Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 0 107 287601 132433 2026-05-24T09:30:09Z Gleb Leo 2440 287601 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Агароднік | аўтар = Мікалай Някрасаў | арыгінал = [[:ru:Огородник (Некрасов)|Огородник]] | пераклад = Янка Купала | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1846 (пераклад 1905—1907) | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Жалейка (1908)/Агародник|Агародник]] // {{Fine|[[Жалейка (1908)|Жалейка]]. Пецярбург: „Загляне сонцэ и ў нашэ ваконцэ“, 1908}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Агароднік|Агароднік]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I/Жалейка/Агароднік|Агароднік]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I|Том I]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Жалейка]] [[Катэгорыя:Вершы Мікалая Някрасава]] [[Катэгорыя:Пераклады Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Пераклады з рускай мовы]] [[Катэгорыя:Творы 1846 года]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] fwv9cp4nqaajqionbvrrbhxybzpj7ro 0 285 287528 108190 2026-05-24T08:33:46Z Gleb Leo 2440 287528 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вечарам | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1920 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Вечарам|Вечарам]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Завіруха (1929)/Вечарам|Вечарам]] // {{Fine|[[Завіруха (1929)|Завіруха]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Завіруха (Чарот)]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 6wxit0izut39lpxotaz97s0u82eg70j 0 326 287558 286240 2026-05-24T08:52:28Z Gleb Leo 2440 287558 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Вясна | аўтар = Алесь Гарун | год = 1910 год | пераклад = | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Гоман (1916)//1917/32/Весна|Весна]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 24 красавіка 1917. — [[Гоман (1916)/1917/33|№33 (125)]]}} * [[Гоман (1916)/лацінка//1917/32/Wiesna|Wiesna]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 24 krasawika 1917. — [[Гоман (1916)/лацінка/1917/33|№33 (125)]]}} * [[Матчын дар (1918)/Прыявы роднаго/Вясна|Вясна]] // {{Fine|[[Матчын дар (1918)|Матчын дар]]. Менск: Выдана коштам Народнаго Сэкрэтарыяту Беларусі, 1918}} * [[Матчын дар (1929)/Праявы роднага/50-51|50-51. Вясна]] // {{Fine|[[Матчын дар (1929)|Матчын дар]]. Менск: Выданьне Беларускай Акадэміі Навук, 1929}} == Урыўкі == * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Вясна прыйшла…|⁂ (Вясна прыйшла…)]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Вясна (Гарун)|Вясна]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Матчын дар]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] s6qzlptghswhjylf1lrt0tq6931j9y0 0 333 287555 133011 2026-05-24T08:50:19Z Gleb Leo 2440 287555 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Вясна | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1906—1910 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Гусьляр (1910)/Wiesna|Wiesna]] // {{Fine|[[Гусьляр (1910)|Huślar]]. Pieciarburh: [[Аўтар:Антон Грыневіч|A. Hryniewič]], 1910}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Вясна|Вясна]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I/Гусьляр/Вясна|Вясна]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I|Том I]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Гусьляр]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 01ru0x9e6eeewx1svo4qcty5dfwge5r 287559 287555 2026-05-24T08:52:55Z Gleb Leo 2440 287559 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Вясна | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1906—1910 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Гусьляр (1910)/Wiesna|Wiesna]] // {{Fine|[[Гусьляр (1910)|Huślar]]. Pieciarburh: [[Аўтар:Антон Грыневіч|A. Hryniewič]], 1910}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Вясна (Гарун)|Вясна]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I/Гусьляр/Вясна|Вясна]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I|Том I]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Гусьляр]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 3ox5o4k484i5u137oa2z8wgwd654a16 0 355 287525 273809 2026-05-24T08:32:31Z Gleb Leo 2440 287525 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Грай жа, музыка… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1912 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/I/Грай-жэ, музыка!..|Грай-жэ, музыка!..]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/I/Грай-жа, музыка!|Грай-жа, музыка…]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Грай-жа, музыка|Грай-жа, музыка]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Бацькаўшчыне/Грай-жа, музыка…|Грай-жа, музыка…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] b4f4kbuxbve8j5uj9y0b3rptl1q2q1h 0 401 287599 187206 2026-05-24T09:29:16Z Gleb Leo 2440 287599 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Два каханьні | аўтар = Алесь Гарун | год = | пераклад = | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Матчын дар (1918)/Прыявы роднаго/Два каханні|Два каханні]] // {{Fine|[[Матчын дар (1918)|Матчын дар]]. Менск: Выдана коштам Народнаго Сэкрэтарыяту Беларусі, 1918}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Два каханьні|Два каханьні]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Матчын дар (1929)/Праявы роднага/61|61. Два каханьні]] // {{Fine|[[Матчын дар (1929)|Матчын дар]]. Менск: Выданьне Беларускай Акадэміі Навук, 1929}} [[Катэгорыя:Матчын дар]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] c2t9jfu8flrz1v1i2ksny4sx04tcknr 0 449 287575 187183 2026-05-24T09:10:24Z Gleb Leo 2440 287575 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзяўчаці | аўтар = Алесь Гарун | год = | пераклад = | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Матчын дар (1918)/Прыявы роднаго/Дзеучаці|Дзеучаці]] // {{Fine|[[Матчын дар (1918)|Матчын дар]]. Менск: Выдана коштам Народнаго Сэкрэтарыяту Беларусі, 1918}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Дзяўчаці|Дзяўчаці]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Матчын дар (1929)/Праявы роднага/56|56. Дзяўчаці]] // {{Fine|[[Матчын дар (1929)|Матчын дар]]. Менск: Выданьне Беларускай Акадэміі Навук, 1929}} [[Катэгорыя:Матчын дар]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] loi00wou0qvn5sbeptaq6a3x86a88h9 0 455 287592 132176 2026-05-24T09:24:43Z Gleb Leo 2440 287592 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзяўчынка, галубка мая! | аўтар = Янка Купала | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1905—1907 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Жалейка (1908)/Дзяўчынка, галубка мая!|Дзяўчынка, галубка мая!]] // {{Fine|[[Жалейка (1908)|Жалейка]]. Пецярбург: „Загляне сонцэ и ў нашэ ваконцэ“, 1908}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Дзяўчынка, галубка мая!|Дзяўчынка, галубка мая!]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I/Жалейка/Дзяўчынка, галубка мая!|Дзяўчынка, галубка мая!]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I|Том I]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Жалейка]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] m58qng7qjkgyjjowq9i6zrbcwffh92c 0 456 287597 132980 2026-05-24T09:27:41Z Gleb Leo 2440 287597 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзяўчынцы | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1906—1910 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Гусьляр (1910)/Dziaŭčynce|Dziaŭčynce]] // {{Fine|[[Гусьляр (1910)|Huślar]]. Pieciarburh: [[Аўтар:Антон Грыневіч|A. Hryniewič]], 1910}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Дзяўчынцы|Дзяўчынцы]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I/Гусьляр/Дзяўчынцы|Дзяўчынцы]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I|Том I]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Гусьляр]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] r2w3rdhglhwkw1xn5pqes8y8mi85clv 0 534 287566 243356 2026-05-24T08:59:55Z Gleb Leo 2440 287566 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Зімой | аўтар = Максім Багдановіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1910 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вянок (1914)/У зачараваным царстві/Зімой|Зімой]] // {{Fine|[[Вянок (1914)|Вянок]]. Вільня: Друкарня Марціна Кухты, 1914}} * [[Rodnyje zierniaty (1916)/II/Zima/Zimoj|Zimoj]] // {{Fine|[[Rodnyje zierniaty (1916)|Rodnyje zierniaty]] / skład. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. Wilnia: Drukarnia biełaruskaj časopisi „Homan“, 1916}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Зімой|Зімой]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Вянок (1927)/У зачарованым царстве/Зімой|Зімой]] // {{Fine|[[Вянок (1927)|Вянок]]. Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. А. Клецкіна, 1927}} * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/II/У зачарованым царстве/111|111. Зімой]] // {{Fine|Творы М. Багдановіча. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I|Том I]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1927}} * [[Новая дарога (1942)/1942/1/Зімой|Зімой]] // {{Fine|[[Новая дарога (1942)|Новая Дарога]]. — 29 сакавіка 1942. — [[Новая дарога (1942)/1942/1|№1]]}} * [[Беларуская моладзь (часопіс)/1959/1/Зімой|Зімой]] // {{Fine|[[Беларуская моладзь (часопіс)|Беларуская моладзь]]. — 1959. — [[Беларуская моладзь (часопіс)/1959/1|№1]]}} [[Катэгорыя:Вянок]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] izwnjhrzasyjcydh7glqg9twbu5jvpg 0 551 287544 186709 2026-05-24T08:43:25Z Gleb Leo 2440 287544 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Завіруха | аўтар = Алесь Гарун | год = 1914 год | пераклад = | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Матчын дар (1918)/На чужыне/Завіруха|Завіруха]] // {{Fine|[[Матчын дар (1918)|Матчын дар]]. Менск: Выдана коштам Народнаго Сэкрэтарыяту Беларусі, 1918}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Завіруха|Завіруха]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Матчын дар (1929)/На чужыне/21|21. Завіруха]] // {{Fine|[[Матчын дар (1929)|Матчын дар]]. Менск: Выданьне Беларускай Акадэміі Навук, 1929}} [[Катэгорыя:Матчын дар]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] klxrz4lz2s8mxqrtjrcbwfopcng4kat 0 563 287536 274043 2026-05-24T08:39:04Z Gleb Leo 2440 287536 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Заклятая кветка | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1909 год }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/II/Заклятая кветка|Заклятая кветка]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/II/Заклятая кветка|Заклятая кветка]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Заклятая кветка|Заклятая кветка]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Па межах родных/Заклятая кветка|Заклятая кветка]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Купалле]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] g5vuitekzz2f3b4er5y25bbfg407ll3 0 753 287590 274160 2026-05-24T09:23:12Z Gleb Leo 2440 287590 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мая дзяўчынка | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1910 год }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/III/Мая дзяўчынка|Мая дзяўчынка]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/III/Мая дзяўчынка|Мая дзяўчынка]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Мая дзяўчынка|Мая дзяўчынка]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Для яе/Мая дзяўчынка|Мая дзяўчынка]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 1b52xy4cobw8mwbs9nlti5mc6ea619q 0 760 287576 186916 2026-05-24T09:10:41Z Gleb Leo 2440 287576 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мая люба | аўтар = Алесь Гарун | год = | пераклад = | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Матчын дар (1918)/На чужыне/Мая люба|Мая люба]] // {{Fine|[[Матчын дар (1918)|Матчын дар]]. Менск: Выдана коштам Народнаго Сэкрэтарыяту Беларусі, 1918}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Мая люба|Мая люба]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Матчын дар (1929)/На чужыне/31|31. Мая люба]] // {{Fine|[[Матчын дар (1929)|Матчын дар]]. Менск: Выданьне Беларускай Акадэміі Навук, 1929}} [[Катэгорыя:Матчын дар]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] eg4yrrmfhiy5ukjzx84bs3u7r4xpvp3 0 906 287574 274137 2026-05-24T09:10:00Z Gleb Leo 2440 287574 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Не прасьпі | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1911 год }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/III/Не прасьпі…|Не прасьпі…]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/III/Не прасьпі…|Не прасьпі…]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Не прасьпі…|Не прасьпі…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Для яе/Не прасьпі|Не прасьпі]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] qe7rnybf2wyso0oy3mu2ikx83itj09v 0 981 287593 132986 2026-05-24T09:25:16Z Gleb Leo 2440 287593 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Пакахай мяне, дзяўчынка… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1906—1909 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Гусьляр (1910)/Pakachaj mianie dziaŭčynka|Pakachaj mianie dziaŭčynka]] // {{Fine|[[Гусьляр (1910)|Huślar]]. Pieciarburh: [[Аўтар:Антон Грыневіч|A. Hryniewič]], 1910}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Пакахай мяне, дзяўчынка…|Пакахай мяне, дзяўчынка…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I/Гусьляр/Пакахай мяне, дзяўчынка…|Пакахай мяне, дзяўчынка…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I|Том I]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Гусьляр]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] iexv05zmy7dyah2h2v6xvj2x1tne63a 0 1027 287587 209422 2026-05-24T09:21:44Z Gleb Leo 2440 287587 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Песьня | аўтар = Алесь Гарун | год = | пераклад = | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Матчын дар (1918)/Прыявы роднаго/Песьня|Песьня]] // {{Fine|[[Матчын дар (1918)|Матчын дар]]. Менск: Выдана коштам Народнаго Сэкрэтарыяту Беларусі, 1918}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Песьня (Гарун)|Песьня]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/III/Б/Алесь Гарун/Матчын дар/Песьня|Песьня]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/III|Выпуск III]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} * [[Матчын дар (1929)/Праявы роднага/58|58. Песьня]] // {{Fine|[[Матчын дар (1929)|Матчын дар]]. Менск: Выданьне Беларускай Акадэміі Навук, 1929}} [[Катэгорыя:Матчын дар]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 9syk4tjjxuzdcsgzo0bw6z75mdl3znj 0 1073 287545 186118 2026-05-24T08:43:55Z Gleb Leo 2440 287545 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Пралескі | аўтар = Уладзімір Жылка | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На ростані (1924)/II/Пралескі|Пралескі]] // {{Fine|[[На ростані (1924)|На ростані]]. Вільня: Выданьне Беларускага Выдавецкага Таварыства, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Пралескі|Пралескі]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[З палёў Заходняй Беларусі (1927)/III/Пралескі|Пралескі]] // {{Fine|[[З палёў Заходняй Беларусі (1927)|З палёў Заходняй Беларусі]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} [[Катэгорыя:На ростані (Жылка)]] [[Катэгорыя:З палёў Заходняй Беларусі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] nprlykh0u2nal09elc7ufb87r0nzlrb 0 1142 287583 243379 2026-05-24T09:16:23Z Gleb Leo 2440 287583 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Романс<br><small>(Зорка Вэнэра)</small> | аўтар = Максім Багдановіч | год = 1912 год | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} Паводле гэтага вершу напісаная музыка для вельмі папулярнае песьні «Зорка Вэнэра». Верш першапачаткова быў апублікаваны пад назовам «Романс» («Раманс», 1912), але больш вядомы стаў як песьня ў 1930-х. Эпіграф узяты зь вершу «[[:fr:La Vie intérieure/L’Idéal|Ідэал]]». * [[Вянок (1914)/У зачараваным царстві/Романс|Романс]] // {{Fine|[[Вянок (1914)|Вянок]]. Вільня: Друкарня Марціна Кухты, 1914}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Романс|Романс (Зорка Вэнэра…)]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Вянок (1927)/У зачарованым царстве/Романс|Романс]] // {{Fine|[[Вянок (1927)|Вянок]]. Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. А. Клецкіна, 1927}} * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/II/У зачарованым царстве/115|115. Романс]] // {{Fine|Творы М. Багдановіча. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I|Том I]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1927}} * [[Śpieŭnik (1937)/Zorka Wenera|Zorka Wenera]] // {{Fine|[[Śpieŭnik (1937)|Śpieŭnik]] / skład. ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|niewiadomy]]''. Wilnia, 1937}} [[Катэгорыя:Вянок]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5g9jz8jur578wo0hc94wsujq8d1hx6t 0 1216 287594 142587 2026-05-24T09:25:34Z Gleb Leo 2440 287594 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Скажы | аўтар = Уладзімір Жылка | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1922 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На ростані (1924)/III/Скажы|Скажы]] // {{Fine|[[На ростані (1924)|На ростані]]. Вільня: Выданьне Беларускага Выдавецкага Таварыства, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Скажы|Скажы]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:На ростані (Жылка)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] lnwrjv24nqy8z88qplahl4869na52l1 287595 287594 2026-05-24T09:25:50Z Gleb Leo 2440 287595 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Скажы | аўтар = Уладзімір Жылка | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1922 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На ростані (1924)/III/Скажы|Скажы]] // {{Fine|[[На ростані (1924)|На ростані]]. Вільня: Выданьне Беларускага Выдавецкага Таварыства, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Скажы!|Скажы!]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:На ростані (Жылка)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] szqz48dkxxc328b0afcjekbwihpsiz9 0 1227 287541 243411 2026-05-24T08:41:03Z Gleb Leo 2440 287541 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Слуцкія ткачыхі | аўтар = Максім Багдановіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1912 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Ніва (1906)/1912/26/Старая Беларусь/III|III. Слуцкіе ткачыхі]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 28 чэрвеня (іюня) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/26|№26]]}} * [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1912/26/Staraja Biełaruś/III|III. Słuckije tkačychi]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Naša Niwa]]. — 28 (11) čerwienia (junia) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1912/26|№26]]}} * [[Зборнік «Нашай Нівы» (1912, кірыліца)/2/Старая Беларусь/Слуцкіе ткачыхі|Слуцкіе ткачыхі]] // {{Fine|Зборнік „Нашай Нівы“. [[Зборнік «Нашай Нівы» (1912, кірыліца)/2|№ 2]]. Вільня: Друкарня М. Кухты, 1912}} * [[Zbornik «Našaj Niwy» (1912)/2/Staraja Biełaruś/Słuckije tkačychi|Słuckije tkačychi]] // {{Fine|Zbornik „Našaj Niwy“. [[Zbornik «Našaj Niwy» (1912)/2|№ 2]]. Wilnia: Drukarnia M. Kuchty, 1912}} * [[Вянок (1914)/Старая Беларусь/Слуцкіе ткачыхі|Слуцкіе ткачыхі]] // {{Fine|[[Вянок (1914)|Вянок]]. Вільня: Друкарня Марціна Кухты, 1914}} * [[Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства (1919)/9/Слуцкія ткачыхі|Слуцкія ткачыхі]] // {{Fine|[[Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства (1919)|Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства]] / склад. ''[[Аўтар:Леанід Леўшчанка|Лявон Леуш]]''. Кіеу: Беларускае выдавецтва „Зорка“, 1919}} * [[Слуцкія ткачыхі (1921)|Слуцкія ткальлі]] // {{Fine|[[Родны край (1921)|Родны край]] / склад. ''[[Аўтар:Леаніла Гарэцкая|Леаніла Гарэцкая]]''. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. Клецкіна, 1921}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Слуцкія ткачыхі|Слуцкія ткачыхі]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Крывіч (часопіс)/1924/1/Слуцкія ткачыхі|Слуцкія ткачыхі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — студзень—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} * [[Чырвоны сейбіт (часопіс)/1927/8-9/Слуцкія ткачыхі|Слуцкія ткачыхі]] // {{Fine|[[Чырвоны сейбіт (часопіс)|Чырвоны сейбіт]]. — 25 лютага 1927. — [[Чырвоны сейбіт (часопіс)/1927/8-9|№8-9]]}} * [[Вянок (1927)/Старая Беларусь/Слуцкія ткачыхі|Слуцкія ткачыхі]] // {{Fine|[[Вянок (1927)|Вянок]]. Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. А. Клецкіна, 1927}} * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/II/Старая Беларусь/126/а|126а. Слуцкія ткачыхі]] // {{Fine|Творы М. Багдановіча. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I|Том I]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1927}} * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/II/Старая Беларусь/126/б|126б. Слуцкія ткачыхі]] // {{Fine|Творы М. Багдановіча. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I|Том I]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1927}} * [[Жаноцкая Справа/1931/1/Слуцкія ткачыхі|Слуцкія ткачыхі]] // {{Fine|[[Жаноцкая Справа]]. — Сакавік 1931. — [[Жаноцкая справа/1931/1|№1]]}} * [[Новая дарога (1942)/1942/12/З творчасьці М. Багдановіча/Слуцкія ткачыхі|Слуцкія ткачыхі]] // {{Fine|[[Новая дарога (1942)|Новая Дарога]]. — 14 чэрвеня 1942. — [[Новая дарога (1942)/1942/12|№12]]}} [[Катэгорыя:Вянок]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ght1dg96hr9nbnr1zstdtdjbmo34jcf 0 1245 287543 132183 2026-05-24T08:42:59Z Gleb Leo 2440 287543 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Старцы | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1905—1907 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Жалейка (1908)/Старцы|Старцы]] // {{Fine|[[Жалейка (1908)|Жалейка]]. Пецярбург: „Загляне сонцэ и ў нашэ ваконцэ“, 1908}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Старцы|Старцы]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I/Жалейка/Старцы|Старцы]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I|Том I]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Жалейка]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] qq4i8aq8t3tqrc79pue3z3nphtp1arl 0 1318 287579 274188 2026-05-24T09:12:26Z Gleb Leo 2440 287579 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ты прыйдзі… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1912 год }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/III/Ты прыдзі…|Ты прыдзі…]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/III/Ты прыдзі…|Ты прыдзі…]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Ты прыдзі…|Ты прыдзі…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Для яе/Ты прыдзі…|Ты прыдзі…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] '''Глядзіце таксама''' *[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Przyjdź...&useskin=monobook Przyjdź...] (па-польску) 1ib2d1zhknpow8eiocg1lixi3s4o80k 0 1480 287568 132180 2026-05-24T09:00:38Z Gleb Leo 2440 287568 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Я бачыў | аўтар = Янка Купала | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 15 жніўня 1906 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Жалейка (1908)/Я бачыў|Я бачыў]] // {{Fine|[[Жалейка (1908)|Жалейка]]. Пецярбург: „Загляне сонцэ и ў нашэ ваконцэ“, 1908}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Я бачыў|Я бачыў]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I/Жалейка/Я бачыў|Я бачыў]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I|Том I]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Жалейка]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] kjucs42zue2td13yc46ntjd9bsbf1h0 287572 287568 2026-05-24T09:08:25Z Gleb Leo 2440 287572 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Я бачыў | аўтар = Янка Купала | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 15 жніўня 1906 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Жалейка (1908)/Я бачыў|Я бачыў]] // {{Fine|[[Жалейка (1908)|Жалейка]]. Пецярбург: „Загляне сонцэ и ў нашэ ваконцэ“, 1908}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Я бачыў…|Я бачыў…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I/Жалейка/Я бачыў|Я бачыў]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/I|Том I]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Жалейка]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0gjz5zya3i259spkhbee98vp35gsf8y 0 1499 287550 273991 2026-05-24T08:46:44Z Gleb Leo 2440 287550 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Явар і каліна | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1910 год }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/II/Явар і Каліна|Явар і Каліна]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Rodnyje zierniaty (1916)/II/Wiesna/Jawar i kalina|Jawar i kalina]] // {{Fine|[[Rodnyje zierniaty (1916)|Rodnyje zierniaty]] / skład. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. Wilnia: Drukarnia biełaruskaj časopisi „Homan“, 1916}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/II/Явар і каліна|Явар і каліна]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Явар і Каліна|Явар і Каліна]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Па межах родных/Явар і каліна|Явар і каліна]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] gp70m1asqkzpzmz98n0wleg1k4wopz7 0 1525 287578 274154 2026-05-24T09:11:55Z Gleb Leo 2440 287578 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Як у лесе зацьвіталі… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1911 год }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/III/Як у лесе зацьвіталі…|Як у лесе зацьвіталі…]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/III/Як у лесе зацьвіталі…|Як у лесе зацьвіталі…]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Як у лесе зацьвіталі…|Як у лесе зацьвіталі…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Маладняк — Янку Купалу (1925)/II/Як у лесе зацьвіталі|Як у лесе зацьвіталі]] // {{Fine|[[Маладняк — Янку Купалу (1925)|Маладняк — Янку Купалу]]. Менск: Выданьне ЦБ Маладняка, 1925}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Для яе/Як у лесе зацьвіталі…|Як у лесе зацьвіталі…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] erxlvtrvkg8t2s5b8a8ksoh78esr2rz 0 1862 287588 165377 2026-05-24T09:22:08Z Gleb Leo 2440 287588 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = А яна… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 7 траўня 1915 году }} * [[Спадчына (1922)/IV/А яна…|А яна…]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/А яна…|А яна…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/IV/А яна…|А яна…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bvb2o8k699tt1thw7jn8r8j4pohyojp 0 2110 287591 232513 2026-05-24T09:24:07Z Gleb Leo 2440 287591 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дазволь… | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1911 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства (1919)/10/Ці грэх…|Ці грэх…]] // {{Fine|[[Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства (1919)|Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства]] / склад. ''[[Аўтар:Леанід Леўшчанка|Лявон Леуш]]''. Кіеу: Беларускае выдавецтва „Зорка“, 1919}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Ці грэх|Ці грэх]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Бядуля, 1937)/II/Дазволь|Дазволь]] // {{Fine|[[Збор твораў (Бядуля, 1937)|Збор твораў]]. Том I. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 97jjry0jr8kn2dorr8ad4tu0v6e2t5v 0 2115 287611 214534 2026-05-24T09:37:39Z Gleb Leo 2440 287611 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Доч месяца | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1914 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Доч месяца|Доч месяца]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Бядуля, 1937)/II/Доч месяца|Доч месяца]] // {{Fine|[[Збор твораў (Бядуля, 1937)|Збор твораў]]. Том I. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] iro2smtmetkb2kz941sz41ma5v3i58t 0 2118 287606 214615 2026-05-24T09:33:04Z Gleb Leo 2440 287606 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ганулька | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Ганулька|Ганулька]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Бядуля, 1937)/II/Ганулька|Ганулька]] // {{Fine|[[Збор твораў (Бядуля, 1937)|Збор твораў]]. Том I. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] anriyfqngkiju19qwgzw49n1bwh9aj6 0 2501 287495 283352 2026-05-24T08:04:32Z Gleb Leo 2440 287495 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Песьня (Як крыніца, льецца, рвецца…) | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 29 кастрычніка 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/III/Песьня (Як крыніца, льецца, рвецца…)|Песьня]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Песьня|Песьня]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Песьня (Як крыніца, льецца, рвецца…)|Песьня]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня|Песьня]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Песня|Песня (Як крыніца, льецца, рвецца)]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] jbp4suhzev8ujbjbjc8o7efsp6feqby 287563 287495 2026-05-24T08:57:04Z Gleb Leo 2440 287563 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Песьня (Як крыніца, льецца, рвецца…) | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 29 кастрычніка 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/III/Песьня (Як крыніца, льецца, рвецца…)|Песьня]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Песьня (Купала)|Песьня]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Песьня (Як крыніца, льецца, рвецца…)|Песьня]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня|Песьня]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Песня|Песня (Як крыніца, льецца, рвецца)]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] e1i8ku5c0m0tlvcqmb65f0uxpfy9p85 0 2572 287561 163529 2026-05-24T08:53:58Z Gleb Leo 2440 287561 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ўсюды лета… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 19 чэрвеня 1913 году }} * [[Спадчына (1922)/II/Усюды лета|Усюды лета]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Усюды лета|Усюды лета]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/Ўсюды лета…|Ўсюды лета…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 33rnec98l37kv25te3dm7be1gp5z353 0 3955 287560 211780 2026-05-24T08:53:25Z Gleb Leo 2440 287560 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На полі вясною | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1907 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Песьні-жальбы (1910)/Думкі/На полі вясной|На полі вясной]] // {{Fine|[[Песьні-жальбы (1910)|Песьні-жальбы]]. Вільня: Віленская друкарня, 1910}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/На полі вясной|На полі вясной]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1/I/На полі вясною|На полі вясною]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1|Том I, выпуск першы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} == Урыўкі == * [[Pieršaja čytanka (1916)/Lublu ja darohi…|⁂ (Lublu ja darohi…)]] // {{Fine|[[Pieršaja čytanka (1916)|Pieršaja čytanka]] / skład. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. Wilnia: Drukarnia M. Kuchty, 1916}} [[Катэгорыя:Песьні-жальбы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] gjlksmj5mo1040s3qghedndnij6kwf6 0 4810 287497 108186 2026-05-24T08:09:57Z Gleb Leo 2440 287497 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Чужына | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Чужына|Чужына]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Завіруха (1929)/Чужына|Чужына]] // {{Fine|[[Завіруха (1929)|Завіруха]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Завіруха (Чарот)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 72nr9mizg01q24m6c915qujlx3eiols 0 4835 287604 111207 2026-05-24T09:32:18Z Gleb Leo 2440 287604 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Русалка | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1922 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Русалка|Русалка]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Завіруха (1929)/Русалка|Русалка]] // {{Fine|[[Завіруха (1929)|Завіруха]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Завіруха (Чарот)]] [[Катэгорыя:Славянская міфалогія ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] jufgvq10eucg8daqt1gzav0elzr4odn 0 4840 287556 108228 2026-05-24T08:50:47Z Gleb Leo 2440 287556 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вясну пяю | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 14 траўня 1922 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Вясну пяю|Вясну пяю]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Завіруха (1929)/Вясну пяю|Вясну пяю]] // {{Fine|[[Завіруха (1929)|Завіруха]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Завіруха (Чарот)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] g9z8f2dh0dqtsy6k0ub5kabf7sh7nxz 0 4844 287535 232106 2026-05-24T08:38:39Z Gleb Leo 2440 287535 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Чырвоныя вясьнянкі | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = Сакавік 1923 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1923/3-4/Чырвоныя вясьнянкі|Чырвоныя вясьнянкі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Люты-сакавік 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/3-4|№3-4]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Чырвоныя вясьнянкі|Чырвоныя вясьнянкі]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Выбраныя вершы (Чарот, 1925)/Чырвоныя вясьнянкі/Чырвоныя вясьнянкі|Чырвоныя вясьнянкі]] // {{Fine|[[Выбраныя вершы (Чарот, 1925)|Выбраныя вершы]]. Менск: Выданьне ЦБ „Маладняка“, 1925}} * [[Сонечны паход (1929)/Чырвоныя вясьнянкі|Чырвоныя вясьнянкі]] // {{Fine|[[Сонечны паход (1929)|Сонечны паход]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Выбраныя вершы (Чарот, 1925)]] [[Катэгорыя:Сонечны паход]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] erc3up8a9ei9fwdz2kc9snnr7jjw6eh 0 9152 287508 156289 2026-05-24T08:17:56Z Gleb Leo 2440 287508 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Песьні зімы | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 8 лістапада 1916 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Водгульле (1922)/Песьні зімы|Песьні зімы]] // {{Fine|[[Водгульле (1922)|Водгульле]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Песьні зімы|Песьні зімы]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1/I/Песьні зімы|Песьні зімы]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1|Том I, выпуск першы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Водгульле (1922)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] arc3d3nb7w8531j4iayj4fttu882gm7 0 9342 287540 156247 2026-05-24T08:40:34Z Gleb Leo 2440 287540 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Апошні лісток | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 22 кастрычніка 1910 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Водгульле (1922)/Апошні лісток|Апошні лісток]] // {{Fine|[[Водгульле (1922)|Водгульле]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Апошні лісток|Апошні лісток]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1/II/Апошні лісток|Апошні лісток]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1|Том I, выпуск першы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Водгульле (1922)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bs7xw06lmznmgxzohg6nay8vt726guu 0 9358 287514 156254 2026-05-24T08:22:45Z Gleb Leo 2440 287514 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Гай | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 3 верасьня 1916 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Водгульле (1922)/Гай|Гай]] // {{Fine|[[Водгульле (1922)|Водгульле]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Гай|Гай]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1/II/Гай|Гай]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1|Том I, выпуск першы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Водгульле (1922)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 903xeg3fr3ng00myottcast91fe8886 0 9561 287499 242162 2026-05-24T08:11:29Z Gleb Leo 2440 287499 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На ніве | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 22 траўня 1911 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Rodnyje zierniaty (1916)/II/Wiesna/Na niwie|Na niwie]] // {{Fine|[[Rodnyje zierniaty (1916)|Rodnyje zierniaty]] / skład. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. Wilnia: Drukarnia biełaruskaj časopisi „Homan“, 1916}} * [[Водгульле (1922)/На ніве|На ніве]] // {{Fine|[[Водгульле (1922)|Водгульле]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/На ніве|На ніве]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II/Б/Якуб Колас/Водгульле/На ніве|На ніве]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II|Выпуск II]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1/III/На ніве|На ніве]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1|Том I, выпуск першы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Pierszy pramień (1929)/86|86. Na niwie]] // {{Fine|[[Pierszy pramień (1929)|Pierszy pramień]] / skład. ''[[Аўтар:Станіслаў Любіч-Маеўскі|Stanisłaŭ Lubicz-Majeŭski]]''. Lwoŭ: Dziarżaŭnae Wydawiectwa Szkolnych Kniżak, 1929}} * [[Zasieŭki (1937)/Biełaruskaja pryroda i praca/Na nivie|Na nivie]] // {{Fine|[[Zasieŭki (1937)|Zasieŭki]] / skład. ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Siarhiej Paŭłovič]]''. Vilnia: Vydańnie Biełaruskaha Vydaviectva „Biełpres“, 1937}} [[Катэгорыя:Водгульле (1922)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] j5cy0hoetactc4iku9mlojb2luhwkd0 0 10707 287509 286100 2026-05-24T08:19:53Z Gleb Leo 2440 287509 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Балотам сьнежным праз сасоньнік | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 25 сьнежня 1922 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1923/2/Люблю|Люблю]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Студзень 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/2|№2]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/На шляху да рэволюцыі/Люблю|Люблю]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Люблю|Люблю]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Выбраныя вершы (Чарот, 1925)/На розныя тэмы/Балотам сьнежным праз сасоньнік|Балотам сьнежным праз сасоньнік]] // {{Fine|[[Выбраныя вершы (Чарот, 1925)|Выбраныя вершы]]. Менск: Выданьне ЦБ „Маладняка“, 1925}} * [[Сонечны паход (1929)/Балотам сьнежным праз сасоньнік|Балотам сьнежным праз сасоньнік]] // {{Fine|[[Сонечны паход (1929)|Сонечны паход]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Выбраныя вершы (Чарот, 1925)]] [[Катэгорыя:Сонечны паход]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] i06oj8luw68wdpwzol9oaf78iemn9od 0 13864 287624 168915 2026-05-24T11:21:05Z Gleb Leo 2440 287624 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сьведка | аўтар = Францішак Багушэвіч | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Ніва (1906)/кірыліца/1907/9/Сьведка|Сьведка]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Нива]]. — 2 (15) марца 1907. — [[Наша Ніва (1906)/кірыліца/1907/9|№9]]}} * [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1907/9/«Świedka»|„Świedka“]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Nasza Niwa]]. — 2 (15) marca 1907. — [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1907/9|№9]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Проза/Сьведка|Сьведка]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Апавяданні Францішка Багушэвіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] gyghfuvc2uofm7idks8lk9rkmicipls 0 18277 287603 274871 2026-05-24T09:31:44Z Gleb Leo 2440 287603 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ваявода | аўтар = Адам Міцкевіч | секцыя = Верш | арыгінал = [[:pl:Czaty|Czaty]] | пераклад = Янка Купала | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1828 год }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/VII/Ў дагонку|Ў дагонку]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/VII/Удагонку|Удагонку]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Ў дагонку|Ў дагонку]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Пераклады з польскае мовы/Удагонку|Удагонку]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} * [[Ваявода (1940)|Ваявода]] (1940) [[Катэгорыя:Вершы Адама Міцкевіча]] [[Катэгорыя:Пераклады Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Пераклады з польскай мовы]] [[Катэгорыя:Балады]] [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Творы 1828 года]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] k8aivrxzpid6gra2h2m9gdcal1jq0vt 0 19408 287605 274831 2026-05-24T09:32:45Z Gleb Leo 2440 287605 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Курган | аўтар = Янка Купала | секцыя = Паэма | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1910 год }} {{Вікіпэдыя|Курган (паэма)|Курган (паэма)}} * [[Наша Ніва (1906)/1912/25/Курган|Курган]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 21 чэрвеня (іюня) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/25|№25]]}} * [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1912/25/Kurhan|Kurhan]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Naša Niwa]]. — 21 (4) čerwienia (junia) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1912/25|№25]]}} * [[Зборнік «Нашай Нівы» (1912, кірыліца)/2/Курган|Курган]] // {{Fine|Зборнік „Нашай Нівы“. [[Зборнік «Нашай Нівы» (1912, кірыліца)/2|№ 2]]. Вільня: Друкарня М. Кухты, 1912}} * [[Zbornik «Našaj Niwy» (1912)/2/Kurhan|Kurhan]] // {{Fine|Zbornik „Našaj Niwy“. [[Zbornik «Našaj Niwy» (1912)/2|№ 2]]. Wilnia: Drukarnia M. Kuchty, 1912}} * [[Шляхам жыцьця (1913)/VI/Курган|Курган]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/VI/Курган|Курган]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Курган|Курган]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Байкі і аповесьці/Курган|Курган]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II/Б/Янка Купала/Шляхам жыцьця/Курган|Курган]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II|Выпуск II]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Паэмы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] fdj1t8w5oobbu1kgr6brh4720goxant 0 20411 287621 129910 2026-05-24T11:17:31Z Gleb Leo 2440 287621 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Злавіў | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1913 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Родныя зьявы (1914)/Злавіў|Злавіў]] // {{Fine|[[Родныя зьявы (1914)|Родныя зьявы]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1914}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Проза/Злавіў|Злавіў]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[У ціхай вадзе (1925)/Злавіў|Злавіў]] // {{Fine|[[У ціхай вадзе (1925)|У ціхай вадзе]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Родныя зьявы (1914)]] [[Катэгорыя:У ціхай вадзе]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0k2b0caeu2o6fljdg1mcckh8kjleqnw 0 20415 287622 129896 2026-05-24T11:18:14Z Gleb Leo 2440 287622 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Стараста | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1914 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вялікодная пісанка (1914)/Стараста|Стараста]] // {{Fine|[[Вялікодная пісанка (1914)|Вялікодная пісанка]]. Вільня: Друкарня Марціна Кухты, 1914}} * [[Родныя зьявы (1914)/Стараста|Стараста]] // {{Fine|[[Родныя зьявы (1914)|Родныя зьявы]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1914}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Проза/Злавіў|Злавіў]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[У ціхай вадзе (1925)/Стараста|Стараста]] // {{Fine|[[У ціхай вадзе (1925)|У ціхай вадзе]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Родныя зьявы (1914)]] [[Катэгорыя:У ціхай вадзе]] [[Катэгорыя:Гумарыстычная проза]] [[Катэгорыя:Алкаголь]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] t6hj0ul2jd9t2ymcix1pjd7cl1iuqaf 287623 287622 2026-05-24T11:18:28Z Gleb Leo 2440 287623 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Стараста | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1914 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вялікодная пісанка (1914)/Стараста|Стараста]] // {{Fine|[[Вялікодная пісанка (1914)|Вялікодная пісанка]]. Вільня: Друкарня Марціна Кухты, 1914}} * [[Родныя зьявы (1914)/Стараста|Стараста]] // {{Fine|[[Родныя зьявы (1914)|Родныя зьявы]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1914}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Проза/Стараста|Стараста]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[У ціхай вадзе (1925)/Стараста|Стараста]] // {{Fine|[[У ціхай вадзе (1925)|У ціхай вадзе]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Родныя зьявы (1914)]] [[Катэгорыя:У ціхай вадзе]] [[Катэгорыя:Гумарыстычная проза]] [[Катэгорыя:Алкаголь]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] kiqw40kw705pivtdgan160zeo83y0iz 102 23698 287626 284283 2026-05-24T11:22:05Z Gleb Leo 2440 287626 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Петрашкевіч | Імёны =Альфонс | Першая літара прозвішча =П | Варыянты імёнаў =псеўд.: Філафей Калінка, Пранцішак Красоўскі | Апісанне =беларускі паэт | Іншае = | ДН =1894 | Месца нараджэння = | ДС =20 траўня 1918 (24 гады) | Месца смерці = | Выява =Alfons Pietraškievič. Альфонс Петрашкевіч (1910-18).jpg | Вікіпедыя =be:Альфонс Баляслававіч Петрашкевіч | Вікіпедыя2 =be-x-old:Альфонс Петрашкевіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Альфонс Петрашкевіч | Google = }} == Творы == {{All works‎}} '''1913''' * [[Маладая Беларусь (альманах)/3/Wieršy (Петрашкевіч)|Wieršy]] // {{fine|[[Маладая Беларусь]]. — 1913. — [[Маладая Беларусь (альманах)/3|Сшытак 3]]}} * [[Песьня (Петрашкевіч)|Песьня]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 25 студня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/4|№4]]}} * [[Razam, razam da raboty…]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 9 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/29|№29]]}} * [[Sumnaj wosiani dzianioczki…]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 23 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/31|№31]]}} * [[Szumi sasonka…]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/36|№36]]}} '''1914''' * [[Скачы, браце, у роднай хаце…]] (1914) * [[Трыялет (Петрашкевіч)|Трыялет («І мой ахвярнік не астыў…»)]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1914. — [[Наша Ніва (газета)/1914/1|№1]]}} * [[Бура (Петрашкевіч)|Бура]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 17 Красавіка 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/15|№15]]}} '''1916''' * [[Цесна сэрцу у грудзях…|⁂ (Цесна сэрцу у грудзях…)]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 23 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/6|№6]]}} '''1918''' * [[Многа зорак…]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} '''1919''' * [[Družna da pracy]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 29 čerwienia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]}} * [[Moj kraj]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 18 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/6|№6]]}} '''1920''' * [[На дзікім балоце ля вольхі крывой…]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 11 сакавіка 1920. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/6|№6 (28)]]}} * [[Перасьцярога (Петрашкевіч)|Перасьцярога]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 2 мая 1920. — [[Рунь (часопіс)/1|№1]]}} == Апавяданьні == * [[Падзяліў (Петрашкевіч)|Падзяліў]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} == Пра аўтара == *[[Альфонсу Петрашкевічу (Зязюля)]] {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 99hk1yfy5c1ofxx5lchdc7p5wrksmqo 0 24818 287502 283221 2026-05-24T08:13:00Z Gleb Leo 2440 287502 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = А зязюлька кукавала… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/А зязюлька кукавала…|А зязюлька кукавала…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Безназоўнае (1925)/А зязюлька кукавала|А зязюлька кукавала]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/А зязюлька кукавала|А зязюлька кукавала…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/А зязюлька кукавала…|А зязюлька кукавала…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Птушкі ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bbzjex43fge9hzsw227bxfygjr4i5nw 0 26348 287546 163989 2026-05-24T08:44:09Z Gleb Leo 2440 287546 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзьве долі | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1919 год }} * [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/16/Дзьве долі|Дзьве долі]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 6 кастрычніка 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/16|№16]]}} * [[Спадчына (1922)/III/Дзьве долі|Дзьве долі]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Дзьве долі|Дзьве долі]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Дзьве долі|Дзьве долі]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] o15keo98nv2fo4j6x4qpydyatkgpoha 0 27161 287534 196627 2026-05-24T08:38:16Z Gleb Leo 2440 287534 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ноч | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1909 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Песьні-жальбы (1910)/Думкі/Ноч|Ноч]] // {{Fine|[[Песьні-жальбы (1910)|Песьні-жальбы]]. Вільня: Віленская друкарня, 1910}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Ноч|Ноч]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1/I/Ноч (Між палёў шырокіх…)|Ноч]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1|Том I, выпуск першы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Мой дом (1946)/Ноч|Ноч]] // [[Мой дом (1946)|Мой дом]]. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае выдавецтва БССР, 1946}} [[Катэгорыя:Песьні-жальбы]] [[Катэгорыя:Мой дом (Колас)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5kuvhaxs9tza5rorujit22ousdx2lbt 0 27208 287496 156264 2026-05-24T08:06:23Z Gleb Leo 2440 287496 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дуб | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 22 чэрвеня 1910 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Водгульле (1922)/Дуб|Дуб]] // {{Fine|[[Водгульле (1922)|Водгульле]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Дуб|Дуб]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1/II/Дуб|Дуб]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1|Том I, выпуск першы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Водгульле (1922)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] h0gmgu6xzun87o29w1n4qk14lu5vy14 0 28362 287529 208535 2026-05-24T08:34:08Z Gleb Leo 2440 287529 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Звон шыбаў | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Водгульле (1922)/Звон шыбаў|Звон шыбаў]] // {{Fine|[[Водгульле (1922)|Водгульле]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Звон шыбаў|Звон шыбаў]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II/Б/Якуб Колас/Водгульле/Звон шыбаў|Звон шыбаў]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II|Выпуск II]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2/IV/Звон шыбаў|Звон шыбаў]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2|Том I, выпуск другі]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Водгульле (1922)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ttlkmbtpjrkjvbtjymfxjxz91xyl3ne 0 29316 287562 141239 2026-05-24T08:54:21Z Gleb Leo 2440 287562 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Лета | аўтар = Хведар Чарнышэвіч | год = 1912 год | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Ніва (1906)/1912/30/Лета|Лета]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 (8) ліпня (юля) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/30|№30]]}} * [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1912/30/Leta|Leta]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Naša Niwa]]. — 26 (8) lipnia (jula) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1912/30|№30]]}} * [[Зборнік «Нашай Нівы» (1912, кірыліца)/2/Лета|Лета]] // {{Fine|Зборнік „Нашай Нівы“. [[Зборнік «Нашай Нівы» (1912, кірыліца)/2|№ 2]]. Вільня: Друкарня М. Кухты, 1912}} * [[Zbornik «Našaj Niwy» (1912)/2/Leta|Leta]] // {{Fine|Zbornik „Našaj Niwy“. [[Zbornik «Našaj Niwy» (1912)/2|№ 2]]. Wilnia: Drukarnia M. Kuchty, 1912}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Лета|Лета]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Хведара Чарнышэвіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 6rqj23cfi6868dzdy0q0c3vrbktrf25 102 29721 287570 286050 2026-05-24T09:06:52Z Gleb Leo 2440 287570 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Міхал |Прозвішча = Запольскі |Варыянты імёнаў = Крыптанімы: М. З.; M. Z. |Выява = |ДН = 21 студзеня 1893 |Месца нараджэння = в. Калядзічы |ДС = 10 кастрычніка 1956 |Месца смерці = |Апісанне = беларускі паэт, пісьменнік-перакладчык, драматург, публіцыст у эміграцыі (Югаславія) |Іншае = {{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}} |Вікіпедыя = Міхаіл Запольскі |Вікіпедыя2 = Міхал Запольскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Міхал Запольскі |Першая літара прозвішча = З }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Без шчасьця]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 12 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/17|№17]]}} * [[Нашым поэтам (Запольскі)|Нашым поэтам]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 26 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/19|№19]]}} * [[І нудна…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 9 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/20-21|№20-21]]}} * [[Ціха ў небе… Іду я мяжою…|Ціха у небі… іду я мяжою…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/24|№24]]}} * [[Поэтам (Запольскі)|Поэтам]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 3 верасьня 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/30|№30]]}} * [[Маладое жыцьцё (Запольскі)|Маладое жыцьцё]] // {{Fine|[[Маладое жыцьцё (1921)|Маладое жыцьцё]]. — студзень 1923. — [[Маладое жыцьцё (1921)/1923/1|№1]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Журналісты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] gxsjhofjchec6jy9lylure5qfjblrre 0 30081 287476 180774 2026-05-23T18:02:46Z Gleb Leo 2440 287476 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Бѣлорусскій сборникъ | аўтар = Еўдакім Раманаў | секцыя = Фальклёр | папярэдні = | наступны = | дата = 1885—1912 | анатацыі = }} [[File:Романов Е Белорусский сборник 01 Губерния Могилевская 01-02 1885.pdf|page=1|right|200px]] * {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/1-2|Выпускъ 1-2]]|Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912). Выпускъ 1 и 2.pdf}}. Пѣсни, пословицы, загадки * {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3|Выпускъ 3]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf}}. Сказки * {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/4|Выпускъ 4]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Вып. 4. Сказки космогоническія и культурныя. Витебскъ. 1891.pdf}}. Сказки космогоническія и культурныя * {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/5|Выпускъ 5]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Вып. 5. Заговоры, апокрифы и духовные стихи. Витебскъ. 1891.pdf}}. Заговоры, апокрифы и духовныя стихи * {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/6|Выпускъ 6]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Выпускъ шестой. Сказки. Могилевъ. 1901.pdf}}. Сказки * {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/7|Выпускъ 7]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Вып. 7. Бѣлорусскія народныя мелодіи. Пѣсни..., танцы, духовные стихи. Вильна. 1910.pdf}}. Бѣлорусскія народныя мелодіи. Пѣсни сезонныя, обрядовыя, игровыя, танцы, духовныя стихи * {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/8-9|Выпускъ 8-9]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Вып. 8-9. Бытъ бѣлорусса. Словарь условныхъ языковъ. Вильна. 1912.pdf}}. Быт бѣлорусса. Опыт словаря условныхъ языковъ Бѣлоруссіи: с параллелями великорусскими, малорусскими и польскими. [[Катэгорыя:Еўдакім Раманаў]] [[Катэгорыя:Беларускі фальклор]] [[Катэгорыя:Фальклорныя зборнікі]] jdtb8ti1sirwb60mlk27hopwxqtquzn 0 32653 287612 208512 2026-05-24T09:38:03Z Gleb Leo 2440 287612 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Катаржнікі | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1909 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Песьні-жальбы (1910)/С турмы/Катаржнікі|Катаржнікі]] // {{Fine|[[Песьні-жальбы (1910)|Песьні-жальбы]]. Вільня: Віленская друкарня, 1910}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Катаржнікі|Катаржнікі]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2/V/Катаржнікі|Катаржнікі]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2|Том I, выпуск другі]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Песьні-жальбы]] [[Катэгорыя:Турэмная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 67ks0jvr05lxt0vewln634ec9b9nsuu 0 32660 287613 209004 2026-05-24T09:38:42Z Gleb Leo 2440 287613 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У астрозе | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1908 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Песьні-жальбы (1910)/С турмы/У вастрозе|У вастрозе]] // {{Fine|[[Песьні-жальбы (1910)|Песьні-жальбы]]. Вільня: Віленская друкарня, 1910}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/У вастрозе|У вастрозе]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2/V/У вастрозе (Нудна Сьцёпку за рашоткай…)|У вастрозе]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2|Том I, выпуск другі]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Вершы (Колас, 1940)/У вастрозе|У вастрозе]] // {{Fine|[[Вершы (Колас, 1940)|Вершы]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва пры СНК БССР, 1940}} [[Катэгорыя:Песьні-жальбы]] [[Катэгорыя:Турэмная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] pbc6alm45egpjdoxjo6zk4vjchy6axo 0 32663 287614 208514 2026-05-24T09:40:11Z Gleb Leo 2440 287614 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Сьцёпкаў сон | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1908 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Песьні-жальбы (1910)/С турмы/Сон у турме|Сон у турме]] // {{Fine|[[Песьні-жальбы (1910)|Песьні-жальбы]]. Вільня: Віленская друкарня, 1910}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Сьцёпкаў сон|Сьцёпкаў сон]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2/V/Сьцёпкаў сон|Сьцёпкаў сон]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2|Том I, выпуск другі]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Песьні-жальбы]] [[Катэгорыя:Турэмная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] fletf08y4iaxft60r3mocn4kwwainjd 287615 287614 2026-05-24T09:40:26Z Gleb Leo 2440 287615 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Сьцёпкаў сон | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1908 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Песьні-жальбы (1910)/С турмы/Сон у турме|Сон у турме]] // {{Fine|[[Песьні-жальбы (1910)|Песьні-жальбы]]. Вільня: Віленская друкарня, 1910}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Сон у турме|Сон у турме]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2/V/Сьцёпкаў сон|Сьцёпкаў сон]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2|Том I, выпуск другі]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Песьні-жальбы]] [[Катэгорыя:Турэмная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] labbtvceofzcwgtz2t3eyii3j16vvhw 0 32665 287616 209021 2026-05-24T09:40:56Z Gleb Leo 2440 287616 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пісьмо з астрога | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1909 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Песьні-жальбы (1910)/С турмы/Пісьмо с турмы|Пісьмо с турмы]] // {{Fine|[[Песьні-жальбы (1910)|Песьні-жальбы]]. Вільня: Віленская друкарня, 1910}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Пісьмо з турмы|Пісьмо з турмы]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II/Б/Якуб Колас/Песьні жальбы/Пісьмо з турмы|Пісьмо з турмы]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II|Выпуск II]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2/V/Пісьмо з астрогу|Пісьмо з астрогу]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2|Том I, выпуск другі]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Вершы (Колас, 1940)/Пісьмо з астрога|Пісьмо з астрога]] // {{Fine|[[Вершы (Колас, 1940)|Вершы]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва пры СНК БССР, 1940}} [[Катэгорыя:Песьні-жальбы]] [[Катэгорыя:Турэмная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ja4hv2ooy6k614k2hqzzmxbevj7rcww 0 38658 287539 107690 2026-05-24T08:40:13Z Gleb Leo 2440 287539 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Жыцьцё | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = ? год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Жыцьцё|Жыцьцё]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Завіруха (1929)/Жыцьцё|Жыцьцё]] // {{Fine|[[Завіруха (1929)|Завіруха]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Завіруха (Чарот)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] fe7kx6c14u73vlhatx0n8kecj235dmv 0 38931 287602 126821 2026-05-24T09:30:29Z Gleb Leo 2440 287602 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Незнаёмы | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларусь (газета, Мінск)/1920/31/Незнаёмы|Незнаёмы]] // {{Fine|[[Беларусь (газета, Мінск)|Беларусь]]. — 13 лютага 1920. — [[Беларусь (газета, Мінск)/1920/31|№31 (87)]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Незнаёмы|Незнаёмы]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Завіруха (1929)/Незнаёмы|Незнаёмы]] // {{Fine|[[Завіруха (1929)|Завіруха]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Завіруха (Чарот)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 8qiyauzmj0cydnmwg5q320sebfpp0h8 0 38961 287567 108204 2026-05-24T09:00:14Z Gleb Leo 2440 287567 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сьветлая ноч | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Сьветлая ноч|Сьветлая ноч]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Завіруха (1929)/Сьветлая ноч|Сьветлая ноч]] // {{Fine|[[Завіруха (1929)|Завіруха]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Завіруха (Чарот)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 13m91omexqts2tv59zsvep4y5vupoju 0 39496 287549 163625 2026-05-24T08:46:23Z Gleb Leo 2440 287549 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Надзея | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Барвенак (1924)/Трывогі і надзеі/Надзея|Надзея]] // {{Fine|[[Барвенак (1924)|Барвенак]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Надзея|Надзея]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Межы (1929)/I/Надзея|Надзея]] // {{Fine|[[Межы (1929)|Межы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Барвенак]] [[Катэгорыя:Межы (Гурло)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bl8mxqey8uolp7d3ky45vvpqtoui7pc 0 39571 287537 223170 2026-05-24T08:39:48Z Gleb Leo 2440 287537 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Над рэчкай | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1912 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Маладая Беларусь (альманах)/3/Вершы (Гурло)/Над рэчкай|Над рэчкай]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1913. — [[Маладая Беларусь (альманах)/3|Сшытак 3]]}} * [[Барвенак (1924)/Хараство прыроды/Уночы (Скрозь нязьмерную гладзь у люстранай вадзе…)|Уночы]] // {{Fine|[[Барвенак (1924)|Барвенак]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Над рэчкай|Над рэчкай]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Межы (1929)/III/Над рэчкай|Над рэчкай]] // {{Fine|[[Межы (1929)|Межы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Барвенак]] [[Катэгорыя:Межы (Гурло)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] snl4guja97n97h29clh6didwkjl3uss 0 39572 287582 109589 2026-05-24T09:15:16Z Gleb Leo 2440 287582 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} [[File:Noche de luna llena - Full moon night.jpg|right|250px]] *[[Уночы (Колас)|Уночы]] (1910) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. *[[Уночы (Гурло)|Уночы]] (1910) — верш [[Аўтар:Алесь Гурло|Алеся Гурла]]. *[[Уночы (Бядуля)|Уночы]] (?) — верш [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрака Бядулі]]. mgbmvmoe7wpopbdybtt2bh1jnzokd53 0 39665 287513 211969 2026-05-24T08:22:27Z Gleb Leo 2440 287513 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Віхор | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1910 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Ніва (1906)/1913/4/Віхор|Віхор]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 25 студня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/4|№4]]}} * [[Pieršaja čytanka (1916)/Wichor|Wichor]] // {{Fine|[[Pieršaja čytanka (1916)|Pieršaja čytanka]] / skład. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. Wilnia: Drukarnia M. Kuchty, 1916}} * [[Барвенак (1924)/Хараство прыроды/Віхор|Віхор]] // {{Fine|[[Барвенак (1924)|Барвенак]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Віхор|Віхор]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Барвенак]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] sf1ismuq8j2donvd4ytaqi4scq4869m 0 39722 287547 109804 2026-05-24T08:44:52Z Gleb Leo 2440 287547 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На моры | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1916 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Барвенак (1924)/Гоман мора/На моры (Заблішчэлі ў цёмнай далі маякі…)|На моры]] // {{Fine|[[Барвенак (1924)|Барвенак]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/На моры|На моры]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Барвенак]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] av1ls9vhap6ifi3qf1lb3vus9unvanj 0 39830 287500 223173 2026-05-24T08:11:56Z Gleb Leo 2440 287500 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мой край | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1923/2/Мой край|Мой край]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Студзень 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/2|№2]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Мой край|Мой край]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Барвенак (1924)/Родныя вобразы/Мой край|Мой край]] // {{Fine|[[Барвенак (1924)|Барвенак]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Межы (1929)/IV/Мой край|Мой край]] // {{Fine|[[Межы (1929)|Межы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Барвенак]] [[Катэгорыя:Межы (Гурло)]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] djxe646udbawrwqsw0mu3n2bkzt6e47 287501 287500 2026-05-24T08:12:27Z Gleb Leo 2440 287501 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мой край | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1923/2/Мой край|Мой край]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Студзень 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/2|№2]]}} * [[Барвенак (1924)/Родныя вобразы/Мой край|Мой край]] // {{Fine|[[Барвенак (1924)|Барвенак]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Мой край|Мой край]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Межы (1929)/IV/Мой край|Мой край]] // {{Fine|[[Межы (1929)|Межы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Барвенак]] [[Катэгорыя:Межы (Гурло)]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] qz5o232huup4ycxxlg58oscxreqnokz 0 39884 287580 110021 2026-05-24T09:12:46Z Gleb Leo 2440 287580 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мары каханьня | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = ? год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Барвенак (1924)/Чары каханьня/Мары каханьня|Мары каханьня]] // {{Fine|[[Барвенак (1924)|Барвенак]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Мары каханьня|Мары каханьня]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Барвенак]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 3nole0t5u3m2klkafutn3z3rjmjlyf0 0 39891 287577 168374 2026-05-24T09:11:30Z Gleb Leo 2440 287577 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Песьня | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1913 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Маладая Беларусь (альманах)/3/Вершы (Гурло)/Песьня|Песьня]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1913. — [[Маладая Беларусь (альманах)/3|Сшытак 3]]}} * [[Барвенак (1924)/Чары каханьня/Песьня|Песьня]] // {{Fine|[[Барвенак (1924)|Барвенак]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Песьня (Гурло)|Песьня]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Барвенак]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0hab66f33twjdu2zjrxp3ygm3wrulaf 0 39982 287548 110152 2026-05-24T08:45:47Z Gleb Leo 2440 287548 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вечар на моры | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1916 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Барвенак (1924)/Гоман мора/Вечар на моры|Вечар на моры]] // {{Fine|[[Барвенак (1924)|Барвенак]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Вечар над морам|Вечар над морам]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Барвенак]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ibgm77siip22dq5eyrwnk5q54rcl19x 0 40021 287553 110201 2026-05-24T08:48:47Z Gleb Leo 2440 287553 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сьвітаньне | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = ? год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Барвенак (1924)/Хараство прыроды/Сьвітаньне|Сьвітаньне]] // {{Fine|[[Барвенак (1924)|Барвенак]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Сьвітаньне|Сьвітаньне]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Барвенак]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 1n212z2ik1xrc19d3tzl2qaj6aknw1k 0 40082 287507 134430 2026-05-24T08:17:32Z Gleb Leo 2440 287507 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мая песьня | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1913 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Барвенак (1924)/Трывогі і надзеі/Мая песьня|Мая песьня]] // {{Fine|[[Барвенак (1924)|Барвенак]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Мая песьня|Мая песьня]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Барвенак]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] sfz41dj078bp36a9qqsgncq0961ah74 0 40226 287619 127636 2026-05-24T11:08:41Z Gleb Leo 2440 287619 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Васількі | аўтар = Ядвігін Ш. | сэкцыя = Абразок | папярэдні = | наступны = | год = 1911 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Ніва (1906)/1911/7/Васількі|Васількі]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 17 Лютаго (Февраля) 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/7|№7]]}} * [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1911/7/Wasilki|Wasilki]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Naša Niwa]]. — 17 Lutaho (Fiewrala) 1911. — [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1911/7|№7]]}} * [[Васількі (1914)/Васількі|Васількі]] // {{Fine|[[Васількі (1914)|Васількі]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1914}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Проза/Васількі|Васількі]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Васількі (Ядвігін)]] [[Катэгорыя:Абразкі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] cx7894vmnx8n7d4tchfbvg8xi1ew5b8 0 40403 287620 115546 2026-05-24T11:09:03Z Gleb Leo 2440 287620 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Важная фіга | аўтар = Ядвігін Ш. | сэкцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1909/24/Wažnaja figa|Wažnaja figa]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Nasza Niwa]]. — 11 (24) junia 1909. — [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1909/24|№24]]}} * [[Васількі (1914)/Важная фіга|Важная фіга]] // {{Fine|[[Васількі (1914)|Васількі]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1914}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Проза/Важная фіга|Важная фіга]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Васількі (Ядвігін)]] [[Катэгорыя:Гумарыстычная проза]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] cg3tx1zo5npcevpiumyc08gamro8izj 0 40591 287585 141242 2026-05-24T09:18:15Z Gleb Leo 2440 287585 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Не хачу я нічога казаці табе… | аўтар = Канстанцыя Буйло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1912 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Ніва (1906)/1912/30/Не хачу я нічога казаці табе…|⁂ (Не хачу я нічога казаці табе…)]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 (8) ліпня (юля) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/30|№30]]}} * [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1912/30/Nie chaču ja ničoha kazaci tabie…|⁂ (Nie chaču ja ničoha kazaci tabie…)]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Naša Niwa]]. — 26 (8) lipnia (jula) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1912/30|№30]]}} * [[Зборнік «Нашай Нівы» (1912, кірыліца)/2/Не хачу я нічога казаці табе…|⁂ (Не хачу я нічога казаці табе…)]] // {{Fine|Зборнік „Нашай Нівы“. [[Зборнік «Нашай Нівы» (1912, кірыліца)/2|№ 2]]. Вільня: Друкарня М. Кухты, 1912}} * [[Zbornik «Našaj Niwy» (1912)/2/Nie chaču ja ničoha kazaci tabie…|⁂ (Nie chaču ja ničoha kazaci tabie…)]] // {{Fine|Zbornik „Našaj Niwy“. [[Zbornik «Našaj Niwy» (1912)/2|№ 2]]. Wilnia: Drukarnia M. Kuchty, 1912}} * [[Курганная кветка (1914)/Не хачу я нічога казаці табе…|⁂ (Не хачу я нічога казаці табе…)]] // {{Fine|[[Курганная кветка (1914)|Курганная кветка]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1914}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Не хачу я нічога казаці табе…|Не хачу я нічога казаці табе…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Курганная кветка]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 7y0o6mtxktuxerkxmh8f68e7hedtnog 0 48371 287608 127646 2026-05-24T09:36:19Z Gleb Leo 2440 287608 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Два браты (Дэкер/Ластоўскі)|Два браты]] (?) — апавяданьне [[Аўтар:Эдуард Доўвес Дэкер|Эдуарда Доўвеса Дэкера]], пераклад [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]]. * [[Два браты (Купала)|Два браты]] (1906—1910) — верш [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]. * [[Два браты (Бядуля)|Два браты]] (?) — верш [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрака Бядулі]]. 5rc3qmhj03m4bouzlti7f15cmu534dh 0 48747 287489 187749 2026-05-24T07:59:47Z Gleb Leo 2440 287489 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускі календар «Нашай Нівы» | безаўтара = | секцыя = Зборнік | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1910—1916 год | анатацыі = }} * {{Скан|[[Беларускі календар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1910|Першы беларускі календар „Нашае Нівы“ на 1910 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1910 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „Нашае Нівы“, 1910}} * {{Скан|[[Беларускі календар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1911|Беларускі календар „Нашае Нівы“ на 1911 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1911 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „Нашае Нівы“, 1911}} * {{Скан|[[Беларускі календар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1912|Беларускі календар „Нашае Нівы“ на 1912 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1912 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня Марціна Кухты, 1912}} * {{Скан|[[Беларускі календар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1913|Беларускі календар „Нашае Нівы“ на 1913 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1913 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня Марціна Кухты, 1913}} * {{Скан|[[Беларускі календар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1914|Беларускі календар на 1914 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1914 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Выдавецтво Беларускай Выдавецкай Суполкі, 1914}} * {{Скан|[[Беларускі календар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1915|Беларускі календар на 1915 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1915 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „Беларускаго Выдавецкаго Таварыства ў Вільні“, 1914}} * {{Скан|[[Беларускі календар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1916|Беларускі календар на 1916 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1916 год.pdf}}. {{Fine|Вільня, 1916}} {{PD-Расійская імперыя}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні]] [[Катэгорыя:Друкаваныя календары]] ch6tkkd7ks52r3v1mt7uuh3oo3jd4o1 287494 287489 2026-05-24T08:02:06Z Gleb Leo 2440 287494 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускі каляндар «Нашай Нівы» | безаўтара = | секцыя = Зборнік | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1910—1916 год | анатацыі = }} * {{Скан|[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1910|Першы беларускі календар „Нашае Нівы“ на 1910 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1910 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „Нашае Нівы“, 1910}} * {{Скан|[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1911|Беларускі календар „Нашае Нівы“ на 1911 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1911 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „Нашае Нівы“, 1911}} * {{Скан|[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1912|Беларускі календар „Нашае Нівы“ на 1912 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1912 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня Марціна Кухты, 1912}} * {{Скан|[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1913|Беларускі календар „Нашае Нівы“ на 1913 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1913 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня Марціна Кухты, 1913}} * {{Скан|[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1914|Беларускі календар на 1914 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1914 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Выдавецтво Беларускай Выдавецкай Суполкі, 1914}} * {{Скан|[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1915|Беларускі календар на 1915 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1915 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „Беларускаго Выдавецкаго Таварыства ў Вільні“, 1914}} * {{Скан|[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1916|Беларускі календар на 1916 год]]|Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1916 год.pdf}}. {{Fine|Вільня, 1916}} {{PD-Расійская імперыя}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні]] [[Катэгорыя:Друкаваныя календары]] nzbgp6u3tmd3w1qus0s3yiznu2hh522 0 58435 287510 148122 2026-05-24T08:20:48Z Gleb Leo 2440 287510 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пакуль жыў — для мяне | аўтар = Цішка Гартны | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 30 жніўня 1914 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1923/5-6/Пакуль жыў — для мяне|Пакуль жыў — для мяне]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Красавік—май 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/5-6|№5-6]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Пакуль жыў — для мяне…|Пакуль жыў — для мяне…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Урачыстасьць (1925)/Урачыстасьць жыцьця/Пакуль жыў — для мяне|Пакуль жыў — для мяне]] // {{Fine|[[Урачыстасьць (1925)|Урачыстасьць]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Урачыстасьць (1928)/Урачыстасьць жыцьця/Пакуль жыў — для мяне|Пакуль жыў — для мяне]] // {{Fine|[[Урачыстасьць (1928)|Урачыстасьць]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Урачыстасьць (Гартны)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] gcz2tysulw2bvixh3ua0lt983tx6s68 0 58561 287498 193745 2026-05-24T08:11:07Z Gleb Leo 2440 287498 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мая хата — постаць нівы… | аўтар = Цішка Гартны | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1910 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/З прыродай вянчаньне|З прыродай вянчаньне]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Урачыстасьць (1925)/Урачыстасьць жыцьця/Мая хата — постаць нівы|Мая хата — постаць нівы]] // {{Fine|[[Урачыстасьць (1925)|Урачыстасьць]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Урачыстасьць (1928)/Урачыстасьць жыцьця/Мая хата — постаць нівы|Мая хата — постаць нівы]] // {{Fine|[[Урачыстасьць (1928)|Урачыстасьць]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1/Урачыстасьць жыцьця/Мая хата — постаць нівы…|⁂ Мая хата — постаць нівы…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1|Том 1]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Урачыстасьць (Гартны)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] h5v9gv1fw8lvo8r138jcliywh55q997 0 58563 287512 193749 2026-05-24T08:21:59Z Gleb Leo 2440 287512 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Белым матылёчкам… | аўтар = Цішка Гартны | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1915 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Белым матылёчкам|Белым матылёчкам]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Урачыстасьць (1925)/Урачыстасьць жыцьця/Белым матылёчкам|Белым матылёчкам]] // {{Fine|[[Урачыстасьць (1925)|Урачыстасьць]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Урачыстасьць (1928)/Урачыстасьць жыцьця/Белым матылёчкам|Белым матылёчкам]] // {{Fine|[[Урачыстасьць (1928)|Урачыстасьць]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1/Урачыстасьць жыцьця/Белым матылёчкам…|⁂ Белым матылёчкам…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1|Том 1]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Урачыстасьць (Гартны)]] [[Катэгорыя:Насякомыя ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] jc5qt8g2le9esdhhebnroqf5q43ic2a 0 58567 287527 286228 2026-05-24T08:33:35Z Gleb Leo 2440 287527 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Я жыву | аўтар = Цішка Гартны | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1 верасьня 1912 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Я жыву|Я жыву]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Урачыстасьць (1925)/Урачыстасьць жыцьця/Я жыву|Я жыву]] // {{Fine|[[Урачыстасьць (1925)|Урачыстасьць]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Урачыстасьць (1928)/Урачыстасьць жыцьця/Я жыву|Я жыву]] // {{Fine|[[Урачыстасьць (1928)|Урачыстасьць]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1/Урачыстасьць жыцьця/Я жыву|Я жыву]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1|Том 1]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Урачыстасьць (Гартны)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] d5519xgf0izy16s91sf0eebg9h1lqyn 0 59078 287503 172542 2026-05-24T08:13:34Z Gleb Leo 2440 287503 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Сустракаць пайду вясну… | аўтар = Янка Журба | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Заранкі (1924)/Веснавое|Веснавое]] // {{Fine|[[Заранкі (1924)|Заранкі]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Спатыкаць пайду вясну…|Спатыкаць пайду вясну…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV/Б/Я. Журба/Спатыкаць пайду вясну…|Спатыкаць пайду вясну…]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV|Выпуск IV]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} [[Катэгорыя:Заранкі (Журба)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] k3vnr4mrr8l8b58mu4yd2xg9nk17o1c 0 59275 287586 192642 2026-05-24T09:19:38Z Gleb Leo 2440 287586 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ткачыха | аўтар = Цішка Гартны | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1912 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Ткачыха|Ткачыха]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV/В/Цішка Гартны/Песьні працы і змаганьня/Ткачыха|Ткачыха]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV|Выпуск IV]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} * [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1/Песьні працы ў прыгоне/Ткачыха|Ткачыха]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1|Том 1]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Песьні працы і змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] hldvfs4l6djrmu82iadp3mzmt6j7ajz 104 59453 287477 150087 2026-05-23T18:03:35Z Gleb Leo 2440 287477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>|- | <div style="margin-left:2em; text-indent:0em">{{Выроўніваньне-пачатак}}Вып. 2. Историческій очеркъ словообразованія и словоизмѣненія въ бѣлорусскомъ нарѣчіи. Варшава, 1911 г. 8°. IV+408 стр. ц.{{Выроўніваньне-канец}}</div> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 2 |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 50 |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |- | <div style="margin-left:2em; text-indent:0em">Вып. 3. Очерки синтаксиса бѣлорусскаго нарѣчія. Варшава, 1912 г. 8°. XIV+348 стр. ц.{{Выроўніваньне-канец}}</div> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 2 |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 50 |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |- | <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em">{{Выроўніваньне-пачатак}}'''[[Аўтар:Мікалай Нікіфароўскі|Н. Я. Никифоровскій]]'''. [[Бѣлорусскія пѣсни «Частушки» (1912)|Бѣлорусскія пѣсни „Частушки“]]. Вильна 1911 г. 4°. IV+166 стр. ц.{{Выроўніваньне-канец}}</div> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 1 |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 50 |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |- | <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em">{{Выроўніваньне-пачатак}}'''[[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Е. Р. Романовъ]]'''. Бѣлорусскій сборникъ. [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/8|Выпуски 8 и 9-й]]. (Бытъ Бѣлорусса. Словарь условныхъ языковъ). Вильна 1912 г. 8°. VII+600+124 стр. ц.{{Выроўніваньне-канец}}</div> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 3 |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 50 |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |- | <div style="margin-left:2em; text-indent:0em">{{Выроўніваньне-пачатак}}Матеріалы по этнографіи Гродненской губерніи. Подъ редакціей '''Е. Р. Романова'''. [[Матеріалы по этнографіи Гродненской губерніи (1911—1912)/1|Вып. I]]. Вильна 1911 г. 8°. II+239 стр. Тое-ж [[Матеріалы по этнографіи Гродненской губерніи (1911—1912)/2|Вып. II]]. Вильна, 1912 г. 8°. 66 стр. ц.{{Выроўніваньне-канец}}</div> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>—</center> |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>—</center> |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |- | <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em">{{Выроўніваньне-пачатак}}'''[[Аўтар:Аляксандр Сержпутоўскі|А. К. Сержпутовскій]]'''. [[Сказки и разсказы бѣлоруссовъ-полѣшуковъ (1911)|Сказки и разсказы бѣлорусовъ-полѣшуковъ]]. Спб., 1911 г. 8°. VII+188 стр. цэна{{Выроўніваньне-канец}}</div> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 1 |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>—</center> |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |- | <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em">{{Выроўніваньне-пачатак}}Яго-ж Грамматическій очерк бѣлорусскаго нарѣчія дер. Чудина, Слуцкаго уѣзда Минской губерніи. Спб., 1911 г. 8°. 66 стр. ц.{{Выроўніваньне-канец}}</div> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>—</center> |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 50 |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |- | <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em">{{Выроўніваньне-пачатак}}Leon Wasilewski. Litwa i Białoruś. (Przeszłość, teraźniejszość, tendencje rozwojowe). Kraków, 1912 г. 8°. XIX+361 str. cena{{Выроўніваньне-канец}}</div> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>—</center> |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>—</center> |style="vertical-align:bottom;"| <center>„</center> |} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Рэдакція звертаецца са шчырай просьбай да усіх ауторау і выдауцау прысылаць для прагляду і рэцэнзіі кніжкі і часопісы, у каторых хоць што колечы пішэцца а беларусах і а Беларусі, а такжэ этнографічные зборнікі і т. п. Аб усём прысланым будзем памешчаць атчоты у сшытках „Маладой Беларусі“. {{Справа|'''''{{Разьбіўка|Рэдакція}}.'''''{{gap|2em}}}} {{Выроўніваньне-канец}} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> 24tjn5ozgkgjr8tdz90av718quejv0x 0 59502 287589 160929 2026-05-24T09:22:49Z Gleb Leo 2440 287589 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Безь цябе — не жыву… | аўтар = Цішка Гартны | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Маладая Беларусь (альманах)/2/Ciška Hartny/II/Biez Ciabie — nie żywu…|Biez Ciabie — nie żywu…]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}} * [[Pieśni (1913)/II/Biez Ciabie — nie żywu|Biez Ciabie — nie żywu]] // {{Fine|[[Pieśni (1913)|Pieśni]]. Pieciarburh: „Zahlanie sonce i ŭ naše wakonce“, 1913}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Без цябе не жыву|Без цябе не жыву]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Песьні (Гартны)]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] c346sj0lh8ag1du75qcrs0vpa1couj2 0 59539 287600 193370 2026-05-24T09:29:37Z Gleb Leo 2440 287600 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Браты-дубкі | аўтар = Цішка Гартны | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1912 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Маладая Беларусь (альманах)/2/Ciška Hartny/III/Braty-dubki|Braty-dubki]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}} * [[Pieśni (1913)/III/Braty-dubki|Braty-dubki]] // {{Fine|[[Pieśni (1913)|Pieśni]]. Pieciarburh: „Zahlanie sonce i ŭ naše wakonce“, 1913}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Браты-дубкі|Браты-дубкі]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1/Вакола і ўдаль/Браты-дубкі|Браты-дубкі]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1|Том 1]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Песьні (Гартны)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ee8sbtuga9nc26gvm29muq3yvnecmc1 0 61409 287531 154003 2026-05-24T08:36:33Z Gleb Leo 2440 287531 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Возера | аўтар = Андрэй Александровіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1923/3-4/Возера|Возера]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Люты-сакавік 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/3-4|№3-4]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Возера|Возера]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Угрунь (1927)/Моладзь і сонца/Возера|Возера]] // {{Fine|[[Угрунь (1927)|Угрунь]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} [[Катэгорыя:Угрунь (Александровіч)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] jh81nvawriq65z5h8jxvdsjr5h4ebti 0 62727 287490 187741 2026-05-24T08:00:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1915/З роднай нівы/Горсць пшаніцы]] у [[Беларускі календар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1915/З роднай нівы/Горсць пшаніцы]] 157623 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Горсць пшаніцы | аўтар = Уладзіслаў Сыракомля | год = 1914 год | арыгінал = [[:pl:Garść pszenna|Garść pszenna]] {{smaller|(1856)}} | пераклад = Янка Лучына | секцыя = Верш | папярэдні = [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1915/Гаспадарка/Як лечыць жывёлы|Як лечыць жывёлы]] | наступны = [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1915/З роднай нівы/Міхаська|Міхаська]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Горсць пшаніцы (Сыракомля/Лучына)]]. }} <pages index="Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1915 год.pdf" from="42" to="43" fromsection="Пшаніца" tosection="Пшаніца" /> ie7wv04zvg1nydqnn344nqgtlfhmt0v 287492 287490 2026-05-24T08:01:48Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускі календар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1915/З роднай нівы/Горсць пшаніцы]] у [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1915/З роднай нівы/Горсць пшаніцы]] па-над перасылкаю 157623 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Горсць пшаніцы | аўтар = Уладзіслаў Сыракомля | год = 1914 год | арыгінал = [[:pl:Garść pszenna|Garść pszenna]] {{smaller|(1856)}} | пераклад = Янка Лучына | секцыя = Верш | папярэдні = [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1915/Гаспадарка/Як лечыць жывёлы|Як лечыць жывёлы]] | наступны = [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1915/З роднай нівы/Міхаська|Міхаська]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Горсць пшаніцы (Сыракомля/Лучына)]]. }} <pages index="Беларускі каляндар «Нашай Нівы» на 1915 год.pdf" from="42" to="43" fromsection="Пшаніца" tosection="Пшаніца" /> ie7wv04zvg1nydqnn344nqgtlfhmt0v 0 66842 287504 166364 2026-05-24T08:14:05Z Gleb Leo 2440 287504 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Апошняе «даруй» | аўтар = Міхайла Грамыка | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Апошняе «даруй»|Апошняе «даруй»]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Плынь (1927)/I/Апошняе «даруй»|Апошняе „даруй“]] // {{Fine|[[Плынь (1927)|Плынь]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} [[Катэгорыя:Плынь (Грамыка)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] j905vgh2fnhctbl2csqe5fy0zom0uwz 0 67103 287530 166988 2026-05-24T08:35:45Z Gleb Leo 2440 287530 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Пад бубянцы | аўтар = Міхайла Грамыка | секцыя = Цыкль вершаў | папярэдні = | наступны = | год = 8 лютага 1922 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Плынь (1927)/IV/Пад бубянцы|Пад бубянцы]] // {{Fine|[[Плынь (1927)|Плынь]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} == Урыўкі == * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Зоркі|Зоркі]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Плынь (Грамыка)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 01hxjpkeshih3882pz06hwinkg6ztnp 287532 287530 2026-05-24T08:37:17Z Gleb Leo 2440 287532 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Пад бубянцы | аўтар = Міхайла Грамыка | секцыя = Цыкль вершаў | папярэдні = | наступны = | год = 8 лютага 1922 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Плынь (1927)/IV/Пад бубянцы|Пад бубянцы]] // {{Fine|[[Плынь (1927)|Плынь]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} == Урыўкі == * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Зоркі|Зоркі]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Дарога|Дарога]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Плынь (Грамыка)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] c41s1njlyy56hjauc79dl2pftj2xj6p 0 69313 287617 171698 2026-05-24T11:05:43Z Gleb Leo 2440 287617 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Патаемное | аўтар = Максім Гарэцкі | год = Кастрычнік 1918 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Варта (1918)/Многа зорак|Многа зорак]] | наступны = [[Варта (1918)/Броніслаў Эпімах-Шыпілло|Броніслаў Эпімах-Шыпілло]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Патаёмнае]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Варта (1918).pdf" from="11" to="18" fromsection="Патаемное" /> {{Выроўніваньне-канец}} q2fzax9j5vj5igmnrji90o4wf4qem16 0 69314 287618 171699 2026-05-24T11:07:13Z Gleb Leo 2440 Выдалена перасылка на [[Варта (1918)/Патаемное]] 287618 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Патаёмнае | аўтар = Максім Гарэцкі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1918 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Варта (1918)/Патаемное|Патаемное]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Проза/Патаемнае|Патаемнае]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Апавяданні Максіма Гарэцкага]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] fpmfk836swordysvvx9kxifylq2eijv 0 80809 287533 193891 2026-05-24T08:37:38Z Gleb Leo 2440 287533 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Хочацца жыць | аўтар = Цішка Гартны | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1914 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Хочацца жыць|Хочацца жыць]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1/Настроі/Хочацца жыць|Хочацца жыць]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1|Том 1]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Вершы Цішкі Гартнага]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 8iz33apm41qbinsut7galla8mmdb4nt 0 83388 287607 208622 2026-05-24T09:34:10Z Gleb Leo 2440 287607 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Госьць | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Паэма | папярэдні = | наступны = | год = 1918 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Абмылка|Абмылка]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Поэмы (Бядуля, 1927)/Абмылка|Абмылка]] // {{Fine|[[Поэмы (Бядуля, 1927)|Поэмы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * [[Збор твораў (Бядуля, 1937)/XI|Госць]] // {{Fine|[[Збор твораў (Бядуля, 1937)|Збор твораў]]. Том I. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Паэмы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Славянская міфалогія ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Беларуская дыяспара]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ga2z4r3n84t2hbrkli5gy40vap06zeb 0 90090 287511 214358 2026-05-24T08:21:25Z Gleb Leo 2440 287511 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзень добры! | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1910 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Дзень добры|Дзень добры]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Бядуля, 1937)/II/Дзень добры|Дзень добры]] // {{Fine|[[Збор твораў (Бядуля, 1937)|Збор твораў]]. Том I. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 904qvisuzl3532xr7ltw1v87wz7t0k1 0 90238 287557 242106 2026-05-24T08:51:29Z Gleb Leo 2440 287557 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вясной | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1918 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Вясной|Вясной]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Бядуля, 1937)/II/Вясной|Вясной]] // {{Fine|[[Збор твораў (Бядуля, 1937)|Збор твораў]]. Том I. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 7iylxwdolh4wfhra3wglzgew8r4arp0 104 123844 287437 2026-05-23T12:00:38Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>'''Чытаньне мастацкіх твораў.</center> {{gap|2.5em}}Асаблівасьцю мастацкага твору зьяўляецца яго вобразнасьць. Гэты мастацкі вобраз мае сваёю мэтаю — вытлумачэньне пэўнай жыцьцёвай зьявы. Мастак, ствараючы вобраз, у васнову яго кладзе сваё назіраньне над ж...» 287437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>'''Чытаньне мастацкіх твораў.</center> {{gap|2.5em}}Асаблівасьцю мастацкага твору зьяўляецца яго вобразнасьць. Гэты мастацкі вобраз мае сваёю мэтаю — вытлумачэньне пэўнай жыцьцёвай зьявы. Мастак, ствараючы вобраз, у васнову яго кладзе сваё назіраньне над жыцьцём, агортвае яго сваімі адчуваньнямі, сваімі прадстаўленьнямі і ажыўляе яго ў слоўным выражэньні. Неадлучнаю ўмоваю мастацка-літаратурнай творчасьці зьяўляецца яскравае вобразнае мысьленьне. І чым болей вобразнасьці ў процэсе мысьленьня пісьменьніка, тым больш яскравы будзе створаны ім вобраз, тым больш мастацкім будзе яго твор. Але, апрача вобразнасьці, у процэсе творчасьці мае значэньне і другі псыхолёгічны момант — ступень абагульненьня данага вобразу. Калі той ці іншы мастацкі вобраз ня вызначаецца сілаю шырокага абагульненьня, ён страчвае ў сваёй мастацкасьці. Значэньне мастацкага вобразу заключаецца ў тым, што пры яго дапамозе мы зразумяваем поўную жыцьцёвую зьяву: вобраз як-бы злучае, яднае каля сябе рад асобых мысьляй і назіраньняў.</br> {{gap|2.5em}}Асаблівасьць мастацкіх твораў вымагае і спэцыяльных мэтодаў для правільнай пастаноўкі іх чытаньня. Прышчапіць любасьць да чытаньня мастацкіх твораў і даць уменьне дзецям разабрацца ў гэтых творах асабліва можа дапамагчы літаратурна-мастацкае чытаньне.</br> {{gap|2.5em}}Проф. Афанасьеў у сваёй кароткай мэтодыцы роднай мовы дае такую схему літаратурна-мастацкага чытаньня.</br> {{gap|2.5em}}Выбраны для чытаньня расказ больш-менш складанага зьместу наўперад абдумваецца настаўнікам, каб выясьніць, што трэба растлумачыць, што трэба аб‘ясьніць перад пачаткам чытаньня, што трэба загадзя выпісаць. Зрабіўшы патрэбныя папярэднія аб‘ясьненьні, запісаўшы на дошцы ўласныя імёны, назвы месцаў і г. д., настаўнік чытае расказ, выразна, спыняючыся на вельмі кароткі час на тых ці іншых момантах расказу, каб некаторымі пытаньнямі праверыць ступень уважнасьці вучняў. Пасьля чытаньня вядзецца кароткі абмен думкамі. Затым настаўнік дыктуе раней зложаныя пытаньні для наступнай літаратурнай размовы аб прачытаным. На гэтым і канчаецца першы этап работы.</br> {{gap|2.5em}}У наступны раз на другі ці ў які іншы дзень вядзецца літаратурная размова па тых пытаньнях, што былі даны вучням. Часткова такія пытаньні аднаўляюць у памяці дзяцей прачытаны твор, але, галоўным чынам, спыняюць увагу іх на найболей выдатных момантах твору, на цэнтральнай мысьлі. На літаратурных гутарках дзеці прывучаюцца глыбей прадумаць зьмест прачытанага, уясьняюць ролю і значэньне мастацкага твору. Вынікі гэтых гутарак могуць быць выказаны ў форме пісьменных адказаў на некаторыя пытаньні ў асобных сшытках.</br> {{gap|2.5em}}Такія літаратурныя гутаркі маюць месца ў старэйшых групах. Могуць вясьціся яны і на ніжэйшых. Але тут творы выбіраюцца больш простыя па зьместу.<noinclude></noinclude> oygsgy6suabjy4w1xecp8qj9i8gxvg5 104 123845 287438 2026-05-23T12:39:11Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гісторыя Беларускай (Крыўскай) кнігі]]. bał. {{Абмылка|444)|444).}} {{Водступ|2|em}}Widać z hetaj hramaty, što patryarch Jarema abjaždžajučy Krywickija ziemli znajšoŭ miascowyja abyčai nia zhodnyja z carkoŭnymi kanonami, a najcikawiejšaje toje, što ŭ...» 287438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гісторыя Беларускай (Крыўскай) кнігі]]. bał. {{Абмылка|444)|444).}} {{Водступ|2|em}}Widać z hetaj hramaty, što patryarch Jarema abjaždžajučy Krywickija ziemli znajšoŭ miascowyja abyčai nia zhodnyja z carkoŭnymi kanonami, a najcikawiejšaje toje, što ŭ nas, jak widać z hramaty, jašče ŭ XVI stahodździ światkawali piatnicu zamiest niadzieli. Dyk nia dziwa, što nawat i ciapier možna znajści ŭ wiaskowaha našaha narodu šmat zababonaŭ i wierawańniaŭ, siahajučych pahanskich časaŭ. {{Водступ|2|em}}Prywioŭ ja tut wyšej apisanyja prykłady dziela taho, što niekatoryja, tak doŭha zachawaŭšyjasia pahanskija zwyčai, byli karysnyja z boku fizyčnaha wychawańnia, naprykład abradnyja tancy — charawody, hulni, ihry i h. p. Usio heta zachawałasia ŭ Biełarusaŭ wielmi doŭha, a moža nawat i niekatoryja ciapierašnija tawaryskija ruchawyja narodnyja hulni i ihry pamiatajuć jašče pahanskija časy. {{Водступ|2|em}}U Wiślickim Statucie, jaki byŭ wydany Polskim karalom Kazimiram III u 1347 hodzie, a ŭ pačatkach XV stahodździa byŭ pierakładzieny na biełaruskuju mowu, dakazywajučy hetym swaju ŭ toj čas aktualnaść i dla Biełarusaŭ, u artykule 102, jaki jość wyłažany ŭ formie prykładu, haworycca: „Бартолтъ жаловалъ на Ондрѣя, ижъ его ранилъ, а Ондрѣй вызналъ и реклъ: у игрѣ ся брало. Мы слышавши Ондрѣево признаньне, а знаючи ижъ в игрѣ не маѣть быти жадная рана сказуемъ: заплатити рану“ ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гіст. Бел. (крыўскай) кнігі]]). {{Водступ|2|em}}Z hetaha prykładu widawočna, što ŭ tyja časy byli ihry, na jakich nawat zdarałasia paranieńnie, što nawat hramadzianin „Ондрѣй“ uwаžaŭ za<noinclude></noinclude> m6m7flf6ro7garwgs3ioo1vqiopah5y 104 123846 287439 2026-05-23T12:43:52Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «narmalnuju i nieprastupnuju reč, bo apraŭdywaŭ siabie tym, što jon raniŭ „Бартолта“ u ihry. Jak widać, dyk „Ондрѣй“ nia wiedaŭ, što istnawała ŭžo prawa, jakoje kazała: „в игрѣ не маѣть быти жадная рана“. {{Водступ|2|em}}U druhim znoŭ miejscy henaha statutu dazwalajucca ihry, jakija patrebny, kab „čas prajšoŭ dla razryŭki i himnastykawańnia“. {{Водступ|2|em}}Na asnowie w...» 287439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>narmalnuju i nieprastupnuju reč, bo apraŭdywaŭ siabie tym, što jon raniŭ „Бартолта“ u ihry. Jak widać, dyk „Ондрѣй“ nia wiedaŭ, što istnawała ŭžo prawa, jakoje kazała: „в игрѣ не маѣть быти жадная рана“. {{Водступ|2|em}}U druhim znoŭ miejscy henaha statutu dazwalajucca ihry, jakija patrebny, kab „čas prajšoŭ dla razryŭki i himnastykawańnia“. {{Водступ|2|em}}Na asnowie wyłažanych u Statucie prykładaŭ, možna skazać, što ŭ tahačasnym hramadzianstwie byli raspausiudžany ihry — turniry, na jakich nawat zdaralisia paranieńni, dziela čaho až treba było wydawać prawa, wyrazna zabaraniajučaje ranieńnie ŭ ihrach. {{Водступ|2|em}}Z artykulu 99-ha hetaha-z samaha Statutu widać iznoŭ, što ŭ tyja časy była wielmi raspaŭsiudžana ihra ŭ kości, widawočna ŭ bahatšych słajach hramadzianstwa. Naprykład, tam haworycca, što syn, jaki žywie z bratami na baćkawinie, „коли на костках стратитъ, проиграетъ, то имѣтъ быти личено на его дѣльницы. А игръ тых позычаемъ для часу скоротанья“. {{Водступ|2|em}}Bywali tady i nadužyćci i ašukanstwy ŭ henaj ihry, što dakazywaje nam toj-ža artykuł Statutu, u jakim dalej haworycca: „Который частокротъ находятъ на пьяны люди, ведутъся къ игрѣ, а берутъ пѣнезю на заклады, а любо негдѣ на оччину, а проигравши, приходятъ во убожество; а такии (zasłužywajuć)нашего осуженія подлуг заслуги. Прато приказуемъ: абы землянинъ нашъ не игралъ зъ жаднымъ таким чужоземцемъ, а любо костыремъ, ани на жаднымъ заклады, ани на поруки, вынявши готовы пѣнези“. ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гістор. Бел. (Крыўскай) кнігі]]).<noinclude></noinclude> 9tvam1b0em4ofklm9rhvwchkp2umtfq 104 123847 287440 2026-05-23T12:46:50Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}U siaredniawieččy našaje bajarstwa ličyła siabie rycarami i praŭdapadobna mieła takija samyja zwyčai, jak i ŭsio tahačasnaje eŭrapejskaje rycarstwa z usimi ich tradycyjami datyčna fizyčnaha sprytu, jaki wyjaŭlaŭsia ŭ turnirach i rožnych duelach. Mahčyma nawat, što Krywickaje bajarstwa mieła ŭ tyja časy jašče bolš rycarskaści, jak heta było ŭ inšych sławianskich narodaŭ. Heta možna ćwierdzić na asnowi...» 287440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}U siaredniawieččy našaje bajarstwa ličyła siabie rycarami i praŭdapadobna mieła takija samyja zwyčai, jak i ŭsio tahačasnaje eŭrapejskaje rycarstwa z usimi ich tradycyjami datyčna fizyčnaha sprytu, jaki wyjaŭlaŭsia ŭ turnirach i rožnych duelach. Mahčyma nawat, što Krywickaje bajarstwa mieła ŭ tyja časy jašče bolš rycarskaści, jak heta było ŭ inšych sławianskich narodaŭ. Heta možna ćwierdzić na asnowie tych rycarskich apowieściaŭ, jakija mnoha byli raspaŭsiudžany tady siarod našaha bajarstwa. Naprykład: [[Александрыя (раман)|powieść ab Alaksandry Makiedonskim]], jakaja była raspaŭsiudžana siarod našaha bajarstwa pad nazowam: Сказанье коли пришо(л) Алекса(н)дръ на Индийска(го) Ц(а)ря Пора и поразилъ его“. U hetym „сказаньи“ haworycca ab wialikich čynach Alaksandra Makiedonskaha; pry hetym, aprača histaryčnych faktaŭ, raskazywajecca wielmi mnoha ab dziŭna fantastyčnych skazačnych jaho čynach. Hetaja powieść, u asnowie jakoj lažać zapiski Arystotelewaha wučnia Kalistena, jość apracawana śpiarša ŭ Aleksandryi (ŭ Ehipcie), a paśla ŭ Eŭropie, dzie atrymała šmat dadatkaŭ, u jakich da Alaksandra byli dałučany bajawyja matywy i ŭrešcie daścihła sławianskich narodaŭ, u hetym liku i Krywičoŭ. Pawodle słoŭ [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Łastoŭskaha]], u našych redakcyjach Aleksandryi wielmi padkreśliwajecca rycarskaść. Widać našamu bajarstwu, jakoje ličyła siabie rycarami, była patreba hetkaj literatury, ab čym świedčać mnohija śpiski Aleksandryi, dachawanyja až da našych časaŭ, naprykład: 1) Rukapis kanca XV stahodździa (Publ. bibl. Q. XVII № 257); 2) Rukapis biblijateki Krasinskich u Waršawie № 408 z XVI stahodździa; 3) Skorapisny zbornik XVII stahodździa (Publ. bibl.<noinclude></noinclude> g9a2n7duslgkuqnba61jamhnthrzcc4 104 123848 287441 2026-05-23T12:59:36Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «F. XVII, № 5); 4) Aleksandryja XVII stah. u rukapisie M. Publ. bibl. № 2405; 5) Aleksandryja XVII st. Rum. muzeja № 1562, sabrańnie Bielajewa. ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гіст. Бел. (Крыўскай) кнігі]]). {{Водступ|2|em}}Druhaja powieść — heta „Повесть о вытязях с книгъ сэр...» 287441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>F. XVII, № 5); 4) Aleksandryja XVII stah. u rukapisie M. Publ. bibl. № 2405; 5) Aleksandryja XVII st. Rum. muzeja № 1562, sabrańnie Bielajewa. ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гіст. Бел. (Крыўскай) кнігі]]). {{Водступ|2|em}}Druhaja powieść — heta „Повесть о вытязях с книгъ сэрбъских, а звлаща [[Аповесць пра Трышчана|о славномъ рицэри Тристан(е)]], о Анцалоте и [[Аповесьць пра Баву|о Бове]] и иншихъ многихъ витезехъ добры(хъ)“ (Rukapis XVI stahodź. biblijateki Račynskich u Paznani). Źmiest henaj powieści ŭziaty z wielmi pašyranaj ŭ Eŭropie siarednia-wiekawaj pahudni ab kachańni Trystana i Izoldy. Paśla niekalkich ustupnych artykułaŭ, u jakich apawiadajecca ab pachodžańni Trystana i jaho radni, aŭtar pačynaje apawiadać „чудные дѣла и доброе витэзъство и цудные рѣчи“ hetaha rycara. {{Водступ|2|em}}Trystan wystupaje na turnirach, pieramahaje sustrečanych u darozie rycaraŭ, ni pierad jakoj niebiaśpiekaj nie ŭlakajecca, pieramahaje rožnych kryŭdnikaŭ — karaloŭ, niščyć žorstkija zakony i zwyčai, astajecca wierny dadzienamu słowu, nikoli nie zdradžaje swajej damy, jakaja wyznačajecca niazwyčajnaj pryhožaściu. Kali pawinnaść prymušaje jaho pieradać dziadźcy kachanuju im damu, jon biazsprečliwa pieradaje jaje ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гістор. Бел. (Крыўскай) кнігі]]). {{Водступ|2|em}}Paśla jašče byli raspaŭsiudžanу: „Исторыя о княжати Кгвидоне“, „Кніга о Гаоудале рыцерѣ“ i inšуja. {{Водступ|2|em}}Pad upływam rycarskaści widawočna i aŭtar „Кро(и)ніки Словяновъ“, pachodziačaj z siaredniawiečča, tłumačyŭ, što Sławianie ŭziali sabie nazoŭ ad „славы и от свои(х) рицерски(х) дѣлностей).<noinclude></noinclude> r2851wvnatnmcxajjrqy7li42j36s8t 104 123849 287442 2026-05-23T13:10:26Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Ab papularnaści ŭ našych prabaćkoŭ rycarskich apowieściaŭ świedčyć nawat i [[Аўтар:Францішак Скарына|Skarynaŭskaja]] [[|Biblijа]]: „Аще ли же коханіе имаши вѣдати о военныхъ а о богатырскихъ дѣлехъ, чти книги судеи или книги Махавеевъ; болѣе и справедливѣе въ нихъ знайдешъ нежели...» 287442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Ab papularnaści ŭ našych prabaćkoŭ rycarskich apowieściaŭ świedčyć nawat i [[Аўтар:Францішак Скарына|Skarynaŭskaja]] [[Biblijа]]: „Аще ли же коханіе имаши вѣдати о военныхъ а о богатырскихъ дѣлехъ, чти книги судеи или книги Махавеевъ; болѣе и справедливѣе въ нихъ знайдешъ нежели во Александріи или во Трои. Так ли же вократцѣ свѣдати хощеши много тысещеи лѣтъ лѣтописецъ, чти книги Паралипоменона“ ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гістор. Бел. (Крыўскай) кнігі]]). {{Водступ|2|em}}Hetyja histaryčnyja ŭwahi ŭ wusnach našaha knižnika wielmi cikawy. Uspamin jaho ab bylinach i siaredniawiečnych zachodnie-eŭrapejskich rycarskich apowieściach świedčyć, što jany byli ahulna raspaŭsiudžany ŭ Skarynaŭskija časy, a hetym samym widawočna, što našaje bajarstwa-rycarstwa cikawiłasia rycarskimi čynami, ich fizyčnym sprytam, starajučysia nia być horšymi ad inšych tahočasnych eŭrapejskich rycaraŭ. Razumiejecca, što i moładź swaju bajarstwa starałasia wyhadowywać tak, jak heta tady było pryniata i ŭ inšych rycarskich krajoch. {{Водступ|2|em}}Karaleŭski i Sojmawy statut ab wajskowaj pawinnaści z 1525 hodu 21-ha studnia daje nam abrazok, u jakoj zbroi našy wajaki pawinny byli chadzić na wajnu. U hetym statucie wyličajecca, kolki kožny z biełaruskich bajaraŭ pawinien u časie wajny stawić wajakaŭ, zaležna ad taho, kolki chto maje „служобъ“, naprykład: „А хто бы мѣлъ четыреста служобъ, тот повиненъ ставити пахолковъ добрыхъ, конно а збройно жъ, а так ажъ до наменшого“ i h. dalej wyličywajecca, chto i kolki pawinien dawać wajakaŭ „конно а збройно zaležna ad taho, kolki maje „служобъ“.<noinclude></noinclude> a2xj7ruvez9fwuis39ax1hy74145qu0 287443 287442 2026-05-23T14:20:48Z Gleb Leo 2440 287443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Ab papularnaści ŭ našych prabaćkoŭ rycarskich apowieściaŭ świedčyć nawat i [[Аўтар:Францішак Скарына|Skarynaŭskaja]] [[Біблія|Biblijа]]: „Аще ли же коханіе имаши вѣдати о военныхъ а о богатырскихъ дѣлехъ, чти книги судеи или книги Махавеевъ; болѣе и справедливѣе въ нихъ знайдешъ нежели во Александріи или во Трои. Так ли же вократцѣ свѣдати хощеши много тысещеи лѣтъ лѣтописецъ, чти книги Паралипоменона“ ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гістор. Бел. (Крыўскай) кнігі]]). {{Водступ|2|em}}Hetyja histaryčnyja ŭwahi ŭ wusnach našaha knižnika wielmi cikawy. Uspamin jaho ab bylinach i siaredniawiečnych zachodnie-eŭrapejskich rycarskich apowieściach świedčyć, što jany byli ahulna raspaŭsiudžany ŭ Skarynaŭskija časy, a hetym samym widawočna, što našaje bajarstwa-rycarstwa cikawiłasia rycarskimi čynami, ich fizyčnym sprytam, starajučysia nia być horšymi ad inšych tahočasnych eŭrapejskich rycaraŭ. Razumiejecca, što i moładź swaju bajarstwa starałasia wyhadowywać tak, jak heta tady było pryniata i ŭ inšych rycarskich krajoch. {{Водступ|2|em}}Karaleŭski i Sojmawy statut ab wajskowaj pawinnaści z 1525 hodu 21-ha studnia daje nam abrazok, u jakoj zbroi našy wajaki pawinny byli chadzić na wajnu. U hetym statucie wyličajecca, kolki kožny z biełaruskich bajaraŭ pawinien u časie wajny stawić wajakaŭ, zaležna ad taho, kolki chto maje „служобъ“, naprykład: „А хто бы мѣлъ четыреста служобъ, тот повиненъ ставити пахолковъ добрыхъ, конно а збройно жъ, а так ажъ до наменшого“ i h. dalej wyličywajecca, chto i kolki pawinien dawać wajakaŭ „конно а збройно zaležna ad taho, kolki maje „служобъ“.<noinclude></noinclude> 05uyhfnqtnv6wald0b109s3njm58f08 104 123850 287444 2026-05-23T14:25:17Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}U artykule 4 tym hetaha-ž statutu pad litaraj „б“ haworyccа: „кожны маетъ ставити съ осми служобъ людей своихъ пахолка добраго, въ сукни цвѣтной, а не въ сермязѣ, на которомъ бы былъ панцеръ доброй, а прилбица, а древцо зъ прапоромъ цвѣтнымъ, а конь бы былъ подъ ни...» 287444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}U artykule 4 tym hetaha-ž statutu pad litaraj „б“ haworyccа: „кожны маетъ ставити съ осми служобъ людей своихъ пахолка добраго, въ сукни цвѣтной, а не въ сермязѣ, на которомъ бы былъ панцеръ доброй, а прилбица, а древцо зъ прапоромъ цвѣтнымъ, а конь бы былъ подъ нимъ въ 4 копы грошей“. {{Водступ|2|em}}U artykule 7-ym haworycca jznoŭ tak: „A што ся дотычетъ убогоѣ шляхты, господарскихъ подданыхъ тыхъ, которы ся убого мають въ домкахъ своихъ, а ни одного человѣка своего не мають: съ тыхъ кождый маетъ служити и ѣхати самъ, водлѣ можности своее“ ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гіст. Бел. (Крыўскай) кнігі]], bał. 317). {{Водступ|2|em}}Wyšej skazanyja artykuły statutu ab wajskowaj pawinnaści z 1525 hodu dakazywajuć nam, što našy prodki ŭ tyja časy pawinny byli ŭmieć dobra jeździć konna, abchodzicca z pikaj („древцо зъ прапоромъ цвѣтнымъ“), pawinny byli mieć pryhožuju wopratku, pancyr i mieč. Adnym słowam, pawinny byli mieć usio toje, što mieŭ u tyja časy kožny zachodni rycar. Artykul 7-my dakazywaje, što biadniejšy haspadar-šlachcic, kali nia mieŭ niwodnaha swajho čaławieka, dyk musieŭ sam iści na wajnu, jak moh i ŭ čym moh. Tak pastaŭlenaja sprawa wajskowaj pawinnaści zmušała našych prabaćkoŭ da wučeńnia konnaje jazdy, fechtawańnia pikaj, abo miačom, a mahčyma, što nawat treba było arhanizawać turniry, jakija wykazywali pryhodnaść paasobnych asob da wajenščyny. {{Водступ|2|em}}Usio heta spryjała dla fizyčnaha raźwićcia i hartu našych prodkaŭ, tym bolej, što kožny z ich musiŭ być zdolnym iści na wajnu, bo kali heta šlachcic, dyk sam išoŭ i moh brać, pawodle {{Абмылка|ustawy|ŭstawy}}, {{перанос-пачатак|п=peŭ|к=nuju}}<noinclude></noinclude> r6i3xffahyko0lm83rlnw03wm9rhl9n 104 123851 287445 2026-05-23T14:29:34Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=peŭ|к=nuju}} kolkaść swaich „служобъ“ „добрыхъ молодцовъ“, „пахолковъ“; razumiejecca, što taki šlachcic moh brać na wajnu taho z swaich „служебъ“, kaho jon zachoča, dziela hetaha kožny słuha musiŭ być da hetaha pryhatawanym. {{Водступ|2|em}}I sapraŭdy, na asnowie tahačasnych dakumentaŭ wychodzić, što jak bajarstwa, tak i paddanyja słuhi mahli nasi...» 287445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=peŭ|к=nuju}} kolkaść swaich „служобъ“ „добрыхъ молодцовъ“, „пахолковъ“; razumiejecca, što taki šlachcic moh brać na wajnu taho z swaich „служебъ“, kaho jon zachoča, dziela hetaha kožny słuha musiŭ być da hetaha pryhatawanym. {{Водступ|2|em}}I sapraŭdy, na asnowie tahačasnych dakumentaŭ wychodzić, što jak bajarstwa, tak i paddanyja słuhi mahli nasić zbroju. {{Водступ|2|em}}Dakazywaje heta naprykład „[[Устава на валокі|Устава на волоки]] Господоря Короля Его Милости во всемъ великомъ Князьствѣ Литовскомъ, лѣта Божого Нароженья 1557, Апрѣля 1 дня“. {{Водступ|2|em}}U hetaj ustawie ŭ artykule 39 haworycca:… „а подданые на косьбу вси, колько ихъ поймутъ, одным разомъ мають ходити, оповѣдавшися лѣсьничому. А ручницы, пса, рогатины и ничого, чимъ бы звѣря забилъ, не брати ему зь собою…“ ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гіст. Бел. (Крыўскай) Кнігі]]). {{Водступ|2|em}}Z hetaha jasna, što paddanyja wyžuspomnienuju zbroju mahli swabodna nasić, bo kali-b heta im było zabaroniena, dyk nia treba było pisać ustawy, zabaraniajučy brać na sienažać zbroju, kab nie mahli časam zabić sabie źwiaryny. {{Водступ|2|em}}U hetaj-ža samaj ustawie ŭ artykule 4-tym skazana: {{Абмылка|О|„О}} стрѣльцахъ. Стрѣльцом нашимъ по двѣ волоки вольные маетъ быти дано, а третюю на цыншу, хто похочеть; а служба ихъ зъ разказаньемъ нашимъ въ ловы и на войну“. Da čaćwiortaha artykułu taho-ž samaha hodu była dadana papraŭka: „До артыкула 4-го, о стрѣльцахъ. То его королевская милость рачилъ розказати доложити: стрѣльцы садити межи тяглыхъ людей, пересажаючи иньшими людми,<noinclude></noinclude> cttb5ktjd21reqdtjoce2uk7h8c6zc8 104 123852 287446 2026-05-23T14:36:13Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «ижбы не посполу сѣдѣли“ ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гіст. Бел. (Крыўскай) кнігі]]). {{Водступ|2|em}}Z hetaha widać, što aprača narmalnaha našeńnia praz šlachtu aružža, byli tady i adumysłowyja stralcy, jakija pawinny byli chadzić na palawańnie (łowy) i na wajnu. {{Водст...» 287446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>ижбы не посполу сѣдѣли“ ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гіст. Бел. (Крыўскай) кнігі]]). {{Водступ|2|em}}Z hetaha widać, što aprača narmalnaha našeńnia praz šlachtu aružža, byli tady i adumysłowyja stralcy, jakija pawinny byli chadzić na palawańnie (łowy) i na wajnu. {{Водступ|2|em}}Malunak z XVI stahodździa, pradstaŭlajučy litoŭskuju karčmu, wykazywaje, što hości, siedziačyja za stałom, majuć pry sabie miačy; heta taksama jość dokazam, što tahačasnyja hramadzianie ŭsie nasili zbroju. {{Водступ|2|em}}Što datyčna łowaŭ (palawańnia), dyk jany byli wielmi raspaŭsiudžany, jak dakazywaje artykuł 50-ty. „Уставы на волоки“ z 1557 hodu, dzie haworycca: „Многіе зъ шляхты и подданыхъ уживаючи мысьливства, збожья и ярины подданых нашых топчутъ и шкоды имъ чинятъ; таковое шкодливое мысьливство маетъ быти отъ уряду заказано и боронено, а хто ся не уйметъ, правомъ его о то умовляти и шкоды позыскивати“ ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гіст. Бел. (Крыўскай) кнігі]]). {{Водступ|2|em}}U 39 artykule hetaje-ž ustawy ŭspaminajeccа ab łaźniach, jakija ad najdaŭniejšych časoŭ byli na Biełarusi raspaŭsiudžany: „А гдѣ подданые в пущахъ нашихъ лазьни для входовъ мають пры таковыхъ лазьняхъ абы конечно быдла и собак не ховали, чого имъ врядникъ и лѣсьничій боронити мають“ (tam-ža). {{Водступ|2|em}}Zabarona, kab pry łaźniach nie chawać sabak i bydła, z hygijeničnaha boku jość hodna ŭwahi. Z usiaho wyžskazanaha možna napeŭna ćwierdzić, što ŭ siaredniawieččy hramadzianstwa mieła dawoli ruchu. Tahačasnyja žyćciowyja abstawiny<noinclude></noinclude> 5n3o6tv92k06nlev770rsjbb7pjcofw 104 123853 287447 2026-05-23T14:59:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}Такая форма чытаньня не павінна выключаць аб‘ясьняльнага чытаньня ў яго звычайных формах, і само аб‘ясьняльнае чытаньне трэба разглядаць, як падгатоўчую ступень да літаратурна-мастацкага чытаньня.</br> {{gap|2.5em}}Новая школа, маючы на ўвазе творч...» 287447 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Такая форма чытаньня не павінна выключаць аб‘ясьняльнага чытаньня ў яго звычайных формах, і само аб‘ясьняльнае чытаньне трэба разглядаць, як падгатоўчую ступень да літаратурна-мастацкага чытаньня.</br> {{gap|2.5em}}Новая школа, маючы на ўвазе творчае распрацаваньне ўспрынятага матэрыялу ў сувязі з лекцыямі чытаньня, высоўвае і іншыя віды заняцьцяў. Сюды можна аднесьці: драматызацыю, інсцэніроўку, ілюстраваньне прачытанага, аб‘яднаньне работы на пэўнай тэме па роднай мове і літаратурна-эстэтычныя экскурсіі.</br> {{gap|2.5em}}Адпавядаючы сутнасьці актыўна-працоўнага мэтоду, драматызацыя як найлепей стасуецца і з патрэбамі дзіцячай прыроды выяўляць у васобах тое, што яны чулі і бачылі. Важнейшы момант ігры, гэтай асновы дзіцячага жыцьця, складае якраз драматызацыя, або перайманьне дзеяньняў дарослых.</br> {{gap|2.5em}}Літаратурны матэрыял зьяўляецца асабліва добрым элемэнтам для распрацаваньня яго мэтодам драматызацыі. Дзеля гэтае мэты вельмі добра падыходзіць той літаратурны матэрыял, у каторым жыва адчуваецца рух, дзеяньне; і надварот, мала падыходзяць творы суб‘ектыўна-лірычнага характару, каторыя выяўляюць тонкія перажываньні або глыбокае пачуцьцё.</br> {{gap|2.5em}}З драматызацыяй цесна злучаецца інсцэніроўка. Каб выбраць рэч, годную для інсцэнаваньня, кляса пад кіраўніцтвам настаўніка павінна прааналізаваць яе, наколькі падыходзіць яна да пастаноўкі. Ужо адзін такі аналіз мае надзвычайна важнае значэньне: ён прымушае клясу перанесьціся ў абстаноўку дзеяньня, жыва ўбачыць дзейных асоб, адчуць характар і ўлавіць рухі.</br> {{gap|2.5em}}Калі тая ці іншая рэч выбрана, абмяркована, пачынаецца работа па падгатоўцы да пастаноўкі. Трэба абмеркаваць абстаноўку, вопратку, грым, разьмеркаваць ролі ў агульнай рабоце, намеціць дэкоратараў, — адным словам, падумаць аб усіх драбніцах пастаноўкі. Самая падгатоўка вядзецца ў форме вывучваньня {{абмылка|роляй|роляў}}, адпаведных інтонацый, мімікі, рухаў. Над гэтаю падгатоўкаю працуе цэлы колектыў, і гэтая праца зьяўляецца вельмі добрым сродкам для паглыбленьня самога аналізу твору і для больш глыбокага яго зразуменьня. І ўрэшце пастаўленая i разыграная рэч у цесным крузе вучняў злучае зацікаўленасьць да данага твору і актораў і назіральнікаў. Пасьля пастаноўкі робіцца гутарка, на каторай можа быць праведзена і дыскусія ў сувязі з пастаноўкаю. Гэтую-ж пастаноўку можна скарыстаць, як матэрыял для пісьменных работ.</br> {{gap|2.5em}}Трэба толькі перасьцерагчы школу ад лішняга захапленьня сцэнаю, каб гэтае захапленьне ня выходзіла з меж самога твору, не адрывалася ад яго, не вылівалася ў формы бутафорыі, што вельмі часта здаралася на практыцы. Гэтае адхіленьне ў бок бутафорыі можа папсаваць літаратурна-мастацкі густ дзяцей.</br> {{gap|2.5em}}Ілюстраваньне прачытанага таксама выкарыстоўваецца ў тых мэтах творчай пераапрацоўкі прачытанага матэрыялу. Гэтае {{перанос пачатак|ілюстра|ваньне}}<noinclude></noinclude> bbrqy9nrygi80x0p8z292hyx5cdjcts 104 123854 287448 2026-05-23T15:09:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|ілюстра|ваньне}} можа выліцца ў форме рысункаў або ў форме ручной работы. Рысаваньне тут разглядаецца, як графічная граматнасьць, як спосаб выказваньня свае мысьлі і свае ўнутраныя перажываньні ў сувязі з прачытаным творам. Рысунак у гэт...» 287448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|ілюстра|ваньне}} можа выліцца ў форме рысункаў або ў форме ручной работы. Рысаваньне тут разглядаецца, як графічная граматнасьць, як спосаб выказваньня свае мысьлі і свае ўнутраныя перажываньні ў сувязі з прачытаным творам. Рысунак у гэтым выпадку цэнен ня тэхнікаю яго выконаньня, а выяўленым у ім разуменьнем і вытлумачэньнем таго ці іншага вобразу, таго ці другога пачуцьця.</br> {{gap|2.5em}}Зразумела, што ня ўсякі мастацкі твор надаецца для рысункаў, для ілюстраваньня. Толькі мастацкія творы з яркімі вобразамі, жывымі малюнкамі могуць даць матэрыял для ілюстраваньня або для лепкі. Рысаваньне і лепка важны ня самі па сабе: іх сэнс складаецца з таго, каб праз іх даць выражэньне свайго разуменьня пэўнага мастацкага твору. Каб выказаць гэтае разуменьне, вучань ня толькі павінен ахваціць сваім разумовым зрокам рэч у цэлым, але і прааналізаваць яе дэталі, ён павінен сам прарабіць пэўную творчую работу. Гэтыя формы зразуменьня мастацкага твору і цэнны пастольку, паскольку яны маюць у сабе элемэнт творчасьці.</br> {{gap|2.5em}}Вось чаму некаторыя мэтодыстыя перасьцерагаюць школу ад залішняга захапленьня ілюстраваньнем і лепкаю на заняцьцях роднаю моваю. „У захапленьні ўсякага роду графічнымі, плястычнымі і іншымі творчымі работамі многія забываюць аб самым творчым слоўным процэсе“ (У. Флёраў). „Залішняя любасьць да рысункаў мясцамі перарабіла лекцыі роднай мовы ў лекцыі рысаваньня і змусіла забыць, што слова само па сабе мае цану“ (Кульман). <center>'''Аб‘яднаньне работы на тэме па роднай мове.</center> {{gap|2.5em}}Калі ў адносінах выкладаньня вучэбных прадметаў высоўвалася ў апошнія часы трэбаваньне аб‘яднаньня іх у адзін зьліты рысунак сьветапагляду, то тым больш станоўка павінна быць высунута трэбаваньне адзінства заняцьцяў па розных аддзелах роднае мовы. На жаль, на практыцы выкладаньня роднай мовы мы назіралі парушэньне гэтага трэбаваньня. Вельмі часта здараецца, што настаўнік, заняты лекцыямі чытаньня, мала зварачае ўвагі на тое, ці можа гэта чытаньне спрыяць набыцьцю або замацаваньню орфографічных навыкаў (зрокавыя вобразы слоў). Наадварот, на лекцыях правапісу ці граматыкі ён не зварачаў увагі на выразнасьць чытаньня.</br> {{gap|2.5em}}Гэтае аб‘яднаньне заняцьцяў можна ў значнай меры дасягнуць пры распрацаваньні тэм, каторыя ахопліваюць прадмет з розных бакоў. Круг заняцьцяў роднаю моваю, сконцэнтраваных каля якой-небудзь тэмы, можа быць у такім выглядзе: вучні распрацоўваюць тэму наўперад вусна, затым разьвіваюць яе ў форме пісьменнай работы, паглыбляюць гэтую тэму на лекцыях чытаньня і, урэшце, ілюструюць яе пры дапамозе рысаваньня і рознымі ручнымі работамі. <center>'''Літаратурна-эстэтычныя экскурсіі.</center> {{gap|2.5em}}Мэтод экскурсій шырока выкарыстоўваецца працоўнаю школаю пры самых рознастайных заняцьцях. Гэты мэтод можна скарыстаць і ў заняцьцях роднаю моваю, асабліва ў заняцьцях літаратурна-мастацкім чытаньнем.<noinclude></noinclude> gl8snfqhp0vq6h1kd6482p4uwhpjmp0 104 123855 287449 2026-05-23T15:11:41Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}Вельмі часта можа стацца, што ў больш-менш блізкай адлежнасьці ад данай школы ёсьць тая ці іншая мясьціна, так ці іначай злучаная з жыцьцём або творчасьцю якога-небудзь пісьменьніка, каторы i адбіў у сваіх творах жыцьцё пэўнай мясцовасьці. Намец...» 287449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Вельмі часта можа стацца, што ў больш-менш блізкай адлежнасьці ад данай школы ёсьць тая ці іншая мясьціна, так ці іначай злучаная з жыцьцём або творчасьцю якога-небудзь пісьменьніка, каторы i адбіў у сваіх творах жыцьцё пэўнай мясцовасьці. Намеціўшы загадзя экскурсію гістарычна-літаратурнага характару, настаўнік падгатаўляе вучняў да яе чытаньнем жыцьцёпісу пісьменьніка і твораў, тыповых для яго творчасьці. Такая экскурсія можа быць дапасавана да распрацоўкі тэм, зьвязаных з вывучэньнем раёну. Бясспрэчна такая экскурсія можа мець вялікае значэньне. Гэта-ж экскурсія дасьць багаты матэрыял для далейшай работы па азнаямленьні з пісьменьнікам, для паглыбленьня самага аналізу яго твораў. {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> cal12ingiw1xq397qs7xiej0vy9xm3c 104 123856 287450 2026-05-23T15:31:07Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{c|{{x-larger|'''Методыка пісьма.}}}} <center>{{larger|'''Навучаньне правапісу.}}</centerr> {{gap|2.5em}}„Мастацтва пісьма — адно з найвялікшых дасягненьняў чалавечага розуму. Пісьмом чалавек выказвае свае жаданьні, мысьлі, робіць іх зразумелымі для другіх. Вынаходкаю пісьмен...» 287450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{c|{{x-larger|'''Методыка пісьма.}}}} <center>{{larger|'''Навучаньне правапісу.}}</centerr> {{gap|2.5em}}„Мастацтва пісьма — адно з найвялікшых дасягненьняў чалавечага розуму. Пісьмом чалавек выказвае свае жаданьні, мысьлі, робіць іх зразумелымі для другіх. Вынаходкаю пісьмен людзкі розум разьвязаў адну з самых трудных і вялікіх сваіх задач: пісьмо дало вобраз людзкому слову, замацавала яго мову, і, такім парадкам, пісьмо дае магчымасьць зрабіць несьмяртэльнаю людзкую мысьль. Дзякуючы пісьму, нашы мысьлі, нашы ідэі і веды, адным словам — наша разумовае і духоўнае жыцьцё ня ўмірае разам з намі, а захоўваецца на працягу неазначальна-доўгага часу, становячыся бясцэнным дарам далейшым пакаленьням. „Пісьмо, — па словах аднаго нямецкага пісьменьніка, — гэта чаша, каторая заўсёды застаецца поўнаю, ня гледзячы на тое, што з яе чэрпае ўсякі“. Жыцьцё людзей сучаснага цывілізованага сьвету да таго цесна зьвязана з пісьмом, што без яго, можа быць, ня было-б і цывілізацыі. Цэлы рад вялікіх вынаходак неразлучна зьвязаны з мастацтвам пісьма. Бяз пісьма ня было-б і стэнографіі, друкаваньня кніг, тэлеграфу. Адным словам, гісторыя пісьма ёсьць у той-жа час і ўсясьветная гісторыя людзкой культуры“. (Б. Я. Шніцар. Ілюстраваная ўсеагульная гісторыя пісьмен, выд. А. Ф. Маркса).</br> {{gap|2.5em}}Мастацтва пісьма прашло ў сваім разьвіцьці вельмі многа ступеняў, перш чым дасягло яно свайго поўнага завяршэньня і перш чым удалося людзям дадумацца да таго найпрасьцейшага спосабу, каторым і карыстаюцца яны цяпер.</br> {{gap|2.5em}}Кожны напісаны або надрукованы тэкст можна разглядаць, як свайго роду зрокавую мову. Яна імкнецца шляхам пэўных відочных знакаў выказаць тыя ці іншыя разуменьні, прадстаўленьні, мысьлі, жаданьні. Патрэбнасьць у гэтай зрокавай мове зьявілася, як вынік жаданьня паведаміць свае мысьлі другой асобе, аддзеленай тэю ці іншаю адлежнасьцю, або як жаданьне перадаць, захаваць ці замацаваць пэўныя мысьлі.</br> {{gap|2.5em}}Нашы мысьлі або ідэі могуць перадавацца спосабам умоўных сымболяў або проста могуць выклікацца тымі ці іншымі сродкамі, у ваднакай ступені ўсім даступнымі і зразумелымі. У гэтым выпадку і зьявілася так званая піктографія, або малюнковае пісьмо. Пісьмо- малюнкі перадае складаную мову, комплексы і цэлыя прадстаўленьні, чытаньне і расчляненьне каторых і давалася змысласьці і дагадлівасьці чытачу.<noinclude></noinclude> tbfeg6zvqbw6fxrqxj9y6rfwkp1ywm4 287451 287450 2026-05-23T15:32:05Z RAleh111 4658 287451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{c|{{x-larger|'''Мэтодыка пісьма.}}}} <center>{{larger|'''Навучаньне правапісу.}}</center> {{gap|2.5em}}„Мастацтва пісьма — адно з найвялікшых дасягненьняў чалавечага розуму. Пісьмом чалавек выказвае свае жаданьні, мысьлі, робіць іх зразумелымі для другіх. Вынаходкаю пісьмен людзкі розум разьвязаў адну з самых трудных і вялікіх сваіх задач: пісьмо дало вобраз людзкому слову, замацавала яго мову, і, такім парадкам, пісьмо дае магчымасьць зрабіць несьмяртэльнаю людзкую мысьль. Дзякуючы пісьму, нашы мысьлі, нашы ідэі і веды, адным словам — наша разумовае і духоўнае жыцьцё ня ўмірае разам з намі, а захоўваецца на працягу неазначальна-доўгага часу, становячыся бясцэнным дарам далейшым пакаленьням. „Пісьмо, — па словах аднаго нямецкага пісьменьніка, — гэта чаша, каторая заўсёды застаецца поўнаю, ня гледзячы на тое, што з яе чэрпае ўсякі“. Жыцьцё людзей сучаснага цывілізованага сьвету да таго цесна зьвязана з пісьмом, што без яго, можа быць, ня было-б і цывілізацыі. Цэлы рад вялікіх вынаходак неразлучна зьвязаны з мастацтвам пісьма. Бяз пісьма ня было-б і стэнографіі, друкаваньня кніг, тэлеграфу. Адным словам, гісторыя пісьма ёсьць у той-жа час і ўсясьветная гісторыя людзкой культуры“. (Б. Я. Шніцар. Ілюстраваная ўсеагульная гісторыя пісьмен, выд. А. Ф. Маркса).</br> {{gap|2.5em}}Мастацтва пісьма прашло ў сваім разьвіцьці вельмі многа ступеняў, перш чым дасягло яно свайго поўнага завяршэньня і перш чым удалося людзям дадумацца да таго найпрасьцейшага спосабу, каторым і карыстаюцца яны цяпер.</br> {{gap|2.5em}}Кожны напісаны або надрукованы тэкст можна разглядаць, як свайго роду зрокавую мову. Яна імкнецца шляхам пэўных відочных знакаў выказаць тыя ці іншыя разуменьні, прадстаўленьні, мысьлі, жаданьні. Патрэбнасьць у гэтай зрокавай мове зьявілася, як вынік жаданьня паведаміць свае мысьлі другой асобе, аддзеленай тэю ці іншаю адлежнасьцю, або як жаданьне перадаць, захаваць ці замацаваць пэўныя мысьлі.</br> {{gap|2.5em}}Нашы мысьлі або ідэі могуць перадавацца спосабам умоўных сымболяў або проста могуць выклікацца тымі ці іншымі сродкамі, у ваднакай ступені ўсім даступнымі і зразумелымі. У гэтым выпадку і зьявілася так званая піктографія, або малюнковае пісьмо. Пісьмо- малюнкі перадае складаную мову, комплексы і цэлыя прадстаўленьні, чытаньне і расчляненьне каторых і давалася змысласьці і дагадлівасьці чытачу.<noinclude></noinclude> nex2c54avjavxglqw7lhkgir5n75s3d 104 123857 287452 2026-05-23T15:38:44Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «Biełarusaŭ, jak bajarstwa, tak i paddanych, zmušali ich da rabieńnia aružžam, da palawańnia na dzikich źwiaroŭ h. p. i naahuł spryjali da wyrableńnia siły, łoŭkaści i adwahi. Ahulnaje zdaroŭje tahačasnaha hramadzianstwa padtrymliwałasia jašče kulturaj cieła, u postaci, až da ciapier u biełaruskich wioskach istnujučych, prymityŭnych łaźniaŭ. {{Водступ|2|em}}Ad času Lublinskaj Unii Litoŭska-Biełaruskaj dziaržawy z Polš...» 287452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>Biełarusaŭ, jak bajarstwa, tak i paddanych, zmušali ich da rabieńnia aružžam, da palawańnia na dzikich źwiaroŭ h. p. i naahuł spryjali da wyrableńnia siły, łoŭkaści i adwahi. Ahulnaje zdaroŭje tahačasnaha hramadzianstwa padtrymliwałasia jašče kulturaj cieła, u postaci, až da ciapier u biełaruskich wioskach istnujučych, prymityŭnych łaźniaŭ. {{Водступ|2|em}}Ad času Lublinskaj Unii Litoŭska-Biełaruskaj dziaržawy z Polščaj u 1569 h. našaje bajarstwa — šlachta zdradziła swaju narodnaść (z małymi wyniatkami), chacia mahčyma, što j nia świedama, i pačała prynimać polskija šlachockija maniery i nawat mowu. Razumiejecca, što heta datyčyła takža tradycyjaŭ fizyčnaha wychawańnia i rycarskich zwyčajaŭ. Dziela hetaha warta adciemić, što było ŭ Polščy ŭ tyja časy ŭ kirunku fizyčnaha wychawańnia. Tym balej, što Biełaruś i Litwa, złučanyja z Polšaj, mahli ŭniaści ŭ hetuju supolnuju dziaržawu šmat dobrych tradycyjaŭ, ci to ŭ wydawańni rožnych tahačasnych polskich zakonaŭ, ci naahuł u čynnym palityčna-hramadzkim žyćci. I tak, jak, naprykład, u paźniejšych časoch [[Аўтар:Адам Міцкевіч|Mickiewič]], [[Аўтар:Тадэвуш Касцюшка|Kaściuška]] i inšyja spolščanyja Biełarusy mahli prynosić Polščy wialikuju sławu, a swajej rodnaj Matki Biełarusi zabywacca, chacia mo’ i niaświedama. Dyk dziela hetaha razhledzim, jak stajała sprawa fizyčnaha wychawańnia ŭ tyja časy i paźniej u Polska-Biełaruska-Litoŭskaj dziaržawie. Tut tolki chaču jašče adciemić, što Unija dla Polščy była wielmi karysna, nia tolki z boku palityčnaha, ale j z boku raźwićcia jaje narodnaje mowy, jakaja tady, jak u literatury, tak i ŭ mowie polskaje šlachty, była wycisnuta łacinaj. U toj čas u nas narodnaja mowa była na wysokaj stupieni raźwićcia. Joju hawaryli<noinclude></noinclude> 8rrwkm4ii0sjsldsjq2x263gw7ebykr 104 123858 287453 2026-05-23T15:46:25Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «kniazi, bajary i prosty narod, jana była ahulna pryniataj u tahačasnaj našaj piśmiennaści. {{Водступ|2|em}}Nia jość wyklučanym, što i ŭ kirunku fizyčnaha wychawańnia, pieradusim datyčna narodnych biełaruskich hulniaŭ i ihraŭ, udzialiłasia niešta Polščy, dziakujučy Unii. {{Водступ|2|em}}Artykuły wialikaha karonnaha maršałka z XVI stahodździa dajuć nam abrazok, zawadkaŭ, jakija adbywalisia ŭ prysutnaści karala А...» 287453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>kniazi, bajary i prosty narod, jana była ahulna pryniataj u tahačasnaj našaj piśmiennaści. {{Водступ|2|em}}Nia jość wyklučanym, što i ŭ kirunku fizyčnaha wychawańnia, pieradusim datyčna narodnych biełaruskich hulniaŭ i ihraŭ, udzialiłasia niešta Polščy, dziakujučy Unii. {{Водступ|2|em}}Artykuły wialikaha karonnaha maršałka z XVI stahodździa dajuć nam abrazok, zawadkaŭ, jakija adbywalisia ŭ prysutnaści karala [[Аўтар:Стэфан Баторый|Sciapana Batoraha]] i šmat znatnych haściej i narodu ŭ Waršawie: „Rycar stanowiačysia da zawadkaŭ pawinien byŭ wystupić biaz wostraha aružža, mahčymaha pasłužyć da krywawaha spatkańnia; abjaždžaŭ płošču i stanawiŭsia ŭ adnym kancy, čakajučy na znak. Sudździ dawali znak kožnamu paasobku. {{Водступ|2|em}}Zawadnik, jedučy cełym razhonam, staraŭsia papaści pikaj u kružok (pierścień), wisiačy na šnury. Chto nadzieŭ kružok, tamu ličana 6, chto ŭdaryu pikaj u wierchni rub kružka — mieŭ 3, u nižni ― 2, u baki — 1. Zawadniki paŭtarali dahonki niekalki razoŭ, pry hetym toj traciŭ usie punkty, chto pikaj pranios šnur, kamu naha wypała iz stremiani, abo šlem zwaliŭsia z haławy. Chto piku złamaŭ, abo datknuŭsia jeju da ziamli — pawinien byŭ wyjści z zawadkaŭ. Dla najłaŭčejšych dawali trystupianiowyja naharody. Hetkija zawadki adbywalisia i pierad dwarami šlachty“ (Piasecki — Dzieje Wych. fizyčn. 1925). {{Водступ|2|em}}Aprača hetkich rycarskich zawadkaŭ byli ŭ tyja časy i inšyja praściejšyja ihry. {{Водступ|2|em}}Naprykład, [[Аўтар:Лукаш Гурніцкі|Gurnicki]] u XVI stahodździ piša, što ŭ jaho časy „u dwary nie zahaśli jašče da kanca“ kidańnie kamieńniaŭ, zawadki ŭ biehach, skokach i h. p. Abo znoŭ świedčyć ab hetym {{перанос-пачатак|п=[[Аўтар:Ян Каханоўскі|Kacha]]|к=[[Аўтар:Ян Каханоўскі|noŭski]]}}<noinclude></noinclude> tn9ct8fi2hk3gbcwiovw1n0atr7nlxa 104 123859 287454 2026-05-23T15:51:14Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=[[Аўтар:Ян Каханоўскі|Kacha]]|к=[[Аўтар:Ян Каханоўскі|noŭski]]}}, jaki narakaje na toje, što ŭ znatniejšaje šlachty zanikaje himnastykawańnie cieła, kažučy, što daŭniej było jnakš, mianoŭna: „čystych dužalnikaŭ było, fechtawalnikaŭ, hancoŭ, što až miła ŭspomnić“ ([[:pl:Satyr albo dziki mąż|Satyr]], Fraszki). Kachanoŭski narakaje na zaniapad fizyčnych praktykaŭ...» 287454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=[[Аўтар:Ян Каханоўскі|Kacha]]|к=[[Аўтар:Ян Каханоўскі|noŭski]]}}, jaki narakaje na toje, što ŭ znatniejšaje šlachty zanikaje himnastykawańnie cieła, kažučy, što daŭniej było jnakš, mianoŭna: „čystych dužalnikaŭ było, fechtawalnikaŭ, hancoŭ, što až miła ŭspomnić“ ([[:pl:Satyr albo dziki mąż|Satyr]], Fraszki). Kachanoŭski narakaje na zaniapad fizyčnych praktykaŭ u znatniejšaje šlachty, dyk widać, što biadniejšaja šlachta adnak upraŭlała rycarskija praktyki, a pieradusim konnuju jazdu i fechtawańnie. Jość taksama šmat uspaminaŭ ab fizyčnym wychawańni i ŭ tahačasnaj polskaj piśmiennaści, jakaja była dastupna i nawat raspaŭsiudžana ŭžo tady miž biełaruskaj šlachtaj. Nia hledziačy na toje, što hetaja piśmienność u Polščy ŭ siaredniawiečču była amal wyklučna ŭ łacinskaj mowie, adnak šlachta pa mahčymaści starałasia wučycca hetaj mowy, tym balej, što ŭ tahačasnych škołach wučyli pa łacinsku. {{Водступ|2|em}}U pačatku XVI stahodździa niawiedamy aŭtar ad imia karalewy Alžbiety napisaŭ pa łacinsku — apawiadańni „ab wychawańni karalewiča“. Datyčna fizyčnaha wychawańnia aŭtar raić, kab karalewiča karmiła sama matka; raić u mieru jeść i pić, prywykać da hoładu i choładu, biazsonnaści i nie paddawacca kwołaści i raskošnamu žyćciu. {{Водступ|2|em}}Datyčna himnastykawańnia cieła raić dužańnie, biehi, skoki, tancy, palawańnie, a kali budzie bolšy, dyk uładańnie miačom, kidańnie aščepam, stralannie łukam i h. p. (Dr. Piasecki — Dzieje Wychow. fizyčnego). {{Водступ|2|em}}Hetaje apawiadańnie praŭdapadobna było napisana praz italjanskaha humanistaha, byŭšaha widawočna tady pry karaleŭskim dwary. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Мікалай Рэй|Mikałaj Rej]] u swajej knizie „[[:pl:Żywot człowieka poczciwego|Żywot człowieka poczciwego]]“ i [[Аўтар:Анджэй Фрыч-Маджэўскі|Andrej Fryč Modžejeŭski]] ŭ knizie<noinclude></noinclude> afj7x0n3tfq70ihdwse6omq1mdnmsbr 104 123860 287455 2026-05-23T15:52:19Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}Але малюнковае пісьмо вельмі труднае, мала рухлівае і для практычнага ўжываньня мала прыгоднае, вось чаму ў гэтае пісьмо сталі ўносіцца тыя ці іншыя прыёмы і сымболі. Разьвітая сыстэма сымболічнага пісьма, каторае, аднак, карыстаецца элемэнтам...» 287455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Але малюнковае пісьмо вельмі труднае, мала рухлівае і для практычнага ўжываньня мала прыгоднае, вось чаму ў гэтае пісьмо сталі ўносіцца тыя ці іншыя прыёмы і сымболі. Разьвітая сыстэма сымболічнага пісьма, каторае, аднак, карыстаецца элемэнтамі малюнковага пісьма, ёсьць, як вядома, гіэрогліфічнае пісьмо эгіпцян. Сымболічнае пісьмо мае сваёю задачаю выклікаць у чытача сродкамі пэўных знакаў ідэі і вобразы, з гэтае прычыны яно таксама называецца ідэографічным. Але і сымболічнае пісьмо, як умоўнае, набірае з часам занадта многа такіх знакаў, каторыя разьлічаліся выключна на адну памяць, і робіцца таксама няпрыгодным, і ўжо ў старажытным эгіпэцкім пісьме замячаецца пераход у некаторых выпадках да пісьма гукавага. Цяпер-жа амаль усе культурныя народы карыстаюцца гукавым пісьмом. Гэтае пісьмо зьявілася ў выніку доўгага і труднага ў пачатку аналізу гукавай мовы на склады і гукі.</br> {{gap|2.5em}}Праўда, і сучаснае пісьмо часамі карыстаецца элемэнтамі малюнковага пісьма: '''△''' — замест трыўгольнік, ''')''' — першая квадра месяца, '''○''' — замест поўня, і інш.</br> {{gap|2.5em}}У адносінах разуменьня „гукавае пісьмо“ трэба зрабіць некаторыя ўвагі. Гукавае пісьмо перадае гукі нашай мовы, але гэтая перадача ня ёсьць у поўнай меры дакладная. Калі-б наша пісьмо перадавала зусім дакладна ўсе гукі нашай мовы, то навучаньне правапісу ня было-б трудным, якім яно зьяўляецца сапраўды. Наша гукавае пісьмо, як заўважае проф. Тамсон у сваім артыкуле „Да тэорыі правапісу і мэтодолёгіі выкладаньня яго“, — па меры набываньня намі граматнасьці усё больш і больш страчвае сваё значэньне, як паказальнік гукаў мовы, і ўсё больш і больш робіцца сымболічным паказальнікам мысьлі“. Гэта значыць, што па меры набываньня намі поўнай граматнасьці гукавае пісьмо робіцца ў значнай меры ідэографічным і сапраўды, калі мы глядзімо на літарны склад слова, напр., акрэп-бы, а вымаўляем „акрэббы“, то паміж зрокавым і слухавым вобразам слова мы ўстанаўліваем унутраную, сукосную сувязь. А калі-б нам былі даны нарысы слова „акрэббы“, то мы маглі-б і не зразумець яго адразу. Такім парадкам, пісьмо, будучы гукавым, не зьяўляецца, аднак, фонэтычным і ня можа быць зьведзена да абазначэньня літарамі разложанага на складаныя элемэнты вымаўленага слова. Пісьмо — больш складаны псыхо-фізычны процэс.</br> {{gap|2.5em}}Трэба ўважна прыгледзецца да псыхо-фізычных чыннасьцяй, якія і складаюць так званую „пісаную мову“. Чыннасьці гэтыя псыхо-фізычны пастолькі, пасколькі прадстаўленьні і разуменьні зьявы псыхо-фізычнага парадку, — злучаюцца з знакамі, каторыя і зьяўляюцца ў выніку поўных рухаў мускулаў рукі і пальцаў — зьявы фізычнага парадку.</br> {{gap|2.5em}}Наша псыхічная дзеяльнасьць па мове, як і ўсякая дзеяльнасьць, увасяродкавана ў асобных частках вялікага мозгу. Яны і называюцца мазговымі, або нэрвовымі цэнтрамі. Назіраньнямі мэдыцыны і фізыолёгаў-анатомістых даведзена, што псыхо-фізычныя функцыі (чыннасьці)<noinclude></noinclude> c1n90dor7kzd5z8c6r8zkho1lrobgnu 104 123861 287456 2026-05-23T15:56:33Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «„[[:pl:O naprawie Rzeczypospolitej|O naprawie Rzeczypospolitej]]“ wyskazywajuć karysnyja dla fizyčnaha wychawańnia dumki. {{Водступ|2|em}}Nadworny lekar Ściapana Batoraha Wajciech Očko ŭ swajej pracy „Przymiot“ šmat haworyć ab karyści z himnastykawańniaŭ cieła. Pamiž inšym hetak kaža ab karyści ruchu: „Praca zachowywaje ŭ ludziej dobruju kroŭ i dobraje zdaroŭje: chacia z dobraje strawy jość dobraja kroŭ, ale kali pracy...» 287456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>„[[:pl:O naprawie Rzeczypospolitej|O naprawie Rzeczypospolitej]]“ wyskazywajuć karysnyja dla fizyčnaha wychawańnia dumki. {{Водступ|2|em}}Nadworny lekar Ściapana Batoraha Wajciech Očko ŭ swajej pracy „Przymiot“ šmat haworyć ab karyści z himnastykawańniaŭ cieła. Pamiž inšym hetak kaža ab karyści ruchu: „Praca zachowywaje ŭ ludziej dobruju kroŭ i dobraje zdaroŭje: chacia z dobraje strawy jość dobraja kroŭ, ale kali pracy i himnastykawańnia cieła nia budzie, dyk čym balej kormiačy i tłuściačy cieła, bolš jaho raspasieš, abciažyš i zrobiš bolš padatnym da roznych chwarobaŭ: hladzi na źwiaroŭ i ptušak lasnych, jakija kudy dužejšyja, pryhažejšyja, nawat tłuściejšyja i ludziam smačniejšyja, čymsia tyja, što ŭ dware ščyraj pšanicaj wyhadawanyja, a heta jany (lasnyja ptuški) jość hetkimi praz tuju pracu, jakuju na swabodzie majuć: bo henaja praca zaŭsiody dadaje im achwoty da ježy, pamahaje trawić i ŭ lepšuju kroŭ pieratworyć: pry hetym, kali pryhledzišsia da ŭsiaho stworanaha Boham, dyk ničoha biez zaŭsiodnaje pracy nia ŭbačyš… Ralla adłoham ležačy — marnieje, wada, kali nie ciače, robicca hniłoj, wopratku jeść mol, žaleza, abo inšy metał hryzie irža, koń, chacia-b i arabski, stanawicca da ničoha, sabaka pole zalaža, a što-ž skazać ab čaławieku, jakoha Boh hołym na pracu puściŭ i ničoha jamu ani wialikaha, ani dobraha biaz chłopatu dać nie chacieŭ, treba, kab jon (čaławiek) u zaŭsiodnaj byŭ pracy, bo zdaroŭja i rozumu trudna biaz pracy nabyć i zatrymać“ (Dr. Piasecki — Dzieje wychow. fizyčnego). {{Водступ|2|em}}Trochi paźniej druhi lekar — prafesar Krakaŭskaha ŭniwersytetu S. Petrycy, jaki pieratłumačyŭ pracu Arystotela „Palityka“ i da hetaha dadaŭ<noinclude></noinclude> 6d3jthvvknwgfctenvxjmhtgcdhji7m 104 123862 287457 2026-05-23T16:00:32Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «šmat swaich radaŭ, pamiž inšym, radzić ihrać z miačykam, biehać, skakać, kidać kamieńni i pływać. Pry hetym apisywaje karysny ŭpłyŭ henych sportaŭ, jak z boku zdaroŭna-wychawaŭčaha, tak i z boku praktyčnaha. {{Водступ|2|em}}Prafesar Wilenskaha ŭniwersytetu [[Аўтар:Аарон Алізароўскі|Alizaroŭski]] ŭ swajej knižcy „[[:pl:O politycznej społeczności ludzkiej|O politycznej społeczności ludzkiej]]“ taksa...» 287457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>šmat swaich radaŭ, pamiž inšym, radzić ihrać z miačykam, biehać, skakać, kidać kamieńni i pływać. Pry hetym apisywaje karysny ŭpłyŭ henych sportaŭ, jak z boku zdaroŭna-wychawaŭčaha, tak i z boku praktyčnaha. {{Водступ|2|em}}Prafesar Wilenskaha ŭniwersytetu [[Аўтар:Аарон Алізароўскі|Alizaroŭski]] ŭ swajej knižcy „[[:pl:O politycznej społeczności ludzkiej|O politycznej społeczności ludzkiej]]“ taksama paświačaje ceły raździeł wychawańniu, u jakim šmat haworyć ab kultury cieła. {{Водступ|2|em}}Nia hledziačy na dobryja rady niekatarych tahačasnych wučonych dziejačaŭ, u škołach u tym časie, jakija byli ŭ rukach Jezuitaŭ, sprawa fizyčnaha wychawańnia pastaŭlena była adnak wielmi drenna. {{Водступ|2|em}}Škoły byli tady nawat u abstawinach škodnych zdaroŭju i takija abstawiny trywali ŭ polskaj dziaržawie až da XVIII stahodździa. Abrazok tahačasnych školnych abstawinaŭ daje nam apisańnie himnazii Nowadworskaha ŭ Krakawie: „U nižšych klasach… dziela taho, što ŭ ich z trudnaściu mahło źmiaścicca pa niekalki sotniaŭ wučniaŭ, aprača zwyčajnych ławak ciapier užywanych, jakija byli pastaŭleny tolki z abiedźwiuch staron katedry i kala ścien, a pasiarod klasy saŭsim ich nia było. Bo dziela aščadnaści miesc, na ciahnuŭšychsia ŭzdoŭž klasy belkach lažali ŭpopierak hrubyja doški i tak husta, što wučni ledź-ledź mahli pracisnucca miž imi. Henyja doški, słužačyja da siadzieńnia, byli pałožany niska, tak, kab siadziačy trochi skurčyŭšysia moh na kaleniach pisać“ (Dr. Piasecki — Dzieje wych. fizycznego). {{Водступ|2|em}}Datyčna škołaŭ na Biełarusi, dyk možna dumać, što jany byli ŭ lepšych abstawinach. Heta<noinclude></noinclude> 6pz03lt66mmrwj1oj5z27vl5y9ofch8 104 123863 287458 2026-05-23T16:04:50Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «možna dahadywacca chacia-b iz malunku na zahałoŭnaj bałoncy lementara z 1621 hodu. {{Водступ|2|em}}Heny malunak pradstaŭlaje pakoj, u jakim nawokał stała na łaŭkach siadziać wučni. Na hetaj-ža zahałoŭnaj bałoncy napisana: „Грамматика. Албо сложеніе Писмена, хотящимися оучити Словеньскаго языка. Младолѣтны(м) Отрочатомъ. в Вилни, Року 1621“...» 287458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>možna dahadywacca chacia-b iz malunku na zahałoŭnaj bałoncy lementara z 1621 hodu. {{Водступ|2|em}}Heny malunak pradstaŭlaje pakoj, u jakim nawokał stała na łaŭkach siadziać wučni. Na hetaj-ža zahałoŭnaj bałoncy napisana: „Грамматика. Албо сложеніе Писмена, хотящимися оучити Словеньскаго языка. Младолѣтны(м) Отрочатомъ. в Вилни, Року 1621“ ([[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гістор. Бел. (Крыўскай) кнігі]]). {{Водступ|2|em}}Palepšańnie školnych hygijeničnych abstawinaŭ u Biełarusi možna prypisać tamu, što amal nia ŭ kožnym z bolšych miest Biełarusi ŭ XVI stahodździ „išła kipučaja praca ŭ bractwach i brackich škołach“ (tam-ža). {{Водступ|2|em}}Kala druhoj paławiny XVIII stahodździa pačynajuć tahačasnyja polskija dziejačy staracca zrabić reformu škołaŭ, pieradusim u kirunku palepšańnia hygijeničnych abstawinaŭ i fizyčnaha wychawańnia. {{Водступ|2|em}}Z pasiarod adznačyŭšychsia ŭ hetym kirunku byŭ najznatniejšym Stanisłaŭ Kanarski. Jon załažyŭ u 1740 hodzie ŭ Waršawie „Konwikt szlachecki“. Była heta pieršaja škoła, jakaja ŭ swajej prahramie mieła fizyčnaje wychawańnie i ličyła jaho naraŭnie z inšym wychawańniem. {{Водступ|2|em}}Tut wučni mieli lekcyi himnastyki i skokaŭ, pawinny byli mycca ŭ wannach, jakija znachodzilisia pry škole; wučni starejšych klasaŭ mieli aprača hetaha lekcyi fechtawańnia i konnaje jazdy. {{Водступ|2|em}}Ideja Kanarskaha pačała raspaŭsiudžwacca: fizyčnaje wychawańnie pačali ŭwodzić, chacia nieachwotna, u swaich škołach i Jezuity. A astatni polski karol [[Аўтар:Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Stanisłaŭ Aŭhust]] zasnawaŭ užo „{{перанос-пачатак|п=Ry|к=carskuju}}<noinclude></noinclude> jloynae7jsl2bkrlf6brq3fdjhm3cln 104 123864 287459 2026-05-23T16:07:57Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=Ry|к=carskuju}} škołu“, jakaja była naahuł pieršaj świeckaj siaredniaj škołaj u Polščy. {{Водступ|2|em}}U rycarskaj škole fizyčnaje wychawańnie było pastaŭlena, jak na toj čas, dawoli wysoka. A pad samy kaniec šlachockaje Polščy paŭstała tam „Komisja edukacji Narodowej“ (1773—1794), jakaja sprawu fizyčnaha wychawańnia i wychawańnia naahuł pastawiła dawoli wysoka. „Komisja edukacji Na...» 287459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=Ry|к=carskuju}} škołu“, jakaja była naahuł pieršaj świeckaj siaredniaj škołaj u Polščy. {{Водступ|2|em}}U rycarskaj škole fizyčnaje wychawańnie było pastaŭlena, jak na toj čas, dawoli wysoka. A pad samy kaniec šlachockaje Polščy paŭstała tam „Komisja edukacji Narodowej“ (1773—1794), jakaja sprawu fizyčnaha wychawańnia i wychawańnia naahuł pastawiła dawoli wysoka. „Komisja edukacji Narodowej“ starałasia nastaŭnikam pačatkowych škoł dakazać i ŭświedamić ab wažnaści fizyčnaha wychawańnia dla narodu, wiała wialikuju pracu ŭ kirunku raspausiudžańnia asnowaŭ hyhijeny siarod wučniaŭ i ich baćkoŭ. {{Водступ|2|em}}Z pamiž šmat karysnych pastanowaŭ jość tyja, što byli ŭwiedzieny ŭwa ŭsiej dziaržawie, h. zn. abawiazkawyja himnastyčnyja wučeńni školnaje moładzi. {{Водступ|2|em}}„Rektar, prarektar z prafektam i nastaŭnikami zrobić prahramu, katoraja budzie padana dyrektaram, kab na kožny školny dzień byŭ wyznačany čas na razryŭku dla dziaciej, a asabliwa pa pałudni i wiečaram, adciemliwajučy wyrazna, kab što-dnia pa mahčymaści zabaŭlalisia na wolnym pawietry, a kali na heta nie pazwolić para, dyk kab rožnyja razrywy i himnastyčnyja praktykoŭki adbywalisia ŭ damach i hetakaja prahrama kab praz prafesara, abo prafekta była padana da wiedama wučniam. U časie piarerwy, abo padčas wakacyjaŭ pawinny zabirać uwieś čas himnastykawańni sił, ihry, razryŭki, biaručy pad uwahu ŭzrost wučniaŭ, ich nie adnalkowyja ŭ kožna ha siły, zdaroŭje, prošlaje ich wychawańnie i h. p. {{Водступ|2|em}}Najpryzwaiciejšyja, wyrablajučyja moc, šykoŭnaść, łoŭkaść i žwawaść cieła, wyrablajučyja {{перанос-пачатак|п=muž|к=stwa}}<noinclude></noinclude> 1qisyi1h2mofdnpvqo1si2hv9d1tdry 104 123865 287460 2026-05-23T16:12:07Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «мовы зьвязаны з дзеяльнасьцю некаторых месцаў мозгу. Гэтыя мясьціны або цэнтры псыхічнай дзеяльнасьці чалавека такія: 1) цэнтр прадстаўленьняў знаходзіцца ў лобавых долях мозгу; 2) зрокавы цэнтр — у патылічных частках мозгу; 3) слухавы цэнтр — у вісочны...» 287460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>мовы зьвязаны з дзеяльнасьцю некаторых месцаў мозгу. Гэтыя мясьціны або цэнтры псыхічнай дзеяльнасьці чалавека такія: 1) цэнтр прадстаўленьняў знаходзіцца ў лобавых долях мозгу; 2) зрокавы цэнтр — у патылічных частках мозгу; 3) слухавы цэнтр — у вісочных частках, ніжэй так званай Сільвіевай баразны; 4) мова-рухавы цэнтр — паміж Сільвіеваю баразною і ніжняю лобнаю завілінаю і 5) пісьмо-рухавы цэнтр, паміж верхняй і ніжняй лобнымі завілінамі ў цемявых долях мозгу.</br> {{gap|2.5em}}З адзначаных цэнтраў цэнтр зрокавы і пісьмо-рухавы цэнтр, або графічны, складаюць прыналежнасьць граматных людзей. Яны разьвіваюцца паступова, пераплятаючыся і злучаючыся з цэнтрам мова-рухавым і слухавым цэнтрам мовы. Прычым на першых часох набыцьця граматнасьці злучнасьць гэта больш патрэбна, чым на далейшых ступенях граматнасьці. Іначай кажучы, той, хто пачынае пісаць, раскладае пачутае слова на гукавыя рады, адзінкі, карыстаючыся пры гэтым і рухамі органаў (прылад) гаворкі — варушэньне губамі, языком, вымаўленьне ўпоўголасу. Такім чынам, у таго, хто пачынае пісаць, найбольш выклікаюцца да работы слухавыя і мова-рухавыя прадстаўленьні, якія галоўным чынам і злучаюцца з літарамі, складамі і іншымі графічнымі элемэнтамі пісьма. На гэтай ступені навучаньня пісьмо пераважна фонэтычнае.</br> {{gap|2.5em}}Па меры-ж набыцьця ўсё болей і болей сталых навыкаў пісьма, па меры таго, як гэтае пісьмо робіцца больш і больш мэханічным, сувязь графічных элемэнтаў з слухавымі і мова-рухавымі вобразамі слоў слабее, ня гэтыя элемэнты самі па сабе прыцягваюць увагу пісальніка, а тое значэньне, што выклікае сабою тое слова, якое ён піша. І пісьмо на ступені поўнай граматнасьці з фонэтычнага робіцца этымолёгічным. </br> {{gap|2.5em}}Але ў асоб, дасягшых поўнай граматнасьці, гэтыя цэнтры пісьма не знаходзяцца ў аднакіх адносінах паміж сабою. У якой-жа ступені дзеяльнасьць таго ці другога з адзначаных цэнтраў зьвязана з дзеяльнасьцю другіх цэнтраў? Аказваецца, што гэтыя адносіны не аднакі ня толькі ў розных асоб, яны не аднакі і пры розных відах пісьма. Ёсьць асобы, каторыя належаць да зрокавага або да рухавага тыпу пісьма. У такіх асоб больш выяўлена дзейнасьць зрокавага або рухавага цэнтру. Найболей моцная сувязь паміж цэнтрамі зрокавым і пісьмо-рухавым. Гэтая сувязь яшчэ больш павялічваецца, калі ў якасьці зрокавых вобразаў выступаюць словы, азначаныя пісьмовым шрыфтам. Цэнтр слухавых вобразаў слоў больш моцна зьвязан з цэнтрам мова-рухавым. Наадварот, від напісанага слова слаба зьвязан з слухавым вобразам слова, а таксама і з прадстаўленьнямі аб рухах гаворкі. У сваю чаргу, прадстаўленьні рухаў, каторыя выконваюцца пры пісьме, слаба зьвязаны з слухавымі прадстаўленьнямі аб словах і з прадстаўленьнямі аб рухах гаворкі.</br> {{gap|2.5em}}Той ці другі від пісьма, у залежнасьці ад характару яго, патрабуе рознай ступені ўдзелу таго ці другога з адзначаных цэнтраў пісьма. Так, пісьмо самастойнае патрабуе найбольшага ўдзелу цэнтру гукавага вобразу слоў, цэнтру рухаў, гаворкі і рухаў рукі і толькі {{перанос пачатак|част|каю}}<noinclude></noinclude> o425prmyivqi51tikfw7vtrqrkldrtg 104 123866 287461 2026-05-23T16:31:52Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|част|каю}}, пераважна ў асоб зрокавага тыпу, — зрокавага асяродку. Наадварот, сьпісваньне патрабуе найбольшага ўдзелу зрокавага цэнтру. Пісьмо пад дыктоўку вымагае ўдзелу слухавага цэнтру і рухаў гаворкі, а потым ужо і другіх цэнтраў.</br>...» 287461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|част|каю}}, пераважна ў асоб зрокавага тыпу, — зрокавага асяродку. Наадварот, сьпісваньне патрабуе найбольшага ўдзелу зрокавага цэнтру. Пісьмо пад дыктоўку вымагае ўдзелу слухавага цэнтру і рухаў гаворкі, а потым ужо і другіх цэнтраў.</br> {{gap|2.5em}}Апроч гэтых даных псыхо-фізыолёгіі пісьма, трэба мець на ўвазе досьледы ў сувязі з пісьмом у дарослых граматных і ў малаграматных. Аказваецца, што псыхо-фізыолёгія пісьма дарослага, які ў поўнай меры авалодаў „пісанаю моваю“, далёка не аднака з псыхо-фізыолёгіяй малога, каторы толькі што пачынае вучыцца пісаць. У той час, калі добра, граматны піша адразу цэлымі словамі, пасылаючы адно намаганьне волі, адзін імпульс, каб напісаць слова або нават і цэлы сказ, дзіця павінна рабіць цэлы рад гэтых намаганьняў волі, каб напісаць адно слова. столькі, сколькі асобных рухавых элемэнтаў патрабуе напісаньне данага слова.</br> {{gap|2.5em}}Пры асьвятленьні псыхо-фізыолёгіі пісьма мэтодыка і павінна разьвязаць галоўныя пытаньні навучаньня пісьму і правапісу. Перш за ўсё яна павінна даць адказ на такія пытаньні: як павінна вясьціся навучаньне пісьму — сумесна з навучаньнем чытаньню ці асобна? Які павінен быць мэтод навучаньня пісьму — аналітычны ці сынтэтычны?</br> {{gap|2.5em}}Па першым пытаньні ў мэтодычнай літаратуры ёсьць тры погляды: 1) сумеснае навучаньне чытаньню і пісьму; 2) навучаньне пісьму павінна йсьці раней навучаньня чытаньню; 3) навучаньне пісьму вядзецца пасьля навучаньня чытаньню.</br> {{gap|2.5em}}Першы з гэтых поглядаў нашоў сабе сталае заснаваньне ў гукавым аналітычна-сынтэтычным мэтодзе сумеснага навучаньня чытаньню-пісьму і мае сваю солідную гісторыю. Другі погляд выявіўся найбольш ярка ў мэтодзе Монтэсоры. Па гэтым мэтодзе дзеці раней навучаюцца пісаць, а ўжо чытаньню вучацца потым. Але ў сыстэме Монтэсоры пісьмо стаіць у самай цеснай сувязі з цэлым радам практыкаваньняў у разьвіцьці і ў выхаваньні мускулаў рукі наогул, а мускулаў пальцаў у прыватнасьці. „Нашы дзеці, — кажа Монтэсоры, — доўга падгатаўлялі сябе да пісьма. Ува ўсіх гэтых падгатоўчых практыкаваньнях рука гатавала сваю ўласную будучыну. Калі дзіця абмацвала гладкія і шурпатыя паверхні, калі яно вымала і ўстаўляла слупкі ў гнёзды брускоў, абводзіла пальцамі контуры геомэтрычных фігур, — рука практыкавалася ва ўзгодненых рухах, і цяпер дзіця імкнецца выявіць сваю практыку ў захапляючым сынтэзе пісьма“ (Монтэсоры, указаньне да майго мэтоду).</br> {{gap|2.5em}}Трэці пагляд не зьяўляецца новым, але ў нашы дні ён высунуў у васобе Лінднера найлепшага свайго выказьніка. Сумеснае навучаньне пісьму і чытаньню, здавалася-б, мае за сабою тыя даныя псыхофізыолёгіі пісьма, што сумесны ўдзел розных цэнтраў пісьма памагае ўтварэньню „пісьмовай мовы“, памагае больш сталым асоцыяцыям гэтай мовы. Але ў апошнія часы высунут прынцыпіяльны довад проціў адначаснага навучаньня чытаньню і пісьму. Так лейпцыгскі пэдагог Лінднер указвае на поўнае нясупаданьне работ чытаньня і пісьма: {{перанос пачатак|чы|таньне}}<noinclude></noinclude> i194ei3ayld37amxpgin42e138t5qne 104 123867 287462 2026-05-23T16:45:44Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|чы|таньне}} зьяўляецца работаю сэнсорнаю, або пачуцьцёваю, а пісьмо — работаю моторнаю, але цэнтры сэнсорны і моторны выяўляюць сваю чыннасьць няроўнамерна — моторная дзейнасьць заўсёды адстае ад сэнсорнай. Пісьмо павінна папераджацца...» 287462 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|чы|таньне}} зьяўляецца работаю сэнсорнаю, або пачуцьцёваю, а пісьмо — работаю моторнаю, але цэнтры сэнсорны і моторны выяўляюць сваю чыннасьць няроўнамерна — моторная дзейнасьць заўсёды адстае ад сэнсорнай. Пісьмо павінна папераджацца выпрацаваньнем таго, што павінна быць напісаным, як мова папераджаецца набіраньнем матэрыялу для мовы. Разьдзельнае навучаньне пісьму і чытаньню, апроч чыста тэхнічных выгад і пераваг, можа быць апраўдана і з погляду агульна-пэдагогічнага і гігіэнічнага: як болей трудны від першапачатковых заняцьцяў у школе, пісьмо патрабуе няроўнамерна большых намаганьняў ад вучняў, а парушэньне гігіэнічных трэбаваньняў адносна сядзеньня пры пісьме можа шкодна адбіцца на здароўі дзяцей. Тэхнічныя выгады і перавагі разьдзельнага навучаньня, а таксама і погляды агульна-пэдагогічнага і гігіэнічнага характару прымушаюць выказвацца за разьдзельнае навучаньне пісьму і чытаньню.</br> {{gap|2.5em}}Тут, разумееца, маецца на ўвазе навучаньне пісьму-рукапісу, а што датыча пісьма ў шырокім сэнсе, як уменьне значкамі абазначаць тое ці іншае слова, то такое пісьмо будзе неадлучна ад чытаньня пры ўсякіх спосабах навучаньня. Складаючы слова з перакідных картачак літар, дзеці тым самым і пішуць слова, а {{абмылка|павяраючы|правяраючы}} зложанае — чытаюць. У мэтах адоленьня тэхнічных труднасьцяй пісьма Шапашнікаў у сваіх мэтодычных указаньнях „Жывые гукі“ дае прадуманую і ўважліва распрацаваную сыстэму пісьма, як графічнага мастацтва. Ён злучае пісьмо з рысаваньнем, прадпасылаючы пісьму практыкаваньне ў рысаваньні.</br> {{gap|2.5em}}Другое мэтодычнае пытаньне — як павінна вясьці навучаньне пісьму, {{абмылка|аполітычным|аналітычным}} ці сынтэтычным мэтодам, у пэдагогічнай літаратуры разьвязваецца таксама розна. У большасьці выпадкаў ня толькі ў нас, але і ў эўропэйскіх школах навучаньне пісьму вядзецца сынтэтычным спосабам, г. зн. дзеці пераходзяць да пісьма слоў пасьля ўсвоеньня элемэнтаў літар, самых літар і ўжо тады прыступаюць да пісьма слоў. У амэрыканскіх школах навучаньне пісьму, як і навучаньне чытаньню, вядзецца спосабамі аналітычнымі, г. зн. дзеці йдуць не ад пісьма элемэнтаў, а ім адразу прышчапляюць навыкі пісьма цэлых слоў. Амэрыканскі мэтод пісьма мае на мэце адразу прывясьці дзіця да тыпу пісьма дарослага граматнага, пасылаючы адзін волевы акт для напісаньня цэлага слова. Дасягаючы гэтым спосабам скарэй тэй мэты, якую ставіць сабе кожнае навучаньне пісьму, уменьню прышчапленьня навыку пісаць цэлыя словы, аналітычны мэтод найбольш трапна разьвязвае і пытаньне аб мэханічным усвоеньні правільнага пісьма: няправільна напісаннага слова дзеці проста не пазнаюць, бо яны прывыкаюць бачыць слова ў пэўным яго выглядзе.</br> {{gap|2.5em}}Але трэба заўважыць, што аналітычны мэтод мае і вельмі вялікія заганы: не прышчапляючы навыку мець дачыненьне з асобнымі элемэнтамі напісанага слова, гэты мэтод не дае вучням крытэрыю для праверкі напісанага. Апроч таго, пры навучаньні аналітычным мэтодам будуць і тэхнічныя труднасьці: дзеля таго, каб пісаць адразу цэлыя<noinclude></noinclude> 3wlhrbcv5o3162b69js42ohb70k4bcx 104 123868 287463 2026-05-23T16:53:46Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=muž|к=stwa}} i adwahu wučeńni jość hetakija: ihra miačykam z bieham i chutkim zwarotam, pałon, inakš ihra z wialikim miačykam, łoŭkaje kidańnie pa wadzie kamieńniaŭ, dahonki da peŭnaje mety, wypieradki na ŭzhorki i nia wyhadnyja miejscy, duel na palcaty, konnaja jazda, mierańnie aharodaŭ, paloŭ, trudnych da zbližańnia miejsc i hetym padobnyja. {{Водступ|2|em}}Hodny šlachockaje moładzi wučeńni p...» 287463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=muž|к=stwa}} i adwahu wučeńni jość hetakija: ihra miačykam z bieham i chutkim zwarotam, pałon, inakš ihra z wialikim miačykam, łoŭkaje kidańnie pa wadzie kamieńniaŭ, dahonki da peŭnaje mety, wypieradki na ŭzhorki i nia wyhadnyja miejscy, duel na palcaty, konnaja jazda, mierańnie aharodaŭ, paloŭ, trudnych da zbližańnia miejsc i hetym padobnyja. {{Водступ|2|em}}Hodny šlachockaje moładzi wučeńni pawinny ličycca takija, katoryja naśledujuć žaŭnierskija abaroty ŭ zdabywańni jakoha-niebudź miesca; ništo lepš nie pamoža da wyrableńnia mužstwa, siły ducha, pryhožych dumkaŭ, jak duch staradaŭnaha rycarstwa, jak hetakaje hartawańnie moładzi“ (Dr. Piasecki — Dzieje wychow. fizycznego). {{Водступ|2|em}}Najwydatniejšym wučonym tahačasnym dziejačom, jaki pałažyŭ šmat zasłuhi, jak čynny siabra „Komisji edukacji Narodowej“ byŭ Hryhor Piramowič, jaki byŭ sekretarom wyžuspomnienaje kamisii. {{Водступ|2|em}}Hetkija wielmi karysnyja z boku fizyčnaha wychawańnia reformy, jakija napeŭna ŭ budučynie wyrablali-b u tahačasnym hramadzianstwie hart ducha i naahuł wyhadowywali-b dziejnaje, zdolnaje da wialikich čynaŭ hramadzianstwa. {{Водступ|2|em}}Reformy hetyja adnak pryšli zapozna. Panujučaja ŭ Polščy šlachta była ŭžo tady z małymi wyniatkami biazmetnaja, biazčynnaja, niazdolnaja da wialikich čynaŭ, nie patrapiŭšaja nawat družna zhurtawacca dziela abarony swajej baćkaŭščyny, hladzieŭšaja apuściŭšy ruki na nastupajučyja adzin za druhim raździeły Polščy, pa jakich naša niaščasnaja staronka była dalej addana, kab być parabkam užo druhoha pana — Maskoŭščyny. U hetyja ŭžo časy naš biedny narod nia mieŭ swaich wiarchoŭ, jakija-b mahli za jaho ŭstupicca. Sam-ža jon {{перанос-пачатак|п=pazbaŭ|к=leny}}<noinclude></noinclude> c8jqrd9e0gx1m25kss6gjkygi4f6n06 104 123869 287464 2026-05-23T16:56:31Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=pazbaŭ|к=leny}} praŭ musiŭ žyć na łascy i nia łascy panoŭ, ci to swaich zdradnikaŭ-wyradkaŭ, ci to ŭrodžanych Palakoŭ, abo Maskoŭcaŭ, ciahnuŭšy im ciažkaje jarmo panščyny. {{Водступ|2|em}}Abrazok žyćcia tahačasnaha biełaruskaha prostaha narodu my možam mieć z aficyjalnych maskoŭskich papieraŭ. Hałoŭny načalnik kraju ŭ swaim usiepoddańniejšym daniasieńni 1855 hodu piša: „U Wiciebska...» 287464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=pazbaŭ|к=leny}} praŭ musiŭ žyć na łascy i nia łascy panoŭ, ci to swaich zdradnikaŭ-wyradkaŭ, ci to ŭrodžanych Palakoŭ, abo Maskoŭcaŭ, ciahnuŭšy im ciažkaje jarmo panščyny. {{Водступ|2|em}}Abrazok žyćcia tahačasnaha biełaruskaha prostaha narodu my možam mieć z aficyjalnych maskoŭskich papieraŭ. Hałoŭny načalnik kraju ŭ swaim usiepoddańniejšym daniasieńni 1855 hodu piša: „U Wiciebskaj hubernii sialanie amal što nia znajuć chleba, žywuć hrybami i roznaj syryznaj, tworačyja chwaroby; biednaść strašnaja, a pobač roskaš panoŭ. Žyćciowyja siły kraju saŭsim zaniapali, jak z boku maralnaha, tak i z boku fizyčnaha; słabaść dajšła da krajnich raźmieraŭ.“ {{Водступ|2|em}}Ruski emihrant, sučaśnik dziekabrystaŭ, W. Turhieniew u swaich zapiskach tak maluje žyćcio biełaruskaha sielanina: „Adno z samych niahodnych nadužyćciaŭ prykmiačajecca ŭ biełaruskich prawincyjach (Wiciebskaj i Mahiloŭskaj), dzie sialanie tak niaščasnyja, što nawat wyzywali spačućcio ŭ rasiejskich pryhonnych. U hetych prawincyjach pany addawali swaich pryhonnych sotniami i tysiačami dastaŭščykam (padradčykam), jakija wykonywali ziemlakopnyja raboty ŭwa ŭsich kancach imperyi. Hetyja biednyja ludzi biarucca hałoŭna na budowu wialikich darohaŭ i kanałaŭ. {{Водступ|2|em}}Pan (pamieščyk) biare abawiazak dastawić za płatu peŭnuju kolkaść ludziej, a padradčyk abiazywajecca karmić ich padčas raboty. Uradawyja inžyniery, dahladywajučyja nad rabotami, nie wymahajuć ad padradčyka ničoha bolš u karyść hetych niaščasnych, jak tolki taho, što jość patrebnym dla padtrymańnia ich žyćcia. Datyčna hrošaj, jakija atrymliwaje za ich pan, dyk urad nia ŭmiešywajecca<noinclude></noinclude> dobl5ca95sys7c6rsud30253sr19vmg 104 123870 287465 2026-05-23T16:59:09Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «словы, трэба быць вельмі добра падгатаваным да гэтага, трэба прайсьці цэлы рад практыкаваньняў у рысаваньні. У амэрыканскіх школах ужываньне аналітычнага вымагаецца мэтоду самым характарам i прынцыпамі правапісу ангельскай мовы. Такім парадкам, пыта...» 287465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>словы, трэба быць вельмі добра падгатаваным да гэтага, трэба прайсьці цэлы рад практыкаваньняў у рысаваньні. У амэрыканскіх школах ужываньне аналітычнага вымагаецца мэтоду самым характарам i прынцыпамі правапісу ангельскай мовы. Такім парадкам, пытаньне, якім мэтодам вучыць пісаць, трэба разьвязаць так: на першых часох сынтэтычным мэтодам, прынцыпы-ж аналітычнага мэтоду скарыстаць на далейшых ступенях навучаньня пісьму пры выпрацаваньні навыкаў правільнага пісьма.</br> {{gap|2.5em}}Прыступаючы да разгляду спосабаў навучаньня правапісу, трэба, перш за ўсё, аддзяліць пытаньні правапісу ад пытаньняў навучаньня граматыцы і разглядаць іх як зусім незалежныя пытаньні і на граматыку ня трэба глядзець, як на дадатак да правапісу, што фактычна і было ў школах. Зьмешваньне пытаньняў правапісу з пытаньнямі граматыкі вельмі шкодна адбіваецца на выбары мэтоду навучаньня правапісу і ўскладняе і без таго трудную справу навучыць пісаць правільна.</br> {{gap|2.5em}}Што-ж такое правапіс, або орфографія? Правапіс — гэта ёсьць пэўная сыстэма правіл, якія ўстанаўляюць аднастайныя спосабы перадачы мовы ў гукавым пісьме. У васнове орфографіі могуць быць розныя прынцыпы: гістарычны, этымолёгічны, фонэтычны. Гэтыя прынцыпы могуць злучацца ў розныя комбінацыі. ''Гістарычны'' прынцып вымагае пісаць так, як пісалі даўней. Так у словах „работа“, „расту“ сучасная расійская орфографія патрабуе пісаць у першым {{абмылка|складе|складзе}} ''а'', бо такім быў правапіс у пачатку расійскай пісьменнасьці. (Гэта орфографія не расійская, а стара-славянская). У нашым беларускім правапісе гістарычны прынцып не пасьпеў яшчэ ўтварыцца: наша сучасная беларуская пісьменнасьць зусім маладая, знаходзіцца толькі ў пачатку свайго разьвіцьця. ''Этымолёгічны'' прынцып дае правіла: пісаць словы згодна іх пахаджэньню, згодна з гісторыяй мовы. ''Фонэтычны'' прынцып — пісаць так, як вымаўляецца. Паступовае правядзеньне гэтага прынцыпу зрабіла-б непатрэбным і самы правапіс. Але правесьці дакладна гэты прынцып нельга, бо той правапіс, які будзе фонэтычным для аднаго дыалекту мовы, можа ня быць фонэтычным для другога дыалекту тае-ж мовы. (Н. Д. Глядзі „Літаратурная энцыклёпэдыя“, т. I Выд. Фрэнкель, Ленінград—Масква 1925 г., стар. 541).</br> {{gap|2.5em}}„Датрымаць фонэтычнага прынцыпу да канца — немагчыма. Немагчыма гэта ўжо дзеля таго, што няма такой азбукі на сьвеце, каб можна было дакладна перадаць на пісьме ўсе гукі нашае мовы“. (Язэп Лёсік. „Беларускі Правапіс“. Дзярж. Выд. Беларусі, 1925 году, прадмова).</br> {{gap|2.5em}}У васнове беларускага правапісу паложаны прынцыпы: 1) фонэтычны, 2) этымолёгічны, 3) прынцып традыцыі, 4) прынцып напісаньня чужаземных слоў (тая-ж прадмова). Сюды трэба было-б дадаць і прынцып напісаньня складаных слоў. Такім парадкам у васнове беларускага правапісу знаходзім пяць асобных прынцыпаў. Ужо адно гэтае мноства прынцыпаў складае труднасьць навучаньня правапісу. Насьпявае патрэба ў пераглядзе гэтага правапісу, патрэба ў яго рэформе, і можна<noinclude></noinclude> qs272gulbvl0wvmrnz2ame72nc8ik8i 104 123871 287466 2026-05-23T17:10:32Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «спадзявацца, што перагляд нашага правапісу і будзе зроблен у нядоўгім часе. Але ніякая рэформа ня можа зрабіць правапіс настолькі простым, каб навучаньне яму стала зусім лёгкаю задачаю. Мы ведаем, насколькі трудным быў расійскі правапіс, сколькі часу а...» 287466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>спадзявацца, што перагляд нашага правапісу і будзе зроблен у нядоўгім часе. Але ніякая рэформа ня можа зрабіць правапіс настолькі простым, каб навучаньне яму стала зусім лёгкаю задачаю. Мы ведаем, насколькі трудным быў расійскі правапіс, сколькі часу адбірала ад школы ''яць''. Урэшце была зроблена рэформа, літару яць выкінулі, спросьцілі правапіс прыметнікаў, займеньнікаў, прыйменьнікаў і інш. Бясспрэчна, гэтая рэформа вельмі значна палегчыла работу настаўніка і вучняў у школе. Але калі мы спытаем: ці лёгка даецца рэформаваны правапіс у расійскіх школах? Ці граматна пачалі пісаць вучні пасьля рэформы правапісу? — адказ будзе адмоўны.</br> {{gap|2.5em}}„Состояние орфографической грамотности в наших школах внушает невольные опасения за целость нашего литературного языка, за целость нашей культуры. Безграмотность из школы течет широким потоком, захватывает все новые и новые области, проникает всюду. Улицы пестрят сейчас безграмотными надписями, плакатами“.</br> {{gap|2.5em}}„Орфография в школе как была, так и осталась „школьным бедствием“.</br> {{gap|2.5em}}„Зло сейчас настолько широко охватило школу, что — по откровенному признанию учителей — руки у них невольно опускаются“. Родной язык в школе. (Научно-педагогический сборник под редакцией А. М. Лебедева и В. Ф. Переверзева № 8, Ленинград, 1925 г. К вопросу об орфограф. безграмотности, стр. 98).</br> {{gap|2.5em}}Аб чым гэта сьведчыць? Аб тым, што справа тут не ў рэформах правапісу, ніякая рэформа не навучыць пісаць граматна, а справа ў самых мэтодах навучаньня, гэта адно, а другое — трэба зьвярнуць належную ўвагу на орфографію, трэба адвясьці на гэта болей часу, чаго не дае сучасная школьная програма. Вось чаму, вітаючы рэформу правапісу, нельга не згадзіцца з проф. Томсоном, што ніякі правапіс не даецца бяз доўгіх практыкаваньняў, а дзеля гэтага, па думцы проф. Томсона, ня так можа дапамагчы правапісу тая ці іншая рэформа яго, як рэформа навучаньня правапісу.</br> {{gap|2.5em}}Каб выясьніць пытаньне, якому прыёму навучаньня правапісу трэба аддаць перавагу, трэба разабрацца ў тым, якое значэньне для усвоеньня навыкаў правільнага пісьма маюць такія фактары: 1) правільна ўспрынятае слухам слова; 2) правільнае вымаўленьне слова; 3) від напісанага слова; 4) рух, што выконваецца пры пісьме, і 5) якое значэньне мае веданьне правіл правапісу.</br> {{gap|2.5em}}Найноўшымі досьледамі ў галіне псыхофізыолёгіі пісьма дана навуковае асьвятленьне пытаньням навучаньня правапісу, у прыватнасьці навукова асьветлена пытаньне аб тэй ролі і значэньні, якія маюць азначаныя фактары. Раней, калі гэтыя досьледы ня былі зроблены, пэдагогамі-практыкамі высоўваліся тыя ці іншыя з гэтых фактараў на аснове іх практыкі, іх назіраньняў і згодна з тым, за які з пералічаных фактараў прызнавалася значэньне, рэкомэндаваўся той ці іншы спосаб навучаньня правапісу. Калі прыдавалася значэньне правільна пачутаму слову або правільнаму яго вымаўленьню, то вяліся {{перанос пачатак|практыка|ваньні}}<noinclude></noinclude> t7jleztaa02wy6hl7r9g322tw4oiqg3 104 123872 287467 2026-05-23T17:19:14Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|практыка|ваньні}} ў правільным вымаўленьні і ўчуцьці слова, у гукавым аналізе слоў. Адным з відных спосабаў навучаньню правапісу і быў у гэтым выпадку дыктант. Калі большае значэньне прыдавалася віду напісанага слова, то патрабавалася п...» 287467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|практыка|ваньні}} ў правільным вымаўленьні і ўчуцьці слова, у гукавым аналізе слоў. Адным з відных спосабаў навучаньню правапісу і быў у гэтым выпадку дыктант. Калі большае значэньне прыдавалася віду напісанага слова, то патрабавалася практыкаваньне ў разглядзе напісаных слоў, адгэтуль выходзіла сьпісваньне, як спосаб навучаньня правапісу.</br> {{gap|2.5em}}Калі-ж правапіс ставіўся ў цесную сувязь з веданьнем правіл правапісу, то дзяцей прымушалі вывучваць гэтыя правілы з іх няўхільнымі выключэньнямі. Часамі сьпісваньне ўжывалася з дыктоўкаю і поруч з гэтым вялося практыкаваньне ў выпраўленьні сумысьля ўзятага няправільнага тэксту, або канографія.</br> {{gap|2.5em}}Калі прыняць пад увагу тое, што дае псыхофізыолёгія пісьма, то стане ясным, што такія прыёмы навучаньня правапісу, сьпісваньне і канографія, нельга дапускаць, бо яны ўзаемна зьнішчаюць друг друга: даючы дзецям сумысьля няправільны тэкст, мы зьнішчаем тое, чаго хацелі дасягнуць сьпісваньнем з правільнага тэксту.</br> {{gap|2.5em}}Сярод навейшых досьледаў па псыхофізыолёгіі пісьма асабліваю популярнасьцю карыстаюцца экспэрымэнтальныя досьледы нямецкага вучонага пэдагога Лая.</br> {{gap|2.5em}}Вялікае значэньне ў справе навучаньня правапісу Лай прыдае пісьмо-рухаваму процэсу. У васнову свае тэорыі пісьма Лай кладзе вучэньне аб рухавых адчуваньнях.</br> {{gap|2.5em}}Гэтыя адчуваньні рухаў бываюць дваякія: актыўныя і пасыўныя. Актыўныя адчуваньні залежаць ад нашай волі, іх можна назваць адвольнымі. Адчуваньне пасыўных рухаў ад нашай волі не залежаць. Адчуваньне актыўнага руху папераджаецца прадстаўленьнем аб самым руху, які мае выявіцца, адбыцца. Апроч таго, у выяўленьні руху ў нас зьяўляецца сухажыльнае пачуцьцё, як вынік сьцягваньня мускульнага сухажыльля. Адчуваньне актыўных рухаў мае пэўнае значэньне: дзякуючы яму мы пераносім увагу на самы кірунак руху раней, чым ён пачаўся, і можам падпарадкаваць яго нашай волі. Дакладнасьць гэтага папярэдняга разьмеркаваньня велічыні і сілы рухаў залежыць ад ступені іх паўторнасьці. Гэта паўторнасьць рухаў робіць іх настолькі звычайнымі для нас, што яны выяўляюцца аўтоматычна і не даходзяць да нашай сьвядомасьці. Каб давесьці значэньне прывычных рухаў, Лай дае прыклад аднаго скрыпача, каторы часамі з прычыны свае хваравітасьці ўпадаў у часе ігры ў стан няпрытомнасьці, але і ў стане няпрытомнасьці ён прадаўжаў іграць, ня зьбіваючыся з такту. Адчуваньне руху мае яшчэ і тое значэньне, што памяць аб іх захоўваецца лепш і мацней, чым памяць аб зрокавых і слухавых прадстаўленьнях. З часам мы забываем ліцы, малюнкі, мэлёдыі, але хто ў юнацтве ўмеў езьдзіць на канькох, той будзе езьдзіць на іх і праз доўгі час.</br> {{gap|2.5em}}Гэтую тэорыю аб рухавых адчуваньнях Лай дапасоўвае да задач навучаньня правапісу.</br> {{gap|2.5em}}Асабліва важкімі для навейшай пэдагогікі аказаліся досьледы Лая адносна правапісу. Аказваецца, як даводзяць досьледы Лая, што зрокавая дыктоўка (пісьмо з папярэднім чытаньнем тэксту) дае ў тры<noinclude></noinclude> gv035exaxu7emlermdfcfhjkdpdr8ng 104 123873 287468 2026-05-23T17:24:47Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="I"/>da hetaha. Hetyja niaščasnyja prawiali darohi ŭ wakolicach Carskaha Siała“ ([[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Ігнатоўскі]] — [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]].) {{Водступ|2|em}}Zahnany i abciažany wialikimi rabotami prosty biełaruski narod wučyŭsia pieranosić roznyja złybiady. Nia hledziačy na heta, jon znachodziŭ čas dla swaich razrywaŭ — hulniaŭ i ihra...» 287468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="I"/>da hetaha. Hetyja niaščasnyja prawiali darohi ŭ wakolicach Carskaha Siała“ ([[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Ігнатоўскі]] — [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]].) {{Водступ|2|em}}Zahnany i abciažany wialikimi rabotami prosty biełaruski narod wučyŭsia pieranosić roznyja złybiady. Nia hledziačy na heta, jon znachodziŭ čas dla swaich razrywaŭ — hulniaŭ i ihraŭ, adčuwajučy ŭ moładaści instynktoŭnuju da hetaha patrebu. {{Водступ|2|em}}Niadola našaha narodu prywučyła jaho da holadu i choładu, zahartawała da rožnych niaščaściaŭ i mukaŭ. Jon zamknuŭsia ŭ swaim sercy, addzialiusia ad swaich staršych intelihientaŭ-bratoŭrenehataŭ i zachoŭwaŭ až da siańnia swaje tradycyi, zwyčai roznyja narodnyja tawaryskija ruchawyja hulni i ihry, ab jakich idzie hutarka nižej. <section end="I"/> <section begin="II"/>{{Цэнтар|II.,<br />'''Biełaruskija narodnyja tawaryskija ruchawyja hulni i ihry.'''}} {{Водступ|2|em}}Da času pryniaćcia chryścijanstwa biełaruskaje hramadzianstwa nia było padzielena na klasy. Usie zwyčai, ci to ŭ kirunku tradycyjnych ihryščaŭ, ci ŭ inšym, byli supolny ŭsiamu krywickamu narodu. Adnačasna z chryścijanstwam pryšła da nas i klasowaść. I ŭ toj čas, jak bahatšyja słai ŭprywilehijowanaha hramadzianstwa lohka pryjmali čužyja ŭpływy, a nawat ad času unii z Polščaj saŭsim adłučylisia ad narodu, zdradzili jaho na karyść Polščy, ― prosty naš narod, adčuwajučy hetuju zdradu, addzialiŭsia saŭsim ad swaich wiarchoŭ, zamknuŭsia ŭ sabie, amal saŭsim nie dapuščajučy čužych upływaŭ da swaich tradycyjaŭ i zwyčajaŭ. Dziakujučy hetamu jon da siańniašniaha dnia zachawaŭ šmat spradwiečnych wierawańniaŭ i abyčajaŭ. Adnosna {{перанос-пачатак|п=fi|к=zyčnaha}}<section end="II"/><noinclude></noinclude> my9qjj8oxsz7ljycf0ksoza5qi364d7 287470 287468 2026-05-23T17:27:01Z Gleb Leo 2440 287470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="I"/>da hetaha. Hetyja niaščasnyja prawiali darohi ŭ wakolicach Carskaha Siała“ ([[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Ігнатоўскі]] — [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]].) {{Водступ|2|em}}Zahnany i abciažany wialikimi rabotami prosty biełaruski narod wučyŭsia pieranosić roznyja złybiady. Nia hledziačy na heta, jon znachodziŭ čas dla swaich razrywaŭ — hulniaŭ i ihraŭ, adčuwajučy ŭ moładaści instynktoŭnuju da hetaha patrebu. {{Водступ|2|em}}Niadola našaha narodu prywučyła jaho da holadu i choładu, zahartawała da rožnych niaščaściaŭ i mukaŭ. Jon zamknuŭsia ŭ swaim sercy, addzialiusia ad swaich staršych intelihientaŭ-bratoŭrenehataŭ i zachoŭwaŭ až da siańnia swaje tradycyi, zwyčai roznyja narodnyja tawaryskija ruchawyja hulni i ihry, ab jakich idzie hutarka nižej. <section end="I"/> <section begin="II"/>{{Цэнтар|II.<br />'''Biełaruskija narodnyja tawaryskija ruchawyja hulni i ihry.'''}} {{Водступ|2|em}}Da času pryniaćcia chryścijanstwa biełaruskaje hramadzianstwa nia było padzielena na klasy. Usie zwyčai, ci to ŭ kirunku tradycyjnych ihryščaŭ, ci ŭ inšym, byli supolny ŭsiamu krywickamu narodu. Adnačasna z chryścijanstwam pryšła da nas i klasowaść. I ŭ toj čas, jak bahatšyja słai ŭprywilehijowanaha hramadzianstwa lohka pryjmali čužyja ŭpływy, a nawat ad času unii z Polščaj saŭsim adłučylisia ad narodu, zdradzili jaho na karyść Polščy, ― prosty naš narod, adčuwajučy hetuju zdradu, addzialiŭsia saŭsim ad swaich wiarchoŭ, zamknuŭsia ŭ sabie, amal saŭsim nie dapuščajučy čužych upływaŭ da swaich tradycyjaŭ i zwyčajaŭ. Dziakujučy hetamu jon da siańniašniaha dnia zachawaŭ šmat spradwiečnych wierawańniaŭ i abyčajaŭ. Adnosna {{перанос-пачатак|п=fi|к=zyčnaha}}<section end="II"/><noinclude></noinclude> jgblbxwb8ausabmqbfkyb4dhxb5x2tg 0 123874 287469 2026-05-23T17:26:23Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Histaryčny narys | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Гістарычна-этнаграфічная праца | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Pradmowa|Pradmowa]] | наступны = Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Biełaruskija narodnyja tawaryskija ruchaw...» 287469 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Histaryčny narys | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Гістарычна-этнаграфічная праца | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Pradmowa|Pradmowa]] | наступны = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Biełaruskija narodnyja tawaryskija ruchawyja hulni i ihry|Biełaruskija narodnyja tawaryskija ruchawyja hulni i ihry]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf" from="11" to="42" fromsection="I" tosection="I" /> {{Выроўніваньне-канец}} nm4sgpg3ya55mfra7gzm3p2w8noax62 104 123875 287471 2026-05-23T17:37:01Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «разы меней памылак у параўнаньні з дыктоўкаю па слуху, а сьпісваньне дало ўшэсьцера меншую колькасьць памылак у параўнаньні з слухавым дыктантам. Колькасьць памылак пры сьпісваньні з рукапіснага тэксту зьменшваецца ўдвойчы ў параўнаньні са сьпісван...» 287471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>разы меней памылак у параўнаньні з дыктоўкаю па слуху, а сьпісваньне дало ўшэсьцера меншую колькасьць памылак у параўнаньні з слухавым дыктантам. Колькасьць памылак пры сьпісваньні з рукапіснага тэксту зьменшваецца ўдвойчы ў параўнаньні са сьпісваньнем з друкаванага тэксту, г. з. што сьпісваньне з рукапіснага тэксту дае ў 12 раз меншую колькасьць памылак у параўнаньні з слухавым дыктантам.</br> {{gap|2.5em}}Другі нямецкі вучоны пэдагог Мэйман, у сваіх лекцыях па экспэрымэнтальнай псыхолёгіі крытыкуе тэорыю і досьледы Лая. Мэйман не прыдае такога важнага значэньня рухавым адчуваньням у справе навучаньня правапісу, бо нават надворны характар пісьма залежыць не ад рухаў рукі, а ад мозгу. Затым пры аналізе процэсу пісьма, трэба прыняць пад увагу тую абставіну, што гэты процэс ёсьць акт волі, рознасьць волевых імпульсаў, патрэбных для напісаньня слова, складае псыхолёгічную розьніцу паміж пісьмом граматнага і малаграматнага. Не прыдаючы рашучага значэньня рухам рукі ў процэсе пісьма наогул, Мэйман адмаўляе таксама іх выключную важнасьць і ў навучаньні правапісу, дзе маюць значэньне ня самі рухі, а злучэньне гэтых рухаў з бачаньнем слоў, прычым гэтае бачаньне і зьяўляецца пераважным момантам. Рухі-ж пры пісьме дапамагаюць у тым сэнсе, што прымушаюць пісальніка, крок за крокам, пры напружанасьці ўвагі грунтоўна аналізаваць і стала замацоўваць вобразы слоў.</br> {{gap|2.5em}}Перавагу зрокавых прадстаўленьняў над рухавымі ў графічнай памяці Мэйман даводзіць на простым досьледзе. Калі мы нарысуем з заплюшчанымі вачамі складаную фігуру або ломаную лінію і, не расплюшчваючы вачэй, папрабуем нарысаваць яе другі раз, кіруючыся рука-рухавымі прыпамінаньнямі, то другая фігура ня будзе тое-самаю з першаю. Будзе памылка, але не ў такой ступені, калі мы адновім па адных зрокавых прадстаўленьнях якую-небудзь злучную фігуру, нарысованую ня намі. Але калі мы зрысуем фігуру, гледзячы на яе, а затым нарысуем яе па памяці, то такія рысункі будуць вельмі падобны. Дзеля гэтага ''зрокавыя ўражаньні, падтрыманыя рухавымі прадстаўленьнямі, вельмі важны для замацаваньня графічнай памяці.</br> {{gap|2.5em}}Крытыкуючы досьледы Лая адносна сьпісваньня, Мэйман кажа, што сьпісваньне дае лепшыя вынікі ня з прычыны асаблівай важнасьці рухавых прадстаўленьняў, а дзеля таго, што пісальнік прымушаецца да дакладнага зрокавага аналізу формаў, патрэбнага для выяўленьня самых рухаў. Такім чынам, бачаньне слоў бярэ падтрыманьне ад рухаў пісьма, і вынікам гэтага і ёсьць дакладнае замацаваньне зрокавага вобразу. Затым Мэйман адзначае вялікае значэньне ў справе правапісу, удзел у процэсе пісьма прылад мовы. Дзеля гэтага, кажа Мэйман, можна дабіцца добрых вынікаў, калі дзеці будуць разглядаць напісаныя словы і ў той-жа час аналізаваць пры вымаўленьні, вынікам гэтага і будзе аналізуючае сьпісваньне. Найлепшым мэтодам навучаньня правапісу Мэйман знаходзіць такі: бачаньне слоў з аналізуючым сьпісваньнем, падтрымліваным аналізуючым вымаўленьнем. Адносна {{перанос пачатак|права|пісных}}<noinclude></noinclude> 8r0luxlturf5160178p3xfnx36fa5l9 104 123876 287472 2026-05-23T17:39:34Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=fi|к=zyčnaha}} wychawańnia hetyja tradycyi i abyčai wyjaŭlajucca ŭ dachawaŭšychsia da siahońnia taworyskich ruchawych hulniach i ihrach, u rožnych zababonach i wierawańniach, niaraz wielmi karysnych z hyhijeničnaha boku. Hetyja hulni, ihry i wierawańni siahajuć wielmi daŭnych, a mo’ nawat i pahanskich časoŭ. {{Водступ|2|em}}Raźbirajučy biełaruskija narodnyja hulni i ihry znachodzim u ich wielmi kar...» 287472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=fi|к=zyčnaha}} wychawańnia hetyja tradycyi i abyčai wyjaŭlajucca ŭ dachawaŭšychsia da siahońnia taworyskich ruchawych hulniach i ihrach, u rožnych zababonach i wierawańniach, niaraz wielmi karysnych z hyhijeničnaha boku. Hetyja hulni, ihry i wierawańni siahajuć wielmi daŭnych, a mo’ nawat i pahanskich časoŭ. {{Водступ|2|em}}Raźbirajučy biełaruskija narodnyja hulni i ihry znachodzim u ich wielmi karysnyja elementy, jak z boku fizyčnaha, tak i z boku wychawaŭča-maralnaha i hramadzkaha. Prosta biare radaść, što naš siarmiažny narod nia ŭstupaje ŭ hetym inšym narodam, a mo’ nawat prad mnohimi moža pachwalicca. Treba jašče adciemić, što biełaruskija narodnyja hulni i ihry jość tak razumna ŭłožany, što biaručy ich u poŭnuju systemu — mohuć pierahimnastykawać usio cieła i dać šmat karysnych nawuk z boku maralna-hramadzkaha wychawańnia. {{Водступ|2|em}}Haworačy pra hulni i ihry naahuł, treba wiedać, jakaja jość rožnica miž sławami: hulnia i ihra. Hulnia z punktu hledžańnia fizyčnaha wychawańnia heta jość peŭnyja ruchi adzinki, abo hramady dziela pryjemnaści, wyklučajučy zawadki i chacieńnie wyjhryšu, a ihra — heta jość peŭnyja ruchi dźwiuch, abo niekalki asob u baraćbie za wyjhryš. Metaj hulni jość samaja hulnia, jak pryjemnaja razryŭka, a metaj ihry — jość wyjhryš, abo projhryš. {{Водступ|2|em}}Dyk tolki zawadki i wyjhryš rožniać hulniu ad ihry. {{Водступ|2|em}}Nižej padanyja biełaruskija narodnyja hulni i ihry jość jašče daloka nia ŭsie. Heta tolki častka ich. {{Водступ|2|em}}Žyćciowyja abstawiny, na žal, nie pazwolili mnie źbirać pa rodnych wioskach patrebny mnie<noinclude></noinclude> 65yrxpqpubifya02io69z4pp03o509a 104 123877 287473 2026-05-23T17:45:28Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="II"/>materyjał. Zmieščanyja tut hulni i ihry ja ŭziaŭ z [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)|biełaruskaha zbornika]] [[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Romanowa]], „Dziacinnyja hulni“ [[Аўтар:Леаніла Чарняўская|Čarniaŭskaj]] i tyja, jakija mnie samomu, jak synu wiaskowaha siarmiažnika, wiedamy, ci to prypaminajučy časy, kali sam byŭ učaśnikam ich, ci to z apawiadańniaŭ maich...» 287473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="II"/>materyjał. Zmieščanyja tut hulni i ihry ja ŭziaŭ z [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)|biełaruskaha zbornika]] [[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Romanowa]], „Dziacinnyja hulni“ [[Аўтар:Леаніла Чарняўская|Čarniaŭskaj]] i tyja, jakija mnie samomu, jak synu wiaskowaha siarmiažnika, wiedamy, ci to prypaminajučy časy, kali sam byŭ učaśnikam ich, ci to z apawiadańniaŭ maich ciapierašnich kalehaŭ synoŭ — biełaruskaj wioski. {{Водступ|2|em}}Usie nižej apisanyja hulni i ihry ja padzialiŭ, pawodle ich karyści z boku fizyčnaha wychawańnia, na hetkija hrupy: {{Водступ|2|em}}''1) bulni i ihry biežnyja, 2) skočnyja, 3) kidanyja, 4) hulni i ihry z miačykam, 5) hulni i ihry z barykańniem, pieraciahiwańniem, dužańniem, wyrywańniem i b. p., 6) hulni i ihry pieramiešywanyja, 7) hulni i ihry wyrablajučyja słuch, bystraść zroku i arjentacyju ŭ paciomku, 8) hulni i ihry raŭnawažnyja, 10) hulni i ihry intelektualnyja''. <section end="II"/> <section begin="1"/>{{Цэнтар|'''1. Hulni i ihry biežnyja.'''}} {{Водступ|2|em}}Jany, jak i naahuł biehi, karysna ŭpływajuć na dziejańnie našaha serca i lohkich i jość duža karysny ŭsiamu arhanizmu, dziela taho, što padčas ich biare ŭdzieł kala 60% muskułaŭ našaha cieła. Aprača hetaha jany wyrablajuć žwawaść, łoŭkaść i chutkaść panatrawańnia. Hulni i ihry biežnyja naahuł prynosiać bolš karyści, čymsia lohkaatletnyja biehi, dziela taho, što tut aprača zwyčajnaha biehu dałučajecca karyść, jak naahuł z kožnaje tawaryskaje ihry. Tut učaśnik wučycca padparadkawać swaje sobskija chacieńni i pohlady da ahulnaje mety ihrakoŭ, musić padparadkawacca peŭnym zakonam ihry, adnym słowam tut učaśnik wučycca hramadzkaści.<section end="1"/><noinclude></noinclude> 2y9l7s6k2p3zciv7msk9hntd5fv41q6 0 123878 287474 2026-05-23T17:46:23Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Biełaruskija narodnyja tawaryskija ruchawyja hulni i ihry | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Гістарычна-этнаграфічная праца | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Histaryčny narys|Histaryčny narys]] | наступны = Ab fizyčnym wychawańni ŭ Bie...» 287474 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełaruskija narodnyja tawaryskija ruchawyja hulni i ihry | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Гістарычна-этнаграфічная праца | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Histaryčny narys|Histaryčny narys]] | наступны = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry biežnyja|Hulni i ihry biežnyja]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf" from="42" to="44" fromsection="II" tosection="II" /> {{Выроўніваньне-канец}} 097ikkzgopz14k49x1kbgmxbdz5u0lr 104 123879 287475 2026-05-23T17:54:39Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|права|пісных}} досьледаў Лая Мэйман заўважае, што гэтыя досьледы рабіліся ня зусім дакладна і рабіліся на штучным матэрыяле.</br> {{gap|2.5em}}Такім парадкам, розьніца паміж Лаем і Мэйманам толькі ў тэорытычных прадпасылках, а не ў практычных вы...» 287475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|права|пісных}} досьледаў Лая Мэйман заўважае, што гэтыя досьледы рабіліся ня зусім дакладна і рабіліся на штучным матэрыяле.</br> {{gap|2.5em}}Такім парадкам, розьніца паміж Лаем і Мэйманам толькі ў тэорытычных прадпасылках, а не ў практычных вывадах.</br> {{gap|2.5em}}Адзначаныя вынікі досьледаў у справах правапісу ў поўнай меры пацьвярджаюць даныя псыхофізыолёгіі пісьма.</br> {{gap|2.5em}}Пры сьпісваньні, асабліва з напісанага тэксту, у найбольшай узгодненасьці знаходзяцца зрокавы і рука-рухавы цэнтры „пісьменнай мовы“, г. зн. рухі вачэй пры ўспрыняцьці літарнага складу слова знаходзяцца ў поўнай згодзе з рухамі рукі. Наадварот, пры дыктанту слухавыя прадстаўленьні слоў не заўсёды бываюць узгоднены з відам напісанага слова і з рухамі рукі для напісаньня гэтага слова.</br> {{gap|2.5em}}Значэньне веданьня правіл правапісу ў мэтодычнай літаратуры трактуецца парознаму. Большасьць мэтодыстых-пэдагогаў, асабліва пазьнейшага часу, не прызнаюць гэтага значэньня за веданьнем правіл правапісу. „Амаль ня ўсе думаюць, — кажа проф. Томсон, — што пісьменнасьць (граматнасьць) заключаецца ў веданьні, дзе якую трэба ставіць літару, і ў гэтым уменьні ставіць правільна літары і заключаецца задача навучаньня правапісу. З гэтай прычыны, пры навучаньні правапісу ў школе прымушалі вывучваць правілы і словы, па якіх, пасьля доўгага разважаньня, можна вызначыць, дзе якую трэба паставіць літару. Не зважаюць, што граматнасьць павінна быць у мускулах і нэрвах рукі, у рука-рухавых і зрокавых прыпамінаньнях. Прывучаючы думаць аб літарах, настаўнік проста перашкаджае набыцьцю граматнасьці, гэта значыць аўтоматычнага пісаньня, бо думаньне аб літарах будзе перарываць ход мысьляй пры пісьменным укладаньні.</br> {{gap|2.5em}}Ня той граматны, хто ведае, дзе якая павінна быць літара, а той, хто піша, замячаючы літары толькі тады, калі іх напіша, і то толькі, як сустаўныя часьці слоў“.</br> {{gap|2.5em}}І тым ня меней казаць, што веданьне правіл правапісу для задач навучаньня граматнаму пісьму ня мае ніякага значэньня, ня прыходзіцца. Папершае, уменьне дапасаваць пэўнае правіла правапісу на практыцы ў тым ці іншым выпадку ўжо ёсьць некаторая работа мысьлі. Падругое, ня ўсе словы могуць увайсьці ў круг правапісных практыкаваньняў вучня, каб можна было іх успрыняць зрокам і замацаваць іх правільнае напісаньне. З прычыны гэтага на практыцы могуць быць такія выпадкі, дзе здарыцца патрэба мець нейкую мерку, нейкі крытэрый-норму, з якімі і трэба падысьці для разьвязаньня таго ці іншага правапіснага пытаньня. А такою меркаю і можа быць тое іншае правіла правапісу.</br> {{gap|2.5em}}Маючы на ўвазе даныя псыхофізыолёгіі пісьма і адводзячы малазначную ролю веданьню правіл правапісу, некаторыя пэдагогі нашага часу, у процілежнасьць даўнейшым захапленьням правіламі, высоўваюць, як ідэал правапісу, яго мэханічнасьць, адзіным-жа мэтодам навучаньня лічаць толькі сьпісваньне. У мэтодычнай літаратуры найноўшага часу пачынаюць зьяўляцца падручнікі, уложаныя „па Лаю“,<noinclude></noinclude> 6ngk4453tbpceqlwagc5o6j8q3a32sh 104 123880 287478 2026-05-23T18:04:09Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|LITERATURA}},<br />z jakoj aŭtar karystaŭsia pry napisańni fizyčnaha wychawańnia:'''}} {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. {{Разьбіўка|Ластоўскі}}]], — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гісторыя Беларускай ({{Абмылка|Крыйскай|Крыўскай}}) кнігі]]. Коўна, 1926 г. {{...» 287478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|LITERATURA}},<br />z jakoj aŭtar karystaŭsia pry napisańni fizyčnaha wychawańnia:'''}} {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. {{Разьбіўка|Ластоўскі}}]], — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гісторыя Беларускай ({{Абмылка|Крыйскай|Крыўскай}}) кнігі]]. Коўна, 1926 г. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Е. Р. {{Разьбіўка|Романовъ}}]], — [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)|Бѣлорусскій сборникъ]]. [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/8-9|Выпускъ восьмой и девятый]]. Бытъ Бѣлорусса. Вильна, 1912 г. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Ў. {{Разьбіўка|Ігнатоўскі}}]], — [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі|Кароткі нарыс Гісторыі Беларусі]]. Вільня, 1921 г. {{Водступ|2|em}}{{Разьбіўка|Lucjan Rydel}}, — Dzieje Polski. {{Водступ|2|em}}Dr. {{Разьбіўка|Eugenjusz Piasecki}}, — Dzieje wychowania fizyčnego. Lwów, Kraków, Waršawa 1925 r. {{Водступ|2|em}}Л. {{Разьбіўка|Чарняўская}}, — дзяцінныя гульні. Вільня, 1919 г. {{Водступ|2|em}}{{Разьбіўка|Wojskowy Instytut naukowo-wydawniczy}}, — Zabawy i gry ruchowe dla wojska. Warszawa 1922 r. {{Водступ|2|em}}{{Разьбіўка|Regulamin wychowania fizycznego}}. Warszawa, 1922 r. {{Водступ|2|em}}J. {{Разьбіўка|Jungraf}}, — Wychowanie fizyczne w wojsku. Warszawa, 1924 r. — {{Водступ|2|em}}И {{Разьбіўка|Бельлярминовъ}}, — Елементарный курсъ всеобщей Русской исторіи. С. Петербургъ, 1910 г.<noinclude></noinclude> eo3ixuti0mht8nzuldw8130ve53ifpa 287484 287478 2026-05-23T18:10:44Z Gleb Leo 2440 287484 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|LITERATURA}},<br />z jakoj aŭtar karystaŭsia pry napisańni fizyčnaha wychawańnia:'''}} {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. {{Разьбіўка|Ластоўскі}}]], — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гісторыя Беларускай ({{Абмылка|Крыйскай|Крыўскай}}) кнігі]]. Коўна, 1926 г. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Е. Р. {{Разьбіўка|Романовъ}}]], — [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)|Бѣлорусскій сборникъ]]. [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/8-9|Выпускъ восьмой и девятый]]. Бытъ Бѣлорусса. Вильна, 1912 г. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Ў. {{Разьбіўка|Ігнатоўскі}}]], — [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі|Кароткі нарыс Гісторыі Беларусі]]. Вільня, 1921 г. {{Водступ|2|em}}{{Разьбіўка|Lucjan Rydel}}, — Dzieje Polski. {{Водступ|2|em}}Dr. {{Разьбіўка|Eugenjusz Piasecki}}, — Dzieje wychowania fizyčnego. Lwów, Kraków, Waršawa 1925 r. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Леаніла Чарняўская|Л. {{Разьбіўка|Чарняўская}}]], — дзяцінныя гульні. Вільня, 1919 г. {{Водступ|2|em}}{{Разьбіўка|Wojskowy Instytut naukowo-wydawniczy}}, — Zabawy i gry ruchowe dla wojska. Warszawa 1922 r. {{Водступ|2|em}}{{Разьбіўка|Regulamin wychowania fizycznego}}. Warszawa, 1922 r. {{Водступ|2|em}}J. {{Разьбіўка|Jungraf}}, — Wychowanie fizyczne w wojsku. Warszawa, 1924 r. — {{Водступ|2|em}}И {{Разьбіўка|Бельлярминовъ}}, — Елементарный курсъ всеобщей Русской исторіи. С. Петербургъ, 1910 г.<noinclude></noinclude> l0wjcs7u6hsptyzmh30ew3x4jnywcmi 104 123881 287479 2026-05-23T18:05:31Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «для гэтага сьпісваньня. Мысль — ня новая. Яшчэ ранейшыя пэдагогі і мовазнаўцы рэкомэндавалі гэты спосаб. Але больш удумныя і асьцярожныя пэдагогі, прызнаючы прынцыповы бок даных псыхофізыолёгіі пісьма, ня схільны прыдаваць такога выключнага значэньн...» 287479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>для гэтага сьпісваньня. Мысль — ня новая. Яшчэ ранейшыя пэдагогі і мовазнаўцы рэкомэндавалі гэты спосаб. Але больш удумныя і асьцярожныя пэдагогі, прызнаючы прынцыповы бок даных псыхофізыолёгіі пісьма, ня схільны прыдаваць такога выключнага значэньня сьпісваньню. У якасьці доваду проціў прыводзіцца справядлівая апаска, што мэханізованае сьпісваньне будзе мець з погляду чыста пэдагогічнага адмоўнае значэньне, бо такая работа прытупляе здольнасьці вучняў. Прыкладам такога тыпу грамацеяў можа служыць Гогалеўскі Башмачкін, а таксама і канцэлярскія пісцы, каторыя шляхам сьпісваньня набывалі граматнасьць, але каторых ні адзін добры пэдагог не палічыць за ідэал граматнасьці для сваіх вучняў.</br> {{gap|2.5em}}Ня гледзячы, аднак, на некаторую непагоджанасьць поглядаў у васобных вывадах экспэрымэнтальнай дыдактыкі, трэба лічыць цяпер стала ўстаноўленымі і навукова абаснованымі з погляду псыхофізыолёгіі пісьма такія прынцыпы:</br> {{gap|2.5em}}1. ''Дыктант слухавы'', асабліва паверачны, названы некаторымі пэдагогамі карным, ні ў якім разе ня можа служыць спосабам навучаньня правапісу. „Дыктаваць бяз шкоды для граматнасьці вучняў можна толькі тое, што вучні напішуць бязумоўна правільна“, кажа проф. Томсон у сваёй кнізе „Да тэорыі правапісу“.</br> {{gap|2.5em}}З гэтаю формаю дыктанту ня трэба зьмешваць дыктовак, вядомых у мэтодыках пад назваю „перасьцерагаючых“ або „папярэджваючых“ і „навучальных“. Мэта такіх дыктовак — не праверыць ступень граматнасьці, а навучыць пісаць граматна. Такія дыктоўкі, правільна пастаўленыя, у поўнай меры трэба ўжываць у школе, як адзін з спосабаў навучаньня пісаць граматна. Дыктоўкі такога тыпу некаторымі мэтодыстымі проста такі рэкомендуюцца пераважна перад другімі відамі навучаньня правапісу. Так Чарнышоў, супастаўляючы дыктоўкі са сьпісваньнем, кажа: „Мы, разумеецца, цэнім разумную дапамогу (не залішнюю) вучню, але яшчэ больш цэнім умелае абуджэньне ў ім намаганьня, што зьяўляецца ў навучаньні адною з найболей важных асьветных умоў. З гатата погляду дыктаваньне невялікіх, зьвязаных, добра падабраных тэкстаў зьяўляецца адным з вельмі патрэбных і незаменных школьных заняцьцяў пры навучаньні орфографіі“.</br> {{gap|2.5em}}У вабарону дыктанту такога тыпу выступае і Алфераў у сваёй кнізе „Родная мова“. „Прадставім сабе, — кажа ён, — што аб‘ём дыктанту невялік, мінут на 15-20 сярэдняга вучнёўскага пісьма; прадставім сабе, што выбіраюцца не складаныя пэрыоды, а наадварот, простыя сказы на вядомыя дзецям правілы, прычым усё невядомае ім наўперад аб‘ясьняецца; прадставім, што дыктуецца не аднатонна, а ясна, проста і выразна, адкінем усе выпадковыя злоўжываньні і няправільнасьці, каторыя могуць перакрывіць якую ўгодна работу, — і што-ж у нас астаецца? У нас астаецца вось што: дзіцяці задана зусім па яго сіле і здольнасьцях задача; яно пастаўлена ў такія ўмовы, каторыя даюць яму магчымасьць правільна разьвязаць задачу. Правільнае яе разьвязаньне дае яму вялікае моральнае задаволеньне — такога роду,<noinclude></noinclude> cstkqwgtuwj6vaz1o9w9ocyt11jxi7f 104 123882 287480 2026-05-23T18:08:48Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}{{Разьбіўка|Dr. Bulas}}, — Taniec u Greków i Rzymian. Kurjer literacko-naukowy, 1927 r. {{Водступ|2|em}}{{Разьбіўка|Dziennik Bydgoski}} z 1927 r. {{block center/s}} {| |{{Накіравальная рыса|1em|height=1px}} |{{gap|1em}} |{{Накіравальная рыса|1em|height=1px}} |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Maje zapiski z Historyi Biełarusi, wykładanaj ''W. Łastoŭskim''...» 287480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}{{Разьбіўка|Dr. Bulas}}, — Taniec u Greków i Rzymian. Kurjer literacko-naukowy, 1927 r. {{Водступ|2|em}}{{Разьбіўка|Dziennik Bydgoski}} z 1927 r. {{block center/s}} {| |{{Накіравальная рыса|1em|height=1px}} |{{gap|1em}} |{{Накіравальная рыса|1em|height=1px}} |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Maje zapiski z Historyi Biełarusi, wykładanaj ''W. Łastoŭskim'' na pieršych wučycielskich kursach pry centralnaj radzie Wilenščyny i Horadzienščyny ŭ 1919 hodzie. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}}<noinclude></noinclude> ed5mqnqu1xxh096c0y0emg2e8lhuhzx 287481 287480 2026-05-23T18:09:02Z Gleb Leo 2440 287481 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}{{Разьбіўка|Dr. Bulas}}, — Taniec u Greków i Rzymian. Kurjer literacko-naukowy, 1927 r. {{Водступ|2|em}}{{Разьбіўка|Dziennik Bydgoski}} z 1927 r. {{block center/s}} {| |{{Накіравальная рыса|1em|height=1px}} |{{gap|0.3em}} |{{Накіравальная рыса|1em|height=1px}} |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Maje zapiski z Historyi Biełarusi, wykładanaj ''W. Łastoŭskim'' na pieršych wučycielskich kursach pry centralnaj radzie Wilenščyny i Horadzienščyny ŭ 1919 hodzie. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}}<noinclude></noinclude> qyrp8ts94hq7um6etobzjtxnurg1pkr 104 123883 287482 2026-05-23T18:09:27Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 287482 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude>чаго ня можа даць ні сьпісваньне, ні перасьцерагаючы дыктант. Разьвязваючы гэтую задачу, дзіця напрактыкоўвае сваю волю і само правярае ступень свае граматнасьці, а мець сапраўдную пэўнасьць у сапраўдным веданьні прадмету вельмі радасна і важна. І вось, калі так паглядзець на дыктант, то наўрад ці можна выкінуць яго, хочуць зрабіць цяпер вельмі многія, з ліку прыёмаў у навучаньні правапісу“. Як гэта Да гэтага яшчэ трэба дадаць, што запісваньне пад дыктоўку нельга ўхіліць ніякім чынам. Калі дзеці і ня будуць пісаць пад дык- тоўку наўмысьля падабранага орфографічнага матэрыялу, то ім пры дзецца запісаць той матэрыял, каторы зьявіцца, як вынік іх колек тыўнай работы. Такім матэрыялам можа быць тое ці іншае паста- наўленьне, тыя ці іншыя правілы іх школьнага жыцьця.</br> {{gap|2.5em}}2. Бясспрэчна даведзенымі трэба лічыць прынцып папярэджваньня памылак, або недапусканьне няправільных зрокавых і рукарухавых адчуваньняў: паўторныя і заўсёды правільныя адчуваньні спрыяюць паглыбленьню іх сьледу ў памяці - у даным выпадку зрокавай і рука рухавай. Наадварот, розныя прадстаўленьні зьнішчаюць адно другое. Адгэтуль і зразумела, чаму няможна карыстацца, як спосабам наву чаньня правапісу, так званаю какографіяй, або практыкаваньнем у папраўленьні сьвядома няправільна напісаных слоў. Кожнае адчу ваньне, як-бы яно ня было нязначным, пакідае сьлед у памяці, і, такім парадкам, пабачыўшы, а тым болей напісаўшы няправільнае слова, замацоўваецца няправільнае прадстаўленьне, і ў далейшым перад вучнем будзе падвойная работа: забыць няправільнае і запомніць правільнае ўражаньне. Практыкаваньне ў какографіі, як заўважае проф. Томсон, можа мець сэнс хіба толькі пры падгатоўцы корэк тароў.</br> {{gap|2.5em}}Гэты від практыкаваньня знашоў свайго абаронцу ў асобе вядо мага пэдагога-методыстага нябожчыка Флёрава, каторы высоўвае так званы, корэктурна-сэнсавы метод" навучаньня правапісу. У гэтым мэтодзе папраўленьне памылак у перадруках, спэцыяльна для гэтага зробленых, займае значнае месца. На какографію ў значнай меры па- добны і вельмі пашыраныя практыкаваньні ў так званым зрокавых дыктанту, або ў сьпісваньні слоў з пропускам літар або з заменаю якімі-небудзь значкамі +, - і г. д. Усе такія практыкаваньні ма юць той недахват, што даюць нязвычайныя, дзіўныя ўражаньні слоў і супярэчаць правільнаму ўспрыняцьцю зрокавых вобразаў. ix ад </br> {{gap|2.5em}}3. Навейшыя мэтодыстыя асаблівую ўвагу аддаюць пры наву- чаньні правапісу сьпісваньню. На сьпісваньне, як на адзін з галоўных спосабаў замацаваньня правільных навыкаў пісьма, указвае і програма Наркамасьветы. Але гэты від орфографічных практыкаваньняў патрабуе пэўнай мэтазгоднай організаванасьці. Тут перш за ўсё трэба паклаціцца, каб дзеці з самых першых часоў навучаньня сьпісвалі цалком, літару за літараю: толькі пры такіх умовах у іх выпрацуюцца навыкі злучных рухаў рукі, патрэбных для напісаньня цэлага a ня слова. Тут<noinclude></noinclude> exdknxy71t0z9tw6c7m4x986q2hin1v 287487 287482 2026-05-24T07:44:18Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 287487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>чаго ня можа даць ні сьпісваньне, ні перасьцерагаючы дыктант. Разьвязваючы гэтую задачу, дзіця напрактыкоўвае сваю волю і само правярае ступень свае граматнасьці, а мець сапраўдную пэўнасьць у сапраўдным веданьні прадмету вельмі радасна і важна. І вось, калі так паглядзець на дыктант, то наўрад ці можна выкінуць яго, як гэта хочуць зрабіць цяпер вельмі многія, з ліку прыёмаў у навучаньні правапісу“. {{gap|2.5em}}Да гэтага яшчэ трэба дадаць, што запісваньне пад дыктоўку нельга ўхіліць ніякім чынам. Калі дзеці і ня будуць пісаць пад дыктоўку наўмысьля падабранага орфографічнага матэрыялу, то ім прыдзецца запісаць той матэрыял, каторы зьявіцца, як вынік іх колектыўнай работы. Такім матэрыялам можа быць тое ці іншае пастанаўленьне, тыя ці іншыя правілы іх школьнага жыцьця.</br> {{gap|2.5em}}2. ''Бясспрэчна даведзенымі трэба лічыць прынцып папярэджваньня памылак'', або недапусканьне няправільных зрокавых і рукарухавых адчуваньняў: паўторныя і заўсёды правільныя адчуваньні спрыяюць паглыбленьню іх сьледу ў памяці — у даным выпадку зрокавай і рукарухавай. Наадварот, розныя прадстаўленьні зьнішчаюць адно другое. Адгэтуль і зразумела, чаму няможна карыстацца, як спосабам навучаньня правапісу, так званаю какографіяй, або практыкаваньнем у папраўленьні сьвядома няправільна напісаных слоў. Кожнае адчуваньне, як-бы яно ня было нязначным, пакідае сьлед у памяці, і, такім парадкам, пабачыўшы, а тым болей напісаўшы няправільнае слова, замацоўваецца няправільнае прадстаўленьне, і ў далейшым перад вучнем будзе падвойная работа: забыць няправільнае і запомніць правільнае ўражаньне. Практыкаваньне ў какографіі, як заўважае проф. Томсон, можа мець сэнс хіба толькі пры падгатоўцы корэктароў.</br> {{gap|2.5em}}Гэты від практыкаваньня знашоў свайго абаронцу ў асобе вядомага пэдагога-мэтодыстага нябожчыка Флёрава, каторы высоўвае так званы „корэктурна-сэнсавы мэтод“ навучаньня правапісу. У гэтым мэтодзе папраўленьне памылак у перадруках, спэцыяльна для гэтага зробленых, займае значнае месца. На какографію ў значнай меры падобны і вельмі пашыраныя практыкаваньні ў так званым зрокавым дыктанту, або ў сьпісваньні слоў з пропускам літар або з заменаю іх якімі-небудзь значкамі — '''+''', '''-''' і г. д. Усе такія практыкаваньні маюць той недахват, што даюць нязвычайныя, дзіўныя ўражаньні ад слоў і супярэчаць правільнаму ўспрыняцьцю зрокавых вобразаў.</br> {{gap|2.5em}}3. Навейшыя мэтодыстыя асаблівую ўвагу аддаюць пры навучаньні правапісу сьпісваньню. На сьпісваньне, як на адзін з галоўных спосабаў замацаваньня правільных навыкаў пісьма, указвае і програм Наркамасьветы. Але гэты від орфографічных практыкаваньняў патрабуе пэўнай мэтазгоднай організаванасьці. Тут перш за ўсё трэба паклаціцца, каб дзеці з самых першых часоў навучаньня сьпісвалі цалком, а ня літару за літараю: толькі пры такіх умовах у іх выпрацуюцца навыкі злучных рухаў рукі, патрэбных для напісаньня цэлага слова. Тут<noinclude></noinclude> lgbvi15kz0by8mjr537pgvnnbq7dmon 0 123884 287483 2026-05-23T18:10:07Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Literatura, z jakoj aŭtar karystaŭsia pry napisańni fizyčnaha wychawańnia | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Гістарычна-этнаграфічная праца | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Zababony, wierawańni|Zababony, wierawańni]] | наступны = |...» 287483 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Literatura, z jakoj aŭtar karystaŭsia pry napisańni fizyčnaha wychawańnia | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Гістарычна-этнаграфічная праца | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Zababony, wierawańni|Zababony, wierawańni]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf" from="131" to="132" /> {{Выроўніваньне-канец}} ntd3yfxe5zbe847ic3g3mnnrv4fnhyj 104 123885 287485 2026-05-23T19:58:22Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Da hulniaŭ i ihraŭ biežnych zaličajucca nižej apisanyja: {{Водступ|2|em}}''1. Barada''. Wychodzić chto-niebudź z hulajučych, kaho nazywajuć „baradoj,“ i jon pawinien pieraławić usich hulajučych. Wybirajecca peŭnaje miesca, jakoje nazywajuć „domam“. Chto z hulajučych stanie na hetym miescy, taho „barada“ nia maje prawa ławić. Hulajučyja raźbiahajucca kryčučy: „aj barada,“ a „barada“ kid...» 287485 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Da hulniaŭ i ihraŭ biežnych zaličajucca nižej apisanyja: {{Водступ|2|em}}''1. Barada''. Wychodzić chto-niebudź z hulajučych, kaho nazywajuć „baradoj,“ i jon pawinien pieraławić usich hulajučych. Wybirajecca peŭnaje miesca, jakoje nazywajuć „domam“. Chto z hulajučych stanie na hetym miescy, taho „barada“ nia maje prawa ławić. Hulajučyja raźbiahajucca kryčučy: „aj barada,“ a „barada“ kidajecca ich ławić; kaho jon złowić, toj stanie „baradoj,“ pakul honiačy nie datkniecca da druhoha i hetym samym užo toj datknuty robicca „baradoj“ i h. d. Pry hetym zaŭsiody musić być kiraŭnictwa, kab dobra zwažać, chto kaho datknuŭsia i hetym samym wiedać, chto jość baradoj, što pry wiasiołaści i ruchliwaści hulajučych wymahaje dawoli ŭwahi. Kali nielha hulać na dware, dyk u „baradu“ hulajuć i doma, što adbywajecca hetak: zawiazywajuć „baradzie“ chustkaj ruki nazad i jana starajecca schapić źwiazanymi rukami kaho-niebudź z biehajučych kala „barady“. {{Водступ|2|em}}''2. Rahadan''. Hulajučyja stanowiacca ŭ koła, a adzin z ich zahadywaje kažučy: Rahadan, rahahan na čatyry zahadan. Katrynin nos na piatnaccać wiorst. Šałde — bałde, bušmak barada!.“ Pry kožnym słowie jon pakazwaje palcam pačarodna na kožnaha z hulajučych, i na kaho papadzie słowa „barada,“ toj pačynaje ławić usich hulajučych, jakija ad jaho ŭciakajuć. Zławiušy kaho-niebudź z uciakaŭšych, rahadan pytaje: „Čyj ty?“ „Caroŭ“. — „Dyk pamažy mnie kaniej ławić!“ I pačynajuć udwoch ławić uciakaŭšych, paśla ŭ troch, u čatyroch i h. d., až pakul złowicca astatni. {{Водступ|2|em}}''3. Žyd''. Hulajučyja stanowiacca ŭ rad i ličacca: „Ach ty, wutačka šera, pastupaj chutčej damoŭ:<noinclude></noinclude> 0k88arvihgfuyz858knn99tsbplgtma 104 123886 287486 2026-05-23T20:02:03Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «U ciabie siamiora dziaciej, wośmy sielezień, dziewiataja wutka, dziesiataja klutka za moram pała, u carkwie stała. Wysieku dubinku, pałažu na połku. Chto ŭziaŭ? Ja ŭziaŭ! Radziwon, wyjdzi won!“ Na kaho papadzie słowa „won,“ — toj žyd. Usie ad jaho ŭciakajuć, a jon dahaniaje ich i łowić. Złoŭlenym ličycca tolki toj, kaho žyd „zareža,“ h. značyć pawiadzie rukoj pa horle. Pieršy, kaho žyd hetkim sposabam zareža, robicca ta...» 287486 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>U ciabie siamiora dziaciej, wośmy sielezień, dziewiataja wutka, dziesiataja klutka za moram pała, u carkwie stała. Wysieku dubinku, pałažu na połku. Chto ŭziaŭ? Ja ŭziaŭ! Radziwon, wyjdzi won!“ Na kaho papadzie słowa „won,“ — toj žyd. Usie ad jaho ŭciakajuć, a jon dahaniaje ich i łowić. Złoŭlenym ličycca tolki toj, kaho žyd „zareža,“ h. značyć pawiadzie rukoj pa horle. Pieršy, kaho žyd hetkim sposabam zareža, robicca taksama žydam i ŭžo dahaniaje, — kab kaho-niebudź druhoha zarezać i zrabić jaho žydam i h. d. {{Водступ|2|em}}''4. Kot i myška''. Hulajučyja wybirajuć kata i myšku i ŭziaŭšysia za ruki stanowiacca ŭ koła. Myšku puskajuć u koła, a kata zatrymliwajuć zwonku koła. Kali-ž kot prarwiecca ŭ koła, dyk hulajučyja chutka wypuskajuć myšku z koła, a kata zatrymliwajuć tam. Kali jon uciače z koła, dyk tudy puščajuć myšku i h. d. Hulajuć datul, pakul kot nia złowić myšku. U niekatorych miascoch ihra heta nazywajecca „Pšano“ i kot łowiačy myšku kryčyć: „škira ŭ pšano,“ a kali jon złowić myšku, dyk jana robicca katom, a kot myškaj i hulnia idzie dalej. {{Водступ|2|em}}''5. Dzieci''. Adna pałowa hulajučych siadaje na ziamlu ŭ koła i nazywajucca dziaćmi, a druhaja — matki, jakija stanowiacca zzadu kožnaha z siadziačych. Ŭ siaredzinu koła jdzie toj, kamu nie chapiła pary. Jon nazywajecca „jałaŭkaj.“ Abchodziačy stajaŭšych, jałaŭka ŭ kaho-niebudź z matak pytaje: „kuma, kuma, pradaj dzicia?“ — „Nie pradažnaje, idzi dalej!“ Tady idzie jałaŭka da druhoje matki, treciaje i h. d., až pakul jakaja-niebudź matka nie spytaje: „A jakaja-ž twaja płata?“ — {{Абмылка|Na|„Na}} bobu, łapata.“ Tady kožnaja matka biažyć u suproćny bok nawokał siadziačych i katoraja chutčej dabiažyć da<noinclude></noinclude> t1wb5rldkhpa86uf6rk7pnuwv1cqtnl 104 123887 287488 2026-05-24T07:55:48Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «можна карыстацца такім прыёмам: калі дзеці пачынаюць пісаць, настаўнік піша на відоку ўсяе клясы на дошцы, а дзеці прыглядаюцца да рухаў рукі настаўніка. Пішацца кароценькі сказ, або слова. Дзеці ўважліва перачытваюць напісанае, запамінаюць нарысы сло...» 287488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>можна карыстацца такім прыёмам: калі дзеці пачынаюць пісаць, настаўнік піша на відоку ўсяе клясы на дошцы, а дзеці прыглядаюцца да рухаў рукі настаўніка. Пішацца кароценькі сказ, або слова. Дзеці ўважліва перачытваюць напісанае, запамінаюць нарысы слова. Пасьля гэтага настаўнік сьцірае напісанае, каб дзеці не копіявалі адну літару за другою, і дзеці змушаны будуць пісаць цэлымі словамі. Напісанае настаўнікам можна чым-небудзь завешваць, каб дзеці потым маглі параўнаць і праверыць свой тэкст. {{gap|2.5em}}Задача далейшае організацыі сьпісваньня складаецца з таго, каб з пэўнымі злучнымі рухамі рукі, патрэбнымі для напісаньня цэлага слова, былі стала злучаны і прадстаўленьні аб значэньні пэўнага слова. Другімі словамі, трэба ўхіліць мэханічнасьць у рабоце, дадаць ёй пэўны сэнс, трэба зацікавіць дзяцей работаю сьпісваньня. У нас пакуль што ў гэтым сэнсе яшчэ нічога ня зроблена, няма такіх спэцыяльных падручнікаў-дапамог для настаўніка, як трэба вясьці сьпісваньне, няма сыстэматычна ўмяркованага матэрыялу. Багата зроблена ў гэтым сэнсе для расійскіх школ. Можна указаць на „наглядные уроки письма“ Флёрава. {{gap|2.5em}}У гэтых навочных лекцыях пісьма даецца тэкст для сьпісваньня. Разам з тэкстам даюцца і рысункі да тэксту. Гэтыя рысункі ажыўляюць тэкст, дадаюць яму сэнс і зацікаўліваюць дзяцей. Поруч з гэтым даюцца і поўныя задачкі для самастойнага пісьма, прычым папярэдня ўхіляюцца тыя памылкі, якія маглі-б дапусьціць дзеці. {{gap|2.5em}}У васнову Флёраўскіх лекцый навочнага пісьма паложаны прынцыпы: 1) дзеці не павінны пісаць ніводнага слова, не прадстаўляючы таго, што яны пішуць; 2) пісьмо павінна вясьціся так, каб дзеці не рабілі памылак і 3) больш разгону для дзіцячай самадзеяльнасьці. {{gap|2.5em}}Выходзячы з вывадаў экспэрымэнтальнай пэдагогікі, зробленых проф. Мэйманам, што найлепшым правапісным мэтодам зьяўляецца бачаньне слова з аналізуючым сьпісваньнем, падтрыманым аналізуючым вымаўленьнем, Флёраў імкнецца да таго, каб падручнік, з каторага сьпісвае вучань, няўхільна прымушаў яго, пры ўсьвядомленьні таго, што перапісваецца, яшчэ і да вымаўленьня, да аналізу таго слова, каторае перапісваецца. Гэтага ён і хоча дасягнуць у сваіх навочных лекцыях пісьма пропускам літар у слове, для якога даецца рысунак. Прапушчаная літара, па думцы Флёрава, змусіць вучня зьвярнуць увагу на склад слова, прааналізаваць і прадставіць яго, як рад гукаў i літар. {{gap|2.5em}}Каб сьпісваньне было сьвядомым, само сьпісваньне ставіцца такім парадкам: {{gap|2.5em}}А. Тэкст для сьпісваньня трэба даваць невялікі, бо ўсякае ўражаньне астаецца ў памяці тым даўжэй, чым больш яно сьвежа: доўгія ўражаньні томяць і сьвежасьць страчваецца. {{gap|2.5em}}Б. Разьмер літар павінен быць буйным, а самае сьпісваньне вядзецца ўважна, акуратна, павольна. Вымагаць пры гэтым прыгоства пісьма, каліграфіі ня трэба, бо тады дзеці будуць аддаваць увагу<noinclude></noinclude> blvhck16rbboj9ly09zev13dwetushb 0 123889 287493 2026-05-24T08:01:48Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускі календар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1915/З роднай нівы/Горсць пшаніцы]] у [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1915/З роднай нівы/Горсць пшаніцы]] па-над перасылкаю 287493 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)/кірыліца/1915/З роднай нівы/Горсць пшаніцы]] 4x9hqyg2zfolmc76jecif7v7c0nsbg7 104 123890 287505 2026-05-24T08:15:48Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «асобным літарам, а гэта адхіліць іх ад вобразу слова і ня будзе спрыяць выпрацаваньню тыпу пісьма дарослага граматнага. Трэба пісаць выразна, ясна, чытэльна. {{gap|2.5em}}В. Характэрныя для слова ў адносінах правапісу літары і склады можна падчыркваць, прычы...» 287505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>асобным літарам, а гэта адхіліць іх ад вобразу слова і ня будзе спрыяць выпрацаваньню тыпу пісьма дарослага граматнага. Трэба пісаць выразна, ясна, чытэльна. {{gap|2.5em}}В. Характэрныя для слова ў адносінах правапісу літары і склады можна падчыркваць, прычым гэтае падчыркваньне павінна быць акуратным, каб рыска ня выходзіла за межы таго, што падчыркваецца. Гэта мае сваёю мэтаю зьвярнуць большую ўвагу на тое, што падкрэсьліваецца. {{gap|2.5em}}Г. Пры адбіраньні работ трэба патрабаваць ад вучняў аб‘ясьненьня, чаму тое ці іншае слова напісана так, а ня іначай. {{gap|2.5em}}Д. Каб выклікаць большую актыўнасьць у работах дзяцей пры сьпісваньні і ўхіліць мэханічнасьць, можна карыстацца вольным сьпісваньнем. Робіцца гэта так. Прачытаўшы ўголас і цалком увесь сказ, дзеці ўнікаюць у сэнс сказу, робяць правапісны разбор, прыглядаюцца да нарысаў кожнага слова, затым ужо, ня гледзячы ў тэкст, пішуць цалком увесь сказ, не ганяючыся за тэкстуальнаю дакладнасьцю. Пачаўшы такое сьпісваньне з кароценькіх сказаў, можна паступова ўскладняць тэкст і нават перайсьці да пісьма невялічкіх расказаў, цэлых артыкульчыкаў, зрабіўшы наўперад папярэдні разбор з боку зьместу і правапісу слоў. Чым далей будзе йсьці ўскладненьне сьпісваньня, тым болей яно будзе прыбліжацца да самастойнага запісваньня усвоенага зьместу. {{gap|2.5em}}Такая пастаноўка сьпісваньня ўсё больш і больш будзе надаваць характар гэтай рабоце пажаданага тыпу вольнага запісваньня сваіх мысьляй. Трэба мець на ўвазе, каб пастаноўка навучаньня правапісу ня вырадзілася ў вузка-спэцыяльны від работы. {{gap|2.5em}}Ступень граматнасьці павінна вызначацца ня ўменьнем пісаць штучна падабраныя словы і сказы, а ўменьнем граматна складаць свае мысьлі пры адвольным пісьме. Адгэтуль трэба паставіць у цесную сувязь навучаньне правапісу з навучаньнем правільна складаць свае мысьлі на пісьме. {{gap|2.5em}}Пераходнаю ступеньню пісьменных заняцьцяў паміж спэцыяльна орфографічнымі практыкаваньнямі і вольным складаньнем сваіх мысьляй зьяўляецца так званая „свабодная дыктоўка“. {{gap|2.5em}}„Свабодную дыктоўку“ ўводзіць Флёраў. Ён дае і самую тэхніку, як вясьці яе. {{gap|2.5em}}Аб гэтай дыктоўцы звычайна аб‘яўляецца напярэдадні. Самы-ж матэрыял для дыктоўкі не паведамляецца. На папярэдняй лекцыі паўтараюцца правілы, на каторыя даецца дыктоўка. Лекцыя дыктоўкі пачынаецца некалькімі пытаньнямі. {{gap|2.5em}}Гэтыя пытаньні накіроўваюць мысьлі дзяцей на зьмест таго матэрыялу, які будзе дыктавацца. А потым чытаецца ўвесь расказ без перапынак, чытаецца адзін раз. Потым даецца кароценькі перапынак і пачынаецца чытаньне па частках. Кожная частка чытаецца таксама адзін раз. Чытаньне кожнае часткі папераджаецца настаўнікам: „Слухайце, я буду чытаць“. Чытаецца адрывак невялікі — у 2-5 друкаваных<noinclude></noinclude> fodw9q66vblss9i9mas61ulo084ur2e 0 123891 287506 2026-05-24T08:16:41Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Дзе? | аўтар = Макар Краўцоў | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1918 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (газета)/1918/32/Дзе?|Дзе?]...» 287506 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзе? | аўтар = Макар Краўцоў | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1918 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (газета)/1918/32/Дзе?|Дзе?]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 22 верасьня 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/32|№32]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Дзе?|Дзе?]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Макара Краўцова]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] r0emp925wnof7ehodnfq9p5wxzenql9 0 123892 287515 2026-05-24T08:24:30Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Бярэзьнік | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Бярэз...» 287515 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Бярэзьнік | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Бярэзьнік|Бярэзьнік]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] e5htwvepsho4l2oom5ak1qb79e53m1w 0 123893 287516 2026-05-24T08:25:22Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Бярэзнік (Бядуля)]] 287516 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Бярэзнік (Бядуля)]] 04ftuujmydn8oboq6rnj3bai4nkdx5m 0 123894 287517 2026-05-24T08:27:33Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = У дарозе | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 3 верасьня 1916 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Полымя (часопіс)/1923/3-4/У да...» 287517 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У дарозе | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 3 верасьня 1916 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1923/3-4/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Люты-сакавік 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/3-4|№3-4]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Алеся Гурла]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 47wdygomfiqcycuns3y3ek6cidi0jek 287518 287517 2026-05-24T08:28:05Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[У дарозе (Па рэйках зьмейкаю ўецца…)]] у [[У дарозе (Па рэйках змейкаю ўецца…)]] 287517 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У дарозе | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 3 верасьня 1916 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1923/3-4/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Люты-сакавік 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/3-4|№3-4]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Алеся Гурла]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 47wdygomfiqcycuns3y3ek6cidi0jek 287521 287518 2026-05-24T08:29:38Z Gleb Leo 2440 287521 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У дарозе | аўтар = Алесь Гурло | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1923/3-4/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Люты-сакавік 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/3-4|№3-4]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Алеся Гурла]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0ia79q7va8yx3muxk1p6rw16vwjgyt5 0 123895 287519 2026-05-24T08:28:05Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[У дарозе (Па рэйках зьмейкаю ўецца…)]] у [[У дарозе (Па рэйках змейкаю ўецца…)]] 287519 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[У дарозе (Па рэйках змейкаю ўецца…)]] coc9s844ml90lcr0gsj80gt90dl6phb 104 123896 287520 2026-05-24T08:28:12Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «радкоў тэксту. Па прачытаньні адрыўку вучні зараз-жа і пішуць. Калі сустрачаецца ў дыктоўцы труднае слова, то яно выпісваецца на дошку. Калі ўсе дзеці скончаць пісаць адрывак, чытаецца наступны. Пасьля таго, як запішацца апошні адрывак, настаўнік забіра...» 287520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>радкоў тэксту. Па прачытаньні адрыўку вучні зараз-жа і пішуць. Калі сустрачаецца ў дыктоўцы труднае слова, то яно выпісваецца на дошку. Калі ўсе дзеці скончаць пісаць адрывак, чытаецца наступны. Пасьля таго, як запішацца апошні адрывак, настаўнік забірае вучнёўскія работы. На наступных лекцыях некаторыя работы чытаюцца ў клясе, прычым вучні робяць свае ўвагі. {{gap|2.5em}}Памылкі звычайна не папраўляюцца. Настаўнік выпісвае іх для сябе, а потым далейшая работа дапасоўваецца так, каб гэтыя памылкі ўхіліць (У. Флёраў. „Свабодная дыктоўка“). <center>{{larger|'''Стылістычныя пісьменныя работы.}}</center> {{gap|2.5em}}Адна з самых важных задач, якія стаяць перад пачатковаю школаю і якія яна павінна разьвязаць правільна, ёсьць задача навучаньня талкова складаць свае думкі на пісьме. Мэтодыкі роднае мовы звычайна разглядаюць гэты від пісьма, як пісьмо вышэйшага парадку. А між тым школьная практыка паказвае, што гэты вышэйшы від пісьма далёка не карыстаецца тою ўвагаю, якую ён справядліва заслужвае, бо ў практычным жыцьці ўменьне правільна, дакладна, ясна і проста запісаць свае мысьлі на паперы мае вельмі важнае значэньне. Гэтае значэньне набывае яшчэ большай вагі цяпер, калі само сялянства і самі рабочыя ўзялі ў свае рукі будаўніцтва свайго жыцьця, калі ўсе формы гэтага будаўніцтва павінны прайсьці ня толькі праз іх рукі, але і праз іх галовы. Умець накідаць пэўны проект, напісаць даклад, зрабіць справаздачу, — усё гэта патрабуе навыку ясна і проста падыйсьці да справы, уменьня напісаць свае мысьлі зразумела для ўсіх. Стылістычныя-ж пісьменныя работы, ня гледзячы на сваю паважнасьць, часта засланяюцца другімі відамі пісьма ў школе і, галоўным чынам, работамі правапіснага характару. Да і самі мэтодыкі роднае мовы адсоўваюць на задні плян стылістычныя работы, ня гледзячы на тое, што гэтыя заняцьці — „работы вышэйшага парадку“. {{gap|2.5em}}Звычайна мэтодыкамі рэкомендуюцца такія формы практыкаваньняў у складаньні мысьляй на пісьме: 1) складаньне прачытанага па пытаньнях; 2) складаньне прачытанага з захаваньнем пляну і формы; 3) складаньне з захаваньнем пляну, але са зьменаю формы (дыалёгічную — монолёгічнаю і наадварот); 4) складаньне прачытанага са зьменаю пляну і формы (расказ вуснамі аднае з дзейных асоб); 5) скарачэньне прачытанага (конспэктаваньне); 6) пашырэньне сьціслага расказу; 7) вышуканьне зьместу і складаньне па пляну прачытанага; 8) выцяг частак цэлага; 9) складаньне расказу або апісаньне па даным матэрыяле і пляну (на аснове некалькіх прачытаных матэрыялаў); 10) самастойнае складаньне на даную тэму. {{gap|2.5em}}Разглядаючы гэту паступовасьць, у якой ідуць практыкаваньні ў складаньні сваіх мысьляй, мы бачым, што ўсе гэтыя практыкаваньні вельмі мала адводзяць месца самадзеяльнасьці дзяцей. Зусім наадварот — нашым шаблённым і традыцыйным спосабам вядуцца {{перанос пачатак|стылістыч|ныя}}<noinclude></noinclude> p117d6wcfv9q64bed64syhc2wfagtga 0 123897 287522 2026-05-24T08:30:07Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Разводзьдзе | аўтар = Андрэй Александровіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эп...» 287522 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Разводзьдзе | аўтар = Андрэй Александровіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Разводдзе|Разводдзе]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Андрэя Александровіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] pzjn9ugogg8rfkze0ay66tug7lu14cz 287526 287522 2026-05-24T08:33:07Z Gleb Leo 2440 287526 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Разводзьдзе | аўтар = Андрэй Александровіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Разводзьдзе|Разводзьдзе]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Андрэя Александровіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] quz84p914yca1uo26tme3dfkmss8vzj 0 123898 287523 2026-05-24T08:30:23Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Разводдзе (Александровіч)]] 287523 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Разводдзе (Александровіч)]] srapck8kyjor1ofk6umta9movmljbvb 0 123899 287524 2026-05-24T08:31:56Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Новы дзень | аўтар = Язэп Пушча | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Новы дзен...» 287524 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Новы дзень | аўтар = Язэп Пушча | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Новы дзень|Новы дзень]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Язэпа Пушчы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] e63lx5kzb0984iz7m4zf60yg5y2z60a 104 123900 287538 2026-05-24T08:40:04Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|стылістыч|ныя}} практыкаваньні ў амэрыканскіх школах: там адразу пачынаюць з вольнага складаньня сваіх мысьляй, а тэмамі для гэтага складаньня бяруцца падзеі з жыцьця самых дзяцей, іх беспасярэднія ўражаньні. Найболей звычайнаю і попул...» 287538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|стылістыч|ныя}} практыкаваньні ў амэрыканскіх школах: там адразу пачынаюць з вольнага складаньня сваіх мысьляй, а тэмамі для гэтага складаньня бяруцца падзеі з жыцьця самых дзяцей, іх беспасярэднія ўражаньні. Найболей звычайнаю і популярнаю формаю складаньня зьяўляюцца пісьмы. {{gap|2.5em}}Супастаўляючы прыёмы навучаньня пісьменнаму складаньню мысьляй у нашых і амэрыканскіх школах, мы бачым, што нашы мэтодыкі да гэтага часу аддавалі перавагі тэхнічнаму боку справы, амэрыканская школа больш зварачае ўвагі на творчыя нахілы юнакоў-пісьменьнікаў. Мы баімся аддаць вучня ў яго творчых парываньнях свабоднай плыні яго гутаркі, бо няпэўны ў яго яшчэ няўзмоцненых у тэхнічным сэнсе навыках мовы, асабліва пісанай. {{gap|2.5em}}Вось гэтыя два бакі — тэхнічны і творчы — і трэба адмежаваць адзін ад другога ў пытаньнях аб навучаньні стылістыцы. {{gap|2.5em}}Ставячы тэхнічныя мэты, мы дасягаем задачу далучыць дзяцей да тых умоўных і штучных нормаў мовы, якія характарызуюць літаратурную мову. Мы павінны выпрацаваць поўныя навыкі літаратурнага складаньня. Дасягаючы-ж мэты творчага разьвіцьця мовы, мы цэнім, галоўным чынам, асабовыя выяўленьні ў формах слоў вынікаў самастойнай, актыўнай пераапрацоўкі назіраньня або перажываньняў маленькага пісьменьніка. {{gap|2.5em}}Сакрэт выкладаньня роднай мовы і заключаецца ў тым, каб найсьці правільныя адносіны ў дасягненьні той ці іншай мэты і не забываць ніводнай з адзначаных старон у выражэньні мысьляй дзеля выключнай увагі адной з іх. {{gap|2.5em}}Захапляючыся ідэямі амэрыканскага мэтоду ў пытаньнях пачатковага выкладаньня наагул, многія з настаўнікаў схільны часта пераймаць гэты мэтод, упускаючы з віду розьніцу ў агульных умовах амэрыканскага і нашага жыцьця і асабліва ў ступені разьвіцьця дзяцей-школьнікаў. Праўда, трэба прызнаць, што амэрыканскі мэтод скарэй дасягае мэты прывучыць дзяцей да самастойнага складаньня сваіх мысьляй, даючы дзецям больш цікавы матэрыял, чым пры спосабе бясконцных перакладаў і перайначваньняў чужых мысьляй і выразаў, якія часта зусім не адпавядаюць дзіцячай псыхолёгіі і ня лічацца з перажытым і перачутым дзецьмі. Але калі-б мы прынялі цалком амэрыканскі мэтод у пытаньнях навучэньня стылістычным работам і пачалі-б практыкаваньне з вольных складаньняў, хоць-бы і на самую даступную дзецям тэму, то напэўна мелі-б няўдачу, няўдачу ня толькі ў тым сэнсе, што рызыкавалі-б надоўга затрымаць набыцьцё правільных навыкаў орфографіі, але і самага ўменьня складаць свае мысьлі. І гэта зразумела: калі дзіця з інтэлігентнай ці ва ўсякім разе граматнай сям‘і паступае ў школу з некаторым запасам слоў і выразаў, то наша вясковае дзіця, паступаючы ў школу, мае вельмі нязначны запас слоў і выразаў. У гэтым сэнсе ў пэўнай ступені знаходзіць для сябе апраўданьне спосаб вясьці пісьменныя работы, які паказаны нашымі мэтодыкамі і пабудованы на пэўных дыдактычных прыпцыпах<noinclude></noinclude> sib0lv53xrzk4erpuaqbivqg3zzrib5 0 123901 287542 2026-05-24T08:42:28Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Дрот | аўтар = Станіслаў Шыманоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Рунь (часопіс)/5-6/Дрот|Дрот]] // {{Fine|Ру...» 287542 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дрот | аўтар = Станіслаў Шыманоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Рунь (часопіс)/5-6/Дрот|Дрот]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 6 чэрвеня 1920. — [[Рунь (часопіс)/5-6|№5-6]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Дрот|Дрот]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Станіслава Шыманоўскага]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 6gi8a1ryvig1cb6890w9fchsxt0bmhx 104 123902 287551 2026-05-24T08:47:32Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «ад лёгкага да труднага, ад простага да складанага. Гэтым і можна вытлумачыць, чаму наша школа дае так мала месца і часу для вольнага складаньня сваіх мысьляй. {{gap|2.5em}}І тым ня меней, калі ня прытрымлівацца вельмі строга залішніх патрабаваньняў у сэнсе па...» 287551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>ад лёгкага да труднага, ад простага да складанага. Гэтым і можна вытлумачыць, чаму наша школа дае так мала месца і часу для вольнага складаньня сваіх мысьляй. {{gap|2.5em}}І тым ня меней, калі ня прытрымлівацца вельмі строга залішніх патрабаваньняў у сэнсе паступовасьці стройнасьці вядзеньня практыкаваньня ў навучаньні стылістыцы, то лёгка можна абмінуць некаторыя этапы мэтодычных вымаганьняў з тым, каб скарэй прыступіць да практыкаваньня ў вусным складаньні сыстэматычна пастаўленага і плянова праведзенага праз увесь курс пачатковай школы. {{gap|2.5em}}Значэньне разьвіцьця вуснае мовы, як для выпрацаваньня ўменьня складаць свае мысьлі, так і само па сабе, асабліва рэкомэндуецца пэдагогічнаю літаратураю апошняга часу. У прыватнасьці важнае значэньне „вусных складанак“ павялічваецца тым болей, калі мы прымем пад увагу некаторыя прынцыпы правапісу — ня пісаць няправільна, — то, відочна, мы ня можам скора прыступіць да самастойнага пісьма. Трэба ва ўсякім разе даць хоць найболей простыя навыкі правапісу. Але ў той-жа час ня трэба ўпускаць з відоку і тае абставіны, што вельмі важна з першых-жа крокаў прывучыць дзяцей да складаньня сваіх мысьляй. Вось тут і прыходзяць на дапамогу „вусныя складанкі“. {{gap|2.5em}}Гэты спосаб вядзеньня вусных размоў у мэтодычнай літаратуры і ў школьнай практыцы не зьяўляецца навіною. Такія размовы йшлі поплеч з так званымі прадметнымі лекцыямі, каторыя карысталіся шырокаю популярнасьцю ў школах у 60-х і 70-х гадох. Але тады гэтым бяседам-размовам ставіліся другія задачы і толькі ў больш пазьнейшыя часы на іх сталі глядзець, як на сродак разьвіцьця вуснай мовы, і ім сталі надаваць спэцыяльны характар бясед-складанак. Але трэба сказаць, што гэтыя бяседы-складанкі часта носяць выпадковы характар і ня злучаны пэўным плянам з агульным ходам заняцьцяў па навучаньні роднай мове. Гэтымі бяседамі карыстаюцца для ажыўленьня аднастайнасьці заняцьцяў. {{gap|2.5em}}На гэтыя вусныя бяседы складанкі трэба зьвярнуць большую ўвагу, іх трэба ўвесьці ў заняцьці роднаю моваю, прыдаўшы ім характар пляновасьці і пэўнай мэтодычнасьці і выкарастаць іх, як спосаб правільнай пастаноўкі навучаньня складаньню сваіх мысьляй. {{gap|2.5em}}Да вусных складанак можна прывучыць дзяцей з самых першых момантаў іх школьнага жыцьця. Мэтодыка першапачатковага навучаньня прадугледжвае так званыя ўступныя лекцыі, якія і маюць месца ў самым пачатку навучаньня. Поруч з бяседамі настаўніка аб парадках у школе, аб прадметах школьнага ўжытку можна вясьці і вусныя складанкі. Матэрыяламі для такіх бясед зьяўляюцца рысункі. Настаўнік дае дзецям рысункі, карыстаючыся лемантарамі. У лемантарох гэтыя рысункі звычайна і даюцца. Адгортваецца старонка з рысункамі. На адзін расказ звычайна даецца некалькі рысункаў. Трэба ўгаварыцца з дзецьмі, у якім парадку будзе вясьціся разгляд рысункаў. Рысункі даны, скажам, на тэму „Раніца вучня“. Вызначаючы зьмест кожнага рысунку, складаем цэлы род сказаў, зьвязаных паміж сабою адзінствам<noinclude></noinclude> refg6tv5c6ksaqb8fkckfhls00knkx6 0 123903 287552 2026-05-24T08:48:23Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Золатам сонца… | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/...» 287552 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Золатам сонца… | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Золатам сонца…|Золатам сонца…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 3qe4ylrh2qb2ut8c5pwwxjhnshhbsaf 0 123904 287554 2026-05-24T08:49:42Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Цёплы ранак | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Цёпл...» 287554 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Цёплы ранак | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Цёплы ранак|Цёплы ранак]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] gxkdneu6z59m24tucqd0vr40vgeza30 0 123905 287564 2026-05-24T08:58:48Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Песьня начлежнікаў | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і э...» 287564 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Песьня начлежнікаў | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Песьня начлежнікаў|Песьня начлежнікаў]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] db5eioyspty0y64tkv4yz4jdg5fvlcg 0 123906 287565 2026-05-24T08:58:59Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Песня начлежнікаў]] 287565 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Песня начлежнікаў]] ps2cr5zy47rg56rs1ygolzznmun5z3q 0 123907 287569 2026-05-24T09:04:59Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Ціха ў небе… Іду я мяжою… | аўтар = Міхал Запольскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1918 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Вольная Белару...» 287569 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ціха ў небе… Іду я мяжою… | аўтар = Міхал Запольскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1918 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (газета)/1918/24/Ціха у небі… іду я мяжою…|Ціха у небі… іду я мяжою…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/24|№24]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Ціха ў небе…|Ціха ў небе…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Міхала Запольскага]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 70p5dkqw3pf22hji22ain9me2h34xw7 0 123908 287571 2026-05-24T09:08:05Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Ты ўзбудзіў… | аўтар = Наталля Панамарова | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Полымя (часопіс)/1924/2/Ты ўзбудз...» 287571 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ты ўзбудзіў… | аўтар = Наталля Панамарова | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1924/2/Ты ўзбудзіў…|Ты ўзбудзіў…]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Студзень 1923. — [[Полымя (часопіс)/1924/2|№2]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Ты ўзбудзіў…|Ты ўзбудзіў…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Наталлі Панамаровай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] egv11g0t7fhiypthorz4fgkh6pn5j9o 14 123909 287573 2026-05-24T09:09:51Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Вершы паводле аўтараў|Панамарова, Наталля]] [[Катэгорыя:Наталля Панамарова]] [[Катэгорыя:Беларуская паэзія|Панамарова, Наталля]]» 287573 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Вершы паводле аўтараў|Панамарова, Наталля]] [[Катэгорыя:Наталля Панамарова]] [[Катэгорыя:Беларуская паэзія|Панамарова, Наталля]] ark48vpler42bmj223iyr5txrlibrvp 0 123910 287581 2026-05-24T09:14:53Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Уночы | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/У ночы|У но...» 287581 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Уночы | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/У ночы|У ночы]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] mmxzm785b68rbkmx2ypeykfk4zz4g10 0 123911 287584 2026-05-24T09:17:36Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Дзяўчыне | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Д...» 287584 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзяўчыне | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Дзяўчыне|Дзяўчыне]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] t9753qba3hmmn62w90nmwfrs9dibwcc 0 123912 287596 2026-05-24T09:27:16Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Nokturn | аўтар = Альберт Паўловіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Nokturn|Nokturn]]...» 287596 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Nokturn | аўтар = Альберт Паўловіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Nokturn|Nokturn]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Альберта Паўловіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] nu79ztx8e7ghu8qvc6pmkb1lcds051t 0 123913 287598 2026-05-24T09:28:46Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Пакінь разважаць | аўтар = Міхал Запольскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эп...» 287598 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пакінь разважаць | аўтар = Міхал Запольскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Пакінь разважаць|Пакінь разважаць]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Міхала Запольскага]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 1eg6kb9o8gv0z0c3e9uxasas7j4tclg 0 123914 287609 2026-05-24T09:36:39Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Два браты | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Два бр...» 287609 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Два браты | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Два браты|Два браты]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] gxkbuwnxk27bb55804eiextm29xdfcs 0 123915 287610 2026-05-24T09:37:13Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Нешчасьлівае каханьне | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны дудар (1924)/Лірыка...» 287610 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Нешчасьлівае каханьне | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Нешчасьлівае каханьне|Нешчасьлівае каханьне]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 90byit7s63ntgcemo5b5o4b7m2js9hk 0 123916 287625 2026-05-24T11:21:37Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Ігналева сякера | аўтар = Францішак Багушэвіч | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны дудар (1924)/...» 287625 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ігналева сякера | аўтар = Францішак Багушэвіч | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Проза/Ігналева сякера|Ігналева сякера]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Апавяданні Францішка Багушэвіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] fu0zggh31gosg4ba65vq1ccor6mzlh0 104 123917 287627 2026-05-24T11:29:00Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «зьместу. „Раніцаю Грыша ўстае. Грыша мыецца, Грыша сьнедае. Грыша чытае. Грыша піша“. Злучаючы гэтыя сказы ў адно цэлае, складаем такі расказік: „Раніцаю Грыша ўстае і мыецца. Потым ён сьнедае і садзіцца чытаць і пісаць“. {{gap|2.5em}}Як зьмест асобных рысун...» 287627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>зьместу. „Раніцаю Грыша ўстае. Грыша мыецца, Грыша сьнедае. Грыша чытае. Грыша піша“. Злучаючы гэтыя сказы ў адно цэлае, складаем такі расказік: „Раніцаю Грыша ўстае і мыецца. Потым ён сьнедае і садзіцца чытаць і пісаць“. {{gap|2.5em}}Як зьмест асобных рысункаў, так і зьмест зьвязанага расказу выказваюць самі дзеці, настаўнік толькі робіць патрэбныя папраўкі. У далейшым іх-жа ўласнымі выказамі зьместу просьценькіх рысункаў можна карыстацца для лічэньня слоў у мове, для раскладу мовы на словы, слоў на склады. Такім чынам з самага пачатку дзеці заняты сур‘ёзнай, але ў поўнай меры даступнай і цікавай для іх работай. Самае азнаямленьне з прадметамі школьнага ўжытку, са школьнаю абстаноўкаю і са школьнымі парадкамі вядзецца ў сувязі з разгляданьнем рысункаў па якім-небудзь лемантары, у каторым і зьмяшчаюцца адпаведныя рысункі, і гэтыя бяседы йзноў-жа такі йдуць поруч з вуснымі складанкамі. Дзеці любяць разглядаць рысункі і па гэтых рысунках з даступным дзецям зьместам на першых часох лягчэй за ўсё выпрацоўваюцца вусныя расказы. Матэрыялам для такіх бясед можа служыць любы багата ілюстраваны лемантар. {{gap|2.5em}}Пачынаючыся з простага, з абазначэньня, напр., прадмета, нарысованага ў кнізе, адным словам, адным сказам, работа паступова ўскладняецца — дзеці пачынаюць складаць цэлыя расказы, спачатку простыя і кароткія, потым больш складаныя і пашыраныя. Для складаньня цэлых расказаў лепш браць такія расказы, каторыя распадаюцца ў сваіх асноўных момантах на некалькі адпаведных рысункаў. Значна трудней вясьці складаньне вусных расказаў па адным рысунку, а дзеля гэтага такімі рысункамі можна карыстацца толькі тады, калі дзеці ўжо набудуць пэўныя навыкі ў гэтым сэнсе і разаўюць вусную мову ў патрэбнай ступені. {{gap|2.5em}}Вусныя складаньні не павінны абмяжоўвацца толькі бяседамі па рысунках. Матэрыял для вусных бясед-складанак могуць даць і другія віды заняцьцяў роднаю моваю. Гэты матэрыял дадуць ня толькі тыя ці іншыя віды заняцьцяў па роднай мове — яго можна браць з гісторыі, географіі і прыродазнаўства: усім гэтым заняцьцям адводзіцца значнае месца і ім надаецца характар навочных прадметных бясед аб тым, што зьвязана з беспасярэднімі ўражаньнямі і назіраньнямі самых вучняў. {{gap|2.5em}}Пастаноўка лекцый па прыродазнаўству, географіі, гісторыі ў пачатковай школе, пастаноўка, каторая вымагае самастойнага назіраньня вучняў, зьяўляецца асабліва спрыяльнай для мэт разьвіцьця вуснае мовы. Складаючы ў сувязнай форме пад кіраўніцтвам настаўніка вынікі сваіх назіраньняў, вучні падбіраюць уласныя словы і выразы для выказваньня гэтых назіраньняў, а ня толькі прыпамінаюць кніжныя словы і звароты, як гэта часта бывае пры перадачы зьместу прачытанага. Нават лекцыі па арытмэтыцы і тыя могуць даць многа зачэпак і матэрыялу для разьвіцьця вуснае мовы. Паўтарэньне ўмовы задачы, асабліва-ж прыдумваньне самымі дзецьмі задачак, або плянавае і паступовае выкладаньне ходу разьвязваньня задачы, — усё гэта паступовая<noinclude></noinclude> m09xc61ef8f94o12s5qy28898gajiww 104 123918 287628 2026-05-24T11:36:45Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «kinuŭšaha dziciaci — zastajecca na-dalej matkaj, a jakaja zastaniecca i hetym samym nia budzie mieć pary — robicca — jałaŭkaj, dziela taho, što — kali matki biehli — pieršaja jałaŭka mahła stać pry pieršym lepšym dziciaci. Z nowaj jałaŭkaj hulnia jdzie dalej. {{Водступ|2|em}}''6. Ščytki — bytki''. Hramada hulajučych źbirajecca ŭ koła i wybiraje sabie „ščyta,“ abawiazkam jakoha jość ličyć hulajučych, pakazyw...» 287628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>kinuŭšaha dziciaci — zastajecca na-dalej matkaj, a jakaja zastaniecca i hetym samym nia budzie mieć pary — robicca — jałaŭkaj, dziela taho, što — kali matki biehli — pieršaja jałaŭka mahła stać pry pieršym lepšym dziciaci. Z nowaj jałaŭkaj hulnia jdzie dalej. {{Водступ|2|em}}''6. Ščytki — bytki''. Hramada hulajučych źbirajecca ŭ koła i wybiraje sabie „ščyta,“ abawiazkam jakoha jość ličyć hulajučych, pakazywajučy na kožnaha z ich pačarodna. Pry hetym jon haworyć hetak: „ščytki — bytki ŭ waronki, u kakoški, sam waraniec, wyjdzi won na kaniec. {{Водступ|2|em}}Abo hetak: {{Водступ|2|em}}„Sałomina, jałomina, bieraścień, paświścień, Radziwon, idzi won!“ Toj, na kaho papadzie astatniaje słowa, wychodzie i ličeńnie idzie dalej, až pakul astaniecca tolki adzin. Hetamu treba pieraławić usich hulajučych. Zławiŭšy pieršaha, jon pytaje: — „Čyj ty syn?“ {{Водступ|2|em}}— „Haršoŭ!“ {{Водступ|2|em}}— „Dyk stupaj sa mnoj u tawaryšy!“ {{Водступ|2|em}}I tady ŭžo łowiać u dwuch, paśla ŭ troch i h. d., až pakul złowicca astatni. {{Водступ|2|em}}''7. Dahonki''. Hulajučyja stanowiacca ŭ koła i pačynajuć ličycca. Hetaje ličeńnie wyjaŭlajecca ŭ tym, što adzin z hulajučych staŭšy ŭ koła pakazywaje palcam na kožnaha z hulajučych, kažučy pry hetym adno słowa z pryniataj formuły. Takich formułaŭ jość mnoha, nia tolki ŭ rožnych pawietach, ale nawat u toj samaj wioscy. {{Водступ|2|em}}Woś niekatoryja z ich:<noinclude></noinclude> 1riwrmwrhc1nazs4uv77euf2jp14tt1 104 123920 287629 2026-05-24T11:40:10Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{block center/s}} „Cok — cyhirok,<br /> Pana Fida futarok,<br /> Pieła — hareła<br /> Wus — baradus,<br /> Kisły kwas,<br /> Ławi nas!“<br /> {{gap|2.5em}}„Ahadzin, tryhadzin,<br /> {{gap|2.5em}}Sasnowy, jałowy,<br /> {{gap|2.5em}}Tryściel — karaściel,<br /> {{gap|2.5em}}Supieka — kukareka,<br /> {{gap|2.5em}}Sapronia — ziaziula!“<br /> „Mužyk — wožyk,<br /> Pradaŭ {{Абмылка|nożyk|nožyk}},<br /> Kupiŭ myła,<b...» 287629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{block center/s}} „Cok — cyhirok,<br /> Pana Fida futarok,<br /> Pieła — hareła<br /> Wus — baradus,<br /> Kisły kwas,<br /> Ławi nas!“<br /> {{gap|2.5em}}„Ahadzin, tryhadzin,<br /> {{gap|2.5em}}Sasnowy, jałowy,<br /> {{gap|2.5em}}Tryściel — karaściel,<br /> {{gap|2.5em}}Supieka — kukareka,<br /> {{gap|2.5em}}Sapronia — ziaziula!“<br /> „Mužyk — wožyk,<br /> Pradaŭ {{Абмылка|nożyk|nožyk}},<br /> Kupiŭ myła,<br /> Pamyŭ ryła.“<br /> {{gap|2.5em}}„Piatušok, piatušok,<br /> {{gap|2.5em}}Załaty hrabušok!<br /> {{gap|2.5em}}Na sałomcy spaŭ,<br /> {{gap|2.5em}}Jon rana ŭstaŭ,<br /> {{gap|2.5em}}Pa wadzičku pašoŭ,<br /> {{gap|2.5em}}Maładzičku znajšoŭ.<br /> {{gap|2.5em}}Maładzička dabra<br /> {{gap|2.5em}}Jamu štaniki dała.<br /> {{gap|2.5em}}Jon i tyja nie znasiŭ<br /> {{gap|2.5em}}I druhija paprasiŭ.“<br /> „Maci syna radziła,<br /> Na konika sadziła,<br /> Šaŭkowyja pawady,<br /> Wiadzi kania da wady.<br /> Arechawa kapyta<br /> Poŭna wady nalita,<br /><noinclude></noinclude> r8pzsiptqmpi7vex0mhnmrkqyqfh4rj 104 123921 287630 2026-05-24T11:40:53Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «і натуральная зачапка прывучыць дзяцей да гладкай вуснай мовы, калі толькі настаўнік не захоча штучна адгароджваць лекцыі арытмэтыкі ад лекцыі па роднай мове. {{gap|2.5em}}Пастаўленыя, такім чынам, плянава і сыстэматычна вусныя складаньні будуць вельмі до...» 287630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>і натуральная зачапка прывучыць дзяцей да гладкай вуснай мовы, калі толькі настаўнік не захоча штучна адгароджваць лекцыі арытмэтыкі ад лекцыі па роднай мове. {{gap|2.5em}}Пастаўленыя, такім чынам, плянава і сыстэматычна вусныя складаньні будуць вельмі добраю падгатоўкаю да пісьменных стылістычных работ. Але адгэтуль ня трэба рабіць вываду, што да пісьменных стылістычных практыкаваньняў можна прыступаць толькі тады, калі будзе прароблены цэлы рад практыкаваньняў у вусных складаньнях. Пісьменнае складаньне павінна далучацца да вусных паступова і з першых часоў навучаньня ў школе. Спачатку гэтыя практыкаваньні ў пісьменным складаньні вынікаў вуснае работы будуць насіць характар сьпісваньня і прытым з рукапіснага тэксту. Тут дзецям павінна, галоўным чынам, належаць вусная рэдакцыя — наўперад усяго-на-ўсяго аднаго-двух сказаў да рысунку, настаўніку — запіс на дошцы таго, што зложаць вучні. Гэты запіс робіцца пад дыктоўку вучняў на іх вачох. Дзеці глядзяць за рухамі рукі настаўніка пры напісаньні кожнага слова. Запісаны на дошцы настаўнікам тэкст расказу, зложаны самымі дзецьмі, яны і сьпісваюць у свае сшыткі. Тут ужо ня прыходзіцца казаць аб тым, што гэта будзе мэханічнае сьпісваньне чужых мысьляй і непродукцыйнае ў мэтах правапісу. {{gap|2.5em}}Паступова, калі тэкст расказу невялік, можна прывучаць дзяцей і да самастойных запісаў вуснай рэдакцыі іх расказу. Але йзноў-жа такі на першых часох лепш настаўніку запісваць тэкст расказу на дошцы; вучні ўважна прачытваюць разы два гэты расказ, каб замацаваць у зрокавай памяці орфографічныя вобразы слоў, а потым ужо пішуць у сваіх сшытках, ня гледзячы на дошку, з якой запісаны настаўнікам тэкст сьціраецца або завешваецца. Гэты прыём, апроч чыста правапісных задач, прыгодзен тым, што дзеці пры запісу расказу ў свае сшыткі, адносячыся вольна да тэксту расказу, могуць дапускаць некаторыя зьмены ў рэдакцыі тэксту. А гэта ўжо служыць натуральнаю пераходнаю ступеньню да незалежнага запісу тэксту, зложанага наўперад вусна пад кіраўніцтвам настаўніка. {{gap|2.5em}}Так, плянава вядучы вусныя, а поруч з імі і пісьменныя складаньні, можна і ў першыя тры гады школьнага курсу дабіцца ад дзяцей уменьня талкова складаць свае мысьлі ў больш-менш гладкай літаратурнай форме. А на чацьвертым годзе навучаньня можна ўжо вясьці пісьменныя стылістычныя работы незалежна ад вусных. Вусная работа тут можа абмежавацца агульна-клясным абмеркаваньнем выбранай тэмы пад кіраўніцтвам настаўніка, улажэньнем пляну работы. Плян толькі адзначае асноўныя моманты складаньня і папярэджваньня памылак, якія маглі-б дапусьціць вучні. Пасьля некаторага практыкаваньня дзеці пішуць на даныя тэмы без папярэдніх падгатоўчых вусных работ. {{gap|2.5em}}Адным з важнейшых момантаў пры самастойных стылістычных работах ёсьць выбар тэмы, а дзеля таго на гэты бок і павінна быць зьвернута ўвага. Асноўным трэбаваньнем ад тэмы павінна быць {{перанос пачатак|адпа|веднасьць}}<noinclude></noinclude> e0io3koqbds4s6lfsgjxsnow4x9s9tb 104 123922 287631 2026-05-24T11:43:06Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «Tam chłopčyki nohi myli,<br /> A dziaŭčatki wadu pili.<br /> A dziewački čatyry,<br /> Kab ich čerci stačyli.<br /> A chłopčykaŭ piać, piać,<br /> U zołacie śpiać, śpiać!“<br /> {{gap|2.5em}}„A ty kocik nia hulaj<br /> {{gap|2.5em}}Načowački prybiraj!<br /> {{gap|2.5em}}Načowački ślizki,<br /> {{gap|2.5em}}Wiadziorački blizki.<br /> {{gap|2.5em}}Kruk abarwaŭsia,<br /> {{gap|2.5em}}A ty tak astaŭsia.“ {{block center/e}} i š...» 287631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>Tam chłopčyki nohi myli,<br /> A dziaŭčatki wadu pili.<br /> A dziewački čatyry,<br /> Kab ich čerci stačyli.<br /> A chłopčykaŭ piać, piać,<br /> U zołacie śpiać, śpiać!“<br /> {{gap|2.5em}}„A ty kocik nia hulaj<br /> {{gap|2.5em}}Načowački prybiraj!<br /> {{gap|2.5em}}Načowački ślizki,<br /> {{gap|2.5em}}Wiadziorački blizki.<br /> {{gap|2.5em}}Kruk abarwaŭsia,<br /> {{gap|2.5em}}A ty tak astaŭsia.“ {{block center/e}} i šmat inšych. {{Водступ|2|em}}Na kaho papadzie astatniaje słowa, toj wychodzić z koła. Ličeńnie ciahniecca datul, pakul usie nia wyjduć z koła, aprača adnaho astatniaha, jaki musić ławić hulajučych. U hetym miescy nia ŭsiudy hulajuć adnalkowa; u niekatorych miascoch heny astaŭšysia ŭ kole pawinien sam usich zławić, a ŭ druhich miascoch pamahajuć jamu ŭ hetym usie, kaho jon raniej zławiŭ: kali złowić adnaho — pačynajuć ławić u dwoch, kali kožny z ich złowić pa adnym, tady łowiać u čatyroch i h. d. Dla supačynku ŭciakajučym robicca asobnaje miesca „haračaje“, dzie nielha ławić hulajučych. {{Водступ|2|em}}Hetaja hulnia karysna nia tolki jak himnastykujučaja arhanizm, ale i jak dobraja lekcyja nawučańnia rožnych wieršaŭ padčas ličeńnia. {{Водступ|2|em}}''8. Kaza''. U „kazu“ hulajuć najčaściej pasučy koni. Hulajučyja wybirajuć pastucha. Dziela hetaha jany raskaračywajuć nohi i sahnuŭšysia kidajuć, z pamiž noh nazad ad siabie šapki. Čyja šapka ŭpadzie bližej ad druhich, toj jość pastuchom. Tady<noinclude></noinclude> 4vikc27xfqx8w18xi315c9kvgzbkg04 104 123923 287632 2026-05-24T11:45:57Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «hulajučyja ŭbiwajuć u ziamlu kałok, prywiazywajuć da jaho wobrać z powadam i dajuć pastuchu kaniec powada ŭ ruki. Na hetkaj dalačyni (daŭžynia powadu z wobraciaj) pastuch pawinien być ad kałka. Usie hulajučyja kładuć kala kałka swaje šapki, jakich nazywajuć „kozami.“ Pastuch biare ŭ ruki chwaraścinu i pasieć kozy,“ heta značyć starajecca nie dapuścić hulajučych padbiehčy da kałka i ŭchapić swaju šapku tak, kab pastuch ni...» 287632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>hulajučyja ŭbiwajuć u ziamlu kałok, prywiazywajuć da jaho wobrać z powadam i dajuć pastuchu kaniec powada ŭ ruki. Na hetkaj dalačyni (daŭžynia powadu z wobraciaj) pastuch pawinien być ad kałka. Usie hulajučyja kładuć kala kałka swaje šapki, jakich nazywajuć „kozami.“ Pastuch biare ŭ ruki chwaraścinu i pasieć kozy,“ heta značyć starajecca nie dapuścić hulajučych padbiehčy da kałka i ŭchapić swaju šapku tak, kab pastuch nie paśpieŭ uderyć jaho puhaj. Kali pastuch dapuścić, što ad jaho buduć uchopleny try kazy (šapki), dyk tady honiać henaha pastucha praz „šych.“ Dziela hetaha hulajučyja raskaračywajuć šyroka nohi, stanowiačysia adzin za druhim, a pastuch pawinien rakam prabiehčy pamiž ich nahami. Pry hetym jaho bjuć šapkami, abo čym inšym, nia wielmi ćwiordym. {{Водступ|2|em}}''9. Harełyš''. Hulajučyja stanowiacca parami, para za paraj, a na pieradzie, plečami da paraŭ, stanowicca „harełyš.“ Jon pawinien stajać prosta i nie hladzieć u baki. Kali ŭsie pary ŭstanawiacca, harełyš kaža: „haru“, jamu adkazywajuć: „hary, hary jasna, kab nie pahasła. Pych!“ Tady zadniaja para, razłučyŭšysia, abiahaje hulajučych i harełyša, starajučysia znoŭ złučycca. Harełyš pawinien pačuć, što jany biahuć, i schapić adnaho z ich, pakul jany jašče nia złučylisia. Kali heta jamu ŭdasca, dyk stanowicca ŭ pary spieradu, a harełyšam robicca toj, chto daŭsia schapić. Tady hetkim samym paradkam biažyć čarodnaja para i h. d. Časam piaredniaja para starajecca zahłušyć šorach biahučaj zadniaj pary, abo naadwarot, kryčyć: „biahuć, biahuć!“; harełyš padrywajecca tady biehčy, kali jašče zadniaja para nia wybiehła, z čaho hulajučyja pryjemna śmiajucca.<noinclude></noinclude> 2ct7dbrockpe453bth4wwbccgrgpmtw 0 123924 287633 2026-05-24T11:48:05Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = III. Мэтодыка чытаньня | аўтар = Якуб Колас | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Мэтодыка роднае мовы (1926)/II|II. Кароткі гістарычны агляд мэтодаў навучаньня роднай мове]] | наступны = Мэтодыка роднае...» 287633 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = III. Мэтодыка чытаньня | аўтар = Якуб Колас | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Мэтодыка роднае мовы (1926)/II|II. Кароткі гістарычны агляд мэтодаў навучаньня роднай мове]] | наступны = [[Мэтодыка роднае мовы (1926)/IV|IV. Мэтодыка пісьма]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Мэтодыка роднае мовы (1926).pdf" from="61" to="87" /> {{Выроўніваньне-канец}} nztrqngclnvamv3mofi9k1ig884mf1a 104 123925 287634 2026-05-24T11:48:21Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|адпа|веднасьць}} яе дзіцячай псыхолёгіі, запасу адчутага і перажытага дзецьмі. Тэмы, каторыя не закранаюць псыхікі дзяцей, будуць толькі разьвіваць у іх нахіл да пустаслоўя. {{gap|2.5em}}У гэтым трэбаваньні даваць для стылістычных работ тэмы,...» 287634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|адпа|веднасьць}} яе дзіцячай псыхолёгіі, запасу адчутага і перажытага дзецьмі. Тэмы, каторыя не закранаюць псыхікі дзяцей, будуць толькі разьвіваць у іх нахіл да пустаслоўя. {{gap|2.5em}}У гэтым трэбаваньні даваць для стылістычных работ тэмы, дзецям вядомыя, тэмы, якія блізка закранаюць дзіцячыя пачуцьці, перажываньні, іх непасрэдныя назіраньні, сходзіцца пераважная большасьць пэдагогаў. Тут цікава адмеціць погляд нямецкага пэдагога Лемана, каторы зусім не знаходзіць магчымым пры назначэньні тэмы зварачацца да ўласных перажываньняў вучняў маладзейшых груп. Ён кажа, што гэтыя ўражаньні занадта нязначны і няясны, каб з імі можна было што-небудзь зрабіць для складаньня. У дзяцей няма, па думцы Лемана, і назіральнасьці: яны настолькі поўны беспасярэдняй жыцьцярадаснасьці, ахвоты да рухлівасьці, беганкі, што трудна дабіцца ад іх хоць-бы якога апісаньня, каторае сьведчыла-б аб іх назіральнасьці. {{gap|2.5em}}„Папрабуйце, — кажа Леман, — даць дзецям напісаць аб якой-небудзь прагулцы. Чаго вы ад іх дачакаецеся? Гэта будуць нікчэмныя, наіўныя ўражаньні, вы будзеце чытаць: {{gap|2.5em}}„Калі мы прышлі, мы пасьнедалі; калі мы пасьнедалі, то мы пашлі гуляць; калі мы гулялі, то многа хадзілі. Калі мы пагулялі, мы селі зьесьці“ і г. д. {{gap|2.5em}}На аснове гэтага дзіцячага складаньня зрабіць такі вывад, які робіць Леман, значыць зрабіць памылку. У дзяцей ёсьць вострая назіральнасьць, у іх ёсьць і факты назіраньня, але выказаць іх дзіця ня можа. Малаграматны селянін, каторы мае вельмі значны запас слоў і багатае назіраньне і ўмее складна і прыгожа гаварыць, таксама акажацца ня лепшым пісьменьнікам, як і тыя дзеці, аб каторых гаворыць Леман. Дзеля таго, каб умець складна пісаць і адзначыць на пісьме больш важнае, трэба практыка, патрэбны навыкі пісьма, трэба разьвіць і псыхофізыолёгічныя цэнтры пісьма. {{gap|2.5em}}Практыкаю і назіраньнямі пэдагогаў замечана, што дзецям трудней даюцца апісаньні, бо яны вымагаюць пэўнага аналізаваньня і менш адпавядаюць дзіцячай псыхіцы, чым апавяданьне, сьведкаю або ўдзельнікам якога зьяўляецца сам вучань. Ёсьць некалькі тыпаў выказваньня мысьляй. Досьледамі над выказваньнем, або вырашэньнем мысьляй у дарослых і ў дзяцей даведзена, што гэтыя тыпы можна зьвесьці ў чатыры групы. {{gap|2.5em}}1. Тып апісальны, які толькі ўспрымае. Яго яшчэ называюць пасыўным тыпам. {{gap|2.5em}}2. Назіральны тып. Галоўнаю яго рысаю зьяўляецца імкненьне ахапіць і даць злучэньне, сынтэз. {{gap|2.5em}}3. Адчувальны тып. Асноўнаю яго рысаю зьяўляецца пачуцьцё, спогадзь. Яму таксама ўласьціва нагляданьне над сувязьзю і значэньнем таго, што ён бачыць. {{gap|2.5em}}4. Вучоны тып. На месца назіраньня ён ставіць факты.<noinclude></noinclude> qspb55rf4taryx39dgu7k0ka43ifho9