Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 10 9254 286556 285987 2026-05-18T20:06:40Z Gleb Leo 2440 286556 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 18.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Карусь Каганец|Карусь Костровицки]]'' і ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|С. Шаулоўски]]''. «[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]», 1907 * {{Прапанаваны экспарт|Язэп Крушынскі (1929—1932)/2}} 16.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2|Язэп Крушынскі. Кніга другая]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|На крэсах усходніх (1933)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Ілья Гурскі|Ільля Гурскі]]''. «[[На крэсах усходніх (1933)|На крэсах усходніх]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Салавей (1928)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Салавей (1928)|Салавей]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Ab teatry (1927)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/7}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/7|«Дзянніца», № 7]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/6}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/6|«Дзянніца», № 6]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/5}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/5|«Дзянніца», № 5]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/4}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/4|«Дзянніца», № 4]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> 9jk8d5hspjkcxio39liz9yd7nfwav4v 0 13470 286587 235150 2026-05-19T09:43:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Што дзялиць, а што не, каб супакой быу на сьвеци]] у [[Што дзялиць, а што не, каб супакой быу на сьвеци (1919)]] 235150 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Што дзялиць, а што не, каб супакой быу на сьвеци | аўтар = Напалеон Чарноцкі | год = 1919 | крыніца = | секцыя = Публіцыстыка | анатацыі = }} <pages index="Што дзялиць, а што не, каб супакой быу на сьвеци.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Што дзялиць, а што не, каб супакой быу на сьвеци.pdf" from="3" to="8" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Напалеона Чарноцкага]] [[Катэгорыя:Польска-савецкая вайна]] [[Катэгорыя:Ананімныя творы]] [[Катэгорыя:Гутаркі]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] hjibiag6wo511pold1nt0xwtok7xhtr 106 17412 286698 261810 2026-05-19T11:15:26Z Gleb Leo 2440 286698 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Байкі (па Крылову і іншых)]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Баляслаў Друцкі-Падбярэскі|Б. Друцкі-Подбэрэскі]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=Вільня |Year=1926 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} 8hoqcif8i0fdkp4xj006z4jq70xfdyb 286699 286698 2026-05-19T11:15:41Z Gleb Leo 2440 286699 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)|Байкі (па Крылову і іншых)]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Баляслаў Друцкі-Падбярэскі|Б. Друцкі-Подбэрэскі]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=Вільня |Year=1926 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} jegrpuu8nagcszj8qwj9h2bta9zaf9l 104 17802 286637 70357 2026-05-19T10:09:40Z Gleb Leo 2440 286637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{цэнтар|{{Разьбіўка|ЗЬМЕСТ}}|памер=150%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Dotted TOC||[[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Прадмова|Прадмова]]|стр.{{gap|0.9em}}3|3|col3-width=4em}} {{Dotted TOC||[[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Уступ|Уступ]]|стр.{{gap|0.9em}}5|3|col3-width=4em}} {{Dotted TOC||[[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы|Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы]]|стр. 14|3|col3-width=4em}} {{Dotted TOC||[[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Віды складанае душэўнае дзейнасьці|Віды складанае душэўнае дзейнасьці]]|стр. 28|3|col3-width=4em}} {{Dotted TOC||[[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Мысьленьне|Мысьленьне]]|стр. 28|3|col3-width=4em}} {{Dotted TOC||[[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Псыхолёгія пачуцьцяў|Псыхолёгія пачуцьцяў]]|стр. 33|3|col3-width=4em}} {{Dotted TOC||[[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Воля|Воля]]|стр. 39|3|col3-width=4em}} {{Dotted TOC||[[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Ненармальныя псыхічныя зьявішчы|Ненармальныя псыхічныя зьявішчы]]|стр. 44|3|col3-width=4em}} {{Dotted TOC||[[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Тэрміналёгічны слоўнічак|Тэрміналёгічны слоўнічак]]|стр. 46|3|col3-width=4em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}}<noinclude></noinclude> dauedpbtmfqyur6nsis0l24sfnr2p6l 0 17811 286610 86700 2026-05-19T10:01:04Z Gleb Leo 2440 286610 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Прадмова | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Уступ|Уступ]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from="5" to="6" /> {{Выроўніваньне-канец}} 43dg6xeyopbdcu1p5tslfeu0uwewzbc 286612 286610 2026-05-19T10:02:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Прадмова]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Прадмова]] 286610 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Прадмова | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Уступ|Уступ]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from="5" to="6" /> {{Выроўніваньне-канец}} 43dg6xeyopbdcu1p5tslfeu0uwewzbc 0 17818 286632 86708 2026-05-19T10:08:44Z Gleb Leo 2440 286632 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Тэрміналёгічны слоўнічак | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Слоўнік | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Ненармальныя псыхічныя зьявішчы|Ненармальныя псыхічныя зьявішчы]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from="48" to="49" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Беларуска-рускія слоўнікі]] [[Катэгорыя:Беларуска-польскія слоўнікі]] [[Катэгорыя:Тэрміналагічныя слоўнікі]] pwh5eft4ab5vtorsoowqvczun23i1py 286635 286632 2026-05-19T10:08:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Тэрміналёгічны слоўнічак]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Тэрміналёгічны слоўнічак]] 286632 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Тэрміналёгічны слоўнічак | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Слоўнік | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Ненармальныя псыхічныя зьявішчы|Ненармальныя псыхічныя зьявішчы]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from="48" to="49" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Беларуска-рускія слоўнікі]] [[Катэгорыя:Беларуска-польскія слоўнікі]] [[Катэгорыя:Тэрміналагічныя слоўнікі]] pwh5eft4ab5vtorsoowqvczun23i1py 0 18306 286611 86701 2026-05-19T10:02:33Z Gleb Leo 2440 286611 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Уступ | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Прадмова|Прадмова]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы|Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from="7" to="12" /> <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from="14" to="15" /> {{Выроўніваньне-канец}} ----------- {{Крыніцы}} bb4uuz4xxipbhcs7l8qtjn2e8okhic0 286614 286611 2026-05-19T10:03:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Уступ]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Уступ]] 286611 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Уступ | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Прадмова|Прадмова]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы|Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from="7" to="12" /> <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from="14" to="15" /> {{Выроўніваньне-канец}} ----------- {{Крыніцы}} bb4uuz4xxipbhcs7l8qtjn2e8okhic0 0 18321 286616 86702 2026-05-19T10:04:06Z Gleb Leo 2440 286616 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Уступ|Уступ]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Віды складанае душэўнае дзейнасьці|Віды складанае душэўнае дзейнасьці]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from="16" to="29" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} ggvvbua65t51ze7755466ze60ojmpz2 286618 286616 2026-05-19T10:04:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы]] 286616 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Уступ|Уступ]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Віды складанае душэўнае дзейнасьці|Віды складанае душэўнае дзейнасьці]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from="16" to="29" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} ggvvbua65t51ze7755466ze60ojmpz2 0 18323 286617 86703 2026-05-19T10:04:34Z Gleb Leo 2440 286617 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Віды складанае душэўнае дзейнасьці | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы|Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Мысьленьне|Мысьленьне]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from=30 to=30 onlysection="Віды складанае душэўнае дзейнасьці"/> {{Выроўніваньне-канец}} iz4rn9rdyko4e3hmhwl3juxdf34bxf1 286620 286617 2026-05-19T10:04:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Віды складанае душэўнае дзейнасьці]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Віды складанае душэўнае дзейнасьці]] 286617 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Віды складанае душэўнае дзейнасьці | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы|Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Мысьленьне|Мысьленьне]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from=30 to=30 onlysection="Віды складанае душэўнае дзейнасьці"/> {{Выроўніваньне-канец}} iz4rn9rdyko4e3hmhwl3juxdf34bxf1 0 18328 286622 86704 2026-05-19T10:05:20Z Gleb Leo 2440 286622 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мысьленьне | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Віды складанае душэўнае дзейнасьці|Віды складанае душэўнае дзейнасьці]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Псыхолёгія пачуцьцяў|Псыхолёгія пачуцьцяў]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from=30 to=34 fromsection="Мысьленьне"/> {{Выроўніваньне-канец}} f2uj341n1brz6sa97rl0vy747y5fgdo 286623 286622 2026-05-19T10:05:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Мысьленьне]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Мысьленьне]] 286622 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мысьленьне | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Віды складанае душэўнае дзейнасьці|Віды складанае душэўнае дзейнасьці]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Псыхолёгія пачуцьцяў|Псыхолёгія пачуцьцяў]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from=30 to=34 fromsection="Мысьленьне"/> {{Выроўніваньне-канец}} f2uj341n1brz6sa97rl0vy747y5fgdo 0 18336 286625 86705 2026-05-19T10:05:52Z Gleb Leo 2440 286625 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Псыхолёгія пачуцьцяў | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Мысьленьне|Мысьленьне]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Воля|Воля]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from=35 to=41 tosection="ПсыхолёгіяПачуцьцяў"/> {{Выроўніваньне-канец}} s8bykki2bdqc698fpwacczgbd0or71x 286626 286625 2026-05-19T10:06:25Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Псыхолёгія пачуцьцяў]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Псыхолёгія пачуцьцяў]] 286625 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Псыхолёгія пачуцьцяў | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Мысьленьне|Мысьленьне]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Воля|Воля]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from=35 to=41 tosection="ПсыхолёгіяПачуцьцяў"/> {{Выроўніваньне-канец}} s8bykki2bdqc698fpwacczgbd0or71x 0 18342 286628 86706 2026-05-19T10:07:08Z Gleb Leo 2440 286628 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Воля | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Псыхолёгія пачуцьцяў|Псыхолёгія пачуцьцяў]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Ненармальныя псыхічныя зьявішчы|Ненармальныя псыхічныя зьявішчы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from=41 to=46 fromsection="Воля" tosection="Воля"/> {{Выроўніваньне-канец}} 200diaqqn3awr97n6diobnuwd7l4vwe 286629 286628 2026-05-19T10:08:01Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Воля]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Воля]] 286628 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Воля | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Псыхолёгія пачуцьцяў|Псыхолёгія пачуцьцяў]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Ненармальныя псыхічныя зьявішчы|Ненармальныя псыхічныя зьявішчы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from=41 to=46 fromsection="Воля" tosection="Воля"/> {{Выроўніваньне-канец}} 200diaqqn3awr97n6diobnuwd7l4vwe 0 18344 286631 86707 2026-05-19T10:08:18Z Gleb Leo 2440 286631 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ненармальныя псыхічныя зьявішчы | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Воля|Воля]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Тэрміналёгічны слоўнічак|Тэрміналёгічны слоўнічак]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from=46 to=47 fromsection=НенармальныяПсыхічныяЗьявішчы/> {{Выроўніваньне-канец}} 3uxchsiirwazv9dk4n07hj8v2r94smg 286633 286631 2026-05-19T10:08:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Ненармальныя псыхічныя зьявішчы]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Ненармальныя псыхічныя зьявішчы]] 286631 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ненармальныя псыхічныя зьявішчы | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Артыкул | папярэдні = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Воля|Воля]] | наступны = [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Тэрміналёгічны слоўнічак|Тэрміналёгічны слоўнічак]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Кароткі нарыс псыхолёгіі.pdf" from=46 to=47 fromsection=НенармальныяПсыхічныяЗьявішчы/> {{Выроўніваньне-канец}} 3uxchsiirwazv9dk4n07hj8v2r94smg 0 18364 286591 110490 2026-05-19T09:44:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наша крыўда]] у [[Наша крыўда (1921)]] 110490 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наша крыўда | аўтар = В. Лесавік | год = 1921 год | секцыя = Брашура | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Лесавік. Наша крыўда.pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Лесавік. Наша крыўда.pdf" from="7" to="20" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Публіцыстыка]] [[Катэгорыя:Польска-савецкая вайна]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Кнігі, забароненыя ў СССР‎]] [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Беластоку]] opkwtzgnai8zsxjjkhxv3ls16kwuqhh 0 18483 286593 235151 2026-05-19T09:46:31Z Gleb Leo 2440 286593 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы | аўтар = Іван Карчынскі | год = 1921 год | секцыя = Гутарка | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы (1921).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы (1921).pdf" from="5" to="17" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Івана Карчынскага]] [[Катэгорыя:Ананімныя творы]] [[Катэгорыя:Польска-савецкая вайна ў публіцыстыцы]] [[Катэгорыя:Сярэдняя Літва]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Кнігі, забароненыя ў СССР‎]] [[Катэгорыя:Гутаркі]] [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Коўне]] qnc1q41baq05x26s2m7bbkch6rpcruo 286594 286593 2026-05-19T09:46:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы]] у [[Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы (1921)]] 286593 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы | аўтар = Іван Карчынскі | год = 1921 год | секцыя = Гутарка | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы (1921).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы (1921).pdf" from="5" to="17" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Івана Карчынскага]] [[Катэгорыя:Ананімныя творы]] [[Катэгорыя:Польска-савецкая вайна ў публіцыстыцы]] [[Катэгорыя:Сярэдняя Літва]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Кнігі, забароненыя ў СССР‎]] [[Катэгорыя:Гутаркі]] [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Коўне]] qnc1q41baq05x26s2m7bbkch6rpcruo 0 18662 286596 110483 2026-05-19T09:47:25Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[У трохсотныя ўгодкі сьмерці вялікага канцлера Льва Сапегі]] у [[У трохсотныя ўгодкі сьмерці вялікага канцлера Льва Сапегі (1933)]] 110483 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У трохсотныя ўгодкі сьмерці вялікага канцлера Льва Сапегі | аўтар = Мікалай Шкялёнак | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Брашура | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Шкялёнак У трохсотыя ўгодкі.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Шкялёнак У трохсотыя ўгодкі.pdf" from="2" to="2" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Шкялёнак У трохсотыя ўгодкі.pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Шкялёнак У трохсотыя ўгодкі.pdf" from="4" to="31" /> {{Выроўніваньне-канец}} ----------- {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Мікалая Шкялёнка]] [[Катэгорыя:Творы пра Льва Сапегу]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] qkyh4zugcikqdyi88tmshgfsl39sf4q 0 19077 286598 110481 2026-05-19T09:47:45Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I]] у [[Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I (1933)]] 110481 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I | аўтар = Мікола Ільяшэвіч | год = 1933 год | секцыя = Брашура | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I.pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I.pdf" from="4" to="4" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I.pdf" from="5" to="26" /> {{Выроўніваньне-канец}} ----------- {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Міколы Ільяшэвіча]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі XVIII стагоддзя]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] apwu4wtvct946b5semdthg57s3hwci0 0 20200 286600 110469 2026-05-19T09:48:21Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Чаму гэта так сталася?]] у [[Чаму гэта так сталася? (1931)]] 110469 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Чаму гэта так сталася? | аўтар = Фабіян Акінчыц | год = 1931 год | пераклад = | секцыя = Брашура | папярэдні = | наступны = [[Правакацыя беларускага народу]] (1933) | анатацыі = }} <pages index="Чаму гэта так сталася?.pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Чаму гэта так сталася?.pdf" from="4" to="4" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Чаму гэта так сталася?.pdf" from="5" to="18" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Фабіяна Акінчыца]] [[Катэгорыя:Творы пра Браніслава Тарашкевіча]] [[Катэгорыя:Беларуская сялянска-работніцкая грамада]] [[Катэгорыя:Антыкамунізм]] [[Катэгорыя:Творы 1931 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] ebyok6pj20zmk3lxxescaro0i4dlyhv 0 21263 286602 110468 2026-05-19T09:48:29Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Правакацыя беларускага народу]] у [[Правакацыя беларускага народу (1933)]] 110468 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Правакацыя беларускага народу | аўтар = Фабіян Акінчыц | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Брашура | папярэдні = [[Чаму гэта так сталася?]] (1931) | наступны = [[Аграрна-коопэратыўная палітыка будучыні]] (1936) | анатацыі = }} <pages index="Правакацыя беларускага народу.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Правакацыя беларускага народу.pdf" from="3" to="38" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Фабіяна Акінчыца]] [[Катэгорыя:Творы пра Браніслава Тарашкевіча]] [[Катэгорыя:Антыкамунізм]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] bad4cbuezaghq6y3vw4y8moinmpr65e 104 22459 286608 253189 2026-05-19T09:52:31Z Gleb Leo 2440 286608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{Цэнтар|'''ЧАРЛЬЗ<br />ДЫКЕНС'''|памер=140%}} {{Цэнтар|'''ДОМБІ І СЫН'''|памер=300%}} {{Цэнтар|ДВБ1938}}<noinclude></noinclude> 6l5gy0tnmvlrxffebys2ekn6k20ct2e 0 22773 286589 235146 2026-05-19T09:44:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Ад мора да мора]] у [[Ад мора да мора (1921)]] 235146 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ад мора да мора | аўтар = Юры Кучынскі | секцыя = Публіцыстыка | год = 1921 год | анатацыі = }} <pages index="Ад мора да мора (1921).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Ад мора да мора (1921).pdf" from="2" to="2" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ад мора да мора (1921).pdf" from="3" to="20" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Публіцыстыка]] [[Катэгорыя:Эканоміка]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Беластоку]] acv5f9un9yy6loug6qlpm7iosluzq68 0 23151 286604 163502 2026-05-19T09:49:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Белы клык]] у [[Белы клык (1939)]] 163502 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Белы клык | аўтар = Джэк Лондан | секцыя = Аповесць | арыгінал = [[:en:White Fang|White Fang]] {{smaller|(1906)}} | папярэдні = | наступны = | дата = 1939 год | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} ==Частка першая== <pages index="Liondan.Biely klyk.djvu" from="1" to="27" /> ==Частка другая== <pages index="Liondan.Biely klyk.djvu" from="28" to="65" /> ==Частка трэцяя== <pages index="Liondan.Biely klyk.djvu" from="66" to="112" /> ==Частка чацвёртая== <pages index="Liondan.Biely klyk.djvu" from="113" to="163" /> ==Частка пятая== <pages index="Liondan.Biely klyk.djvu" from="164" to="201" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{Пераклад-ліцэнзія|арыгінал={{PD-old}}|пераклад={{PD-Беларусь}}}} [[Катэгорыя:Аповесці Джэка Лондана]] [[Катэгорыя:Ананімныя пераклады]] [[Катэгорыя:Пераклады з англійскай мовы]] [[Катэгорыя:Творы 1906 года]] [[Катэгорыя:Творы 1939 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] 3pxcmbxtfpjhsgmldkkar80uijdon8a 0 23280 286606 144671 2026-05-19T09:49:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Глыбіня Маракота]] у [[Глыбіня Маракота (1928)]] 144671 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Глыбіня Маракота | аўтар = Артур Конан Дойл | пераклад = Кастусь Гарабурда | секцыя = Аповесьць/раман | арыгінал = The Maracot Deep | папярэдні = | наступны = | дата = 1928 | анатацыі = }} <pages index="Глыбіня Маракота.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Глыбіня Маракота.pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Глыбіня Маракота.pdf" from="6" to="6" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} ==Частка першая== <pages index="Глыбіня Маракота.pdf" from="7" to="35" /> ==Частка другая== <pages index="Глыбіня Маракота.pdf" from="36" to="59" /> ==Частка трэцяя== <pages index="Глыбіня Маракота.pdf" from="60" to="80" /> ==Частка чацвёртая== <pages index="Глыбіня Маракота.pdf" from="81" to="101" /> ==Частка пятая== <pages index="Глыбіня Маракота.pdf" from="102" to="120" /> ==Гістарычная спраўка== <pages index="Глыбіня Маракота.pdf" from="121" to="124" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Глыбіня Маракота.pdf" from="132" to="132" /> {{Пераклад-ліцэнзія|арыгінал={{PD-old}}|пераклад={{PD-Беларусь}}}} [[Катэгорыя:Проза Артура Конана Дойла]] [[Катэгорыя:Пераклады Кастуся Гарабурды]] [[Катэгорыя:Пераклады з англійскай мовы]] [[Катэгорыя:Раманы]] [[Катэгорыя:Творы 1928 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] ks3d5puois6etduk3bw77nbo28qf7bw 0 28821 286609 215397 2026-05-19T09:52:50Z Gleb Leo 2440 286609 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Домбі і сын | аўтар = Чарлз Дыкенс | пераклад = | секцыя = Раман | арыгінал = [[:en:Dombey and Son (1848)|Dombey and Son]] {{smaller|(1848)}} | папярэдні = | наступны = | дата = 1938 год | анатацыі = }} <pages index="Домбі і сын.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Домбі і сын.pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Домбі і сын.pdf" from="602" to="603" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Домбі і сын.pdf" from="604" to="604" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Домбі і сын.pdf" from="605" to="605" /> {{Пераклад-ліцэнзія|арыгінал={{PD-old}}|пераклад={{PD-old-70}}}} [[Катэгорыя:Раманы Чарлза Дыкенса]] [[Катэгорыя:Ананімныя пераклады]] [[Катэгорыя:Пераклады з рускай мовы]] [[Катэгорыя:Пераклады з англійскай мовы]] [[Катэгорыя:Творы 1848 года]] [[Катэгорыя:Творы 1938 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] [[en:Dombey and Son (1848)]] icv13fltduhh7whh6dvzty34v8oahy7 104 30378 286638 210861 2026-05-19T10:19:37Z Gleb Leo 2440 286638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Калёнтытул|left=I.|center=ВЫДАНЬНЕ „НАШАЕ ХАТЫ“|right=I.}} {{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Цэнтар|'''Коштам Т. Г.'''}} {{Калёнтытул|right=<div style="text-align:left;">{{smaller|''…„Сонцэ навукі скрось хмары цемные<br />Прагляне ясна над нашай ніваю<br />І будуць жыці дзеткі патомные<br />Добраю доляй — доляй шчасьліваю.“''}}</div>}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|МАРЫЯ КОНОПНІЦКА}}.|памер=120%}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|ДЫМ}}|памер=200%}} {{Цэнтар|З РЫСУНКАМІ}} {{Цэнтар|''Перэтлумачыла'' '''{{Разьбіўка|Зязюля}}'''.}} {{Цэнтар|[[File:Матчын дар (1918). Узор 18.png|100px]]}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:10em; border:1px solid black; padding:0.7em 0em}} {{Цэнтар|'''Цэна 4 кап.'''}} {{block center/e}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|ВІЛЬНЯ}}.}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Цэнтар|Глаўны склад: Георгіеўскі праспэкт, 4. кв. 10.<br />кантона „НАШАЕ ХАТЫ“.}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} {{Цэнтар|1909.}}<noinclude></noinclude> dpe9xxm4hrh0i9dophatl03xw7g8yfa 0 30761 286639 143187 2026-05-19T10:19:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Дым (Канапніцкая/Гардзялкоўская)]] у [[Дым (1909)]] па-над перасылкаю 143187 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дым | аўтар = Марыя Канапніцкая | год = ? (пераклад 1909) | пераклад = Тэрэза Гардзялкоўская | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Дым (1909).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Дым (1909).pdf" from="7" to="7" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Дым (1909).pdf" from="8" to="8" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дым (1909).pdf" from="9" to="22" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Дым (1909).pdf" from="24" to="24" /> {{Пераклад-ліцэнзія|арыгінал={{PD-old}}|пераклад={{PD-old-70}}}} [[Катэгорыя:Апавяданні Марыі Канапніцкай]] [[Катэгорыя:Пераклады Тэрэзы Гардзялкоўскай]] [[Катэгорыя:Пераклады з польскай мовы]] [[Катэгорыя:Творы 1909 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] qvoxcf9hh8jddfqx5bpakmqx4d9es8b 4 41853 286641 253968 2026-05-19T10:21:27Z Gleb Leo 2440 286641 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Стужка вікінавінаў 2022 года | безаўтара = | папярэдні = [[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]] | наступны = [[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]] | анатацыі = }} ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Францішак Багушэвіч (Бядуля)}} 31.12.2022 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Францішак Багушэвіч (Бядуля)|Францішак Багушэвіч]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Дзьве душы (1919)}} 29.12.2022 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Дзьве душы (1919)|Дзьве душы]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Bazylišk (1918)}} 25.12.2022 ''[[Аўтар:Францішак Аляхновіч|Francišk Olechnowič]]''. «[[Bazylišk (1918)|Bazylišk]]», 1918 * {{Прапанаваны экспарт|Pieršyje malitwy (1918)}} 25.12.2022 ''[[Аўтар:Васіль Раманаў|Wasilij Romanow]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. «[[Pieršyje malitwy (1918)|Pieršyje malitwy]]», 1918 * {{Прапанаваны экспарт|Karotki Katachizm (1907)}} 22.12.2022 ''[[Аўтар:Рох Філяхоўскі|Roch Filachoŭski]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Францішак Будзька|X]]''. «[[Karotki Katachizm (1907)|Karotki Katachizm]]», 1907 * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаўшчына (1932)}} 22.12.2022 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Бацькаўшчына (1932)|Бацькаўшчына]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Z rodnaho zahonu (1913)}} 19.12.2022 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Andrej Ziaziula]]''. «[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaho zahonu]]», 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Сыгнал (1914)}} 19.12.2022 ''[[Аўтар:Усевалад Гаршын|Ўсевалод Гаршын]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш]]''. «[[Сыгнал (1914)|Сыгнал]]», 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Казкі (А. К., 1928)}} 18.12.2022 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|А. К]]''. «[[Казкі (А. К., 1928)|Казкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Курганная кветка (1914)}} 18.12.2022 ''[[Аўтар:Канстанцыя Буйло|Канстанцыя Буйло]]''. «[[Курганная кветка (1914)|Курганная кветка]]», 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Курганная кветка (1914)}} 18.12.2022 ''[[Аўтар:Аляксандр Ельскі|Аляксандар Ельскі]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Францішак Грышкевіч|Францішак Грышкевіч]]''. «[[Адам Міцкевіч на Беларусі]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|Францішак Багушэвіч (Клімковіч, 1950)}} 18.12.2022 ''[[Аўтар:Міхась Клімковіч|Міхась Клімковіч]]''. «[[Францішак Багушэвіч (Клімковіч, 1950)|Францішак Багушэвіч]]», 1950 * {{Прапанаваны экспарт|Францішак Багушэвіч (Клімковіч, 1962)}} 17.12.2022 ''[[Аўтар:Міхась Клімковіч|Міхась Клімковіч]]''. «[[Францішак Багушэвіч (Клімковіч, 1962)|Францішак Багушэвіч]]», 1962 * {{Прапанаваны экспарт|Якуб Колас. ВОДГУЛЬЛЕ (Каравайчык)}} 17.12.2022 ''[[Аўтар:Павел Каравайчык|Павел Каравайчык]]''. «[[Якуб Колас. ВОДГУЛЬЛЕ (Каравайчык)|Якуб Колас. ВОДГУЛЬЛЕ]]», 1922 * {{Прапанаваны экспарт|Tam blizko Pińska, na szyrokom polu… (1882)}} 16.12.2022 ''[[Аўтар:Франц Савіч|Franciszek Sawicz]]''. «[[Tam blizko Pińska, na szyrokom polu… (1882)|Tam blizko Pińska, na szyrokom polu…]]», 1882 * {{Прапанаваны экспарт|Lirnik wiaskowy (1912)}} 16.12.2022 ''[[Аўтар:Янка Купала|Janka Kupała]]''. «[[Lirnik wiaskowy (1912)|Lirnik wiaskowy]]», 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Васількі (1914)}} 15.12.2022 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш]]''. «[[Васількі (1914)|Васількі]]», 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Puty kachańnia}} 13.12.2022 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Puty kachańnia]]», 1934 * {{Прапанаваны экспарт|Барвенак (1924)}} 11.12.2022 ''[[Аўтар:Алесь Гурло|Алесь Гурло]]''. «[[Барвенак (1924)|Барвенак]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|Прыгоды Панаса і Тараса (1912)}} 9.12.2022 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Арцём Музыка]]''. «[[Прыгоды Панаса і Тараса (1912)|Прыгоды Панаса і Тараса]]», 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Бѣлорусскія разсказы (1901)}} 7.12.2022 ''[[Аўтар:Аляксандр Пшчолка|Александръ Пщелко]]''. «[[Бѣлорусскія разсказы (1901)|Бѣлорусскія разсказы]]», 1901 * {{Прапанаваны экспарт|Маладняк за пяць гадоў (1928)}} 6.12.2022 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Маладняк за пяць гадоў (1928)|Маладняк за пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Баявы марш АБВШ (1934)}} 4.12.2022 ''[[Аўтар:Тодар Кляшторны|Тодар Кляшторны]]''. «[[Баявы марш АБВШ (1934)|Баявы марш АБВШ]]», 1934 * {{Прапанаваны экспарт|Завіруха (1929)}} 1.12.2022 ''[[Аўтар:Міхась Чарот|Міхась Чарот]]''. «[[Завіруха (1929)|Завіруха]]», 1929 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Босыя на вогнішчы (1925, Клімавічы)}} 26.11.2022 ''[[Аўтар:Міхась Чарот|Міхась Чарот]] і інш''. «[[Босыя на вогнішчы (1925, Клімавічы)|Босыя на вогнішчы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Сонечнымі сьцежкамі (1925)}} 24.11.2022 ''[[Аўтар:Алесь Дудар|Алесь Дудар]]''. «[[Сонечнымі сьцежкамі (1925)|Сонечнымі сьцежкамі]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Веснапесьні (1929)}} 23.11.2022 ''[[Аўтар:Хведар Ільяшэвіч|Хвёдар Ільяшэвіч]]''. «[[Веснапесьні (1929)|Веснапесьні]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Купала. СПАДЧЫНА (Каравайчык)}} 22.11.2022 ''[[Аўтар:Павел Каравайчык|Павел Каравайчык]]''. «[[Янка Купала. СПАДЧЫНА (Каравайчык)|Янка Купала. СПАДЧЫНА]]», 1922 * {{Прапанаваны экспарт|«Песьні жальбы» (рэцэнзія)}} 22.11.2022 ''[[Аўтар:Альгерд Бульба|Альгерд Бульба]]''. «[[«Песьні жальбы» (Бульба)|Песьні жальбы]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|«Гусьляр» Я. Купалы}} 21.11.2022 ''[[Аўтар:Альгерд Бульба|Альгерд Бульба]]''. «[[«Гусьляр» Я. Купалы|„Гусьляр“ Я. Купалы]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гусьляр (1910)}} 21.11.2022 ''[[Аўтар:Янка Купала|Janka Kupała]]''. «[[Гусьляр (1910)|Huślar]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|На дарозі да новаго жыцьця (1912)}} 20.11.2022 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[На дарозі да новаго жыцьця (1912)|На дарозі да новаго жыцьця]]», 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Поэма Я. Коласа «Сымон-музыка» як аўтохарактарыстыка}} 19.11.2022 ''[[Аўтар:Іван Замоцін|Іван Замоцін]]''. «[[Поэма Я. Коласа «Сымон-музыка» як аўтохарактарыстыка]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Творчы шлях Якуба Коласа}} 18.11.2022 ''[[Аўтар:Міхаіл Піятуховіч|Міхаіл Пятуховіч]]''. «[[Творчы шлях Якуба Коласа]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Ля вытокаў лірыкі Янкі Купалы}} 17.11.2022 ''[[Аўтар:Міхаіл Піятуховіч|Міхаіл Піотуховіч]]''. «[[Ля вытокаў лірыкі Янкі Купалы]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Беларускі правапіс (1925)}} 16.11.2022 ''[[Аўтар:Язэп Лёсік|Язэп Лёсік]]''. «[[Беларускі правапіс (1925)|Беларускі правапіс]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Асноўныя этапы ў разьвіцьці лірыкі Янкі Купалы}} 16.11.2022 ''[[Аўтар:Міхаіл Піятуховіч|Міхаіл Піотуховіч]]''. «[[Асноўныя этапы ў разьвіцьці лірыкі Янкі Купалы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Поэмы Янкі Купалы (Вазнясенскі)}} 16.11.2022 ''[[Аўтар:Аляксандр Вазнясенскі|Аляксанар Вазьнясенскі]]''. «[[Поэмы Янкі Купалы (Вазнясенскі)|Поэмы Янкі Купалы]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Па беларускім бруку (1925)}} 14.11.2022 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Па беларускім бруку (1925)|Па беларускім бруку]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Паэтычнае сьветаадчуваньне ў творчасьці Якуба Коласа}} 13.11.2022 ''[[Аўтар:Міхаіл Піятуховіч|Міхаіл Піотуховіч]]''. «[[Паэтычнае сьветаадчуваньне ў творчасьці Якуба Коласа]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Чорны, 1925)}} 13.11.2022 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Апавяданьні (Чорны, 1925)|Апавяданьні]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Максім Багдановіч (Замоцін)}} 12.11.2022 ''[[Аўтар:Іван Замоцін|Іван Замоцін]]''. «[[Максім Багдановіч (Замоцін)|Максім Багдановіч]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Літаратурная спадчына М. Багдановіча (Замоцін)}} 11.11.2022 ''[[Аўтар:Іван Замоцін|Іван Замоцін]]''. «[[Літаратурная спадчына М. Багдановіча (Замоцін)|Літаратурная спадчына М. Багдановіча]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Беларуская драматургія (Замоцін)}} 11.11.2022 ''[[Аўтар:Іван Замоцін|Іван Замоцін]]''. «[[Беларуская драматургія (Замоцін)|Беларуская драматургія]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Цётка (Хлябцэвіч)}} 11.11.2022 ''[[Аўтар:Яўген Хлябцэвіч|Яўген Хлябцэвіч]]''. «[[Цётка (Хлябцэвіч)|Цётка]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|Памяці А. Бурбіса (Бадунова)}} 10.11.2022 ''[[Аўтар:Палута Бадунова|Палута Бадунова]]''. «[[Памяці А. Бурбіса (Бадунова)|Памяці А. Бурбіса]]», 1922 * {{Прапанаваны экспарт|Ядвігін Ш. (Бадунова)}} 10.11.2022 ''[[Аўтар:Палута Бадунова|Палута Бадунова]]''. «[[Ядвігін Ш. (Бадунова)|Ядвігін Ш.]]», 1922 * {{Прапанаваны экспарт|Ядвігін Ш. (Лявіцкая)}} 10.11.2022 ''[[Аўтар:Ванда Лявіцкая|Ванда Лявіцкая]]''. «[[Ядвігін Ш. (Лявіцкая)|Ядвігін Ш.]]», 1922 * {{Прапанаваны экспарт|Ядвігін Ш. (1933)}} 10.11.2022 ''[[Аўтар:Хведар Ільяшэвіч|Хведар Ільяшэвіч]]''. «[[Ядвігін Ш. (1933)|Ядвігін Ш.]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Нарысы гісторыі беларускай літаратуры (1928)}} 10.11.2022 ''[[Аўтар:Міхаіл Піятуховіч|Міхаіл Піотуховіч]]''. «[[Нарысы гісторыі беларускай літаратуры (1928)|Нарысы гісторыі беларускай літаратуры]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Крывавы плякат (1930)}} 10.11.2022 ''[[Аўтар:Язэп Пушча|Язэп Пушча]]''. «[[Крывавы плякат (1930)|Крывавы плякат]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Уяўленьне (1923)}} 9.11.2022 ''[[Аўтар:Уладзімір Жылка|Уладзімер Жылка]]''. «[[Уяўленьне (1923)|Уяўленьне]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Vita (1926)}} 9.11.2022 ''[[Аўтар:Язэп Пушча|Язэп Пушча]]''. «[[Vita (1926)|Vita]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Раніца рыкае (1925)}} 8.11.2022 ''[[Аўтар:Язэп Пушча|Язэп Пушча]]''. «[[Раніца рыкае (1925)|Раніца рыкае]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Вершы (Трус, 1925)}} 7.11.2022 ''[[Аўтар:Паўлюк Трус|Паўлюк Трус]]''. «[[Вершы (Трус, 1925)|Вершы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Кляновыя завеі (1927)}} 7.11.2022 ''[[Аўтар:Тодар Кляшторны|Тодар Кляшторны]]''. «[[Кляновыя завеі (1927)|Кляновыя завеі]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Валеры Маракоў. — Вяршыні жаданьняў (Галубок)}} 7.11.2022 ''[[Аўтар:Эдуард Галубок|Эдуард Галубок]]''. «[[Валеры Маракоў. — Вяршыні жаданьняў (Галубок)|Валеры Маракоў. — Вяршыні жаданьняў]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|Пялёсткі (1926)}} 7.11.2022 ''[[Аўтар:Валерый Маракоў|Валеры Маракоў]]''. «[[Пялёсткі (1926)|Пялёсткі]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Вяршыні жаданьняў (1930)}} 6.11.2022 ''[[Аўтар:Валерый Маракоў|Валеры Маракоў]]''. «[[Вяршыні жаданьняў (1930)|Вяршыні жаданьняў]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Штурм (1930)}} 6.11.2022 ''[[Аўтар:Юрка Лявонны|Юрка Лявонны]]''. «[[Штурм (1930)|Штурм]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Спатканьні (1925)}} 5.11.2022 ''[[Аўтар:Алесь Гурло|Алесь Гурло]]''. «[[Спатканьні (1925)|Спатканьні]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Беларусь бунтарская (1925)}} 5.11.2022 ''[[Аўтар:Алесь Дудар|Алесь Дудар]]''. «[[Беларусь бунтарская (1925)|Беларусь бунтарская]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|«Матчын дар» Алеся Гаруна (Барычэўскі)}} 5.11.2022 ''[[Аўтар:Яўген Барычэўскі|Яўген Барычэўскі]]''. «[[«Матчын дар» Алеся Гаруна (Барычэўскі)|«Матчын дар» Алеся Гаруна]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сусьветная гісторыя (Астэрлёф, Шустэр)/Частка 3}} 4.11.2022 ''[[Аўтар:Вальдэмар Астэрлёф|Вальдэмар Астэрлёф]] і [[Аўтар:Язэп Шустэр|Язэп Шустэр]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Аркадзь Смоліч|Аркадзь Смоліч]]''. «[[Сусьветная гісторыя (Астэрлёф, Шустэр)/Частка 3|Сусьветная гісторыя. Частка 3]]», 1922 * {{Прапанаваны экспарт|Чорнакудрая радасьць (1926)}} 3.11.2022 ''[[Аўтар:Анатоль Вольны|Анатоль Вольны]]''. «[[Чорнакудрая радасьць (1926)|Чорнакудрая радасьць]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Дрыгва (Аляхновіч)}} 3.11.2022 ''[[Аўтар:Францішак Аляхновіч|Францішак Аляхновіч]]''. «[[Дрыгва (Аляхновіч)|Дрыгва]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Агні (1930)}} 3.11.2022 ''[[Аўтар:Юлі Таўбін|Юлі Таўбін]]''. «[[Агні (1930)|Агні]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|На залатым пакосе (1927)}} 2.11.2022 ''[[Аўтар:Валерый Маракоў|Валеры Маракоў]]''. «[[На залатым пакосе (1927)|На залатым пакосе]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Выбраныя вершы (Чарот, 1925)}} 1.11.2022 ''[[Аўтар:Міхась Чарот|Міхась Чарот]]''. «[[Выбраныя вершы (Чарот, 1925)|Выбраныя вершы]]», 1925 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сьветацені (1928)}} 31.10.2022 ''[[Аўтар:Тодар Кляшторны|Тодар Кляшторны]]''. «[[Сьветацені (1928)|Сьветацені]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Новая зямля (1923)}} 30.10.2022 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Новая зямля (1923)|Новая зямля]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|З літаратурных нататак (Бабарэка)}} 30.10.2022 ''[[Аўтар:Адам Бабарэка|Адам Бабарэка]]''. «[[З літаратурных нататак (Бабарэка)|З літаратурных нататак]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Лірыка Міхася Чарота (Бабарэка)}} 30.10.2022 ''[[Аўтар:Адам Бабарэка|Адам Бабарэка]]''. «[[Лірыка Міхася Чарота (Бабарэка)|Лірыка Міхася Чарота]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бабарэка, 1925)}} 29.10.2022 ''[[Аўтар:Адам Бабарэка|Адам Бабарэка]]''. «[[Апавяданьні (Бабарэка, 1925)|Апавяданьні]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Максім Багдановіч у літаратурных ацэнках}} 29.10.2022 ''[[Аўтар:Адам Бабарэка|Адам Бабарэка]]''. «[[Максім Багдановіч у літаратурных ацэнках]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Шчасьлівы муж (Аляхновіч)}} 28.10.2022 ''[[Аўтар:Францішак Аляхновіч|Францішк Аляхновіч]]''. «[[Шчасьлівы муж (Аляхновіч)|Шчасьлівы муж]]», 1922 * {{Прапанаваны экспарт|Тарас Бульба (Гогаль/Краўцоў)}} 23.10.2022 ''[[Аўтар:Мікалай Гогаль|Мікалай Гогаль]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Макар Краўцоў|Макар Краўцоў]]''. «[[Тарас Бульба (Гогаль/Краўцоў)|Тарас Бульба]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Купала (1856)}} 18.10.2022 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincenty Dunin Marcinkiewicz]]''. «[[Купала (1856)|Kupałła]]», 1856 * {{Прапанаваны экспарт|Dudarz białoruski (1857)}} 17.10.2022 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincenty Dunin Marcinkiewicz]]''. «[[Dudarz białoruski (1857)|Dudarz białoruski]]», 1857 * {{Прапанаваны экспарт|Бартэк-пераможнік (Сянкевіч/Краўцоў)}} 17.10.2022 ''[[Аўтар:Генрык Сянкевіч|Генрык Сенкевіч]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Макар Краўцоў|Макар Краўцоў]]''. «[[Бартэк-пераможнік (Сянкевіч/Краўцоў)|Бартэк-пераможнік]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hapon (1855)}} 16.10.2022 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincenty Dunin Marcinkiewicz]]''. «[[Hapon (1855)|Hapon]]», 1855 * {{Прапанаваны экспарт|Čyžyk biełaruski (1912)}} 16.10.2022 ''[[Аўтар:Гальяш Леўчык|Haljaš Leŭčyk]]''. «[[Čyžyk biełaruski (1912)|Čyžyk biełaruski]]», 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Narod (1927)}} 15.10.2022 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Narod (1927)|Narod]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Матчын дар (1918)}} 15.10.2022 ''[[Аўтар:Алесь Гарун|Алесь Гарун]]''. «[[Матчын дар (1918)|Матчын дар]]», 1918 * {{Прапанаваны экспарт|З пушкі на Луну}} 13.10.2022 ''[[Аўтар:Жуль Верн|Жуль Верн]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[З пушкі на Луну]]», 1940 * {{Прапанаваны экспарт|Гісторыя беларускае літэратуры (1921)}} 11.10.2022 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)|Гісторыя беларускае літэратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Беларуская граматыка для школ (1920)}} 9.10.2022 ''[[Аўтар:Браніслаў Тарашкевіч|Браніслаў Тарашкевіч]]''. «[[Беларуская граматыка для школ (1920)|Беларуская граматыка для школ]]», 1920 * {{Прапанаваны экспарт|Мотывы барацьбы ў творчасьці М. Багдановіча}} 8.10.2022 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікалай Касьпяровіч]]''. «[[Мотывы барацьбы ў творчасьці М. Багдановіча]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Да восьмай гадавіны сьмерці А. Гаруна)}} 8.10.2022 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікалай Касьпяровіч]]''. «[[Да восьмай гадавіны сьмерці А. Гаруна]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Карусь Каганец (Каспяровіч)}} 7.10.2022 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікалай Касьпяровіч]]''. «[[Карусь Каганец (да 10-й гадавіны сьмерці)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Швэйк за дзяншчыка ў фэльдкурата (1931)}} 7.10.2022 ''[[Аўтар:Яраслаў Гашак|Яраслаў Гашак]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Швэйк за дзяншчыка ў фэльдкурата (1931)|Швэйк за дзяншчыка ў фэльдкурата]]», 1931 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Хрыстаматыя беларускае літэратуры. ХІ век—1905 год}} 21.9.2022 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Хрыстаматыя беларускае літэратуры. ХІ век—1905 год]]», 1922 * {{Прапанаваны экспарт|Дым (Канапніцкая/Гардзялкоўская)}} 21.9.2022 ''[[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Марыя Конопніцка]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Тэрэза Гардзялкоўская|Зязюля]]''. «[[Дым (Канапніцкая/Гардзялкоўская)|Дым]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Максім Багдановіч як поэта імпрэсыяністы}} 20.9.2022 ''[[Аўтар:Міхаіл Піятуховіч|Міхал Пятуховіч]]''. «[[Максім Багдановіч як поэта імпрэсыяністы]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Franciš Bahušewič (1930)}} 13.9.2022 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Adam Stankiewič]]''. «[[Franciš Bahušewič (1930)|Franciš Bahušewič]]», 1930 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Домбі і сын}} 28.8.2022 ''[[Аўтар:Чарльз Дыкенс|Чарльз Дыкенс]]''. «[[Домбі і сын]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Успаміны (Ядвігін)}} 24.8.2022 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Jadwihin Š]]''. «[[Успаміны (Ядвігін)|Uspaminy]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Найяснѣйшаму Яго Милосьци Гаспадару Императару Александру Микалаявичу… (1858)}} 24.8.2022 ''[[Аўтар:Вінцэсь Каратынскі|Винцесь Коротыньски]]''. «[[Найяснѣйшаму Яго Милосьци Гаспадару Императару Александру Микалаявичу… (1858)|Найяснѣйшаму Яго Милосьци Гаспадару Императару Александру Микалаявичу…]]», 1858 * {{Прапанаваны экспарт|А дзе ж ісціна аб’ектыўная?}} 23.8.2022 ''[[Аўтар:Мікалай Алексютовіч|Мікалай Алексютовіч]]''. «[[А дзе ж ісціна аб’ектыўная?]]», 1966 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1927/3/Царскі суд над творамі Ф. Багушэвіча}} 16.8.2022 ''[[Аўтар:Яўген Хлябцэвіч|Яўген Хлябцэвіч]]''. «[[Полымя (часопіс)/1927/3/Царскі суд над творамі Ф. Багушэвіча|Царскі суд над творамі Ф. Багушэвіча]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Вінцэнт Дунін-Марцынкевіч — адзін з пачынальнікаў беларускай літаратуры}} 10.8.2022 ''[[Аўтар:Міхась Клімковіч|Міхась Клімковіч]]''. «[[Вінцэнт Дунін-Марцынкевіч — адзін з пачынальнікаў беларускай літаратуры]]», 1945 * {{Прапанаваны экспарт|Нацыянальнасьць у Вінцука Дуніна-Марцінкевіча}} 10.8.2022 ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]''. «[[Нацыянальнасьць у Вінцука Дуніна-Марцінкевіча]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч (Ільяшэвіч)}} 9.8.2022 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч (Ільяшэвіч)|Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Кароткая гісторыя Беларусі (1910, кірыліца)}} 8.8.2022 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Кароткая гісторыя Беларусі (1910, кірыліца)|Кароткая гісторыя Беларусі]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Наша Ніва (1906)/1910/48}} 8.8.2022 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Наша Ніва (1906)/1910/48|«Наша Ніва», №48]], 1910 * {{Прапанаваны экспарт|«Сялянка» В. Дуніна-Марцінкевіча на менскай сцэне}} 7.8.2022 ''[[Аўтар:Альберт Паўловіч|Альбэрт Паўловіч]]''. «[[«Сялянка» В. Дуніна-Марцінкевіча на менскай сцэне|„Сялянка“ В. Дуніна-Марцінкевіча на менскай сцэне]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1912)}} 7.8.2022 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш]]''. «[[Бярозка (1912)|Бярозка]]», 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Новая беларуская літаратура (1925)}} 1.8.2022 ''[[Аўтар:Анатоль Васілевіч Багдановіч|Анатоль Багдановіч]]''. «[[Новая беларуская літаратура (1925)|Новая беларуская літаратура]]», 1925 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Водгульле (1922)}} 30.7.2022 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Водгульле (1922)|Водгульле]]», 1922 * {{Прапанаваны экспарт|Нёманоў дар (1913)}} 27.7.2022 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Нёманоў дар (1913)|Нёманоў дар]]», 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Вянок (1914)}} 24.7.2022 ''[[Аўтар:Максім Багдановіч|Максім Багдановіч]]''. «[[Вянок (1914)|Вянок]]», 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Родныя зьявы (1914)}} 22.7.2022 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Родныя зьявы (1914)|Родныя зьявы]]», 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Дзевяноста трэці (1937)}} 22.7.2022 ''[[Аўтар:Віктор Гюго|Віктор Гюго]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Янка Маўр|Янка Маўр]]''. «[[Дзевяноста трэці (1937)|Дзевяноста трэці]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Востраў скарбаў (1938)}} 12.7.2022 ''[[Аўтар:Роберт Льюіс Стывенсан|Роберт Луіз Стывенсан]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Востраў скарбаў (1938)|Востраў скарбаў]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Karotkaja historyja świataja (1917)}} 3.7.2022 ''[[Аўтар:Ігнат Шустэр|Ihnat Šustar]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Францішак Будзька|Francišak Budźka]]''. «[[Karotkaja historyja świataja (1917)|Karotkaja historyja świataja]]», 1917 * {{Прапанаваны экспарт|Адвержаныя (у скароце)}} 3.7.2022 ''[[Аўтар:Віктор Гюго|Віктор Гюго]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Адвержаныя (у скароце)|Адвержаныя]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Сьвяшчэнная гісторыя Старога Завету (1926)}} 2.7.2022 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Сьвяшчэнная гісторыя Старога Завету (1926)|Сьвяшчэнная гісторыя Старога Завету]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Спадчына (1922)}} 2.7.2022 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Спадчына (1922)|Спадчына]]», 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сусьветная гісторыя (Астэрлёф, Шустэр)/Частка 2}} 25.6.2022 ''[[Аўтар:Вальдэмар Астэрлёф|Вальдэмар Астэрлёф]] і [[Аўтар:Язэп Шустэр|Язэп Шустэр]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Сусьветная гісторыя (Астэрлёф, Шустэр)/Частка 2|Сусьветная гісторыя. Частка 2]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Апаведаньня (Колас, 1912)}} 25.6.2022 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Апаведаньня (Колас, 1912)|Апаведаньня]]», 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Полацкая зямля ў пачатку XVI сталецьця}} 25.6.2022 ''[[Аўтар:Уладзімір Пічэта|Уладзімер Пічэта]]''. «[[Полацкая зямля ў пачатку XVI сталецьця]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Беларускі народ і яго мова}} 23.6.2022 ''[[Аўтар:Яўхім Карскі|Яўхім Карскі]]''. «[[Беларускі народ і яго мова]]», 1920 * {{Прапанаваны экспарт|Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю… (1924)}} 23.6.2022 ''Краіны Антанты і [[:Катэгорыя:Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшча]]''. перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|К. М]]''. «[[Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю… (1924)|Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю…]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|Грамадская дзейнасць і светапогляд Георгія Скарыны}} 21.6.2022 ''[[Аўтар:Уладзімір Перцаў|Уладзімір Перцаў]]''. «[[Грамадская дзейнасць і светапогляд Георгія Скарыны]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Скарына. Яго дзейнасць і светапогляд}} 21.6.2022 ''[[Аўтар:Мікалай Алексютовіч|Мікалай Алексютовіч]]''. «[[Скарына. Яго дзейнасць і светапогляд]]», 1958 * {{Прапанаваны экспарт|Рунь (1914)}} 17.6.2022 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Рунь (1914)|Рунь]]», 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Светапогляд Ф. Скарыны}} 16.6.2022 ''[[Аўтар:Мікалай Алексютовіч|Мікалай Алексютовіч]]''. «[[Светапогляд Ф. Скарыны]]», 1968 * {{Прапанаваны экспарт|Маўглі (1934)}} 14.6.2022 ''[[Аўтар:Джозеф Рэдзьярд Кіплінг|Рэдзьярд Кіплінг]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Янка Маўр|Янка Маўр]]''. «[[Маўглі (1934)|Маўглі]]», 1934 * {{Прапанаваны экспарт|Першыя людзі на Месяцы (1931)}} 12.6.2022 ''[[Аўтар:Герберт Уэлс|Герберт Уэлс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Цімох Зарэчны|Цімох Зарэчны]]''. «[[Першыя людзі на Месяцы (1931)|Першыя людзі на Месяцы]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|Глыбіня Маракота (1928)}} 11.6.2022 ''[[Аўтар:Кастусь Гарабурда|Кастусь Гарабурда]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Кастусь Гарабурда|Кастусь Гарабурда]]''. «[[Глыбіня Маракота (1928)|Глыбіня Маракота]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Бедныя людзі}} 11.6.2022 ''[[Аўтар:Фёдар Дастаеўскі|Тодар Дастаеўскі]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Пушча|Язэп Плашчынскі]]''. «[[Бедныя людзі]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Белы клык (1939)}} 10.6.2022 ''[[Аўтар:Джэк Лондан|Джэк Лондан]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Белы клык (1939)|Белы клык]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Ад мора да мора (1921)}} 9.6.2022 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Юры Кучынскі]]''. «[[Ад мора да мора (1921)|Ад мора да мора]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Переложеніе нѣкоторыхъ басень Крылова на бѣлорусское нарѣчіе}} 8.6.2022 ''[[Аўтар:Іван Крылоў|Іван Крылоў]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Марыя Косіч|Марыя Косіч]]''. «[[Переложеніе нѣкоторыхъ басень Крылова на бѣлорусское нарѣчіе]]», 1903 * {{Прапанаваны экспарт|Дуброўскі}} 8.6.2022 ''[[Аўтар:Аляксандр Пушкін|Аляксандр Пушкін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Дуброўскі]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Маленькі Мук (1938)}} 7.6.2022 ''[[Аўтар:Вільгельм Гаўф|Вільгельм Гаўф]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Маленькі Мук (1938)|Маленькі Мук]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Кулі (Лондан)}} 5.6.2022 ''[[Аўтар:Джэк Лондан|Джэк Лёндан]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Кулі (Лондан)|Кулі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|Песня пра цара Івана Васільевіча, маладога апрычніка і ўдалага купца Калашнікава}} 4.6.2022 ''[[Аўтар:Міхаіл Лермантаў|Міхаіл Лермантаў]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Міхась Клімковіч|Міхась Клімковіч]]''. «[[Песня пра цара Івана Васільевіча, маладога апрычніка і ўдалага купца Калашнікава]]», 1950 * {{Прапанаваны экспарт|Антыгона (1926)}} 4.6.2022 ''[[Аўтар:Сафокл|Сафокль]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Юльян Дрэйзін|Юльян Дрэйзін]]''. «[[Антыгона (1926)|Антыгона]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Аб нацыянальнай гордасці вялікаросаў (1950)}} 4.6.2022 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Аб нацыянальнай гордасці вялікаросаў (1950)|Аб нацыянальнай гордасці вялікаросаў]]», 1950 * {{Прапанаваны экспарт|Казкі (1923)}} 1.6.2022 ''[[Аўтар:Ганс Крысціян Андэрсен|Ганс Крыстыян Андэрсэн]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Казкі (1923)|Казкі]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Гісторыя Беларусі ў XIX і пачатку XX сталецьця (1928)}} 30.5.2022 ''[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Усевалад Ігнатоўскі]]''. «[[Гісторыя Беларусі ў XIX і пачатку XX сталецьця (1928)|Гісторыя Беларусі ў XIX і пачатку XX сталецьця]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Правакацыя беларускага народу (1933)}} 30.5.2022 ''[[Аўтар:Фабіян Акінчыц|Фабіян Акінчыц]]''. «[[Правакацыя беларускага народу (1933)|Правакацыя беларускага народу]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Карлік Нос (1938)}} 30.5.2022 ''[[Аўтар:Вільгельм Гаўф|Вільгельм Гаўф]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Янка Маўр|Янка Маўр]]''. «[[Карлік Нос (1938)|Карлік Нос]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Мова выданьняў Францішка Скарыны}} 29.5.2022 ''[[Аўтар:Язэп Воўк-Левановіч|Язэп Воўк-Левановіч]]''. «[[Мова выданьняў Францішка Скарыны]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Конфіскацыя «Пана Тадэуша» Д.-Марцінкевіча}} 28.5.2022 ''[[Аўтар:Аляксандр Шлюбскі|Аляксандр Шлюбскі]]''. «[[Конфіскацыя «Пана Тадэуша» Д.-Марцінкевіча]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Беларускія месты ў гістарычнай літаратуры}} 25.5.2022 ''[[Аўтар:Васіль Дружчыц|Васіль Дружчыц]]''. «[[Беларускія месты ў гістарычнай літаратуры]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Чаму гэта так сталася? (1931)}} 25.5.2022 ''[[Аўтар:Фабіян Акінчыц|Фабіян Акінчыц]]''. «[[Чаму гэта так сталася? (1931)|Чаму гэта так сталася?]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|Хто вінават? (1921)}} 24.5.2022 ''[[Аўтар:М. Арол|М. Арол]]''. «[[Хто вінават? (1921)|Хто вінават?]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Францышак Багушэвіч як ідэолёг беларускага адраджэньня і як мастак}} 23.5.2022 ''[[Аўтар:Міхаіл Піятуховіч|Міхал Піотуховіч]]''. «[[Францышак Багушэвіч як ідэолёг беларускага адраджэньня і як мастак]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Мэморыя прэдстаўнікоў Беларусі на III-ей Канфэрэнцыі народаў (1917)}} 22.5.2022 ''[[Аўтар:Іван Луцкевіч|Іван Луцкевіч]], [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Мэморыя прэдстаўнікоў Беларусі на III-ей Канфэрэнцыі народаў (1917)|Мэморыя прэдстаўнікоў Беларусі на III-ей Канфэрэнцыі народаў]]», 1917 * {{Прапанаваны экспарт|Тарасъ на Парнасѣ и другія бѣлорусскія стихотворенія (1902)}} 22.5.2022 ''[[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Еўдакім Раманаў]]''. «[[Тарасъ на Парнасѣ и другія бѣлорусскія стихотворенія (1902)|Тарасъ на Парнасѣ и другія бѣлорусскія стихотворенія]]», 1902 * {{Прапанаваны экспарт|Шляхам жыцьця (1913)}} 22.5.2022 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]», 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Францішак Скарына і яго літаратурная дзейнасьць}} 21.5.2022 ''[[Аўтар:Міхаіл Піятуховіч|Міхал Піотуховіч]]''. «[[Францішак Скарына і яго літаратурная дзейнасьць]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Płač Biełaruskaj Staronki Matki pa dzietkach swaich renehatach (1930)}} 15.5.2022 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uł. Kazłoŭščyk]]''. «[[Płač Biełaruskaj Staronki Matki pa dzietkach swaich renehatach (1930)|Płač Biełaruskaj Staronki Matki pa dzietkach swaich renehatach]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Да пытаньня аб мове Літоўскага Статуту}} 13.5.2022 ''[[Аўтар:Васіль Дружчыц|Васіль Дружчыц]]''. «[[Да пытаньня аб мове Літоўскага Статуту]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I (1933)}} 12.5.2022 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I (1933)|Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Смык беларускі (1894)}} 6.5.2022 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Szymon Reuka z pad Barysowa]]''. «[[Смык беларускі (1894)|Smyk białaruski]]», 1894 * {{Прапанаваны экспарт|Тралялёначка (1892)}} 6.5.2022 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Францішак Багушэвіч]]''. «[[Тралялёначка (1892)|Tralalonaczka]]», 1892 * {{Прапанаваны экспарт|У трохсотныя ўгодкі сьмерці вялікага канцлера Льва Сапегі (1933)}} 2.5.2022 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікола Шкялёнак]]''. «[[У трохсотныя ўгодкі сьмерці вялікага канцлера Льва Сапегі (1933)|У трохсотныя ўгодкі сьмерці вялікага канцлера Льва Сапегі]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Палажэньне Літоўска-Беларускай дзяржавы пасьля Люблінскай вуніі}} 1.5.2022 ''[[Аўтар:Васіль Дружчыц|Васіль Дружчыц]]''. «[[Палажэньне Літоўска-Беларускай дзяржавы пасьля Люблінскай вуніі]]», 1925 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Места Менск у канцы XV і пачатку XVI ст.}} 27.4.2022 ''[[Аўтар:Васіль Дружчыц|Васіль Дружчыц]]''. «[[Места Менск у канцы XV і пачатку XVI ст.]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Места Вільня ў першай палове XVI сталецьця}} 21.4.2022 ''[[Аўтар:Васіль Дружчыц|Васіль Дружчыц]]''. «[[Места Вільня ў першай палове XVI сталецьця]]», 1926 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сынтэза беларускае гісторыі}} 20.3.2022 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[Сынтэза беларускае гісторыі]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы (1921)}} 17.3.2022 ''[[Аўтар:Іван Карчынскі|Іван Карчынскі]]''. «[[Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы (1921)|Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Сынокъ! (1895)}} 15.3.2022 ''[[Аўтар:Аляксандр Ельскі|Аляксандр Ельскі]]''. «[[Сынокъ! (1895)|Сынокъ!]]», 1895 * {{Прапанаваны экспарт|Усходняя Беларусь (1918)}} 14.03.2022 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|A. J.]]'' «[[Усходняя Беларусь (1918)|Усходняя Беларусь]]», 1918 * {{Прапанаваны экспарт|Наша крыўда (1921)}} 13.3.2022 ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|В. Лесавік]]''. «[[Наша крыўда (1921)|Наша крыўда]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)}} 13.3.2022 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)|Кароткі нарыс псыхолёгіі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|На пиресяленьня (1903)}} 8.3.2022 ''[[Аўтар:Марыя Косіч|Марыя Косіч]]''. «[[На пиресяленьня (1903)|На пиресяленьня]]», 1903 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Суніцы}} 4.1.2022 ''[[Аўтар:Уладзімір Хадыка|Уладзімір Хадыка]]''. «[[Суніцы (1926)|Суніцы]]», 1926 </div> ---- 7m1lw19inff6hjb2bjatzw1aauel0l7 0 43747 286643 117850 2026-05-19T10:26:32Z Gleb Leo 2440 286643 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мая ліра | аўтар = Казімір Сваяк | год = 1924 год | пераклад = | секцыя = Зборнік вершаў | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Мая ліра (1924).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Мая ліра (1924).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Мая ліра (1924).pdf" from="116" to="116" /> ----------- {{Крыніцы}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Мая ліра (1924).pdf" from="117" to="117" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Мая ліра|*]] [[Катэгорыя:Зборнікі вершаў]] [[Катэгорыя:Творы 1924 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] ei2vxtu1t6g6wk1nb6t0jh8dwcqe68h 106 72431 286555 176662 2026-05-18T20:03:27Z Gleb Leo 2440 286555 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]] |Language=be |Volume= |Author= |Translator=[[Аўтар:Карусь Каганец|Карусь Костровицки]], С. Шаулоўски |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=„Загляне сонцэ и ў нашэ ваконцэ“ |Address=Пецярбург |Year=1907 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} m8yxijn554aog61tv0nfweoy6kjutmu 104 77059 286554 185438 2026-05-18T20:03:05Z Gleb Leo 2440 286554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Спис}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Калёнтытул|right=Стар.}} {{Dotted TOC||Гутарка першая. [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/1|Аб тым дзе канец зямли]]|3|3}} {{Dotted TOC||Гутарка другая. [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/2|На чым трымаецца земля]]|15|3}} {{Dotted TOC||Гутарка треццяя. [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/3|Аб неби]]|19|3}} {{Dotted TOC||Гутарка чацьвйортая. [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/4|Ци за прауды сонцэ ходзиць па неби]]|24|3}} {{Dotted TOC||Гутарка пятая. [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/5|Ци прауда, што мѣсяцъ ясны?]]|31|3}} {{Dotted TOC||Гутарка шостая. [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/6|Чаму ў гаду дванаццаць месяцоў?]]|39|3}} {{Dotted TOC||Гутарка сйомая. [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/7|Чаму сонцэ и месяц часом перестаюць сьвяциць?]]|45|3}} {{Dotted TOC||Гутарка восьмая. [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/8|Аб планэтах ды {{Абмылка|камэтахъ|камэтах}}]]|53|3}} {{Dotted TOC||Гутарка дзевятая. [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/9|Як аб гэтым усим даведалися людзи]]|58|3}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}}<noinclude></noinclude> 6c0ee3jtaxluwq7foa4dgfnpmbsz05w 104 110423 286513 259082 2026-05-18T16:46:34Z Gleb Leo 2440 286513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> [[File:Гісторыя Беларусі ў XIX і пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 2.jpg|350px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Алегорычны малюнак падзелу Польшчы.}}}} Польшчу і на чале якіх стаў добра вядомы Тадэуш Касьцюшка, адбыўся трэці і апошні падзел Рэчы Паспалітай. Выратаваць гнілое гаспадарства ўжо ня было ніякай магчымасьці. Па гэтым падзеле імпэрыя дастала Заходнюю Беларусь і Літву, з каторых злажыліся губэрні —<noinclude></noinclude> 53hrjapydscvecyrqodzofytivqhprb 286514 286513 2026-05-18T16:46:45Z Gleb Leo 2440 286514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> [[File:Гісторыя Беларусі ў XIX і пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 1.jpg|350px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Алегорычны малюнак падзелу Польшчы.}}}} Польшчу і на чале якіх стаў добра вядомы Тадэуш Касьцюшка, адбыўся трэці і апошні падзел Рэчы Паспалітай. Выратаваць гнілое гаспадарства ўжо ня было ніякай магчымасьці. Па гэтым падзеле імпэрыя дастала Заходнюю Беларусь і Літву, з каторых злажыліся губэрні —<noinclude></noinclude> l71rid6jkwfm91a68u2570iy89lfugr 286517 286514 2026-05-18T16:54:54Z Gleb Leo 2440 286517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> [[File:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 1.jpg|350px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Алегорычны малюнак падзелу Польшчы.}}}} Польшчу і на чале якіх стаў добра вядомы Тадэуш Касьцюшка, адбыўся трэці і апошні падзел Рэчы Паспалітай. Выратаваць гнілое гаспадарства ўжо ня было ніякай магчымасьці. Па гэтым падзеле імпэрыя дастала Заходнюю Беларусь і Літву, з каторых злажыліся губэрні —<noinclude></noinclude> qmtto7tn30nn40yufnchtpozqrudnzg 104 110428 286512 269099 2026-05-18T16:45:45Z Gleb Leo 2440 286512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude> {{Цэнтар|[[image:Гісторыя Беларусі ў XIX і пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 2.jpg|350px]]}} {{gap|2.5em}}Што датычыць да беларускага магнацтва й шляхецтва, то ім скардзіцца на сваю долю ня прыходзілася, бо яны наагул добра сябе пачувалі ў Расійскай імпэрыі. Праўда, яны згубілі тую „залатую вольнасьць“, каторай карысталіся ў Польскай Кароне, але гэтая страта была<noinclude></noinclude> 9yehsi86uuov9sa1ftj400qvgx98t36 286515 286512 2026-05-18T16:54:10Z Gleb Leo 2440 286515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude> {{Цэнтар|[[image:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 2.jpg|350px]]}} {{gap|2.5em}}Што датычыць да беларускага магнацтва й шляхецтва, то ім скардзіцца на сваю долю ня прыходзілася, бо яны наагул добра сябе пачувалі ў Расійскай імпэрыі. Праўда, яны згубілі тую „залатую вольнасьць“, каторай карысталіся ў Польскай Кароне, але гэтая страта была<noinclude></noinclude> 4m6gzt3fj6rkrexj0zzpjvctivaby0o 104 110433 286518 269100 2026-05-18T16:57:06Z Gleb Leo 2440 286518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude>надзелы Рэчы Паспалітай. Расійская імпэрыя мотывавала свой удзел у разборах Польшчы гістарычнымі правамі на „рускія“ землі ў Польшчы, што выразіла ў добра вядомым лёзунгу — „отторженная возвратих“ (я вярнула адабранае калісь). {{выява з подпісам|месца=злева|шырыня=250px|выява=Гісторыя Беларусі ў XIX і пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 3.jpg|подпіс=Мядаль на памяць прылучэньня Беларусі да Расіі.}} Урад Паўла I як-бы спачувае польскай справе і лічыць, што Расія не павінна была ў свой час прымаць удзел у гэтай несправядлівай і недзяржаўнай справе. Яшчэ будучы насьледнікам царскага пасаду, у размове з вядомым польскім песьняром і патрыотам Нямцэвічам, Павал I сказаў так: „Я заўсёды быў проціў падзелу Польшчы; гэтая справа зьяўляецца столькі-ж несправядліваю, сколькі і недзяржаўнаю“. Некалькі раз насьледнік расійскага трону, не баючыся нават гневу ўсемагутнай мацеры, выяўляе сваё спачуваньне польскаму дыктатару-рэформістаму Тадэушу Касьцюшку. Зрабіўшыся ўрэшце расійскім імпэратарам, праз дзесяць дзён пасьля ўступленьня на трон (16/ХІ—1796), Павал I асабіста вызваліў з няволі Т. Касьцюшку, каторы сядзеў заарыштаваны ў ніжнім паверху Мрамарнага палацу ў Петраградзе. Не здаволіўшыся гэтым, новы імпэратар, як-бы ў піку ранейшаму ураду, праз два тыдні выдаў Т. Касьцюшку з дзяржаўнага скарбу падарунак у 60.000 рублёў, што на той час складала вельмі значную суму грошай. Урад ня спыніўся на вызваленьні толькі дыктатара. Указам ад 29 лістапада 1796 году былі выпушчаны на волю ўсе „попавшие в заточение и ссылку по случаю бывших в Польше замешательств“. Лічачы падзелы Рэчы Паспалітай гістарычна-несправядлівым і недзяржаўным актам, урад Паўла I аднак-жа зусім ня думаў ліквідаваць іх і аднаўляць Польскую рэспубліку. У размове з польскім „патрыотам“ графам Патоцкім Павал I сказаў, паміж іншым, так: „Падзел Польшчы ёсьць факт, які ўжо адбыўся, і з гэтым фактам палякам трэба згадзіцца“.<noinclude></noinclude> a8r4dar1pq8pcihcvj12yjunqjisv01 286519 286518 2026-05-18T16:57:29Z Gleb Leo 2440 286519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude>надзелы Рэчы Паспалітай. Расійская імпэрыя мотывавала свой удзел у разборах Польшчы гістарычнымі правамі на „рускія“ землі ў Польшчы, што выразіла ў добра вядомым лёзунгу — „отторженная возвратих“ (я вярнула адабранае калісь). {{выява з подпісам|месца=злева|шырыня=250px|выява=Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 3.jpg|подпіс=Мядаль на памяць прылучэньня Беларусі да Расіі.}} Урад Паўла I як-бы спачувае польскай справе і лічыць, што Расія не павінна была ў свой час прымаць удзел у гэтай несправядлівай і недзяржаўнай справе. Яшчэ будучы насьледнікам царскага пасаду, у размове з вядомым польскім песьняром і патрыотам Нямцэвічам, Павал I сказаў так: „Я заўсёды быў проціў падзелу Польшчы; гэтая справа зьяўляецца столькі-ж несправядліваю, сколькі і недзяржаўнаю“. Некалькі раз насьледнік расійскага трону, не баючыся нават гневу ўсемагутнай мацеры, выяўляе сваё спачуваньне польскаму дыктатару-рэформістаму Тадэушу Касьцюшку. Зрабіўшыся ўрэшце расійскім імпэратарам, праз дзесяць дзён пасьля ўступленьня на трон (16/ХІ—1796), Павал I асабіста вызваліў з няволі Т. Касьцюшку, каторы сядзеў заарыштаваны ў ніжнім паверху Мрамарнага палацу ў Петраградзе. Не здаволіўшыся гэтым, новы імпэратар, як-бы ў піку ранейшаму ураду, праз два тыдні выдаў Т. Касьцюшку з дзяржаўнага скарбу падарунак у 60.000 рублёў, што на той час складала вельмі значную суму грошай. Урад ня спыніўся на вызваленьні толькі дыктатара. Указам ад 29 лістапада 1796 году былі выпушчаны на волю ўсе „попавшие в заточение и ссылку по случаю бывших в Польше замешательств“. Лічачы падзелы Рэчы Паспалітай гістарычна-несправядлівым і недзяржаўным актам, урад Паўла I аднак-жа зусім ня думаў ліквідаваць іх і аднаўляць Польскую рэспубліку. У размове з польскім „патрыотам“ графам Патоцкім Павал I сказаў, паміж іншым, так: „Падзел Польшчы ёсьць факт, які ўжо адбыўся, і з гэтым фактам палякам трэба згадзіцца“.<noinclude></noinclude> dth7fyfaku22miezhf5zfcxe9elhuhv 104 110438 286520 269116 2026-05-18T16:57:40Z Gleb Leo 2440 286520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude> {{Цэнтар|[[image:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 3.jpg|500px]]}}<noinclude></noinclude> bx2dbqum00buur94f8av01ykubf2unf 286521 286520 2026-05-18T16:57:49Z Gleb Leo 2440 286521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude> {{Цэнтар|[[image:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 4.jpg|500px]]}}<noinclude></noinclude> 9quw30kz2hdikaq9k301al5bm1u09p5 104 110442 286524 259102 2026-05-18T17:04:53Z Gleb Leo 2440 286524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>йшло сваёю чаргою, зусім не паддаючыся ўплыву гэтых бязгрунтоўных аранжарэйных гістарычных тыпаў. Пачыналі гэтыя людзі з галосных бліскучых слоў, а канчалі ці нікчэмнымі, ці бруднымі справамі. Яны напамінаюць нам тыя тыпы інстытутак, каторых выхоўвалі жаноцкія закрытыя школы дарэволюцыйнай Расіі. Раней ахі і охі, наіўны сантымэнтальны ідэалізм, погляд на сьвет праз ружовыя акуляры, а потым угрбае мяшчанства. [[File:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 5.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Панскія жаночыя ўборы ў пачатку XIX ст.}}}} {{gap|2.5em}}Вельмі яскрава намаляваў гэты тып людзей у пачатку ХІХ сталецьця Пушкін у сваім романе „Евгений Онегин“ у васобе старой Ларынай. Як птушка з гнязда, выпархнула яна з „благородного“ інстытуту, дзе яе вучылі „чему нибудь и как нибудь“. Яна мела далікатна-шляхецкія манеры, ведала францускую мову ляпей за рускую, была закахана ў вычытанага з сантымэнтальных романаў гэроя, пісала сьлязьлівыя вершы ў альбомы сваім таварышкам, простую Параску называла „Полиною“ і г. д. А потым, зрабіўшыся па волі сваіх бацькоў жонкаю вясковага памешчыка, яна хутка і бязбольна забылася аб сваіх інстытуцкіх прычудах. Яна кінула вершы і романы, занялася дамоваю гаспадаркаю ў умовах паншчыны і прыгону, саліла на зіму грыбы, варыла канфітуры, апранула халат і чапец, біла сваяручна пакаёўку. Яе ў мінулым сантымэнтальныя мазгі дадумаліся прымусіць сенных дзяўчат, калі тыя зьбіралі ў садзе ягады, сьпяваць песьні, каб іх „лукавые уста“ часам не пажывіліся панскімі ягадамі.<noinclude></noinclude> o7f9s4k058xa4ml9hbcw27jmb3kzmc7 104 110443 286525 259103 2026-05-18T17:06:01Z Gleb Leo 2440 286525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Зусім такім тыпам быў новы расійскі цар і яго прыдворныя. Пачалося з таго, што ўсяўладны монарх задаўся мэтаю „ограничить произвол нашего правительства“, г. зн. абмежаваць самаго сябе, „устанавіць на ўсім сьвеце рэспублікі“ і г. д., а скончылася вялікаю рэакцыяю. Пачалося рэволюцыянэрам, рэспубліканцам Лягарпам, а кончылася рэакцыянэрам дэгэнэратам Аракчэевым. {{выява з подпісам|месца=зьлева|шырыня=150px|выява=Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 6.jpg|подпіс=Адам Чартарыскі.}} {{gap|2.5em}}Заняўшы царскі пасад, Аляксандар І ўтварыў каля сябе асобны, што ня ўходзіць у склад агульных дзяржаўных устаноў, так званы Інтымны Комітэт. Найчасьцей Аляксандар, патураючы тады францускім рэволюцыянэрам, называў яго „Коmitet de salut republique“. Гэта была асабістая дарадчая установа пры асобе цара, дзе разглядваліся і абгаварваліся за шклянкаю гарбаты прынцыповыя пытаньні і фантастычныя проэкты будучай Расіі, каторую утворыць урад Аляксандра I. У склад Інтымнага Комітэту ўваходзілі асабістыя прыяцелі маладога самаўладцы, з такім самым сьветапаглядам і настроем, з такім самым загартаваньнем, як і ён сам. Гэта былі чатыры чалавекі: Качубей, Новасільцаў, Строганаў і вядомы польскі „патрыот“ Адам Чартарыскі. Вельмі часта ў Комітэт наведваўся стары настаўнік Аляксандра — Лягарп. У сваіх поглядах на Беларусь Комітэт знаходзіўся пад уплывам Чартарыскага. Само сабою зразумела, што на Беларусь усе сябры Комітэту, ня выключаючы й цара, глядзелі вачыма Чартарыскага. Беларусь ёсьць частка Рэчы Паспалітай, прылучаная пасьля падзелаў да Расійскай імпэрыі. Такім спосабам, беларускае пытаньне злучаецца неразрыўна з польскім пытаньнем і будзе выяўляцца разам з ім ня толькі ў першую чвэрць XIX сталецьця, але і ў далейшыя часы. На думку сяброў інтымнага Комітэту Беларусь павінна ўвайсьці ў склад адноўленай, будучай Польшчы, як яе неразрыўная частка. Лібэралізм першых год аляксандраўскай эпохі будзе стаяць на гэтым поглядзе, пакуль не спаткнецца з суровай міжнародавай політыкай і з сваім хатнім консэрватызмам і рэакцыяй. {{gap|2.5em}}Гэты консэрватызм існаваў ужо ў частцы ўраду і быў прадстаўлен даволі популярнымі і моцнымі консэрватарамі таго часу, на чале каторых стаялі — чалавек старой, катарынінскай эпохі, поэта Дзяржавін<noinclude></noinclude> jexa90olqwn9n6bqp6ifse12dvq5qes 104 110445 286526 269117 2026-05-18T17:06:12Z Gleb Leo 2440 286526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude> {{Цэнтар|[[image:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 5.jpg|500px]]}} {{цэнтар|{{smaller|Беларуская вёска ў пачатку XIX ст.}}}}<noinclude></noinclude> 2v2rx79tirkqmf9fjpzzmtqj7gjwnqh 286527 286526 2026-05-18T17:06:22Z Gleb Leo 2440 286527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude> {{Цэнтар|[[image:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 7.jpg|500px]]}} {{цэнтар|{{smaller|Беларуская вёска ў пачатку XIX ст.}}}}<noinclude></noinclude> 28ckyis764bc46rdofzfh44np69m2jh 104 110461 286546 259133 2026-05-18T19:52:39Z Gleb Leo 2440 286546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>у Польшчы быў правадніком ідэй рэволюцыі. У 70-ыя годы Калантай прымае чынны удзел у працы Адукацыйнай Комісіі. З 90-ых гадоў ён робіцца правадыром соймавых „патрыотаў“ — лібэралаў і зьяўляецца праўдзівым тварцом констытуцыі 1791 году. Потым ён прымае удзел у вапошняй барацьбе Польшчы за незалежнасьць. Пасьля ліквідацыі паўстаньня Калантай уцёк у Аўстрыю, дзе яго заарыштавалі і пасадзілі ў турму. Вызвалены з турмы па просьбе рускага ураду, ён прыехаў на Валынь і быў ідэёвым памочнікам Чартарыскага. Фактычным памочнікам Чартарыскага быў Т. Чацкі, польскі вучоны і грамадзянскі дзеяч. Асноўнай яго думкай было дапасаваньне школы да рэальных патрэб жыцьця. У такім кірунку ён, разам з Калантаем, напісаў вучылішчны статут для Віленскае акругі. [[File:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 8.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Ніжні замак у Вільні ў канцы XVIII в.}}}} {{gap|2.5em}}Дзякуючы пэдагогічнай працы гэтых дзеячоў, ідзе выхаваньне моладзі на Беларусі ў польскім патрыотычным кірунку. Польскія патрыоты ўскладаюць вялікія надзеі на Віленскую вучэбную акругу. Вельмі цікава прывясьці тут вынятак з ліста польскага дзеяча Францішка Дмахоўскага да Г. Калантая: „Пад рускаю ўладаю нам (паляком) адкрываюцца добрыя для нас умовы. Разам з тым організацыя ў выбары здольных палякоў на месцы настаўнікаў зробіць тое, на што толькі можна спадзявацца ў даным выпадку“. І ў самай рэчы, трэба прызнаць, што польскія культурнікі момант скарысталі. {{gap|2.5em}}У 1802 годзе Чартарыскі атрымаў ад рускага ураду даручэньне напісаць статут для Віленскага унівэрсытэту і іншых школ акругі. Да вясны 1803 году статут ужо гатовы, і 18 траўня<noinclude></noinclude> 25nlpupw1xpbrnabbwk3ksoxx3e2905 104 110463 286547 269118 2026-05-18T19:53:03Z Gleb Leo 2440 286547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude>спаткаць школы з выкладоваю рускаю моваю. Само сабою зразумела што пры такіх умовах адбывалася аканчальная полёнізацыя тагочаснай беларускай інтэлігенцыі, якая складалася з шляхты. Гаварыць аб полёнізацыі беларускага сялянства ня прыходзіцца затым, што польская школа была недаступнаю для панскага „быдла“, у юрыдычным стане якога быў селянін. {{выява з подпісам|месца=справа|шырыня=250px|выява=Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 9.jpg|подпіс=Марцін Пачобут, рэктар Віленскага унівэрсытэту (1728—1810 г.)}} {{gap|2.5em}}Віленскі унівэрсытэт робіцца культурным і організацыйным цэнтрам тагочаснай беларускай полёнізаванай інтэлігенцыі, каторая, як мы казалі, найчасьцей складаецца з сярэдняй і дробнай шляхты і часам з мяшчанскіх элемэнтаў. Пры унівэрсытэце ўтвараюцца польскія патрыотычныя організацыі моладзі, у каторых усё-ж такі трэба адзначыць прысутнасьць мясцовага беларускага колёрыту. {{gap|2.5em}}Найраней утвараецца гурток „Шубраўцаў“, што існаваў напоўлегальна. Ён легалізуецца унівэрсытэтам толькі ў 1817 годзе. Гурток выдае часопісь пад назваю „Брукавыя Ведамасьці“. Як відаць з статуту, гурток ставіць сваёю мэтаю пашырэньне сярод моладзі замілаваньня да асьветы, цьвярозага жыцьця, разьвіцьця працаздольнасьці і другія моральныя заданьні. Шлях, каторым „Шубраўцы“ ідуць да мэты, — гэта сатыра, каторая павінна рабіць свой уплыў на моладзь і грамадзянства праз друк „Брукавых ведамасьцяй“. Шубраўцы напамінаюць нам адзін рускі тагочасны гурток „Арзамасцаў“, розьнячыся ад яго сваёй лепшай організацыяй і больш сталымі мэтамі. Гурток „Шубраўцаў“ мае сваю пячатку: вянок з дубовых лісьцяў, у сярэдзіне каторага былі скрыжаваны лапата й мятла. Пячатка, такім спосабам, была эмблемаю працы гуртка, каторы вычышчаў і вымятаў з жыцьця ўсякае сьмецьце. „Брукавыя Ведамасьці“ выходзілі раз на тыдзень у суботу. За пяць год (1817—1822) існаваньня іх вышла 287 нумароў, што складае каля 150 друкаваных аркушаў. Артыкулы ведамасьцяй пісаліся як „Шубраўцамі“, так і членамі другіх студэнцкіх гурткоў, што існавалі пры унівэрсытэце. „Шубраўцы“, апроч пісаных мэт, {{перанос пачатак|бя|зумоўна}}<noinclude></noinclude> mm50do10f8mja64dfon96dxll1r2mud 286548 286547 2026-05-18T19:53:18Z Gleb Leo 2440 286548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude>спаткаць школы з выкладоваю рускаю моваю. Само сабою зразумела што пры такіх умовах адбывалася аканчальная полёнізацыя тагочаснай беларускай інтэлігенцыі, якая складалася з шляхты. Гаварыць аб полёнізацыі беларускага сялянства ня прыходзіцца затым, што польская школа была недаступнаю для панскага „быдла“, у юрыдычным стане якога быў селянін. {{выява з подпісам|месца=справа|шырыня=200px|выява=Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 9.jpg|подпіс=Марцін Пачобут, рэктар Віленскага унівэрсытэту (1728—1810 г.)}} {{gap|2.5em}}Віленскі унівэрсытэт робіцца культурным і організацыйным цэнтрам тагочаснай беларускай полёнізаванай інтэлігенцыі, каторая, як мы казалі, найчасьцей складаецца з сярэдняй і дробнай шляхты і часам з мяшчанскіх элемэнтаў. Пры унівэрсытэце ўтвараюцца польскія патрыотычныя організацыі моладзі, у каторых усё-ж такі трэба адзначыць прысутнасьць мясцовага беларускага колёрыту. {{gap|2.5em}}Найраней утвараецца гурток „Шубраўцаў“, што існаваў напоўлегальна. Ён легалізуецца унівэрсытэтам толькі ў 1817 годзе. Гурток выдае часопісь пад назваю „Брукавыя Ведамасьці“. Як відаць з статуту, гурток ставіць сваёю мэтаю пашырэньне сярод моладзі замілаваньня да асьветы, цьвярозага жыцьця, разьвіцьця працаздольнасьці і другія моральныя заданьні. Шлях, каторым „Шубраўцы“ ідуць да мэты, — гэта сатыра, каторая павінна рабіць свой уплыў на моладзь і грамадзянства праз друк „Брукавых ведамасьцяй“. Шубраўцы напамінаюць нам адзін рускі тагочасны гурток „Арзамасцаў“, розьнячыся ад яго сваёй лепшай організацыяй і больш сталымі мэтамі. Гурток „Шубраўцаў“ мае сваю пячатку: вянок з дубовых лісьцяў, у сярэдзіне каторага былі скрыжаваны лапата й мятла. Пячатка, такім спосабам, была эмблемаю працы гуртка, каторы вычышчаў і вымятаў з жыцьця ўсякае сьмецьце. „Брукавыя Ведамасьці“ выходзілі раз на тыдзень у суботу. За пяць год (1817—1822) існаваньня іх вышла 287 нумароў, што складае каля 150 друкаваных аркушаў. Артыкулы ведамасьцяй пісаліся як „Шубраўцамі“, так і членамі другіх студэнцкіх гурткоў, што існавалі пры унівэрсытэце. „Шубраўцы“, апроч пісаных мэт, {{перанос пачатак|бя|зумоўна}}<noinclude></noinclude> 2uvjtxfm210vxh4knyvit1u9ldtpwmi 286560 286548 2026-05-18T20:11:11Z Gleb Leo 2440 286560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude>спаткаць школы з выкладоваю рускаю моваю. Само сабою зразумела што пры такіх умовах адбывалася аканчальная полёнізацыя тагочаснай беларускай інтэлігенцыі, якая складалася з шляхты. Гаварыць аб полёнізацыі беларускага сялянства ня прыходзіцца затым, што польская школа была недаступнаю для панскага „быдла“, у юрыдычным стане якога быў селянін. {{выява з подпісам|месца=справа|шырыня=200px|выява=Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 9.jpg|подпіс=Марцін Пачобут, рэктар Віленскага унівэрсытэту (1728—1810 г.)}} {{gap|2.5em}}Віленскі унівэрсытэт робіцца культурным і організацыйным цэнтрам тагочаснай беларускай полёнізаванай інтэлігенцыі, каторая, як мы казалі, найчасьцей складаецца з сярэдняй і дробнай шляхты і часам з мяшчанскіх элемэнтаў. Пры унівэрсытэце ўтвараюцца польскія патрыотычныя організацыі моладзі, у каторых усё-ж такі трэба адзначыць прысутнасьць мясцовага беларускага колёрыту. {{gap|2.5em}}Найраней утвараецца гурток „Шубраўцаў“, што існаваў напоўлегальна. Ён легалізуецца унівэрсытэтам толькі ў 1817 годзе. Гурток выдае часопісь пад назваю „Брукавыя Ведамасьці“. Як відаць з статуту, гурток ставіць сваёю мэтаю пашырэньне сярод моладзі замілаваньня да асьветы, цьвярозага жыцьця, разьвіцьця працаздольнасьці і другія моральныя заданьні. Шлях, каторым „Шубраўцы“ ідуць да мэты, — гэта сатыра, каторая павінна рабіць свой уплыў на моладзь і грамадзянства праз друк „Брукавых ведамасьцяй“. Шубраўцы напамінаюць нам адзін рускі тагочасны гурток „Арзамасцаў“, розьнячыся ад яго сваёй лепшай організацыяй і больш сталымі мэтамі. Гурток „Шубраўцаў“ мае сваю пячатку: вянок з дубовых лісьцяў, у сярэдзіне каторага былі скрыжаваны лапата й мятла. Пячатка, такім спосабам, была эмблемаю працы гуртка, каторы вычышчаў і вымятаў з жыцьця ўсякае сьмецьце. „Брукавыя Ведамасьці“ выходзілі раз на тыдзень у суботу. За пяць год (1817—1822) існаваньня іх вышла 287 нумароў, што складае каля 150 друкаваных аркушаў. Артыкулы ведамасьцяй пісаліся як „Шубраўцамі“, так і членамі другіх студэнцкіх гурткоў, што існавалі пры унівэрсытэце. „Шубраўцы“, апроч пісаных мэт, {{перанос пачатак|бя|зумоўна}}<noinclude></noinclude> p5rwy7jy0r1gp9j01nus8aky02h79zu 104 110464 286561 259136 2026-05-18T20:12:23Z Gleb Leo 2440 286561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|бя|зумоўна}} ставілі сабе й патрыотычныя мэты, зьвязаныя з адбудаваньнем Рэчы Паспалітай. {{выява з подпісам|месца=зьлева|шырыня=200px|выява=Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 10.jpg|подпіс={{Разьбіўка|Ян Чачот}}.}} {{gap|2.5em}}Адначасна з гуртком „Шубраўцаў“ нелегальна існуе організацыя так званых „Філёматаў“ (аматараў навукі). У ліку яе заснавацеляў былі А. Міцкевіч, Тамаш Зан, Ян Чачот, Ян Яжоўскі, Твардоўскі і інш. Мэта „Філёматаў“ — „шляхам добрай адукацыі палепшыць стан бацькаўшчыны“. Пад бацькаўшчынай організацыя разумела Беларусь, як пагранічную провінцыю Рэчы Паспалітай. Організацыя распадаецца на асобныя гурткі. Наймацнейшы быў фізыка-матэматычны гурток, на чале каторага стаялі Т. Зан і Твардоўскі. Побач з ім існаваў гурток моральных навук (права, адміністрацыя, тэолёгія, філёзофія і гісторыя). Да гэтага гуртка належаў вядомы польскі гісторык і барацьбіт за адраджэньне Польшчы, Лелевэль. Апроч таго, яшчэ працаваў гурток вольнага мастацтва (поэзія, мова, малярства, музыка й г. д.). На чале гуртка раней стаяў вядомы польскі поэта Міцкевіч, а пасьля таго, як ён выбыў з унівэрсытэту, яго месца заняў вядомы працаўнік беларускага руху, Ян Чачот. Дзякуючы нязгодзе сярод сяброў організацыі, гурткі „Філёматаў“ пачынаюць к 1810 году раскідацца. {{gap|2.5em}}На руінах гурткоў „Філёматаў“ праз нейкі час вырастае легальная організацыя „Праменістых“, ад слова „прамень“. Закладчыкам організацыі быў Тамаш Зан, з шасьцьма таварышамі, сярод каторых быў і Адам Міцкевіч. Старшынёю організацыі быў Я. Яжоўскі, сакратаром — Петрашкевіч. Організацыя мае статут з 15 артыкулаў, напісаны Т. Занам разам з другімі сябрамі й зацьверджаны рэктарам унівэрсытэту Малеўскім. Пры зацьвярджэньні організацыі рэктар зазначыў, што ён спадзяецца, што яна будзе навучаць студэнтаў шчыра выконваць свае абавязкі. Для далейшага існаваньня „Праменістых“ ён паставіў умову, каб організацыя была выключна студэнцкай. Сваёю легальнаю мэтаю „Праменістыя“ ставілі інтэлектуальнае і моральнае разьвіцьцё студэнтаў. На сходах чыталіся рэфэраты на літаратурныя і навуковыя тэмы, абгаварваліся пытаньні аб пашырэньні асьветы сярод моладзі, аб організацыі для сяброў разумных і карысных гулянак. {{перанос пачатак|Тай|наю}}<noinclude></noinclude> 4b73bz6r7bvogdxm7iu28e5wmdp2ac0 286562 286561 2026-05-18T20:12:34Z Gleb Leo 2440 286562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|бя|зумоўна}} ставілі сабе й патрыотычныя мэты, зьвязаныя з адбудаваньнем Рэчы Паспалітай. {{выява з подпісам|месца=зьлева|шырыня=150px|выява=Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 10.jpg|подпіс={{Разьбіўка|Ян Чачот}}.}} {{gap|2.5em}}Адначасна з гуртком „Шубраўцаў“ нелегальна існуе організацыя так званых „Філёматаў“ (аматараў навукі). У ліку яе заснавацеляў былі А. Міцкевіч, Тамаш Зан, Ян Чачот, Ян Яжоўскі, Твардоўскі і інш. Мэта „Філёматаў“ — „шляхам добрай адукацыі палепшыць стан бацькаўшчыны“. Пад бацькаўшчынай організацыя разумела Беларусь, як пагранічную провінцыю Рэчы Паспалітай. Організацыя распадаецца на асобныя гурткі. Наймацнейшы быў фізыка-матэматычны гурток, на чале каторага стаялі Т. Зан і Твардоўскі. Побач з ім існаваў гурток моральных навук (права, адміністрацыя, тэолёгія, філёзофія і гісторыя). Да гэтага гуртка належаў вядомы польскі гісторык і барацьбіт за адраджэньне Польшчы, Лелевэль. Апроч таго, яшчэ працаваў гурток вольнага мастацтва (поэзія, мова, малярства, музыка й г. д.). На чале гуртка раней стаяў вядомы польскі поэта Міцкевіч, а пасьля таго, як ён выбыў з унівэрсытэту, яго месца заняў вядомы працаўнік беларускага руху, Ян Чачот. Дзякуючы нязгодзе сярод сяброў організацыі, гурткі „Філёматаў“ пачынаюць к 1810 году раскідацца. {{gap|2.5em}}На руінах гурткоў „Філёматаў“ праз нейкі час вырастае легальная організацыя „Праменістых“, ад слова „прамень“. Закладчыкам організацыі быў Тамаш Зан, з шасьцьма таварышамі, сярод каторых быў і Адам Міцкевіч. Старшынёю організацыі быў Я. Яжоўскі, сакратаром — Петрашкевіч. Організацыя мае статут з 15 артыкулаў, напісаны Т. Занам разам з другімі сябрамі й зацьверджаны рэктарам унівэрсытэту Малеўскім. Пры зацьвярджэньні організацыі рэктар зазначыў, што ён спадзяецца, што яна будзе навучаць студэнтаў шчыра выконваць свае абавязкі. Для далейшага існаваньня „Праменістых“ ён паставіў умову, каб організацыя была выключна студэнцкай. Сваёю легальнаю мэтаю „Праменістыя“ ставілі інтэлектуальнае і моральнае разьвіцьцё студэнтаў. На сходах чыталіся рэфэраты на літаратурныя і навуковыя тэмы, абгаварваліся пытаньні аб пашырэньні асьветы сярод моладзі, аб організацыі для сяброў разумных і карысных гулянак. {{перанос пачатак|Тай|наю}}<noinclude></noinclude> dr8uoblobn3un411g9o8lgsj6nih748 104 110465 286559 269123 2026-05-18T20:10:34Z Gleb Leo 2440 286559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|Тай|наю}} мэтаю „Праменістых“, як і ранейшых гурткоў, было політычнае выхаваньне моладзі ў польскім патрыотычным кірунку. Гэтая мэта была вядома толькі асяродку організацыі. Гурткі „Праменістых“ пачалі хутка расьці. Вясеньнія часы выкарыстоўваліся гурткамі для наладжваньня загародных пагулянак, каторыя абхаплялі цэлыя сотні моладзі й давалі ёй магчымасьць ухіляцца ад надзораў унівэрсытэцкага і поліцэйскага начальства. {{gap|2.5em}}Будучы па сутнасьці польскай культурна-політычнай організацыяй, „Праменістыя“ вельмі цікавіліся й Беларусьсю. Іх гурткі былі ахварбаваны ў мясцовы колёрыт. Паміж іншым у 8 артыкуле статуту {{перанос пачатак|п=орга|к=нізацыі}} {{Цэнтар|[[image:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 11.jpg|500px]]}} {{цэнтар|{{smaller|Шляхецкі двор у Наваградчыне на Меншчыне, дзе жыў А. Міцкевіч.}}}} {{перанос канец|п=орга|к=нізацыі}} было вызначана заданьне — „жадаць дабра сваім адназемцам кожнага стану і ўсяму народу наагул, захоўваць карысныя звычаі сваіх продкаў, кахаць сваю прыродную мову і вучыцца ёй“. А трэба сказаць, што для большасьці „Праменістых“ прыроднай мовай, мовай продкаў была беларуская. Аб мясцовым колёрыце організацыі сьведчыць прысутнасьць і дзейны удзел у ёй такога беларускага культурніка-адраджэнца, як Ян Чачот. {{gap|2.5em}}Калі праца гурткоў шырака разьвінулася, то яна захапіла частку й ня студэнцкай моладзі. Сталі хадзіць чуткі аб скрытым політычным кірунку „Праменістых“. Рэктар Малеўскі свой дазвол на існаваньне організацыі ўзяў назад пад тым прадлогам, што ў дзейнасьці гурткоў прымаюць удзел ня студэнты. Організацыя офіцыяльна зачынілася, а<noinclude></noinclude> felsc750h7nh8ez6bai32wk3e3pfjgv 104 110467 286557 269287 2026-05-18T20:09:42Z Gleb Leo 2440 286557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|глу|хіх}} куткох Беларусі. Вельмі часта потым гэтыя сабраныя матар‘ялы, будучы апрацованымі, друкаваліся ў „Брукавых Ведамасьцях“. {{gap|2.5em}}З студэнцкіх гурткоў цікавасьць да Беларусі пападае і ў навуковыя, профэсарскія колы. Унівэрсытэт ня толькі навукова дасьледвае, але і знаёміць грамадзянства ў польскай мове з археолёгіяй, гісторыяй, памяткамі старога пісьменства, народнай творчасьцю, звычаямі і наагул бытам Беларусі. 3 Віленскім унівэрсытэтам зьвязаны працы аб Беларусі такіх дасьледчыкаў, як Лукашэвіч, Шыдлоўскі, Голэмбеўскі, Ярашэвіч, Нарбут, Даніловіч і г. д. {{Цэнтар|[[image:Гісторыя Беларусі ў XIX і пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 12.jpg|500px]]}} {{цэнтар|{{smaller|Шляхецкі двор пад Наваградкам, дзе жыў А. Міцкевіч.}}}} {{gap|2.5em}}Калі ўгледзіцца ў дзейнасьць Віленскага унівэрсытэту, то мы бачым, што ён у першую галаву быў цэнтрам полёнізацыі беларускай інтэлігенцыі; ён канчаткова полёнізаваў дробную і сярэднюю беларускую шляхту. Але разам з тым унівэрсытэт абуджаў сярод гэтай самай шляхты цікавасьць да Беларусі і беларускай культуры. Ён выпускаў піонэраў беларускага руху. Беларускі рух стаў у неабходную сувязь з польскім адраджэнчаскім рухам, бо Беларусь, на думку польскіх патрыотаў, уваходзіла ў склад Рэчы Паспалітай ці проста, як провінцыя на ўсходніх граніцах, ці як аўтономная краіна.<noinclude></noinclude> f3t5tt7br9bqd5kbcpf51chbvcriymn 286558 286557 2026-05-18T20:09:54Z Gleb Leo 2440 286558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|глу|хіх}} куткох Беларусі. Вельмі часта потым гэтыя сабраныя матар‘ялы, будучы апрацованымі, друкаваліся ў „Брукавых Ведамасьцях“. {{gap|2.5em}}З студэнцкіх гурткоў цікавасьць да Беларусі пападае і ў навуковыя, профэсарскія колы. Унівэрсытэт ня толькі навукова дасьледвае, але і знаёміць грамадзянства ў польскай мове з археолёгіяй, гісторыяй, памяткамі старога пісьменства, народнай творчасьцю, звычаямі і наагул бытам Беларусі. 3 Віленскім унівэрсытэтам зьвязаны працы аб Беларусі такіх дасьледчыкаў, як Лукашэвіч, Шыдлоўскі, Голэмбеўскі, Ярашэвіч, Нарбут, Даніловіч і г. д. {{Цэнтар|[[image:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 12.jpg|500px]]}} {{цэнтар|{{smaller|Шляхецкі двор пад Наваградкам, дзе жыў А. Міцкевіч.}}}} {{gap|2.5em}}Калі ўгледзіцца ў дзейнасьць Віленскага унівэрсытэту, то мы бачым, што ён у першую галаву быў цэнтрам полёнізацыі беларускай інтэлігенцыі; ён канчаткова полёнізаваў дробную і сярэднюю беларускую шляхту. Але разам з тым унівэрсытэт абуджаў сярод гэтай самай шляхты цікавасьць да Беларусі і беларускай культуры. Ён выпускаў піонэраў беларускага руху. Беларускі рух стаў у неабходную сувязь з польскім адраджэнчаскім рухам, бо Беларусь, на думку польскіх патрыотаў, уваходзіла ў склад Рэчы Паспалітай ці проста, як провінцыя на ўсходніх граніцах, ці як аўтономная краіна.<noinclude></noinclude> tqvwxo4v1vjcnkucfgrad3000ac511x 104 110469 286563 259141 2026-05-18T20:46:26Z Gleb Leo 2440 286563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|цэ|лага}} шэрагу загадаў кожны селянін павінен быў загатаваць вядомую колькасьць продуктаў для арміі. Дзякуючы ўсяму гэтаму беларускае сялянства апынулася ў вельмі цяжкім палажэньні. Вядома, напрыклад, што ў паўднёвых паветах Віленшчыны сялянства засталося зусім бяз хлеба i дашло да таго, што кармілася ўсялякімі сурогатамі, што выклікала хваробы і высокую сьмяротнасьць сярод жыхарства. {{выява з подпісам|месца=справа|шырыня=300px|выява=Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 13.jpg|подпіс=Пераход францускае арміі праз Нёман.}} {{gap|2.5em}}Кампанія, як вядома, адбывалася на Беларусі летам і ўвосень, у самы рабочы час. Апроч таго, што край руйнаваўся, рабочыя сілы адцягваліся ад штодзеннай вяскова-гаспадарчай працы, перарывалася работа селяніна, што давала хлеб на цэлы год. На падставе вайсковых прыказаў „усе дарослыя мужчыны, што маюць аселасьць каля граніцы, павінны быць узброены пікамі і трымаць грамадзкія вар“. З другіх дакумантаў мы бачым, што такія грамадзкія варты былі ўтвораны па ўсёй Беларусі. {{gap|2.5em}}Пастаяўшы некалькі месяцаў і значна спустошыўшы край, руская армія пачала адыходзіць на ўсход, адступаючы перад францускай арміяй. З палавіны чэрвеня на Беларусі зьявіліся першыя авангарды<noinclude></noinclude> ebkcbyi7xuu0pg5dy1gna4xdhx7j7l3 286564 286563 2026-05-18T20:46:36Z Gleb Leo 2440 286564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|цэ|лага}} шэрагу загадаў кожны селянін павінен быў загатаваць вядомую колькасьць продуктаў для арміі. Дзякуючы ўсяму гэтаму беларускае сялянства апынулася ў вельмі цяжкім палажэньні. Вядома, напрыклад, што ў паўднёвых паветах Віленшчыны сялянства засталося зусім бяз хлеба i дашло да таго, што кармілася ўсялякімі сурогатамі, што выклікала хваробы і высокую сьмяротнасьць сярод жыхарства. {{выява з подпісам|месца=справа|шырыня=500px|выява=Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 13.jpg|подпіс=Пераход францускае арміі праз Нёман.}} {{gap|2.5em}}Кампанія, як вядома, адбывалася на Беларусі летам і ўвосень, у самы рабочы час. Апроч таго, што край руйнаваўся, рабочыя сілы адцягваліся ад штодзеннай вяскова-гаспадарчай працы, перарывалася работа селяніна, што давала хлеб на цэлы год. На падставе вайсковых прыказаў „усе дарослыя мужчыны, што маюць аселасьць каля граніцы, павінны быць узброены пікамі і трымаць грамадзкія вар“. З другіх дакумантаў мы бачым, што такія грамадзкія варты былі ўтвораны па ўсёй Беларусі. {{gap|2.5em}}Пастаяўшы некалькі месяцаў і значна спустошыўшы край, руская армія пачала адыходзіць на ўсход, адступаючы перад францускай арміяй. З палавіны чэрвеня на Беларусі зьявіліся першыя авангарды<noinclude></noinclude> ld9u6i1vg111jvtdvd7zj58w84mlm52 286569 286564 2026-05-18T20:49:43Z Gleb Leo 2440 286569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|цэ|лага}} шэрагу загадаў кожны селянін павінен быў загатаваць вядомую колькасьць продуктаў для арміі. Дзякуючы ўсяму гэтаму беларускае сялянства апынулася ў вельмі цяжкім палажэньні. Вядома, напрыклад, што ў паўднёвых паветах Віленшчыны сялянства засталося зусім бяз хлеба i дашло да таго, што кармілася ўсялякімі сурогатамі, што выклікала хваробы і высокую сьмяротнасьць сярод жыхарства. {{выява з подпісам|месца=справа|шырыня=300px|выява=Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 13.jpg|подпіс=Пераход францускае арміі праз Нёман.}} {{gap|2.5em}}Кампанія, як вядома, адбывалася на Беларусі летам і ўвосень, у самы рабочы час. Апроч таго, што край руйнаваўся, рабочыя сілы адцягваліся ад штодзеннай вяскова-гаспадарчай працы, перарывалася работа селяніна, што давала хлеб на цэлы год. На падставе вайсковых прыказаў „усе дарослыя мужчыны, што маюць аселасьць каля граніцы, павінны быць узброены пікамі і трымаць грамадзкія вар“. З другіх дакумантаў мы бачым, што такія грамадзкія варты былі ўтвораны па ўсёй Беларусі. {{gap|2.5em}}Пастаяўшы некалькі месяцаў і значна спустошыўшы край, руская армія пачала адыходзіць на ўсход, адступаючы перад францускай арміяй. З палавіны чэрвеня на Беларусі зьявіліся першыя авангарды<noinclude></noinclude> ebkcbyi7xuu0pg5dy1gna4xdhx7j7l3 104 110470 286565 259150 2026-05-18T20:47:31Z Gleb Leo 2440 286565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>францускай арміі. Да сярэдзіны ліпеня амаль што ўся наполеонаўская армія, у каторай налічвалася каля 500.000 салдат, увайшла на Беларусь. Потым часткамі яна пасунулася на ўсход за рускай арміяй. Да- [[File:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 14.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Наполеон на беразе Нёмна.}}}} волі вялікі кавалак яе застаўся на абшарах Беларусі, як запасны рэзэрв. Зноў ідзе рабаваньне і спусташэньне тэрыторыі. Продукцыйная творчая праца зноў перарываецца. Рабункі амаль што ня ўходзяць у сыстэму. Перад намі цэлы рад запісак сучасьнікаў. Запіскі запоўнены<noinclude></noinclude> kptanek6lagn6jituptdzvyqfa3x4iz 286566 286565 2026-05-18T20:47:42Z Gleb Leo 2440 286566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>францускай арміі. Да сярэдзіны ліпеня амаль што ўся наполеонаўская армія, у каторай налічвалася каля 500.000 салдат, увайшла на Беларусь. Потым часткамі яна пасунулася на ўсход за рускай арміяй. Да- [[File:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 14.jpg|500px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Наполеон на беразе Нёмна.}}}} волі вялікі кавалак яе застаўся на абшарах Беларусі, як запасны рэзэрв. Зноў ідзе рабаваньне і спусташэньне тэрыторыі. Продукцыйная творчая праца зноў перарываецца. Рабункі амаль што ня ўходзяць у сыстэму. Перад намі цэлы рад запісак сучасьнікаў. Запіскі запоўнены<noinclude></noinclude> ql7358mrqzouziteo2tntm4v2qd09kb 104 110472 286567 259145 2026-05-18T20:48:48Z Gleb Leo 2440 286567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|гэрцог|ства}} да „належных“ разьмераў. Расьце вера ў зару Наполеона. „Wszyscy pewni zwycięstwa wołają ze łzami: bòg jest z Napoleonem, Napoleon z nami“. („Пан Тадэуш“, Міцкевіча). Пасьля таго, як францускія войскі занялі Польшчу і Беларусь, кароль саксонскі і гэрцог варшаўскі склікае ў Варшаве конфэдэрацыйны сойм, каторы ставіць пытаньні, зьвязаныя з новым палажэньнем Польшчы. Першаю пастановаю скліканага сойму быў „Акт аб аднаўленьні і незалежнасьці старажытнага каралеўства Польскага“, каралеўства ў тых граніцах, у каторых яно існавала да падзелаў. [[File:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 15.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Пераправа праз Бярэзіну.}}}} {{gap|2.5em}}Праз нейкі час, 1 ліпеня, зусім неспадзявана для Варшавы, якая марыла аб прылучэньні літоўска-беларускіх зямель да Польскага каралеўства, Наполеон выдаў дэкрэт аб утварэньні Вялікага Княства Літоўскага. На аснове дэкрэту быў утворан часовы урад княства пад назваю — Галоўны Комітэт кіраўніцтва княствам, каторы формальна лічыцца незалежным ад Варшавы, але па настроі сваіх сяброў зусім не зьяўляецца незалежніцкім. Комітэт складаўся з 7 сяброў; на чале асьветы быў пастаўлен рэктар унівэрсытэту Сьнядэцкі. У склад {{перанос пачатак|княс|тва}}<noinclude></noinclude> 9fmepv7ind5x4hwu7w6evq635ea9mgh 104 110474 286568 269126 2026-05-18T20:49:09Z Gleb Leo 2440 286568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|на|прыклад}}, павінен быў даставіць у інтэнданства 10.000 валоў. А тут падышла і рэкрутчына: на Віленскі дэпартамант быў вызначаны лік у 3.000 рэкрутаў. Крыху пазьней мы бачым, што па затрабаваньню францускага камандваньня, што прышло з Масквы, Літва і Беларусь да верасьня павінны былі даставіць 150.000 злотых і 1.000 коняй. {{выява з подпісам|месца=злева|шырыня=350px|выява=Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 16.jpg|подпіс={{Разьбіўка|Французы пад Барысавам}}.}} {{gap|2.5em}}Усе гэтыя паборы ляглі вялікім цяжарам на зруйнованы край. Сярод жыхарства пачынаецца голад, за голадам ідуць яго верныя хаўрусьніцы — хваробы. Найраней зьяўляецца крываўка, за ёю йдзе халера. Сьледам за імі пачынае касіць жыхароў тыфус, каторы ў тыя часы быў вядом пад назваю гнілой гарачкі. Пазьней пачынае хадзіць па вынішчаным зьбяднелым краі цынга. Адным словам, наполеонаўская незалежнасьць і „добрахвотнае“ злучэньне з Варшаўскім гэрцогствам вельмі дорага абышліся для Літвы і Беларусі. {{gap|2.5em}}Паміж тым, агульныя падзеі кампаніі 12 году йдуць сваёю чаргою. Наполеонаўская армія, зрабіўшы слаўны паход, уваходзіць у безабаронную Маскву. Тут яна дэморалізуецца, губіць сувязь з сваёю заходняй базай і вельмі хутка нястройным натаўпам адходзіць назад<noinclude></noinclude> b7tm76hbiu0wfk1b0d0vfz2o6n61qrb 104 110476 286570 259149 2026-05-18T21:03:42Z Gleb Leo 2440 286570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>цяжкім духам, ляжалі гаротныя і хворыя раненыя, асуджаныя на гібель“. (Шильдер. Александр I, т. III, стр. 136.). Так канчала жыцьцё напо- [[File:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 17.jpg|500px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Адступленьне францускае арміі.}}}} леонаўскае „гарматнае мяса“ на Беларусі, каторая апынулася ў палажэньні трупярні для аднаго з эпізодаў тагочаснай сусьветнай бойні. {{gap|2.5em}}Ha гэтым падзеі, зьвязаныя з 1812 годам, ня скончыліся. Руская армія супроць волі Кутузава, па загаду імпэратара, была {{перанос пачатак|пакі|рована}}<noinclude></noinclude> qzg5x07zpgotgvijczzmgichou1xh74 104 110477 286571 259152 2026-05-18T21:04:29Z Gleb Leo 2440 286571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|пакі|рована}} ў Заходнюю Эўропу, каб „вызваляць“ яе ад уціску Наполеона.Гэтае „вызваленьне“ гучэла горкаю насьмешкаю: рускі запрыгонены селянін ішоў „вызваляць“ Эўропу, каторая як-ніяк перажыла Вялікую [[File:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 18.jpg|500px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Рэшткі францускае арміі ў Вільні каля катэдральнага касьцёлу.}}}} францускую рэволюцыю. Зноў ставіцца на парадак дзенны польскае, а разам з ім і беларускае пытаньне. На гэтую тэму пачынае вясьціся перапіска паміж Аляксандрам I і А. Чартарыскім. Плян Чартарыскага прапануе ўтварыць польскае каралеўства, уключыўшы ў яго рэшткі францускае арміі ў Вільні каля катэдральнага касьцёлу.<noinclude></noinclude> 6bvtq1cxuj8i0wopqxzttvsvb9hwrc5 104 110478 286572 259153 2026-05-18T21:05:07Z Gleb Leo 2440 286572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>склад Беларусь і Літву і зьвязаўшы яго дынастычна з Расіяй праз абраньне польскім каралём наймалодшага брата Аляксандра I, Міхаіла Паўлавіча. Плян Чартарыскага быў адкінут імпэратарам. Былі вызначаны дзьве прычыны, каторыя перашкаджалі гэтаму. З аднаго боку, проці палякаў утварыўся сярод камандных кругоў імпэрыі варожы [[File:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 19.jpg|300px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Сцэна з адступленьня францускае арміі.}}}} настрой: палякі падтрымлівалі Наполеона і разам з ім прыходзілі нават руйнаваць „сэрца Расіі“ Маскву, — у вадносінах да іх трэба прыняць рэпрэсіі, а не памагаць зьберагчы ўласнае гаспадарства. З другога боку, падтрыманьне польскага гаспадарства выклікае непаразуменьне ў чужаземнай політыцы: гэтым будуць нездаволены Аўстрыя і Прусія, якія трымалі ў сваіх руках другія часткі былой Рэчы Паспалітай, а Аўстрыя і Прусія якраз у бягучы момант зьяўляліся хаўрусьнікамі Расіі ў змаганьні з Наполеонам. Тым ня менш рускі урад ня хоча выкараняць сярод польскіх політычных дзеячоў думку аб польскай<noinclude></noinclude> 689m27dneg8nkuwcbk6dedock046ecz 104 110497 286573 259178 2026-05-18T21:05:51Z Gleb Leo 2440 286573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>знаходзяцца ў руках польскіх патрыотаў. Цікава тое, што і Аляксандар I ня раз выказваўся ў тым сэнсе, што прылучэньне Літвы і Беларусі да Польскага каралеўства — магчымая рэч; што толькі опозыцыя [[File:Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926). Малюнак 20.jpg|500px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Казачая стаянка на Беларусі.}}}} рускіх „патрыотычных“, консэрватыўных кол, на чале каторых стаяў Карамзін, перашкаджае пакуль што зьдзейсьненьню гэтага акту. Адным словам, рускі урад падтрымоўваў польскі патрыотызм беларускай шляхецкай інтэлігенцыі.<noinclude></noinclude> ov04snkzjk3hlpsetztlp5m83micuwb 104 111714 286697 261816 2026-05-19T11:15:02Z Gleb Leo 2440 286697 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><div style="margin:auto; width:22em;"> <center>{{larger|'''Сьпіс рэчаў.}}</center> {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Конь і сабака|Конь і сабака]]|3{{gap|0.5em}}стр.|10|col3-width=3em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Воўчы закон|Воўчы закон]]|4{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Даніна|Даніна]]|6{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Оўцы і сабакі|Оўцы і сабакі]]|9{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Аслы на парнасе|Аслы на парнасе]]|10{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3.5em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Індык|Індык]]|11{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3.5em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Ваўкі і оўцы|Ваўкі і оўцы]]|14{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3.5em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Млынар і куры|Млынар і куры]]|16{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3.5em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Выбарнае начальства|Выбарнае начальства]]|18{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3.5em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Асёл|Асёл]]|19{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3.5em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Дуб і гарбуз|Дуб і гарбуз]]|21{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3.5em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Прарок|Прарок]]|22{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3.5em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Што бачыў Кандрат?|Што бачыў Кандрат?]]|23{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3.5em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Сабачы звычай|Сабачы звычай]]|27{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3.5em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Нос і ногі|Нос і ногі]]|28{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3.5em}} {{Dotted TOC||[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Хвосьцік|Хвосьцік]]|29{{gap|1em}}„{{gap|0.8em}}|10|col3-width=3.5em}} </div><noinclude></noinclude> 2v1ozco4og6y8t8lsp9aw5sjh0x8fg3 0 111781 286642 261808 2026-05-19T10:25:19Z Gleb Leo 2440 286642 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Байкі (па Крылову і іншых) | аўтар = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Зборнік вершаў | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from="2" to="2" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from="3" to="3" /> [[Катэгорыя:Вершы Баляслава Друцкага-Падбярэскага]] [[Катэгорыя:Зборнікі вершаў]] [[Катэгорыя:Байкі]] [[Катэгорыя:Сатыра]] [[Катэгорыя:Творы 1926 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] 0bo0lbt02gdn4wnbra65nn85zdtbwec 286644 286642 2026-05-19T10:49:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)]] 286642 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Байкі (па Крылову і іншых) | аўтар = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Зборнік вершаў | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from="2" to="2" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from="3" to="3" /> [[Катэгорыя:Вершы Баляслава Друцкага-Падбярэскага]] [[Катэгорыя:Зборнікі вершаў]] [[Катэгорыя:Байкі]] [[Катэгорыя:Сатыра]] [[Катэгорыя:Творы 1926 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] 0bo0lbt02gdn4wnbra65nn85zdtbwec 0 111783 286646 261814 2026-05-19T10:50:52Z Gleb Leo 2440 286646 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Конь і сабака | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Собака и Лошадь (Крылов)|Собака и Лошадь]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Воўчы закон|Воўчы закон]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Конь і Сабака (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=4 to=4/> s5fkwxejerpb1ga2rn90vd2obwsbntb 286647 286646 2026-05-19T10:51:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Конь і сабака]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Конь і сабака]] 286646 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Конь і сабака | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Собака и Лошадь (Крылов)|Собака и Лошадь]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Воўчы закон|Воўчы закон]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Конь і Сабака (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=4 to=4/> s5fkwxejerpb1ga2rn90vd2obwsbntb 0 111785 286649 261820 2026-05-19T10:51:34Z Gleb Leo 2440 286649 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Воўчы закон | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Волк и Ягнёнок (Крылов)|Волк и Ягнёнок]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Конь і сабака|Конь і сабака]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Даніна|Даніна]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Воўчы закон (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=5 to=7 tosection="2"/> pibz4jafvpgv12nup1yqsk070p11rw2 286650 286649 2026-05-19T10:51:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Воўчы закон]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Воўчы закон]] 286649 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Воўчы закон | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Волк и Ягнёнок (Крылов)|Волк и Ягнёнок]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Конь і сабака|Конь і сабака]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Даніна|Даніна]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Воўчы закон (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=5 to=7 tosection="2"/> pibz4jafvpgv12nup1yqsk070p11rw2 0 111786 286652 261821 2026-05-19T10:53:36Z Gleb Leo 2440 286652 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Даніна | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Лев (Крылов)|Лев]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Воўчы закон|Воўчы закон]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Оўцы і сабакі|Оўцы і сабакі]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Даніна (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=7 to=9 fromsection="3"/> 32c3008wcibv2wjpqplp3h9nfesv0m5 286654 286652 2026-05-19T10:54:25Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Даніна]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Даніна]] 286652 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Даніна | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Лев (Крылов)|Лев]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Воўчы закон|Воўчы закон]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Оўцы і сабакі|Оўцы і сабакі]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Даніна (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=7 to=9 fromsection="3"/> 32c3008wcibv2wjpqplp3h9nfesv0m5 0 111788 286653 261832 2026-05-19T10:54:20Z Gleb Leo 2440 286653 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Оўцы і сабакі | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Овцы и Собаки (Крылов)|Овцы и собаки]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Даніна|Даніна]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Аслы на парнасе|Аслы на парнасе]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Оўцы і сабакі (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=10 to=11 tosection="4"/> i2gjspvqsw1s9z2ztbcwl20k6goim0v 286656 286653 2026-05-19T10:54:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Оўцы і сабакі]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Оўцы і сабакі]] 286653 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Оўцы і сабакі | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Овцы и Собаки (Крылов)|Овцы и собаки]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Даніна|Даніна]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Аслы на парнасе|Аслы на парнасе]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Оўцы і сабакі (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=10 to=11 tosection="4"/> i2gjspvqsw1s9z2ztbcwl20k6goim0v 0 111789 286658 261833 2026-05-19T10:55:08Z Gleb Leo 2440 286658 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Аслы на парнасе | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Парнас (Крылов)|Парнас]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Оўцы і сабакі|Оўцы і сабакі]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Індык|Індык]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Аслы на Парнасе (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=11 to=12 fromsection="5" tosection="5"/> ridz1til7tdtsnwizitmhvzxm8xqs18 286660 286658 2026-05-19T10:57:10Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Аслы на парнасе]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Аслы на парнасе]] 286658 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Аслы на парнасе | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Парнас (Крылов)|Парнас]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Оўцы і сабакі|Оўцы і сабакі]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Індык|Індык]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Аслы на Парнасе (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=11 to=12 fromsection="5" tosection="5"/> ridz1til7tdtsnwizitmhvzxm8xqs18 0 111790 286659 261835 2026-05-19T10:57:02Z Gleb Leo 2440 286659 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Індык | аўтар = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | год = 1926 год | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Аслы на парнасе|Аслы на парнасе]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Ваўкі і оўцы|Ваўкі і оўцы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Індык (Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=12 to=15 fromsection="6" tosection="6"/> symrhljx0e32a7ml1jqw6j68z8i5s73 286662 286659 2026-05-19T10:57:23Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Індык]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Індык]] 286659 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Індык | аўтар = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | год = 1926 год | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Аслы на парнасе|Аслы на парнасе]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Ваўкі і оўцы|Ваўкі і оўцы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Індык (Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=12 to=15 fromsection="6" tosection="6"/> symrhljx0e32a7ml1jqw6j68z8i5s73 0 111791 286664 261836 2026-05-19T10:57:42Z Gleb Leo 2440 286664 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ваўкі і оўцы | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Волки и Овцы (Крылов)|Волки и Овцы]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Індык|Індык]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Млынар і куры|Млынар і куры]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ваўкі і Оўцы (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=15 to=17 fromsection="7" tosection="7"/> n165rj1n6ps9t0fus5oimfmgvosr5c8 286665 286664 2026-05-19T10:57:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Ваўкі і оўцы]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Ваўкі і оўцы]] 286664 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ваўкі і оўцы | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Волки и Овцы (Крылов)|Волки и Овцы]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Індык|Індык]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Млынар і куры|Млынар і куры]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ваўкі і Оўцы (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=15 to=17 fromsection="7" tosection="7"/> n165rj1n6ps9t0fus5oimfmgvosr5c8 0 111792 286667 261837 2026-05-19T10:58:11Z Gleb Leo 2440 286667 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Млынар і куры | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Мельник (Крылов)|Мельник]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Ваўкі і оўцы|Ваўкі і оўцы]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Выбарнае начальства|Выбарнае начальства]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Млынар і куры (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=17 to=18 fromsection="8"/> rj63vk5t1ekjywwactlqtsi15x24vqx 286668 286667 2026-05-19T10:58:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Млынар і куры]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Млынар і куры]] 286667 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Млынар і куры | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Мельник (Крылов)|Мельник]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Ваўкі і оўцы|Ваўкі і оўцы]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Выбарнае начальства|Выбарнае начальства]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Млынар і куры (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=17 to=18 fromsection="8"/> rj63vk5t1ekjywwactlqtsi15x24vqx 0 111793 286670 261838 2026-05-19T10:58:41Z Gleb Leo 2440 286670 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Выбарнае начальства | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Мирская сходка (Крылов)]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Млынар і куры|Млынар і куры]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Асёл|Асёл]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[«Выбарнае» начальства (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=19 to=20 tosection="9"/> rkemub0o0lvdxpes63camcu9lzgpoph 286671 286670 2026-05-19T10:58:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Выбарнае начальства]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Выбарнае начальства]] 286670 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Выбарнае начальства | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Мирская сходка (Крылов)]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Млынар і куры|Млынар і куры]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Асёл|Асёл]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[«Выбарнае» начальства (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=19 to=20 tosection="9"/> rkemub0o0lvdxpes63camcu9lzgpoph 0 111794 286673 261839 2026-05-19T10:59:09Z Gleb Leo 2440 286673 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Асёл | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Осёл (Когда вселенную Юпитер населял – Крылов)|Осёл]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Выбарнае начальства|Выбарнае начальства]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Дуб і гарбуз|Дуб і гарбуз]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Асёл (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=20 to=22 fromsection="10" tosection="10"/> 54gqiaiv8aducu39kxf6u1ap44w9st2 286674 286673 2026-05-19T10:59:16Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Асёл]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Асёл]] 286673 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Асёл | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Осёл (Когда вселенную Юпитер населял – Крылов)|Осёл]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Выбарнае начальства|Выбарнае начальства]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Дуб і гарбуз|Дуб і гарбуз]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Асёл (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=20 to=22 fromsection="10" tosection="10"/> 54gqiaiv8aducu39kxf6u1ap44w9st2 0 111795 286676 261840 2026-05-19T10:59:33Z Gleb Leo 2440 286676 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дуб і гарбуз | аўтар = Ігнацы Красіцкі | год = 1926 год | арыгінал = [[:pl:Dąb i dynia|Dąb i dynia]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Асёл|Асёл]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Прарок|Прарок]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Дуб і гарбуз (Красіцкі/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=22 to=22 fromsection="11" tosection="11"/> mak4mi92tceg7kj18qcynf0qorsw8q9 286679 286676 2026-05-19T11:02:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Дуб і гарбуз]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Дуб і гарбуз]] 286676 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дуб і гарбуз | аўтар = Ігнацы Красіцкі | год = 1926 год | арыгінал = [[:pl:Dąb i dynia|Dąb i dynia]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Асёл|Асёл]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Прарок|Прарок]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Дуб і гарбуз (Красіцкі/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=22 to=22 fromsection="11" tosection="11"/> mak4mi92tceg7kj18qcynf0qorsw8q9 0 111797 286677 261843 2026-05-19T11:02:10Z Gleb Leo 2440 286677 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Прарок | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Оракул (Крылов)|Оракул]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Дуб і гарбуз|Дуб і гарбуз]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Што бачыў Кандрат?|Што бачыў Кандрат?]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Прарок (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=23 to=24 tosection="12"/> gxbeinnb6yjyj29lea427gt9yub61wk 286682 286677 2026-05-19T11:11:36Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Прарок]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Прарок]] 286677 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Прарок | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Оракул (Крылов)|Оракул]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Дуб і гарбуз|Дуб і гарбуз]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Што бачыў Кандрат?|Што бачыў Кандрат?]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Прарок (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=23 to=24 tosection="12"/> gxbeinnb6yjyj29lea427gt9yub61wk 0 111798 286684 261937 2026-05-19T11:11:55Z Gleb Leo 2440 286684 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Што бачыў Кандрат? | аўтар = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | год = 1926 год | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Прарок|Прарок]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Сабачы звычай|Сабачы звычай]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Што бачыў у горадзе Кандрат!]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=24 to=27 fromsection="13"/> bwgfhzjr4bxoarhym8ocqkberg6qnuc 286685 286684 2026-05-19T11:12:17Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Што бачыў Кандрат?]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Што бачыў Кандрат?]] 286684 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Што бачыў Кандрат? | аўтар = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | год = 1926 год | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Прарок|Прарок]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Сабачы звычай|Сабачы звычай]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Што бачыў у горадзе Кандрат!]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=24 to=27 fromsection="13"/> bwgfhzjr4bxoarhym8ocqkberg6qnuc 0 111799 286687 261845 2026-05-19T11:12:34Z Gleb Leo 2440 286687 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сабачы звычай | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Прохожие и Собаки (Крылов)|Прохожие и Собаки]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Што бачыў Кандрат?|Што бачыў Кандрат?]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Нос і ногі|Нос і ногі]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Сабачы звычай (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=28 to=29 tosection="14"/> 5fm9ganlg40qirj70wq89hhaysdz8kl 286688 286687 2026-05-19T11:12:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Сабачы звычай]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Сабачы звычай]] 286687 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сабачы звычай | аўтар = Іван Крылоў | год = 1926 год | арыгінал = [[:ru:Прохожие и Собаки (Крылов)|Прохожие и Собаки]] | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Што бачыў Кандрат?|Што бачыў Кандрат?]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Нос і ногі|Нос і ногі]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Сабачы звычай (Крылоў/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=28 to=29 tosection="14"/> 5fm9ganlg40qirj70wq89hhaysdz8kl 0 111800 286690 261943 2026-05-19T11:13:31Z Gleb Leo 2440 286690 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Нос і ногі | аўтар = Сямён Фруг | год = 1926 год | арыгінал = | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Сабачы звычай|Сабачы звычай]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Хвосьцік|Хвосьцік]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Нос і ногі (Фруг/Друцкі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=29 to=30 fromsection="15" tosection="15"/> 3sdavxzhs0awhih8slnh842azsjbhq0 286692 286690 2026-05-19T11:13:45Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Нос і ногі]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Нос і ногі]] 286690 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Нос і ногі | аўтар = Сямён Фруг | год = 1926 год | арыгінал = | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Сабачы звычай|Сабачы звычай]] | наступны = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Хвосьцік|Хвосьцік]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Нос і ногі (Фруг/Друцкі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=29 to=30 fromsection="15" tosection="15"/> 3sdavxzhs0awhih8slnh842azsjbhq0 0 111801 286691 261941 2026-05-19T11:13:39Z Gleb Leo 2440 286691 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Хвосьцік | аўтар = Аляксандр Франк | год = 1926 год | арыгінал = | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Нос і ногі|Нос і ногі]] | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Хвосьцік (Франк/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=30 to=33 fromsection="16"/> lc94aoglrwhdufaci3twx33l1hzaau2 286694 286691 2026-05-19T11:13:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Хвосьцік]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Хвосьцік]] 286691 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Хвосьцік | аўтар = Аляксандр Франк | год = 1926 год | арыгінал = | пераклад = Баляслаў Друцкі-Падбярэскі | секцыя = Байка | папярэдні = [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Нос і ногі|Нос і ногі]] | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Хвосьцік (Франк/Друцкі-Падбярэскі)]]. }} <pages index="Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926).pdf" from=30 to=33 fromsection="16"/> lc94aoglrwhdufaci3twx33l1hzaau2 4 116594 286700 279120 2026-05-19T11:16:54Z Gleb Leo 2440 286700 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Стужка вікінавінаў 2025 года | безаўтара = | папярэдні = [[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]] | наступны = [[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2026|2026]] | анатацыі = }} ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|«Белы вянок»}} 27.12.2025 ''[[Аўтар:Уладзіслаў_Галубок|Уладзіслаў Галубок]]''. «[[Белы вянок (1929)|Белы вянок]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|«Творы. 1918―1928»}} 26.12.2025 ''[[Аўтар:Янка_Купала|Янка Купала]]''. «[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|«Поэмы»}} 22.12.2025 ''[[Аўтар:Міхась_Чарот|Міхась Чарот]]''. «[[Поэмы_(Чарот,_1928)|Поэмы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|«Крыніца»}} 22.12.2025 ''[[Аўтар:Васіль_Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[Крыніца (1929)|Крыніца]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|«Беларуска-расійскі слоўнік»}} 16.12.2025 ''[[Аўтар:Мікола Байкоў|Мікола Байкоў]] і [[Аўтар:Сцяпан_Некрашэвіч|Сцяпан Некрашэвіч]]''. «[[Беларуска-расійскі слоўнік (1926)|Беларуска-расійскі слоўнік]]», 1926 ---- * {{Прапанаваны экспарт|«Праз гады»}} 25.11.2025 ''[[Аўтар:Платон_Галавач|Платон Галавач]]''. «[[Праз гады (1936)|Праз гады]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|«Трэскі на хвалях»}} 14.11.2025 ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]''. «[[Трэскі на хвалях (1924)|Трэскі на хвалях]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|«Практычны Беларускі Вайсковы Слоўнік. Часьць 1-я»}} 12.11.2025 ''[[Аўтар:Мікола Байкоў|М. Байкоў]] і [[Аўтар:Андрэй Бараноўскі|А. Бараноўскі]]''. «[[Практычны Беларускі Вайсковы Слоўнік (1927)/1|Практычны Беларускі Вайсковы Слоўнік]]», 1927 ---- * {{Прапанаваны экспарт|«Практычны расійска-беларускі слоўнік»}} 29.10.2025 ''[[Аўтар:Мікола Байкоў|Мікола Байкоў]] і [[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Практычны расійска-беларускі слоўнік (1924)|Практычны расійска-беларускі слоўнік]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|«Лісты ад знаёмага»}} 14.10.2025 ''[[Аўтар:Міхась_Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Лісты ад знаёмага (1931)|Лісты ад знаёмага]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«Пачатковая граматыка»}} 14.10.2025 ''[[Аўтар:Язэп_Лёсік|Язэп Лёсік]]''. «[[Пачатковая граматыка (1925)|Пачатковая граматыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|«Пачатковая географія»}} 01.10.2025 ''[[Аўтар:Міхайла_Грамыка|Міхайла Грамыка]]''. «[[Пачатковая географія (1925)|Пачатковая географія]]», 1925 ---- * {{Прапанаваны экспарт|«Кароткі нарыс гісторыі Беларусі»}} 27.9.2025 ''[[Аўтар:Усевалад_Ігнатоўскі|Усевалад Ігнатоўскі]]''. «[[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1921, Вільня)|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|«Кароткі нарыс гісторыі Беларусі»}} 20.9.2025 ''[[Аўтар:Усевалад_Ігнатоўскі|Усевалад Ігнатоўскі]]''. «[[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1919)|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|«Птушка шчасця»}} 18.9.2025 ''[[Аўтар:Францішак_Аляхновіч|Францішак Аляхновіч]]''. «[[Птушка шчасьця (1922)|Птушка шчасьця]]», 1922 * {{Прапанаваны экспарт|«Тыпы Палесься»}} 16.9.2025 ''[[Аўтар:Вячаслаў_Вячаслававіч_Адамовіч|Вячаслаў Вячаслававіч Адамовіч]]''. «[[Тыпы Палесься (1924)|Тыпы Палесься]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|«Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках»}} 13.9.2025 ''[[Аўтар:Змітрок_Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)|Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|«Божая Ліра»}} 13.9.2025 ''[[Аўтар:Гальяш_Леўчык|Гальяш Леўчык]]''. «[[Божая Ліра (1930)|Божая Ліра]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|«У ціхай вадзе»}} 11.9.2025 ''[[Аўтар:Якуб_Колас|Якуб Колас]]''. «[[У ціхай вадзе (1925)|У ціхай вадзе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|«Хочацца жыць»}} 08.9.2025 ''[[Аўтар:Платон_Галавач|Платон Галавач]]''. «[[Хочацца жыць (1930)|Хочацца жыць]]», 1930 ---- * {{Прапанаваны экспарт|«Асноўныя пытаньні мовазнаўства»}} 30.8.2025 ''[[Аўтар:Пётр_Бузук|Пётр Бузук]]''. «[[Асноўныя пытаньні мовазнаўства (1926)|Асноўныя пытаньні мовазнаўства]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|«Дробязі» жыцьця»}} 26.8.2025 ''[[Аўтар:Платон Галавач|Платон Галавач]]''. «[[«Дробязі» жыцьця (1927)|„Дробязі“ жыцьця]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Kastuś Kalinoŭski, «Mužyckaja Praŭda» i ideja Niezaležnaści Biełarusi»}} 24.8.2025 ''[[Аўтар:Адам_Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Kastuś Kalinoŭski, «Mužyckaja Praŭda» i ideja Niezaležnaści Biełarusi (1933)|Kastuś Kalinoŭski, «Mužyckaja Praŭda» i ideja Niezaležnaści Biełarusi]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|«Беларуская граматыка для школ»}} 21.8.2025 ''[[Аўтар:Браніслаў_Тарашкевіч|Браніслаў Тарашкевіч]]''. «[[Беларуская граматыка для школ (1921)|Беларуская граматыка для школ]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|«Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)»}} 18.8.2025 ''[[Аўтар:Баляслаў_Друцкі-Падбярэскі|Баляслаў Друцкі-Падбярэскі]]''. «[[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)|Байкі]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|«Элемэнтарная альгэбра. Частка другая»}} 17.8.2025 ''[[Аўтар:Аляксандр_Круталевіч|Аляксандр Круталевіч]]''. «[[Элемэнтарная альгэбра (1922―1924)/II|Элемэнтарная альгэбра. Частка другая]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|«Dudka Biełaruskaja i Smyk Biełaruski»}} 15.8.2025 ''[[Аўтар:Францішак_Багушэвіч|Францішак Багушэвіч]]''. «[[Dudka Biełaruskaja i Smyk Biełaruski (1930)|Dudka Biełaruskaja i Smyk Biełaruski]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|«Тоўстае палена»}} 06.8.2025 ''[[Аўтар:Якуб_Колас|Якуб Колас]]''. «[[Тоўстае палена (1913)|Тоўстае палена]]», 1913 * {{Прапанаваны экспарт|«Першыя крокі»}} 05.8.2025 ''[[Аўтар:Якуб_Колас|Якуб Колас]]''. «[[Першыя_крокі_(1925)|Першыя крокі]]», 1925 ---- * {{Прапанаваны экспарт|«У глыбі Палесься»}} 24.7.2025 ''[[Аўтар:Якуб_Колас|Якуб Колас]]''. «[[У_глыбі_Палесься_(1927)|У глыбі Палесься]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Ракавыя_жаронцы»}} 10.7.2025 ''[[Аўтар:Міхась_Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Ракавыя_жаронцы_(1930)|Ракавыя жаронцы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|«Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця»}} 04.7.2025 ''[[Аўтар:Усевалад_Ігнатоўскі|Усевалад Ігнатоўскі]]''. «[[Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1926)|Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця]]», 1926 ---- * {{Прапанаваны экспарт|«Беларуская граматыка для школ»}} 24.6.2025 ''[[Аўтар:Браніслаў_Тарашкевіч|Браніслаў Тарашкевіч]]''. «[[Беларуская граматыка для школ (1918)|Беларуская граматыка для школ]]», 1918 * {{Прапанаваны экспарт|«Хрысьціянства і беларускі народ»}} 19.6.2025 ''[[Аўтар:Адам_Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Хрысьціянства_і_беларускі_народ_(1940)|Хрысьціянства і беларускі народ]]», 1940 * {{Прапанаваны экспарт|«Сынтакс беларускае мовы»}} 15.6.2025 ''[[Аўтар:Язэп_Лёсік|Язэп Лёсік]]''. «[[Сынтакс_беларускае_мовы_(1926)|Сынтакс беларускае мовы]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|«Сынтакс беларускае мовы»}} 02.6.2025 ''[[Аўтар:Язэп_Лёсік|Язэп Лёсік]]''. «[[Сынтакс_беларускае_мовы_(1924)|Сынтакс беларускае мовы]]», 1925 ---- * {{Прапанаваны экспарт|«Biełaruskaja hramatyka dla škoł»}} 17.5.2025 ''[[Аўтар:Браніслаў_Тарашкевіч|Браніслаў Тарашкевіч]]''. «[[Biełaruskaja hramatyka dla škoł (1931)|Biełaruskaja hramatyka dla škoł]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«Арлянка»}} 9.5.2025 ''[[Аўтар:Пятро Глебка|Пятро Глебка]]''. «[[Арлянка_(1932)|Арлянка]]», 1932 ---- * {{Прапанаваны экспарт|«Верная дачка Сонца» і «Шчырай Зямелькі»}} 22.4.2025 ''[[Аўтар:Уладзімір Самойла|Міх. Чэмер]]''. «[[«Верная дачка Сонца» і «Шчырай Зямелькі»|„Верная дачка Сонца“ і „Шчырай Зямелькі“]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|На дарогу (Ільяшэвіч)}} 20.4.2025 ''[[Аўтар:Хведар Ільяшэвіч|М. Дальны]]''. «[[На дарогу (Ільяшэвіч)|На дарогу]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Чары першае любові}} 20.4.2025 ''[[Аўтар:Вольга Сахарава|Палачанка]]''. «[[Чары першае любові]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Казка парвалася…}} 20.4.2025 ''[[Аўтар:Вольга Сахарава|Палачанка]]''. «[[Казка парвалася…]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Беларускі нацыянал-фашызм (1930)}} 20.4.2025 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Антось Сталевіч]]''. «[[Беларускі нацыянал-фашызм (1930)|Беларускі нацыянал-фашызм]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|На прасторах жыцьця (1926)}} 19.4.2025 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Тарас Гушча]]''. «[[На прасторах жыцьця (1926)|На прасторах жыцьця]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Маладняк (часопіс)/1929/7}} 14.4.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Маладняк (часопіс)/1929/7|«Маладняк», № 7]], 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Язэп Крушынскі (1929—1932)/1}} 11.4.2025 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Язэп Крушынскі (1929—1932)/1|Язэп Крушынскі. Кніга першая]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)}} 8.4.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)|«Запісы Беларускага Навуковага Таварыства», Сшыток 1]], 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Зацемкі аб повесьці Вінцука Адважнага «Хлапец»}} 2.4.2025 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|Адам Саладух]]''. «[[Зацемкі аб повесьці Вінцука Адважнага «Хлапец»|Зацемкі аб повесьці Вінцука Адважнага „Хлапец“]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Беларускі элемэнт у повесьці Ант. Мільлера «Powołanie»}} 2.4.2025 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|Адам Саладух]]''. «[[Беларускі элемэнт у повесьці Ант. Мільлера «Powołanie»|Беларускі элемэнт у повесьці Ант. Мільлера „Powołanie“]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Да справы нацыянальнасьці прафэсара М. Баброўскага}} 2.4.2025 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|Уладзіслаў Талочка]]''. «[[Да справы нацыянальнасьці прафэсара М. Баброўскага]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Аб культурнай працы (Сяўрук)}} 1.4.2025 ''[[Аўтар:Пётр Сяўрук|Плебей]]''. «[[Аб культурнай працы (Сяўрук)|Аб культурнай працы]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Думкі (Грышкевіч)}} 1.4.2025 ''[[Аўтар:Францішак Грышкевіч|Францішак Грышкевіч]]''. «[[Думкі (Грышкевіч)|Думкі]]», 1928 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Пісьменнік і мова (Станкевіч)}} 29.3.2025 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Пісьменнік і мова (Станкевіч)|Пісьменнік і мова]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Аб прывычцы ў самаўзгадаваньні}} 29.3.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Станіслаў Грынкевіч]]''. «[[Аб прывычцы ў самаўзгадаваньні]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Узгадаваньне характару}} 29.3.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Станіслаў Грынкевіч]]''. «[[Узгадаваньне характару]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Роля моладзі ў пачатках адраджэнскага руху}} 27.3.2025 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Роля моладзі ў пачатках адраджэнскага руху]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Зацемкі аб П. Сяргіевічу і яго творстве}} 27.3.2025 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Зацемкі аб П. Сяргіевічу і яго творстве]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Жывое дрэва}} 27.3.2025 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Грыневіч|В. Грывіч]]''. «[[Жывое дрэва]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Страшны суд (невядомы)}} 22.3.2025 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Страшны суд (невядомы)|Страшны суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Аб сыстэматызацыі беларускае выдавецкае працы}} 22.3.2025 ''[[Аўтар:Макар Краўцоў|С. Язэп]]''. «[[Аб сыстэматызацыі беларускае выдавецкае працы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Што чытаць па беларуску?}} 18.3.2025 ''[[Аўтар:Макар Краўцоў|Язэп Сьветазар]]''. «[[Што чытаць па беларуску?]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|Сыпаліся вішнёвыя краскі}} 17.3.2025 ''[[Аўтар:Хведар Ільяшэвіч|М. Дальны]]''. «[[Сыпаліся вішнёвыя краскі]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Гыгіена псыхічная, як праблема аснаўных адносінаў да жыцьця}} 17.3.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Станіслаў Грынкевіч]]''. «[[Гыгіена псыхічная, як праблема аснаўных адносінаў да жыцьця]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej (Станкевіч)}} 16.3.2025 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej (Станкевіч)|Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Этычныя падставы нацыянальна-культурных правоў нацыянальных меншасьцяў}} 16.3.2025 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Этычныя падставы нацыянальна-культурных правоў нацыянальных меншасьцяў]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Пачуцьці (1926)}} 16.3.2025 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Пачуцьці (1926)|Пачуцьці]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Хвоі гавораць (1926)}} 6.3.2025 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Хвоі гавораць (1926)|Хвоі гавораць]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Міхась Машара — «Лёгкі Хлеб» (Станкевіч)}} 1.3.2025 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Міхась Машара — «Лёгкі Хлеб» (Станкевіч)|Міхась Машара — „Лёгкі Хлеб“]]», 1936 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Ад. Станкевіч. Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (Шкялёнак)}} 25.2.2025 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікола Шкялёнак]]''. «[[Ад. Станкевіч. Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (Шкялёнак)|Ад. Станкевіч. Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ня вылечыла…}} 25.2.2025 ''[[Аўтар:Вольга Сахарава|Палачанка]]''. «[[Ня вылечыла…]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|У віры жыцьця (1925)}} 24.2.2025 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[У віры жыцьця (1925)|У віры жыцьця]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Прынц і жабрак (1928)}} 24.2.2025 ''[[Аўтар:Марк Твэн|Марка Твэн]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Макар Краўцоў|Макар Краўцоў]]''. «[[Прынц і жабрак (1928)|Прынц і жабрак]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сын вады (1928)}} 24.2.2025 ''[[Аўтар:Янка Маўр|Янка Маўр]]''. «[[Сын вады (1928)|Сын вады]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Псыхоаналіза і праблемы — літаратурныя і грамадзкія}} 11.2.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Станіслаў Грынкевіч]]''. «[[Псыхоаналіза і праблемы — літаратурныя і грамадзкія]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Трагічны крызыс}} 11.2.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Станіслаў Грынкевіч]]''. «[[З зацемак аб тэатры]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Трагічны крызыс}} 10.2.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Станіслаў Грынкевіч]]''. «[[Трагічны крызыс]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Голы зьвер (1926)}} 8.2.2025 ''[[Аўтар:Вольга Сахарава|Палачанка]]''. «[[Хваравіты (Сахарава)|Хваравіты]]», 1927 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Тэрыторыя Беларусі і яе дагістарычнае насельніцтва (Шкялёнак)}} 25.1.2025 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікола Шкялёнак]]''. «[[Тэрыторыя Беларусі і яе дагістарычнае насельніцтва (Шкялёнак)|Тэрыторыя Беларусі і яе дагістарычнае насельніцтва]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Паны «Жолондзі»}} 24.1.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Станіслаў Грынкевіч]]''. «[[Паны «Жолондзі»|Паны „Жолондзі“]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|На парозе 1386 году}} 24.1.2025 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Грыневіч|Уладзіслаў Грыневіч]]''. «[[На парозе 1386 году]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Вялікі народны паэт (Дабрынін)}} 24.1.2025 ''[[Аўтар:Міхаіл Дабрынін|Міхаіл Дабрынін]]''. «[[Вялікі народны паэт (Дабрынін)|Вялікі народны паэт]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Шэўчэнка і беларуская паэзія (Колас)}} 24.1.2025 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Шэўчэнка і беларуская паэзія (Колас)|Шэўчэнка і беларуская паэзія]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Культура й загады нацыянальнае працы}} 23.1.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Станіслаў Грынкевіч]]''. «[[Культура й загады нацыянальнае працы]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Цені й блескі}} 22.1.2025 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Цені й блескі]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Аб праве да Бацькаўшчыны}} 22.1.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Станіслаў Грынкевіч]]''. «[[Аб праве да Бацькаўшчыны]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|З зацемак аб характары Беларусаў}} 22.1.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Станіслаў Грынкевіч]]''. «[[З зацемак аб характары Беларусаў]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Прадмет беларускае гісторыі (Шкялёнак)}} 20.1.2025 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікола Шкялёнак]]''. «[[Прадмет беларускае гісторыі (Шкялёнак)|Прадмет беларускае гісторыі]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|З роднае Сакольшчыны}} 19.1.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Станіслаў Грынкевіч]]''. «[[З роднае Сакольшчыны]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Якім Бяздольны (1914)}} 19.1.2025 ''[[Аўтар:Пётра Беларус|Пётра Беларус]]''. «[[Якім Бяздольны (1914)|Якім Бяздольны]]», 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Чаму-ж усыхаюць кветачкі польскія на гною Беларуска-Літоўскім? (1921)}} 18.1.2025 ''[[Аўтар:М. Арол|М. Арол]]''. «[[Чаму-ж усыхаюць кветачкі польскія на гною Беларуска-Літоўскім? (1921)|Чаму-ж усыхаюць кветачкі польскія на гною Беларуска-Літоўскім?]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Мастацтва (Ільяшэвіч)}} 17.1.2025 ''[[Аўтар:Хведар Ільяшэвіч|М. Дальны]]''. «[[Мастацтва (Ільяшэвіч)|Мастацтва]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Пабрацімцы і Вялікая шышка (1923)}} 17.1.2025 ''[[Аўтар:Язэп Драздовіч|Язэп Нарцызаў]]''. «[[Пабрацімцы і Вялікая шышка (1923)|Пабрацімцы і Вялікая шышка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Адзін сярод дзікуноў (1929)}} 11.1.2025 ''[[Аўтар:Мікалай Міклуха-Маклай|Мікалай Міклуха-Маклай]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Адзін сярод дзікуноў (1929)|Адзін сярод дзікуноў]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|«Учора» і «сяньня» (Грынкевіч)}} 10.1.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Станіслаў Грынкевіч]]''. «[[«Учора» і «сяньня» (Грынкевіч)|„Учора“ і „сяньня“]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Культурнае рабства (Шкялёнак)}} 10.1.2025 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікола Шкялёнак]]''. «[[Культурнае рабства (Шкялёнак)|Культурнае рабства]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства (1919)}} 9.1.2025 ''[[Аўтар:Леанід Леўшчанка|Лявон Леуш]]''. «[[Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства (1919)|Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Полацкі князь Усяслаў — беларускі нацыянальны асілак (1939)}} 9.1.2025 ''[[Аўтар:Сяргей Сахараў|Сяргей Сахараў]]''. «[[Полацкі князь Усяслаў — беларускі нацыянальны асілак (1939)|Полацкі князь Усяслаў — беларускі нацыянальны асілак]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Крашаніна (1925)}} 6.1.2025 ''[[Аўтар:Іван Фурман|Іван Фурман]]''. «[[Крашаніна (1925)|Крашаніна]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Našy pieśniary (1918)}} 4.1.2025 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Anton Nowina]]''. «[[Našy pieśniary (1918)|Našy pieśniary]]», 1918 * {{Прапанаваны экспарт|Arlanio (1927)}} 4.1.2025 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Arlanio (1927)|Arlanio]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Трэцяе пакаленне (1935)}} 3.1.2025 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Трэцяе пакаленне (1935)|Трэцяе пакаленне]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Голы зьвер (1926)}} 2.1.2025 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Голы зьвер (1926)|Голы зьвер]]», 1926 hrvgl3edziggwca3cpn1n7u84sibewi 104 119533 286486 278649 2026-05-18T12:16:34Z Gleb Leo 2440 286486 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> [[File:Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 8.jpg|200px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Arcybiskup JURY MATULEWIČ<br />† 1927 h.}}}}<noinclude></noinclude> 2ee466vizckgp8h72wvkms1kz0axk03 104 119548 286487 278666 2026-05-18T12:17:09Z Gleb Leo 2440 286487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="line-height: 1.3"></noinclude> {{gap|2.5em}}Niazwyčajna wysoka stajaŭ Ks. Z. Jakuć, jak čaławiek. Nia lohka apisać charaktar jahony, bo ludziej takich mała jość na świecie. Jon zaŭsiody byŭ wiasioły; zdajecca nijakaja [[File:Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 9.jpg|200px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Ks. Z. JAKUĆ † 9.I.1924.}}}} chmarynka nikoli nie pakrywała čala jaho; byŭ dobry i ŭsłužny, nikoli nie zaciamniaŭsia hniewam dobry twar jahony; jon byŭ surowy dla siabie, a miakki i miły dla druhich; jon byŭ wolny ad prahawitaści bahaćcia, ad srebralubstwa.<noinclude></noinclude> nrl885w9ltcyeh3zd0p9ije53wuxf8g 104 119558 286488 278677 2026-05-18T12:17:48Z Gleb Leo 2440 286488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="line-height: 1.3"></noinclude>{{перанос канец|da|puščeńni}} ŭ ich kaściele biełaruskaj mowy. Na henaj prośbie znachodzicca 120 podpisaŭ; z jaje widać, što z padobnaj prośbaj Ławaryskija [[File:Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 10.jpg|200px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Ks. [[Аўтар:Янка Быліна|J. SIEMAŠKIEWIČ]].}}}} parafijanie zwaročwalisia jašče ŭ 1921 h. Woś dasłoŭny źmiest henaj prośby: „My pakornyja Twajmu sercu awiečki, pahardžanyja praz wieki, pieraniosšyja rozny ŭcisk i dziela hetaha zamknuŭšysia sami ŭ sabie, dasiul nie {{перанос пачатак|wykaz|wali}}<noinclude></noinclude> iyd8jqozke7537x49q1vrqbopm5tw4w 104 119579 286491 278707 2026-05-18T12:34:18Z Gleb Leo 2440 286491 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="line-height: 1.3"></noinclude> {{gap|2.5em}}I hetak pražyǔ Ks. W. Šutowič na stanowiščy probašča ǔ Baradzieničach, dziesiać hadoŭ siejačy słowa Božaje u rodnaj mowie. [[File:Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 11.jpg|200px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Ks. [[Аўтар:Віктар Шутовіч|W. ŠUTOWIČ]]}}}} {{gap|2.5em}}Ale ksiondz hety dziejnaść swaju nie abmiežwaŭ tolki da swajej parafii. Jon časta hawaryŭ biełaruskija kazańni i ǔ mnohich susiednich parafijach, jak Nowy-Pahost, {{перанос пачатак|Šarkaŭ|ščyna}}<noinclude></noinclude> pyhhqo12b4otov0gd1pjzlfihp7zg8d 104 119586 286492 278714 2026-05-18T12:35:10Z Gleb Leo 2440 286492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="line-height: 1.3"></noinclude> [[File:Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 12.jpg|250px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Ks. [[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|W. HADLEŬSKI]]}}}} {{перанос канец|kaś|cioł}} nia moh źmiaščać molačychsia… Z druhoha-ž uznoǔ boku, spadziajučysia, što jość ludzi nieachwotna nastrojeny da biełaruskaj mowy, ja aznajmiǔ, što tyja, jakija žadajuć {{перанос пачатак|słu|chać}}<noinclude></noinclude> mlu3mv3whqyvefnj4yr6ebsd41vpipj 104 119607 286493 278741 2026-05-18T12:36:19Z Gleb Leo 2440 286493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> [[File:Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 13.jpg|250px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Ks. [[Аўтар:Казімір Сваяк|K. STEPOWIČ]] (Kaz. Swajak)<br />(19.II.1890 † 6.V.1926)}}}}<noinclude></noinclude> 747v300hdlq6dk903jcjyxiv5a8w98o 104 119612 286494 278746 2026-05-18T12:37:32Z Gleb Leo 2440 286494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="line-height: 1.3"></noinclude>{{перанос канец|razhnie|wanaha}} narodu. Pośle hetaha narod pawoli supakoiŭsia. Tady a. A. Cikota zapytaŭ, „jak chočacie, kab była nawuka“? Narod adnahałosna [[File:Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 14.jpg|200px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|a. [[Аўтар:Андрэй Цікота|ANDREJ CIKOTA]].}}}} kryčaǔ: „pa biełarusku, nie razumiejem pa polsku“. I ksiondz Cikota hawaryǔ užo ǔsiu nawuku pabiełarusku.<noinclude></noinclude> o5ea0qxnilt7hl9bsnhfsv55y6n4f0y 104 119619 286495 278753 2026-05-18T12:49:51Z Gleb Leo 2440 286495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="line-height: 1.3"></noinclude> {{gap|2.5em}}Jość zwyčaj pa našych wioskach biełaruskich zawadzić swaje wiaskowyja światy. Ludzi zbirajucca na „swaju Imšu“, a paśla nabaženstwa prosiać probašča paświacić u wioscy [[File:Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 15.jpg|200px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Ks. praf. dr. [[Аўтар:Язэп Рэшаць|I. REŠEĆ]].}}}} ichniuju žywiołku. I pry hetaj akazyi pryšłosia ks. Rešeciu hawaryć pramowy biełaruskija: adzin raz u Tryčoŭcy, a druhi ŭ {{перанос пачатак|Klawi|nawie}}<noinclude></noinclude> 7kccx2g8t6sebow5r77j037kput85dx 104 119622 286496 278756 2026-05-18T12:50:36Z Gleb Leo 2440 286496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="line-height: 1.3"></noinclude> {{gap|2.5em}}Aprača Tryčoŭki toj-ža Ks. I. Rešeć hawaryŭ biełaruskija kazańni ŭ Wilni, u Žodziškach, Baradzieničach, Drui i inš. [[File:Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 16.jpg|200px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Ks. dr. [[Аўтар:Станіслаў Глякоўскі|St. Hlakoŭski]].}}}} {{gap|2.5em}}U 1927 h. J. E. sučasny Wilenski Arcybiskup daŭ dazwoł na drukawańnie biełaruskaha katalickaha katechizmu, a takža na swoj košt jaho wydaǔ.<noinclude></noinclude> 838yeb6bh1972313i4n1f0hu6dot8ds 104 119628 286497 278774 2026-05-18T12:51:07Z Gleb Leo 2440 286497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="line-height: 1.3"></noinclude>{{перанос канец|Barana|wickaha}} paw. biskupu pinskamu złažyli padannie, prosiačy jaho ŭwieści ǔ ichnaj parafii kazańni i ahułam dadatkowyja nabaženstwy pa [[File:Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 17.jpg|200px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Ks. [[Аўтар:Пётра Татарыновіч|P. Tatarynowič]].}}}} biełarusku. Dawiedaǔšysia ab hetaj prośbie swaich parafijan, probašč z Nowaj-Myšy Ks. Madalinski pačaŭ wostra wystupać prociǔ biełaruskaj mowy.<noinclude></noinclude> d6x1aumzqwsbsyu9wtr6lckqq4sa51v 104 119630 286499 278776 2026-05-18T12:58:21Z Gleb Leo 2440 286499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="line-height: 1.3"></noinclude> {{gap|2.5em}}Dla poŭnaści našaha ahladu naleža takža słoŭ kolki paświacić Łatwii. Žywie tam [[File:Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 18.jpg|200px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|Ks. [[Аўтар:Адам Лісоўскі|ADAM LISOŬSKI]]<br />(6.I.1884 † 9.X.1929).}}}} usich Biełarusaŭ da sta tysiač, z jakich tysiač da piaćdziesiaci — heta Biełarusy kataliki. {{gap|2.5em}}Sučasny arcybiskup Łatwijski Springowič mieŭ dumku dla Biełarusaŭ katalikoŭ stwaryć<noinclude></noinclude> sj34o1vpj7yij5825uyox8vw1wb7sd6 104 119634 286498 278791 2026-05-18T12:57:10Z Gleb Leo 2440 286498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="line-height: 1.3"></noinclude>{{перанос канец|Alta|mont}} u Njujorskim Stanie Ameryki. Maje napisany nawukowyja pracy z haliny teolohii i filozofii i wiedamy dawoli šyroka ǔ katalickich [[File:Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 19.jpg|200px|center]] {{Цэнтар|{{smaller|a. praf. dr. [[Аўтар:Янка Тарасевіч|JAN TARASEWIČ]].}}}} wučonych kruhoch. Ani rodnaj mowy, ani swajho narodu ks. prafesar na čužynie nie zabyŭsia i tam siarod biełaruskaj emihracyi budzić biełaruskaha ducha. Na jaho čeść wypała<noinclude></noinclude> bzwh88skt8warhazs5o5s0bhhdq4nny 0 123491 286507 286031 2026-05-18T13:03:07Z Gleb Leo 2440 286507 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка першая. Аб тым дзе канец зямли | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = | наступны = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/2|Гутарка другая. На чым трымаецца земля]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf" from="5" to="16" /> {{Выроўніваньне-канец}} l4gmyo7jd347jf0j7gw6684ho34bphc 0 123528 286506 286249 2026-05-18T13:02:59Z Gleb Leo 2440 286506 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка другая. На чым трымаецца земля | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/1|Гутарка першая. Аб тым дзе канец зямли]] | наступны = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/3|Гутарка треццяя. Аб неби]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf" from="17" to="21" tosection="2" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} 9omsczzvolqqb0tzfo1t3svgzwy3vtn 0 123529 286505 286250 2026-05-18T13:02:52Z Gleb Leo 2440 286505 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка треццяя. Аб неби | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/2|Гутарка другая. На чым трымаецца земля]] | наступны = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/4|Гутарка чацьвйортая. Ци за прауды сонцэ ходзиць па неби]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf" from="21" to="25" fromsection="3" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} 0enlm0bs9g95vafmrvd3b87l088z7i5 0 123560 286504 286395 2026-05-18T13:02:44Z Gleb Leo 2440 286504 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка чацьвйортая. Ци за прауды сонцэ ходзиць па неби | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/3|Гутарка треццяя. Аб неби]] | наступны = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/5|Гутарка пятая. Ци прауда, што мѣсяцъ ясны?]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf" from="26" to="32" /> {{Выроўніваньне-канец}} 6r686vxqigydfl1ht0a3go6ovrp9ome 0 123561 286503 286397 2026-05-18T13:02:36Z Gleb Leo 2440 286503 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка пятая. Ци прауда, што мѣсяцъ ясны? | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/4|Гутарка чацьвйортая. Ци за прауды сонцэ ходзиць па неби]] | наступны = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/6|Гутарка шостая. Чаму ў гаду дванаццаць месяцоў?]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf" from="33" to="41" tosection="5" /> {{Выроўніваньне-канец}} l27otnoprajef1ufhrqeh677g7fgh1z 104 123580 286500 286477 2026-05-18T13:01:49Z Gleb Leo 2440 286500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="6"/>няма воздуха. А як нема воздуха, то и нема людзей, ани зьвярыны, ани зйолак нияких. Так што тамака нема ниякога жыцця. Ня доўга кажучы, на месяцы цихасьць, усйо роўна, як у магиле.“ —</br> {{gap|2em}}„Дык гэта для таго можэ дйябал трымае на вилох хлопца?“</br> {{gap|2em}}„Дзе?“ —</br> {{gap|2em}}„А на месяцы“. —</br> {{gap|2em}}„Што ты пляцеш! тамака нйякога дйябла, а ни хлопца нема.“ —</br> {{gap|2em}}„А чамуж як доўга прыглядацца на месяц, кали поўны кружок, то здаецца, што нехта кагось трымае?“ —</br> {{gap|2em}}„Набаяли табе, дык цяпер и здаецца, што видзиш дйябла; але гэта не дйябал, а горы и далины на месяцы. Глядзи добра на хмары, дык такжэ будзеш видзець людзей, або зьвярэй. А гэта праз тоя, што и хмары ня роўныя; вецяр ганяе йих и карабациць, дык яны розна выглядаюць. Месяц такжэ ня роўны: на йом йосьць горы, лахчыны и раўнины, так сама, як на зямли. Горы на месяцы здаюцца нам ясьнейшими, а лахчины цйомными; а каторае мейсца надта нискае, тое саўсим цйомным здаецца. А ты дйябла угледзиў… Ящэ ты шмат рачэй ад неразумных наслухаешся.“ {{лінія|5em}} <section end="6"/> <section begin="7"/><center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 130%;">'''Гутарка сйомая.</span></center> <center>{{x-larger|{{larger|Чаму сонцэ и месяц часом перестаюць сьвяциць?}}}}</center> {{gap|2em}}У вйосцы нашэй навука даўно ўжо началася. Хоць гэта было ў летку, у час рабочы, але што нядзелю сходзилася стольки хлопцаў и дзяўчат, што <section end="7"/><noinclude></noinclude> bojc40ec1495ip8hmvdqhqq3ykgfohz 286532 286500 2026-05-18T17:32:55Z RAleh111 4658 286532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="6"/>няма воздуха. А як нема воздуха, то и нема людзей, ани зьвярыны, ани зйолак нияких. Так што тамака нема ниякога жыцця. Ня доўга кажучы, на месяцы цихасьць, усйо роўна, як у магиле.“ —</br> {{gap|2em}}„Дык гэта для таго можэ дйябал трымае на вилох хлопца?“</br> {{gap|2em}}„Дзе?“ —</br> {{gap|2em}}„А на месяцы“. —</br> {{gap|2em}}„Што ты пляцеш! тамака нйякога дйябла, а ни хлопца нема.“ —</br> {{gap|2em}}„А чамуж як доўга прыглядацца на месяц, кали поўны кружок, то здаецца, што нехта кагось трымае?“ —</br> {{gap|2em}}„Набаяли табе, дык цяпер и здаецца, што видзиш дйябла; але гэта не дйябал, а горы и далины на месяцы. Глядзи добра на хмары, дык такжэ будзеш видзець людзей, або зьвярэй. А гэта праз тоя, што и хмары ня роўныя; вецяр ганяе йих и карабациць, дык яны розна выглядаюць. Месяц такжэ ня роўны: на йом йосьць горы, лахчыны и раўнины, так сама, як на зямли. Горы на месяцы здаюцца нам ясьнейшими, а лахчины цйомными; а каторае мейсца надта нискае, тое саўсим цйомным здаецца. А ты дйябла угледзиў… Ящэ ты шмат рачэй ад неразумных наслухаешся.“ {{лінія|5em}} <section end="6"/> <section begin="7"/><center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 130%;">'''Гутарка сйомая.</span></center> <center>{{x-larger|{{larger|Чаму сонцэ и месяц часом перестаюць сьвяциць?}}}}</center> {{gap|2em}}У вйосцы нашэй навука даўно ўжо началася. Хоць гэта было ў летку, у час рабочы, але што нядзелю сходзилася стольки хлопцаў и дзяўчат, што <section end="7"/><noinclude></noinclude> pwpwp7w4cr8q5vgklqs9mtm3njpq1eg 104 123585 286489 2026-05-18T12:19:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «верхняя, або нижняя часьць сонца будзе закрыта, а рэшта застанецца яснай“.</br> {{gap|2em}}„Добра! а чамуж месяц, стаўшы на простай линии памеж сонца и зямли, адзин раз закрые усенька сонца, а други — тыкеля сярэдзину?“</br> {{gap|2em}}„Гэта прас тое, што месяц, кружу...» 286489 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>верхняя, або нижняя часьць сонца будзе закрыта, а рэшта застанецца яснай“.</br> {{gap|2em}}„Добра! а чамуж месяц, стаўшы на простай линии памеж сонца и зямли, адзин раз закрые усенька сонца, а други — тыкеля сярэдзину?“</br> {{gap|2em}}„Гэта прас тое, што месяц, кружучыся навокала зямли, дзержыцца ад зямли ня на адным мейсцы: адзин раз ближэй, други раз далей ад зямли. Як месяц у зацьмени ближэй зямли, то закрывае ўсйо сонцэ; а як далей ад зямли, то закрывае тыкеля сярэдзину, а навокала застаецца ясны абруч сонца. Каб ляпей паняць, зраби сабе, як вернишся да хаты, так: пастаў запалиўшы сьвечку, а памеж сьвечкай и сваим вокам трымай што-нибудзь маленькае, прымерам гарошыну. Як гарошына будзе ближэй вока, то закрые ўсеняк сьвет сьвечки; але як адсунеш яе далей ад вока, то гарошына закрые тыкеля сяредзину сьвету, а навокала застанецца ясны кружок“.</br> {{gap|2em}}Я пастанавиў сабе, ня чакаць, пакуль прыеду да хаты, але зараз у Минску вечарам запалиць сьвечку ды зрабиць сабе разные зацьмення сьвечки.</br> {{gap|2em}}„А ци ты бачыў кали зацьмення месяца?“ пытае панич Язук.</br> {{gap|2em}}„Не, ня бачыў! абож зацьменне бывае и ў месяца?“</br> {{gap|2em}}„А якжэ! Тыкеля гэта здараецца у ночы, так, што людзи мала кали видзяць. А кали хто и ня сьпиць, то не замячае гэтага, кали ня ведаець наперад, што будзе зацьменне месяца“.</br> {{gap|2em}}„А ат чагож бываець зацьменне месяца?“ —</br> {{gap|2em}}„Гэта ўжо сам ты павинен дадумацца. Кали месяц круцицца навокала зямли и навокала сонца разам з зямлйою, то можець так здарыцца, што зямля стане памеж сонцам и месяцам, и закрые сьвет сонца ад месяца; то тады мы и на видзим яго“. —</br><noinclude></noinclude> bqzn9rki7j2vpvqeirnx3qkercc7jof 104 123586 286490 2026-05-18T12:20:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Няма выявы}}» 286490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> 4du9nhwohu7ik49thirzxx3s6v04569 0 123587 286501 2026-05-18T13:02:03Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Гутарка шостая. Чаму ў гаду дванаццаць месяцоў? | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = Гутарки аб неби и зямли (1907)/5|Гутарка пятая. Ци прауда, што мѣсяцъ яс...» 286501 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка шостая. Чаму ў гаду дванаццаць месяцоў? | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/5|Гутарка пятая. Ци прауда, што мѣсяцъ ясны?]] | наступны = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/7|Гутарка сйомая. Чаму сонцэ и месяц часом перестаюць сьвяциць?]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf" from="41" to="47" fromsection="6" /> {{Выроўніваньне-канец}} dcq13wjn4w1wj457q4o43z3gk22wcgq 286502 286501 2026-05-18T13:02:24Z Gleb Leo 2440 286502 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка шостая. Чаму ў гаду дванаццаць месяцоў? | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/5|Гутарка пятая. Ци прауда, што мѣсяцъ ясны?]] | наступны = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/7|Гутарка сйомая. Чаму сонцэ и месяц часом перестаюць сьвяциць?]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf" from="41" to="47" fromsection="6" tosection="6" /> {{Выроўніваньне-канец}} bs7vc9yjpj2s5tiufl18tis9rv6cfya 104 123588 286508 2026-05-18T16:25:30Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}„Калиж гэта бывае?“ —</br> {{gap|2em}}„Ляньце, вот йон ужо и забыў! А ня помниш, як было з гарбузом? Як абнасиў я яго наво&#768;кала тваей галавы, то раз йон станавиўся памеж сьвечки и тваей галавы, то твая галава — памеж сьвечкай и гарбузом. Так, што зямля як...» 286508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}„Калиж гэта бывае?“ —</br> {{gap|2em}}„Ляньце, вот йон ужо и забыў! А ня помниш, як было з гарбузом? Як абнасиў я яго наво&#768;кала тваей галавы, то раз йон станавиўся памеж сьвечки и тваей галавы, то твая галава — памеж сьвечкай и гарбузом. Так, што зямля як стане памеж сонца и месяца и закрые сьвет сонца ад месяца, тады будзе видаць цэла зацьменне месяца. А як зямля стане крыху выжэй, або нижэй, як часта бывае, то тыкеля часьць месяца закрыець, а рэшта будзе видаць“.</br> {{gap|2em}}Дзивиўся я ў душэ, яки пан Язук разумны! Як йон умеў усйо ясна расказаць. Ну, але и йон недзе разумных людзей слухаў и разумные ксйонжки чытаў. То и я буду у разумных людзей пытацца, ды разумные ксйонжки чытаць: мо’ буду разумнейшы, як цяпер. Але яшчэ адну рэч забыўся. Ци праўда гэта, што адзин мужык мне казаў, якобы сонцу у некаторые дни забаронена выхадзиць, и дзеля таго мы яго ня бачым? Казаў, што нибы у каляндары чытаў, што у иншые дни забаронена?“</br> {{gap|2em}}„Видаць, што мужык чуў звон, але ня ведае, скуль йон. У каляндары пишуць, якога дня и якой гадзины будзе зацьменне сонца, або месяца. Вучоные астронамы знаюць добра дарогу, каторай идзе сонцэ и зямля, так што могуць наперад вышчытаць, кали будзе зацьменне сонца, а кали месяца. Як будзеш умець чытаць добра, то сам прачытаеш каляндар и будзеш ведаць, кали будзе зацьменне сонца, або месяца“.</br> {{gap|2em}}„Птру!“ сказаў раптам наш хурман. Пяредняе кола звалилася и павозка пахилилася на бок. Затрымалися ды начали правиць.</br> {{лінія|5em}}<noinclude></noinclude> ed8u4dg4gqb5unfbr3q89v3mreh9okl 0 123589 286509 2026-05-18T16:27:17Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Гутарка сйомая. Чаму сонцэ и месяц часом перестаюць сьвяциць? | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = Гутарки аб неби и зямли (1907)/6|Гутарка шостая. Чаму ў г...» 286509 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка сйомая. Чаму сонцэ и месяц часом перестаюць сьвяциць? | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/6|Гутарка шостая. Чаму ў гаду дванаццаць месяцоў?]] | наступны = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/8|Гутарка восьмая. Аб планэтах ды камэтахъ]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf" from="47" to="54" fromsection="7" /> {{Выроўніваньне-канец}} 5o81y6ezz049ebm50jlfh3qjt2kbtoa 286552 286509 2026-05-18T20:02:00Z Gleb Leo 2440 286552 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка сйомая. Чаму сонцэ и месяц часом перестаюць сьвяциць? | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/6|Гутарка шостая. Чаму ў гаду дванаццаць месяцоў?]] | наступны = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/8|Гутарка восьмая. Аб планэтах ды камэтах]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf" from="47" to="54" fromsection="7" /> {{Выроўніваньне-канец}} 42ii6772ehc39fczq40nyklm0ntxs5c 104 123590 286510 2026-05-18T16:31:41Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 130%;">'''Гутарка восмая.</span></center> <center>{{x-larger|{{larger|Аб плянэтах ды камэтах.}}}}</center> {{gap|2em}}Варо{{subst:націск}}чаючыся да хаты, разгаварылися мы яшчэ аб зорках. Хоць я ведаў ужо, што шмат зоркаў сьвециць так як сонцэ, аднак неяк мне д...» 286510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></br> {{gap|2em}}</noinclude> <center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 130%;">'''Гутарка восмая.</span></center> <center>{{x-larger|{{larger|Аб плянэтах ды камэтах.}}}}</center> {{gap|2em}}Варо́чаючыся да хаты, разгаварылися мы яшчэ аб зорках. Хоць я ведаў ужо, што шмат зоркаў сьвециць так як сонцэ, аднак неяк мне дзиўно было, каб зорки ды падобны были да сонца. Панич Язук казаў, што усяка зорка, што маець свой сьвет, падобна да сонца, и што сонца — прастая зорка. Зорки, што сьвецяць сваим сьветам, стаяць ў адным мейсцы, и дзеля таго называюцца стаячими. Навокала их, як наша зямля и месяц ходзиць шмат других зоркаў. {{Няма выявы}} Яны, ня маюць свайго сьвету, але сьвецяць так, як наш месяц, гэта значыць, што ад их адсьвечываець нам йихняе солнцэ. Гэтые зорки называюцца плянэтами. Мы видзим больш стаячых зоркаў, бо яны большые ад плянэт и ясьней сьвецяць. Што зямля, месяц и сонцэ круглые, я добра ведаў; але николи ў галаву мне не прыйшло, што и зорки круглые. Як глядзим на зорки, здаецца нам, што яны маюць на бярагох зубчыки, або рожки; так и малююць зорки. А гэта<noinclude></noinclude> 3dhmit89o31xledjv0j17a9uf46anbd 104 123591 286511 2026-05-18T16:40:24Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «тыкеля такие косы, як и у сонца, а самые зорки круглые, як гарбузы. Каб нашэ сонцэ стаяла яшчэ далей ад зямли, то и яно здавалосяб нам маленькай зоркай з зубчыками, хоць яно и круглае. А каб каторая стаячая зорка спусьцилася ближэй да зямли дык такжэ здавал...» 286511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>тыкеля такие косы, як и у сонца, а самые зорки круглые, як гарбузы. Каб нашэ сонцэ стаяла яшчэ далей ад зямли, то и яно здавалосяб нам маленькай зоркай з зубчыками, хоць яно и круглае. А каб каторая стаячая зорка спусьцилася ближэй да зямли дык такжэ здаваласяб вяликай, круглай, так сама сьвяцилаб и грэлаб, як сонцэ. Так што гэтые зорки стаячые такие самые сонцы, и сами сьвецяць. Памеж их йосьць такие вяликие, як сонцэ нашэ, а йосьць шмат большые за нашэ сонцэ. А кольки зоркаў на неби, гэтага яшчэ нихто ня зрахаваў и ня зрахуець николи, бо трудна зличыць ўсе тые сонцы и плянэты. А кольких ящэ мигациць на гэтым белым паси зоркаў, каторы у нас называюць млечным паясом, або Минским гасьцинцам, бо цягнецца йон якбы з Минска да Вильна! Кажуць людзи, што гэта ня зорки, але проста белая смуга; а яшчэ некаторые гаворуць, што нехта ишоў па неби, разбиў жбан з малаком, и малако разлилося удоўж белай смугай; але гэта такая самая праўда, як тоя, што на месяцы чорт хлопца на вилах трымаець. Гэта ня смуга якая, а проста нязличоная куча зоркаў, каторыя стаяць близка адна аднэй: так што сьвет их збиваецца у адну кучу, и здаецца нам белым паясом, або белым шрамам. Зорки гэтые так далйока, што ниякай з йих па сабе ня можэм видзець. Гэта усйо роўна, як здалйоку видаць цэлы рой камароў, або куча пяску, але каб аднаго камарка, або адну пылинку пяску увидзець, то трэба сусим близка падысьци. Паличы тутака усе зорки! Ды гэтаж яшчэ ня канец. За млечнай дарогай йосьць яшчэ адна дарожка гэтакая сьветлая, каторай ужо голыми вачами ня убачым, а тыкеля можна яе убачыць праз тую вяликую трубу, аб каторай раней гаварыли, праз катору усякая зорка здаецца<noinclude></noinclude> q9nstl9zydad32jvrm89y9dwlk2g4m0 104 123592 286516 2026-05-18T16:54:42Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «нам большай, ясьнейшай и ближшай. Личы ты такую нязличоную силу! Ды и гэтаж яшчэ ня ўсйо: шмат йосьць яшчэ таких дзиўных, хвастатых зорак, што называюцца камэтами або мйотлами. Аб гэтых {{Няма выявы}} камэтах людзи шмат байкаў распусьцили па сьвеци, кажучы,...» 286516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>нам большай, ясьнейшай и ближшай. Личы ты такую нязличоную силу! Ды и гэтаж яшчэ ня ўсйо: шмат йосьць яшчэ таких дзиўных, хвастатых зорак, што называюцца камэтами або мйотлами. Аб гэтых {{Няма выявы}} камэтах людзи шмат байкаў распусьцили па сьвеци, кажучы, што такая мятла на неби паказываецца на вайну, голад, благоя паветрэ и другие няшчасьця. Кажуць, што як у тысяча восимсот дванаццатым гаду войска хранцускае ишло праз нашу зямлю на<noinclude></noinclude> jt0e5uumdpgd778d9mda0yn0ug2dkkt 104 123593 286522 2026-05-18T17:02:30Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «вайну, то перад тым часам паказалася камэта. Але скажыце, якжэ камэты могуць варажиць няшчасьця, кали вучоные людзи могуць вырахаваць, кяли якая камэта будзе. То и няшчасьця разныя так жэ сама маглиб ведаць и маглиб ад их асьцярагчыся: а тымчасам нихто н...» 286522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>вайну, то перад тым часам паказалася камэта. Але скажыце, якжэ камэты могуць варажиць няшчасьця, кали вучоные людзи могуць вырахаваць, кяли якая камэта будзе. То и няшчасьця разныя так жэ сама маглиб ведаць и маглиб ад их асьцярагчыся: а тымчасам нихто ня ведае, скуль и кали якая бяда прыдзе. Як камэта паказываецца на неби, то круцицца яна памеж зоркаў, дзеля таго, што йой такая дарога выпала ад вякоў, а сусим не дзеля таго, каб людзям варажыць няшчасьця: так сама як ня ворожыць нам поўна, ани маладзик, ани зацьменне сонца. Для ўсих зоркаў йосць векавечны парадак и кожная маець сваю дарожку, и ходзяць па йой.</br> {{gap|2em}}„Але штож за зорки гэтыя камэты, што з хвастами?“ — пытаю.</br> {{gap|2em}}Вучоные астронамы (а па нашаму зорники) гледзючы праз шклы, убачыли, што гэты хвост редки и, што праз яго можна видзець другие зорки, што за им. З гэтага дадумалися, што камэты — зорки, тольки тое, што яны яшчэ не згусцеўшы.</br> {{gap|2em}}Адным словам, камэты з неякага газу, ци паветра. Апрыч сонца, месяца, плянэт, йосць яшчэ падаючые зорки. Усяки знаець их добра; ци раз видаць, як з неба адарвецца зорка, пяраляциць па неби, дый згаснець або на зямлю звалицца. Гэтые падаючые зорки тож кавалки даўнейшых зоркаў, каторые паразваливалися ци разбилися. Кавалки гэтые лятуць, часам и близка зямли. Часам нават са стукам валяцца з неба на зямлю. Гадоў таму с трыццаць, звалиўся вялики кавалак зорки з вяликим бляскам и стукам пад Пултускам<ref>У Польшы.</ref> и разбиўся на кавалки, кавалки тые посьле вучоные и збирали. И што-ж яны побачили? Гэтые кавалки — такое-ж<noinclude></noinclude> q3tcpraex3gorcamclbtynquoqsal0m 104 123594 286523 2026-05-18T17:04:44Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «каменне, як на нашай зямли. З гэтага можна ведаць, што гэтыя зорки с таго ж самага, што и наша зямля. Гэтыя кавалки ад зоркаў цйомные и {{Няма выявы}} халодные, але як лятуць блиска зямли, праз паветра, труцца аб яго, распаливаюцца и блишчаць. А и мы только тад...» 286523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>каменне, як на нашай зямли. З гэтага можна ведаць, што гэтыя зорки с таго ж самага, што и наша зямля. Гэтыя кавалки ад зоркаў цйомные и {{Няма выявы}} халодные, але як лятуць блиска зямли, праз паветра, труцца аб яго, распаливаюцца и блишчаць. А и мы только тады видзим их. Часьцей бывае, што гэтыя зорки ня валяцца на землю, а лятуць над<noinclude></noinclude> r37catcklt8g1qynrb87b8on57q61j7 104 123595 286528 2026-05-18T17:13:46Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «зямлйой па паветры и лятуць далей аж на сонцэ.</br> {{gap|2em}}Йосьць дзьве пары року, кали найближэй зямли лятуць гэтые кавалки даўнейшых зорак. Памеж дзясятага и дваццаць сйомага Серпеня и памэж чатырнастага и дваццаць сйомага Листапада. Иншы раз их падаець...» 286528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>зямлйой па паветры и лятуць далей аж на сонцэ.</br> {{gap|2em}}Йосьць дзьве пары року, кали найближэй зямли лятуць гэтые кавалки даўнейшых зорак. Памеж дзясятага и дваццаць сйомага Серпеня и памэж чатырнастага и дваццаць сйомага Листапада. Иншы раз их падаець стольки, што здаецца якбы агонь дажджом ляциць з неба.</br> {{gap|2em}}Як паўзираешся на неби, — што бяз берега яно и бяз канца; як подумаеш сабе, што гэтые маленькие зорки — такие вялыкие, як нашэ сонцэ, або яшчэ большые; и што их так многа, так аж у галаве чалавеку закруцицца, и нават страх думаць аб гэтым сьвеци Божым: нимаш яму ани канца, ани меры, ани рахунку!.. {{лінія|5em}} <center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 130%;">'''Гутарка дзевятая.</span></center> <center>{{x-larger|{{larger|Як аб гэтым усим даведалися людзи.}}}}</center> {{gap|2em}}Седзючы на брычцэ у думках аб тым, якая гэта моц гэтых зорак и усих цел на неби и на ўсим сьвеци, якия яны вяликия и кольки для их мейсца трэба, навэт не агледзиўся, як мы прыехали да хаты. Тады тольки з думак сваих прачхнуўся я, як панич Язук штурхануў мяне ў бок. Рад не рад, злез я з павозки и пайшоў спаць. Заснуў я адразу: але помню як сягоння, што цэлую ноч снилися мне сонцэ, месяц и зорки хвастатые. Снилося мне, што сеў я на хвост аднэй камэты и паляцеў з йой высока, высока, аж да самага сонца; але па дарози звалиўся неяк и прачхнуўся. А тут быў ужо ранок, трэ’ было исьци да работы.</br> {{gap|2em}}Аднэй нядзели, перад самым выездам панича Язука до Варшавы, сабралася нас хлопцаў з {{перанос пачатак|дзяся|так}}<noinclude></noinclude> gfsdse7pfdlqv8o09jrwafoanw7kiln 286529 286528 2026-05-18T17:14:28Z RAleh111 4658 286529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>зямлйой па паветры и лятуць далей аж на сонцэ.</br> {{gap|2em}}Йосьць дзьве пары року, кали найближэй зямли лятуць гэтые кавалки даўнейшых зорак. Памеж дзясятага и дваццаць сйомага Серпеня и памэж чатырнастага и дваццаць сйомага Листапада. Иншы раз их падаець стольки, што здаецца якбы агонь дажджом ляциць з неба.</br> {{gap|2em}}Як паўзираешся на неби, — што бяз берега яно и бяз канца; як подумаеш сабе, што гэтые маленькие зорки — такие вялыкие, як нашэ сонцэ, або яшчэ большые; и што их так многа, так аж у галаве чалавеку закруцицца, и нават страх думаць аб гэтым сьвеци Божым: нимаш яму ани канца, ани меры, ани рахунку!.. {{лінія|5em}} <center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 130%;">'''Гутарка дзевятая.</span></center> <center>{{x-larger|{{larger|Як аб гэтым усим даведалися людзи.}}}}</center> {{gap|2em}}Седзючы на брычцэ у думках аб тым, якая гэта моц гэтых зорак и усих цел на неби и на ўсим сьвеци, якия яны вяликия и кольки для их мейсца трэба, навэт не агледзиўся, як мы прыехали да хаты. Тады тольки з думак сваих прачхнуўся я, як панич Язук штурхануў мяне ў бок. Рад не рад, злез я з павозки и пайшоў спаць. Заснуў я адразу: але помню як сягоння, што цэлую ноч снилися мне сонцэ, месяц и зорки хвастатые. Снилося мне, што сеў я на хвост аднэй камэты и паляцеў з йой высока, высока, аж да самага сонца; але па дарози звалиўся неяк и прачхнуўся. А тут быў ужо ранок, трэ’ было исьци да работы.</br> {{gap|2em}}Аднэй нядзели, перад самым выездам панича Язука до Варшавы, сабралася нас хлопцаў з {{перанос пачатак|дзяся|так}}<noinclude></noinclude> oanlp4g0vwfg6iqdeb6a6i4f3auq2oa 286549 286529 2026-05-18T20:01:19Z Gleb Leo 2440 286549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="8"/>зямлйой па паветры и лятуць далей аж на сонцэ.</br> {{gap|2em}}Йосьць дзьве пары року, кали найближэй зямли лятуць гэтые кавалки даўнейшых зорак. Памеж дзясятага и дваццаць сйомага Серпеня и памэж чатырнастага и дваццаць сйомага Листапада. Иншы раз их падаець стольки, што здаецца якбы агонь дажджом ляциць з неба.</br> {{gap|2em}}Як паўзираешся на неби, — што бяз берега яно и бяз канца; як подумаеш сабе, што гэтые маленькие зорки — такие вялыкие, як нашэ сонцэ, або яшчэ большые; и што их так многа, так аж у галаве чалавеку закруцицца, и нават страх думаць аб гэтым сьвеци Божым: нимаш яму ани канца, ани меры, ани рахунку!.. {{лінія|5em}} <section end="8"/> <section begin="9"/><center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 130%;">'''Гутарка дзевятая.</span></center> <center>{{x-larger|{{larger|Як аб гэтым усим даведалися людзи.}}}}</center> {{gap|2em}}Седзючы на брычцэ у думках аб тым, якая гэта моц гэтых зорак и усих цел на неби и на ўсим сьвеци, якия яны вяликия и кольки для их мейсца трэба, навэт не агледзиўся, як мы прыехали да хаты. Тады тольки з думак сваих прачхнуўся я, як панич Язук штурхануў мяне ў бок. Рад не рад, злез я з павозки и пайшоў спаць. Заснуў я адразу: але помню як сягоння, што цэлую ноч снилися мне сонцэ, месяц и зорки хвастатые. Снилося мне, што сеў я на хвост аднэй камэты и паляцеў з йой высока, высока, аж да самага сонца; але па дарози звалиўся неяк и прачхнуўся. А тут быў ужо ранок, трэ’ было исьци да работы.</br> {{gap|2em}}Аднэй нядзели, перад самым выездам панича Язука до Варшавы, сабралася нас хлопцаў з {{перанос пачатак|дзяся|так}} <section end="9"/><noinclude></noinclude> ejbdf0h3f1ednacdm0m2bzng2pzevl0 104 123596 286530 2026-05-18T17:21:25Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|дзяся|так}}, троху большых у садзе Войцикаў, и панич Язук гаварыў нам аб тым, як гэта даведалися людзи аб гэтым свеци.</br> {{gap|2em}}„Ат пачатку, як началася зямля, — казаў панич Язук, ат пачатку, як людзи на йой жывуць минула ужо шмат тысячаў гад...» 286530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|дзяся|так}}, троху большых у садзе Войцикаў, и панич Язук гаварыў нам аб тым, як гэта даведалися людзи аб гэтым свеци.</br> {{gap|2em}}„Ат пачатку, як началася зямля, — казаў панич Язук, ат пачатку, як людзи на йой жывуць минула ужо шмат тысячаў гадоў. Доўга ня прыходзила да галавы найразумнейшаму навэт чалавеку, каб зямля была кругла, як гарбуз.</br> {{gap|2em}}Думали людзи, што яна плоска, як стальница. А кали хто и дагадываўся, што зямля кругла, то ня ўмеў гэтага другим вытлумачыць. Аж посля, гадоў таму чатырыста з лишним знайшлися людзи, каторые ня тольки дадумалися, але сваими вачами увидзели, што зямля вялики шар. Першы з гэтых людзей быу Итальянец Крыштоп Колумб. Ня лйогка было яму дайсьци да гэтай мудрасци; доўга вучыўся йон у школах, a як скончыў школы, начаў сам далей вучыцца. Даўно ўжо прышло яму да галавы, што зямля павинна быць круглай; ничога йон аб гэтым ни кому ня гаварыў: баяўся, каб ня памылицца, але бязпярастанку ўсйо аб гэтым думаў, мяркаваў и галаву сабе ламаў. У тым часи шмат яшчэ зямли сусим было никому ня вядома. Апрыч Яўропы, тэй часьци света, у каторай мы жывйом, знали тады людзи тольки краи Азияцкие, што ляжаць на ўсход ад Яўропы и никаторые часьци Афрыки, на поўдзень Яўропы.</br> {{gap|2em}}А ў Азии быў край надта багаты, каторы называли Индыяй, адкуль прывазили да Яўропы разные дарагие рэчы. Да гэтага краю трэба было ехаць доўгай дарогай на ўсход праз сьцепи и скалистые пустыни. Дарога была надта цяжкая и небяспечная, тым болей, што ў дорози трэба было выкупляцца у разных каралей и разбойникаў, нападаўшых на вазы с таварам. Вот Калумбу прыйшла такая мысль: кали<noinclude></noinclude> 2hd29fzk43wtqa9bcg6uiez7ox3wrgm 104 123597 286531 2026-05-18T17:31:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «то праўда, што зямля круглая, то чаго ехаць на ўсход? Паплыву я морам на за&#768;ход, дык будзе карацейшая и не так небезпечная дарога. Не трацючы часу, пайшоў йон да свайго правицельства и кажэ: дайце мне карабель, дык я паеду новай дарогай да Индыи на за&#768;х...» 286531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>то праўда, што зямля круглая, то чаго ехаць на ўсход? Паплыву я морам на за&#768;ход, дык будзе карацейшая и не так небезпечная дарога. Не трацючы часу, пайшоў йон да свайго правицельства и кажэ: дайце мне карабель, дык я паеду новай дарогай да Индыи на за&#768;ход, а вы з гэтага будзеце мець карысьць. Як тольки адазваўся йон з гэтым, так зараз начали з яго жартаваць и надсмехацца: ў цябе мусиць у галаве пятай бэльки бракуець. Ашалеў ты, ци што? Як жэ ты назад прыедзеш, кали па твойму зямля кругла? Униз па вадзе то мо’ яшчэ й заедзеш, назад, пад гару, як прыедзеш? га?! Видзице, што яны Калумбу казали такоя самае глупства, як мне калисьци гаспадыня; тая тольки разница, што гаспадыня была цйомная баба, а Калумбу казали гэта вучоные и вяликие паны.</br> {{gap|2em}}Надтаж было стыдна Калумбу, што з яго тут усе сьмяялися. Ня мог йон вытрываць, пакинуў свой родны горад Ґеную ды паехаў у чужые краи.</br> {{gap|2em}}Перш наперш скираваўся йон до Гишпании, але и тутака ня знайшоў большага шчасьця. Тады удаўся йон да караля хранцускага; тутака такжэ ня ляпей было. Круциўся йон гэтак, блукаўся на розных крайох, ат караля да караля и ўсйо напрасна: нихто ня хацеў даць яму веры, нихто яму ня памог. Бядаваў йон так 9 гадоў, пакуль не даведалася аб тым Гишпанская каралева Изабелла и муж яе Хвердынанд. Каралю гэтаму с каралевой патрэбны были грошы на вайну, и йим спадабалася, што будуць мець карысьць з аткрыцьця Калумба. „Купиш ци ня купиш, а патаргаваць можна!“ падумала сабе каралиха и на свае ўласные грошы зрабила для Калумба тры малые карабли. З радасьцяю прыгатаўляўся Калумб у дарогу, ўрэшци сеў на карабли и паплыў.</br> {{gap|2em}}Доўга йон ехау и ничога апрыч вады и неба<noinclude></noinclude> 17inm1tup74qmm0k7d57tev1vhd4vck 104 123598 286533 2026-05-18T17:40:48Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «ня видзеў; ехаў месяц, други па вадзе, па каторай яшчэ нихто ня езьдзиў. Людзи, што з йим, были, начали ўжо трывожыцца и гневацца. Яны спадзевалися даехаць да якой-нибудь зямли, тымчасам ужо трэцци месяц праходзиць, а зямли ни слуху. Нидзе ня видна — ани кав...» 286533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>ня видзеў; ехаў месяц, други па вадзе, па каторай яшчэ нихто ня езьдзиў. Людзи, што з йим, были, начали ўжо трывожыцца и гневацца. Яны спадзевалися даехаць да якой-нибудь зямли, тымчасам ужо трэцци месяц праходзиць, а зямли ни слуху. Нидзе ня видна — ани кавалачка зямли, ўсйо тольки мора ды неба, неба ды мора. Смуцилися тые людзи, што з йим были и давай дапякаць Калумбу, што завйоз их, чорт знае куды, што ня ведама, як да хаты дабрацца, што яны ўсе прападуць на гэтай вадзе бяз берага и канца.</br> {{gap|2em}}Пачаўся крык и наракання на Калумба, пачали гневацца, збунтавалися прациў яго и хацели яго у ваду ўкинуць. Калумб йих намаўляў, прасиў, каб яшче пачакали троху, и ўрэшци угаманиў тым, што сказаў, кали праз тры дни зямля ня пакажэцца, тады вернемся да хаты. На шчасьце па трох днях, чалавек, што сядзеў на вярху карабля и праз шкло выглядаў зямли, крыкнуў с усих сил: „зямля! зямля!“</br> {{gap|2em}}Радосьць была няслыханая: страляли з гармат, малилися, плакали, падали на калени прад Калумбам, цалавали яго руки и адзення, малилися за яго.</br> {{gap|2em}}Спачатку Калумб думаў, што гэта йон прыехаў як раз да Индыи, куды и хацеў; аж тутака паказалося, што гэта быў сусим други край, такжэ дужэ багаты, але страшна вялики и никому перад гэтым у Яўропи ня вядомы. Зямлю гэту новую назвали посьля Амэрыкай, бо той, хто першы аписаў гэты край, называўся Амэрыко.</br> {{gap|2em}}Як вярнуўся Калумб да Гишпании, то расказаў аб новай зямли, аб людзйох с чырвонаю скураю на цели, аб новым краи и багацтви, якоя тамака знайшоў. Тады кароль и каралиха з вяликай радасьци, ня ведали, чым яго нагарадзиць; а тые самые паны, што ўперад з яго сьмяялися и шутки строили, дзивилися цяпер и шанаваць яго пачали.</br><noinclude></noinclude> tafkxlnuzs1znzvr981oyhgifbq8vp2 104 123599 286534 2026-05-18T17:49:40Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Калумб уежджаў у сталицу Гишнании, пышней и ляпей за караля якога: грымели гарматы, били у званы, с крыкам спатыкаў яго народ.</br> {{gap|2em}}Усмехалася яму леишая доля, але не на доўга. Шмат людзйоў пачали зайздросьциць Калумбаваму шчасьцю, и ўзялися шк...» 286534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Калумб уежджаў у сталицу Гишнании, пышней и ляпей за караля якога: грымели гарматы, били у званы, с крыкам спатыкаў яго народ.</br> {{gap|2em}}Усмехалася яму леишая доля, але не на доўга. Шмат людзйоў пачали зайздросьциць Калумбаваму шчасьцю, и ўзялися шкодзиць яму, як хто мог. Аднаго разу, на бали ў караля, пачали гаварыць, што Калумб ничога вяликага на зрабиў, аткрыўшы новую зямлю, бо кожны, хто пусьціўсяб тою дарогаю, аткрыў бы Амэрыку: на гэта вяликага розуму ня патрэба! Тады Калумб, ня кажучы ни слова, ўзяў са стала яйцо и кажэ: „хто з вас, паны, паставиць яйцо на стале, каб яно стало на носи?“ Усе схапили па яйцу и начали прабаваць: доўга мучылися напрасна; нихто ня паставіў. Тады Калумб узяў яйцо, стукнуў носам аб стол, и хоць яйцо пабилася, аднак стала на носику.</br> {{gap|2em}}„Э! гэта ня штука! так то и мы патрапим!“…</br> {{gap|2em}}Калумб на гэта: „А чаму-ж ня паставили? Трэ’ было гэта самим дагадацца. Тоя сама и з аткрыцьцям Амэрыки“. Маўчали усе, застыдаўшыся, видзючы, што Калумб зрабиў усих йих дурнями и што йон быў праў. Другие йзноў вяликие паны нагаварыли на Калумба плйотак и навыдумляли няпраўды и давяли да таго, што кароль прыказаў закаваць яго у ланцуги и засадзиць да турмы, як якога вяликага злодзея. Перад сьмерцяю Калумб казаў палажыць гэтые ланцуги сабе ў труну.</br> {{gap|2em}}Съ тых пор, як адкрыта Калумбам Амэрыка, прайшло ужо чатырыста чатырнаццаць гадоў, бо было гэта ў тысяча чатырыста дзевяцьдзесят другим року. Па смерци Калумба, други ахвотник Магелан паехаў тою самаю дарогаю да Амэрыки, абйехаў далей каля берага Амэрыки и плыў так усйо на за&#768;хад, каб даведацца, куды гэта йон прыедзець. Ехаў йон так два роки, але згинуў у аднэй вайне з дзикими людзьми.<noinclude></noinclude> 4mrkoittzo4y31eqqoyrl72f146za8y 104 123600 286535 2026-05-18T17:58:39Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Таварышы-ж яго плыли далей, плыли яшчэ рок и прыехали з другой стараны на тое самое мейсцэ, аткуль тры роки назадъ выехали. Сусим так, як мая муха, абходзючы навокала гарбуза, вярнулася на тое самое мейсцэ, аткуль выйшла, тольки з другой стараны.</br> {{gap|2em}}Т...» 286535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>Таварышы-ж яго плыли далей, плыли яшчэ рок и прыехали з другой стараны на тое самое мейсцэ, аткуль тры роки назадъ выехали. Сусим так, як мая муха, абходзючы навокала гарбуза, вярнулася на тое самое мейсцэ, аткуль выйшла, тольки з другой стараны.</br> {{gap|2em}}Тры роки цагнулася гэта першая дарога навокала зямли и каштавала ахвяр ня мала. Магелан выехаў с 5-ма караблями и 234 чалавеками; у дарози-ж згинуў йон сам, а с такой личбы людзйоў вярнулася усяго 16 чалавек, на одным адзинюсиньким карабли. Чатыры карабли и 180 людзей згинула и паўмирала. Але тады ўжо ўсе узнали и праканалися, што зямля запраўды кругла, як гарбуз. З гэтых пор, ни водзин уже, хто маець хоць крыху розуму ў галаве и ўмеець чытаць ня будзе спорыцца аб гэтым.</br> {{gap|2em}}Па Калумби знайшоўся други надта разумны и на ўсе вяки слаўны чалавек, Микалай Каперникъ; быў йон с палякаў, и радзиўся ў Торуне у 1473 року.</br> {{gap|2em}}Як Капэрник быў у школах, то тады яшчэ вучыли, што зямля стаиць на мейсцы, а сонцэ навокала яе кружыцца; але йон ня верыў гэтаму, и многа надъ гэтым думаў. С трыццаць гадоў сядзеў Капэрник над ксйонжками: ўрэшци дайшоў праўды и стаў писаць ксйонжку аб тым, што гэта зямля кружыцца навокала сонца, а што сонцэ стаиць на адным мейсцы. Сем рокаў працаваў Капэрник над сваей ксйонжкай.</br> {{gap|2em}}Смерць ратавала яго ат нешчасьця, — бо як другие, нибы то вучоные, прачыталиб яго ксйонжку, так зараз напалиб на яго, як некались на беднага Калумба, яны казали, што Капэрник звар’яцеў и больш ничога. Знайшоўся аднак разумны и вучоны Итальянец на именню, Ґалилей, каторы пачаў давадзиць, што Капэрник саӳсим не вар’ят, бо таки й {{перанос пачатак|за|праўду}}<noinclude></noinclude> 5pqb9yzusjwry9zj4l3zufwae69ogb2 104 123601 286536 2026-05-18T18:06:20Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|за|праўду}} сонцэ стаиць, а зямля круцицца каля яго. Ґалилею аднакжэ ня добра гэта выйшла: яго ўкинули да цямницы и прымусили, каб прысягнуў, што ня будзе верыць у тое, што Капэрник сказаў.</br> {{gap|2em}}Такие то были часы, што за навуку, за праўду...» 286536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|за|праўду}} сонцэ стаиць, а зямля круцицца каля яго. Ґалилею аднакжэ ня добра гэта выйшла: яго ўкинули да цямницы и прымусили, каб прысягнуў, што ня будзе верыць у тое, што Капэрник сказаў.</br> {{gap|2em}}Такие то были часы, што за навуку, за праўду людзи мусили цярпець и ихъ перасьледавали. Урэшци таки ўсе прызнали, што Капэрник праў.</br> {{gap|2em}}Крыху болей як 100 гадоў пасьля, адзин Англичанин па именню Ньютон, выясниў, чаму зямля дзержыцца на сьвеци и якая сила дзержыць сонцэ, месяц, плянэты, и зорки так, што яны ня зваливаюцца далоў.</br> {{gap|2em}}Кажуць, што аднаго разу сядзеў Ньютон у гародчыку пад яблыней.</br> {{gap|2em}}На яблыни было шмат спелых яблыкоў и адно яблыка звалилося на зямлю.</br> {{gap|2em}}Увидзеўшы гэта, начаў Ньютон думаць, чаму гэта яблыка ляциць у дол, а не ў гару?</br> {{gap|2em}}Кожны други сказаў бы дзеля таго, што яно цяжко, што яно маець вагу. Добра, але штож гэта значыць гэта вага, гэта цяжкасць. Чамуж лйогкая рэч, як перина, або пыл такжэ валицца на зямлю.</br> {{gap|2em}}Вот Ньютон падумаў сабе тады: кали лихи пух, каторы сусим ня мае ваги, валицца ўниз, а ня уверх, то видаць, што вага паходзиць не с чаго другога, як тольки с таго, што зямля прыцягивае усйо да сябе. А кали яблыка и пух аттаго валяцца на зямлю, што яна их прыцягивае, то такжэ и чалавека, и звера, и хату, и ўсйо, што йосьць на зямли, мусиць зямля прыцягваць да сябе и праз тое ништо з зямли ня валицца.</br> {{gap|2em}}Кали зямля прыцягивае ўсйо, што меньш за яе и што ближэй да яе, то мусиць яна прыцягваць и месяц, и дзеля таго йон круцицца навокала зямли.</br> {{gap|2em}}Пэўна и зямля круцицца для таго навакола сонца, што сонцэ не прыцягиваець да сябе. Таким спосабам<noinclude></noinclude> mwhnfebiorw4x9zgt4hmkcj95l6b1ep 104 123602 286537 2026-05-18T18:36:24Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «дайшоў Ньютон ад яблыка да цэлага сьвету и давйоў рахункам, што усйо на сьвеци дзержыцца той силай, ат каторай яблыка валицца на зямлю. Силу гэту звыкле называем вагай, а Ньютон назваў гэту цяжасьць, силай прыцягивання. Сто гадоў будзе таму назад, як людз...» 286537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>дайшоў Ньютон ад яблыка да цэлага сьвету и давйоў рахункам, што усйо на сьвеци дзержыцца той силай, ат каторай яблыка валицца на зямлю. Силу гэту звыкле называем вагай, а Ньютон назваў гэту цяжасьць, силай прыцягивання. Сто гадоў будзе таму назад, як людзи даведалися и аб камэтах, што гэта такие самые зорки, як и усе другие, тольки зложаные з газу, — и перастали йихъ баяцца, як гэта было даўней.</br> {{gap|2em}}Адзин вучоны, прозвищем Галей, пильна сьлядзиў за камэтами, а асобенно за аднэй, што часьцей паказывалася. Стаў йон чытаць старыя ксйонжки и паперы, дзе было записано, у яки дзень и ў яким року паказывалася гэта камэта. Ўрэшци выличыў йон, што гэту камэту видзим мы акуратна у семдзесят шесьць рокаў. Аткрыўши гэта, Галей агласиў, што гэта самая камэта пакажэцца яшчэ и людзи не убауць за 76 рокаў.</br> {{gap|2em}}Минула 76 рокаў, и камэта дапраўды паказалася на неби.</br> {{gap|2em}}С таго часу усе ўжо ведаюць, што камэты маюць такжэ свой парадак, так, як усйо на сьвеци Божым, — и што яны паказываюцца, не на голад и не на вайну, але як йим выпадзе з павароту, як пройдуць сваю дарогу, ад вякоў йим праз Ўсемагучую Силу празначеную.</br> {{gap|2em}}Аб гарах и далинах на месяцы даведалися людзи тольки 60 гадоў таму назад. Жыў тады Англичанин Гэршэль. Гэты Гэршэль выдумаў такіе шклы шлифаваные, каторые увяличываюць и зближаюць, якбы вяликие акуляры, праз каторые можна видзець на тысячу миль: усйо праз йих здаецца ясьнейшым и ближшым. Шклы гэты упраўлены у трубу, падобную да гарматы, а такая труба называецца далйокави дзам або тэлескопам. Праз тэлескоп вучоные угледзили на месяцы горы и далины, разгледзили, што млечная {{перанос пачатак|да|рога}}<noinclude></noinclude> 628fz52altzlhx0ypapjql5annhyuwg 104 123603 286538 2026-05-18T18:45:59Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|на|зад}}, людзи мала што знали з гэтай навуки. А цяперака мы з ей куды больш знаем, як знали нашы прадзеды. Так но и далей будзе: чаго мы яшчэ не даведалися, даведаюцца можа нашы ўнуки ци праўнуки.</br> {{gap|2em}}Дзйон праз два панич Йозэп паехаў да...» 286538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|на|зад}}, людзи мала што знали з гэтай навуки. А цяперака мы з ей куды больш знаем, як знали нашы прадзеды. Так но и далей будзе: чаго мы яшчэ не даведалися, даведаюцца можа нашы ўнуки ци праўнуки.</br> {{gap|2em}}Дзйон праз два панич Йозэп паехаў да Варшавы и сказаў нам, што як за рок прыедзе йзноў, то раскажець нам яшче шмат чаго цикавага.</br> {{gap|2em}}Ўсе яго вальми шкадавали, але я найболей: як жиґнаўся я з йим, дык дужа плакаў, бо да праўды палюбиў яго, як роднага брата.</br> {{gap|2em}}Хай яму Бог Найвышшы дасьць здароўика и ўсяго найлепшага у тэй Варшави! <center>Канец.</center><noinclude></noinclude> pkkaja2xjemk6aijnqr8m5jqf6h8bfd 104 123604 286539 2026-05-18T18:46:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|да|рога}} на неби, гэта дужа вяликае сабранне зорак. Праз тэлескоп видаць и другая млечная дарога, каторай голым вокам ня убачыш. {{Няма выявы}} {{gap|2em}}Уся гэта навука, пра каторую я вам гаварыў у гэтай гутарцы, называецца астраномией, або нав...» 286539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|да|рога}} на неби, гэта дужа вяликае сабранне зорак. Праз тэлескоп видаць и другая млечная дарога, каторай голым вокам ня убачыш. {{Няма выявы}} {{gap|2em}}Уся гэта навука, пра каторую я вам гаварыў у гэтай гутарцы, называецца астраномией, або навукай аб зорках (гвездах). Чатырыста гадоў таму {{перанос пачатак|на|зад}}<noinclude></noinclude> 8u5wmgsubzfyu9shq7nv3x36dzbynsp 104 123605 286540 2026-05-18T19:14:46Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{ц|ПТУШКА НА ВОЛІ.|памер=160%}} {{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}} <center>{{larger|{{разьбіўка|АСОБЫ}}:}}</center> {{gap|2.5em}}'''Язэп Каліна''', 47 год — вясковы гаспадар.</br> {{gap|2.5em}}'''Марыля''', 28 год — яго жонка па друг...» 286540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{ц|ПТУШКА НА ВОЛІ.|памер=160%}} {{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}} <center>{{larger|{{разьбіўка|АСОБЫ}}:}}</center> {{gap|2.5em}}'''Язэп Каліна''', 47 год — вясковы гаспадар.</br> {{gap|2.5em}}'''Марыля''', 28 год — яго жонка па другому шлюбу (прыгожая кабэта, нездаволеная сваім жыцьцём).</br> {{gap|2.5em}}'''Ірэна''', 19 год — дачка Каліны, скончыўшая гімназію і жадаючая далей вучыцца.</br> {{gap|2.5em}}'''Агата Каліна''', 69 год — матка самаго Каліны (сутарлівая і бурчлівая кабэта).</br> {{gap|2.5em}}'''Ян Яновіч Зарэмба''', 50 год — былы прыстаў, стары кавалер, жадаючы жаніцца.</br> {{gap|2.5em}}'''Мікола Ігнатавіч Макарэнко''', 55 год — сусед Каліны, дробны пан, ўдавец.</br> {{gap|2.5em}}'''Панна Анэля''', 40 год — старая дзева, гаспадыня у Макарэнкі, жадаючая выйсьці замуж.</br> {{gap|2.5em}}'''Кастусь Забароўскі''', 22 год — студэнт — рэпэцітар дзетак Макарэнкі.</br> {{gap|2.5em}}'''Зося''', 12 год — дачка Макарэнкі. <center>'''Хлапцы і дзяўчаты.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> {{c|{{larger|{{разьбіўка|ДЗЕЯ I}}.}}}} {{gap|2.5em}}(Лето. Сад каля хаты. У саду стаіць пад дрэвам вялікі стол і лаўкі. Каля дрэва — мальберт і Ірэна малюець. Яна апранута ў сукенку вучаніцы цёмна-сіняга колеру. На стале ляжаць кніжкі). {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> b5blsh9a7iapa9jex8z4jwfgpmqko0t 286541 286540 2026-05-18T19:15:34Z RAleh111 4658 286541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{ц|ПТУШКА НА ВОЛІ.|памер=220%}} {{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}} <center>{{larger|{{разьбіўка|АСОБЫ}}:}}</center> {{gap|2.5em}}'''Язэп Каліна''', 47 год — вясковы гаспадар.</br> {{gap|2.5em}}'''Марыля''', 28 год — яго жонка па другому шлюбу (прыгожая кабэта, нездаволеная сваім жыцьцём).</br> {{gap|2.5em}}'''Ірэна''', 19 год — дачка Каліны, скончыўшая гімназію і жадаючая далей вучыцца.</br> {{gap|2.5em}}'''Агата Каліна''', 69 год — матка самаго Каліны (сутарлівая і бурчлівая кабэта).</br> {{gap|2.5em}}'''Ян Яновіч Зарэмба''', 50 год — былы прыстаў, стары кавалер, жадаючы жаніцца.</br> {{gap|2.5em}}'''Мікола Ігнатавіч Макарэнко''', 55 год — сусед Каліны, дробны пан, ўдавец.</br> {{gap|2.5em}}'''Панна Анэля''', 40 год — старая дзева, гаспадыня у Макарэнкі, жадаючая выйсьці замуж.</br> {{gap|2.5em}}'''Кастусь Забароўскі''', 22 год — студэнт — рэпэцітар дзетак Макарэнкі.</br> {{gap|2.5em}}'''Зося''', 12 год — дачка Макарэнкі. <center>'''Хлапцы і дзяўчаты.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> {{c|{{larger|{{разьбіўка|ДЗЕЯ I}}.}}}} {{gap|2.5em}}(Лето. Сад каля хаты. У саду стаіць пад дрэвам вялікі стол і лаўкі. Каля дрэва — мальберт і Ірэна малюець. Яна апранута ў сукенку вучаніцы цёмна-сіняга колеру. На стале ляжаць кніжкі). {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> hpaxw10wok3p8ughoze4o1ac80k3bz5 104 123606 286542 2026-05-18T19:28:22Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} I-ая.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (адрываючыся ад малюнку і сумна кажа). Вось я і сярэднюю школу скончыла і куды далей кінуцца і што пачаць… Бацька і слухаць ня хоча, каб вучыць мяне далей і жадае, каб я сядзела на вёсцы і багатых жан...» 286542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} I-ая.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (адрываючыся ад малюнку і сумна кажа). Вось я і сярэднюю школу скончыла і куды далей кінуцца і што пачаць… Бацька і слухаць ня хоча, каб вучыць мяне далей і жадае, каб я сядзела на вёсцы і багатых жаніхоў чакала. Ці я-ж магу з гэтым згадзіцца, калі уся мая душа імкнецца да навуцы і сьвету. Гэта-ж вясковая дрыгва засасе мяне зусім (ўздыхае і качае галавой). І ад мужыкоў я зараз адстала і к панам прыстала і ківаюся, як няпрытомная былінка ў чыстым полі. Адзін Кастусь мяне толькі разумее… (задумаўшыся). Нашы душы з ім сходзюцца. У час нашых сустрэч ён з захопленьнем і вельмі прыгожа апавядае мне шмат чаго цікаваго з жыцьця на сьвеце, з унутраных імкненьняў сваей маладой душы, з свайго студэнцкага жыцьця ў Вільні; ад гэтых гутарак нашы сэрцы загараюцца вялікім полымям жаданьня йсьці уперад на спатканьне шырокому вольнаму жыцьцю, йсьці працаваць на свае родныя гоні… Але і ён-жа ня мае магчымасьці мяне ратаваць… Каб матулька, мая любая, была жыва, дык яна-б мне пасабіла далей працярабіць сабе шлях да яснага сонейка (пачынае сумна сьпяваць): <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Як памёрла матулька,</br> Ды ажаніуся татулька,</br> Ды паслалі сірацінку</br> У сыр-бор па малінку.</br> Ды стаяла каліна,</br> А пад ёю маліна…</br> Там дзяўчына хадзіла</br> Свою мамку будзіла…</br> {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> (выцірае сьлёзы і раптам) {{gap|2.5em}}Што-же гэта так доўга матчыха ня ідзе са жніва (прыкладе руку на лоб і глядзіць удаль). Ужо і сонейка садзіцца (на сцэне цямнее), а яе усё німа, як німа (падаждаўшы). Ну, і пападзець-жа ей ад майго бацькі і ад бабулі. Заядуць яны яе век малады (задумаўшыся). Мала таго, што яе загубілі і яна, як птушка з клеткі, ірвецца на волю ад іх, дык і мае жыцьцё жадаюць пакалечыць і аддаць сілай замуж за старога хрыча Зарэмбу (усьмяхаючыся), які мне толькі ў бацькі гадзіцца. (топае нагой і з сэрцам). Ня бываць гэтаму, ня бываць ніколі… {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> nu1joo7f7dzudx5y90pyvzbxxdqyhrs 104 123607 286543 2026-05-18T19:41:08Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА II}}.}}</center> {{gap|2.5em}}(3 хаты выходзіць старая '''Агата''', бурчлівая кабэта. Яна нясе у руцэ абрус і кажа з сэрцам). Ах ці ліханька! (скідывае са стала {{абмылка|квіжкі|кніжкі}}). Ужо і сонейка пасела. Зараз прыдуць жнеі з поля з дажынкамі (...» 286543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА II}}.}}</center> {{gap|2.5em}}(3 хаты выходзіць старая '''Агата''', бурчлівая кабэта. Яна нясе у руцэ абрус і кажа з сэрцам). Ах ці ліханька! (скідывае са стала {{абмылка|квіжкі|кніжкі}}). Ужо і сонейка пасела. Зараз прыдуць жнеі з поля з дажынкамі (накрывае стол абрусом), а Марылі да гэтага часу усё німа з поля (махае кулаком). Будзе табе, ліхая баба, на гарэхі… {{gap|2.5em}}'''Ірэна'''. (у бок пра сябе). Пэўна матчыха спаткалася са Сьцяпанам Кухарэнко і затрымалася так доўга (подыходзіць да Агаты і кажа). Ня сярдуй, бабулька, зараз прыйдзе матчыха. Яна-ж адна жала, ніхто ей не пасабляў, вось і затрымалася… {{gap|2.5em}}'''Агата''' (з сэрцам). Адна жала, адна жала, а калі ты такая дасужая, дык і памагла-б ей… Добрай жняі там на тры гадзіны працы, а яна паўдня сядзіць. {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (прымая свой мальбэрт і складае хварбы). Ну і прыдзець, як скончыць. {{gap|2.5em}}'''Агата''' (да ўнучкі). Ты ўжо яе не абараняй. Аднаго вы з ей поля ягодкі. Вам толькі гульні ў галаве, ды табе яшче вось гэтыя малюнкі з кніжкамі (бярэ мятлу і мяцець каля хаты). Ляпей пасабіла-б працаваць у гэты прыпар, чым кніжкі {{абмылка|чытать|чытаць}}, ды малюнкі маляваць (махае рукой у бок кніжак і малюнкаў). Усё роўна мастацтва хлеба ня дасць, а бацьке пасабляць трэба, каб ні плаціць чужым людзям грошы за працу. Свая дачка сядзіць у хаце беларучкай (махае рукой у бок Ірэны і ківая галавой) ці з гэтым шалте балтэ — штудэнтам лясы точычь, кніжкі чытае, а бацька павінен другіх наймаць і на жніва, і на сена. Ці-ж гэта парадкі?!? {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (збірае свае кніжкі). Ну, разышлася старая! (да Агаты). Ты мяне ніколі не зразумееш, бабулька, таму нам німа аб чым і гутарыць. {{gap|2.5em}}'''Агата''' (махае рукой і кідае мясьці). Ну, вядома — праўды ніхто ня любіць. {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (да Агаты) Ну, сціхні, бабка. Пайду за матчыхой (уходзіць за дрэвы). {{gap|2.5em}}'''Агата''' (збірае ўсе Ірэніны кніжкі) Па усім садзе кніжкі ды малюнкі параскіданы. Нігдзе праходу німа за гэтай навукай… {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> mxk3n61opbxrfp36f6j6b2dh9il5e9v 286544 286543 2026-05-18T19:41:39Z RAleh111 4658 286544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} II.}}</center> {{gap|2.5em}}(3 хаты выходзіць старая '''Агата''', бурчлівая кабэта. Яна нясе у руцэ абрус і кажа з сэрцам). Ах ці ліханька! (скідывае са стала {{абмылка|квіжкі|кніжкі}}). Ужо і сонейка пасела. Зараз прыдуць жнеі з поля з дажынкамі (накрывае стол абрусом), а Марылі да гэтага часу усё німа з поля (махае кулаком). Будзе табе, ліхая баба, на гарэхі… {{gap|2.5em}}'''Ірэна'''. (у бок пра сябе). Пэўна матчыха спаткалася са Сьцяпанам Кухарэнко і затрымалася так доўга (подыходзіць да Агаты і кажа). Ня сярдуй, бабулька, зараз прыйдзе матчыха. Яна-ж адна жала, ніхто ей не пасабляў, вось і затрымалася… {{gap|2.5em}}'''Агата''' (з сэрцам). Адна жала, адна жала, а калі ты такая дасужая, дык і памагла-б ей… Добрай жняі там на тры гадзіны працы, а яна паўдня сядзіць. {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (прымая свой мальбэрт і складае хварбы). Ну і прыдзець, як скончыць. {{gap|2.5em}}'''Агата''' (да ўнучкі). Ты ўжо яе не абараняй. Аднаго вы з ей поля ягодкі. Вам толькі гульні ў галаве, ды табе яшче вось гэтыя малюнкі з кніжкамі (бярэ мятлу і мяцець каля хаты). Ляпей пасабіла-б працаваць у гэты прыпар, чым кніжкі {{абмылка|чытать|чытаць}}, ды малюнкі маляваць (махае рукой у бок кніжак і малюнкаў). Усё роўна мастацтва хлеба ня дасць, а бацьке пасабляць трэба, каб ні плаціць чужым людзям грошы за працу. Свая дачка сядзіць у хаце беларучкай (махае рукой у бок Ірэны і ківая галавой) ці з гэтым шалте балтэ — штудэнтам лясы точычь, кніжкі чытае, а бацька павінен другіх наймаць і на жніва, і на сена. Ці-ж гэта парадкі?!? {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (збірае свае кніжкі). Ну, разышлася старая! (да Агаты). Ты мяне ніколі не зразумееш, бабулька, таму нам німа аб чым і гутарыць. {{gap|2.5em}}'''Агата''' (махае рукой і кідае мясьці). Ну, вядома — праўды ніхто ня любіць. {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (да Агаты) Ну, сціхні, бабка. Пайду за матчыхой (уходзіць за дрэвы). {{gap|2.5em}}'''Агата''' (збірае ўсе Ірэніны кніжкі) Па усім садзе кніжкі ды малюнкі параскіданы. Нігдзе праходу німа за гэтай навукай… {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> imqrpckrp0wialo99o3rvu73ed00gw7 104 123608 286545 2026-05-18T19:46:26Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 286545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} III.}}</center> {{gap|2.5em}}(У гэты час Анэля і Зося паглядаюць і з за дрэў, з левага боку і раптам Анэля ідзе да бабулькі ў прыскочку і Зося так сама ідзець у бок, гдзе стаіць мальбэрт, бярэць палітру, пэндзэль і мажыць ей па малюнку разам з тым прыслухаўвецца да гутаркі Анэлі і бабулькі. Анэля і бабуля зусім не прымячаюць яе). {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (да бабулі) Добры вечар, бабуля! {{gap|2.5em}}'''Агата (устралянуўшыся у бок). Пэўна ізноў па- ненка якія-небудзь навіны нясець (да Анэлі ласкава) Добры вечар, павеночка (рукаюцца). {{gap|2.5em}}'''Анэля (аглядаючыся) Ці ня быў у Вас сёння наш студэнт - рэпэцітар. Яму трэба даваць лекцыі дзеткам, а ён, як выйшаў з ружжом зраньня, дык вось да ве- чара не дачакацца {{gap|2.5em}}'''Агата (махая рукой). А не, любая, ён-жа да нас не заходзіць (з цікавасьцью), А ў чым-жа справа? {{gap|2.5em}}'''Анэля (прыплюшчывая вочы). Ці ёсць-жа ў хаце Ваша Ірэна? {{gap|2.5em}}'''Агата Няма. Яна зараз пабегла на жніўье за мат чыхай, якая да гэтага часу ня вярнулася з поля. {{gap|2.5em}}'''Анэля (ківая Агаце пальцам пад нос) Ці усё ты ім паверыла, бабулька? Ірэна з матчыхай у згаворы і робяць за адно. Вось і зараз відаць Ірэна пабегла на спатканьне да Кастуся, а Марыня Ваша круціць хвастом і зубы скаліць на пожні з паліцэйскім Кухаренко (прыплюш- чывая вочы) Я усё дагледзяла і ўсё ведаю пра іх.. i {{gap|2.5em}}'''Зося (у гэты час паварачываецца у бок Анэлі і няпрыкметна махае на яе кулаком і качаець галавой, а потам узноў малюе). {{gap|2.5em}}'''Агата (хватаецца за галаву) Ай, ай, ай, якія раз- дуронкі! У мяне ў галове, як у млыне шуміць ад гэ- такіх навін, (раптам устрапянушыся і сашчапіушы рукі) Ах ты, Божухна мой, і пра кісель забылася за гутаркай, мажліва зусім пераварыўся (бяжыць у хату) ай, ай, ай... {{gap|2.5em}}'''Анэля (убачыўшы, што Зося малюе, падбягаець да яе, вырывае палітру і бьець Зосю па руцэ) Што ты тут робіш? Увесь малюнак папсавала (бярэць мальбэрт і пераносіць яго за дрэвы і кажа да Зосі) Ірэна узноў будзець ведаць, што я тут з табой была. {{gap|2.5em}}'''Зося (трэць пабітую руку і са злосьцю да Анэлі) Ну і ніхай ведаець... Я усё роўна раскажу свайму<noinclude></noinclude> lyfo5ji9eb9i8yzeqkdultb40wqnxml 286575 286545 2026-05-19T06:19:25Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 286575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} III.}}</center> {{gap|2.5em}}(У гэты час Анэля і Зося паглядаюць і з за дрэў, з левага боку і раптам Анэля ідзе да бабулькі ў прыскочку і Зося так сама ідзець у бок, гдзе стаіць мальбэрт, бярэць палітру, пэндзэль і мажыць ей па малюнку разам з тым прыслухаўвецца да гутаркі Анэлі і бабулькі. Анэля і бабуля зусім не прымячаюць яе). {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (да бабулі) Добры вечар, бабуля! {{gap|2.5em}}'''Агата''' (устрапянуўшыся у бок). Пэўна ізноў паненка якія-небудзь навіны нясець (да Анэлі ласкава) Добры вечар, паненочка (рукаюцца). {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (аглядаючыся) Ці ня быў у Вас сёння наш студэнт-рэпэцітар. Яму трэба даваць лекцыі дзеткам, а ён, як выйшаў з ружжом зраньня, дык вось да вечара не дачэкацца. {{gap|2.5em}}'''Агата''' (махая рукой). А не, любая, ён-жа да нас не заходзіць (з цікавасьцью), А ў чым-жа справа? {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (прыплюшчывая вочы). Ці ёсць-жа ў хаце Ваша Ірэна? {{gap|2.5em}}'''Агата''' Няма. Яна зараз пабегла на жніўье за матчыхай, якая да гэтага часу ня вярнулася з поля. {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (ківая Агаце пальцам пад нос) Ці усё ты ім паверыла, бабулька? Ірэна з матчыхай у згаворы робяць за адно. Вось і зараз відаць Ірэна пабегла на спатканьне да Кастуся, а Марыня Ваша круціць хвастом і зубы скаліць на пожні з паліцэйскім Кухарэнко (прыплюшчывая вочы) Я усё дагледзяла і ўсё ведаю пра іх… {{gap|2.5em}}'''Зося''' (у гэты час паварачываецца у бок Анэлі і няпрыкметна махае на яе кулаком і качаець галавой, а потам узноў малюе). {{gap|2.5em}}'''Агата''' (хватаецца за галаву) Ай, ай, ай, якія раздуронкі! У мяне ў галове, як у млыне шуміць ад гэтакіх навін, (раптам устрапянушыся і сашчапіушы рукі) Ах ты, Божухна мой, і пра кісель забылася за гутаркай, мажліва зусім пераварыўся (бяжыць у хату) ай, ай, ай… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (убачыўшы, што Зося малюе, падбягаець да яе, вырывае палітру і бьець Зосю па руцэ) Што ты тут робіш? Увесь малюнак папсавала (бярэць мальбэрт і пераносіць яго за дрэвы і кажа да Зосі) Ірэна узноў будзець ведаць, што я тут з табой была. {{gap|2.5em}}'''Зося''' (трэць пабітую руку і са злосьцю да Анэлі) Ну і ніхай ведаець… Я усё роўна раскажу свайму<noinclude></noinclude> d7m9c8h5r2wm95y9g7n5ptckjhx85g2 0 123609 286550 2026-05-18T20:01:36Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Гутарка восьмая. Аб планэтах ды камэтахъ | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = Гутарки аб неби и зямли (1907)/7|Гутарка сйомая. Чаму сонцэ и месяц часом пере...» 286550 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка восьмая. Аб планэтах ды камэтахъ | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/7|Гутарка сйомая. Чаму сонцэ и месяц часом перестаюць сьвяциць?]] | наступны = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/9|Гутарка дзевятая. Як аб гэтым усим даведалися людзи]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf" from="55" to="60" tosection="8" /> {{Выроўніваньне-канец}} d13uzn8c2c1qx8ijlr6y7uk9toacwr2 286551 286550 2026-05-18T20:01:48Z Gleb Leo 2440 286551 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка восьмая. Аб планэтах ды камэтах | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/7|Гутарка сйомая. Чаму сонцэ и месяц часом перестаюць сьвяциць?]] | наступны = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/9|Гутарка дзевятая. Як аб гэтым усим даведалися людзи]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf" from="55" to="60" tosection="8" /> {{Выроўніваньне-канец}} e2jbnex558utfekom6a67w9a6qnqpg9 0 123610 286553 2026-05-18T20:02:47Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Гутарка дзевятая. Як аб гэтым усим даведалися людзи | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = Гутарки аб неби и зямли (1907)/7|Гутарка восьмая. Аб планэтах ды ка...» 286553 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка дзевятая. Як аб гэтым усим даведалися людзи | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = Карусь Каганец | секцыя = Навукова-папулярная літаратура | папярэдні = [[Гутарки аб неби и зямли (1907)/7|Гутарка восьмая. Аб планэтах ды камэтах]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf" from="60" to="69" fromsection="9" /> {{Выроўніваньне-канец}} om7aq4sbc03t4y78s3ifrup40uzkfxh 104 123611 286574 2026-05-19T06:08:31Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Ініцыял|4}} Вера падыходзіць да люстэрка і, гледзячыся ў яго, распускае валасы. Вусны яе ціха кратае ледзьве прыкметная ўсьмешка. У Веры Засуліч цудоўныя пышныя валасы цёмна-каштанавага колеру. Яна ніколі ня стрыгла іх і здаволена гэтым, бо ведае, што я...» 286574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Ініцыял|4}} Вера падыходзіць да люстэрка і, гледзячыся ў яго, распускае валасы. Вусны яе ціха кратае ледзьве прыкметная ўсьмешка. У Веры Засуліч цудоўныя пышныя валасы цёмна-каштанавага колеру. Яна ніколі ня стрыгла іх і здаволена гэтым, бо ведае, што яны ў яе надзвычайна прыгожыя. Яна ведае таксама, што валасы падабаюцца Карызну — таму і распусьціла іх і з лёгкім прыемным хваляваньнем чакае яго моцнае сьмешнае ласкі. {{Водступ|2|em}}У распушчаных валасох яна становіцца Карызну новая — меншая і цішэйшая. Яму здаецца тады, што ён кахае яе не як жанчыну, а як дзіцё. Ён рад тады ўзяць на рукі яе і насіць, закалыхваць, як калісьці закалыхваў сваю малую дачку. {{Водступ|2|em}}Вера тады зьвінаецца ў клубочак і сапраўды адчувае сябе дзіцянём, і абшчапляе рукамі Карызнаву шыю моцна і нязграбна, з дзяцінай непасрэднай пяшчотнасьцю. {{Водступ|2|em}}Карызна сядае на ложак і пакідае яе ў сябе на каленах. Скрозь мяккую лісьцінку кофтачкі рука яго адчувае яе тонкую сьпіну з цёплым равочкам пасярэдзіне, і гэтая кволая дзяціная сьпіна абуджае ў ім дзіўную-даўную нейкую, сваяцкую пяшчотнасьць. Ён ня можа даць веры, што калісьці, два гады таму, не кахаў яе і ня знаў — яна, здаецца, была з ім заўсёды. І разам з гэтым найглыбейшым адчуваньнем яе блізкасьці ў яго, як у старога падазроннага скнары, зьяўляецца ні на чым не ўзгрунтаваная апаска, што нехта можа ўкрасьці, адабраць гэты многацэнны скарб, што ён можа згубіць яго. Гэтая апаска спадарожыць кожнаму наймацнейшаму ўздыму яго пачуцьця — яна дзівіць яго і турбуе. {{Водступ|2|em}}Ён адхінае ад сябе яе ўвар, каб латвей было глядзець у цёмна-сінія бяздонныя вочы, і глядзіць у іх доўга, настойна, з балючай, незразумелай самому дапытлівасьцю. Ён ужо робіць гэта сёньня каторы раз і абуджае ў ёй непакойную цікавасьць. {{Водступ|2|em}}— Чаго ты глядзіш так на мяне? {{Водступ|2|em}}Ён нічога не адказвае, бо ня мае чаго адказаць, і, каб адцягнуць увагу, доўга па чарзе цалуе яе любыя вочы. {{Водступ|2|em}}Сёньня ў ягоным жыцьці адбылася падзея, якая павінна ўсьцешыць іх абаіх, бо канчаткова разьвязвае іхныя адносіны, і — {{Абмылка|дзіўная —|дзіўная}} рэч — праз цэлы вечар ён ніяк не адважыцца ёй пра гэта сказаць: кожны раз сунімае яго мімавольная, амаль інстынктыўная сьцеражлівасьць. {{Водступ|2|em}}Сёньня ад яго пайшла Марына Паўлаўна. {{Водступ|2|em}}Гэта сталася для яго зусім нечакана, бо ніколі дасюль ня было ў іх аб гэтым гутаркі. Яна пайшла раптам, па кароткай размове, ціхая прастата якой моцна ўзварушыла Карызну, пакінула ў ім глыбокую ўдзячнасьць да гэтай жанчыны, з якой прашоў ён поплеч праз дзевятнаццаць год жыцьця. {{Водступ|2|em}}Яна наўмысьля чакала, пакуль яму час будзе ісьці на лекцыі, каб як мага скараціць няпрыемную сцэну. Ужо як пачаў ён<noinclude></noinclude> 26rcbnwnimmx22bx5ae349kvu325prs 104 123612 286576 2026-05-19T06:43:07Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «бацке аб тым, што вы сюды бегаеце, каб плёткі рабіць на пана Кастуся і на Ірэну, якія вам нічаго благога ня робяць… Яны такія маладыя і прыгожыя, а Вы… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (падбегае да Зосі і хватае яе за вуха) Маўчы ляпэй, а то ўсе вушы табе адзяру. {{gap|2.5em}}'''З...» 286576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>бацке аб тым, што вы сюды бегаеце, каб плёткі рабіць на пана Кастуся і на Ірэну, якія вам нічаго благога ня робяць… Яны такія маладыя і прыгожыя, а Вы… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (падбегае да Зосі і хватае яе за вуха) Маўчы ляпэй, а то ўсе вушы табе адзяру. {{gap|2.5em}}'''Зося''' (вырываецца ад Анэлі і хліпаючы, бяжыць за дрэвы). {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (узварушана) Трэба і мне уцякаць, пакуль ня позна, а то пападзець на гарехі ад Міколы Ігнатавіча за тое, што і дзяцей і гаспадарку усю пакінула (бяжыць за дрэвы). <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} IV.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Марыня''' (пяець за сцэнай усё бліжэй і бліжэй падходзіць. На ей апранута беларуская вопратка і яна ідзець з сярпом і пяе): {{block center/s}} „Ды ужо сонейка за лес каціцца</br> Мне да матачкі у госьці хочацца.</br> Дзе мяне мама будзе спатыкаці,</br> Чым мяне мама будзе частаваць?</br> Частуе мама мёдам да віном</br> Якава-ж табе за чужым сталом?</br> Ці ела, мама, рэдзьку с палыном</br> Такаво-ж і мне за чужым сталом…</br> {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} V.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (выбегая з хаты і убачыўшы жонку, хапаець яе за руку і круціць наўкола сябе). Што-ж гэта ты, мая маладая жоначка, узяла моду кожны дзень кудысь-та з хаты прападаць, што-ж я табе відаць ня міл ужо, можа знайшла маладзейшага? Адказывай, а не-то я табе ўсе косы павыцягаю (хватаець Марыню за валасы). {{gap|2.5em}}'''Марыня''' (увесь час адбіваецца і крычыць ад болі) Адчапіся ты ад мяне… Ай, ай, ай (вырываецца і бегае наўкол стала). {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (адвязаўшы паяс бегае за ей з заду і хоча сьцябануць паясом). {{gap|2.5em}}'''Марыня''' (уцякае у хату). {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (адхуківаецца). Аж замарыуся ваюючы з бабай… (выціраець рукавам пот з твару). Вядома не под сілу старому з маладой важдацца. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> 9ad9k0wmewgkn1bjefjaewjd40boet7 286580 286576 2026-05-19T07:17:44Z RAleh111 4658 286580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>бацке аб тым, што вы сюды бегаеце, каб плёткі рабіць на пана Кастуся і на Ірэну, якія вам нічаго благога ня робяць… Яны такія маладыя і прыгожыя, а Вы… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (падбегае да Зосі і хватае яе за вуха) Маўчы ляпэй, а то ўсе вушы табе адзяру. {{gap|2.5em}}'''Зося''' (вырываецца ад Анэлі і хліпаючы, бяжыць за дрэвы). {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (узварушана) Трэба і мне уцякаць, пакуль ня позна, а то пападзець на гарехі ад Міколы Ігнатавіча за тое, што і дзяцей і гаспадарку усю пакінула (бяжыць за дрэвы). <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} IV.}}</center> {{gap|2.5em}}'''{{абмылка|Марыня|Марыля}}''' (пяець за сцэнай усё бліжэй і бліжэй падходзіць. На ей апранута беларуская вопратка і яна ідзець з сярпом і пяе): {{block center/s}} „Ды ужо сонейка за лес каціцца</br> Мне да матачкі у госьці хочацца.</br> Дзе мяне мама будзе спатыкаці,</br> Чым мяне мама будзе частаваць?</br> Частуе мама мёдам да віном</br> Якава-ж табе за чужым сталом?</br> Ці ела, мама, рэдзьку с палыном</br> Такаво-ж і мне за чужым сталом…</br> {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} V.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (выбегая з хаты і убачыўшы жонку, хапаець яе за руку і круціць наўкола сябе). Што-ж гэта ты, мая маладая жоначка, узяла моду кожны дзень кудысь-та з хаты прападаць, што-ж я табе відаць ня міл ужо, можа знайшла маладзейшага? Адказывай, а не-то я табе ўсе косы павыцягаю (хватаець Марыню за валасы). {{gap|2.5em}}'''{{абмылка|Марыня|Марыля}}''' (увесь час адбіваецца і крычыць ад болі) Адчапіся ты ад мяне… Ай, ай, ай (вырываецца і бегае наўкол стала). {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (адвязаўшы паяс бегае за ей з заду і хоча сьцябануць паясом). {{gap|2.5em}}'''{{абмылка|Марыня|Марыля}}''' (уцякае у хату). {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (адхуківаецца). Аж замарыуся ваюючы з бабай… (выціраець рукавам пот з твару). Вядома не под сілу старому з маладой важдацца. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> bmuon4i6byzkvuw3jb0plb1x9ffi8zu 104 123613 286577 2026-05-19T06:48:35Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «зьбіраць свае прылады, яна падышла да яго і сказала звычайным спакойным тонам, старанна ўнікаючы, праўда, сустрэчы з ягоным поглядам. {{Водступ|2|em}}— Дык я пайду, Сымон. Я ўжо дамовілася — буду пакуль што жыць у Тацяны, там хопіць месца. А далей будзе віда...» 286577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>зьбіраць свае прылады, яна падышла да яго і сказала звычайным спакойным тонам, старанна ўнікаючы, праўда, сустрэчы з ягоным поглядам. {{Водступ|2|em}}— Дык я пайду, Сымон. Я ўжо дамовілася — буду пакуль што жыць у Тацяны, там хопіць месца. А далей будзе відаць. {{Водступ|2|em}}Ён з прыкрасьцю адчуў, як у нутры ў яго ўсплывае брудная давольнасьць. Ён ледзьве стрымаў сябе ў руках, ледзьве прымусіў сябе ўзяць зьдзіўлены заклапочаны тон. {{Водступ|2|em}}— Што ты, Марына? Што ты надумала? {{Водступ|2|em}}Яна горка ўсьміхнулася, бо пачула фальш у яго ў голасе, і мякка растлумачыла: {{Водступ|2|em}}— Я ня толькі для цябе гэта раблю, а і для сябе. Мне будзе лягчэй… {{Водступ|2|em}}Яна ўпяршыню ад невядома якога часу зірнула проста яму у твар, і ў вачох у яе, асьветленых раптоўным ажыўленьнем, Карызна ўбачыў смуткую і надзіва маладую сарамлівасьць. Яна ціха дадала: {{Водступ|2|em}}— Мне-ж таксама, Сымон, трэба жыць… яшчэ… {{Водступ|2|em}}Тады Карызну стала лёгка зусім і весела. Ен зрабіў некалькі дробных запытаньняў і, узяўшы портфэль, рушыў да дзьвярэй. {{Водступ|2|em}}Марына Паўлаўна стаяла ў нерашучым чаканьні. Карызна падумаў, што яна хоча, каб ён разьвітаўся з ёй, і з усьмешкай крыкнуў ад парога: {{Водступ|2|em}}— Мы-ж з табой яшчэ ўбачымся мабыць? {{Водступ|2|em}}Аде яна ўсё-такі затрымала яго. {{Водступ|2|em}}— Сымон! Я хацела яшчэ сказаць табе… {{Водступ|2|em}}Ей, відаць, трудна было знайсьці адпаведны тон — яна баялася, каб не раззлаваць яго… {{Водступ|2|em}}— Гэта ня мой клопат… я ведаю… Ты ня злуйся, Сымон… Я-ж бачу ўсё… я разумею… Нашто ты мучыш сябе? Ты скажы ўсё… каму трэба… Табе-ж нічога ня будзе, ты-ж не вінават… {{Водступ|2|em}}Іншым разам гэтыя словы ўвялі-б Карызну ў шалёную злосьць, а цяпер яны глыбока ўзрушылі яго. Ён вярнуўся і, падышоўшы да жонкі, моцна паціснуў яе руку. {{Водступ|2|em}}— Добра, Марынка… Добра, што сказала… Усё будзе добра… ты ня турбуйся… Я ўжо зусім спакойны… {{Водступ|2|em}}І яму захацелася раптам сказаць ёй што-небудзь блізкае, цёплае, ад сэрца. {{Водступ|2|em}}— Мы-ж, Марына, ўсёраўно ня будзем чужыя, праўда? У нас-жа яшчэ астаецца дачка? {{Водступ|2|em}}Марына Паўлаўна цьмяна пераказала: {{Водступ|2|em}}— У нас астаецца дачка. {{Водступ|2|em}}І на гэтым скончылася іхная апошняя перад разлукай раз мова. Вярнуўшыся з заняткаў, Карызна ўжо не засьпеў у сваёй кватэры Марыны Паўлаўны: яна пайшла, забраўшы з сабой толькі самыя неабходныя рэчы. {{Водступ|2|em}}У кватэры хоць і ўсё, здаецца, было, паранейшаму, аднак адчувалася раптоўная, рэзка падкрэсьленая пустата. На Карызну<noinclude></noinclude> 0oiq8o1oi7m1qyyfei1qkaoxqac0mik 104 123614 286578 2026-05-19T06:59:38Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} VI.}}</center> {{gap|2.5em}}(Выходзіць з хаты Агата і ставіць на стол міскі, кладзець лыжкі і ставіць некалькі шклянак і раптам да сына). Вось, сынок, зажыў маладую жонку, а цяпер і пацяшайся… {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (3 сэрцам стукае кулаком аб с...» 286578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} VI.}}</center> {{gap|2.5em}}(Выходзіць з хаты Агата і ставіць на стол міскі, кладзець лыжкі і ставіць некалькі шклянак і раптам да сына). Вось, сынок, зажыў маладую жонку, а цяпер і пацяшайся… {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (3 сэрцам стукае кулаком аб стол). Маўчы, матка, гэта ўжо мая справа… {{gap|2.5em}}'''Агата''' (усё раскладае на столе) Пэўна, што твая справа, але баліць маё сэрца па табе. Распусьціў ты жонку, патрэбна ня так яе трымаць, як ты. Распушчаеш ты і дачку і ня будзе з яе нічога добрага, калі не аддасі яе хутка за пана Зарэмбу замуж. Зломіць яна сабе галаву з гэтым студэнтам. {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (Задумаўшыся, чэша галаву) Я і сам аб гэтым думаю, ды гадаю, каб хутчэй запіць нам Ірэну з панам Зарэмбай, а то маладое піва да дабра не давядзе. {{gap|2.5em}}'''Агата''' Ну, вось і добра што там адкладываць на доўгі час. Трэба сьпяшацца… <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} VII.}}</center> <center>(Раздаецца за сцэнай сьпеў жней).</center> {{block center/s}} „Ці усе лугі пакошаны,</br> Ці усе сенажаці?</br> Пытаецца сын у мацері,</br> Ды каторую узяці…</br> Ці тую багатую,</br> Якая хораша ходзіць,</br> Ці тую бедную</br> Якая усё зробіць?</br> {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (да маткі) Нясі, матка, крупнік на стол, ды гані з хаты Марыню, каб йшла сустракаць жней. {{gap|2.5em}}'''Агата''' (бяжыць у хату).</br> {{gap|2.5em}}Ага, ага… {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (ідзець к жнеям на сустрэчу). <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} VIII.}}</center> {{gap|2.5em}}Уваходзяць на сцэну жнеі з песьняй. Усе апрануты у беларускія вопраткі з павязкамі на галаве і з сярпамі. Уперадзі ідзе адна жнея з вянком з васількоў. Убачыўшы гаспадара ўсе крычаць:<noinclude></noinclude> f55hh0qdrfo8c1xpekyvg0ath2dvz0w 104 123615 286579 2026-05-19T07:16:06Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''„Добры вечар, гаспадар, вітаем з дажынкамі! {{gap|2.5em}}'''Каліна''' кланяецца і кажа: Дзякую, дзякую. {{gap|2.5em}}'''Жнея''' (якая шла з вянком кажа, ці пяе гаспадару): {{block center/s}} „А мы скончылі на полі дажон,</br> А нажалі мы тысячу капён</br> Выхадзі, гаспадар, з...» 286579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''„Добры вечар, гаспадар, вітаем з дажынкамі! {{gap|2.5em}}'''Каліна''' кланяецца і кажа: Дзякую, дзякую. {{gap|2.5em}}'''Жнея''' (якая шла з вянком кажа, ці пяе гаспадару): {{block center/s}} „А мы скончылі на полі дажон,</br> А нажалі мы тысячу капён</br> Выхадзі, гаспадар, з бутэлькай</br> Вынасі, гаспадыня, сыр са хлебушкай</br> Прамачы, гаспадар, нашы горлышкі,</br> Палячы, гаспадынюшка, сяродушкі“. {{block center/e}} {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (ласкава і ветліва да жней: {{block center/s}} Ды з густымі снапамі,</br> Ды з шчастымі капамі</br> Прашу у маю хатку!</br> У маей хатцы ўсё у парадку;</br> Сталы накрыты, кубкі крупніка наліты</br> Мае абрусы бялёвыя,</br> Мае кубкі залатыя</br> Віном-мёдам налітыя!</br> {{block center/e}} <center>(Паказывае рукой на стол).</center> {{gap|2.5em}}'''Дзяўчаты''': Дзякуемо, дзякуемо (усе прыбліжаюцца к сталу). <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} IX.}}</center> {{gap|2.5em}}'''{{абмылка|Марыня|Марыля}}''' (у гэты момант уваходзіць з пакою з куўшынам крупніку, які ставіць на стол і ідзе да жней). {{gap|2.5em}}'''Жнея''', якая шла з вянком надзявае яго на галаву Марылі і кажа: {{block center/s}} „У нас, маладзічка, сёньня вайна была:</br> Мы поле зваявалі</br> Жыта дажалі!</br> Зьмялі поле мяцёлкай,</br> Прышлі да хаты вясёлкай!…</br> І узкладаем на цябе вянок зярнавой… {{block center/e}} {{gap|2.5em}}'''Усе жнеі''' (весяла вітаюць Марылю): '''Вітаем, вітаем''', наша маладая гаспадыня з дажынкамі! {{gap|2.5em}}'''Марыля'''. Дзякую, дзякую, мае мілыя суседачкі за тое, што скончылі ў полі збожжа жаць, за тое, што вянком з каласкоў-кветак галаву маю пакрылі! А цяперака сядайце усе за стол, калі ласка. {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (да жней). Сядайце і забаўляйцеся, чым Бог паслаў. {{gap|2.5em}}'''Жнеі'''. Дзякуемо (разсажываюцца і гудзяць).<noinclude></noinclude> 2ljehoiqns5iskn9ui6ggxx29wkbr1q 104 123616 286581 2026-05-19T07:32:21Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} X.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Агата''' нясе з хаты міску з кісялём і ставіць яе на стол. {{gap|2.5em}}'''Жнеі''' (яе вітаюць). Добры вечар, бабулька, з дажынкамі Вас. {{gap|2.5em}}'''Агата'''. Дзякую. Ежце, любыя госьцікі! {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (разьліваець крупні...» 286581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} X.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Агата''' нясе з хаты міску з кісялём і ставіць яе на стол. {{gap|2.5em}}'''Жнеі''' (яе вітаюць). Добры вечар, бабулька, з дажынкамі Вас. {{gap|2.5em}}'''Агата'''. Дзякую. Ежце, любыя госьцікі! {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (разьліваець крупнік па шклянкам). {{gap|2.5em}}'''Агата''' і '''Марыля''' (разьліваюць кісель). {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (падымае шклянку). Ну, бывайце ўсе здаравенькі. Дужа дзякую Вам за Вашу цяжкую працу. Хай-жа і Вам на вашых палетках Бог ураджай дасьць сабраць, каб усе мы і сыты, і здаровы былі!.. {{gap|2.5em}}'''Адна жнея''' (падымае шклянку). {{разьбіўка|За здароўе нашага гаспадара}}! Памажы нам Божа, каб і на будачае лета дачакацца добрага ураджаю… {{gap|2.5em}}'''Усе''' (пьюць, ядуць і гаманяць паміж сябе). <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} XI.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (з-за дрэваў выходзіць). {{gap|2.5em}}'''Усе жнеі''' (убачыўшы яе на перабой крычаць): Паненачка Ірэначка, за твае здароўе. {{gap|2.5em}}'''Жнея''', якая ішла з вянком, кажа да Ірэны: Каб нам давялося хутка паскакаць на тваім вясельлі. {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (падыходзіць к сталу і бярэць шклянку). Дзякую за пажаданьне, але доўга Вам прыдзецца яшчэ чакаць гэтага вясельля (пье крупнік). {{gap|2.5em}}'''Жнеі'''. Чаму-ж так? {{gap|2.5em}}'''Каліна'''. Ну, гэта пабачым можа і ня доўга… {{gap|2.5em}}'''Марыля'''. Ляпей ежце, чым аб вясельлі гутарыць. {{gap|2.5em}}'''Агата''' (да Марылі з сэрцам). Не твая гэта справа, а бацькіна. <center>(За сцэнай пяець Зарэмба).</center> {{gap|2.5em}}'''Жнеі''' (раптам) Хто-ж гэта? {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (прыслухоўваючыся). Гэта пэўна пан Зарэмба да нас йдзе (ідзець на сустрэчу). <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} XII.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (пяець): {{block center/s}} „Мне ня спіцца, не ляжыцца</br> І сон мяне не бярэць,</br><noinclude></noinclude> omz2jthu9krnixzn98odwmw1tt62ro3 104 123617 286582 2026-05-19T07:46:25Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «гэтая пустата зрабіла была адразу добры ўплыў; яна ўзняла ў ім бадзёрую лёгкасьць, якая за-звычай бывае па пераезьдзе на новае месца. З усім, што было дасюль — і з добрым, і з дрэнным — скончана, можна сьмела распачынаць новае жыцьцё, вольнае ад усіх дак...» 286582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>гэтая пустата зрабіла была адразу добры ўплыў; яна ўзняла ў ім бадзёрую лёгкасьць, якая за-звычай бывае па пераезьдзе на новае месца. З усім, што было дасюль — і з добрым, і з дрэнным — скончана, можна сьмела распачынаць новае жыцьцё, вольнае ад усіх дакучных форм і ўмоўнасьцяй, у якіх уціснута яно было дагэтуль. {{Водступ|2|em}}З такім лёгкім настроем ішоў Карызна да Веры Засуліч, рады тым, што можа сказаць ёй прыемную навіну. Яму ўсё выдавалася простым, ясным — ён быў упэўнены, што гэты вечар дасьць ім поўнае, яшчэ дасюль незазнанае адчуваньне блізкасьці, не расшчэленай ніякімі сумневьнямі, недагаворкамі, блізкасці законнай і непарушнай. {{Водступ|2|em}}І вось ён пазірае раз-по-раз з трывожнай дапытлівасьцю ў яе цёмна-сінія вочы, нібы дасьледуючы чароўную іхную глыбіню, і ніяк не адважыцца сказаць ёй пра тое, што павінна ўсьцешыць іх абаіх. А яна бязрупатна песьціцца ў яго абнімках, забаўляецца, як чыстае бязьвіннае дзіця, якому невядомы ніякія прыкрасьці людзкіх стасункаў. {{Водступ|2|em}}Карызна, вядомая рэч, зусім ня ведаў таго, што гэтае „чыстае бязьвіннае дзіця“ колькі дзён таму мела сур‘ёзную гутарку з Марынай Паўлаўнай і што фактычна гэтая гутарка спрычынілася канчатковай пастанове Марыны Паўлаўны пра свой адыход. Трэба адразу сказаць, што тут ня было нічога падобнага да традыцыйнага, спарахнелага ў старых романах, самазрачэньня, вялікадушнае ўступкі, самаахвярнасьці. Проста Марына Паўлаўна пераканалася, што ўсякае змаганьне будзе марнае, бо… ёй самой упадабалася Вера Засуліч. {{Водступ|2|em}}Яны вымушаны былі сустрэцца ў сумятні грамадзкае працы, у якую самотная Марына Паўлаўна ўдавалася з парыўчатай імклівасьцю, аддаючы ёй увесь свой нязбыты запал і энэргію. Праз ладны час яны спрытна хаваліся адна ад аднае ў бабскім гармідары, адна адну не прымячалі. Пачуцьці, якія мелі яны наўзаём, станавілі паміж іх непрабітны мур: у Марыны Паўлаўны цяжкім пластом ляжала на сэрцы глухая інстынктыўная варожасьць да разлучніны, а Вера скрозь адчувала дакучны непазбыўны сорам і вінаватасьць. Было ў іх некалькі выпадковых сутычак, якіх не абмінуць за супольнаю справай, і ў іх заўсёды Вера старалася паказаць як найбольшую далікатнасьць і пашану да Марыны Паўлаўны: раз нешта яна падала ёй скінуты карандаш, другі раз дала ёй аднупільна патрэбную кніжку, аднойчы, як зьбіраліся ў яе ў школе, прынесла ёй вады. Гэтыя дробныя паслугі адно раздражнялі Марыну Паўлаўну, узмацнялі яе варожасьць: яна бачыла ў іх дрэнную ліхую падлыжнасьць. {{Водступ|2|em}}Але выпала так, што даручылі ім дзьвюм скласьці нейкую заяву ці рэзолюцыю, і яны мусілі сыйсьціся вока-на вока. Яны ўмовіліся сустрэцца ў яе ў школе. Вядома, што у клясе, бо не магло быць і мовы аб тым, каб Марына Паўлаўна пайшла на кватэру да свае злосьніцы.<noinclude></noinclude> ry8s144392d9xofk88enn0or1z5rveo 104 123618 286583 2026-05-19T08:00:04Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Пайшоў-бы я да дзяўчыны</br> Сам ня знаю, гдзе жыве“. {{block center/e}} {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (пачуўшы песьню і устрапянуўшыся бяжыць у хату). {{gap|2.5em}}'''Агата''' (да Ірэны). Куды-ж ты, куды-ж ты, птушачка, паляцела ад высокага госьця? {{gap|2.5em}}'''Марыля''' (з сэрцам). Нясе яго няле...» 286583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude>Пайшоў-бы я да дзяўчыны</br> Сам ня знаю, гдзе жыве“. {{block center/e}} {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (пачуўшы песьню і устрапянуўшыся бяжыць у хату). {{gap|2.5em}}'''Агата''' (да Ірэны). Куды-ж ты, куды-ж ты, птушачка, паляцела ад высокага госьця? {{gap|2.5em}}'''Марыля''' (з сэрцам). Нясе яго нялегкая на Ірэніну галаву!.. (Жнеі перашоптываюцца). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (уваходзе на сцэну пад руку з Калінай са славамі): „Папрасіў-бы таварыша — няхай мяне завядзе, а таварыш крашэй мяне ён дзяўчыну адаб’е“. {{gap|2.5em}}'''Марыля''' (жнеям). Ежце, госьцікі любыя, ня чваньцеся! {{gap|2.5em}}'''Жнеі'''. Дзякуем! Мы ўжо сыты. {{gap|2.5em}}'''Агата''' (кідаець гасьцей і з нізкім паклонам падыходзіць да Зарэмбы). Добры вечар, яснавяльможны пане (кланяецца ў пояс). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (працягівае важна да Агаты руку). Добры вечар, бабуля, (махае рукой дзяўчатам). Добры вечар, маладзічкі і дзяўчаткі! Вось, як тут у Вас добра. {{gap|2.5em}}'''Жнеі''' (крычаць): Добры вечар, пан Зарэмба! {{gap|2.5em}}'''Адна дзяўчына''' (крычыць). Просім у нашу кампанію! {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (вядзець Зарэмбу пад руку к сталу). {{gap|2.5em}}'''Агата''' (сутарыцца і ня ведае куды Зарэмбу пасадзіць). пану. {{gap|2.5em}}'''Марыля''' (у бок). Ліханька-ж яго прынясла! {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (да Марылі) Добры вечар, маладзіца! {{gap|2.5em}}'''Марыля''' (з кіслай мінай). Добры вечар! {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (да жонкі). Будзь ласкавей да госьця! {{gap|2.5em}}'''Агата''' (да Марылі). Кланяйся яснавяльможнаму пану. {{gap|2.5em}}'''Марыля''' (махая рукой на Агату). Адчапіцеся Вы ад мяне. {{gap|2.5em}}'''Жнеі''' (пераглядаюцца і шэпчуцца). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (аглядаяся). А гдзе-ж, наша птушачка Ірэначка? {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (да жонкі). Марыля, пакліч Ірэну сюды. {{gap|2.5em}}'''Марыля'''. Зараз (ідзе у хату). {{gap|2.5em}}'''Агата''' (падстаўляя крэсла Зарэмбе). Сядайце, яснавяльможны пане, сядайце.<noinclude></noinclude> ot4dgfihbi3doh4cf9kb8u4w5skfnq5 104 123619 286584 2026-05-19T08:10:21Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (падыходзіць к дзьвюм дзяўчатам і хоча сесьць між імі). Вось я тут, вось я тут сяду каля прыгожанькіх дзяўчат. {{gap|2.5em}}'''Абедзве дзяўчыны''' (паднімаюць піск, візг і ўцякаюць за дрэвы з крыкам). Не, не сядайце з другімі… (Жнеі хахочуць). {{ga...» 286584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (падыходзіць к дзьвюм дзяўчатам і хоча сесьць між імі). Вось я тут, вось я тут сяду каля прыгожанькіх дзяўчат. {{gap|2.5em}}'''Абедзве дзяўчыны''' (паднімаюць піск, візг і ўцякаюць за дрэвы з крыкам). Не, не сядайце з другімі… (Жнеі хахочуць). {{gap|2.5em}}'''Агата''' (злуецца на дзяўчат). Вось, дурныя дзеўкі, чураюцца панскай ласкі!.. {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (да Зарэмбы). Кінь ты іх, панове, і ляпей сядай адведаць нашага дажыначнага крупніку. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} XIII.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Ірэна і Марыля''' (ідуць з хаты к госьцям). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (убачыўшы Ірэну кідаець дзяўчат і падходзіць к ей, працягіваючы руку). Ягадзінка мая чырвоная, птушачка-зязюлечка, куды-ж ты гэта схавалася? {{gap|2.5em}}'''Жнеі''' (сьмяюцца, а тыя, што за дрэвамі, паказываюць Зарэмбе нос). {{gap|2.5em}}'''Агата''' (да Ірэны). Кланяйся пану ў пояс. {{gap|2.5em}}'''Марыля''' (Агаце). Не чапайце вы яе. {{gap|2.5em}}'''Агата''' (да Марылі). Маўчы, дурная баба! {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (да Зарэмбы). Што гэта вы пыхціце, як паравоз? {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (бярець Ірэну пад ручку вядзець за стол). Гэта я серцам успламяніўся, убачыўшы Вас, за тое так і пыхчу. {{gap|2.5em}}'''Марыля''' (падыходзіць к дзяўчатам, якія за дрэвамі). {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (да Зарэмбы). Сядайце, пане, абжыначны крупнік піць. Вельмі добры зварыўся. {{gap|2.5em}}'''Агата''' (круціцца каля стала). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба'''. Што мне дажыначны. Ляпей вясельны навары. {{gap|2.5em}}'''Каліна'''. І гэта будзе не за гарамі, вязі толькі сватоў, панове!… {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (да жней). Што тут са старымі сядзець! Пойдзем ляпей весяліцца (бяре жнеяў за рукі). {{gap|2.5em}}'''Усе жнеі''' (ускаківаюць з-за стала і крычаць гаспадарам). Дзякуем за вячеру. {{gap|2.5em}}'''Агата''' (ім). Німа за што. {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (да Ірэны). Куды-ж вы, птушачка ад мяне уцякаеце?<noinclude></noinclude> 59qohzqwrkch4ugon643t98olfrqujg 104 123620 286585 2026-05-19T08:23:57Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (нічога яму не адказывае і гаворыць з дзяўчатамі). {{gap|2.5em}}'''Агата''' (да Зарэмбы). Не глядзіце на яе, яснавяльможны пане, (кланяецца у пояс) бо яшче маладая і сароміцца Вашай міласьці. {{gap|2.5em}}'''Зарэмба'''. Молада-зелена, (махае рукой) нічога п...» 286585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (нічога яму не адказывае і гаворыць з дзяўчатамі). {{gap|2.5em}}'''Агата''' (да Зарэмбы). Не глядзіце на яе, яснавяльможны пане, (кланяецца у пояс) бо яшче маладая і сароміцца Вашай міласьці. {{gap|2.5em}}'''Зарэмба'''. Молада-зелена, (махае рукой) нічога прыручым салодкімі падарункамі. {{gap|2.5em}}'''Каліна'''. Вядома сьцерпіцца-зьлюбіцца… І маю Марыльку так сама сілай за мяне замуж выдалі, а цяпер, як шоўкавенькая… {{gap|2.5em}}'''Зарэмба'''(да Каліны і Агаты). Хутчэй рабіце запоіны, а то кепская будзе справа… {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (зьдзіўлена). А што-ж такое? {{gap|2.5em}}'''Агата''' (частуе крупнікам Зарэмбу). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (п’е крупнік). Гэты малакасос штудэнт муціць усю вясковую моладзь, а у тым разе Ірэну (б’е сябе у грудзі кулаком). Я ўсе высілкі зроблю к таму, каб яго заарэштаваць і гэта мне лёгка зрабіць, як былому прыставу. Толькі гукнуць мне і ўсе на цыпачкі стануць перад маей сілай. І вам усім кепска прыдзецца, калі ня выдасьце за мяне Ірэну. Усіх Вас у турьму зацісну разам з штудэнтам-Кастусём. {{gap|2.5em}}'''Жнеі''' (паказываюць на Зарэмбу пальцамі і хахочуць)… {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (знервавана пацірае рукі). Дык ты-ж, пане, ня гневайся. Мы усё зробім, што магчыма. Вось вязі сватоў, дык мы хоць заутра запоіны зробім. {{gap|2.5em}}'''Агата''' (трасецца ўся, як у ліхарадцы). Мы-ж усё для тваей міласьці, яснавяльможны пане, (кланяецца ў пояс). Мы-ж усё зробім, толькі ня гневайся на нас. {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (з гонарам). Ну, глядзеце, а то кепска ўсім прыдзецца — усіх зацісну ў кулак. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} XIV.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Жнеі''' (крычаць). Прасьпяваем што небудзь. Карагоды, давайце карагоды вадзіць (ідуць на сцэну і састаўляюць карагод) {{gap|2.5em}}'''Марыля''' (пяець у карагодзе, а ўсе ей падпяваюць): {{block center/s}} „Ой доля, мая доля:</br> Пайшла замуж за старога,</br> Ой лі, ой лю-лі,</br> Пайшла замуж за старога.</br><noinclude></noinclude> 3zseiyiuj1crncs5f2pmkd4cwyakxi5 104 123621 286586 2026-05-19T08:34:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Пайшла замуж за старога,</br> Захацелась пагуляці</br> Ой лі, ой лю-лі,</br> Захацелась пагуляці.</br> Захацелась пагуляці,</br> Стары кажа: сядзі ў хаце,</br> Ой лі, ой лю-лі,</br> Стары кажа сядзі ў хаце.</br> Ой доля, така доля,</br> З старым мужам жыць няволя,</br> Ой лі, ой лю-...» 286586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude>Пайшла замуж за старога,</br> Захацелась пагуляці</br> Ой лі, ой лю-лі,</br> Захацелась пагуляці.</br> Захацелась пагуляці,</br> Стары кажа: сядзі ў хаце,</br> Ой лі, ой лю-лі,</br> Стары кажа сядзі ў хаце.</br> Ой доля, така доля,</br> З старым мужам жыць няволя,</br> Ой лі, ой лю-лі.</br> З старым мужам жыць няволя“</br> <center>(скача).</center> {{block center/e}} {{gap|2.5em}}'''Каліна, Зарэмба і Агата''' (увесь час гавораць паміж сябе ў поў голаса). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (услухаўшыся ў песьню, кажа). Гэта яна для нас з табой, Язэп, пяець такую песьню. {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (чэша затылак). {{gap|2.5em}}'''Агата''' (з серцам). Дура баба, біць яе некаму (ідзець на кухню). {{gap|2.5em}}'''Каліна''' (да дзяўчат і маладзіц). Пасьпявайце што небудзь весялейшае і нас з панам Зарэмбам вазьмеце ў свой карагод! {{gap|2.5em}}'''Дзяўчаты і маладзіцы''' (падбягаюць да Зарэмбы і Каліны і цягнуць у свой карагод). {{gap|2.5em}}'''Адна маладзіца''' (крычыць): „Семь дзён малаціла“. {{gap|2.5em}}'''Дзяўчаты''' (крычаць). Ірэну ў кола. {{gap|2.5em}}'''Ірэна''' (выходзіць ў кола і пачынае з першага Зарэмбы усіх круціць і пяець). {{gap|2.5em}}'''Усе''' (ей падпяваюць): {{block center/s}} „Семь дзён малаціла,</br> Шастак зарабіла</br> Сама сабе дзівавала,</br> Што так мала зарабляла“ {{block center/e}} <center>(Плёскаюць у далоні і ўсе скачуць і пяюць).</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1.5em"></div> <center>{{разьбіўка|Заслона}}.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1.5em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> ci7023wa2zc9f2wdp83csfly8k0wlsy 0 123622 286588 2026-05-19T09:43:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Што дзялиць, а што не, каб супакой быу на сьвеци]] у [[Што дзялиць, а што не, каб супакой быу на сьвеци (1919)]] 286588 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Што дзялиць, а што не, каб супакой быу на сьвеци (1919)]] 65efb5kom8glrzap5dgleuwapq9e05j 0 123623 286590 2026-05-19T09:44:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Ад мора да мора]] у [[Ад мора да мора (1921)]] 286590 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ад мора да мора (1921)]] 4d9f34u6hyahp4osyeot4ui7egm7jh6 0 123624 286592 2026-05-19T09:44:39Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наша крыўда]] у [[Наша крыўда (1921)]] 286592 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Наша крыўда (1921)]] 80x5vmpugf9knbofrj37x1ybxs49pcc 0 123625 286595 2026-05-19T09:46:48Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы]] у [[Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы (1921)]] 286595 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Чаго чакаць Беларусам ад Польшчы (1921)]] k7ecrathz8uaan8ljrolvhv2q3ys71q 0 123626 286597 2026-05-19T09:47:26Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[У трохсотныя ўгодкі сьмерці вялікага канцлера Льва Сапегі]] у [[У трохсотныя ўгодкі сьмерці вялікага канцлера Льва Сапегі (1933)]] 286597 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[У трохсотныя ўгодкі сьмерці вялікага канцлера Льва Сапегі (1933)]] 8yjllx1ot8ircegabzo6mulucnc4nn6 0 123627 286599 2026-05-19T09:47:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I]] у [[Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I (1933)]] 286599 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I (1933)]] 29u2rgllqds1h5gj23hp7awt9ydbdnw 0 123628 286601 2026-05-19T09:48:21Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Чаму гэта так сталася?]] у [[Чаму гэта так сталася? (1931)]] 286601 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Чаму гэта так сталася? (1931)]] df0p7nhs7dohx7t8gdc5hx989z0uy1s 0 123629 286603 2026-05-19T09:48:29Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Правакацыя беларускага народу]] у [[Правакацыя беларускага народу (1933)]] 286603 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Правакацыя беларускага народу (1933)]] 3v7fmk1xhxww7ino0asi7veg3bcxetv 0 123630 286605 2026-05-19T09:49:09Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Белы клык]] у [[Белы клык (1939)]] 286605 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Белы клык (1939)]] 7qmld0r9snjh4te09lj1l5h1fyoe5ml 0 123631 286607 2026-05-19T09:49:30Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Глыбіня Маракота]] у [[Глыбіня Маракота (1928)]] 286607 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Глыбіня Маракота (1928)]] nyrd057x1p3rbbj9m7otobuml3klt0n 0 123632 286613 2026-05-19T10:02:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Прадмова]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Прадмова]] 286613 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Прадмова]] cuf9mn8k5jx68gs1zfyuf6pt2y6ay9b 0 123633 286615 2026-05-19T10:03:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Уступ]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Уступ]] 286615 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Уступ]] 9y61bsw7kh97rerfb0e73cvxen8c44l 0 123634 286619 2026-05-19T10:04:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы]] 286619 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Элемэнтарныя псыхічныя зьявішчы]] 0f8bcoj54wuebn3ki5n9xwixewpqvzm 0 123635 286621 2026-05-19T10:04:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Віды складанае душэўнае дзейнасьці]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Віды складанае душэўнае дзейнасьці]] 286621 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Віды складанае душэўнае дзейнасьці]] 75w58bosefpiw8hfs5jmlldzitca99c 0 123636 286624 2026-05-19T10:05:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Мысьленьне]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Мысьленьне]] 286624 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Мысьленьне]] jb2974g1ludzmtlbno1n99cxs6npdqj 0 123637 286627 2026-05-19T10:06:25Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Псыхолёгія пачуцьцяў]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Псыхолёгія пачуцьцяў]] 286627 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Псыхолёгія пачуцьцяў]] t3nois8mz4571r55d38vooalvj5pwz2 0 123638 286630 2026-05-19T10:08:01Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Воля]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Воля]] 286630 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Воля]] ct4nl575x10iemizhnkpft6ty0ncvu7 0 123639 286634 2026-05-19T10:08:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Ненармальныя псыхічныя зьявішчы]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Ненармальныя псыхічныя зьявішчы]] 286634 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Ненармальныя псыхічныя зьявішчы]] 8e2xxcd4n65nbosnihbvw9a7v694zc1 0 123640 286636 2026-05-19T10:08:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Тэрміналёгічны слоўнічак]] у [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Тэрміналёгічны слоўнічак]] 286636 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Кароткі нарыс псыхолёгіі (1932)/Тэрміналёгічны слоўнічак]] 9p7mnf623jhn040jqxs23i4m0za0348 0 123641 286640 2026-05-19T10:19:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Дым (Канапніцкая/Гардзялкоўская)]] у [[Дым (1909)]] па-над перасылкаю 286640 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Дым (1909)]] 63un88j6ybuycnxc0zkxs5lfbeoc15x 0 123642 286645 2026-05-19T10:49:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)]] 286645 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)]] qs9k62k44i21fkhjj7weeckvvm8l418 0 123643 286648 2026-05-19T10:51:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Конь і сабака]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Конь і сабака]] 286648 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Конь і сабака]] pom1tudjq15av5y0805tecslsd4gsyo 0 123644 286651 2026-05-19T10:51:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Воўчы закон]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Воўчы закон]] 286651 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Воўчы закон]] redcke7xdg85vivuz0gl70oizvz5g7p 0 123645 286655 2026-05-19T10:54:25Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Даніна]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Даніна]] 286655 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Даніна]] ptyqw8gddcd8vfkvpcsx6a6wcodp2hp 0 123646 286657 2026-05-19T10:54:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Оўцы і сабакі]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Оўцы і сабакі]] 286657 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Оўцы і сабакі]] rurg4zmtayel0xmav51dybi7hh9gng9 0 123647 286661 2026-05-19T10:57:10Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Аслы на парнасе]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Аслы на парнасе]] 286661 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Аслы на парнасе]] ts5zszkd9gwz5cxg2rog1ijc2jy2flb 0 123648 286663 2026-05-19T10:57:23Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Індык]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Індык]] 286663 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Індык]] 3qnvwf77kdf54siy3pqlvva136cojv3 0 123649 286666 2026-05-19T10:57:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Ваўкі і оўцы]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Ваўкі і оўцы]] 286666 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Ваўкі і оўцы]] 1bsq2s0bstntwf7ce3xbwxtynpou1h6 0 123650 286669 2026-05-19T10:58:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Млынар і куры]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Млынар і куры]] 286669 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Млынар і куры]] kus528t6b2eq559stfn6tspeo4wsxr5 0 123651 286672 2026-05-19T10:58:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Выбарнае начальства]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Выбарнае начальства]] 286672 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Выбарнае начальства]] 39fun4lytv75t3lym6z40i9mih0it49 0 123652 286675 2026-05-19T10:59:16Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Асёл]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Асёл]] 286675 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Асёл]] 31ydtcomyfcfqxnxup7474lmcwx6ddb 104 123653 286678 2026-05-19T11:02:13Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|{{разьбіўка|ДЗЕЯ}} II.}}</center> {{gap|2.5em}}Лес. Летні ясны дзень. Некалькі хвілін сцэна пустая і чутна, як нехта „аўкаець“ здалёку. Потым на палянку выходзіць з-за дрэваў Кастусь (прыгожы хлапец) з паляўнічай торбачкай і стрэльбай цераз плечы, на галаве...» 286678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|ДЗЕЯ}} II.}}</center> {{gap|2.5em}}Лес. Летні ясны дзень. Некалькі хвілін сцэна пустая і чутна, як нехта „аўкаець“ здалёку. Потым на палянку выходзіць з-за дрэваў Кастусь (прыгожы хлапец) з паляўнічай торбачкай і стрэльбай цераз плечы, на галаве студэнчаская шапка. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} I.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Кастусь''' (зьвімаець торбачку і стрэльбу, кладзець іх пад дрэвы, пасьвістываець, абглядаецца, качаець галавой і раптам глядзіць на гадзіннік, які на руце i прыкладаець яго да вуха). Што-б гэта значыла, што Ірэна да гэтай пары ня прышла?? (з парухай). Ці ня здарылася што благое? (садзіцца на пень). Муцяць яе гэтыя старыя, цёмныя людзі і губяць маладое жыцьцё! (задумаўшыся). Гэта родная для мяне душа, якая адна разумеець мяне ў хвіліны цяжкага суму і жыцьцёвай барацьбы (прыкладае руку к грудзём). Я усё аддаў-бы, каб вырваць маю каханую з гэтай дрыгвы. Ніхто яе тут ня можа зразумець, а яна уся сваей маладой душой імкнецца кудысь-то ў нявядомую даль, да чагось-то лепшага, прыгажейшага… (Бярэцца за галаву). Што рабіць, гдзе шукаць выхаду? Каб бацькі нас зразумелі-б, дык добра-б было… (Ускаківае і ходзіць па сцэне і раптам весела). Павязу Ірэну к сваім бацьком, мяжа тут сама пад бокам, а там будзь, што будзець… У кавалку хлеба нам не адмовяць, а там шырокі шлях перад намі. Галава ёсьць на плячох, рукі моцныя. (Махае весела рукой). Эх!… не прападзём!… {{gap|2.5em}}(У лясу раздаецца песьня: {{block center/s}} „Ой ты, Косьцік, міленькі,</br> А ці любіш ты мяне?</br> Каб ты ведаў, як сумую</br> Я малода па табе“… {{block center/e}} {{gap|2.5em}}'''Кастусь''' успалохаўшыся, хоча надзець на сябе стрэльбу і торбочку). Ці ня гэтая старая дзева узноў сюды ідзець? <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} II.}}</center> {{gap|2.5em}}З-за дзярэў выходзіць з песьняю панна Анэля. Яна мае вельмі сьмешны воблік: на галаве завязана істужка. Спадніца апранута даўгая і на таліі завязана чырваная істужка. Увесь {{абмылка|твер|твар}} намалеван і бровы подмазаны вуглем).<noinclude></noinclude> it0tyn1l99q91526tc6m3j8lrvch800 286681 286678 2026-05-19T11:03:06Z RAleh111 4658 286681 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|ДЗЕЯ}} II.}}</center> {{gap|2.5em}}Лес. Летні ясны дзень. Некалькі хвілін сцэна пустая і чутна, як нехта „аўкаець“ здалёку. Потым на палянку выходзіць з-за дрэваў Кастусь (прыгожы хлапец) з паляўнічай торбачкай і стрэльбай цераз плечы, на галаве студэнчаская шапка. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} I.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Кастусь''' (зьнімаець торбачку і стрэльбу, кладзець іх пад дрэвы, пасьвістываець, абглядаецца, качаець галавой і раптам глядзіць на гадзіннік, які на руце i прыкладаець яго да вуха). Што-б гэта значыла, што Ірэна да гэтай пары ня прышла?? (з парухай). Ці ня здарылася што благое? (садзіцца на пень). Муцяць яе гэтыя старыя, цёмныя людзі і губяць маладое жыцьцё! (задумаўшыся). Гэта родная для мяне душа, якая адна разумеець мяне ў хвіліны цяжкага суму і жыцьцёвай барацьбы (прыкладае руку к грудзём). Я усё аддаў-бы, каб вырваць маю каханую з гэтай дрыгвы. Ніхто яе тут ня можа зразумець, а яна уся сваей маладой душой імкнецца кудысь-то ў нявядомую даль, да чагось-то лепшага, прыгажейшага… (Бярэцца за галаву). Што рабіць, гдзе шукаць выхаду? Каб бацькі нас зразумелі-б, дык добра-б было… (Ускаківае і ходзіць па сцэне і раптам весела). Павязу Ірэну к сваім бацьком, мяжа тут сама пад бокам, а там будзь, што будзець… У кавалку хлеба нам не адмовяць, а там шырокі шлях перад намі. Галава ёсьць на плячох, рукі моцныя. (Махае весела рукой). Эх!… не прападзём!… {{gap|2.5em}}(У лясу раздаецца песьня: {{block center/s}} „Ой ты, Косьцік, міленькі,</br> А ці любіш ты мяне?</br> Каб ты ведаў, як сумую</br> Я малода па табе“… {{block center/e}} {{gap|2.5em}}'''Кастусь''' успалохаўшыся, хоча надзець на сябе стрэльбу і торбочку). Ці ня гэтая старая дзева узноў сюды ідзець? <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} II.}}</center> {{gap|2.5em}}З-за дзярэў выходзіць з песьняю панна Анэля. Яна мае вельмі сьмешны воблік: на галаве завязана істужка. Спадніца апранута даўгая і на таліі завязана чырваная істужка. Увесь {{абмылка|твер|твар}} намалеван і бровы подмазаны вуглем).<noinclude></noinclude> j5ncjnx32sns41ygf04uzxu3o403skz 0 123654 286680 2026-05-19T11:02:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Дуб і гарбуз]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Дуб і гарбуз]] 286680 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Дуб і гарбуз]] lnyuxbwiz2jwjbctqtpxpeqm7byuujv 0 123655 286683 2026-05-19T11:11:36Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Прарок]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Прарок]] 286683 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Прарок]] lq76e2hlkkeqe537cw3cl9vvufdvvn8 0 123656 286686 2026-05-19T11:12:17Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Што бачыў Кандрат?]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Што бачыў Кандрат?]] 286686 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Што бачыў Кандрат?]] j562l1ab3d149zoevno1zgnfhlm70wg 0 123657 286689 2026-05-19T11:12:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Сабачы звычай]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Сабачы звычай]] 286689 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Сабачы звычай]] awguegyflac8ieaaxhidqdm7mkkn60s 0 123658 286693 2026-05-19T11:13:45Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Нос і ногі]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Нос і ногі]] 286693 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Нос і ногі]] ga9akjcclnhvr99goo1ccpwispoj4m1 0 123659 286695 2026-05-19T11:13:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Байкі (па Крылову і іншых)/Хвосьцік]] у [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Хвосьцік]] 286695 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Байкі (Друцкі-Падбярэскі, 1926)/Хвосьцік]] bxaqugdrdtllj7ndwfip1oa3f2jdi3l 104 123660 286696 2026-05-19T11:14:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Панна Анэля''' (ідзець карэжліва, у прыскочку і з ласкай падходзіць да Кастуся). Ці Вы тут адны, пан Кастусь? (Падкатываець вочы). {{gap|2.5em}}'''Кастусь''' (надзявае торбачку і незадаволена). Не, ні адзін, а з птушкамі, (глядзіць у гару) зараз пайду далей…...» 286696 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Панна Анэля''' (ідзець карэжліва, у прыскочку і з ласкай падходзіць да Кастуся). Ці Вы тут адны, пан Кастусь? (Падкатываець вочы). {{gap|2.5em}}'''Кастусь''' (надзявае торбачку і незадаволена). Не, ні адзін, а з птушкамі, (глядзіць у гару) зараз пайду далей… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (падыходзіць да яго блізка і бярэ за руку). Ай не, міленькі, пачакайце хвілінку (з істомай накланяя галаву). Я так змаркатнела бяз Вас… і кветачак Вам прынясла. (Прыкалывае яму кветкі на кашулю). {{gap|2.5em}}'''Кастусь''' (незадаволена) Непатрэбна было, бо тут кветак і бяз Вас хапаець даволі… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (карэжліва). Дык гэта-ж ад мяне… {{gap|2.5em}}'''Кастусь''' (хоча ісьці і бярэцца за стрэльбу). {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (хватае яго за руку). А не, не, я ня пушчу Вас: вось сядзем тут (паказываець на пень). {{gap|2.5em}}'''Кастусь''' (стараецца высвабадзіць ад яе руку). Я ня маю часу, панна Анэля. Зараз пайду далей птушак страляць (у бок). Ахці ліханька, прычапілася старая… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (ня адпушчая яго рукі з баламуцтвам і карэжлівасьцью папраўляе валасы). Я толькі два слоўкі Вам скажу. {{gap|2.5em}}'''Кастусь''' (паціская плячамі). Ну, кажыце хутчэй, бо я ня маю часу. У чым справа? {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (сарамліва апушчая вочы)). Ці Вы ня бачыце пан Кастусь, як я… Вас… цябе (у бок) ня ведаю, што кажу… як я па Вас сумую міленькі… {{gap|2.5em}}'''Кастусь''' (устаець і паціскае плячамі). Гэта гутарка ні к чаму не прывядзе, бо вы такая прыгожая і такая пекная, што нашы шляхі разыходзяцца ў розныя бакі… А таму бывайце здаровы (уходзіць). {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (бяжыць за ім і пяець: „Ты яшчэ ня умееш кахаць, а я кохам цябе так шалёна“… (прыкладаець руку да сэрца і вяртаецца на сцену незадаволенная). Не зразумеў мяне дурны хлопец (уздыхаець), а я так чахну, вяну па ім… Сёньня і гаспадарку ўсю кінула і пабегла за ім у дагонку ў лес, а гаспадару Міколе Ігнатавічу сказала, што у касьцёл пайду. Думала, што астаўшыся з ім адна адкрыю яму ўсю сваю душу… а ён і тут ад мяне ўцёк (ківаець галавой). Усё ён бегаець за гэтай Ірэнай ды цэлые дні займаецца з Міколы Ігнатавіча дзяцьмі, а на мяне і не глядзіць, (каражліва) бо німа часу… (сумна ківаець галавой і плачыць). Няўжош мяне ніхто не палюбіць на сьвеце? (пауза).<noinclude></noinclude> jcwhuo6msvdg017s6ngmcaxbcnmhfvx 104 123661 286701 2026-05-19T11:29:51Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}Хоць-бы пузаты Зарэмба пасватаўся да мяне. Ён-жа так часта заходзіць да Міколы Ігнатавіча. Чым-жа я яму ні пара? (задумываецца і качаець галавой). Ды хоць-бы сам гаспадар Макарэнка на мне ажаніўся… Ён-жа ўдавец і гаспадарства я яго вяду і дзяцей га...» 286701 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Хоць-бы пузаты Зарэмба пасватаўся да мяне. Ён-жа так часта заходзіць да Міколы Ігнатавіча. Чым-жа я яму ні пара? (задумываецца і качаець галавой). Ды хоць-бы сам гаспадар Макарэнка на мне ажаніўся… Ён-жа ўдавец і гаспадарства я яго вяду і дзяцей гадую. А мне ўсе роўна за каго запаўсьці замуж, каб толькі старой дзевай ні застацца. (Уздыхаець і потым з жарам). Не, не, усе яны старыя хрычы і ляпей за Кастуся нікога німа. Ён самы маладзейшы і самы прыгажэйшы… (з жарам). Запяю яму песьню, а можа ён пачуець і прыдзе (пяець): „Ты яшчэ ня умеешь кахаць, а я кохам цябе так шалёна“… (Прыціскаець рукі да сэрца). <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗЬЯВА}} III.}}</center> {{gap|2.5em}}(У апошнія хвіліны, калі пяець Анэля, у лес уваходзіць Зарэмба і на хвіліну прытуляецца і прыслухіваецца, а потам пачынаець хахатаць). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (выцірае пот з твару, выходзіць з-за дрэва і хахоча): Ха, ха, ха (ня можа стрымацца ад сьмеху). {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (устрапянуўшыся, карэжліва). Ай, гэта вы, пан Зарэмба! (саромліва). Як вы мяне перапалохалі. {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (падыходзіць да яе). Ага я, я… Ха, ха, ха, ха… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (зьдзіулена і карэжліва). Не разумею, чаго пану Зарэмбе так сьмешна (падкатываець вочы і ходзіць у прыскочку, папраўляючы валасы). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (ходзіць за ей ззаду). Як-жа ня сьмешна. Ха, ха, ха… Гэта вы так у касьцёле Богу моліцеся? У касьцёл пайшла, гаспадарства усё кінула, а сама тут фігелэ-мігелэ разводзіць з гэтым малакасосам-штудэнтам. Ха, ха, ха… Добра, добра скажу Міколе Ігнатавічу. {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (устрапянуўшыся хватаець яго за руку). Ай, не, не, ні кажыце, я-ж нічога… я зараз іду да касьцёлу (ідзець ад яго у бок). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба'''. Ня у той-жа бок, панна Анэля. Ха, ха, ха… Ды у касьцёле ўжо і шапкі разабралі, пакуль Вы тут расьпявалі: „Ты яшчэ ня умееш кахаць“… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (спахапілася і варочаецца назад да Зарэмбы). Я і Вам пасьпяваю гэту прыгожую песьню. {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (садзіцца на пень і закурывае люльку). Валяйце, паслухаем. {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (падбіраючы сукню, садзіцца каля Зарэмбы на траву і, падкаціўшы вочы ў гару, пачынаець з {{перанос пачатак|за|палам}}<noinclude></noinclude> 9feo58bhyru3bkoldt45od6sglttdm3 104 123662 286702 2026-05-19T11:40:13Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|за|палам}} пяяць): „Ты яшчэ ня умеешь кахаць, а я кохам цябе так шалёна“… (прыкладаець руку на сэрца нахіляецца да Зарэмбы). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (хлопаець яе па плячу). Вось цяпер мне будзець клясьціся ў каханьні… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (кладзець...» 286702 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|за|палам}} пяяць): „Ты яшчэ ня умеешь кахаць, а я кохам цябе так шалёна“… (прыкладаець руку на сэрца нахіляецца да Зарэмбы). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (хлопаець яе па плячу). Вось цяпер мне будзець клясьціся ў каханьні… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (кладзець яму галаву на аплечак и падкатывае вочы). У мяне душа такая паэтычная і ў сэрцы так многа жару, але німа такога чалавека які-б мяне зразумеў… (апушчаець галаву і сашчэпліваець рукі). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (ухмыляючыся). Шкада, шкада, што я кахаю другую, а так-бы Вас пакахаў (сьмяецца). {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (паварачываючыся да яго і кладучы яму руку на каленкі гаворыць з раздражлівасьцю). Я ведаю каго Вы кахаеце (ківаець галавой), гэту ветраную галаву Ірэну, а ці яна-ж Вас стоіць, ці яна-ж Вам пара? {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (незадаволенны устаець). Ну, пара, ці ні пара гэта мне ляпей ведаць (падаждаўшы). А вось заўтра мае заручаны будуць. {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (устрапянуўшыся бярэцца за галаву). Што Вы кажаце? (падбягае да Зарэмбы і хватае яго за руку). Апамятайцеся, пан Зарэмба, пакуль ня позна. {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (зьдзіўленна). Не разумею, у чым справа? {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (падходзіць да Зарэмбы зусім блізка і гледзячы ў вочы з баламуцтствам і карэжлівасьцю). Я Вас, пан Зарэмба, так… так… (апушчае вочы). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба'''. Што так? {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (апусьціўшы вочы). Так шалёна кахаю (прыхіляючыся к яму блізка), а Вы ўсе надзеі мае разьбілі… што… {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (расшырае рукі і паціскае плячамі). Вось што… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (сумная адходзіць ад яго). Вам сьмешна? (з дакорам). Усе Вы такія мужчыны. Ніхто мяне не разумее… (пачынае хліпаць). На што-ж я такая няшчасная на белы сьвет урадзілася, калі мяне ніхто ня пакахаець (хліпаець). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (сьмяецца у бок і падходзіць к Анэлі як-бы з ласкавасьцю і гладзіць яе па сьпіне). Ня плачце, панна Анэля, а то ўсе румянцы зьлезуць з твару (сьмяецца) і застанецеся тады няпрыгожай… {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (устрапянуўшыся кідаець хліпаць і задаволенная глядзіць на Зарэмбу, а потам выцягваець<noinclude></noinclude> ncz3llce50299inp3h1rxk8cb6yiy3y 104 123663 286703 2026-05-19T11:55:03Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «люстерку, глядзіцца ў яго і карэжліва падправляець свой твар). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (круціцца за ей з-заду як верацяно і робіць розныя міны). {{gap|2.5em}}'''Анэля'''. Ай, як нос пачырвонеў (вынімаець з панчохі пудру i перед люстэркам пачынаець пудрыць нос). {{gap|2.5em}}''...» 286703 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>люстерку, глядзіцца ў яго і карэжліва падправляець свой твар). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (круціцца за ей з-заду як верацяно і робіць розныя міны). {{gap|2.5em}}'''Анэля'''. Ай, як нос пачырвонеў (вынімаець з панчохі пудру i перед люстэркам пачынаець пудрыць нос). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' сьмяючыся, прытопываець нагамі і пяець: {{block center/s}} „У месяцы верасьні</br> Выпала пароша,</br> Дзед бабу палюбіў,</br> Што баба хароша</br> {{gap|3em}}(размахіваець рукамі ў бок Анэлі)</br> I крывая, і сьляпая</br> Яшчэ к таму злая</br> І крычыць і вурчыць</br> Проці дзеда не змаўчыць.</br> Убярыся бабка у новае бельле</br> Я-ж цябе павяду з сабой на вясельле…</br> {{gap|3em}}(прыскакивае і пстрыкае пальцамі). {{block center/e}} {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (пачуўшы словы: „я-ж цябе павяду з сабой на вясельле“ кідаець мазацца, пачынаець прыскаківаць і Зарэмбе падпяваць: <center>„Я-ж цябе павяду з сабой на вясельле“.</center> {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (убачыўшы яе твар хахочыць і кажа): Натта перасыпалі мукі на свой нос. {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (спахапіўшыся і хватаючыся за нос). Ай, што Вы кажаце? (выціраець рукой з носа пудру). {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (да Анелі). Пойдзем ляпей да Міколы Ігнатавіча, а то ў жываце ўжо арганы граюць (б’е сябе па жывату і раптам): Я Вас сёнека буду сватаць за Міколу Ігнатавіча. Вось будзе добрая пара (сьмяецца). {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (устрапянуўшыся з баламуцтвам і падкаціўшы вочы): Я ўжо падсватывалася да яго, ды нічога ня выйшла. {{gap|2.5em}}'''Зарэмба''' (з пачуцьцём): Чаму-ж так? {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (апушчаючы вочы). Не бярэ. (Устрапянуўшыся бярэ Зарэмбу за руку). А можа Вас ён і паслухаець (задумаўшыся). Хоць ён стары для мяне (махае рукой), але нічога, толькі-б замуж запаўзьці… {{gap|2.5em}}'''Зарэмба'''. Які там стары, паглядзеце на сябе (бярэ Анэлю пад ручку і вядзець яе па дарозе к дому). {{gap|2.5em}}'''Анэля''' (у бок). Няўжош я выглядаю такой старой? (Абое хаваюцца за дрэвамі).<noinclude></noinclude> 0ycojd7ft4lvlhlu3wjkv3in33slz14