Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/7

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="be">
  <siteinfo>
    <sitename>Вікікрыніцы</sitename>
    <dbname>bewikisource</dbname>
    <base>https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.4</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Мультымедыя</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Адмысловае</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Размовы</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Удзельнік</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Размовы з удзельнікам</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Размовы пра Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Размовы пра файл</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Размовы пра MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Размовы пра шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Даведка</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Размовы пра даведку</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катэгорыя</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Размовы пра катэгорыю</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Аўтар</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Размовы пра аўтара</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Старонка</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Размовы пра старонку</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Індэкс</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Размовы пра індэкс</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Размовы пра модуль</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>39047</id>
    <revision>
      <id>287915</id>
      <parentid>170563</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:54:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287915</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1901" sha1="as17g68l9qjvaggkubu6yaykotprell" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;188.129.186.86&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Цэнтар|''{{Разбіўка|НА ЧЫГУНЦЫ}}''}}

&lt;center&gt;1&lt;center&gt;
{{Водступ|2|em}}17-га кастрычніка 1919 Яўмен Грак пакінуў вайсковы шпіталь з перахлябанай торбай за каркам і чыстай звонкай — што арэх — дзеравяшкай на месцы левай нагі. Ён сеў у поезд на грамозднай няпрытульнай станцыі, дзе ў шэрым гармідары цёрся брудны жгут чалавечых цел, дзе паветра набракшы было сьлізкім пахам людзкой цеснаты, дзе пахла хваробай і сьмерцю. Пасьля таго вакзальнага змроку весела было дзівавацца ў расчыненыя дзьверы цяплушкі на сывежы прастор карагоду палёў і лясоў, на цёплыя далі з восенскім сонцам — рахманым і мяккім.&lt;/br&gt;
{{Водступ|2|em}}У восенскім сонцы, у далях веяла чыстым бязьмежжам, шырокаю радасьцю. Адтуль улівалася ў сэрца нешта, даўнае-даўнае і такое празрыста-пявучае, як пералівы жалейкі.&lt;/br&gt;
{{Водступ|2|em}}Поезд ішоў ціха, часамі зусім ледзьве сунуўся. Тады добра відаць было, як распасьцёршыся ў радасінай млосьці, над рыжым іржэўнікам калыхаліся плавалі ніткі сівой павучыны. І чамусьці ўсё ўспаміналася: дубцаваты ракітавы куст над {{перанос пачатак|п=лю|к=страным}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>as17g68l9qjvaggkubu6yaykotprell</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287916</id>
      <parentid>287915</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:55:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287916</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1902" sha1="htm1p12lau7xarjv8o7o7zwnhtexhqn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;188.129.186.86&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Цэнтар|''{{Разбіўка|НА ЧЫГУНЦЫ}}''}}

&lt;center&gt;1&lt;/center&gt;
{{Водступ|2|em}}17-га кастрычніка 1919 Яўмен Грак пакінуў вайсковы шпіталь з перахлябанай торбай за каркам і чыстай звонкай — што арэх — дзеравяшкай на месцы левай нагі. Ён сеў у поезд на грамозднай няпрытульнай станцыі, дзе ў шэрым гармідары цёрся брудны жгут чалавечых цел, дзе паветра набракшы было сьлізкім пахам людзкой цеснаты, дзе пахла хваробай і сьмерцю. Пасьля таго вакзальнага змроку весела было дзівавацца ў расчыненыя дзьверы цяплушкі на сывежы прастор карагоду палёў і лясоў, на цёплыя далі з восенскім сонцам — рахманым і мяккім.&lt;/br&gt;
{{Водступ|2|em}}У восенскім сонцы, у далях веяла чыстым бязьмежжам, шырокаю радасьцю. Адтуль улівалася ў сэрца нешта, даўнае-даўнае і такое празрыста-пявучае, як пералівы жалейкі.&lt;/br&gt;
{{Водступ|2|em}}Поезд ішоў ціха, часамі зусім ледзьве сунуўся. Тады добра відаць было, як распасьцёршыся ў радасінай млосьці, над рыжым іржэўнікам калыхаліся плавалі ніткі сівой павучыны. І чамусьці ўсё ўспаміналася: дубцаваты ракітавы куст над {{перанос пачатак|п=лю|к=страным}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>htm1p12lau7xarjv8o7o7zwnhtexhqn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68684</id>
    <revision>
      <id>287917</id>
      <parentid>170545</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:59:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287917</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2309" sha1="krz0abdxccn581u61uua5orh9pifl5s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|п=лю|к=страным}} Дняпром, жалуды сярод бурага лісьця пад дубам-асілкам, вогнішча й сонца... Такое-ж рахманае, мяккае сонца, як і цяпер. Як кожную восень.&lt;/br&gt;
{{водступ|2|em}}А ў тон ўспамінку, як пералівы жалейкі, недзе глыбока-глыбока, мо’ па жывых струнах чулага сэрца церабіў ласкавы, тонкі напеў:
{|style=&quot;margin:auto; font-size:92%&quot;
|… Пад ракі-і-таю-ю зялё-о-о-най&lt;br /&gt;Салдат ра-а-нены ляжа-аў…
|}
{{водступ|2|em}}Гэты напеў запаў у Яўменава сэрца з таго незабытага дню, калі везьлі яго ў вайсковы шпіталь. Тады мітусілася ўсё ў агнёвым, жудасным сыне, а на тым месцы, дзе ляжала нага, няўпынна і грозна трасла страшэнная, чорная груда і ціснула, мяла ўсяго, жвала тупым алавяным болем. І тады ў прахонах душнае цемры застрала чарнявая пляма — твар возьніка-санітара: хвосьцікам кручаным вусікі, чорныя вочы, жывыя, як мышкі… І гэта даўгая-даўгая, бясконцая песьня, якая, здаецца, цягнулася колькі гадоў разам з лёскатам парнай казённай павозкі, разам з няўпынным шоламам-звонам у вушшу:
{|style=&quot;margin:auto; font-size:92%&quot;
|… Пад ракі-і-таю-ю зялё-о-о-най&lt;br /&gt;Салдат ра-а-нены ляжа-аў…
|}
{{водступ|2|em}}Бадай што гэта й помніў толыкі Яўмен з таго страшаннага сну, ад якога прачнуўся праз тыдзень бязногі. Але гэты вобраз асеў так глыбока й так моцна, што мабыць ніколі ня страціць свае жывое яскравасьці.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>krz0abdxccn581u61uua5orh9pifl5s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68766</id>
    <revision>
      <id>287918</id>
      <parentid>170771</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:00:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287918</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2463" sha1="coib0k287b4nzj2a4ymgz1k5bmm8i3w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{водступ|2|em}}У цяплушцы, дзе ехаў Яўмен, было поўна чырвонаармейцаў. Паміж іх укомчылася колькі жанчын у падраных старых лахманох, жанчын, якія ад бруду і цяжкой зморы сталі зусім падобныя адна да аднэй — усе старыя і цьмяныя, як мочаны лён.&lt;/br&gt;
{{водступ|2|em}}Жанчыны ўсе лапаталі. Адна, што бліжэй да Яўмена, нешта пляла пра сваю гаспадарку, пра беднасьць, пра нейкае гора. Гаворачы, яна раз за разам сморгала вуснамі, падбіраючы іх, нібы папраўляла хустку на барадзе. І гэты спакойны рух, разам з глыбока-эпічным, як бульканьне вады, голасам, настойна будзіў пачуцьцё гаспадарскай сямейнасьці, раджаў мімавольную павагу да наіўнае прастаты гэтае цьмянае бабы, што прышла ад чорнае зьлітае потам зямлі, поўнай нямога аўтарытэту, поўнай цяжкой тлустай сілы.&lt;/br&gt;
{{водступ|2|em}}Яўмен перакінуў сваю драўляную нагу цераз лаўку і сеў сьпіной да дзьвярэй, каб ямчэй было слухаць старую. Пасьля сьветлых прастораў тупа ўшчаміла зрок брудная шэрасьць вагона. Здалося, ня ехаў ён тут, не сядзеў, а ўкінуўся раптам сюды аднекуль знадворку, з бязьмежна шырокага, укінуўся і асеў, стуліўся нутром, сьцягнуў у клубок думкі-мары, што ўжо разьляцеліся былі ў белы сьвет, у яскравыя далі.&lt;/br&gt;
{{водступ|2|em}}Ад кіслага паху ў вагоне, ад чалавецкае блізкасці стала на сэрцы цёпла і цесна, быццам быў не ў вагоне, а недзе дома на печы, або ў цёмнай ёўні, у душнай пары нагрэтага жыта.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>coib0k287b4nzj2a4ymgz1k5bmm8i3w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/133</title>
    <ns>104</ns>
    <id>97771</id>
    <revision>
      <id>287980</id>
      <parentid>287712</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T19:14:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>287980</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2526" sha1="r0j721wc9yvyqups427dd3nwffvjlcm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Цэнтар|{{Разьбіўка|ŹMIEST}}.|памер=120%}}

{{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}}
{{Калёнтытул|right={{smaller|Str.}}{{gap|0.5em}}}}

{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Pradmowa|Pradmowa]]|3|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Histaryčny narys|Histaryčny narys]]|5|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Biełaruskija narodnyja tawaryskija ruchawyja hulni i ihry|Biełaruskija narodnyja tawaryskija ruchawyja hulni i ihry]]|36|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry biežnyja|Hulni i ihry biežnyja]]|38|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry kidanyja|Hulni i ihry kidanyja]]|{{Абмылка|54|53}}|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry miačykawyja|Hulni i ihry miačykawyja]]|60|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry z barykańniem|Hulni i ihry z barykańniem]]|65|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry pieramiešywanyja|Hulni i ihry pieramiešywanyja]]|76|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry skaŭtskija|Hulni i ihry skaŭtskija]]|81|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry raŭnawažnyja|Hulni i ihry raŭnawažnyja]]|87|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry intelektualnyja|Hulni i ihry intelektualnyja]]|88|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Biełaruskija narodnyja sporty, skoki, charawody, zababony i wierawańni|Biełaruskija narodnyja sporty, skoki, charawody, zababony i wierawańni]]|97|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Zababony, wierawańni|Zababony, wierawańni]]|116|3|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Literatura|Literatura, z jakoj aŭtar karystaŭsia pry napisańni fizyčnaha wychawańnia]]|125|3|col3-width=2.5em}}
{{block center/e}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|6em|height=2px}}
{{Накіравальная рыса|6em|height=1px}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r0j721wc9yvyqups427dd3nwffvjlcm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Творы. 1918―1928 (1930).pdf/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>115841</id>
    <revision>
      <id>288010</id>
      <parentid>283120</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:45:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1187</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Творы._1918―1928_(1930)._Янка_Купала.jpg|Творы._1918―1928_(1930)._Янка_Купала.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 28 April 2026.</comment>
      <origin>288010</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="ny45tfndbdxfsp5jlqhx2p3twaf460k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Цэнтар| }}

{{Цэнтар|''Янка Купала''|памер=140%}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ny45tfndbdxfsp5jlqhx2p3twaf460k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Шляхам жыцьця (1923).pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117496</id>
    <revision>
      <id>288011</id>
      <parentid>283549</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:45:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1187</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Шляхам_жыцьця_(1923)._Малюнак_1.jpg|Шляхам_жыцьця_(1923)._Малюнак_1.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 28 April 2026.</comment>
      <origin>288011</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="620" sha1="51breop5vpc9lvixiasj8rf94uk2pui" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 20px;&quot;&gt;{{Калёнтытул|right={{цэнтар|'''''Янка Купала.'''''}}}}&lt;/span&gt;

{{Цэнтар| }}

{{Цэнтраваны блёк/пачатак}}
&lt;span style=&quot;font-size: 40px;&quot;&gt;'''''Шляхам'''''&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
{{Прагал|7em}}&lt;span style=&quot;font-size: 40px;&quot;&gt;'''''Жыцьця''.'''&lt;/span&gt;
{{Цэнтраваны блёк/канец}}

{{Калёнтытул|left={{цэнтар|{{Разьбіўка|ВІЛЕНСКАЕ ВЫДАВЕЦТВА}}&lt;/br&gt;{{Разьбіўка|Б. А. КЛЕЦКІНА :: ВІЛЬНЯ}}&lt;/br&gt;{{Разьбіўка|БЕЛАРУСКІ АДДЗЕЛ}}}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>51breop5vpc9lvixiasj8rf94uk2pui</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Шляхам жыцьця (1923).pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117499</id>
    <revision>
      <id>288012</id>
      <parentid>283548</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1187</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Шляхам_жыцьця_(1923)._Янка_Купала.jpg|Шляхам_жыцьця_(1923)._Янка_Купала.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 28 April 2026.</comment>
      <origin>288012</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="ro6nd0mqybhotcxou2083ply1fgmqk3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Цэнтар| }}

{{Цэнтар|Янка Купала}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ro6nd0mqybhotcxou2083ply1fgmqk3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124037</id>
    <revision>
      <id>287919</id>
      <parentid>287878</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:02:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287919</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2538" sha1="3q3afyl0vuxzj6aum9xtawapmw6fqtr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}Слухаць пачаў ён зважна, солідна, па-гаспадарску, дзе-ні-дзе ўстаўляў свае рэплікі, і, набіраючы
ў нутро самадавольнае важнасьці, чакаў толькі трапнага мігу, каб расказаць што-небудзь сваё. Знаў,
што ў яго больш, як у іншых, ёсьць аб чым расказаць, што на гэта ён мае цяпер асаблівае права, што
павінны ўсе слухаць яго з павагай, бо ён інвалід, прайшоў усе франты, бачыў сьмерць прад сабой ня раз і ня два… І ад гэтае думкі раставала сэрца ў мяккай давольнасьці, забывалася горкасьць калецтва, пачынаў адчуваць сябе гаспадаром, які зрабіў сваю справу і адпачывае цяпер пасьля працы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А баба цягне сваё без канца. Чырвонаармейцы слухаюць моўчкі, з лёгкім сумам на твары, з маркотай. Ува ўсіх сталасьць, сур’ёзнасьць. Іначай няможна, бо ў словах старой, у нямудрым апавяданьні яе, як у кроплі вады, адбіваецца важнасьць уся, уся сывятасьць мужыцкага землянога жыцьця.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Не дачакаўшы канца апавяданьня, Яўмен адвярнуўся зноў да дзьвярэй. Зноў калаўротам бязьмежным, разнакалёрным радном закруціліся пожні, лясы — у золаце лісьцяў, у золаце сонца. Тая давольнасьць, што засачылася ў сэрцы, як слухаў старую, цяпер зьлілася з ціхай урачыстасьцю
восені і абярнулася ў жывую глыбокую радасьць. Цяпер успомніў усё, што пражыў, што перацярпеў, і
ўсё здалося так нямінуча-патрэбным, як кожная гаспадарская справа. Бо чуў ён цяпер, што ўвесь сьвет яму родны і блізкі, што ён гаспадар у гэтым&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3q3afyl0vuxzj6aum9xtawapmw6fqtr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124038</id>
    <revision>
      <id>287920</id>
      <parentid>287879</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:04:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287920</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2456" sha1="ecp37etg3r54sj59s3vjraif77q0y10" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;сьвеце, у новым жыцьці, за якое адаў колькі гадоў маладосьці, аддаў кавалак уласнага цела. І разам з тым пачуў Яўмен вальготнасьць нейкую, лёгкі прастор душы, калі ўспомніў, што ён ня ведае сам, куды едзе (няма куды ехаць) і не баіцца. Бо гаспадар-жа ён, месца знойдзе сабе, дзе толькі хоча.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Пад гонкі, размашысты грукат каткоў паспрабаваў Яўмен уявіць сваю будучыню. І вышла так,
што ў ваччу толькі няясныя плямы мігнулі — спляліся, скруціліся і раздаліся сухой пустатой. Стала
тады няпрыемна троху, што вось агульная ўпэўненасьць ёсьць, а каб што канкрэтнае, яснае, дык — адна пустата. Пачуў Яўмен, што чагось не стае, чагосьці няма ў яго. І перш за ўсё няма каго-небудзь блізкага, роднага. Блізкія ўсе, але трэба бліжэйшы за іншых, свой, асобны ад іншых, а такога няма. Няма нават каму расказаць пра свае пляны, замеры, няма каму бяз сьпеху, ладам-парадкам выкласьці ўсё, што насіў у душы, што назапасіў за колькі гадоў барацьбы.

{{gap|2em}}А колькі было там усякае-ўсячыны! Эх, каб гэта недзе знайсьці спакойны прытулак, ды сесьці ў ціхім, у цёплым, ды зірнуць каб навокал на знаёмае, блізкае, дый расказаць — спакваля так, памалу.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Каб гэта бачыць у нечых вачох іскрачкі шчырай цікавасьці, каб роўны і чысты сьвет адданасьці бачыць у гэтых вачох…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Задумаўся ціха Яўмен, стаў слухаць нутром усім адзіноту сваю, слухаць зьнібеньне шчымлівае&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ecp37etg3r54sj59s3vjraif77q0y10</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124039</id>
    <revision>
      <id>287921</id>
      <parentid>287880</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:05:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287921</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2240" sha1="kaskfugnidfio2lsw4i1ls28tet5kes" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;сэрца. Потым чамусьці цяжка стала сядзець на вачох у людзей, палез праз клумкі, мяшкі і скруціўся ў цесным прахоне пад шырокім памостам.&lt;/br&gt;

&lt;center&gt;2&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}Прачнуўся Яўмен ад выбуху бурнага рогату. Рогат паўтараўся праз такія прамежкі, якіх было досыць для лятучага спрытнага жарту. Яўмен, зацікавіўшыся, вытыркнуў сваю галаву з-пад памосту.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Поезд стаяў. У прахон шырокіх дзьвярэй відаць быў цьмяны сьвет надвячорку. Сонца было ня відаць, але адчувалася, што яшчэ недзе лазіць яно па верхавінах дрэў і будынкаў, яшчэ нехаця, дзеля-гадзіся, мажа іх рэзкай, вадзянай сваёй пазалотай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}За дзьвярмі мятушыўся адчайны гармідар людзкіх галасоў. Там гвалтавалі, енчылі, плакалі гурмы мяшочнікаў, просячы, дабіваючыся ў вагоны, кідаючыся ад адных расчыненых дзвярэй да другіх. Чырвонаармейцы, зьбіўшыся грудам каля дзьверэй, сустракалі іх сваім д’ябальскім рогатам. Была ім забава — дражніцца з абадраным, абшарпаным
натоўпам, шырокай патокай наплыўшым на поезд.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмен вылез з-пад полу, праціснуўся бліжэй да дзьвярэй. У гэты момант чырвонаармейцы раступіліся і ў вагон адна за аднэй уляцелі дзьве торбы. За імі з такім-жа самым імпэтам уляцела дзяўчына, падхопленая некалькімі парамі дужых мужчынскіх рук.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kaskfugnidfio2lsw4i1ls28tet5kes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124040</id>
    <revision>
      <id>287922</id>
      <parentid>287881</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:06:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287922</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2381" sha1="nrsv9jjvr96z54l5ivrqxz756wcv6y6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}За дзяўчынай усе ад дзьвярэй адхлынулі. Усе абкружылі яе сярод вагону, сьмяючыся, жартуючы, бесцарамонна хапаючы за далікатныя месцы. Яна адбівалася і тож сьмяялася рэзкім нейкім вісклівым сьмехам, які быў мала падобны на сьмех, а больш на прарэзьлівы ёкат чалавека ад нейкага вострага болю.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмен зірнуў у твар гэтай дзяўчыны. Твар быў страшны сваім дзікім нечалавечным выразам.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гэта была ўсьмешка… Так, мабыць усьмешка, бо вусны сударгава расьцягнуліся праз увесь твар, шырока адкрыўшы белыя бліскучыя зубы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гэта была бязумоўна ўсьмешка, бо ўвесь твар быў пабраўся ў зморшчкі, пабраўся нацягнута неяк, напружана, быццам застыглі гэтыя зморшчкі, быццам так назаўсёды яны застануцца.

{{gap|2em}}А скрозь гэтую дзікую грымасу сьмеха прарываўся страшэнны зьвярыны спалох. Здаецца, здушыла
яна яго, сьціснула гэты спалох у нутры і трымае, хавае ў усьмешцы, у рогаце, хавае ад гэтых людзей, каб ня было яшчэ горш. Яна ўжо чакае, ужо ахвяравала сябе на нешта страшное, чаго нават ня можа ўявіць, і сьмехам гэтым хоць трошку ўлашчыць некага хоча, хоць трошку сябе падбадрыць, заспакоіць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яшчэ заўважыў Яўмен вочы дзяўчыніны, шырока раскрытыя, чорныя. Бегалі яны па бакох, шукалі нечага, а мо’ некага, шукалі мабыць дапамогі, ратунку. І такі ў гэтых вачох быў боль, адзінота, такі&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nrsv9jjvr96z54l5ivrqxz756wcv6y6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287923</id>
      <parentid>287922</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:07:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287923</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2382" sha1="tpy9txxcz3hxcdedi8jqstqn00zxtby" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}За дзяўчынай усе ад дзьвярэй адхлынулі. Усе абкружылі яе сярод вагону, сьмяючыся, жартуючы, бесцарамонна хапаючы за далікатныя месцы. Яна адбівалася і тож сьмяялася рэзкім нейкім вісклівым сьмехам, які быў мала падобны на сьмех, а больш на прарэзьлівы ёкат чалавека ад нейкага вострага болю.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яўмен зірнуў у твар гэтай дзяўчыны. Твар быў страшны сваім дзікім нечалавечным выразам.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гэта была ўсьмешка… Так, мабыць усьмешка, бо вусны сударгава расьцягнуліся праз увесь твар, шырока адкрыўшы белыя бліскучыя зубы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гэта была бязумоўна ўсьмешка, бо ўвесь твар быў пабраўся ў зморшчкі, пабраўся нацягнута неяк, напружана, быццам застыглі гэтыя зморшчкі, быццам так назаўсёды яны застануцца.

{{gap|2em}}А скрозь гэтую дзікую грымасу сьмеха прарываўся страшэнны зьвярыны спалох. Здаецца, здушыла
яна яго, сьціснула гэты спалох у нутры і трымае, хавае ў усьмешцы, у рогаце, хавае ад гэтых людзей, каб ня было яшчэ горш. Яна ўжо чакае, ужо ахвяравала сябе на нешта страшное, чаго нават ня можа ўявіць, і сьмехам гэтым хоць трошку ўлашчыць некага хоча, хоць трошку сябе падбадрыць, заспакоіць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яшчэ заўважыў Яўмен вочы дзяўчыніны, шырока раскрытыя, чорныя. Бегалі яны па бакох, шукалі нечага, а мо’ некага, шукалі мабыць дапамогі, ратунку. І такі ў гэтых вачох быў боль, адзінота, такі&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tpy9txxcz3hxcdedi8jqstqn00zxtby</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124041</id>
    <revision>
      <id>287924</id>
      <parentid>287883</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:09:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287924</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2239" sha1="imwje9llsvtnollhf97o0jcqb82p2vh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;быў горкі адчай, што ў Яўмена страсянулася сэрца ад жалю. Ён кінуўся ў кола хлапцоў і закрычаў не сваім, нейкім вузкім, зашчэмленым голасам:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Што вы… забаўку знайшлі… Ня бачыце — дзеўка кранулася з памяці… чэрці…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яго словы пакрыў дубовы раскацісты сьмех. А з сьмеху ўзьявіўся тонкім фальцэтам нечы
насьмешлівы голас:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Абаронца бязногі!.. Аблакат!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмену сьціснула сэрца, кроў галаву наліла гарачым сьвінцом. Ня помніў ён сам, што было. Кідаўся на некага, нешта крычаў, некага біў… у жалезных абнімках некалькіх мужчын яшчэ біўся ўсё, трапятаўся. Потым заціх, абамлелы ад зморы.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І пацішэла тады чамусьці ў вагоне. Гаварылі ў паўголаса ўсе, толькі адзін бурчэў сярдзіта — скрозь зубы — і моцна:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Над інвалідам сьмяяцца… тожа знайшоўся разумнік… Знайшоў над кім пачасаць язычок… От, як самому так адарве, дык узнаеш, што гэта значыць… Скалазуб…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Сымпатыя ўсіх была за Яўменам. Яму хацелася плакаць — цяжка было нават стрымацца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Дзяўчыну больш не чапалі. Яна моўчкі сядзела на крайчыку пола — глядзела роўна перад сабой, быццам ня знала, ці добра гэта ўсё абышлося, ці мо’ трэба чакаць яшчэ чаго ад салдатаў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмен сеў у кутку і моўчкі стуліўся.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>imwje9llsvtnollhf97o0jcqb82p2vh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124042</id>
    <revision>
      <id>287925</id>
      <parentid>287884</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:10:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287925</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2642" sha1="igb8vk1i4qpw88lqs0n7w0ylc3csyq8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}У вагоне сьцямнела. Дасталі недзе сьвечку, ад яе распаўзьліся, хістаючыся, цені вакол, сталі рэчы і людзі няясныя, цьмяныя. Калматы гэты, расхрыстаны сывет ды дрыжэньне вагону пад аднамерны, панура-настойлівы, нібы адлятаючы некуды ляскат каткоў, зьліваліся ў нейкую фантастычную
казку.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмен упінаў зрок у дрыготны агонь і — нярухомы, застыглы — аддаваўся чуламу спакою, убіраў у сябе ўсім целам, усёй істотай блытаніну дрыготных гукаў, заслоненых агульным фонам грукату поезда і далёкіх-далёкіх, як галасы з-за тоўстай нейкай сьцяны.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І здавалася тады, што гэта не вагон, а змрочная, цесная хата — родная хата яго — і ня чужыя людзі гэта гамоняць, а дзед стары казку гаворыць яму — пра ваўкоў, медзьвядзёў, пра нячыстую сілу. Дзед такі спакойны-спакойны, як зіма, як лес узімку, калі дрэвы з бародамі сівымі, з белым валосьсем
стаяць ціхія, глыбокадумныя.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Дзед казку гаворыць — спакойны-спакойны, — а на дварэ завіруха мяце, і пішчыць, і енчыць, паганая, дабіваецца ў хату, у вокны. І яшчэ кот курню пяе… так… кррру… кррру… кррру-у-у…
&lt;div style=&quot;width:100%; position:relative;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;display:inline; float:right;&quot;&gt;{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
{{gap|2em}}— У-у-у-у…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмен здрыгануўся. Над вагонам несься настойны гудок, поўны сьцюдзёнай журбы, поўны
крыўды на некага. Ляцеў гэты гудок, здаецца, з&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>igb8vk1i4qpw88lqs0n7w0ylc3csyq8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124043</id>
    <revision>
      <id>287926</id>
      <parentid>287885</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:11:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287926</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2311" sha1="ggqwboh5w7xqkl04omrmfy25vozizgl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;адчайнай шпаркасьцю, ляцеў, каб нарвацца на нешта грубое, цьвёрдае і разьбіцца ў адчаі, рассыпацца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Усёроўна, прапала ўсё-чыста!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І рассыпаўся, зьнік. Заёрзаў вагон па стрэлках. Абкружылі другія гудкі — задорныя, вёрткія, — гудкі манэўраных жосткіх і спрытных паравікоў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Поезд стаў на нейкай вялікай станцыі. У вагоне ўжо спалі ўсе-чыста, — на падлозе пераблыталіся торбы, мяшкі з чалавечымі фігурамі, пакручанымі,
пакрыўленымі — y страшных ненатуральных паставах.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}На тым самым месцы, на крайку памосту сядзела дзяўчына. Яўмен пачаў узірацца ў яе застылы
твар, цьмяна асьвечаны дрыготным сьвятлом. Можа таму, што ён быў густа ахутаны ценем, можа таму, што змрок сьціраў, згладжваў рысы яго, Яўмену здалося цяпер, што ён падобны на нечы твар — добра знаёмы яму і прыемны. Ён пачаў думаць і ўздумаў, што ў яго маткі быў такі твар, калі яна досьвета прала, а ён — малы яшчэ — прасынаўся на момант,
поўны цёплай ласкі і радасьці, кідаў на матку змораны сном погляд і ізноў засынаў, спакойны, угрэты ціхай прытульнасьцю верацённае песьні.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яўмена пацягнула раптам да гэтае чужое дзяўчыны, як да свае, захацелася нешта сказаць ёй, а можа спытаць. Ён пазяхнуў перш, паправіў сваю дзеравяшку і потым спытаўся:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Позна гэта, ці што?&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ggqwboh5w7xqkl04omrmfy25vozizgl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124044</id>
    <revision>
      <id>287927</id>
      <parentid>287886</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:13:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287927</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1930" sha1="pznky4hyys86uozdgzdu8tt7vc06s49" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}Яна здрыганулася, і ня гледзячы на яго, праказала:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гадзін восем будзе напэўна. А можа няма яшчэ.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмен троху змоўчыў, яшчэ пазяхнуў і прабурчэў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Такі цяпер дрэнны народ пашоў… Зьвяры чыстыя… Трэба-ж гэта — прывяжуцца, як смала…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Дзяўчына раптам ажывілася і загаварыла парыўчата, хапаючыся, быццам сыпяшалася некуды!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я-б ні за вошта ня села, каб яшчэ хлеб быў… Я ўжо ведаю… Але хлеб увесь вышаў, а там няма дзе купіць… Суткі ня ела, дык і палезла з радасьцю — абы паехаць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тады Яўмен спакваля разьвязаў сваю торбу, дастаў чэрствы кавалак хлеба і разламіў яго на дзьве палавіны.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Наце, перакусіце…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна схапянулася, засаромілася.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ды не, што вы… Я так проста сказала… Я ў N дастану, куплю.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Наце, пажаласта…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як брала, ня зводзіла з хлеба вачэй. А яны галодна блішчэлі — сухія, шырокія.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмен стаў есьці другую палавіну…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Перабірайцеся-тку сюды, да мяне…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І яна слухмяна паднялася, узяла свае торбы і перасела бліжэй да яго.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pznky4hyys86uozdgzdu8tt7vc06s49</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124045</id>
    <revision>
      <id>287928</id>
      <parentid>287888</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:14:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287928</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2343" sha1="bb8d3ptzbw2qn814gh0w8eqjzhcjkhr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}У гэты час крануўся поезд. Зноў затрасло, зноў зьліўся развалісты танец вагону з калматым расхрыстаным сьветам, зноў пацягнулася самадавольная песьня каткоў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тады пачалася ў Яўмена з дзяўчынай доўгая шчырая гутарка. Расказаў ён, як быў паранены, як ляжаў у шпіталі, як выпісаўся і паехаў проста ў сьвет, невядома куды, бо родны край за мяжой, няма ні сям’і, ні кута, дзе прыхіліцца.

{{gap|2em}}Дзяўчына слухала ўважліва, у вачох у яе відаць было спачуваньне, і Яўмену ад гэтага было радасна, хацелася гаварыць яшчэ і яшчэ. І чым далей гаварыў, тым больш было шчырасьці ў словах, тым больш адчуваў даверра да гэтай чужой незнаёмай дзяўчыны, быццам ня тут во сустрэў ён яе, а знаў даўно, быццам была яна блізкай яму,
сваёй… Сьціхнуў толькі тады, як пачуў, што няёмка неяк усё аднаму гаварыць, што трэба ў яе распытаць.

{{gap|2em}}Тады яна расказала, што едзе да радні на вёску, яшчэ асталося вёрст трыста. Вязе троху солі, бо там няма — чыстае гора… Бацька ў яе памёр яшчэ да вайны, а ёсьць толькі матка старая ды меншы браценьнік. Яны асталіся ў горадзе — мабыць памруць, бо няма чаго есьці…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У гутарцы час пралятаў неўзаметку. Поезд каціўся й каціўся — роўна, пасьпешна — часам станавіўся, нязграбна ляскаючы буфэрамі, стаяў мінут дзесяць-пятнаццаць і зноў калупаўся памалу. Было&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bb8d3ptzbw2qn814gh0w8eqjzhcjkhr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124046</id>
    <revision>
      <id>287929</id>
      <parentid>287889</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:15:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287929</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2081" sha1="22lobxz26jb2z3zwkhpwgmmni3rcssg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;супакойна ад таго, што так спраўна ідзе поезд, што не стаіць, як іншы раз, па колькі гадзін. А Яўмену
супакойна было яшчэ й ад таго, што быў не адзін ён ужо, што быў з ім другі чалавек — чужы, але блізкі ўжо, якому можна ўсё гаварыць, які слухае й спачувае.

{{gap|2em}}Калі-ж заўважыў Яўмен, што дзяўчына дрыжыць ад прадсоннага холаду, ён сагнуўся й расчысьціў пад памостам месца сярод мяшкоў і рознага сьмецьця.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ляж, трохі засьні!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А вы?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я ўжо спаў, пасяджу…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Дзяўчына лягла, да мяшкоў прытулілася, быццам хацела сагрэцца ад іх. Здалася Яўмену яна маленькай зусім — чыстым дзяцёнкам. І зацяплілася ў сэрцы ў яго ціхая жаласьць, пяшчота… Ад таго, што ляжала яна, а ён сядзеў і нібы сьцярог яе сон, пачуў ён, што-ткі сапраўды ёсьць паміж іх нешта блізкае, што яна ўжо свая яму, родная — гэта выпадковая падарожніца.

{{gap|2em}}Дзяўчына-ж ня спала яшчэ. Яна раптам узьнялася і праказала нейкім новым, цяжкім, быццам чужым голасам:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Тут ёсьць яшчэ месца, дзе легчы… Вам можна таксама…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І тады так проста зусім, натуральна адбылося тое, што ёсьць найвялікшая тайнасьць жыцьця, найвялікшая радасьць і боль…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>22lobxz26jb2z3zwkhpwgmmni3rcssg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124047</id>
    <revision>
      <id>287930</id>
      <parentid>287891</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:16:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287930</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2275" sha1="qd27q5z0le0d3k87r0wg4c6bi25gcqk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}Як пачаў цалаваць Яўмен дзяўчыну, яна не баранілася. Яна раптам заплакала ў яго на грудзёх.
У плачы гэтым чуў Яўмен глыбокае даверра к сабе, чуў, што й яго лічуць не за чужога…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Засынаючы потым у цяплыні шчыльна сьціснутых цел, Яўмен на момант успомніў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Раніцой будуць сьмяяцца…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Але не схапянуўся, ня ўстаў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Хай сабе. Усё роўна…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І заснуў моцна, спакойна…

&lt;center&gt;3&lt;/center&gt;

{{gap|2em}}За пераплётам рэек распласталася пожня, а за пожняй кудлаціўся жоўты лясок, чэзлы і рэдкі, тыповы лясок пры чыгуначнай станцыі. На ўзьлесьсі раскінуўся стан пасажыраў, што чакалі чарговага поезда. Сярод жылаватых пакалечаных кустоў крушыньніку дзе-ні-дзе цымелі вогнішчы. Ад іх асьцярожна ўзьнімаўся сінявы дымок і прытоена віўся празрыстымі ўніткамі паміж убранага золатам вецьця быццам краўся, хацеў прасьлізнуць неўзаметку ўгару і там палунаць над макушкамі дрэў — на прасторы, на волі сьцюдзёна-чыстага раньня.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Па кустох там і сям, больш каля вогнішча, паўтаркаліся людзі — зьвіліся клубочкамі шэрымі, прытуліліся адзін к аднаму, каб хоць троху сагрэцца, хоць троху прагнаць перадранішні холад. Некаторыя гаманілі, апавядалі адзін аднаму бясконцыя свае апавяданьні, якія могуць радзіцца толькі ў далёкай&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qd27q5z0le0d3k87r0wg4c6bi25gcqk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124048</id>
    <revision>
      <id>287931</id>
      <parentid>287900</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:18:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287931</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2399" sha1="3qpagn6o4lzy461ifqlxj97nwd9tg05" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;маруднай дарозе, калі ўжо страцілася войстрасьць чаканьня канца, калі ўжо ўсёроўна: ехаць, ці так вось сядзець у кустох ля чужой незнаёмай станцыі, у чужой далёкай краіне…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмен в сваёй таварышкай перабраўся скрозь гэты стан падарожнікаў і ўглубіўся ў рэдкі, хударлявы лясок, які аднак пацягнуўся і пацягнуўся бясконца, то адкрываючы на момант прасьветы наперадзе, то зноў затуляючы іх.

{{gap|2em}}Пад нагамі мякка ўгінаўся волкі дыван сьвежа-асыпаных лісьцяў. Ціхі шопат насіўся наўкола — шопат, поўны глыбокага нейкага жалю, поўны хаўтурнай урачыстасьці. Ад гэтага шопату, ад цішыні паважнай, старожкай, адчуваў чалавек сябе ціха і чыста, адчуваў самотнасьць глыбокую, быццам стаяў, вылучаны ад усіх і ўсяго, прад строгім пільным поглядам прыроды — адзін прад сьветам усім.

{{gap|2em}}Яўмен ішоў, не азіраючыся, ня гледзячы на сваю
падарожніцу, быццам забыўся зусім на яе. Глядзеў проста перад сабой у пазалотку бліскучую дрэў і думаў аб тым, як гэта добра ўвосень быць у лесе, як прыемна дыхаць волкім паветрам, у якім цяпер асабліва моцна пахне зямлёй, пахне даўным і
родным.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Нарэшце вышлі яны на невялічкую палянку, роўна абкружаную залатымі карункамі дрэў і кустоў. У гэты момант сьлізнулі па лесе першыя густа-чырвоныя косы ўзышоўшага сонца. Яны пралезьлі праз рэдкае вецце і дрыготна рассыпаліся па&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3qpagn6o4lzy461ifqlxj97nwd9tg05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124053</id>
    <revision>
      <id>287932</id>
      <parentid>287901</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:19:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287932</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2281" sha1="t1mdtxymocecnzydx4h7uj6ys71k1mb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;палянцы — выбралі месца сабе, каб пакачацца па мяккаму дывану, каб памыцца спрасонку ў халоднай расе.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмен спыніўся, паставіў на дол сваю ношку, зірнуў радасна на гульню раньняга сонейка, на хараство вакол нязвычайнае і давольна ўсьміхнуўся. Потым перавёў погляд на дзяўчыну, глядзеў на яе
з глыбокай пяшчотай, з добрай, ветлай усьмешкай на твары.

{{gap|2em}}Дзяўчына ў адказ яму тож усьміхнулася. Нешта між іх праляцела — лёгкае, сьветлае: можа ружовая радасьць сяброўства, можа прамень каханьня ўзаемнага. Ня зводзячы сьветлых вачэй з твару дзяўчыны, паклаў Яўмен на плячо ёй руку і сказаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Давай, жонка, сядзем ды адпачнём.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І ад нечаканасьці сам заліўся радасным сьмехам, страсянуў сьмелым, гульлівым рогатам урачыстую ціш раньняга лесу.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Селі тут-жа ўдваіх на зямлю, пад крушынавы куст, які акрапіў іх сьцюдзёнымі пырскамі чыстай расы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмен глядзеў на дзяўчыну, на нечаканую жонку
сваю. Яе абліло цяпер сонца цёплаю чырваньню — вочы яе сталі глыбокімі, а ўсьмешка таемнай і
млявай. Яўмену прыемна стала, што яна — дзяўчына нішто, што ў іншых жонкі ёсьць куды горшыя. І за тое, што яна не благая, захацеў Яўмен нешта такое сказаць, каб і ёй прыемна было, каб было радасна.
Але дзе-ж гэта знойдзеш словы такія!..&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t1mdtxymocecnzydx4h7uj6ys71k1mb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124054</id>
    <revision>
      <id>287933</id>
      <parentid>287902</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:20:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287933</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2440" sha1="ex740wiv68klwkqb93v2w4tcm8jvhuw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}Тады сарваў нейкую пажоўклую кветку і, жартуючы, кінуў у твар ёй. Яна засьмяялася неяк
проста зусім, па-дзіцячаму. Шчыра, весела засьмяялася.

{{gap|2em}}Пачалі тады цалавацца…
&lt;div style=&quot;width:100%; position:relative;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;display:inline; float:right;&quot;&gt;{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
{{gap|2em}}Сонца лезла вышэй ды вышэй — паплыло ўжо над верхавінамі дрэў, усё абсушыла, абцёрла і ўсё прыгрэла сваёй дабрадушнай цеплю.

{{gap|2em}}Яўмен спаў на палянцы, раскінуўшы рукі і ногі, адкрыўшы для сонца свой рыжы, даўно ўжо няголены твар. Над тварам круцілася асеньняя муха, выбіраючы месца, дзе сесьці. Калі садзілася ды кусала, Яўмен пачынаў корчыць міны, падміргваць. Муха зьлятала і зноў выбірала месца, дзе сесьці. А потым муху прагнала дзяўчына, села каля Яўмена і пачала перабіраць грыбы, што набрала толькі што ў лесе. Перабіраючы, кідала ўсё поглядам на Яўменаў твар і ўсьміхалася нечага хітравата-ласкавай усьмешкай.

{{gap|2em}}Як перабрала грыбы, дзяўчына яшчэ забаўлялася троху, казытаючы твар Яўмену былінкай, а
потым ужо разбудзіла яго. Як будзіла, пільна сачыла за тварам, каб убачыць, што адаб’ецца на ім, калі ўбачыць яе спрасонку.

{{gap|2em}}Яўмен убачыў яе і ўсьміхнуўся з млявай давольнасьцю.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ты ўжо ня сьпіш?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ex740wiv68klwkqb93v2w4tcm8jvhuw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124055</id>
    <revision>
      <id>287934</id>
      <parentid>287903</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:21:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287934</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2412" sha1="clq1xwilh0ao0n8pp4ai2c77oh52fyw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Я даўно прачнулася. Бачыш, грыбоў назьбірала — будзем пячы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— О, ты ўжо бярэшся за гаспадарку?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А як-жа… Уставай цяпло раскладаць.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яўмен устаў, пачаў зьбіраць сухое гальлё. Зьбіраў марудна, спакваля. Знаў, што сьпяшацца няма куды, што дзень вялікі яшчэ, што наогул усё з сабой у яго, што цікава, патрэбна яму. Часамі, падымаючы якую галіну, ён раптам на паўдарозе спыняўся і застываў на колькі хвілін, быццам заўважыў што, або працяўся нейкай раптоўнай думкай. А думкі ў яго ня было аніякай, гэта ён прыслухоўваўся проста да таго прыемнага, што грэлася ў сэрцы, да сакавітага, радаснага жыцьця свайго. А то дык кідаў у вакольныя дрэвы ўсё, што набраў, кідаў з нейкім імпэтам, з гульліваю сілай. Тады дзяўчына спыняла яго, сьмяючыся:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Што ты? Калі ж ты цяпло раскладзеш?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Нарэшце ён назьбіраў, пачаў раскладаць. Яна памагала яму. Часамі дым лез ёй у вочы, і яна
сьмешна так адкідалася ў бок, кулакамі тручы сабе твар. Яўмену гэта падабалася. Ён сьмяяўся мацней, чым трэба, і потым неўзаметку махаў рукой так, каб зноў падаўся дым да яе.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}… Калісьці ў дзяцінстве — было яму гадоў дзесяць тады — ён пасьвіў коні з адной дзяўчынкай. Так неяк траплялася, што вялі яны ў адно месца і толькі ўдваіх. І тады ён дражніўся з дзяўчынкай той, таксама ў вочы ганяючы дым. І яшчэ ён ёй назаляў&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>clq1xwilh0ao0n8pp4ai2c77oh52fyw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/25</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124056</id>
    <revision>
      <id>287935</id>
      <parentid>287904</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:23:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287935</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2135" sha1="ecr4zpsllu5za2q5et30n75zvq529lh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;аднэй песьняй пра качку (качкай дражнілі яе). А з дзяўчынкай той дужа дружыў і марыў, што калі
вырасьце, дык з ёй ажэніцца…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гэта чамусьці ўспомніў цяпер Яўмен. А з гэтым разам хлынула цэлае мора даўнага, салодка-шчымлівага. І чамусьці зноў, як тады ў вагоне, ракітавы куст над люстраным Дняпром, і жалуды, і буры разложысты дуб… І зноў той ласкавы тонкі напеў:
{|style=&quot;margin:auto; font-size:92%&quot;
|… Пад ракі-і-таю-ю зялё-о-о-най&lt;/br&gt;Салдат ра-а-нены ляжа-аў…
|}
{{gap|2em}}Тады раптам уздумаў пра калецтва сваё. Апаў адразу настрой, нешта горкае па нутру разьлілося — балюча стала і крыўдна. На дзяўчыну зірнуў з нейкай апаскай, з трывогай.

{{gap|2em}}«Як я забыўся… Гэта-ж калека я»…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Дзяўчына заўважыла яго смутак.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Чаго прызаўныў?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ат! Нічога…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Дзе-ж ён скажа ёй!.. Хай сабе. Ён і адзін пражыве. Такі ўжо лёс яго, калекі бязногага… А яна
зусім прыгожая, здаровая… О, яна можа знайсьці сабе мужа. Такую возьме хто-хоця…

{{gap|2em}}Моўчкі клаў грыбы ў гарачы прысак, моўчкі варочаў іх. Сядзеў, пахіліўшы галаву, ня думаў ні аб чым, бо думкі ўсё йшлі няпрыемныя — наўмысьля гнаў іх вон з галавы. А дзяўчына ўсё прыставала:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Што з табой стала? Чаго ты раскіс?..&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ecr4zpsllu5za2q5et30n75zvq529lh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/26</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124057</id>
    <revision>
      <id>287936</id>
      <parentid>287905</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:25:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287936</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1945" sha1="tlng46ha1lvncu8rymezd355sejrizl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}Тады адказаў з крыўдай у голасе, з недавольствам нейкім панурым, упартым:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Што табе? Усёроўна ня жыць нам з табой…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Што ты нешта гаворыш такое?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А вось і такое… Бязногі я, — ты ня бачыш, ці што.

{{gap|2em}}Цяпер ужо дзяўчына вусны надула, праказала з крыўдай і з нейкай сярдзітай сур’ёзнасьцю:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Мне нікога ня трэба…

{{gap|2em}}Сядзелі пасьля таго моўчкі мінут з дзесяць — не глядзелі адзін на аднаго. Пакуль не сказала дзяўчына, усё яшчэ скрозь надутыя вусны:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Грыбы ўжо пасьпелі…

{{gap|2em}}Ад гэтых простых слоў раптам разьляцеўся смутак у абодвых. Яўмен размашыста лэпнуў яе па плячох.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Эт, нічаво! Пражывём, жонка…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І абодвы шчыра сьмяяліся…

&lt;center&gt;4&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}У пацёмку лес нібы гусьцейшы зрабіўся, бо на кожным кроку натыкаліся то на куст, то на дрэва, то на карчавіну якую. А часамі дык проста здавалася, што гэта наўмысьля дрэвы становяцца ім на дарозе, каб затрымаць, каб ня даць папасьці на поезд.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмен колькі разоў ледзь не валіўся, дзеравяшка ў лесе ўначы ды ў цёмную бяз месяца ноч — вельмі&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tlng46ha1lvncu8rymezd355sejrizl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/27</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124058</id>
    <revision>
      <id>287937</id>
      <parentid>287906</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:26:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287937</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2359" sha1="6lvfplu348opu1cgcyzqj97qimllr4q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;нязручаная штука. Ён узяў у адну руку клумак, а другой трымаўся за руку дзяўчыны, і кавыляў, як мага, як сілы хапала.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Яшчэ можа справімся… Гудок ён даў ля сэмафору, пакуль падыйшоў, ды стаяць будзе пэўна ня менш, як дваццаць хвілін…

{{gap|2em}}Цяжка Яўмену гаварыць ідучы. Але і маўчаць — цемра, бязьлюдзьдзе, чорная цішыня… жудасна троху… Як не гаворыш, здаецца, што нехта чужы гэта йдзе з табой і руку трымаеш як ня руку, а нейкую рэч — чужую, дзіўную. У цемры маўчанка заўсёды родзіць самоту, цемра заўсёды ўсё перайначыць. Таму гаварыў Яўмен бязупынку, часамі пытаньні даваў, каб пачуць яе голас.

{{gap|2em}}— Вось… Паедзем у N — там купім белай мукі… Муку добра везьці туды, пад Маскву… А там мануфактуры… А да сваіх ты пакуль што не паедзеш, пасьля хіба, як троху заробім… га? Як ты на гэта?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна згаджалася. Ёй — усёроўна… Абы каб разам. Удвух не загінуць нідзе…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Куды-ж толькі поезд гэты стаіць?.. Можа й на ветку… Казалі, адзін яшчэ павінен пайсьці. Добра, каб так… а то кругам, вёрст трыста лішніх, калі ня больш… Апошні поезд, казалі, пойдзе сягоньня ці заўтра…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Праз дрэвы бліснулі аганькі. Радасна стала — лесу канец. Праз поле — крокаў сто — і на станцыі…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яшчэ здалёку пачуўся рой галасоў — крык, гвалт, зрэдку — сьмех, дысанансам у агульнай гармоніі.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6lvfplu348opu1cgcyzqj97qimllr4q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/149</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124059</id>
    <revision>
      <id>287907</id>
      <timestamp>2026-05-28T12:39:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «зьбіраў ў сабе ўсю сваю злосьць, усе свае прыкрасьці, чым-бы яны ні выклікаліся — стаўпляў іх у нутры, каб потым пераліць усё гэта — мо‘ несьвядома мо‘ супроць волі — у варожае пачуцьцё, да аднаго чалавека.  {{Водступ|2|em}}У практыцы партыйнае работы ў С...»</comment>
      <origin>287907</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4831" sha1="03v24zwkew1h3ypm9sf7t7xyok51gaw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;зьбіраў ў сабе ўсю сваю злосьць, усе свае прыкрасьці, чым-бы яны ні выклікаліся — стаўпляў іх у нутры, каб потым пераліць усё гэта — мо‘ несьвядома мо‘ супроць волі — у варожае пачуцьцё, да аднаго чалавека.

{{Водступ|2|em}}У практыцы партыйнае работы ў Сіўцы ня было яшчэ выпадку, каб сход ячэйкі сабраў быў навокал сябе такую пільную напружаную ўвагу ўсяго жыхарства. Гэтага сходу чакалі ўсе: і партыйныя і беспартыйныя, і прыяцелі партыі, і ворагі, і сур‘ёзныя людзі, і скалазубы. Адны чакалі з шчырай турботай аб справе, другія — з пустым мяшчанскім цікаўствам, трэція — з варожай злараднасьцю. За выключэньнем апошніх, якіх больш радаваў самы факт спрэчкі сярод комуністаў, чымся яго вынікі, усе іншыя спачувалі Зелянюку, цягнулі яго руку, хоць часам і ня ведалі самае сутнасьці справы. Гэта была дэмонстрацыя таго нездаволеньня, якое паволі але неадступна ўзьнімалася супроць Сымона Карызны.

{{Водступ|2|em}}Ён сам ведаў пра гэта і, сьціскаючы кулакі, пагражаў:

{{Водступ|2|em}}— Чакайце, даражэнькія. Яшчэ пабачым, хто чаго варты!

{{Водступ|2|em}}Напярэдадні сходу да Карызны прыходзіў Якуб Лакота. Ён доўга гаварыў сваім ціхім разьбітым голасам, тлумачыў, чаму яны наважылі зрабіць свой колектыў, якая з гэтага будзе карысьць. Як і Зелянюк тады, ён перасьцерагаў, што не дазволіць гэтага, значыць — загубіць усю справу. Ён намякнуў і на тое, што, як відаць па ўсім, уся гэтая звадка ня пойдзе на карысьць партыі, што яна дэзарыентуе ячэйку.

{{Водступ|2|em}}З пашаны да былога партызана і чырвонагвардзейца Карызна спакойна выслухаў яго да канца, але зразумеў так, што гэта яго падаслаў Зелянюк, ня йначай, і закіпеў яшчэ горшаю злосьцю. Якубу-ж адказаў далікатна, але вельмі суха, што ягоныя меркаваньні возьме на ўвагу.

{{Водступ|2|em}}Быў яшчэ адзін чалавек, які ледзьве стрымліваў у сабе настройнае жаданьне пайсьці да яго і ў гарачай шчырай размове адкрыць яму вочы, паказаць яму тое, чаго ён ня бачыць ці ня хоча бачыць, затрымаць яго на краю прорвы, куды ён ідзе з адчайнай рашучасьцю самагубцы.

{{Водступ|2|em}}Але чалавек гэты быў адцяты ад яго і ня мог да яго пайсьці, бо гэта была Марына Паўлаўна.

{{Водступ|2|em}}Сход быў закрыты: адны партыйцы ды комсамольцы. З беспартыйных прыскочыў быў Галілей, дык комсамолец Віктар адвёў яго ў бок і далікатненька растлумачыў, што яму тут быць ня можна. Стары — праўда, што неахвотна, — але бяз лішняе гамонкі пацюпаў да хаты.

{{Водступ|2|em}}Настрой ува ўсіх быў стрыманы і троху ўрачысты. Бадай ня было зусім звычайных — шумных, вясёлых перадсходавых гутарак — усе маўкліва чакалі пачатку.

{{Водступ|2|em}}Карызна прачытаў парадак дня, і ўсіх няпрыемна зьдзівіў неспадзяваны зварот справы. У парадку дня стаялі зусім іншыя,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>03v24zwkew1h3ypm9sf7t7xyok51gaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/150</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124060</id>
    <revision>
      <id>287908</id>
      <timestamp>2026-05-28T12:44:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «не датычныя асноўнае справы пытаньні, а „асноўная“ справа стаяла сьціпла ў рубрыцы „Рознае“ і называлася так:  {{Водступ|2|em}}„Аб праявах партызаншчыны ў працы брыгадзіра т. Зелянюка“.  {{Водступ|2|em}}Усе дамысна перазірнуліся, а „брыгадзір т. Зелянюк“...»</comment>
      <origin>287908</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5090" sha1="3njgryxzylbsoeqrcgy8uifcmor5b23" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;не датычныя асноўнае справы пытаньні, а „асноўная“ справа стаяла сьціпла ў рубрыцы „Рознае“ і называлася так:

{{Водступ|2|em}}„Аб праявах партызаншчыны ў працы брыгадзіра т. Зелянюка“.

{{Водступ|2|em}}Усе дамысна перазірнуліся, а „брыгадзір т. Зелянюк“ напрыкметна ўсьміхнуўся — троху пагардліва, а троху балюча.

{{Водступ|2|em}}У панурым маўчаньні слухалі даклады па пытаньнах, вызначаных у парадку дня. Спрэчак было мала, і гэта ня дзівіла нікога — усе адчувалі, што гэтыя даклады лішнія сёньня, што яны пастаўлены выключна на тое, каб надаць справе Зелянюка адумыслова дробны асабісты характар — усе чакалі „Рознага“. І, як яно падышло, усе застылі ў пільнай увазе.

{{Водступ|2|em}}Карызна зрабіў кароткую інформацыю: Брыгадзір Зелянюк цалком самстойна, без пагоджаньня з партыйнаю ячэйкаю, вырашыў пытаньне аб організацыі ў Сівалапах асобнага колгасу і — зноў-жа бяз ведама ячэйкі — абвясьціў пра гэта жыхарству і нават правёў папярэдні запіс. Зелянюк мусіў ведаць, што гэта цалком супярэчыць пляну колектывізацыі сельсавету, які быў зацьверджаны ячэйкаю, і такім чынам зусім сьвядома парушыў партыйную дысцыпліну, што асабліва злачынна ва ўмовах абвостранае клясавае барацьбы і напружанае працы па рэконструкцыі сельскае гаспадаркі. Што да самае справы організацыі ў Сівалапах асобнага колгасу, дык яна ніразу не абмяркоўвалася ў партыйных організацыях і ня мае актуальнага значэньня, бо цяпер вядзецца ўзмоцненымі тэмпамі работа па організацыі аднаго вялікага колгасу на ўвесь Сівец.

{{Водступ|2|em}}— Хто хоча слова па гэтым пытаньні?

{{Водступ|2|em}}Усе мімаволі павялі вокам на Зелянюка, і ён устаў са свайго месца.

{{Водступ|2|em}}— Слова мае Зелянюк.

{{Водступ|2|em}}Хто сядзеў блізка да Зелянюка, той пэўна заўважыў, як страшна скасілася ў Зелянюка левае вока і як задрыжэлі яго тонкія рэзкія вусны. Загаварыў ён ціха, з глыбокай, што мімаволі даходзіла да нутра, шчырасьцю і праканаласьцю:

{{Водступ|2|em}}— Таварышы! Я цалкам згодзен з усім, што сказаў у сваёй кароткай інформацыі т. Карызна і кажу гэта не для фігураваньня, не для гульні ў прызнаньце памылак, а з праўдзівым адчуваньнем адказнасьці за свае цяперашнія словы, і за ўчынкі, якія сёньня тут абмяркоўваюцца. Я зрабіў вялікую злачынную памылку. Думка пра організацыю колектыва ў Сівалапах вынікла была цалком выпадкова, стыхійна, на неофіцыйнай сходцы ці, правільней, гутарцы. І замест таго, каб скарыстаць гэты стыхійны зрух, каб, узгодніўшы справу з ячэйкай, даць яму належны кірунак, я сам падаўся гэтай стыхійнасьці і, захоплены раптоўным проектам, санкцыянаваў яго і нават запэўніў, што, сам зраблю ўсе неабходныя да гэтага формальнасьці… Я мушу з поўнай шчырасьцю сказаць тут і пра іншую сваю памылку, якая органічна зьвязана з гэтай. Гэтая памылка ў тым, што я ў сваёй працы бадай усю ўвагу аддаў Сівалапам, як асноўнай&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3njgryxzylbsoeqrcgy8uifcmor5b23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/28</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124061</id>
    <revision>
      <id>287909</id>
      <timestamp>2026-05-28T13:12:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «і неяк далёка, далей за ўсіх гэтых гукаў — песьня салдацкая. Пэўна, у вагоне ў зачыненым, таму так слаба й чуваць.  {{gap|2em}}Яшчэ перабегчы праз рэйкі, праз сетку запасных пуцей… Каб-жа пасьпець…  {{gap|2em}}Але што-ж там… Гудка ня было, ды цяпер парадак такі: і гу...»</comment>
      <origin>287909</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2169" sha1="fhnrib4matuguz34ws3nxwex38ops1r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;і неяк далёка, далей за ўсіх гэтых гукаў — песьня салдацкая. Пэўна, у вагоне ў зачыненым, таму так слаба й чуваць.

{{gap|2em}}Яшчэ перабегчы праз рэйкі, праз сетку запасных
пуцей… Каб-жа пасьпець…

{{gap|2em}}Але што-ж там… Гудка ня было, ды цяпер парадак такі: і гудок дасьць, а потым стаіць…

{{gap|2em}}Вось стрэлачнік.

{{gap|2em}}— Гэта куды стаіць поезд?

{{gap|2em}}— На ветку…

{{gap|2em}}— Чуеш, жонка? Шчасьціць нам, з табой, дадушы… На ветку поезд стаіць…

{{gap|2em}}А вось і поезд. І толькі ўбачылі — адразу радасьць прапала. З абодвых бакоў на колькі сажняў
суцэльны натоўп. Ля дзьвярэй цяплушак у цемры тузаюцца з лаянкай, з крыкам, з прарэзьлівым енкам… Калі праходзіць кандуктар, у сьвеце яго ліхтара на момант пакажуцца, як фантастычныя нейкія здані, фігуры людзей. Карожацца, лезучы ў дзьверы, адзін на адным становяцца, лезуць адзін цераз аднаго. Відаць сілуэты няясныя і на крышах і на буфэрах — усюды, дзе толькі знойдзе нага кавалак станоўкага грунту.

{{gap|2em}}Яўмен пачуў, як палахліва прыціснулася да яго
дзяўчына. Быццам абароны шукала ад аднае толькі карціны такога страхоцьця. Ды й ён сам ня лепш
сябе адчуваў.

{{gap|2em}}Але прайшло першае ўражаньне і зьявілася зьнекуль надзея. Надзея радзіла адвагу, адвага&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fhnrib4matuguz34ws3nxwex38ops1r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287938</id>
      <parentid>287909</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:32:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287938</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2197" sha1="r5hgdeh0pxf0v4twl5i4bffyyomcu9j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;і неяк далёка, далей за ўсіх гэтых гукаў — песьня салдацкая. Пэўна, у вагоне ў зачыненым, таму так слаба й чуваць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яшчэ перабегчы праз рэйкі, праз сетку запасных
пуцей… Каб-жа пасьпець…

{{gap|2em}}Але што-ж там… Гудка ня было, ды цяпер парадак такі: і гудок дасьць, а потым стаіць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вось стрэлачнік.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гэта куды стаіць поезд?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— На ветку…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Чуеш, жонка? Шчасьціць нам, з табой, дадушы… На ветку поезд стаіць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А вось і поезд. І толькі ўбачылі — адразу радасьць прапала. З абодвых бакоў на колькі сажняў
суцэльны натоўп. Ля дзьвярэй цяплушак у цемры тузаюцца з лаянкай, з крыкам, з прарэзьлівым енкам… Калі праходзіць кандуктар, у сьвеце яго ліхтара на момант пакажуцца, як фантастычныя нейкія здані, фігуры людзей. Карожацца, лезучы ў дзьверы, адзін на адным становяцца, лезуць адзін цераз аднаго. Відаць сілуэты няясныя і на крышах і на буфэрах — усюды, дзе толькі знойдзе нага кавалак станоўкага грунту.

{{gap|2em}}Яўмен пачуў, як палахліва прыціснулася да яго
дзяўчына. Быццам абароны шукала ад аднае толькі карціны такога страхоцьця. Ды й ён сам ня лепш
сябе адчуваў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Але прайшло першае ўражаньне і зьявілася зьнекуль надзея. Надзея радзіла адвагу, адвага&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r5hgdeh0pxf0v4twl5i4bffyyomcu9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/29</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124062</id>
    <revision>
      <id>287910</id>
      <timestamp>2026-05-28T13:18:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «расла, прымушала мазгі ліхаманкава працаваць, шукаць нейкага спосабу. Спосабу ня было, але адвага не прападала. Яна набывала сілу адчая, сілу, якая штурхне на што-хоця, якая ў маленькай магчымасьці знойдзе заўсёды патрэбнае жыцьцё.  {{gap|2em}}Паказаўся канд...»</comment>
      <origin>287910</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2231" sha1="p7gkforrvyfnc5jvez0c3vkiphkr61e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;расла, прымушала мазгі ліхаманкава працаваць, шукаць нейкага спосабу. Спосабу ня было, але адвага не прападала. Яна набывала сілу адчая, сілу, якая штурхне на што-хоця, якая ў маленькай магчымасьці знойдзе заўсёды патрэбнае жыцьцё.

{{gap|2em}}Паказаўся кандуктар — бязуважны, спакойны. На хаду ліхтар у яго то пакажа твар свой сыта-бліскучы, то схавае ў цемру. Быццам дражніцца, спакойны і за сябе і за свайго гаспадара. Быццам кажа ў тахт свайму боўтаньню:

{{gap|2em}}— Вы дык, турбуецеся, а мы дык не… Вы можа й не паедзеце, а мы дык паедзем…

{{gap|2em}}Яўмен убачыў кандуктара і да яго ірвануўся…

{{gap|2em}}— Таварыш кандуктар! Я не магу аставацца. Я — інвалід, мне няма чаго есьці тут…

{{gap|2em}}— Там ззаду чырвонаармейцы… Прасіцеся ў іх…

{{gap|2em}}Адказаў, быццам і не ў яго гэта пыталіся, быццам і ня ён гэта адказаў… І пашоў з ліхтаром
сваім — бязуважны, спакойны.

{{gap|2em}}А Яўмену цяпер ўсё стала простым, звычайным зусім. Там у канцы поезда едуць армейцы — яны бязумоўна возьмуць яго. І паедзе, і ня будзе тут у глушы чакаць невядома чаго.

{{gap|2em}}Як усё гэта добра выходзіць!..

{{gap|2em}}Якраз у гэты момант прабляяў два разы станцыйны званок.

{{gap|2em}}— Ну, угрунь!..

{{gap|2em}}І, бягучы, спатыкаючыся, усё гаварыў на хаду, скрозь распаленае бегам дыханьне:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p7gkforrvyfnc5jvez0c3vkiphkr61e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287939</id>
      <parentid>287910</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:34:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287939</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2273" sha1="75x9ks6vbzvrsrzrocyfjhk25nqe3lk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;расла, прымушала мазгі ліхаманкава працаваць, шукаць нейкага спосабу. Спосабу ня было, але адвага не прападала. Яна набывала сілу адчая, сілу, якая штурхне на што-хоця, якая ў маленькай магчымасьці знойдзе заўсёды патрэбнае жыцьцё.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Паказаўся кандуктар — бязуважны, спакойны. На хаду ліхтар у яго то пакажа твар свой сыта-бліскучы, то схавае ў цемру. Быццам дражніцца, спакойны і за сябе і за свайго гаспадара. Быццам кажа ў тахт свайму боўтаньню:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вы дык, турбуецеся, а мы дык не… Вы можа й не паедзеце, а мы дык паедзем…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўмен убачыў кандуктара і да яго ірвануўся…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Таварыш кандуктар! Я не магу аставацца. Я — інвалід, мне няма чаго есьці тут…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Там ззаду чырвонаармейцы… Прасіцеся ў іх…

{{gap|2em}}Адказаў, быццам і не ў яго гэта пыталіся, быццам і ня ён гэта адказаў… І пашоў з ліхтаром
сваім — бязуважны, спакойны.

{{gap|2em}}А Яўмену цяпер ўсё стала простым, звычайным зусім. Там у канцы поезда едуць армейцы — яны бязумоўна возьмуць яго. І паедзе, і ня будзе тут у глушы чакаць невядома чаго.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як усё гэта добра выходзіць!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якраз у гэты момант прабляяў два разы станцыйны званок.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, угрунь!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І, бягучы, спатыкаючыся, усё гаварыў на хаду, скрозь распаленае бегам дыханьне:&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>75x9ks6vbzvrsrzrocyfjhk25nqe3lk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/30</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124063</id>
    <revision>
      <id>287911</id>
      <timestamp>2026-05-28T13:30:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{gap|2em}}— Ну… вось бачыш… i не астанёмся… паедзем… бач… шанцуе нам… Дзе-ж гэта?.. Тут… павінна ўжо тут…  {{gap|2em}}Міналі адзін за адным чорныя, калматыя ад цемры вагоны, каля некаторых спыняліся, прабавалі цягнуць за ручкі дзьвярэй.  {{gap|2em}}Усе пазачыняты,...»</comment>
      <origin>287911</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2014" sha1="sr8sstkxq6wqsoj5q5l573qvnaabios" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}— Ну… вось бачыш… i не астанёмся… паедзем… бач… шанцуе нам… Дзе-ж гэта?.. Тут… павінна ўжо тут…

{{gap|2em}}Міналі адзін за адным чорныя, калматыя ад цемры вагоны, каля некаторых спыняліся, прабавалі цягнуць за ручкі дзьвярэй.

{{gap|2em}}Усе пазачыняты, усе пазабіты. Нават пломбу намацаў Яўмен на адным.

{{gap|2em}}— Пэўна з грузам… дзе-ж гэта… можа… схлусіў кандуктар…

{{gap|2em}}Раптам нага Яўменава правалілася ў нейкую ямку, і ён з разгону рынуўся долу. Пачуў пад сабою зямлю і здагадаўся, што гэта кончылася пляц-форма.

{{gap|2em}}— Асьцярожна… Прыступка тут, не зваліся…

{{gap|2em}}А самому заплакаць хацелася. Ад болю і крыўды…

{{gap|2em}}Праз момант пачуўся гоман і бліснула шырокая паласа сьвету.

{{gap|2em}}Вагон з людзьмі. Дзьверы адчынены напята… Так… свае… чырвонаармейцы…

{{gap|2em}}— Блям… Блям… Блям…

{{gap|2em}}— Хутчэй, хутчэй… Браццы, вазьміце… Інвалід я… з фронту… Пусьціце, браточкі…

{{gap|2em}}З вагону дыхнула цёплым пахам казармы. Вясёлы сьмех, галасы… знаёмае, роднае…

{{gap|2em}}— Братцы, пусьціце… Кранецца…

{{gap|2em}}Ніхто дужа ня пярэчыў, і таму Яўмен, больш ня просячы, укінуў адзін за адным свае і дзяўчыніны&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sr8sstkxq6wqsoj5q5l573qvnaabios</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287940</id>
      <parentid>287911</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:36:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287940</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2065" sha1="2tjs9lllz84z2rhp1vrncg18ln0nyhj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Ну… вось бачыш… i не астанёмся… паедзем… бач… шанцуе нам… Дзе-ж гэта?.. Тут… павінна ўжо тут…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Міналі адзін за адным чорныя, калматыя ад цемры вагоны, каля некаторых спыняліся, прабавалі цягнуць за ручкі дзьвярэй.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Усе пазачыняты, усе пазабіты. Нават пломбу намацаў Яўмен на адным.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Пэўна з грузам… дзе-ж гэта… можа… схлусіў кандуктар…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Раптам нага Яўменава правалілася ў нейкую ямку, і ён з разгону рынуўся долу. Пачуў пад сабою зямлю і здагадаўся, што гэта кончылася пляц-форма.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Асьцярожна… Прыступка тут, не зваліся…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А самому заплакаць хацелася. Ад болю і крыўды…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Праз момант пачуўся гоман і бліснула шырокая паласа сьвету.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вагон з людзьмі. Дзьверы адчынены напята… Так… свае… чырвонаармейцы…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Блям… Блям… Блям…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Хутчэй, хутчэй… Браццы, вазьміце… Інвалід я… з фронту… Пусьціце, браточкі…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}З вагону дыхнула цёплым пахам казармы. Вясёлы сьмех, галасы… знаёмае, роднае…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Братцы, пусьціце… Кранецца…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ніхто дужа ня пярэчыў, і таму Яўмен, больш ня просячы, укінуў адзін за адным свае і дзяўчыніны&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2tjs9lllz84z2rhp1vrncg18ln0nyhj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287941</id>
      <parentid>287940</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:38:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287941</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2064" sha1="fpeil4mcecaebbjxg5sq46763wqhwd8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Ну… вось бачыш… i не астанёмся… паедзем… бач… шанцуе нам… Дзе-ж гэта?.. Тут… павінна ўжо тут…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Міналі адзін за адным чорныя, калматыя ад цемры вагоны, каля некаторых спыняліся, прабавалі цягнуць за ручкі дзьвярэй.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Усе пазачыняты, усе пазабіты. Нават пломбу намацаў Яўмен на адным.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Пэўна з грузам… дзе-ж гэта… можа… схлусіў кандуктар…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Раптам нага Яўменава правалілася ў нейкую ямку, і ён з разгону рынуўся долу. Пачуў пад сабою зямлю і здагадаўся, што гэта кончылася пляцформа.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Асьцярожна… Прыступка тут, не зваліся…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А самому заплакаць хацелася. Ад болю і крыўды…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Праз момант пачуўся гоман і бліснула шырокая паласа сьвету.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вагон з людзьмі. Дзьверы адчынены напята… Так… свае… чырвонаармейцы…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Блям… Блям… Блям…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Хутчэй, хутчэй… Браццы, вазьміце… Інвалід я… з фронту… Пусьціце, браточкі…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}З вагону дыхнула цёплым пахам казармы. Вясёлы сьмех, галасы… знаёмае, роднае…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Братцы, пусьціце… Кранецца…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ніхто дужа ня пярэчыў, і таму Яўмен, больш ня просячы, укінуў адзін за адным свае і дзяўчыніны&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fpeil4mcecaebbjxg5sq46763wqhwd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/31</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124064</id>
    <revision>
      <id>287912</id>
      <timestamp>2026-05-28T13:35:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «клункі… Потым схапіў на рукі дзяўчыну, схапіў, як дзіцё, і ўсадзіў у дзьверы. З дружным сьмехам яе падхапілі армейцы, уцягнулі ў вагон.  {{gap|2em}}Тады аднекуль здалёк — сьперш ледзь чутны — прыляцеў перабор буфэроў — агідны, скрыготлівы, жорсткі. Гэта кран...»</comment>
      <origin>287912</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2150" sha1="cgpvqy4gnrtvfna7v43kgiw3foxy3pp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;клункі… Потым схапіў на рукі дзяўчыну, схапіў, як дзіцё, і ўсадзіў у дзьверы. З дружным сьмехам яе падхапілі армейцы, уцягнулі ў вагон.

{{gap|2em}}Тады аднекуль здалёк — сьперш ледзь чутны — прыляцеў перабор буфэроў — агідны, скрыготлівы, жорсткі. Гэта крануўся поезд.

{{gap|2em}}Яўмен трымаўся за ручку дзьвярэй і йшоў разам з поездам, падскакваючы, з усіх сіл адпіхаючыся ад зямлі, каб ускочыць у вагон.

{{gap|2em}}Праклятая дзеравяшка!

{{gap|2em}}Нехта крыкнуў з вагону:

{{gap|2em}}— Руку давай! Давай руку!..

{{gap|2em}}Ён працягнуў вольную руку, але ня ўсьпелі яе ўхапіць, як поезд раптам ірвануўся, і Яўмен, адарваўшыся, упаў на зямлю.

{{gap|2em}}Пакуль ён узьняўся, сьветлыя дзьверы вагона былі ўжо больш, як на сажань, наперадзе. Нешта ёкнула ў сёрцы, сьлёзы падкаціліся к горлу, пачуў сябе няшчасным, пакрыўджаным. Але сьціснуўшы зубы ад злосьці і плачу, ад непамернай балючай патугі, пабег даганяць… Дагнаў. Некаторы час бег
поруч з дзьвярмі, прымяраўся, як-бы схапіцца за што ды ўскочыць, але не ўдавалася. Ад крыўды і злосьці здаецца нутро ўсё кіпела. І міжвольна вырваўся з горла нямы здушаны стогн — нават ня стогн, а нейкі зьвярыны бясьсільны ёкат…

{{gap|2em}}А ў вагоне хто сьмяяўся, хто крычаў ва ўсё горла:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cgpvqy4gnrtvfna7v43kgiw3foxy3pp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287914</id>
      <parentid>287912</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:52:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287914</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2183" sha1="odyudaismis05nql63jtjfqqukbeu2m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;клункі… Потым схапіў на рукі дзяўчыну, схапіў, як дзіцё, і ўсадзіў у дзьверы. З дружным сьмехам яе падхапілі армейцы, уцягнулі ў вагон.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тады аднекуль здалёк — сьперш ледзь чутны — прыляцеў перабор буфэроў — агідны, скрыготлівы, жорсткі. Гэта крануўся поезд.

{{gap|2em}}Яўмен трымаўся за ручку дзьвярэй і йшоў разам з поездам, падскакваючы, з усіх сіл адпіхаючыся ад зямлі, каб ускочыць у вагон.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Праклятая дзеравяшка!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Нехта крыкнуў з вагону:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Руку давай! Давай руку!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ён працягнуў вольную руку, але ня ўсьпелі яе ўхапіць, як поезд раптам ірвануўся, і Яўмен, адарваўшыся, упаў на зямлю.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Пакуль ён узьняўся, сьветлыя дзьверы вагона былі ўжо больш, як на сажань, наперадзе. Нешта ёкнула ў сёрцы, сьлёзы падкаціліся к горлу, пачуў сябе няшчасным, пакрыўджаным. Але сьціснуўшы зубы ад злосьці і плачу, ад непамернай балючай патугі, пабег даганяць… Дагнаў. Некаторы час бег
поруч з дзьвярмі, прымяраўся, як-бы схапіцца за што ды ўскочыць, але не ўдавалася. Ад крыўды і злосьці здаецца нутро ўсё кіпела. І міжвольна вырваўся з горла нямы здушаны стогн — нават ня стогн, а нейкі зьвярыны бясьсільны ёкат…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А ў вагоне хто сьмяяўся, хто крычаў ва ўсё горла:&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>odyudaismis05nql63jtjfqqukbeu2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124065</id>
    <revision>
      <id>287913</id>
      <timestamp>2026-05-28T13:49:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{gap|2em}}— Паддай, паддай!.. Сьмялей… Ну-ну-ну… Яшчэ трошку…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Сьветлы квадрат дзьвярэй падаўся наперад. Знаў Яўмен, што ўжо не дагоніць, ня сядзе, а бег усё-ткі, быццам нешта цягнула, нешта прыкавала ланцугамі непарыўнымі і не адпускала ад гэтых сы...»</comment>
      <origin>287913</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2034" sha1="n5nhr9f4pghqrfp02bg3pwtttwee2as" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}— Паддай, паддай!.. Сьмялей… Ну-ну-ну… Яшчэ трошку…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Сьветлы квадрат дзьвярэй падаўся наперад. Знаў Яўмен, што ўжо не дагоніць, ня сядзе, а бег усё-ткі, быццам нешта цягнула, нешта прыкавала ланцугамі непарыўнымі і не адпускала ад гэтых
сыветлых шырокіх дзьвярэй…

{{gap|2em}}Зірнуць-жа туды, на яе… Вунь яна, нахілілася, нешта крычыць… Вунь яна, вунь…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І, як убачыў яе, зразумеў раптам, адчуў усёй
істотай сваёй:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гэта-ж астаўся… Назаўсёды… Апошні поезд… Як-жа так?.. Што-ж цяпер?..

{{gap|2em}}І працяло маланкай мазгі, што нешта трэба сказаць, нешта спытаць… А што — ня было часу абдумаць. І невядома чаму, для чаго — закрычаў раптам зьбянтэжаным голасам…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Як завуць?.. Скажы, як…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І ня кончыў. Каленкамі ўдарыўся ў нешта цьвёрдае, вострае і паляцеў на памост. Гэта было тое
добра знаёмае месца, гэта пачыналася станцыйная пляцформа.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як валіўся, здалося, што быццам пачулася скрозь ляскат поезда:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Надзея!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А можа гэта толькі здалося?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І тады заплакаў Яўмен, зарумзаў у голас, як малое дзіцё. Разам злучалася ўсё: і фізычны боль, і крыўда і жаль…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n5nhr9f4pghqrfp02bg3pwtttwee2as</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124066</id>
    <revision>
      <id>287942</id>
      <timestamp>2026-05-28T14:42:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « Сядзеў на брудным памосьце пляцформы і плакаў…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}У ваччу востра, выразна стаяў вобраз дзяўчыны, «жонкі» яго, з якой так лёгка прышлося сустрэцца і так балюча, горка растацца…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}А там яшчэ ляскаў, дражніўся поезд. Здаецца ня йшоў, не каціўс...»</comment>
      <origin>287942</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="849" sha1="f4x7q4n7t65h4335ma007a94l7eueu3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
Сядзеў на брудным памосьце пляцформы і плакаў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У ваччу востра, выразна стаяў вобраз дзяўчыны, «жонкі» яго, з якой так лёгка прышлося сустрэцца і так балюча, горка растацца…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А там яшчэ ляскаў, дражніўся поезд. Здаецца ня йшоў, не каціўся, а танцаваў, рады, што кінуў
тут чалавека, што пакпіў над калекай бязногім.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Тах-тах… та-та-тах… Тах-тах… та-та-тах…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І яшчэ нават падміргваў зялёным прыжмураным вокам.


{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f4x7q4n7t65h4335ma007a94l7eueu3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124067</id>
    <revision>
      <id>287943</id>
      <timestamp>2026-05-28T14:49:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{c|{{larger|''КВЕТКА ПАЖОЎКЛАЯ}}}} &lt;center&gt;1&lt;/center&gt; {{gap|2em}}Дзіўны гэты Арончык. Гэта-ж ён так назваў яе:&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Кветка пажоўклая…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Калі-ж Булановіч хацеў распытаць што пра гэту жанчыну, Арончык махнуў нецярпліва:&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Эт, кінь ты. Ня варта аб гэтым…&lt;/b...»</comment>
      <origin>287943</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1831" sha1="oogol8j52eduqyb2uacs6jlfli253fk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{c|{{larger|''КВЕТКА ПАЖОЎКЛАЯ}}}}
&lt;center&gt;1&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}Дзіўны гэты Арончык. Гэта-ж ён так назваў яе:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Кветка пажоўклая…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Калі-ж Булановіч хацеў распытаць што пра гэту жанчыну, Арончык махнуў нецярпліва:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Эт, кінь ты. Ня варта аб гэтым…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}И не сказаў нічагутка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А Булановіча яна зацікавіла. Яна перш-на-перш — прыгожая жанчына, з павабнай, трошку сумнай і ціхай усьмешкай. Нявысокага росту, стан досыць зграбны, з мяккай акругласьцю форм. На твары троху цьмяная бледасьць і зморшчкі навокал вачэй — такія маленькія, празрыстыя. Як усьміхаецца, дык зморшчкі зьбіраюцца праменьчыкамі, ахінаююць вочы ціхай, ласкавай прыветнасьцю. Тады ў вачох зьнікае тая дзіўная палахлівая маркота, якая часам халадзіць іх, робіць пустымі, далёкімі. Тады ў іх — зеленаватыя агоньчыкі, вясёлыя, гарэзныя. І зірнуць тады ў іх, дык ня стрываеш, каб ня ўсьміхнуцца самому. Бо зеленаватыя агоньчыкі — яны пранікаюць дужа глыбока, соладка казытаюць сэрца і поўняць яго нейкім гульлівым уздымам.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oogol8j52eduqyb2uacs6jlfli253fk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288049</id>
      <parentid>287943</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T08:02:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288049</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1839" sha1="nfxppwg868p7vp2j3sorotms8usf561" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{c|{{larger|''КВЕТКА ПАЖОЎКЛАЯ}}}}
&lt;center&gt;'''1&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}Дзіўны гэты Арончык. Гэта-ж ён так назваў яе:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Кветка пажоўклая…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Калі-ж Булановіч хацеў распытаць што пра гэту жанчыну, Арончык махнуў нецярпліва:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Эт, кінь ты. Ня варта аб гэтым…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}И не сказаў нічагутка.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}А Булановіча яна зацікавіла. Яна перш-на-перш — прыгожая жанчына, з павабнай, трошку сумнай і ціхай усьмешкай. Нявысокага росту, стан досыць зграбны, з мяккай акругласьцю форм. На твары троху цьмяная бледасьць і зморшчкі навокал вачэй — такія маленькія, празрыстыя. Як усьміхаецца, дык зморшчкі зьбіраюцца праменьчыкамі, ахінаююць вочы ціхай, ласкавай прыветнасьцю. Тады ў вачох зьнікае тая дзіўная палахлівая маркота, якая часам халадзіць іх, робіць пустымі, далёкімі. Тады ў іх — зеленаватыя агоньчыкі, вясёлыя, гарэзныя. І зірнуць тады ў іх, дык ня стрываеш, каб ня ўсьміхнуцца самому. Бо зеленаватыя агоньчыкі — яны пранікаюць дужа глыбока, соладка казытаюць сэрца і поўняць яго нейкім гульлівым уздымам.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nfxppwg868p7vp2j3sorotms8usf561</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/151</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124068</id>
    <revision>
      <id>287944</id>
      <timestamp>2026-05-28T14:56:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «базе сівецкае беднаты, а ў самым Сіўцы да гэтага часу бедната як сьлед не апрацавана і ў значнай частцы знаходзіцца пад кулацкімі ўплывамі. Я нядаўна толькі ў гэтым пераканаўся і раблю ўжо захады, каб як найхутчэй выправіць гэты свой — дый наогул наш ус...»</comment>
      <origin>287944</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4867" sha1="6w2pd2hm9oj9uvkqcdi084iej6ffmsi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;базе сівецкае беднаты, а ў самым Сіўцы да гэтага часу бедната як сьлед не апрацавана і ў значнай частцы знаходзіцца пад кулацкімі ўплывамі. Я нядаўна толькі ў гэтым пераканаўся і раблю ўжо захады, каб як найхутчэй выправіць гэты свой — дый наогул наш усіхны — недагляд… Зноў кажу, таварышы, што я цалком усьведамляю ўсю глыбіню сваіх памылак, асабліва бяручы на ўвагу тыя выключныя абставіны нашай сучаснай работы, пра якія гаварыў т. Карызна, і гатоў панесьці заслужаную кару…

{{Водступ|2|em}}Ей зрабіў кароценькую паўзу, і гэтая паўза яшчэ больш напружыла жорсткую ўвагу сходу.

{{Водступ|2|em}}— Але, таварышы, я буду прасіць, я буду вымагаць таго, каб зараз-жа, на сёнешнім сходзе, пасьля таго, як вы абмяркуеце маю справу, паставіць пытаньне пра Сівалапаўскі колектыў і наогул пра справу колектывізацыі Сіўца. Я з поўнай адказнасьцю за свае словы заяўляю, што пытаньне гэта, насупар думцы т. Карызны, актуальнае, больш таго, яно неадкладнае, ад яго пільнага вырашэньня залежыць — быць ці ня быць Сіўцу у калектыве. Я заяўляю, што некаторыя таварышы — сьвядома ці несьвядома — бяруць у гэтай справе няправільную, шкодную лінію, што, калі так пакінуць далей, мы можам на доўгі час скомпромэтаваць у нашым сельсавеце ідэю колектывізацыі. Я маю на ўвазе т. Карызну і некаторых іншых. Калі будзе пастаўлена пытаньне, я выкажу больш стала, свой погляд, а цяпер прашу толькі аднаго — не падумайце, што гэта гаворыць ўва мне голас нейкае асабістае варожасьці да Карызны ў сувязі з маёй справаю. Я супроць Карызны нічога ня маю і нават удзячны яму, што ён з бальшавіцкай рэзкасьцю ўшчуў мяне за мае памылкі. Я спадзяюся, што й сам т. Карызна падтрымае маю пропозыцыю, бо лепш мець поўную яснасьць у справе, чымся даваць прычыну да розных сумненьняў, якія, я гэта ведаю дабра, ёсьць ня толькі ў аднаго мяне…

{{Водступ|2|em}}Як ён скончыў, глухое маўчаньне сходу набыло злавесную напружанасьць. Зелянюку ўсё роўна не далі веры, не ўважаючы на ўсю яго шчырасьць і праканаласьць — усё роўна чакалі ўсе злоснага бою паміж ім і Карызнам, і адны панура хмурыліся ў нездаволеньні, а іншыя дрыжэлі ў дрэннай цікавасьці, у прадчуваньні гучнага эксцэсу.

{{Водступ|2|em}}Маўчаньне раптам — з аднаго маху — перарваў тонкі, узьняты на недасяжную вышыню голас Пацяроба. Усе ведалі, што калі Пацяроб зачынае тонка, з вышыні, ды калі яшчэ ўвальле ў свой голас саладжава-мілоснага тону, значыць, скажа ўжо нешта рэзкае, нахабнае, пацяробаўскае.

{{Водступ|2|em}}— Даражэнькі мой, любачка мая, які ты разумны… У цябе-ж так яно ўсё выходзіць добра, складна, што ніякі табе камар ня то, што носа, а і паўноса не падточыць… Ну пэўна, што няправільная лінія ў нас… Якая-ж-гэта лінія? Мы-ж толькі камп… камп… прымітуем…&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6w2pd2hm9oj9uvkqcdi084iej6ffmsi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/35</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124069</id>
    <revision>
      <id>287945</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:05:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Булановіч даўно чуў пра яе, але пазнаёміўся толькі нядаўна.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Так было. Хадзілі разам з Арончыкам дзіцячыя дамы аглядаць. Зашліся аж на саменькі край гораду, туды, дзе раскошнымі купамі сады разгарнуліся, дзе пачынаюцца дачы.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Дом №...»</comment>
      <origin>287945</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1991" sha1="0l6qg5skkr0vfrr7wivz1v1c2v0nmpw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}Булановіч даўно чуў пра яе, але пазнаёміўся толькі нядаўна.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Так было. Хадзілі разам з Арончыкам дзіцячыя дамы аглядаць. Зашліся аж на саменькі край гораду,
туды, дзе раскошнымі купамі сады разгарнуліся, дзе пачынаюцца дачы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Дом № 30. На Чэрненскай вуліцы. Жоўценькі, сьвежы. Зьзяе вясёлымі вокнамі, задорна ўсьміхаецца зграбнымі высокімі ганкамі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як увайшлі яны ў дом, плоймай абсыпалі дзеці, зазьвінелі ў вушшу звонкім сьмехам вясёлым, бязрупатным. Сярод іх выхавальніцы плаваюць зважна, напускаюць на твары салодкую ўсьмешку. Яе ня было, Булановіч адразу заўважыў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Спыталіся:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Дзе загадчыца дому?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Дзеці — хорам бязладным:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— У садзе… Цёця Марына ў садзе… Мы паклічам… зараз…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І пабеглі навыперадкі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Праз хвіліну яна прышла. У простай сукенцы, у хвартуху. Відаць, нешта ў садзе рабіла. 3 Арончыкам пасяброўску спаткалася.
&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А!.. Арончык!.. Якім ветрам цябе прынясло?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Руку паціснула моцна, парыўчата. З Булановічам тож прывіталася. Зірнула з цікавасьцю, сказала выразна:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гарнова.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0l6qg5skkr0vfrr7wivz1v1c2v0nmpw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288048</id>
      <parentid>287945</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T08:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288048</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2003" sha1="gl916ku81i3z19hhsgmhd4y5jmh0w1l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}Булановіч даўно чуў пра яе, але пазнаёміўся толькі нядаўна.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Так было. Хадзілі разам з Арончыкам дзіцячыя дамы аглядаць. Зашліся аж на саменькі край гораду,
туды, дзе раскошнымі купамі сады разгарнуліся, дзе пачынаюцца дачы.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Дом № 30. На Чэрненскай вуліцы. Жоўценькі, сьвежы. Зьзяе вясёлымі вокнамі, задорна ўсьміхаецца зграбнымі высокімі ганкамі.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Як увайшлі яны ў дом, плоймай абсыпалі дзеці, зазьвінелі ў вушшу звонкім сьмехам вясёлым, бязрупатным. Сярод іх выхавальніцы плаваюць зважна, напускаюць на твары салодкую ўсьмешку. Яе ня было, Булановіч адразу заўважыў.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Спыталіся:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Дзе загадчыца дому?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Дзеці — хорам бязладным:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— У садзе… Цёця Марына ў садзе… Мы паклічам… зараз…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І пабеглі навыперадкі.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Праз хвіліну яна прышла. У простай сукенцы, у хвартуху. Відаць, нешта ў садзе рабіла. 3 Арончыкам пасяброўску спаткалася.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— А!.. Арончык!.. Якім ветрам цябе прынясло?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Руку паціснула моцна, парыўчата. З Булановічам тож прывіталася. Зірнула з цікавасьцю, сказала выразна:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Гарнова.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gl916ku81i3z19hhsgmhd4y5jmh0w1l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/152</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124070</id>
    <revision>
      <id>287946</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:05:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Ён ня выгаварыў гэтага слова, бязумоўна, наўмысьля, з дэмагогічнай мэтай, каб здабыць прыхільнасьць сваёй мужыкаватай прастатой і абсьмяшыць Зелянюкову гарадзкую „мудронасьць“. І праўда — дзе-хто засьмяяўся з вясёлым спачуваньнем.  {{Во...»</comment>
      <origin>287946</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5228" sha1="e58tuvvr72p9jr0n73kmulgfsd6zlxe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Ён ня выгаварыў гэтага слова, бязумоўна, наўмысьля, з дэмагогічнай мэтай, каб здабыць прыхільнасьць сваёй мужыкаватай прастатой і абсьмяшыць Зелянюкову гарадзкую „мудронасьць“. І праўда — дзе-хто засьмяяўся з вясёлым спачуваньнем.

{{Водступ|2|em}}— А скажы ты мне, золатка, па-просту, па-нашаму: што ты гэта сабе думаеш? Чаго ты гэта тут завінуўся? Ці ты думаеш, што з гораду прыехаў, дык ты адзін толькі разумны тут, а мы ўсе набітыя дурні? Ну ты-ж падумай, {{Абмылка|родненьнкі|родненькі}} мой, даражэнькі, гэта-ж ўсю ячэйку за нівошта становіш… Бо мы-ж ўсе тут разам робім, уся ячэйка, а не Карызна там, Пацяроб ці яшчэ хто… Праўда, што ты політычна сьвядомы чалавек, рабочы, скажам так, пролетар. Але-ж можа хто яшчэ больш за цябе працаваў на фабрыцы — ты яшчэ пешай брыгадай пад стол тады лазіў — дык ужо ён не рабочы? Ён ужо цёмны чалавек, дурань?..

{{Водступ|2|em}}На гэтым ён скончыў сваё сяброўскае мілоснае ўшчуваньне Зелянюка і шырокім жэстам размахнуўся да ўсяе аўдыторыі.

{{Водступ|2|em}}— Ну вы-ж падумайце толькі, людцы добрыя… Набраў там дзесятак гаспадароў, дый думае, што ён ужо, барані божа, увесь сьвет колектывізаваў. Гатова ўжо, маеце цэды колгас… А каго ён яшчэ набраў, я-б таксама запытаўся.

{{Водступ|2|em}}Тут ён паспрабаваў усьміхнуцца таямніча і хітра, але няслухмяныя фальбоны ягонага твару ўсё роўна склаліся ў звычайную яго безнадзейна-горкую міну. І голас, замест падазронна-дамыснага тону, набыў тон гіронічнай плаксівасьці.

{{Водступ|2|em}}— Можа палавіну з тваіх колгасьнікаў параскулачваць трэба, га? Ты, любачка, пра гэта мусіць ня думаў? Ня было часу падумаць? Трэба было глядзець, як робіць Карызна з Пацяробам?..

{{Водступ|2|em}}І нястрыманы Пацяроб з кожным словам усё больш і больш удаваўся ў грубы, адкрыта дэмагогічны тон, аздоблены назграбнымі, як сам ён, жартамі. А скончыў ён патэтычным заклікам да ячэйкі, каб яна не здавалася ні на якія шкадлівыя падходы выпадковых людзей (гэта азначала — Зелянюка) і захоўвала, як і дасюль, поўную згоду, дружнасьць і аднадушнасьць. Гэтыя словы, ёмка цаляныя ў мясцовы патрыётызм ячэйкі, ды яшчэ насычаныя такім гарачым імкненьнем да дружнае згоды, зрабілі належны ўплыў. Нават шмат хто з тых, каго абурала дзікая Пацяробаўская дэмагогія, нібы забыліся ў гэтую хвіліну на яе, і гатовы былі прыстаць на тое, каб сапраўды ня ўзьнімаць лішняга галасу. Ну, памыліўся хлопец, даць вымову яму, ці на від паставіць, ды і па тым.

{{Водступ|2|em}}Карызна чуў гэты настрой і ўжо загадзя трыумфаваў. Як скончыў Пацяроб і, апэтытна бразнуўшы аб бок наганам, сеў на свае месца, Карызна (ён сам вёў гэты сход) рэзюмаваў:

{{Водступ|2|em}}— Такім чынам, таварышы, справа ідзе аб тое, ці станавіць нам сёньня на парадак дню пытаньне аб пераглядзе пляну колектывізацыі, ці не. Я думаю, што патрабаваньне Зелянюка — хоць яно й сапраўды, як ён кажа, ня зьвязана з ягонаю справаю, але ўсероўна ня мае рацыі. Ды і часу на гэта пойдзе няма&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e58tuvvr72p9jr0n73kmulgfsd6zlxe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/153</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124071</id>
    <revision>
      <id>287947</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:09:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ведама колькі, а сёньня ўжо позна. На наступным сходзе будзе справаздача бюро і тады сама па сябе ўсплывё напаверх і ўся гэтая справа. Адылі, каб ня было непаразуменьня, я прагаласую…  {{Водступ|2|em}}Ён неўзаметку кінуў погляд на Зелянюка, каб пабачыць, яко...»</comment>
      <origin>287947</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5059" sha1="ggpnl15np4gn7ki5i6bscvew770vxwm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ведама колькі, а сёньня ўжо позна. На наступным сходзе будзе справаздача бюро і тады сама па сябе ўсплывё напаверх і ўся гэтая справа. Адылі, каб ня было непаразуменьня, я прагаласую…

{{Водступ|2|em}}Ён неўзаметку кінуў погляд на Зелянюка, каб пабачыць, якое ўражаньне зрабіў на яго такі зварот справы, але выбраў на гэта ня зусім удалы момант, бо адразу натыркнуўся на востра ўпятыя ў яго калючыя Зелянюковы вочы і мімаволі пачырванеў ад незразумелага замяшаньня.

{{Водступ|2|em}}Няўжо яму сорамна стала перад гэтым блазьнюком? Няўжо ён прызнаўся перад ім ў сваёй несправядлівасьці?

{{Водступ|2|em}}Зелянюк усьміхнуўся сваёй тонкай загадкавай усьмешкай.

{{Водступ|2|em}}Невялічкая пауза, якую Карызна вымушаны быў зрабіць, сустрэўшыся раптам з Зелянюковым поглядам, перайначыла ўвесь ход падзей. Яго хвілінная ледзьве прыметная няўпэўненасьць, як іскра кароткага замыканьня, разрадзіла агульны памысны для яго настрой, і, пакуль ён стараўся авалодаць сабой, каб {{Абмылка|цачаць|пачаць}} галасаваньне, яго перасьцігнуў сьмелы выразны голас комсамольца Віктара:

{{Водступ|2|em}}— Галасаваньне тут не паможа… Прагаласаваць хіба, каб замазаць справу? Таварышы…

{{Водступ|2|em}}І ён, каб надаць больш вагі сваім словам, устаў з месца і нават ступіў два крокі наперад, як-ткі й належыць кожнаму сталаму прамоўцу.

{{Водступ|2|em}}— Ужо адно тое, што ўзьнялася тут на сходзе спрэчка паміж таварышамі і спрэчка досыць заўзятая, калі меркаваць па выступленьню Пацяроба, гаворыць за тое, што ў ячэйцы ня ўсё добра, што ў ёй ёсьць нейкая нутраная хвароба, па меншай меры нейкая недагаворанасьць. Дык ці гэта рахуба, калі мы возьмем ды загонім яшчэ глыбей гэтую хваробу, ня даўшы ёй рады? Што — позна? Часу мала? Сьмешна было-б і казаць пра гэта. А калі мы і цэлую ноч праседзім, каб разьвязаць пільную справу? Ці такі час цяпер, каб на гэта зважаць? Я, таварышы, у процесе комсамольскай работы штодня стыкаюся з усімі тымі справамі, аб якіх тут ідзе гамонка, і я павінен сказаць, што цалком згодзен з усім тым, што казаў Зелянюк, і падтрымліваю ягоную пропозыцыю…

{{Водступ|2|em}}Віктар — дармо, што малады — а ўмеў сказаць з вялікім сэнсам, і караценькая, але трапная прамова яго зрабіла ўражаньне. Дружным хорам падтрымалі яго вясковыя комсамольцы, наракаючы на тое, што затрымка з колектывізацыяй Сіўца зьвязвае ім рукі ў іхнай працы па вёсках. Комсамольцаў падтрымалі вясковыя партыйцы, і троху-па-троху: ўвесь сход прыстаў на тое, што трэба канечна зараз і як найглыбей разабраць сівецкія справы, што пакідаць іх у гэткім стане, як цяпер, — злачынства супроць партыі.

{{Водступ|2|em}}Карызна чуў як усё нутро ў яго гарыць у пякучым агні шалёнае злосьці. Ён быў ўпэўнены, што ўсё гэта ён, Зелянюк, падстроіў, што ўжо загадзя было ў іх умоўлена — не здарма-ж усьміхаўся ён сваёй нялюбай самаўпэўненай усьмешкай.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ggpnl15np4gn7ki5i6bscvew770vxwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/154</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124072</id>
    <revision>
      <id>287948</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:13:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Дык-жа ты гэтак? Ты яшчэ трапечышся? Ты яшчэ біцца лезеш? Думаеш, падгаварыў хлопцаў, навухрыў іх, дык ужо і твая сіла? Чакай-жа, мой даражэнькі, ня так яно будзе, як ты думаеш!..  {{Водступ|2|em}}Зларадасная ўпэўненасьць у нямінучым правале Зеляню...»</comment>
      <origin>287948</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5054" sha1="4n227c3o5xnimnpa5egqrj7ob4fwsjv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Дык-жа ты гэтак? Ты яшчэ трапечышся? Ты яшчэ біцца лезеш? Думаеш, падгаварыў хлопцаў, навухрыў іх, дык ужо і твая сіла? Чакай-жа, мой даражэнькі, ня так яно будзе, як ты думаеш!..

{{Водступ|2|em}}Зларадасная ўпэўненасьць у нямінучым правале Зелянюка дае Карызну сілу стрымаць да пары сваё абурэньне, і толькі едкая ўсьмешка, мімаволі расьцягваючы вусны, троху здраджае яго. Ён зварочваецца да Зелянюка з адменнай далікатнасьцю:

{{Водступ|2|em}}— Калі ласка! Слова даецца т. Зелянюку…

{{Водступ|2|em}}Але Зелянюк ад слова адмаўляецца — ён гаворыць, што ўсе матэрыялы, датычныя Сівалапавскага колгасу, мае пры сабе Якуб Лакота, дык яму і латвей гаварыць пра гэта.

{{Водступ|2|em}}— Слова мае т. {{Абмылка|Лапота|Лакота}}.

{{Водступ|2|em}}І Карызна моўчкі сьціскае зубы. Гэты Зелянюк хітрэйшы, чымся ён думаў. Ведае, што Якуба Лакоту ўсе шануюць, што ён мае ў ячэйцы бясспрэчны аўтарытэт, дык наўмысьля выставіў яго на гэтую справу. Добра, пабачым, што будзе далей…

{{Водступ|2|em}}Якуб Лакота вышаў да стала, бо трэба было дзе раскласьці паперы, асьцярожна — відаць, што балела — адкашляўся і ціха ўсьміхнуўся сваёй мілай, па-дзяцінаму нясьмелай, нібы беспараднай усьмешкай. На худых запалых шчоках у яго зацьвіла ліхаманкавая чырвань, а вочы заблішчэлі ясным чыстым агнём.

{{Водступ|2|em}}— Я перш-на-перш павінен выказаць шчырае зьдзіўленьне з таго, што ў нашай Сівалапаўскай справе чамусьці вінавацяць аднаго Зелянюка, а пра мяне, напрыклад, не сказалі ніводнага слова. А я можа нават раней за яго згадзіўся на організацыю асобнага колгасу і таксама бяз ведама ячэйкі. Віна мая роўная з Зелянюковай, і я, як і ён, цалком прызнаю яе і патрабую сабе гэткага самага, як і яму, пакараньня… А цяпер пра самы наш колгас… Я раскажу пра тое, што ў нас ёсьць, з чым мы ўзяліся за яго організацыю.

{{Водступ|2|em}}Г ён спакойна, дзелавіта пералічыў, колькі ўжо запісалася на папярэднім запісе, колькі яшчэ напэўна запішацца, дакладна азначыў соцыяльчы стан будучых колгасьнікаў, пры чым настойліва запытаў у Пацяроба, каго ён мае на ўвазе з іх раскулачыць, і ўвёў таго ў досыць прыкрае замяшаньне. Апісаў яскравымі фарбамі, які быў настрой у сівалапаўцаў, калі паўстала пытаньне пра асобны колгас, і як нядобра адбілася на гэтым настроі раптоўная затрымка. І ў заключэньні даў простыя, ясныя довады таго, што ўтварэньне сівалапаўскага колгасу зрушыць з месца ўсю справу колектывізацыі ня толькі ў Сіўцы, а і ўва ўсім сельсавеце.

{{Водступ|2|em}}Карызна сачыў за сходам і бачыў, як Якубавы спакойныя разважныя словы клаліся на застылыя ў глыбокай увазе твары партыйцаў пробліскам новага яснага пераконаньня. Ён чуў, што вельмі цяжка, бадай немагчыма будзе разьбіць гэтае пераконаньне, што яно паўстае супроць яго нязрушнай і непрабітнай сьцяной, гатовае затуліць ненавіснага Зелянюка ад ўсіх яго ўдараў.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4n227c3o5xnimnpa5egqrj7ob4fwsjv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/36</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124073</id>
    <revision>
      <id>287949</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:15:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}І затрымала погляд на ім. Але на момант адзін. Зараз-жа зьвярнулася да Арончыка:&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Ну, чаго прышлі? Рэвізію навадзіць?..&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Вядома, бо да вас, мусіць, ад самага стварэньня сьвету ніхто ня прыходзіў…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— О, не, якраз памыліўся. Т...»</comment>
      <origin>287949</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2319" sha1="fu62jftfuayxb9dl7mxyb87n90qmhon" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}І затрымала погляд на ім. Але на момант адзін. Зараз-жа зьвярнулася да Арончыка:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, чаго прышлі? Рэвізію навадзіць?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вядома, бо да вас, мусіць, ад самага стварэньня сьвету ніхто ня прыходзіў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— О, не, якраз памыліўся. Такога дабра, як вы,
заўсёды хапае. Надакучыла нават…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч усьміхнуўся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А вы-б гэткіх гасьцей мятлой выганялі!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Экономіка не дазваляе: на мётлы нам мала грошай даюць… Ну, але што ўжо з вамі рабіць, — хадзем, глядзеце нашае царства.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як аглядалі дом, Булановіч увесь час сачыў за
Гарновай. Думаў сабе:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}«Няўжо гэта тая, пра якую калісь гаварылі так многа, якую ведаў блізка ўвесь горад?»&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І дзівіўся. Здаецца, нічога асаблівага: прыемная
жанчына, прыгожая, вабная. Столькі жаноцтва ў ёй, столькі ласкі — да дзяцей асабліва…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І гэта тая, перад імем якой часам дрыжэлі нашыя ворагі? Гэта яна?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як агледзелі ўсё, зашліся ў пакойчык, што лічыўся канцылярыяй дому. Там сядзелі, гутарылі. У часе гаворкі Булановіч спытаўся:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Скажэце, калі ласка, ці здавальняе вас гэтая справа?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І ўбачыў тады, як вочы ў Гарновай працяліся холадам, пустатой, як засьвіцілася ў іх нешта такое, што падобна было да опалоху або да нейкай {{перанос пачатак|пал|кай}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fu62jftfuayxb9dl7mxyb87n90qmhon</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288047</id>
      <parentid>287949</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T08:01:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288047</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2333" sha1="c8vb3j35z3eh2x724lr1f9w71umhqeb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}І затрымала погляд на ім. Але на момант адзін. Зараз-жа зьвярнулася да Арончыка:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ну, чаго прышлі? Рэвізію навадзіць?..&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Вядома, бо да вас, мусіць, ад самага стварэньня сьвету ніхто ня прыходзіў…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— О, не, якраз памыліўся. Такога дабра, як вы,
заўсёды хапае. Надакучыла нават…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч усьміхнуўся.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— А вы-б гэткіх гасьцей мятлой выганялі!&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Экономіка не дазваляе: на мётлы нам мала грошай даюць… Ну, але што ўжо з вамі рабіць, — хадзем, глядзеце нашае царства.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Як аглядалі дом, Булановіч увесь час сачыў за Гарновай. Думаў сабе:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}«Няўжо гэта тая, пра якую калісь гаварылі так многа, якую ведаў блізка ўвесь горад?»&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І дзівіўся. Здаецца, нічога асаблівага: прыемная
жанчына, прыгожая, вабная. Столькі жаноцтва ў ёй, столькі ласкі — да дзяцей асабліва…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І гэта тая, перад імем якой часам дрыжэлі нашыя ворагі? Гэта яна?..&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Як агледзелі ўсё, зашліся ў пакойчык, што лічыўся канцылярыяй дому. Там сядзелі, гутарылі. У часе гаворкі Булановіч спытаўся:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Скажэце, калі ласка, ці здавальняе вас гэтая справа?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І ўбачыў тады, як вочы ў Гарновай працяліся холадам, пустатой, як засьвіцілася ў іх нешта такое, што падобна было да опалоху або да нейкай {{перанос пачатак|пал|кай}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c8vb3j35z3eh2x724lr1f9w71umhqeb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/37</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124074</id>
    <revision>
      <id>287950</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:22:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|пал|кай}}, балючай журбы. Загаварыла новым — ціхім і працяжлівым голасам.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Ці здавальняе, пытаецеся? Як вам сказаць… Усяк бывае. Бывае так, што й зусім здавальняе…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Яна змоўкла, задумалася. Булановічу прыкра стала. Каяўся...»</comment>
      <origin>287950</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2285" sha1="fk4vj1nu151mpyyuholoeli8ogikpx5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|пал|кай}}, балючай журбы. Загаварыла новым — ціхім і
працяжлівым голасам.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ці здавальняе, пытаецеся? Як вам сказаць… Усяк бывае. Бывае так, што й зусім здавальняе…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна змоўкла, задумалася. Булановічу прыкра стала. Каяўся, што аб гэтым пачаў. А Арончык бесцарамонна лапнуў яе па плячы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, ты ўжо й насупілася. Яшчэ раскіселішся часам…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Арончык, відаць, добра ведае Гарнову. Дый ня дзіва. Булановіч тут новы зусім чалавек, а Арончык тут з самага свайго нараджэньня. І вядома яму ўсё-чыста, што было ці што ёсьць тут, у горадзе.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гарнова аднак не зывярнула ўвагі на Арончыкаў жарт. Праўда, усьміхнулася, але і ўсьмешка была ўжо ня тая.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановічу было не па сабе. Адчуваў сябе нібы вінаватым у тым, што настрой у яе сапсаваўся.
Трэба было нешта сказаць, працягнуць гутарку. І ён пачаў гаварыць аб карыснасьці працы па выхаваньні дзяцей, аб новых кірунках у гэтай працы. Вышла яшчэ горш, бо ў голасе яго неяк міжвольна праточвалася асьцярожнае спачуваньне, быццам хацеў угаварыць, улашчыць. Ад гэтага ў вачох у Гарновай засьвіцілася дасада і злосьць. Слухала, а потым адрэзала раптам:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Кіньце навукі чытаць, сама ўсё ведаю добра…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яшчэ часінку сядзелі, потым Арончык узьняўся.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fk4vj1nu151mpyyuholoeli8ogikpx5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288046</id>
      <parentid>287950</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T08:00:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288046</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2293" sha1="efdf9p8oetp4y1x3vvlyrppj5wxw6rm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|пал|кай}}, балючай журбы. Загаварыла новым — ціхім і
працяжлівым голасам.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ці здавальняе, пытаецеся? Як вам сказаць… Усяк бывае. Бывае так, што й зусім здавальняе…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна змоўкла, задумалася. Булановічу прыкра стала. Каяўся, што аб гэтым пачаў. А Арончык бесцарамонна лапнуў яе па плячы.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ну, ты ўжо й насупілася. Яшчэ раскіселішся часам…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Арончык, відаць, добра ведае Гарнову. Дый ня дзіва. Булановіч тут новы зусім чалавек, а Арончык тут з самага свайго нараджэньня. І вядома яму ўсё-чыста, што было ці што ёсьць тут, у горадзе.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Гарнова аднак не зывярнула ўвагі на Арончыкаў жарт. Праўда, усьміхнулася, але і ўсьмешка была ўжо ня тая.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановічу было не па сабе. Адчуваў сябе нібы вінаватым у тым, што настрой у яе сапсаваўся.
Трэба было нешта сказаць, працягнуць гутарку. І ён пачаў гаварыць аб карыснасьці працы па выхаваньні дзяцей, аб новых кірунках у гэтай працы. Вышла яшчэ горш, бо ў голасе яго неяк міжвольна праточвалася асьцярожнае спачуваньне, быццам хацеў угаварыць, улашчыць. Ад гэтага ў вачох у Гарновай засьвіцілася дасада і злосьць. Слухала, а потым адрэзала раптам:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Кіньце навукі чытаць, сама ўсё ведаю добра…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яшчэ часінку сядзелі, потым Арончык узьняўся.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>efdf9p8oetp4y1x3vvlyrppj5wxw6rm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/38</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124075</id>
    <revision>
      <id>287951</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:28:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Ну, паехалі. Бывай!&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Як разьвітваліся, Булановіч стрэўся поглядам з Гарновай. Убачыў у вачох яе смутак і разам нейкае замяшаньне. Нібы стыдалася яна за свой дзівачны настрой.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Як ішлі назад, Булановіч думаў пра Гарнову. Тачыла дум...»</comment>
      <origin>287951</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1980" sha1="7j8nk3q4gpcx4qlzoj53n6z89pjvz5l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Ну, паехалі. Бывай!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як разьвітваліся, Булановіч стрэўся поглядам з Гарновай. Убачыў у вачох яе смутак і разам нейкае замяшаньне. Нібы стыдалася яна за свой дзівачны настрой.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як ішлі назад, Булановіч думаў пра Гарнову. Тачыла думкі вострая назольлівая цікавасьць. Спытаўся ў Арончыка:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Што яна за жанчына?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вось тады і назваў Арончык яе:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Кветка пажоўклая…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А чаму? Адкуль узяў гэта ён? — неразумеў Булановіч.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А Арончык больш не хацеў гаварыць. Сказаў толькі:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Эт, кінь ты… Ня варта аб гэтым…

&lt;center&gt;2&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}З таго часу ў Булановіча з думак ня сходзіла Гарнова. Часам сам сабе дзіваваўся: чаму гэтак
моцна й глыбока запаў у душу яе вобраз? Ды так упарта, станоўка думкі гняце, мігціць заўсёды ў ваччу плямай нязводнай — не пазбыцца ніяк.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Мо’ закахаўся?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Сьмешна рабілася самому з гэтае думкі. Закахаўся… Ды не, гэта ня тое, гэта бывае ня так. Ён-
жа ведае добра, што значыць — кахаць: было калісь гэта. Тады — лятуценьні, парываньні, кроў агнём бушуе, бурліць непакойна. А тут — не. Тут проста —&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7j8nk3q4gpcx4qlzoj53n6z89pjvz5l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288045</id>
      <parentid>287951</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:59:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288045</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1993" sha1="ah5d4g1l1fmizyhdt9tpy5jgf7u3yww" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}— Ну, паехалі. Бывай!&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Як разьвітваліся, Булановіч стрэўся поглядам з Гарновай. Убачыў у вачох яе смутак і разам нейкае замяшаньне. Нібы стыдалася яна за свой дзівачны настрой.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Як ішлі назад, Булановіч думаў пра Гарнову. Тачыла думкі вострая назольлівая цікавасьць. Спытаўся ў Арончыка:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Што яна за жанчына?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Вось тады і назваў Арончык яе:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Кветка пажоўклая…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}А чаму? Адкуль узяў гэта ён? — неразумеў Булановіч.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}А Арончык больш не хацеў гаварыць. Сказаў толькі:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Эт, кінь ты… Ня варта аб гэтым…

&lt;center&gt;'''2&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}З таго часу ў Булановіча з думак ня сходзіла Гарнова. Часам сам сабе дзіваваўся: чаму гэтак
моцна й глыбока запаў у душу яе вобраз? Ды так упарта, станоўка думкі гняце, мігціць заўсёды ў ваччу плямай нязводнай — не пазбыцца ніяк.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Мо’ закахаўся?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Сьмешна рабілася самому з гэтае думкі. Закахаўся… Ды не, гэта ня тое, гэта бывае ня так. Ён-жа ведае добра, што значыць — кахаць: было калісь гэта. Тады — лятуценьні, парываньні, кроў агнём бушуе, бурліць непакойна. А тут — не. Тут проста —&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ah5d4g1l1fmizyhdt9tpy5jgf7u3yww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/39</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124076</id>
    <revision>
      <id>287952</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «цікавасьць нейкая. Але цікавасьць глыбокая, моцная, якая пераходзіць у назольлівую, дакучлівую патрэбнасьць. Хочацца выведаць усё, разгадаць. Хочацца бліжэй падыйсьці да яе, прыгледзецца, у самае нутро пранікнуць, каб пазнаць, што дзеецца там, глыбока-г...»</comment>
      <origin>287952</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2285" sha1="bcpvoycrbt3e74yqp9frayltap2870h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;цікавасьць нейкая. Але цікавасьць глыбокая, моцная, якая пераходзіць у назольлівую, дакучлівую патрэбнасьць. Хочацца выведаць усё, разгадаць. Хочацца бліжэй падыйсьці да яе, прыгледзецца, у самае нутро пранікнуць, каб пазнаць, што дзеецца там, глыбока-глыбока, пад гэтым халодным, нібы палахлівым бляскам зеленаватых вачэй.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч яшчэ раз хацеў распытаць у Арончыка. Злавіў яго неяк на дарозе і затрымаў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Арончык, як заўсёды сьпяшаўся. Бег некуды на нараду ці пасяджэньне. Спыніўся, як Булановіч яго затрымаў, сказаў, дасадліва зморшчыўшы лоб:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, што табе? Справа якая? Некалі мне!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч ня знаў, як пачаць. Хацеў, каб як неўзаметку, а тут ён адразу пытаецца. Хацеў нават
змоўчыць, але так моцна жадалася пачуць што-якое пра Гарнову.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Пачаў проста:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ведаеш, Арончык, мяне дужа зацікавіла тая загадчыца дому, ну… гэта… Гарнова… Скажы, што ты ведаеш пра яе?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Арончык яшчэ больш зморшчыў лоб.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ды кінь ты, Булановіч! Што гэта табе закарцела? Ці ня ўлюбіўся ты часам на старасьці?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ды не, проста цікава. Скажы, дзе яна працавала раней?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, слухай. Працавала ў надзвычайнай камісіі, займала важную пасаду, добра працавала,
была вядома ўсім тутэйшым «контрам», як&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bcpvoycrbt3e74yqp9frayltap2870h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288044</id>
      <parentid>287952</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288044</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2294" sha1="e0ddvooxpccjwwt7kx7g8h47ye8nzpu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;цікавасьць нейкая. Але цікавасьць глыбокая, моцная, якая пераходзіць у назольлівую, дакучлівую патрэбнасьць. Хочацца выведаць усё, разгадаць. Хочацца бліжэй падыйсьці да яе, прыгледзецца, у самае нутро пранікнуць, каб пазнаць, што дзеецца там, глыбока-глыбока, пад гэтым халодным, нібы палахлівым бляскам зеленаватых вачэй.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч яшчэ раз хацеў распытаць у Арончыка. Злавіў яго неяк на дарозе і затрымаў.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Арончык, як заўсёды сьпяшаўся. Бег некуды на нараду ці пасяджэньне. Спыніўся, як Булановіч яго затрымаў, сказаў, дасадліва зморшчыўшы лоб:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ну, што табе? Справа якая? Некалі мне!..&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч ня знаў, як пачаць. Хацеў, каб як неўзаметку, а тут ён адразу пытаецца. Хацеў нават
змоўчыць, але так моцна жадалася пачуць што-якое пра Гарнову.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Пачаў проста:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ведаеш, Арончык, мяне дужа зацікавіла тая загадчыца дому, ну… гэта… Гарнова… Скажы, што ты ведаеш пра яе?..&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Арончык яшчэ больш зморшчыў лоб.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ды кінь ты, Булановіч! Што гэта табе закарцела? Ці ня ўлюбіўся ты часам на старасьці?..&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ды не, проста цікава. Скажы, дзе яна працавала раней?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ну, слухай. Працавала ў надзвычайнай камісіі, займала важную пасаду, добра працавала, была вядома ўсім тутэйшым «контрам», як&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e0ddvooxpccjwwt7kx7g8h47ye8nzpu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124077</id>
    <revision>
      <id>287953</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:39:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «спрытная чакістка з пільным вокам і сталёвай цьвёрдасьцю. Ну, а потым нешта зьмянілася, страціла свой запал, энэргію. Цяпер — сам ведаеш: закапалася ў дзіцячым доме, гатуе нам моладзь на зьмену… Ну, годзе?.. Бывай, бо мне, да-душы, няма часу…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}І паб...»</comment>
      <origin>287953</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2193" sha1="597jt5h8zdjfzq52m71bbpffncygq4g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;спрытная чакістка з пільным вокам і сталёвай цьвёрдасьцю. Ну, а потым нешта зьмянілася, страціла свой запал, энэргію. Цяпер — сам ведаеш:
закапалася ў дзіцячым доме, гатуе нам моладзь на зьмену… Ну, годзе?.. Бывай, бо мне, да-душы, няма часу…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І пабег. Пакінуў у Булановіча яшчэ большае нездавальненьне. Аж раззлаваўся ён на Арончыка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Чорт нейкі… Бегае, нікае, ніколі сталага месца ня мае. Нават патутарыць часу няма.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А думкі, як і раней, гняло цяжкое дакучлівае пытаньне, і ў ваччу лунаў бледы твар з загадкова-халоднымі, поўнымі смутку вачмі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Праз колькі дзён была агульна-гарадзкая партыйная сходка. Булановіч прышоў у тэатр яшчэ тады, як жоўтыя рады крэслаў бяздушна блішчэлі сухой пустатой і толькі дзе-ні-дзе самотна чарнелі невялічкія купкі людзей, парушалі гулкую цішыню бубнявай гаворкай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч сеў адзаду на самым праходзе, сачыў пільна за дзьвярмі, якія што далей, то часьцей і часьцей расчыняліся, прапускаючы новых людзей.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Чакаў яе, Гарнову. З дасадай адводзіў вочы ад незнаёмых людзей, зноў і зноў упінаў іх у
дзьверы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Прабег Арончык угрунь з портфэлем пад пахай. На хаду прывітаўся з ім, нібы задзівіўся:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ты тут ужо?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>597jt5h8zdjfzq52m71bbpffncygq4g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288043</id>
      <parentid>287953</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:58:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288043</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2201" sha1="pjqwlom8jpnbl0jyv6uvltflf5h1f0c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;спрытная чакістка з пільным вокам і сталёвай цьвёрдасьцю. Ну, а потым нешта зьмянілася, страціла свой запал, энэргію. Цяпер — сам ведаеш: закапалася ў дзіцячым доме, гатуе нам моладзь на зьмену… Ну, годзе?.. Бывай, бо мне, да-душы, няма часу…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І пабег. Пакінуў у Булановіча яшчэ большае нездавальненьне. Аж раззлаваўся ён на Арончыка.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Чорт нейкі… Бегае, нікае, ніколі сталага месца ня мае. Нават патутарыць часу няма.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}А думкі, як і раней, гняло цяжкое дакучлівае пытаньне, і ў ваччу лунаў бледы твар з загадкова-халоднымі, поўнымі смутку вачмі.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Праз колькі дзён была агульна-гарадзкая партыйная сходка. Булановіч прышоў у тэатр яшчэ тады, як жоўтыя рады крэслаў бяздушна блішчэлі сухой пустатой і толькі дзе-ні-дзе самотна чарнелі невялічкія купкі людзей, парушалі гулкую цішыню бубнявай гаворкай.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч сеў адзаду на самым праходзе, сачыў пільна за дзьвярмі, якія што далей, то часьцей і часьцей расчыняліся, прапускаючы новых людзей.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Чакаў яе, Гарнову. З дасадай адводзіў вочы ад незнаёмых людзей, зноў і зноў упінаў іх у дзьверы.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Прабег Арончык угрунь з портфэлем пад пахай. На хаду прывітаўся з ім, нібы задзівіўся:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ты тут ужо?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pjqwlom8jpnbl0jyv6uvltflf5h1f0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124078</id>
    <revision>
      <id>287954</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Тут, — адказаў Булановіч і рад быў, што Арончык пабег. Чамусьці прыкра было, не хацелася з ім цяпер гаварыць.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Заля ўсё напаўнялася, гудзела аднамерным, бурлівым гоманам. У ім разбаўляліся, тонулі ўсе паасобныя зыкі, блыталіся ў дзівосным...»</comment>
      <origin>287954</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2192" sha1="0k4a35hnys41lo5vrlig9gvwn5g0pkt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Тут, — адказаў Булановіч і рад быў, што Арончык пабег. Чамусьці прыкра было, не хацелася з ім цяпер гаварыць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Заля ўсё напаўнялася, гудзела аднамерным, бурлівым гоманам. У ім разбаўляліся, тонулі ўсе паасобныя зыкі, блыталіся ў дзівосным бязладзьдзі. Толькі часам звонкі жаночы сьмех узьлятаў рэзкім зыкам і вызначаўся сярод агульнага гуду.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч усё пазіраў непакойна на дзьверы. Ужо пачало мітусіцца балюча ў вачох, ужо — ня людзі, а плямы аднастайныя, прыкрыя. Хацеў адвярнуцца, але раптам угледзіў Гарнову. Яна яго пазнала, заўважыла. Падышла да яго.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Добры вечар! Ці пазналі мяне?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вядома, пазнаў. Добры вечар! Сядайце.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна села побач. Раптам чагось засьмяялася, зірнула на Булановіча вясёлым іскрыстым поглядам. Бліскучыя вочы убраліся тонкай сеткай прыветных маршчынак, працялі гарэзным агоньчыкам.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч зьдзівіўся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Чаго вы?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Успомніла, як вы былі ў нас. Помніце, вы мне гэтак сур’ёзна тлумачылі, быццам угаварвалі?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ды не… Я проста выкладаў сваю думку. Я-ж ня ведаў, што вам не падабаецца, калі чалавек сур’ёзна гаворыць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А вы, мусіць, любіце сур’ёзна гаварыць? І заўсёды вы так?..&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0k4a35hnys41lo5vrlig9gvwn5g0pkt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288042</id>
      <parentid>287954</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:57:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288042</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2203" sha1="twacbao0iwue4if2u6xpgfwh40j9l69" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}— Тут, — адказаў Булановіч і рад быў, што Арончык пабег. Чамусьці прыкра было, не хацелася з ім цяпер гаварыць.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Заля ўсё напаўнялася, гудзела аднамерным, бурлівым гоманам. У ім разбаўляліся, тонулі ўсе паасобныя зыкі, блыталіся ў дзівосным бязладзьдзі. Толькі часам звонкі жаночы сьмех узьлятаў рэзкім зыкам і вызначаўся сярод агульнага гуду.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч усё пазіраў непакойна на дзьверы. Ужо пачало мітусіцца балюча ў вачох, ужо — ня людзі, а плямы аднастайныя, прыкрыя. Хацеў адвярнуцца, але раптам угледзіў Гарнову. Яна яго пазнала, заўважыла. Падышла да яго.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Добры вечар! Ці пазналі мяне?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Вядома, пазнаў. Добры вечар! Сядайце.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна села побач. Раптам чагось засьмяялася, зірнула на Булановіча вясёлым іскрыстым поглядам. Бліскучыя вочы убраліся тонкай сеткай прыветных маршчынак, працялі гарэзным агоньчыкам.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч зьдзівіўся.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Чаго вы?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Успомніла, як вы былі ў нас. Помніце, вы мне гэтак сур’ёзна тлумачылі, быццам угаварвалі?..&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ды не… Я проста выкладаў сваю думку. Я-ж ня ведаў, што вам не падабаецца, калі чалавек сур’ёзна гаворыць…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— А вы, мусіць, любіце сур’ёзна гаварыць? І заўсёды вы так?..&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>twacbao0iwue4if2u6xpgfwh40j9l69</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124079</id>
    <revision>
      <id>287955</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:49:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Таксама, мусіць, як вы заўсёды жартуеце…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Не, я часам тож сур’ёзна магу…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Булановіч хацеў нешта сказаць; але ў гэты момант узынялася заслона і пачалася сходка. Нейкі час сядзелі моўчкі, слухалі ўважна, што гавораць. Булановіч...»</comment>
      <origin>287955</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2182" sha1="lnery3qe4jgk9hdvto8bshdm2ttr72u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Таксама, мусіць, як вы заўсёды жартуеце…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Не, я часам тож сур’ёзна магу…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч хацеў нешта сказаць; але ў гэты момант узынялася заслона і пачалася сходка. Нейкі час сядзелі моўчкі, слухалі ўважна, што гавораць.
Булановіч заўважыў на сцэне Арончыка, паказаў Гарновай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Глядзеце, ён і там ня ўседзіць спакойна, круціцца, як верацяно.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна ўсьміхнулася, не адказала нічога. А праз хвілінку нахілілася да яго, спыталася ціха:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Слухайце, ці любіце вы сходкі?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Як гэта ці люблю… Я нават ня ведаю, як гэта можна сходкі любіць. Можна справу любіць,
часткай якой і сходкі зьяўляюцца…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Не, я дык люблю сходкі. Асабліва, калі вялікія, дзе многа людзей, дзе ў бурлівым уздыме выяўляецца агульная згода, дзе чалавек разбаўляецца ў масе, губляе сябе, забываецца на сваё асабістае, і жыве, поўніцца гэтым агульным уздымам. Там неяк робішся сьмелым, адважным, пазбаўляешся ўсякіх сумненьняў, усякай жудасьці жыцьцёвай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна троху змаўчала, падумала.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Калісь было многа такіх пекных хвілінак. Цяпер ня тое, цяпер неяк шэрае ўсё. Нудна часам…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч зірнуў на яе з цікавасьцю. Але сказаў нібы зусім бязуважна:&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lnery3qe4jgk9hdvto8bshdm2ttr72u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288041</id>
      <parentid>287955</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:57:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288041</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2193" sha1="dg7sv94ps1r1r04weklihejd6hyo4vn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}— Таксама, мусіць, як вы заўсёды жартуеце…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Не, я часам тож сур’ёзна магу…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч хацеў нешта сказаць; але ў гэты момант узынялася заслона і пачалася сходка. Нейкі час сядзелі моўчкі, слухалі ўважна, што гавораць.
Булановіч заўважыў на сцэне Арончыка, паказаў Гарновай.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Глядзеце, ён і там ня ўседзіць спакойна, круціцца, як верацяно.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна ўсьміхнулася, не адказала нічога. А праз хвілінку нахілілася да яго, спыталася ціха:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Слухайце, ці любіце вы сходкі?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Як гэта ці люблю… Я нават ня ведаю, як гэта можна сходкі любіць. Можна справу любіць, часткай якой і сходкі зьяўляюцца…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Не, я дык люблю сходкі. Асабліва, калі вялікія, дзе многа людзей, дзе ў бурлівым уздыме выяўляецца агульная згода, дзе чалавек разбаўляецца ў масе, губляе сябе, забываецца на сваё асабістае, і жыве, поўніцца гэтым агульным уздымам. Там неяк робішся сьмелым, адважным, пазбаўляешся ўсякіх сумненьняў, усякай жудасьці жыцьцёвай.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна троху змаўчала, падумала.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Калісь было многа такіх пекных хвілінак. Цяпер ня тое, цяпер неяк шэрае ўсё. Нудна часам…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч зірнуў на яе з цікавасьцю. Але сказаў нібы зусім бязуважна:&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dg7sv94ps1r1r04weklihejd6hyo4vn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124080</id>
    <revision>
      <id>287956</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:56:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Усяму свой час. Цяпер, вядома, мінуліся гэтыя, як вы кажаце, пекныя хвіліны. Затое працы цяпер ня менш і нудзіцца часу няма.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Яна быццам ня чула яго слоў. Угледзілася некуды ў прасьцяг задуменным поглядам. Потым зноў загаварыла:&lt;/br&gt; {{gap|2em}}—...»</comment>
      <origin>287956</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2328" sha1="7jomeilrgzelqhffmv1fqufn3xrwh5h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Усяму свой час. Цяпер, вядома, мінуліся гэтыя, як вы кажаце, пекныя хвіліны. Затое працы
цяпер ня менш і нудзіцца часу няма.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна быццам ня чула яго слоў. Угледзілася некуды ў прасьцяг задуменным поглядам. Потым зноў загаварыла:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А дрэнна аднаму, цяжка. Думкі розныя, пустата… Моцы няма, бо моц толькі ў грамадзе, калі так зьліешся з усімі, калі гарыш захапленьнем магутным. Эх, было калісь!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна нават уздыхнула. І ўсё глядзела некуды ў пустату. А на твары смутак глыбокі сьвіціўся, адбіваўся ў вачох ціхім зеленаватым бяздоньнем.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч глядзеў на яе і чуў, як аднекуль з глыбі ўсплывае ў яго нейкае няяснае, непакойнае
пачуцьцё, нейкая зыбучая хваля салодкага суму. Быццам перадаваўся яму настрой Гарновай, быццам той смутак, што халодным бяздоньнем спавіў яе вочы, быццам ён і яго захапляў, блізіў да яе, навяваў глыбокую сымпатыю да гэтай жанчыны.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч зрабіў над сабой патугу і абярнуўся да сцэны. Гвалтам прымушаў сябе слухаць прамоўцу, стараўся ўкласьці ў мазгі кожнае слова, кожную думку, каб толькі разьвеяць гэты непатрэбны настрой.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І выходзіла так: словы запаміналіся, сказы ўкладаліся цалком у галаву, біліся там, гудзелі гудам траскучым, а недзе ў глыбі ціхенька, але ўпарта {{перанос пачатак|ві|лася}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7jomeilrgzelqhffmv1fqufn3xrwh5h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288040</id>
      <parentid>287956</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:56:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288040</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2334" sha1="ozrv9sjf6u2ko51v51x4qs4k9n3abjc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}— Усяму свой час. Цяпер, вядома, мінуліся гэтыя, як вы кажаце, пекныя хвіліны. Затое працы
цяпер ня менш і нудзіцца часу няма.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна быццам ня чула яго слоў. Угледзілася некуды ў прасьцяг задуменным поглядам. Потым зноў загаварыла:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— А дрэнна аднаму, цяжка. Думкі розныя, пустата… Моцы няма, бо моц толькі ў грамадзе, калі так зьліешся з усімі, калі гарыш захапленьнем магутным. Эх, было калісь!..&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна нават уздыхнула. І ўсё глядзела некуды ў пустату. А на твары смутак глыбокі сьвіціўся, адбіваўся ў вачох ціхім зеленаватым бяздоньнем.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч глядзеў на яе і чуў, як аднекуль з глыбі ўсплывае ў яго нейкае няяснае, непакойнае пачуцьцё, нейкая зыбучая хваля салодкага суму. Быццам перадаваўся яму настрой Гарновай, быццам той смутак, што халодным бяздоньнем спавіў яе вочы, быццам ён і яго захапляў, блізіў да яе, навяваў глыбокую сымпатыю да гэтай жанчыны.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч зрабіў над сабой патугу і абярнуўся да сцэны. Гвалтам прымушаў сябе слухаць прамоўцу, стараўся ўкласьці ў мазгі кожнае слова, кожную думку, каб толькі разьвеяць гэты непатрэбны настрой.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І выходзіла так: словы запаміналіся, сказы ўкладаліся цалком у галаву, біліся там, гудзелі гудам траскучым, а недзе ў глыбі ціхенька, але ўпарта {{перанос пачатак|ві|лася}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ozrv9sjf6u2ko51v51x4qs4k9n3abjc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/44</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124081</id>
    <revision>
      <id>287957</id>
      <timestamp>2026-05-28T15:56:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|ві|лася}} асобная думка-дакучлівая, настойная, сьвід- равала нутро цурочкам ціхага суму. Як злавіў сябе Булановіч на думцы на гэтай, узлаваўся і на сябе, і на Гарнову. Рашыў: Калі так, дык пайду. - І хоць нешта цягнула астацца, нешта пры- коўва...»</comment>
      <origin>287957</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1861" sha1="kna6u3dp2tkxvop6d26nalnjlbn6zsu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|ві|лася}} асобная думка-дакучлівая, настойная, сьвід-
равала нутро цурочкам ціхага суму.
Як злавіў сябе Булановіч на думцы на гэтай,
узлаваўся і на сябе, і на Гарнову. Рашыў:
Калі так, дык пайду.
- І хоць нешта цягнула астацца, нешта пры-
коўвала да месца, перамог сябе, узьняўся.
Ну, я пайду. У мяне ёсьць надта пільная
справа. Бывайце!..
Стараўся не глядзець ёй у твар, ня бачыць яе
смутных вачэй. Яна затрымала яго руку. Сказала
шчырым прыяцельскім голасам:
Слухайце, ваходзьцеся вы
калі-небудзь да
нас. У нас, да-душы, няма ніводнага чалавека, з
якім можна б было пагаварыць.
Ён усьміхнуўся.
Дзякую за комплімент.
Не, сапраўды. Калі будзе час вольны, пры-
ходзьце.
І калі ужо завярнуўся ісьці, дадала:
-
Буду чакаць.
Добра. Можа калі і прыду.
І вышаў. Па вуліцы пасігаў шпарка, размашы-
ста, бубнеў сабе пад нос:
Ого! Іш, ты, як яно. Так часам і сапраўды ў
гісторыю ўлезеш. Так і вабіць, так і зацягвае, быц-
цам якое бяздоньне таемнае... Не, брат, пачакай, не
паддамся. Ня хлопчык маленькі... Во толькі сход
прапусьціў нізавошта...
42&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kna6u3dp2tkxvop6d26nalnjlbn6zsu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287958</id>
      <parentid>287957</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T16:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287958</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2113" sha1="qn2zi58pw813928c7g3ad6yjji1ln7b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|ві|лася}} асобная думка — дакучлівая, настойная, сьвідравала нутро цурочкам ціхага суму.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як злавіў сябе Булановіч на думцы на гэтай, узлаваўся і на сябе, і на Гарнову. Рашыў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Калі так, дык пайду.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І хоць нешта цягнула астацца, нешта прыкоўвала да месца, — перамог сябе, узьняўся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, я пайду. У мяне ёсьць надта пільная справа. Бывайце!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Стараўся не глядзець ёй у твар, ня бачыць яе смутных вачэй. Яна затрымала яго руку. Сказала
шчырым прыяцельскім голасам:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Слухайце, заходзьцеся вы калі-небудзь да нас. У нас, да-душы, няма ніводнага чалавека, з
якім можна-б было пагаварыць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ён усьміхнуўся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Дзякую за комплімэнт.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Не, сапраўды. Калі будзе час вольны, прыходзьце.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І калі ўжо завярнуўся ісьці, дадала:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Буду чакаць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Добра. Можа калі і прыду.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І вышаў. Па вуліцы пасігаў шпарка, размашыста, бубнеў сабе пад нос:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ого! Іш, ты, як яно. Так часам і сапраўды ў гісторыю ўлезеш. Так і вабіць, так і зацягвае, быццам якое бяздоньне таемнае… Не, брат, пачакай, не
паддамся. Ня хлопчык маленькі… Во толькі сход прапусьціў нізавошта…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qn2zi58pw813928c7g3ad6yjji1ln7b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288039</id>
      <parentid>287958</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288039</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2127" sha1="tsbf742s0aj8effy3w21pztnqkmjvwu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|ві|лася}} асобная думка — дакучлівая, настойная, сьвідравала нутро цурочкам ціхага суму.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Як злавіў сябе Булановіч на думцы на гэтай, узлаваўся і на сябе, і на Гарнову. Рашыў:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Калі так, дык пайду.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І хоць нешта цягнула астацца, нешта прыкоўвала да месца, — перамог сябе, узьняўся.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ну, я пайду. У мяне ёсьць надта пільная справа. Бывайце!..&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Стараўся не глядзець ёй у твар, ня бачыць яе смутных вачэй. Яна затрымала яго руку. Сказала шчырым прыяцельскім голасам:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Слухайце, заходзьцеся вы калі-небудзь да нас. У нас, да-душы, няма ніводнага чалавека, з якім можна-б было пагаварыць.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Ён усьміхнуўся.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Дзякую за комплімэнт.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Не, сапраўды. Калі будзе час вольны, прыходзьце.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І калі ўжо завярнуўся ісьці, дадала:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Буду чакаць.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Добра. Можа калі і прыду.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І вышаў. Па вуліцы пасігаў шпарка, размашыста, бубнеў сабе пад нос:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ого! Іш, ты, як яно. Так часам і сапраўды ў гісторыю ўлезеш. Так і вабіць, так і зацягвае, быццам якое бяздоньне таемнае… Не, брат, пачакай, не
паддамся. Ня хлопчык маленькі… Во толькі сход прапусьціў нізавошта…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tsbf742s0aj8effy3w21pztnqkmjvwu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/45</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124082</id>
    <revision>
      <id>287959</id>
      <timestamp>2026-05-28T16:33:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Гэта так ён казаў, запэўніваў сам сябе ў гэтым, хацеў, каб так думаць. Але думкам хіба загадаеш? Хіба прымусіш сваё ўяўленьне не маляваць таго смутнага твару, тых вачэй выразьлівых, ахінутых зеленаватай пялёнкай таемнага суму?..  &lt;center&gt;3&lt;/center&gt; {{gap|2em}}—...»</comment>
      <origin>287959</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1871" sha1="jrpv4171yrssl5jktf234eslwypwhjz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}Гэта так ён казаў, запэўніваў сам сябе ў гэтым, хацеў, каб так думаць. Але думкам хіба загадаеш? Хіба прымусіш сваё ўяўленьне не маляваць таго
смутнага твару, тых вачэй выразьлівых, ахінутых зеленаватай пялёнкай таемнага суму?..

&lt;center&gt;3&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}— Дзядзька Булановіч! Вам цёця Марына запіску прыслала.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч няўцямна зірнуў на маленькую дзяўчынку. Адразу нават ня ўспомніў, не зразумеў, у чым справа. Потым схапіўся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гарнова…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Узяў невялічкі кавалак паперы, разгарнуў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}«Тав. Булановіч! Прашу вас прыйсьці сёньня ўвечары да мяне, маю сказаць нешта важнае. Гарнова».&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Нешта мае сказаць, просіць прыйсьці… Што за штука?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І ён пачаў рабіць розныя здагадкі. Углыбіўся ў думкі і на дзяўчынку забыўся. Тая пра сябе напамянула.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Цёця Марына прасіла, каб адказ далі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Адказ… Які-ж адказ? Пайсьці ці не?.. Але — чаго-ж там… Баіцца ён хіба, ці што? Вядома, пайсьці. Нават цікава, што скажа яна.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Перадай, што — добра.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Бывайце!&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jrpv4171yrssl5jktf234eslwypwhjz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288038</id>
      <parentid>287959</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:54:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288038</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1886" sha1="g5qh3yukx51gve8bmva7kjrs2evomfl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}Гэта так ён казаў, запэўніваў сам сябе ў гэтым, хацеў, каб так думаць. Але думкам хіба загадаеш? Хіба прымусіш сваё ўяўленьне не маляваць таго
смутнага твару, тых вачэй выразьлівых, ахінутых зеленаватай пялёнкай таемнага суму?..

&lt;center&gt;'''3&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}— Дзядзька Булановіч! Вам цёця Марына запіску прыслала.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч няўцямна зірнуў на маленькую дзяўчынку. Адразу нават ня ўспомніў, не зразумеў, у чым справа. Потым схапіўся.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Гарнова…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Узяў невялічкі кавалак паперы, разгарнуў.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}«Тав. Булановіч! Прашу вас прыйсьці сёньня ўвечары да мяне, маю сказаць нешта важнае. Гарнова».&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Нешта мае сказаць, просіць прыйсьці… Што за штука?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І ён пачаў рабіць розныя здагадкі. Углыбіўся ў думкі і на дзяўчынку забыўся. Тая пра сябе напамянула.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Цёця Марына прасіла, каб адказ далі.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— А…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Адказ… Які-ж адказ? Пайсьці ці не?.. Але — чаго-ж там… Баіцца ён хіба, ці што? Вядома, пайсьці. Нават цікава, што скажа яна.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Перадай, што — добра.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Бывайце!&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g5qh3yukx51gve8bmva7kjrs2evomfl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/46</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124083</id>
    <revision>
      <id>287960</id>
      <timestamp>2026-05-28T16:38:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}У Булановіча думкі роілам завіхрыліся, зблыталіся ў зыбучы бязладны клубок. І толькі да болю яскрава, выразна стаяла ў галаве турбуючым гнётам:&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Што яна скажа?&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Цэлы дзень мардаваўся сярод плоймы напружаных думак, здагадак. А як...»</comment>
      <origin>287960</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2198" sha1="ew4ee10vylaocar1t9hijsdap54griq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}У Булановіча думкі роілам завіхрыліся, зблыталіся ў зыбучы бязладны клубок. І толькі да болю яскрава, выразна стаяла ў галаве турбуючым гнётам:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Што яна скажа?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Цэлы дзень мардаваўся сярод плоймы напружаных думак, здагадак. А як горад ужо захінуўся ў душную вопратку летняга вечару, пашоў да Гарновай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Дзіўна бывае ў вечары на ўскраіне гораду. Па завулках крыўлястых, вузенечкіх, па куточках
прытульных змрок нікае неяк старожка, цікуючы. Хавае ў сябе пад палой усё-чыста, на абрысы прадметаў воўну накладае густую, робіць іх акруглымі, мяккімі. Абымае, сьціскае будынкі чарнатой непрагляднай, цалуецца з вокнамі — бліскучымі засланкамі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І ціха, бязьлюдна ў завулках глухіх. Як ідзеш, толькі гукі ўласных крокаў раскідаюцца гулкай чаргой, прабіваюць пухкі застой цішыні. Ды часам насустрач пераборам блытаным прыляцяць з-за
рогу нечаканыя крокі нейкай кампаніі, і дружная гутарка, сьмех раптам абудзіць напружаны спакой.
Выбухне ўраз з маўклівае цемры, празычыць над вухам і неўзабаве сьціхне недзе адзаду. Здалёк яшчэ раз адгукнецца гульліва-прарэзьлівым сьмехам.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч ледзь адшукаў той дом, дзе калісь быў разам з Арончыкам. А, знайшоўшы, часінку&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ew4ee10vylaocar1t9hijsdap54griq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288037</id>
      <parentid>287960</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288037</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2204" sha1="kgrg0mhxn2fxkf9ceh44jcl6b0l9flc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}У Булановіча думкі роілам завіхрыліся, зблыталіся ў зыбучы бязладны клубок. І толькі да болю яскрава, выразна стаяла ў галаве турбуючым гнётам:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Што яна скажа?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Цэлы дзень мардаваўся сярод плоймы напружаных думак, здагадак. А як горад ужо захінуўся ў душную вопратку летняга вечару, пашоў да Гарновай.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Дзіўна бывае ў вечары на ўскраіне гораду. Па завулках крыўлястых, вузенечкіх, па куточках
прытульных змрок нікае неяк старожка, цікуючы. Хавае ў сябе пад палой усё-чыста, на абрысы прадметаў воўну накладае густую, робіць іх акруглымі, мяккімі. Абымае, сьціскае будынкі чарнатой непрагляднай, цалуецца з вокнамі — бліскучымі засланкамі.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І ціха, бязьлюдна ў завулках глухіх. Як ідзеш, толькі гукі ўласных крокаў раскідаюцца гулкай чаргой, прабіваюць пухкі застой цішыні. Ды часам насустрач пераборам блытаным прыляцяць з-за рогу нечаканыя крокі нейкай кампаніі, і дружная гутарка, сьмех раптам абудзіць напружаны спакой. Выбухне ўраз з маўклівае цемры, празычыць над вухам і неўзабаве сьціхне недзе адзаду. Здалёк яшчэ раз адгукнецца гульліва-прарэзьлівым сьмехам.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч ледзь адшукаў той дом, дзе калісь быў разам з Арончыкам. А, знайшоўшы, часінку&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kgrg0mhxn2fxkf9ceh44jcl6b0l9flc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/47</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124084</id>
    <revision>
      <id>287961</id>
      <timestamp>2026-05-28T16:44:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «стаяў, ня важыўся ўваходзіць. Зьбіраў думкі да ладу, апошні раз меркаваў, як яму лепш абыйсьціся з Гарновай. Потым узыняўся на ганак, таргануў моцна званок.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Вышла незнаёмая жанчына, мусіць з выхавальніц тутэйшых. Яго, пэўна, пазнала, бо запрасіла...»</comment>
      <origin>287961</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2256" sha1="k3ejs798wvvma23vbv7uhzwm8ma4lqa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;стаяў, ня важыўся ўваходзіць. Зьбіраў думкі да ладу, апошні раз меркаваў, як яму лепш абыйсьціся з Гарновай. Потым узыняўся на ганак, таргануў моцна званок.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вышла незнаёмая жанчына, мусіць з выхавальніц тутэйшых. Яго, пэўна, пазнала, бо запрасіла
адразу:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Заходзьце!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І павяла некуды ў задні пакой.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Перад дзьвярмі Булановіч спыніўся, азірнуўся зьдзіўлена. З-за дзьвярэй няслася жвавая гутарка,
сьмех. Відаць, сышлася нейкая вясёлая кампанія.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Але ўжо позна было разважаць. Увайшоў сьледам за жанчынай, што яго прывяла. Перш-на-перш убачыў Гарнову. Сядзела на крэсьле каля стала глядзела на яго ўпартым гарэзьлівым поглядам. На
твары — весялосьць, задорнасьць гульлівая, з вачэй праменьнем іскрыстым пырскае сьмех. А вакол
яе — колькі дзяўчат, хлопцаў таксама.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Адзін асабліва яскрава адбіўся ў ваччу ў Булановіча. Оядзеў ён воддаль, асобна. Яшчэ малады, але лысы, — лоб закаціўся на самае цемя. На папяляста-шэрым твары разьліта сумная лятуценнасьць, журба ціхамірная. Здавалася — нейкае ціхае гора
яго ахінула, прыціснула, налажыла на твар сваю цяжкую пячатку.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Як увайшоў Булановіч, усе на хвілінку сьціхлі. Вітаючыся з ім, шчупалі прыкрымі цікавымі {{перанос пачатак|погля|дамі}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k3ejs798wvvma23vbv7uhzwm8ma4lqa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287962</id>
      <parentid>287961</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T16:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287962</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2256" sha1="lnjlbyikxyjkpj8xrlpjdj4yoohl2m5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;стаяў, ня важыўся ўваходзіць. Зьбіраў думкі да ладу, апошні раз меркаваў, як яму лепш абыйсьціся з Гарновай. Потым узыняўся на ганак, таргануў моцна званок.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вышла незнаёмая жанчына, мусіць з выхавальніц тутэйшых. Яго, пэўна, пазнала, бо запрасіла
адразу:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Заходзьце!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І павяла некуды ў задні пакой.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Перад дзьвярмі Булановіч спыніўся, азірнуўся зьдзіўлена. З-за дзьвярэй няслася жвавая гутарка,
сьмех. Відаць, сышлася нейкая вясёлая кампанія.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Але ўжо позна было разважаць. Увайшоў сьледам за жанчынай, што яго прывяла. Перш-на-перш убачыў Гарнову. Сядзела на крэсьле каля стала глядзела на яго ўпартым гарэзьлівым поглядам. На
твары — весялосьць, задорнасьць гульлівая, з вачэй праменьнем іскрыстым пырскае сьмех. А вакол
яе — колькі дзяўчат, хлопцаў таксама.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Адзін асабліва яскрава адбіўся ў ваччу ў Булановіча. Сядзеў ён воддаль, асобна. Яшчэ малады, але лысы, — лоб закаціўся на самае цемя. На папяляста-шэрым твары разьліта сумная лятуценнасьць, журба ціхамірная. Здавалася — нейкае ціхае гора
яго ахінула, прыціснула, налажыла на твар сваю цяжкую пячатку.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Як увайшоў Булановіч, усе на хвілінку сьціхлі. Вітаючыся з ім, шчупалі прыкрымі цікавымі {{перанос пачатак|погля|дамі}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lnjlbyikxyjkpj8xrlpjdj4yoohl2m5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287963</id>
      <parentid>287962</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T16:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287963</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2259" sha1="jsrsneksj91ku5q68z7ec79oiam8cp1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;стаяў, ня важыўся ўваходзіць. Зьбіраў думкі да ладу, апошні раз меркаваў, як яму лепш абыйсьціся з Гарновай. Потым узыняўся на ганак, таргануў моцна званок.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вышла незнаёмая жанчына, мусіць з выхавальніц тутэйшых. Яго, пэўна, пазнала, бо запрасіла
адразу:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Заходзьце!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І павяла некуды ў задні пакой.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Перад дзьвярмі Булановіч спыніўся, азірнуўся зьдзіўлена. З-за дзьвярэй няслася жвавая гутарка,
сьмех. Відаць, сышлася нейкая вясёлая кампанія.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Але ўжо позна было разважаць. Увайшоў сьледам за жанчынай, што яго прывяла. Перш-на-перш убачыў Гарнову. Сядзела на крэсьле каля стала і глядзела на яго ўпартым гарэзьлівым поглядам. На твары — весялосьць, задорнасьць гульлівая, з вачэй праменьнем іскрыстым пырскае сьмех. А вакол
яе — колькі дзяўчат, хлопцаў таксама.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Адзін асабліва яскрава адбіўся ў ваччу ў Булановіча. Сядзеў ён воддаль, асобна. Яшчэ малады, але лысы, — лоб закаціўся на самае цемя. На папяляста-шэрым твары разьліта сумная лятуценнасьць, журба ціхамірная. Здавалася — нейкае ціхае гора
яго ахінула, прыціснула, налажыла на твар сваю цяжкую пячатку.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Як увайшоў Булановіч, усе на хвілінку сьціхлі. Вітаючыся з ім, шчупалі прыкрымі цікавымі {{перанос пачатак|погля|дамі}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jsrsneksj91ku5q68z7ec79oiam8cp1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288036</id>
      <parentid>287963</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288036</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2264" sha1="96d957nfbftip2nyvgiymbf8rpkdjdb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;стаяў, ня важыўся ўваходзіць. Зьбіраў думкі да ладу, апошні раз меркаваў, як яму лепш абыйсьціся з Гарновай. Потым узыняўся на ганак, таргануў моцна званок.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Вышла незнаёмая жанчына, мусіць з выхавальніц тутэйшых. Яго, пэўна, пазнала, бо запрасіла
адразу:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Заходзьце!&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І павяла некуды ў задні пакой.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Перад дзьвярмі Булановіч спыніўся, азірнуўся зьдзіўлена. З-за дзьвярэй няслася жвавая гутарка,
сьмех. Відаць, сышлася нейкая вясёлая кампанія.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Але ўжо позна было разважаць. Увайшоў сьледам за жанчынай, што яго прывяла. Перш-на-перш убачыў Гарнову. Сядзела на крэсьле каля стала і глядзела на яго ўпартым гарэзьлівым поглядам. На твары — весялосьць, задорнасьць гульлівая, з вачэй праменьнем іскрыстым пырскае сьмех. А вакол яе — колькі дзяўчат, хлопцаў таксама.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Адзін асабліва яскрава адбіўся ў ваччу ў Булановіча. Сядзеў ён воддаль, асобна. Яшчэ малады, але лысы, — лоб закаціўся на самае цемя. На папяляста-шэрым твары разьліта сумная лятуценнасьць, журба ціхамірная. Здавалася — нейкае ціхае гора яго ахінула, прыціснула, налажыла на твар сваю цяжкую пячатку.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Як увайшоў Булановіч, усе на хвілінку сьціхлі. Вітаючыся з ім, шчупалі прыкрымі цікавымі {{перанос пачатак|погля|дамі}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>96d957nfbftip2nyvgiymbf8rpkdjdb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/48</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124085</id>
    <revision>
      <id>287964</id>
      <timestamp>2026-05-28T16:51:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|погля|дамі}}. А потым зноў загаварылі, зарагаталі, не зважалі больш на яго.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Булановіч сеў воддаль і ня знаў, што рабіць. Расло ўнутры нездаволеньне. Лаяў у думках сябе, што прышоў, і меркаваў, як-бы хутчэй уцячы.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Гарнова пады...»</comment>
      <origin>287964</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2141" sha1="d51vtwk8r7ntaasi2hn3ho5b3qg0toy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|погля|дамі}}. А потым зноў загаварылі, зарагаталі, не зважалі больш на яго.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч сеў воддаль і ня знаў, што рабіць. Расло ўнутры нездаволеньне. Лаяў у думках сябе,
што прышоў, і меркаваў, як-бы хутчэй уцячы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гарнова падышла да яго, села поплеч.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я думала, вы ня прыдзеце… Я чакала вас дужа… сапраўды…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч зірнуў на яе з задзіўленьнем.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я не разумею ўсё-ткі, што можа ў вас быць такога, аб чым пільна трэба сказаць мне.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ёсьць нештачка. Ня надта пільнае, праўда… Але не, не… дужа пільнае, такое, з чым нельга чакаць, з чым я не магу, ня ўмею чакаць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вочы яе загарэліся шчырым агнём. Булановіч адвярнуўся, ня мог глядзець у гэтыя вочы. Цягнулі яны да сябе чароўным магнэсам, абуджалі ў грудзёх бурлівае, палкае.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Дык, я спадзяюся, вы скажаце зараз гэтае «нештачка»?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Зараз? Не, гэта ня можна… не, не скажу…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Дзякую. Дык нашто-ж я цягнуўся сюды вярсты дзьве. Хіба на тое, каб пабачыць гэтую вашу кампанію?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна нібы засмуцілася. Праказала пакрыўджаным голасам:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Няўжо вам так цяжка прыйсьці да мяне? Дык ня варта было сябе турбаваць, не пашлі-б і годзе…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d51vtwk8r7ntaasi2hn3ho5b3qg0toy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288035</id>
      <parentid>287964</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:44:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288035</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2153" sha1="to68orq7t9j4o8vshyldki4l1bvozos" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|погля|дамі}}. А потым зноў загаварылі, зарагаталі, не зважалі больш на яго.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч сеў воддаль і ня знаў, што рабіць. Расло ўнутры нездаволеньне. Лаяў у думках сябе,
што прышоў, і меркаваў, як-бы хутчэй уцячы.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Гарнова падышла да яго, села поплеч.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Я думала, вы ня прыдзеце… Я чакала вас дужа… сапраўды…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч зірнуў на яе з задзіўленьнем.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Я не разумею ўсё-ткі, што можа ў вас быць такога, аб чым пільна трэба сказаць мне.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ёсьць нештачка. Ня надта пільнае, праўда… Але не, не… дужа пільнае, такое, з чым нельга чакаць, з чым я не магу, ня ўмею чакаць.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Вочы яе загарэліся шчырым агнём. Булановіч адвярнуўся, ня мог глядзець у гэтыя вочы. Цягнулі яны да сябе чароўным магнэсам, абуджалі ў грудзёх бурлівае, палкае.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Дык, я спадзяюся, вы скажаце зараз гэтае «нештачка»?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Зараз? Не, гэта ня можна… не, не скажу…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Дзякую. Дык нашто-ж я цягнуўся сюды вярсты дзьве. Хіба на тое, каб пабачыць гэтую вашу кампанію?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна нібы засмуцілася. Праказала пакрыўджаным голасам:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Няўжо вам так цяжка прыйсьці да мяне? Дык ня варта было сябе турбаваць, не пашлі-б і годзе…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>to68orq7t9j4o8vshyldki4l1bvozos</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/49</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124086</id>
    <revision>
      <id>287965</id>
      <timestamp>2026-05-28T16:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Булановіч падумаў і прызнаўся самому сабе, што схлусіў, што йшоў ён сюды ня толькі затым, каб пачуць гэтае «нешта». Проста цягнула, каб пабачыць яе, каб пабыць з ёй, пагутарыць. І сорамна троху зрабілася. Праказаў, нібы ў замяшаньні:&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Не, ня...»</comment>
      <origin>287965</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2324" sha1="6rj2c1ch8qdjuuke1e72ltbt7c6xv6x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}Булановіч падумаў і прызнаўся самому сабе, што схлусіў, што йшоў ён сюды ня толькі затым, каб пачуць гэтае «нешта». Проста цягнула, каб пабачыць яе, каб пабыць з ёй, пагутарыць. І сорамна
троху зрабілася. Праказаў, нібы ў замяшаньні:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Не, ня ў тым… але многа работы, час дарагі…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— У, падумаеш — многа работы… Хлусіце вы, во што…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Не, выбачайце, вы ня маеце права мяне дакараць за гэта, бо ня мелі яшчэ часу пераканацца ў тым, што я здольны гаварыць няпраўду.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ат, ведаю я вас усіх…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Маўчалі хвілінку. Яна ўтаропіла вочы ў падлогу, думала аб нечым, церабіла нэрвова сукенку. А Булановічу чамусьці весела стала, захацелася гаварыць. Аб глупстве якім, аб драбніцах, абы не маўчаць. Ён запытаў жартаўліва:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А гэта ў вас, мусіць вялікі сакрэт, трэба гаварыць пры зачыненых дзьвярох?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вядома. Затым я вам сёньня і не скажу нічога… Слухайце, — раптам пачала яна сур’ёзна і шчыра. — Вы выбачайце, але гэта вышла зусім неспадзявана. Я сапраўды хацела пагутарыць з вамі.
Мне хочацца многа чаго сказаць вам. Але сышліся вось гэтыя… прынясла іх нялёгкая… Во што, дайце мне абяцаньне, шчырае, сяброўскае, што вы прыдзеце да мяне калі-небудзь пасьля. Самі, ведаеце, без запрашаньня… Добра?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч троху падумаў.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6rj2c1ch8qdjuuke1e72ltbt7c6xv6x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288034</id>
      <parentid>287965</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:44:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288034</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2333" sha1="cp2dkvqej9yjp17y5z87vjebb1bpzjy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}Булановіч падумаў і прызнаўся самому сабе, што схлусіў, што йшоў ён сюды ня толькі затым, каб пачуць гэтае «нешта». Проста цягнула, каб пабачыць яе, каб пабыць з ёй, пагутарыць. І сорамна
троху зрабілася. Праказаў, нібы ў замяшаньні:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Не, ня ў тым… але многа работы, час дарагі…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— У, падумаеш — многа работы… Хлусіце вы, во што…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Не, выбачайце, вы ня маеце права мяне дакараць за гэта, бо ня мелі яшчэ часу пераканацца ў тым, што я здольны гаварыць няпраўду.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ат, ведаю я вас усіх…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Маўчалі хвілінку. Яна ўтаропіла вочы ў падлогу, думала аб нечым, церабіла нэрвова сукенку. А Булановічу чамусьці весела стала, захацелася гаварыць. Аб глупстве якім, аб драбніцах, абы не маўчаць. Ён запытаў жартаўліва:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— А гэта ў вас, мусіць вялікі сакрэт, трэба гаварыць пры зачыненых дзьвярох?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Вядома. Затым я вам сёньня і не скажу нічога… Слухайце, — раптам пачала яна сур’ёзна і шчыра. — Вы выбачайце, але гэта вышла зусім неспадзявана. Я сапраўды хацела пагутарыць з вамі. Мне хочацца многа чаго сказаць вам. Але сышліся вось гэтыя… прынясла іх нялёгкая… Во што, дайце мне абяцаньне, шчырае, сяброўскае, што вы прыдзеце да мяне калі-небудзь пасьля. Самі, ведаеце, без запрашаньня… Добра?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч троху падумаў.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cp2dkvqej9yjp17y5z87vjebb1bpzjy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/50</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124087</id>
    <revision>
      <id>287966</id>
      <timestamp>2026-05-28T17:08:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Добра, прыду. Ня думайце, што мне так ужо прыкра прыходзіць да вас…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Ну, вось і добра. Тады я скажу вам «нештачка»… Абавязкова скажу.&lt;/br&gt;  {{gap|2em}}Яна зірнула на яго ваблівым, хітраватым поглядам, які ў Булановіча ўзьняў у нутры прыемнае аб...»</comment>
      <origin>287966</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2063" sha1="pzymuphe4mfvig2srargi1ivq770nb3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Добра, прыду. Ня думайце, што мне так ужо прыкра прыходзіць да вас…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, вось і добра. Тады я скажу вам «нештачка»… Абавязкова скажу.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна зірнула на яго ваблівым, хітраватым поглядам, які ў Булановіча ўзьняў у нутры прыемнае абурэньне, прымусіў яшчэ раз сказаць:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Добра, прыду.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Потым гаварылі аб чым-пападзя. Між іншага Булановіч спытаўся:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Хто гэта той лысы, з вачмі гэткімі сумнымі?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А гэта настаўнік адзін, Абшарскі. Кахае мяне…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— І ня мае ўзаемнасьці?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вядома. Але нішто, не дакучае, больш моўчкі глядзіць сумнымі вачмі ды ўздыхае. Я ўжо прывыкла…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч уважна паглядзеў на Абшарскага. Стрэўся на момант з яго нярухомым поглядам і адвярнуўся міжвольна з пачуцьцём нейкай грэблівай жаласьці. Так адварочваюцца, калі стрэнуцца з ліхаманкава-напружаным поглядам хворага.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А Абшарскі быццам застыгнуў, упяўшы ў іх бок свае адзервянелыя вочы. І ўвесь час, пакуль не пашоў, Булановіч адчуваў на сабе гэты ўпарты, ліпучы погляд.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Прыкра было. Затым і не сядзеў доўга. Устаў, разьвітаўся з усімі. Гарнова яшчэ раз шапарнула:&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pzymuphe4mfvig2srargi1ivq770nb3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288033</id>
      <parentid>287966</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:43:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288033</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2073" sha1="2ngnoi5aijwd428lo57gtwzeppdnf8o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}— Добра, прыду. Ня думайце, што мне так ужо прыкра прыходзіць да вас…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, вось і добра. Тады я скажу вам «нештачка»… Абавязкова скажу.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна зірнула на яго ваблівым, хітраватым поглядам, які ў Булановіча ўзьняў у нутры прыемнае абурэньне, прымусіў яшчэ раз сказаць:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Добра, прыду.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Потым гаварылі аб чым-пападзя. Між іншага Булановіч спытаўся:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Хто гэта той лысы, з вачмі гэткімі сумнымі?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— А гэта настаўнік адзін, Абшарскі. Кахае мяне…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— І ня мае ўзаемнасьці?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Вядома. Але нішто, не дакучае, больш моўчкі глядзіць сумнымі вачмі ды ўздыхае. Я ўжо прывыкла…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч уважна паглядзеў на Абшарскага. Стрэўся на момант з яго нярухомым поглядам і адвярнуўся міжвольна з пачуцьцём нейкай грэблівай жаласьці. Так адварочваюцца, калі стрэнуцца з ліхаманкава-напружаным поглядам хворага.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}А Абшарскі быццам застыгнуў, упяўшы ў іх бок свае адзервянелыя вочы. І ўвесь час, пакуль не пашоў, Булановіч адчуваў на сабе гэты ўпарты, ліпучы погляд.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Прыкра было. Затым і не сядзеў доўга. Устаў, разьвітаўся з усімі. Гарнова яшчэ раз шапарнула:&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2ngnoi5aijwd428lo57gtwzeppdnf8o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>На чыгунцы (1928)/На чыгунцы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124088</id>
    <revision>
      <id>287967</id>
      <timestamp>2026-05-28T17:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = На чыгунцы  | аўтар     = Міхась Зарэцкі  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні =   | наступны  = [[На чыгунцы (1928)/Кветка пажоўклая|Кветка пажоўклая]]  | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: На чыгунцы (Зарэ...»</comment>
      <origin>287967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="653" sha1="84ws0exx3jntsfkyab0n2hn0pc9o9im" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = На чыгунцы
 | аўтар     = Міхась Зарэцкі
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = 
 | наступны  = [[На чыгунцы (1928)/Кветка пажоўклая|Кветка пажоўклая]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На чыгунцы (Зарэцкі, апавяданьне)]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;На чыгунцы (1928).pdf&quot; from=&quot;7&quot; to=&quot;33&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>84ws0exx3jntsfkyab0n2hn0pc9o9im</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/51</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124089</id>
    <revision>
      <id>287968</id>
      <timestamp>2026-05-28T17:15:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Дык прыходзьце калі. Мо’ ў нядзелю ў дзень… пойдзем гуляць куды-небудзь. За горад, далёка-далёка…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Абшарскі таксама ўзьняўся.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Нам па дарозе, здаецца. Пойдзем разам.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Булановіч зьвярнуў увагу на яго голас. Якраз такі, я...»</comment>
      <origin>287968</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2034" sha1="mvzk0odq0u8c8nhduit469dih2t6qxg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Дык прыходзьце калі. Мо’ ў нядзелю ў дзень… пойдзем гуляць куды-небудзь. За горад, далёка-далёка…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Абшарскі таксама ўзьняўся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Нам па дарозе, здаецца. Пойдзем разам.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч зьвярнуў увагу на яго голас. Якраз такі, якога ён і чакаў: ціхі, марудны, працяты
нейкай цяжарнай зморай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Адказаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Калі ласка. Весялей будзе йсьці.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Пашлі. Ладны час абодва маўчалі. Потым пачаў гаварыць Абшарскі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Скажэце, калі ласка, вы даўно знаёмы з Гарновай?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Не, усяго толькі з тыдзень ці два.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Толькі? — быццам зьдзівіўся ён.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Троху змаўчаў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, як яна ўпадабалася вам?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч не чакаў гэтага запытаньня. Ня знаў, што адказаць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Выбачайце, але я не разумею — як, з якога боку ці ўпадабалася…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Наогул, з усіх бакоў: як жанчына, як чалавек, ну… як працаўніца…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Так сабе…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч наўмысьля адказаў так бязуважна. Чакаў, што будзе далей.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Не, мусіць, вы мала яе знаеце. Яна надта добрая жанчына. Такая харошая, ласкавая, ветлая.
Я скажу вам ад шчырага сэрца, што такую жанчыну&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mvzk0odq0u8c8nhduit469dih2t6qxg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288032</id>
      <parentid>287968</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:42:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288032</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2052" sha1="8y5n6htg1erbpqdge4c8np8jff12xla" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}— Дык прыходзьце калі. Мо’ ў нядзелю ў дзень… пойдзем гуляць куды-небудзь. За горад, далёка-далёка…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Абшарскі таксама ўзьняўся.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Нам па дарозе, здаецца. Пойдзем разам.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч зьвярнуў увагу на яго голас. Якраз такі, якога ён і чакаў: ціхі, марудны, працяты
нейкай цяжарнай зморай.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Адказаў:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Калі ласка. Весялей будзе йсьці.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Пашлі. Ладны час абодва маўчалі. Потым пачаў гаварыць Абшарскі.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Скажэце, калі ласка, вы даўно знаёмы з Гарновай?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Не, усяго толькі з тыдзень ці два.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Толькі? — быццам зьдзівіўся ён.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Троху змаўчаў.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ну, як яна ўпадабалася вам?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч не чакаў гэтага запытаньня. Ня знаў, што адказаць.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Выбачайце, але я не разумею — як, з якога боку ці ўпадабалася…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Наогул, з усіх бакоў: як жанчына, як чалавек, ну… як працаўніца…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Так сабе…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч наўмысьля адказаў так бязуважна. Чакаў, што будзе далей.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Не, мусіць, вы мала яе знаеце. Яна надта добрая жанчына. Такая харошая, ласкавая, ветлая. Я скажу вам ад шчырага сэрца, што такую жанчыну&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8y5n6htg1erbpqdge4c8np8jff12xla</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/52</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124090</id>
    <revision>
      <id>287969</id>
      <timestamp>2026-05-28T17:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «трудна знайсьці… Колькі ў ёй жыцьця, колькі прыгожых, чароўных рухаў душы! Яна быццам саткана ўся з дзівосных перажываньняў, з квяцістых мар, з хараства нязвычайнага…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}І пашоў, і пашоў. Пацягнуў сваім ціхім, аднатонна-пявучым голасам. Здаецца, н...»</comment>
      <origin>287969</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2251" sha1="5s6yruznx7ub5w10rt7m06ejce90a4d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;трудна знайсьці… Колькі ў ёй жыцьця, колькі прыгожых, чароўных рухаў душы! Яна быццам саткана ўся з дзівосных перажываньняў, з квяцістых мар, з хараства нязвычайнага…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І пашоў, і пашоў. Пацягнуў сваім ціхім, аднатонна-пявучым голасам. Здаецца, не зважаў ён ні на Булановіча, ні на ўсё, што навокал яго. Углыбіўся ў сябе, сам сабе гаварыў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А Булановіч думаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}«Ткі не на жартачкі ён закахаўся ў яе. Бедны поэта! Ці ведае ён, што трухляцінай нясе ад яго поэтычных дыфірамбаў, што сам ён выдае нейкім трухлявым пасьледкам даўно прамінулых гадоў».&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А Абшарскі ўсё гаварыў, усё выслаўляў сваю каханую. Урэшце ўжо надакучыла Булановічу. Расла дасада, злосьць на яго. Быццам ня мае аб чым гаварыць больш, як толькі аб ёй…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І дужа рад быў Булановіч, калі, урэшце, яго падарожнік спыніўся й сказаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, я налева.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А я направа.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Разьвіталіся. Абшарскі зьнік у цемры неяк ціха, нячутна, быццам і ня было ято тут, быццам ня
йшоў з ім Булановіч, а толькі думаў пра яго.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч пайшоў сваёй дарогай. Думаў, ідучы:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}«Дзіўны чалавек. «Не от мира сего»…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І наогул было ўражаньне ў Булановіча, што акунуўся ён у нейкі асобны, дзіўны сьвет, у якім
ён чужы і яму ўсе чужыя.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5s6yruznx7ub5w10rt7m06ejce90a4d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288031</id>
      <parentid>287969</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:41:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288031</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2262" sha1="5wva51edssj02ywmap0hfmt59x3gu1l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;трудна знайсьці… Колькі ў ёй жыцьця, колькі прыгожых, чароўных рухаў душы! Яна быццам саткана ўся з дзівосных перажываньняў, з квяцістых мар, з хараства нязвычайнага…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І пашоў, і пашоў. Пацягнуў сваім ціхім, аднатонна-пявучым голасам. Здаецца, не зважаў ён ні на Булановіча, ні на ўсё, што навокал яго. Углыбіўся ў сябе, сам сабе гаварыў.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}А Булановіч думаў:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}«Ткі не на жартачкі ён закахаўся ў яе. Бедны поэта! Ці ведае ён, што трухляцінай нясе ад яго поэтычных дыфірамбаў, што сам ён выдае нейкім трухлявым пасьледкам даўно прамінулых гадоў».&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}А Абшарскі ўсё гаварыў, усё выслаўляў сваю каханую. Урэшце ўжо надакучыла Булановічу. Расла дасада, злосьць на яго. Быццам ня мае аб чым гаварыць больш, як толькі аб ёй…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І дужа рад быў Булановіч, калі, урэшце, яго падарожнік спыніўся й сказаў:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ну, я налева.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— А я направа.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Разьвіталіся. Абшарскі зьнік у цемры неяк ціха, нячутна, быццам і ня было ято тут, быццам ня йшоў з ім Булановіч, а толькі думаў пра яго.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч пайшоў сваёй дарогай. Думаў, ідучы:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}«Дзіўны чалавек. «Не от мира сего»…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І наогул было ўражаньне ў Булановіча, што акунуўся ён у нейкі асобны, дзіўны сьвет, у якім
ён чужы і яму ўсе чужыя.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5wva51edssj02ywmap0hfmt59x3gu1l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/155</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124091</id>
    <revision>
      <id>287970</id>
      <timestamp>2026-05-28T18:19:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}І ў Карызны да злосьці і нянавісьці памалу далучалася няясная трывога, а сьледам за ей ледзяным цурочкам тачыўся ўжо ў сэрца яго неразлучны спадарожнік апошніх дзён — грозны няўхільны страх. Ён разумеў, што Зелянюкова перамога — гэта мо...»</comment>
      <origin>287970</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5282" sha1="h096znckhcfckvtc96riod2rxbcko1a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}І ў Карызны да злосьці і нянавісьці памалу далучалася няясная трывога, а сьледам за ей ледзяным цурочкам тачыўся ўжо ў сэрца яго неразлучны спадарожнік апошніх дзён — грозны няўхільны страх. Ён разумеў, што Зелянюкова перамога — гэта моцны ўдар па ім, па ягоным аўторытэце, што яна нямінуча выкрые яго драбязговыя асабістыя інтарэсы ў гэтай справе, або, што ані ня лепей, пакажа поўнае яго неразуменьне справы, яго тупое заперачэньне відочна правільнаму карыснаму мерапрыемству.

{{Водступ|2|em}}Адылі ён яшчэ ня думаў здавацца. Галава яго ліхаманкава працавала над адшуканьнем якога-небудзь новага спосабу, якога-небудзь новага ўдару — з таго боку, адкуль яго ніяк не чакаюць. Ён ведаў ужо, што звычайнымі спрэчкамі, звычайнымі довадамі ня ймеш, што ратаваць яго можа толькі спрытны, шпаркі ход, які-б, зваліўшыся зьнячэўку на галовы яго супраціўнікаў, перавярнуў адразу ўсю справу дагары нагамі. І тут у яго зьявілася сьмелая, адчайная думка, якая зараз-жа абярнулася ў цьвёрды замер.

{{Водступ|2|em}}Ледзьве дачакаўшыся, пакуль скончыць сваю прамову Лакота, Сымон Карызна ўстаў і заявіў дрыжачым ад узрушэньня голасам, які адразу даў ўсім зразумець, што мова ідзе пра нешта надзвычай важнае, экстраордынарнае, чаго можа ніколі ня чула яшчэ сівецкая партыйная ячэйка. Усе замерлі ў чаканьні.

{{Водступ|2|em}}— Таварышы! Перш чым весьці далейшае абмеркаваньне гэтае справы, я, як сакратар ячэйкі, павінен зрабіць адну вельмі важную заяву. Сёнешні сход, а таксама і шмат іншых выпадкаў, з якімі мне давялося стыкнуцца за апошні час, пераканаў мяне, што ў нашай ячэйцы ёсьць сакрэтная групоўка, якая злачыннымі мэтодамі фракцыйнай работы праводзіць сваю асобную лінію. На сёнешнім сходзе мы мелі організаванае, выступленьне гэтае групоўкі, накірававае на тое, каб скомпромэтаваць бюро ячэйкі і яго лінію ў рабоце, а значыць і лінію ўсяе ячэйкі, а таксама сарваць плян колектывізацыі сельсавету, які ўхвалены ячэйкаю і ўзмоцненымі тэмпамі праводзіцца ў жыцьцё. На чале гэтае групоўкі стаіць Зелянюк. Ня трэба асаблівае пільнасьці, каб заўважыць, што ўся сёняшняя атака {{Абмылка|вяцзецца|вядзецца}} па загадзя абмеркаванаму пляну, выпрацаванаму на спэцыяльным фракцыйным сходзе, на якім таксама разьмеркаваны паасобныя ролі. Як сакратар ячэйкі, я катэгорычна вымагаю таго, каб зараз-жа спыніць далейшы разгляд справы і даручыць бюро або спэцыяльнай комісіі ў найпільнейшым парадку дасьледваць пытаньне аб фракцыйнай рабоце Зелянюка і іншых, каб ужыць адпаведныя арганізацыйныя захады.

{{Водступ|2|em}}Сэнсацыйная заява Сымона Карызны зрабіла ўражаньне раптоўнага аглушлівага выбуху. З хвіліну ўсё разгублена маўчалі, ашаломленыя неспадзёўкаю, ніхто ня важыўся першы парушыць гэтае прыкрае цяжкое маўчаньне. І калі раптам яго прарэзаў працяглы адумыслова-выразьлівы сьвіст, амаль усе здрыгануліся і спалохана азірнуліся, шукаючы крыніцы дзікага, цалком нестасоўнага да моманту, гуку.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h096znckhcfckvtc96riod2rxbcko1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/156</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124092</id>
    <revision>
      <id>287971</id>
      <timestamp>2026-05-28T18:24:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Гэта сьвіснуў, вядомая рэч, Пацяроб. і зараз-жа, сьледам за сьвістам, грымнуў яго бесцарамонны голас, разарваўшы ў мэтлухі ўсю тую змрочную трывожную цішыню:  {{Водступ|2|em}}— Дык вось яно што? А-га-га-га!.. Галубочкі мае, родненькія… Дык вы ўжо...»</comment>
      <origin>287971</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5009" sha1="h423bgfz22qu1oh7nwaxnbok4y46br1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Гэта сьвіснуў, вядомая рэч, Пацяроб. і зараз-жа, сьледам за сьвістам, грымнуў яго бесцарамонны голас, разарваўшы ў мэтлухі ўсю тую змрочную трывожную цішыню:

{{Водступ|2|em}}— Дык вось яно што? А-га-га-га!.. Галубочкі мае, родненькія… Дык вы ўжо фракцыі рабіць панаўчыліся? Як той, ня тут кажучы, Троцкі? Я гляджу, што ўсё гэта ў іх як па нотах. Аж бачыш ты іх! Груповачкі, фракцыйкі… Ого-го-го!.. Здорава, любачкі! Малайцы, красачкі! Даражэнькія мае!..

{{Водступ|2|em}}Ён быў страшэнна рад, гэты дзівак Пацяроб, і ня мог схаваць свае нядобрае злоснае радасьці. Ягоная радасьць зрабіла на сход дрэннае ўражаньне, і нават нехта ня лішне далікатна суняў яго разьюшаны лямант:

{{Водступ|2|em}}— Сьціхні ты ўжо! Чаго галёкаеш, як у лесе!

{{Водступ|2|em}}Але дзе ты яго Пацяроба ўгамуеш, як раскрычыцца! Такі ўжо бязладны, разгойданы чалавек…

{{Водступ|2|em}}Сход ажывіўся. Троху-па-троху ўзьнялася жвавая гамонка, якая нарэшце перайшла ў тлумны гармідар. Слова ніхто не прасіў — мабыць ніхто ня важыўся першы выступіць у гэтай надзвычай далікатнай і політычнай справе — усе гаварылі разам, адзін аднаму ці ўсім адразу, а не, дык проста самому сабе, і нельга было разабраць, у які бок фактычна схіляецца агульная думка сходу. Карызна тлуму не сунімаў, не заклікаў да парадку — ён чуў, што гэты тлум яму на карысьць.

{{Водступ|2|em}}Тады ўстаў са свайго месца бледы, зацяты ў цьвёрдай, як крэмень, сур‘ёзнасьці, Зелянюк. І ці толькі ўзьняўся ён над усім тым бязладным гармідарам — стрыманы, роўны — ураз апала шумнае ажыўленьне, і занялося зноў цяжка балюча напятае маўчаньне.

{{Водступ|2|em}}— Я думаю, што ўсе зразумелі, якое глыбокае абвінавачаньне ўзьняў супроць мяне сакратар ячэйкі т. Карызна. Я ня буду цяпер ні выпраўдвацца, ні ў сваю {{Абмылка|чаргу а|чаргу}} абвінавачваць т. Карызну. Я цалком далучаюся да ягонае пропозыцыі — у найпільнейшым парадку дасьледваць гэтую справу. Але я катэгорычна протэстую супроць другой яго пропозыцыі, каб спыніць далейшы разгляд пытаньня пра сівалапаўскі колгас і колектывізацыю Сіўца. Я ўпэўнены, што ў гэтым падтрымаюць мяне і іншыя таварышы, бо пытаньне гэта вынікае ня толькі з мае нібыта, фракцыйнае работы, а з агульнага стану колектывізацыі ў сельсавеце. Мне здаецца, што і сам т. Карызна ня будзе дужа супярэчыць, бо іначай ён ясна пакажа, што ўсю гэтую гісторыю з фракцыйнасьцю ён узьняў выключна затым, каб затрымаць абмеркаваньне таго пытаньня, якое ён з нейкіх невядомых прычын упарта не хацеў паставіць у парадак дня… Я прапаную весьці далейшае абгаварэньне распачатае справы…

{{Водступ|2|em}}Зелянюкову пропозыцыю ўхвалілі адназгодна, і на сходзе зноў запанаваў спакойны дзелавы настрой.

{{Водступ|2|em}}Карызна і сапраўды не супярэчыў: Зелянюк спрытнай заўвагай зьвязаў яму рукі. Пад час далейшых спрэчак ён сядзеў&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h423bgfz22qu1oh7nwaxnbok4y46br1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/53</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124093</id>
    <revision>
      <id>287972</id>
      <timestamp>2026-05-28T18:41:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}А Гарнова здавалася восенскай кветкай, якая жоўкне сярод сухога быльля і яшчэ песьціць погляд сваім астатнім сумным хараством.  &lt;center&gt;'''4&lt;/center&gt; {{gap|2em}}За горадам бесканцовай стужкай выпрасталася чыгунка. Стужка жоўтая з паскамі чорнымі, з дзьвюма жа...»</comment>
      <origin>287972</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2041" sha1="pndoam0u428xt8od4rdujgk3n6xsna8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}А Гарнова здавалася восенскай кветкай, якая жоўкне сярод сухога быльля і яшчэ песьціць погляд сваім астатнім сумным хараством.

&lt;center&gt;'''4&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}За горадам бесканцовай стужкай выпрасталася чыгунка. Стужка жоўтая з паскамі чорнымі, з
дзьвюма жалезнымі цьвёрдымі жыламі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А прайсьці з поўвярсты на чыгунцы ў далеч, — там лес разгарнуўся абапал, на чыгунку ўсьпёрся, сьціскае яе, хавае зайздросна ў сваім гушчарным
нутры.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Стромкі, сухі бор. Блішчыць сьвежай жоўцьцю ствалоў, песьціць погляд сваёй цёмнай прытульнай зелянінай. І зьвініць звонам напружана ціхім, празрыстым.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У гэты бор пашлі Булановіч з Гарновай. Ішлі па гладкім абрусе чыгункі, любаваліся шырокім, вольным прасьцягам.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У Гарновай твар сьвяціўся радаснай сьвежасьцю, вочы блішчэлі маладым захапленьнем.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановічу яна падабаецца сёньня. Сёньня ў ёй многа хараства, многа дзівоснай павабнасьці. Сёньня Булановіч ня зводзіць вачэй з яе твару, смагла ловіць тонкія рухі яго і адчувае як нутро соладка растапляецца, расплываецца ў прыгожым, яскравым пачуцьці.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як увайшлі ў лес, Гарнова спынілася.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pndoam0u428xt8od4rdujgk3n6xsna8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288030</id>
      <parentid>287972</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:41:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288030</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2048" sha1="n0el9mbdmvtzx0xjutr5dj3jmmk5ad3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}А Гарнова здавалася восенскай кветкай, якая жоўкне сярод сухога быльля і яшчэ песьціць погляд сваім астатнім сумным хараством.

&lt;center&gt;'''4&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}За горадам бесканцовай стужкай выпрасталася чыгунка. Стужка жоўтая з паскамі чорнымі, з
дзьвюма жалезнымі цьвёрдымі жыламі.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}А прайсьці з поўвярсты на чыгунцы ў далеч, — там лес разгарнуўся абапал, на чыгунку ўсьпёрся, сьціскае яе, хавае зайздросна ў сваім гушчарным
нутры.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Стромкі, сухі бор. Блішчыць сьвежай жоўцьцю ствалоў, песьціць погляд сваёй цёмнай прытульнай зелянінай. І зьвініць звонам напружана ціхім, празрыстым.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}У гэты бор пашлі Булановіч з Гарновай. Ішлі па гладкім абрусе чыгункі, любаваліся шырокім, вольным прасьцягам.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}У Гарновай твар сьвяціўся радаснай сьвежасьцю, вочы блішчэлі маладым захапленьнем.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановічу яна падабаецца сёньня. Сёньня ў ёй многа хараства, многа дзівоснай павабнасьці. Сёньня Булановіч ня зводзіць вачэй з яе твару, смагла ловіць тонкія рухі яго і адчувае як нутро соладка растапляецца, расплываецца ў прыгожым, яскравым пачуцьці.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Як увайшлі ў лес, Гарнова спынілася.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n0el9mbdmvtzx0xjutr5dj3jmmk5ad3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/54</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124094</id>
    <revision>
      <id>287973</id>
      <timestamp>2026-05-28T18:51:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Вы ня ведаеце, як люблю я чыгунку. Я бачу ў ёй нешта вялізнае, дужае. Мне часам здаецца, што гэта людзі пабудавалі сабе шлях да новага, невядомага жыцьця. Забудзешся часам на тое, што станцыі ёсьць, паўстанкі, разьезды, што канец ёсьць гэтай магутн...»</comment>
      <origin>287973</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2357" sha1="glvn134xd42rfjoq8981bxvb63yhiq5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Вы ня ведаеце, як люблю я чыгунку. Я бачу ў ёй нешта вялізнае, дужае. Мне часам здаецца,
што гэта людзі пабудавалі сабе шлях да новага, невядомага жыцьця. Забудзешся часам на тое, што
станцыі ёсьць, паўстанкі, разьезды, што канец ёсьць гэтай магутнай гадзюцы. І здаецца тады, што, каб пашоў па ёй, пашоў далёка-далёка, ня спыняючыся, не азіраючыся, дык-бы й прышоў у тое новае жыцьцё… А яшчэ могілкі я люблю… за іх спакой,
цішыню… Бо часам дужа хочацца гэтага спакою… Але чыгунка бліжэй мне, больш захапляе… Ведаеце што, я памру на чыгунцы…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч міжвольна здрыгануўся. Ня словы зьдзівілі яго, а тон, якім былі яны сказаны. Так сур’ёзна, так пэўна яна іх сказала, і ў вачох у яе Булановіч угледзіў тую дзіўную, халодную пустату, якую бачыў у іх у часе першага знаёмства. Ён хацеў нешта сказаць, але Гарнова не дала. Раптам ажывілася, пацягнула яго па адхону.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Пойдзем у лес, у самы лес… Далёка, глыбока, туды, дзе няма нікагутка, дзе толькі сасонкі адны… Ну, хутчэй, хутчэй…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І яны блізка што ўгрунь пасігалі па лесе.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Пад нагамі мякка паслаўся маховы дыван. Як ступаеш, угінаецца пухка, падатна. Запахла смалой. Лес ахінуў цішынёй глыбокай, старожкай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч затрымаўся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Дык куды-ж мы, слухайце…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Пойдзем, пойдзем… далей…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>glvn134xd42rfjoq8981bxvb63yhiq5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288029</id>
      <parentid>287973</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:40:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288029</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2365" sha1="f55oyw7dzl3zxm8fqkja47z80ir7su8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}— Вы ня ведаеце, як люблю я чыгунку. Я бачу ў ёй нешта вялізнае, дужае. Мне часам здаецца,
што гэта людзі пабудавалі сабе шлях да новага, невядомага жыцьця. Забудзешся часам на тое, што
станцыі ёсьць, паўстанкі, разьезды, што канец ёсьць гэтай магутнай гадзюцы. І здаецца тады, што, каб пашоў па ёй, пашоў далёка-далёка, ня спыняючыся, не азіраючыся, дык-бы й прышоў у тое новае жыцьцё… А яшчэ могілкі я люблю… за іх спакой, цішыню… Бо часам дужа хочацца гэтага спакою… Але чыгунка бліжэй мне, больш захапляе… Ведаеце што, я памру на чыгунцы…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч міжвольна здрыгануўся. Ня словы зьдзівілі яго, а тон, якім былі яны сказаны. Так сур’ёзна, так пэўна яна іх сказала, і ў вачох у яе Булановіч угледзіў тую дзіўную, халодную пустату, якую бачыў у іх у часе першага знаёмства. Ён хацеў нешта сказаць, але Гарнова не дала. Раптам ажывілася, пацягнула яго па адхону.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Пойдзем у лес, у самы лес… Далёка, глыбока, туды, дзе няма нікагутка, дзе толькі сасонкі адны… Ну, хутчэй, хутчэй…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І яны блізка што ўгрунь пасігалі па лесе.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Пад нагамі мякка паслаўся маховы дыван. Як ступаеш, угінаецца пухка, падатна. Запахла смалой. Лес ахінуў цішынёй глыбокай, старожкай.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч затрымаўся.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Дык куды-ж мы, слухайце…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Пойдзем, пойдзем… далей…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f55oyw7dzl3zxm8fqkja47z80ir7su8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/55</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124095</id>
    <revision>
      <id>287974</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:00:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Ішлі яшчэ. Зайшлі ў самыя нетры. Урэшце, вышлі на невялічкі праталак. Там Гарнова спынілася, зморана апусьцілася на мохам засланы дол.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Сядайце!&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Булановіч паслухаўся.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Я вам зараз скажу… тое, што абяцала… Толькі бліжэй...»</comment>
      <origin>287974</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2153" sha1="fzu818ivmhl2bxnlm97qykkt8qyhqto" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}Ішлі яшчэ. Зайшлі ў самыя нетры. Урэшце, вышлі на невялічкі праталак. Там Гарнова спынілася, зморана апусьцілася на мохам засланы дол.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Сядайце!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч паслухаўся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я вам зараз скажу… тое, што абяцала… Толькі бліжэй вы… ну, бо гэта сакрэт…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І прашаптала на вуха:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я пакахала вас… чуеце, ну?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І вышла так, што Булановіч зусім ня зьдзівіўся, хоць і не чакаў гэтага, ня думаў пра гэта. Ён узяў абедзьвюма рукамі яе галаву, упіўся поглядам у бліскучыя вочы. Сказаў, выгаварваючы паасобку
кожнае слова:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ты… мяне… любіш?.. А я цябе?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна весела засьмяялася.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, вядома…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яшчэ раз абдала гарачым поглядам і потым схавала свой твар у яго на грудзёх. Шаптала:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ты дрэнны… Ты ня думай, што ты добры… Не, цябе ня варта любіць, бо ты мучыў мяне, ня
прыходзіў ка мне, нават, як клікала я.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ён узьняў яе галаву, зазірнуў ласкава ў зеленаватыя вочы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Няпраўда. Я прыходзіў. І сёньня прышоў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Так, праз цэлы тыдзень… Не, не, нядобры…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ён ня даў ёй больш гаварыць. Пацалункам вусны закрыў. Абняў яе горача, сьмела.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна раптам страпянулася, вырвалася.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fzu818ivmhl2bxnlm97qykkt8qyhqto</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288028</id>
      <parentid>287974</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288028</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2170" sha1="jbw62noic51u29q81qj1e4n8eocv95y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}Ішлі яшчэ. Зайшлі ў самыя нетры. Урэшце, вышлі на невялічкі праталак. Там Гарнова спынілася, зморана апусьцілася на мохам засланы дол.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Сядайце!&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч паслухаўся.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Я вам зараз скажу… тое, што абяцала… Толькі бліжэй вы… ну, бо гэта сакрэт…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І прашаптала на вуха:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Я пакахала вас… чуеце, ну?..&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І вышла так, што Булановіч зусім ня зьдзівіўся, хоць і не чакаў гэтага, ня думаў пра гэта. Ён узяў абедзьвюма рукамі яе галаву, упіўся поглядам у бліскучыя вочы. Сказаў, выгаварваючы паасобку
кожнае слова:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ты… мяне… любіш?.. А я цябе?..&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна весела засьмяялася.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ну, вядома…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яшчэ раз абдала гарачым поглядам і потым схавала свой твар у яго на грудзёх. Шаптала:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ты дрэнны… Ты ня думай, што ты добры… Не, цябе ня варта любіць, бо ты мучыў мяне, ня
прыходзіў ка мне, нават, як клікала я.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Ён узьняў яе галаву, зазірнуў ласкава ў зеленаватыя вочы.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Няпраўда. Я прыходзіў. І сёньня прышоў…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Так, праз цэлы тыдзень… Не, не, нядобры…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Ён ня даў ёй больш гаварыць. Пацалункам вусны закрыў. Абняў яе горача, сьмела.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна раптам страпянулася, вырвалася.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jbw62noic51u29q81qj1e4n8eocv95y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/83</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124096</id>
    <revision>
      <id>287975</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:03:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «abo woziera. Ihrajučyja robiać dzierawiannuju hałku, abo zamiest hetaha biaruć na skoruju ruku karotkaje kruhłaje palena, što nazywajuć „bułaj“. Aprača hetaha kožny ihrok maje pałku, na kancy zahnutuju, jakaja nazywajecca „kačarežkaj“.  {{Водступ|2|em}}Ihrajučyja wybirajuć matku. Paśla padychodziać da jaje parami z wydumanymi imionami. Kožnaja para čarodna kaža: „Maci, maci! što tabie daci: ci śniehu, ci lodu?“  {{В...»</comment>
      <origin>287975</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1735" sha1="4wiysx110cedkllvpsv5rzwpj0n2g18" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;abo woziera. Ihrajučyja robiać dzierawiannuju hałku, abo zamiest hetaha biaruć na skoruju ruku karotkaje kruhłaje palena, što nazywajuć „bułaj“. Aprača hetaha kožny ihrok maje pałku, na kancy zahnutuju, jakaja nazywajecca „kačarežkaj“.

{{Водступ|2|em}}Ihrajučyja wybirajuć matku. Paśla padychodziać da jaje parami z wydumanymi imionami. Kožnaja para čarodna kaža: „Maci, maci! što tabie daci: ci śniehu, ci lodu?“

{{Водступ|2|em}}— „Lodu!“

{{Водступ|2|em}}Toj, chto nazywajecca „lodam“, astajecca pry matcy, a „śnieh“ adychodzić u druhuju partyju. Nastupnyja pary kažuć: „Maci, maci! što tabie daci: ci zimu, ci leta? Ci dzień, ci noč? Ci sasnu, ci biarozu i h. p.“, až pakul kožnaja para padojdzie da matki.

{{Водступ|2|em}}Razdzialiŭšysia hetkim sposabam na dźwie partyi, partyja matki zastajecca na miejscy, dzie prawodzicca linija „horadu“, druhaja partyja idzie „ŭ pole“.

{{Водступ|2|em}}Matka z usiej siły b‘je pa bule kačarežkaj i honić bułu ŭ pole. Dzieci jaje padhaniajuć kačarežkami kaciŭšujusia pa lodzie bułu i honiać jaje jašče dalej. Praciŭnaja partyja starajecca zatrymać kačarežkami bułu i adbić jaje nazad u horad.

{{Водступ|2|em}}Pry hetym bywaje wialikaja zaŭziataść miž ihrakami. Da buły najčaściej padbiahaje dwuch, pa adnamu z kožnaj partyi. Adzin razmachiwajecca swajej kačarežkaj, kab udaryć u bułu i prahnać jaje ŭ praciŭnuju staranu, druhi łoŭka padstaŭlaje swaju kačarežku i sam b‘je bułu ŭ swaju staranu; dalej jaje padchwatywaje druhaja para i h. d. Płošča zajmanaja hetaj ihroj bywaje wielmi wialikaja, zaležna ad kolkaści ihrakoŭ.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4wiysx110cedkllvpsv5rzwpj0n2g18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/84</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124097</id>
    <revision>
      <id>287976</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:05:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Kali-b dadać da hetaje ihry ŭčaśnikam kańki i prapisać peŭnyja bolš akreślenyja prawiły ihry, dyk jana była-b pryhožaju biełaruskaju narodnaju zimowaju ihroju.  {{Водступ|2|em}}54. ''Masła''. Kapajucca maleńkija jamački, adna kala adnaje ŭ koła, i stolki, skolki jość ihrajučych. Pasiarod hetych jamačak u centry wykopywajecca bolšaja jamka, jakaja nazywajecca „masłam“. Paśla mierajucca na palcy, kam...»</comment>
      <origin>287976</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1719" sha1="oyjez3wsem3cgz90ixpuh226dgmuyd9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Kali-b dadać da hetaje ihry ŭčaśnikam kańki i prapisać peŭnyja bolš akreślenyja prawiły ihry, dyk jana była-b pryhožaju biełaruskaju narodnaju zimowaju ihroju.

{{Водступ|2|em}}54. ''Masła''. Kapajucca maleńkija jamački, adna kala adnaje ŭ koła, i stolki, skolki jość ihrajučych. Pasiarod hetych jamačak u centry wykopywajecca bolšaja jamka, jakaja nazywajecca „masłam“. Paśla mierajucca na palcy, kamu być matkaj, a kamu jści ŭ pole paświć świniu. Dzieci nasypajuć dla matki niewialiki kurhan i stawiać tam „świniu“, jakoj jość dzierawiannaja pałka, abo karotkaje kruhłaje palena.

{{Водступ|2|em}}Matka z usiej siły b‘je swajej pałkaj pa świni tak, kab jana zalacieła jaknajdalej. Palawy, što pasie świńniu, adšukiwaje jaje i honić swajej pałkaj da masła; pry hetym nielha brać świni rukoj. Dzieci i matka ścierahuć masła, stojačy ŭpioršysia pałkami ŭ swaje jamki. Kali tolki palawy padžanie świniu bližej, chto-niebudź z dziaciej, abo matka, adbiwajuć jaje pałkaj. Ale kali ŭ časie ŭdaru palawy paśpieje zaniać swajej pałkaj apuścieŭšuju jamku, dyk toj, chto ŭdaryŭ, ci nawat tolki namieryŭsia, idzie na miesca palawoha, a stary palawy zajmaje jaho jamku. Kali palawy ŭžanie świniu ŭ masła, dyk u pole jdzie matka, abo ihra pačynajecca ad pačatku.

{{Водступ|2|em}}55. ''Pyž''. Ihrajučych narmalna dwuch, ale, moža być i balej. Na ziamli rysujecca čatyrochkutny haradok. Na try najdaŭžejšyja kroki ad haradka prawodzicca druhaja linija, jakaja nazywajecca „ahoń“. Na dziesiać krokaŭ ad haradka prawodzicca druhaja linija, jakaja nazywajecca „kon“, u katorym&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oyjez3wsem3cgz90ixpuh226dgmuyd9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/85</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124098</id>
    <revision>
      <id>287977</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:09:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ihrajučyja stanowiacca i načynajuć {{Абмылка|pierabiwacca|pierabiwacca.}} Dziela hetaha jany biaruć pyž (krehla, abo niewialikaje palena) ŭ adnu ruku i lohka padkinuŭšy jaho — łowiać druhoju rukoju na-latu pałkaju, nie pazwalajučy ŭpaść na ziamlu. Chto bolš razoŭ padkinie pyž pałkaj, toj zastajecca ŭ konie, a chto mieniej, — toj idzie ŭ „pole“. Tut jon stawić u haradku pyža i sam stanowicca bliska haradku, kab pilnawać...»</comment>
      <origin>287977</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1796" sha1="2tkp5jmx8l647qzvg23ejpl7grm3cxv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ihrajučyja stanowiacca i načynajuć {{Абмылка|pierabiwacca|pierabiwacca.}} Dziela hetaha jany biaruć pyž (krehla, abo niewialikaje palena) ŭ adnu ruku i lohka padkinuŭšy jaho — łowiać druhoju rukoju na-latu pałkaju, nie pazwalajučy ŭpaść na ziamlu. Chto bolš razoŭ padkinie pyž pałkaj, toj zastajecca ŭ konie, a chto mieniej, — toj idzie ŭ „pole“. Tut jon stawić u haradku pyža i sam stanowicca bliska haradku, kab pilnawać pyža. Toj, što staić u konie, starajecca adtul wybić pyža jaknajdalej z haradka. Pilnujučy biažyć za pyžam, chapaje jaho, stawić iznoŭ u haradok i pierabiahaje praz ahoń.

{{Водступ|2|em}}U hety samy čas i toj, što zbiŭ pyža, biažyć za swajej pałkaj i, schapiŭšy jaje, taksama pierabiahaje praz ahoń. Chto zrobić heta chutčej, toj idzie ŭ kon, druhi — ŭ pole.

{{Водступ|2|em}}Kali pilnujučy pastawić pyža nia dobra i jon pawalicca, dyk heta ličycca projhryšam i pilnujučy jdzie ŭ pole. Kali toj, što źbiwaje pyža, nie papadzie ŭ jaho, abo tolki tak začepić, što pyž upadzie, ale zastaniecca ŭ čatyrakutnym haradku, tady palawy biare pyža i admieryŭšy try kroki ŭ kirunku pałki kidajučaha, starajecca papaści ŭ jaje pyžam. Kali papadzie, dyk idzie ŭ kon, a toj, što kidaŭ pałku, zajmaje jaho miesca. U adwarotnym wypadku astajucca ŭsie na swaich miescach.

{{Водступ|2|em}}56. ''Tranpyž''. Robiacca dwa tranpyžy, heta značyć niewialikija, majučyja kožnaja swoj asobny znak, pałački.

{{Водступ|2|em}}Adzin z kidajučych kidaje daloka ŭ bok pałački, a inšyja kladucca na ziamlu, kab nia bačyć, kudy jany ŭpaduć. Kali pałački kinieny, — kidajučy kryčyć: „ustawajcie“ i machnie rukoj u toj bok, dzie byli kinieny pałački.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2tkp5jmx8l647qzvg23ejpl7grm3cxv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/157</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124099</id>
    <revision>
      <id>287978</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:11:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «хмуры, злосна затулены ў сабе і нават мала слухаў таго, што гаварылі прамоўцы. Яго агарнула цяжкая апатыя — яму хацелася аднаго: скончыць як найхутчэй гэты няўдалы сход і адпачыць. Ён зусім аўтоматычна даваў слова прамоўцам, станавіў на галасаваньне пр...»</comment>
      <origin>287978</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4566" sha1="i14vbcsyak2hvp9vtx85vmlvxbfckas" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;хмуры, злосна затулены ў сабе і нават мала слухаў таго, што гаварылі прамоўцы. Яго агарнула цяжкая апатыя — яму хацелася аднаго: скончыць як найхутчэй гэты няўдалы сход і адпачыць. Ён зусім аўтоматычна даваў слова прамоўцам, станавіў на галасаваньне пропозыцыі, заклікаў, як трэба было, да парадку.

{{Водступ|2|em}}Па доўгіх жвавых спрэчках у протоколе сходу ячэйкі запісалі наступнае:

{{Водступ2-пачатак|2|em}}{{Водступ|2|em}}„1. Паставіць на від т. т. Зелянюку і Лакоту іхную недысцыплінаванасьць, якая выявілася ў тым, што яны бяз ведама ячэйкі разьвязалі пытаньне пра організацыю ў Сівалапах асобнага колгасу.

{{Водступ|2|em}}2. Самы факт організацыі ў Сівалапах самастойнага колектыву ўважыць за мэтазгодны і колектыў організаваць з тым, аднак, каб пасьля ўтварэньня колгасу ў Сіўцы гэтыя два колгасы злучыць у адзін.

{{Водступ|2|em}}3. Зьвярнуць асабліву ўвагу на работу сярод савецкае беднаты — пашырыць яе і ўглыбіць, выкарыстаўшы дзеля гэтага ў грунце сваім правільную практыку работы з беднатой ў Сівалапах.

{{Водступ|2|em}}4. Прыняць да ведама заяву сакратара ячэйкі т. Карызны пра тае, што ў ячэйцы існуе сакрэтная групоўка на чале з т. Зелянюком. Даручыць бюро ячэйкі дакладна высьветліць гэтую справу і ўсе матэрыялы падаць на наступны агульны сход ячэйкі“.{{Водступ2-канец}}

{{Водступ|2|em}}Па зачыненьні сходу, калі Карызна — хмуры і разгублены — варочаўся да хаты, яго дагнаў неадменны Пацяроб і, нахіліўшыся пад самае Карызнава вуха, прасіпеў з поўнай бадзёрасьцю:

{{Водступ|2|em}}— Ня бойся, Сымонка! Плюнь ды яшчэ й разатры… Ня тое бачылі… Цьфу!..

{{Ініцыял|10}} Назаўтрага, з самага раньня Сымон Карызна паехаў у раён. Раён знаходзіўся вёрст за пятнаццаць ад Сіўца ў ладным мястэчку, якое мясцовыя жыхары зусім сур‘ёзна звалі горадам.

{{Водступ|2|em}}Дык гэты самы горад у пару, якая апісваецца ў нашым апавяданьні, меў на сабе хоць з выгляду можа й мала прыметны, але глыбокі, востра адчувальны адбітак бурнай эпохі. Усё было звычайнае, даўнейшае, але над усім лунаў дух агульнай напружанасьці, трывожнага чаканьня.

{{Водступ|2|em}}На шырокім рынкавым пляцу, акурат пасярод мястэчка, было паўнютка сялянскіх вазоў, але прадавалася чаго дужа мала. Прыяжджалі паслухаць навін, пагаманіць, улавіць настроі новага дня, каб распастрыць яго нявідныя кволыя ніці па ўсёй тэрыторыі раёну. Сыходзіліся сям-там невялічкімі расплыўчастымі купкамі сьцеражлівыя, цікавыя — і хціва: лавілі адзін у аднаго новыя словы. Купкі раставалі, зьбіраліся зноў, зноў раставалі, аж пакуль ня ўліваліся жвавай энэргійнай патокай у ветлыя&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i14vbcsyak2hvp9vtx85vmlvxbfckas</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/86</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124100</id>
    <revision>
      <id>287979</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:12:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Usie ŭstajuć i jduć šukać ich. Chto znojdzie pałačku raniej, toj jedzie konna na druhim — ad miesca znachodki — da pałki kidajučaha.  {{Водступ|2|em}}57. ''Świnka''. Kapajucca małyja jamački adna kala druhoj u koła. Pasiaredzinie koła ŭ centry robicca bolšaja jamka, jakaja nazywajecca „moram“. Kožny hulajučy maje swaju jamačku, aprača adnaho, jaki „haniaje świnku“ i kožny maje pałku, pamahčy...»</comment>
      <origin>287979</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1785" sha1="nrmgzg8x5ih5ln3jx1io2p5te1rf1fu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Usie ŭstajuć i jduć šukać ich. Chto znojdzie pałačku raniej, toj jedzie konna na druhim — ad miesca znachodki — da pałki kidajučaha.

{{Водступ|2|em}}57. ''Świnka''. Kapajucca małyja jamački adna kala druhoj u koła. Pasiaredzinie koła ŭ centry robicca bolšaja jamka, jakaja nazywajecca „moram“. Kožny hulajučy maje swaju jamačku, aprača adnaho, jaki „haniaje świnku“ i kožny maje pałku, pamahčymaści z hrubšym kancom. Mierajucca na pałcy, kamu prydziecca haniać świnku. Paśla hetaha kožny staić kala swajej jamki, utknuŭšy ŭ jaje swaju pałku. Toj, kamu pryšłosia haniać świnku, honić jaje swajej pałkaj, (świnkaj jość niewialiki kamień). Hulajučy honić świnku (kocić pa ziamli kamušok, padbiwajučy jaho pałkaj), pry hetym kaža „A juś u mora, a juś u mora!“ Kali padžanie bliska da stajačych z watknutymi ŭ jamki pałkami hulajučych, dyk kožny z ich moža adbić pałkaj świnku, ale tak chutka, kab haniajučy świnku nie paśpieŭ watknuć swajej pałki ŭ apuścieŭšuju jamku. Bo kali jon zajmie pałkaj jamku, dyk toj, što biŭ, abo nawat tolki namiaraŭsia, pojdzie haniać świnku.

{{Водступ|2|em}}Kali świnku hulajučy ŭžanie ŭ mora, dyk adtul užo jaje nielha wybiwać. Tady toj, što haniaŭ, zajmaje swajej pałkaj aby čyju jamku i kryčyć: „Źmiena!“ Kožny pawinien źmianić jamku, h. zn. zaniać pałkaj druhoha jamku. Toj, jaki nie paśpieŭ pieramianić jamki i hetym samym astaŭsia biaz jamki (bo jaho raniejšuju jamku zaniaŭ druhi), idzie haniać świnku. Kali jość sprečka, chto ŭwatknuŭ swaju pałku ŭ jamku pieršym, abo kali jamku zaniali abodwa adnačasna, dyk spračajučyjasia wyrašajuć sprečku mierajučysia na pałcy.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nrmgzg8x5ih5ln3jx1io2p5te1rf1fu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/87</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124102</id>
    <revision>
      <id>287981</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:16:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  &lt;section begin=&quot;5&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}58. ''Kačańnie ko''ł''a''. (''Kaciołka''.) Dzielacca na dźwie partyi. Kožny ŭčaśnik biare mocnuju pałku, abo nawat kawałak doški; adna partyja stanowicca nasuproć druhoj, na jakuju, bolš-mienš, možna kinuć rukoj kamień. Adna partyja biare kaciołku (koła), heta jość dzierawianaje koła, adpiławanaje ad kruhłaha biarwieńnia, abo nawat niewialiki žalezny abruč. Chto-niebudź z partyi, piera...»</comment>
      <origin>287981</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1844" sha1="6en8xhnfnmobn0rbwzq0703qwfd87bw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

&lt;section begin=&quot;5&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}58. ''Kačańnie ko''ł''a''. (''Kaciołka''.) Dzielacca na dźwie partyi. Kožny ŭčaśnik biare mocnuju pałku, abo nawat kawałak doški; adna partyja stanowicca nasuproć druhoj, na jakuju, bolš-mienš, možna kinuć rukoj kamień. Adna partyja biare kaciołku (koła), heta jość dzierawianaje koła, adpiławanaje ad kruhłaha biarwieńnia, abo nawat niewialiki žalezny abruč. Chto-niebudź z partyi, pierawažna toj, chto najdalej kidaje, kocić kaciołku, heta značyć kidaje tak, kab jana jaknajdalej kaciłasia. Suproćnaja partyja starajecca swaimi pałkami zatrymać kaciołku. abo adbić jaje kałom tady, kali jana jašče jość u biehu. Za adbitaj kaciołkaj usie, abo častka, biahuć, starajučysia jaknajdajej adbić jaje. Pry hetym kali kaciołka ŭpadzie na bok, jaje ŭžo adbiwać nielha, a tolki možna brać z taho miesca, dzie pierakuliłasia, i kidać u kirunku suproćnaj partyi, jakaja taksama starajecca zatrymać, abo adbić kaciołku nazad. Kaciołku možna kidać tolki z taho miesca, dzie była zatrymana, abo sama dakaciłasia i ŭpała. Dziela hetaha partyja, jakaja prapuścić kaciołku, pawinna adstupić da taho miesca, dakul dakaciłasia kaciołka i z taho miesca kidać jaje ŭ kirunku partyi suproćnaj. Dužejšaja i łaŭčejšaja partyja moža hetkim sposabam daloka zahnać partyju suproćnuju. Da hetaj ihry wybirajecca pierawažna wulica, doŭhaje humnišča, abo roŭnaja daroha, ci inšaja płošča.
&lt;section end=&quot;5&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;6&quot;/&gt;{{Цэнтар|'''Hulni i ihry skaŭtskija.'''}}

{{Водступ|2|em}}Jany wyrablajuć słuch, bystraść zroku, wučać aściarožnaści, ar‘jentacyi, pryhataŭlajuć hulajučaha da wajskowaje raźwiedki ŭ postaci wynachodu i adšukiwańnia schawanych asob, abo rečaŭ i h. p.&lt;section end=&quot;6&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6en8xhnfnmobn0rbwzq0703qwfd87bw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry pieramiešywanyja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124103</id>
    <revision>
      <id>287982</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:17:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Hulni i ihry pieramiešywanyja  | аўтар     = Уладзіслаў Казлоўскі  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Гістарычна-этнаграфічная праца  | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry barykańniem|Hulni i ihry barykańniem]]  | наступны  = Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1...»</comment>
      <origin>287982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="752" sha1="5b5310h9svg40udfsd7q2qdh2qpwdj6" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Hulni i ihry pieramiešywanyja
 | аўтар     = Уладзіслаў Казлоўскі
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Гістарычна-этнаграфічная праца
 | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry barykańniem|Hulni i ihry barykańniem]]
 | наступны  = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry skaŭtskija|Hulni i ihry skaŭtskija]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf&quot; from=&quot;82&quot; to=&quot;87&quot; fromsection=&quot;5&quot; tosection=&quot;5&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>5b5310h9svg40udfsd7q2qdh2qpwdj6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287983</id>
      <parentid>287982</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T19:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>287983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="756" sha1="pa79bv1ekkr7734klpduvca50xzao2s" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Hulni i ihry pieramiešywanyja
 | аўтар     = Уладзіслаў Казлоўскі
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Гістарычна-этнаграфічная праца
 | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry z barykańniem|Hulni i ihry z barykańniem]]
 | наступны  = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry skaŭtskija|Hulni i ihry skaŭtskija]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf&quot; from=&quot;82&quot; to=&quot;87&quot; fromsection=&quot;5&quot; tosection=&quot;5&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>pa79bv1ekkr7734klpduvca50xzao2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/88</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124104</id>
    <revision>
      <id>287984</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:21:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «Aprača hetaha jość z ich i karyść u kirunku wychawaŭča-moralnym i hramadzkim.  {{Водступ|2|em}}59. ''Ślapiec''. Hulajučyja ličacca, kamu być „ślapcom“. Tady zawiazywajuć jamu wočy, wywodziać na roŭnaje čystaje miesca i kažuć jamu stać rakam. Kožny z hulajučych padychodzić da ślapca i kidaje swaju šapku, kožny ŭ tym samym kirunku. Kali ŭsie šapki buduć wykidany, tady ślapiec pawinien ich šukać, paŭzučy rakam z zaw...»</comment>
      <origin>287984</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1841" sha1="rejp2p2dif4udvnmo0cxtfjs87nx12v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Aprača hetaha jość z ich i karyść u kirunku wychawaŭča-moralnym i hramadzkim.

{{Водступ|2|em}}59. ''Ślapiec''. Hulajučyja ličacca, kamu być „ślapcom“. Tady zawiazywajuć jamu wočy, wywodziać na roŭnaje čystaje miesca i kažuć jamu stać rakam. Kožny z hulajučych padychodzić da ślapca i kidaje swaju šapku, kožny ŭ tym samym kirunku. Kali ŭsie šapki buduć wykidany, tady ślapiec pawinien ich šukać, paŭzučy rakam z zawiazanymi wačmi. Kali tolki jon znajšoŭ čyju-niebudź šapku, zaraz schopliwajecca, zrywaje z woč pawiazku i ŭciakaje. Ułaśnik šapki honicca za im i adbiraje swaju šapku. Kali-ž nia budzie ŭwažać i nie pabiažyć za swajej šapkaj, dyk sam stanowicca ślapcom.

{{Водступ|2|em}}60. ''Kulukuški''. Hulajučyja mierajucca na pałcy, kab wybrać „kulukuwańnika“. Tady jon siadaje na akreślenaje miesca i zapluščywaje wočy, abo ich zawiazywajuć jamu chustačkaj. Paśla hetaha ŭsie hulajučyja chawajucca, chto kudy: za chleŭ, u sałomu, za kuścik i h. p. Pasiadzieŭšy trochi kulukuwańnik pytaje: „ci ŭžo?“ Kali chto jašče nie paśpieŭ schawacca, dyk kryčyć: „jašče nie!“ U adwarotnym wypadku ŭsie maŭčać, kab nia wydać, chto kudy schawaŭsia. Tady kulukuwańnik {{Абмылка|znimaje|źnimaje}} z woč pawiazku i jdzie šukać schawaŭšychsia. Kali kaho znojdzie, dyk adwodzić jaho da taho miesca, dzie „kulukuwaŭ“. Prywiedzieny pawinien tam splunuć i zastawacca. Jon nazywajecca ŭžo „zabitym“. Kulukuwańnik idzie šukać inšych i kali znajdzie ŭsich, kulukuwać idzie toj, chto byŭ znojdzieny pieršym i hulnia idzie dalej.

{{Водступ|2|em}}61. ''Stralec''. Hulajučyja mierajucca, kab wybrać „stralca“ i dwuch, troch „sabak“. Usie {{перанос-пачатак|п=zastaŭ|к=šyja}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rejp2p2dif4udvnmo0cxtfjs87nx12v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/89</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124105</id>
    <revision>
      <id>287985</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:24:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=zastaŭ|к=šyja}} nazywajucca „zajcami“. Zajcy chawajucca, chto kudy: u jamu, u kust, u roŭ i h. p., zaležna ― dzie hulajuć. Tady wychodzić stralec i kryčyć: „bach! bach!“ (stralaje).  {{Водступ|2|em}}Sabaki raźbiahajucca ŭwa ŭsie baki, šukajučy „zajcaŭ“ i wyhaniajuć ich na adkrytaje miesca. Na kožnaha ŭhledžanaha zajca stralec musić kryknuć: „bach! bach!“ bo, kali-b huku nie zrabiŭ,...»</comment>
      <origin>287985</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1840" sha1="pqrz3cy4lela3dagyncj88nptb958lj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=zastaŭ|к=šyja}} nazywajucca „zajcami“. Zajcy chawajucca, chto kudy: u jamu, u kust, u roŭ i h. p., zaležna ― dzie hulajuć. Tady wychodzić stralec i kryčyć: „bach! bach!“ (stralaje).

{{Водступ|2|em}}Sabaki raźbiahajucca ŭwa ŭsie baki, šukajučy „zajcaŭ“ i wyhaniajuć ich na adkrytaje miesca. Na kožnaha ŭhledžanaha zajca stralec musić kryknuć: „bach! bach!“ bo, kali-b huku nie zrabiŭ, zajac schawajecca jznoŭ i prydziecca jaho šukać druhi raz.

{{Водступ|2|em}}62. ''Pałačka-buławačka''. Hulajučyja mierajucca na palcy, kamu prydziecca iści „ŭ pole“, heta značyć — jamu kidajuć daloka pałku, a jon pawinien za jej biehčy i pryniaści da „ahniu“ — taho miesca, adkul była kidana pałka. Kali palawy biažyć za pałkaj, usie inšyja pawinny za hety čas schawacca, chto kudy.

{{Водступ|2|em}}Pryniosšy pałku na miesca, palawy „adstukiwajecca“ kažučy: „pałačka-buławačka damoŭ pryšła, nikoha doma nie znašła, kaho pieršaha znojdzie, toj za pałačkaj podzie!“. Pakinuŭšy tut pałku, palawy jdzie šukać schawaŭšychsia tawaryšoŭ, jakija starajucca, kali jon adyjdzie ad pałki, schapić jaje i „adstukacca“. Kali heta im udasca, dyk palawy idzie druhi raz u pole, a inšyja ŭsie chawajucca.

{{Водступ|2|em}}Kali-ž palawy kaho-niebudź uhledziŭšy pieršy dabiažyć da pałki i adstukajecca, dyk u pole idzie toj, kaho palawy pieršaha ŭbačyŭ i adstukaŭ.

{{Водступ|2|em}}Moža być umowa, što palawy pawinien znajści i adstukać usich schawaŭšychsia, što jość nia lohka, tym balej, kali hulajučyja chawajucca daloka ad pałki.

{{Водступ|2|em}}63. ''Tatarskaja pałačka''. Ihrajučyja ličacca, kaho wybrać starastaj. Ličeńnie pierawažna hetkaje:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pqrz3cy4lela3dagyncj88nptb958lj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/56</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124106</id>
    <revision>
      <id>287986</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:24:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Не, пойдзем… Я ня хочу, каб было так… ня трэба… Лепш любіць, адчуваць заўсёды гэтае нявычарпанае, бурлівае пачуцьцё нездавальненьня.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Ён хацеў затрымаць яе, але ўбачыў у іскрыстых вачох ціхую просьбу, смутны дакор. Пашлі тады.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}І...»</comment>
      <origin>287986</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2351" sha1="3qkwx48el5h7xxgq8oo59ldr4vop0yd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Не, пойдзем… Я ня хочу, каб было так… ня трэба… Лепш любіць, адчуваць заўсёды гэтае нявычарпанае, бурлівае пачуцьцё нездавальненьня.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ён хацеў затрымаць яе, але ўбачыў у іскрыстых вачох ціхую просьбу, смутны дакор. Пашлі тады.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ішлі моўчкі. Булановіч быў пад уплывам таго, што толькі што адбылося. Правяраў сябе, сваё пачуцьцё і бачыў, што ня схлусіў ён там. Грудзі поўніла шчырая ласка, пяшчота. Гарнова была яму дарагая і блізкая.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як вышлі на палатно чыгункі, Гарнова зазірнула гарэзьліва ў твар яму, засьмяялася:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, чаго ты стаў гэткі маўклівы? Мо’ нездаволен? Дык бяры свае словы назад…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ён тож усьміхнуўся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ня варта. Лепш няхай будзе так, як было.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна з пяшчотай прытулілася да яго, зірнула вачмі, поўнымі шчырай удзячнасьці.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Далей да самага дому таварылі аб усім-усякім, жартавалі. Як падыходзілі к дзіцячаму дому, Булановіч убачыў на ганку фігуру Абшарскага. Ён упяў ім насустрач свой сумны нярухомы погляд.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановічу неяк прыкра зрабілася. Быццам сорамна было перад гэтым чалавекам. А Гарнова — нібыта што… Падышла да яго, пасяброўску руку цісканула.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вы ўсё сумуеце, мой рыцар няўцешны?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Твар Абшарскага асьвяціўся шчасьлівай усьмешкай, а ў бліснуўшых раптам вачох Булановіч&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3qkwx48el5h7xxgq8oo59ldr4vop0yd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288027</id>
      <parentid>287986</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:38:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288027</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2363" sha1="n9unud820wac6813oau2tdqi33hk7x7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}— Не, пойдзем… Я ня хочу, каб было так… ня трэба… Лепш любіць, адчуваць заўсёды гэтае нявычарпанае, бурлівае пачуцьцё нездавальненьня.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Ён хацеў затрымаць яе, але ўбачыў у іскрыстых вачох ціхую просьбу, смутны дакор. Пашлі тады.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Ішлі моўчкі. Булановіч быў пад уплывам таго, што толькі што адбылося. Правяраў сябе, сваё пачуцьцё і бачыў, што ня схлусіў ён там. Грудзі поўніла шчырая ласка, пяшчота. Гарнова была яму дарагая і блізкая.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Як вышлі на палатно чыгункі, Гарнова зазірнула гарэзьліва ў твар яму, засьмяялася:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ну, чаго ты стаў гэткі маўклівы? Мо’ нездаволен? Дык бяры свае словы назад…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Ён тож усьміхнуўся.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ня варта. Лепш няхай будзе так, як было.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна з пяшчотай прытулілася да яго, зірнула вачмі, поўнымі шчырай удзячнасьці.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Далей да самага дому таварылі аб усім-усякім, жартавалі. Як падыходзілі к дзіцячаму дому, Булановіч убачыў на ганку фігуру Абшарскага. Ён упяў ім насустрач свой сумны нярухомы погляд.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановічу неяк прыкра зрабілася. Быццам сорамна было перад гэтым чалавекам. А Гарнова — нібыта што… Падышла да яго, пасяброўску руку цісканула.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Вы ўсё сумуеце, мой рыцар няўцешны?..&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Твар Абшарскага асьвяціўся шчасьлівай усьмешкай, а ў бліснуўшых раптам вачох Булановіч&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n9unud820wac6813oau2tdqi33hk7x7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/90</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124107</id>
    <revision>
      <id>287987</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:28:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «„Raz, dwa — buława, try, čatyry — pryčapili; piać, šeść — niehdzie sieść, siem, wosiem — siena kosim; dziewiać, dziesiać — hrošy wiesiać“; albo tak: „Raz, dwa, try, čatyry, mianie hramacie wučyli, ni čytać, ni pisać, tolki ŭ woplasy ihrać. Ja skakaŭ, ja skakaŭ, sabie nožku ja złamaŭ“; albo j tak: „Šapačka tataračka, kniaź nia sumujsia, twaja žonka Mar‘ja sparadziła syna. Jak jamu imia? — Cara Kanstancina...»</comment>
      <origin>287987</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1817" sha1="jvpx0bfkhn77qfdk80rqjb2rrdjavmi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;„Raz, dwa — buława, try, čatyry — pryčapili; piać, šeść — niehdzie sieść, siem, wosiem — siena kosim; dziewiać, dziesiać — hrošy wiesiać“; albo tak: „Raz, dwa, try, čatyry, mianie hramacie wučyli, ni čytać, ni pisać, tolki ŭ woplasy ihrać. Ja skakaŭ, ja skakaŭ, sabie nožku ja złamaŭ“; albo j tak: „Šapačka tataračka, kniaź nia sumujsia, twaja žonka Mar‘ja sparadziła syna. Jak jamu imia? — Cara Kanstancina! Bubień, bubień, addaj dačku za majho syna, troje saniej z kazyrami, hwoździem bity, šoŭkam šyty! — Kluč“! Na kaho prydziecca astatniaje słowa, toj jość starastaj.

{{Водступ|2|em}}Tady jznoŭ ličacca, kab wybrać, kamu jści ŭ pole. Kamu heta przydziecca, tamu zawiazywajuć wočy, abo nakrywajuć šapkaj i kidajuć adtul pałku — „tatarskuju pałačku“. Paśla adkrywajuć jamu wočy i kažuć iści i šukać pałku. U hety čas ihrajučyja chawajucca chto-kudy.

{{Водступ|2|em}}Znajšoŭšy pałku, palawy waročajecca da taho miesca, skul jana była kiniena i pastukaŭšy jeju — idzie šukać schawaŭšychsia. Uwidzieŭšy kaho-niebudź, jon biažyć da pałki, stukaje jeju, nazywajučy pa imieni ŭwidzieŭšaha, naprykład: „Janka, Janka, — wychadzi!“. Janka wychodzić.

{{Водступ|2|em}}Tady palawy šukaje hetkim sposabam i inšych. Kali chto z schawaŭšychsia padkradziecca da pałki i pastukaje jeju raniej ad palawoha, dyk astatniamu jznoŭ zawiazywajuć wočy i pasyłajuć šukać pałki.

{{Водступ|2|em}}Kali palawy znojdzie ŭsich, dyk u pole jdzie toj, chto byŭ znojdzieny i adstukany pieršym.

{{Водступ|2|em}}64. ''Kot''.&lt;ref&gt;U niekatorych miascoch heta hulnia nazywajecca „ślapoj kurycaj“, abo „ślapoj babaj“.&lt;/ref&gt; Hulajučyja mierajucca na pałcy,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jvpx0bfkhn77qfdk80rqjb2rrdjavmi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/57</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124108</id>
    <revision>
      <id>287988</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:30:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «прачытаў усё тое, аб чым калісь так дакучліва пеў яму гэты незадачлівы палюбоўнік.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}І Булановіч падумаў:&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Ці ёсьць у каханьні маім хоць палавіна таго, што цьвіце ў грудзёх гэтага недалужнага чалавека!..  &lt;center&gt;'''5&lt;/center&gt; {{gap|2em}}З таго часу заў...»</comment>
      <origin>287988</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2183" sha1="2dokb3dzswjy8i98u0c93f891oupsdv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;прачытаў усё тое, аб чым калісь так дакучліва пеў яму гэты незадачлівы палюбоўнік.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І Булановіч падумаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ці ёсьць у каханьні маім хоць палавіна таго, што цьвіце ў грудзёх гэтага недалужнага чалавека!..

&lt;center&gt;'''5&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}З таго часу заўладала Булановічам пачуцьцё. Ён доўга думаў аб тым, як назваць яго, як растлумачыць. І кончыў тым, што прызнаўся сам сабе — гэта любоў. Мо’ трэба было-б неяк іначай назваць яго, іншую даць яму назву, але слова такога няма.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І разважаў Булановіч:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Якая бедная наша мова людзкая! Колькі розных разуменьняў прыходзіцца пакрываць адным словам. Любоў… І пяшчотная ласка маткі да дзіцяці свайго, і адважная, шчырая адданасьць барацьбіта сваёй справе, свайму колектыву, і гэтае агнёвае, бурнае, што кроў растапляе ў жылах, што грудзі віхурыць прагавітым жаданьнем… Усё — любоў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І дзівіўся Булановіч, чаму гэткія зусім непадобныя пачуцьці адным словам названы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А сэрца тымчасам рабіла сваё, сваё дыктавала. Яно поўніла нутро чароўным захапленьнем; думкі,
настрой — усё чыста пакрывала адбіткам непазбыўнае смагі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І цягнула туды, да яе, да тых прыветных, іскрыстых вачэй, у якіх гэтак дзіўна сплятаецца смутак&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2dokb3dzswjy8i98u0c93f891oupsdv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287989</id>
      <parentid>287988</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T19:31:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287989</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2180" sha1="rqc54c7cogs4mycmctu72ujpmnza0wh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;прачытаў усё тое, аб чым калісь так дакучліва пеў яму гэты незадачлівы палюбоўнік.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І Булановіч падумаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ці ёсьць у каханьні маім хоць палавіна таго, што цьвіце ў грудзёх гэтага недалужнага чалавека!..

&lt;center&gt;5&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}З таго часу заўладала Булановічам пачуцьцё. Ён доўга думаў аб тым, як назваць яго, як растлумачыць. І кончыў тым, што прызнаўся сам сабе — гэта любоў. Мо’ трэба было-б неяк іначай назваць яго, іншую даць яму назву, але слова такога няма.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І разважаў Булановіч:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Якая бедная наша мова людзкая! Колькі розных разуменьняў прыходзіцца пакрываць адным словам. Любоў… І пяшчотная ласка маткі да дзіцяці свайго, і адважная, шчырая адданасьць барацьбіта сваёй справе, свайму колектыву, і гэтае агнёвае, бурнае, што кроў растапляе ў жылах, што грудзі віхурыць прагавітым жаданьнем… Усё — любоў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І дзівіўся Булановіч, чаму гэткія зусім непадобныя пачуцьці адным словам названы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А сэрца тымчасам рабіла сваё, сваё дыктавала. Яно поўніла нутро чароўным захапленьнем; думкі,
настрой — усё чыста пакрывала адбіткам непазбыўнае смагі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І цягнула туды, да яе, да тых прыветных, іскрыстых вачэй, у якіх гэтак дзіўна сплятаецца смутак&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rqc54c7cogs4mycmctu72ujpmnza0wh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287990</id>
      <parentid>287989</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T19:33:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>287990</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2247" sha1="1vw4ua042r6f8a5im2aqkiaxe6i59dh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;прачытаў усё тое, аб чым калісь так дакучліва пеў яму гэты незадачлівы палюбоўнік.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І Булановіч падумаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ці ёсьць у каханьні маім хоць палавіна таго, што цьвіце ў грудзёх гэтага недалужнага чалавека!..

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 110%;&quot;&gt;5&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}З таго часу заўладала Булановічам пачуцьцё. Ён доўга думаў аб тым, як назваць яго, як растлумачыць. І кончыў тым, што прызнаўся сам сабе — гэта любоў. Мо’ трэба было-б неяк іначай назваць яго, іншую даць яму назву, але слова такога няма.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І разважаў Булановіч:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Якая бедная наша мова людзкая! Колькі розных разуменьняў прыходзіцца пакрываць адным словам. Любоў… І пяшчотная ласка маткі да дзіцяці свайго, і адважная, шчырая адданасьць барацьбіта сваёй справе, свайму колектыву, і гэтае агнёвае, бурнае, што кроў растапляе ў жылах, што грудзі віхурыць прагавітым жаданьнем… Усё — любоў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І дзівіўся Булановіч, чаму гэткія зусім непадобныя пачуцьці адным словам названы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А сэрца тымчасам рабіла сваё, сваё дыктавала. Яно поўніла нутро чароўным захапленьнем; думкі,
настрой — усё чыста пакрывала адбіткам непазбыўнае смагі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І цягнула туды, да яе, да тых прыветных, іскрыстых вачэй, у якіх гэтак дзіўна сплятаецца смутак&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1vw4ua042r6f8a5im2aqkiaxe6i59dh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288025</id>
      <parentid>287990</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:37:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288025</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2253" sha1="0vp03fuql66u133d6jiyjhqpkokjbc7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;прачытаў усё тое, аб чым калісь так дакучліва пеў яму гэты незадачлівы палюбоўнік.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І Булановіч падумаў:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ці ёсьць у каханьні маім хоць палавіна таго, што цьвіце ў грудзёх гэтага недалужнага чалавека!..

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 110%;&quot;&gt;5&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}З таго часу заўладала Булановічам пачуцьцё. Ён доўга думаў аб тым, як назваць яго, як растлумачыць. І кончыў тым, што прызнаўся сам сабе — гэта любоў. Мо’ трэба было-б неяк іначай назваць яго, іншую даць яму назву, але слова такога няма.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І разважаў Булановіч:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Якая бедная наша мова людзкая! Колькі розных разуменьняў прыходзіцца пакрываць адным словам. Любоў… І пяшчотная ласка маткі да дзіцяці свайго, і адважная, шчырая адданасьць барацьбіта сваёй справе, свайму колектыву, і гэтае агнёвае, бурнае, што кроў растапляе ў жылах, што грудзі віхурыць прагавітым жаданьнем… Усё — любоў…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І дзівіўся Булановіч, чаму гэткія зусім непадобныя пачуцьці адным словам названы.&lt;/br&gt;

{gap|2em}}А сэрца тымчасам рабіла сваё, сваё дыктавала. Яно поўніла нутро чароўным захапленьнем; думкі,
настрой — усё чыста пакрывала адбіткам непазбыўнае смагі.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І цягнула туды, да яе, да тых прыветных, іскрыстых вачэй, у якіх гэтак дзіўна сплятаецца смутак&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0vp03fuql66u133d6jiyjhqpkokjbc7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288026</id>
      <parentid>288025</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:37:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288026</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2254" sha1="q9op0wd4cu4as0qp0zvgqqz82rhhe1j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;прачытаў усё тое, аб чым калісь так дакучліва пеў яму гэты незадачлівы палюбоўнік.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І Булановіч падумаў:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ці ёсьць у каханьні маім хоць палавіна таго, што цьвіце ў грудзёх гэтага недалужнага чалавека!..

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 110%;&quot;&gt;5&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}З таго часу заўладала Булановічам пачуцьцё. Ён доўга думаў аб тым, як назваць яго, як растлумачыць. І кончыў тым, што прызнаўся сам сабе — гэта любоў. Мо’ трэба было-б неяк іначай назваць яго, іншую даць яму назву, але слова такога няма.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І разважаў Булановіч:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Якая бедная наша мова людзкая! Колькі розных разуменьняў прыходзіцца пакрываць адным словам. Любоў… І пяшчотная ласка маткі да дзіцяці свайго, і адважная, шчырая адданасьць барацьбіта сваёй справе, свайму колектыву, і гэтае агнёвае, бурнае, што кроў растапляе ў жылах, што грудзі віхурыць прагавітым жаданьнем… Усё — любоў…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І дзівіўся Булановіч, чаму гэткія зусім непадобныя пачуцьці адным словам названы.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}А сэрца тымчасам рабіла сваё, сваё дыктавала. Яно поўніла нутро чароўным захапленьнем; думкі,
настрой — усё чыста пакрывала адбіткам непазбыўнае смагі.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І цягнула туды, да яе, да тых прыветных, іскрыстых вачэй, у якіх гэтак дзіўна сплятаецца смутак&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q9op0wd4cu4as0qp0zvgqqz82rhhe1j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288050</id>
      <parentid>288026</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T08:03:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288050</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2190" sha1="fu5amcvclp1nirj49hkd62ib3nn8g7s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;прачытаў усё тое, аб чым калісь так дакучліва пеў яму гэты незадачлівы палюбоўнік.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І Булановіч падумаў:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ці ёсьць у каханьні маім хоць палавіна таго, што цьвіце ў грудзёх гэтага недалужнага чалавека!..

&lt;center&gt;'''5&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}З таго часу заўладала Булановічам пачуцьцё. Ён доўга думаў аб тым, як назваць яго, як растлумачыць. І кончыў тым, што прызнаўся сам сабе — гэта любоў. Мо’ трэба было-б неяк іначай назваць яго, іншую даць яму назву, але слова такога няма.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І разважаў Булановіч:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Якая бедная наша мова людзкая! Колькі розных разуменьняў прыходзіцца пакрываць адным словам. Любоў… І пяшчотная ласка маткі да дзіцяці свайго, і адважная, шчырая адданасьць барацьбіта сваёй справе, свайму колектыву, і гэтае агнёвае, бурнае, што кроў растапляе ў жылах, што грудзі віхурыць прагавітым жаданьнем… Усё — любоў…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І дзівіўся Булановіч, чаму гэткія зусім непадобныя пачуцьці адным словам названы.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}А сэрца тымчасам рабіла сваё, сваё дыктавала. Яно поўніла нутро чароўным захапленьнем; думкі,
настрой — усё чыста пакрывала адбіткам непазбыўнае смагі.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І цягнула туды, да яе, да тых прыветных, іскрыстых вачэй, у якіх гэтак дзіўна сплятаецца смутак&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fu5amcvclp1nirj49hkd62ib3nn8g7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/58</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124109</id>
    <revision>
      <id>287991</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:38:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «з гульлівым агнём весялосьці, у якіх часам адкрываецца такое прыгожае, чароўнае бяздоньне. І цяжка цяпер Булановічу ўстрымацца, каб не пайсьці туды, на край гораду, дзе жоўценькі домік ветла ўсьміхаецца высокімі ганкамі, вабіць ружовай прытульнасьцю. Т...»</comment>
      <origin>287991</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2341" sha1="gkopfv3f7drtroq0vkjfo0d3qwkn4q6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;з гульлівым агнём весялосьці, у якіх часам адкрываецца такое прыгожае, чароўнае бяздоньне. І цяжка цяпер Булановічу ўстрымацца, каб не пайсьці туды, на край гораду, дзе жоўценькі домік ветла
ўсьміхаецца высокімі ганкамі, вабіць ружовай прытульнасьцю. Там, у маленькім пакойчыку, так шпарка, так радасна праходзяць хвіліны, так прыемна засьцілаюць галаву салодкім ап’яненьнем.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І часта ходзіць Булановіч туды, у гэты жоўценькі домік. Аддае яму ўсе свае вольныя гадзіны. А калі часам ня ўдасца схадзіць, калі некалькі дзён ня бачыць яе, тады нутро разьядае нуда і сэрца маркотаю садніць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Было нешта так. Ня бачыўся цэлых тры дні. На чацьверты моцы ня стала, — пашоў, хоць і работа была. Пашоў ужо ўвечары, як горад замігціўся агнямі, як гарадзкі тлум ахінуўся прыглушанай
таемнасьцю.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гарнова ўдварэ была. Як убачыла Булановіча, кінулася да яго з бурнай радасьцю.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Як добра, што ты прышоў. Як я рада… Ведаеш, гэтыя дні што толькі са мною рабілася… Я
думала — ужо канец, ня стрываю. Гэткая пустата, гэткі адчай. Зьнялюбела ўсё чыста, усё назаляе,
цяжарыць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яе голас зьвінеў нявыводнай журбой, глыбока пранікаў Булановічу ў сэрца. Ён з ласкай абняў яе, прытуліў да сябе, глядзеў з каханьнем у твар.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Дарма ты так, любая. Ня трэба гэтага. Трэба&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gkopfv3f7drtroq0vkjfo0d3qwkn4q6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288024</id>
      <parentid>287991</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:36:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288024</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2347" sha1="t5iaqd236shljw67qjzag0h9gyw0q90" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;з гульлівым агнём весялосьці, у якіх часам адкрываецца такое прыгожае, чароўнае бяздоньне. І цяжка цяпер Булановічу ўстрымацца, каб не пайсьці туды, на край гораду, дзе жоўценькі домік ветла
ўсьміхаецца высокімі ганкамі, вабіць ружовай прытульнасьцю. Там, у маленькім пакойчыку, так шпарка, так радасна праходзяць хвіліны, так прыемна засьцілаюць галаву салодкім ап’яненьнем.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І часта ходзіць Булановіч туды, у гэты жоўценькі домік. Аддае яму ўсе свае вольныя гадзіны. А калі часам ня ўдасца схадзіць, калі некалькі дзён ня бачыць яе, тады нутро разьядае нуда і сэрца маркотаю садніць.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Было нешта так. Ня бачыўся цэлых тры дні. На чацьверты моцы ня стала, — пашоў, хоць і работа была. Пашоў ужо ўвечары, як горад замігціўся агнямі, як гарадзкі тлум ахінуўся прыглушанай
таемнасьцю.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Гарнова ўдварэ была. Як убачыла Булановіча, кінулася да яго з бурнай радасьцю.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Як добра, што ты прышоў. Як я рада… Ведаеш, гэтыя дні што толькі са мною рабілася… Я думала — ужо канец, ня стрываю. Гэткая пустата, гэткі адчай. Зьнялюбела ўсё чыста, усё назаляе,
цяжарыць…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яе голас зьвінеў нявыводнай журбой, глыбока пранікаў Булановічу ў сэрца. Ён з ласкай абняў яе, прытуліў да сябе, глядзеў з каханьнем у твар.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Дарма ты так, любая. Ня трэба гэтага. Трэба&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t5iaqd236shljw67qjzag0h9gyw0q90</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/59</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124110</id>
    <revision>
      <id>287992</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:45:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «перамагаць сябе, трэба пазбыцца гэтага разлому душэўнага… І чаму ты так мардуешся? Хіба цябе ня можа жыцьцё захапіць? Хіба ня бачыш ты, колькі ў ім новага бурлівага зьместу, колькі творчай радаснай сумятні?.. Гэта-ж — сьмех проста: адчай, пустата… Сорамн...»</comment>
      <origin>287992</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2255" sha1="63gtwldqfzun2715kj9jjnkhess7vhq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;перамагаць сябе, трэба пазбыцца гэтага разлому душэўнага… І чаму ты так мардуешся? Хіба цябе ня можа жыцьцё захапіць? Хіба ня бачыш ты,
колькі ў ім новага бурлівага зьместу, колькі творчай радаснай сумятні?.. Гэта-ж — сьмех проста: адчай, пустата… Сорамна табе, во што…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А яна маўчала — ціхая, смутная. Мо’ зусім і ня чула таго, што ён ёй казаў? Бо ў вачох свая асобная думка сьвіцілася — захаваная, таемная.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ён тож перастаў гаварыць, моўчкі лашчыў яе, поўны глыбокай пяшчоты. Яму чамусьці здавалася, што далёка яна, незразумелая, цёмная. Загадка
неразгадная. І такая — яна яшчэ больш яму дарагая. Далёкая і разам блізкая, родная.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Толькі крыўдна, што не паказвае яна душы свае, што нібы хавае ад яго беражліва нутро сваё, тыя думкі балючыя, страшныя, што наганяюць адчай, пустату, што труцяць жыцьцё ёй нязводнай атрутай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І ён ёй сказаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Слухай, чаму ты такая няшчырая? Чаму ты ня ўсё мне гаворыш?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна зірнула на яго, не разумеючы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Як, што не гавару? Я нічога ад цябе не хаваю. Я нікому больш ня выказваю свайго настрою,
сваіх турботных думак. Толькі табе ўсё адкрываю, бо ты такі дужы, цьвёрды… І добры ты. Ты не сьмяешся над маёй слабасьцю. Ты заўсёды хочаш {{перанос пачатак|зра|зумець}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>63gtwldqfzun2715kj9jjnkhess7vhq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288023</id>
      <parentid>287992</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:35:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288023</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2262" sha1="fwowgnazoue9sca5ifeu40lncoiqbez" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;перамагаць сябе, трэба пазбыцца гэтага разлому душэўнага… І чаму ты так мардуешся? Хіба цябе ня можа жыцьцё захапіць? Хіба ня бачыш ты,
колькі ў ім новага бурлівага зьместу, колькі творчай радаснай сумятні?.. Гэта-ж — сьмех проста: адчай, пустата… Сорамна табе, во што…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}А яна маўчала — ціхая, смутная. Мо’ зусім і ня чула таго, што ён ёй казаў? Бо ў вачох свая асобная думка сьвіцілася — захаваная, таемная.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Ён тож перастаў гаварыць, моўчкі лашчыў яе, поўны глыбокай пяшчоты. Яму чамусьці здавалася, што далёка яна, незразумелая, цёмная. Загадка
неразгадная. І такая — яна яшчэ больш яму дарагая. Далёкая і разам блізкая, родная.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Толькі крыўдна, што не паказвае яна душы свае, што нібы хавае ад яго беражліва нутро сваё, тыя думкі балючыя, страшныя, што наганяюць адчай, пустату, што труцяць жыцьцё ёй нязводнай атрутай.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}І ён ёй сказаў:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Слухай, чаму ты такая няшчырая? Чаму ты ня ўсё мне гаворыш?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна зірнула на яго, не разумеючы.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Як, што не гавару? Я нічога ад цябе не хаваю. Я нікому больш ня выказваю свайго настрою,
сваіх турботных думак. Толькі табе ўсё адкрываю, бо ты такі дужы, цьвёрды… І добры ты. Ты не сьмяешся над маёй слабасьцю. Ты заўсёды хочаш {{перанос пачатак|зра|зумець}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fwowgnazoue9sca5ifeu40lncoiqbez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/60</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124111</id>
    <revision>
      <id>287993</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|зра|зумець}}, уцешыць. Я за гэта люблю цябе, за гэта ты мне дарагі.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Яна памаўчала троху, потым ізноў пачала:&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Ведаеш, любы, мне часам сорамна бывае. Я не магу сабе дараваць таго, што сышлася з табою… Я — эгоістка вялікая… Мо...»</comment>
      <origin>287993</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2344" sha1="8vujam1j42mf1x9rty0rmgg0n7fcmcb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|зра|зумець}}, уцешыць. Я за гэта люблю цябе, за гэта ты мне дарагі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна памаўчала троху, потым ізноў пачала:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ведаеш, любы, мне часам сорамна бывае. Я не магу сабе дараваць таго, што сышлася з табою…
Я — эгоістка вялікая… Мо’ дзеля таго, каб дастаць сабе нейкую ўцеху, падтрыманьне, я прынясу табе
няпрыемнасьць, няшчасьце. Я часам злую на сябе за тое, што пакахала цябе і з твайго боку выклікала каханьне…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ён спыніў яе.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Чаму ты гаворыш так?.. Быццам табе ўжо ўсё згінула, пагасла ў жыцьці. Глупства гэта. Проста — часовы настрой. Мінецца ён, разьвеецца, — і ўсё будзе добра. І зноў сонейка заграе ў гэтых любых вочках.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна сумна ўсьміхнулася.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ды не, нашто падманьваць сябе. Ня будзе так. Я ўжо асуджана. Я ўжо падышла да канца, да мяжы… Я многа жыла — поўным, бурлівым жыцьцём. Я растраціла моц сваю, той невялічкі запас, што быў у мяне. А цяпер — няма чым жыць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч не разумеў нічагутка. То яму здавалася, што словы гэта адны — пустыя, сэнтымэнтальныя, — і тады прыкра было, нездаволеньне раджалася,
гасла добрае пачуцьцё. А часам праўдай жывой выдавала ўсё гэта, палохала страшэннай жудасьцю,
паліла вострую, непакойную трывогу. І тады бушавала ў грудзёх пачуцьцё дзіўнай пяшчоты. {{перанос пачатак|Хаце|лася}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8vujam1j42mf1x9rty0rmgg0n7fcmcb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288022</id>
      <parentid>287993</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:32:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288022</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2351" sha1="m4btxxrbo4bcy8ofc7ork64pzo3ic0g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|зра|зумець}}, уцешыць. Я за гэта люблю цябе, за гэта ты мне дарагі.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна памаўчала троху, потым ізноў пачала:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ведаеш, любы, мне часам сорамна бывае. Я не магу сабе дараваць таго, што сышлася з табою… Я — эгоістка вялікая… Мо’ дзеля таго, каб дастаць сабе нейкую ўцеху, падтрыманьне, я прынясу табе
няпрыемнасьць, няшчасьце. Я часам злую на сябе за тое, што пакахала цябе і з твайго боку выклікала каханьне…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Ён спыніў яе.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Чаму ты гаворыш так?.. Быццам табе ўжо ўсё згінула, пагасла ў жыцьці. Глупства гэта. Проста — часовы настрой. Мінецца ён, разьвеецца, — і ўсё будзе добра. І зноў сонейка заграе ў гэтых любых вочках.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна сумна ўсьміхнулася.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ды не, нашто падманьваць сябе. Ня будзе так. Я ўжо асуджана. Я ўжо падышла да канца, да мяжы… Я многа жыла — поўным, бурлівым жыцьцём. Я растраціла моц сваю, той невялічкі запас, што быў у мяне. А цяпер — няма чым жыць…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч не разумеў нічагутка. То яму здавалася, што словы гэта адны — пустыя, сэнтымэнтальныя, — і тады прыкра было, нездаволеньне раджалася,
гасла добрае пачуцьцё. А часам праўдай жывой выдавала ўсё гэта, палохала страшэннай жудасьцю, паліла вострую, непакойную трывогу. І тады бушавала ў грудзёх пачуцьцё дзіўнай пяшчоты. {{перанос пачатак|Хаце|лася}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m4btxxrbo4bcy8ofc7ork64pzo3ic0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/61</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124112</id>
    <revision>
      <id>287994</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:55:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|Хаце|лася}} не адхадзіць ад яе, быць з ёй кожную хвілінку, няўпынна глядзець на яе, любавацца.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Здавалася, што калі пойдзе ён ад яе, дык на век яе страціць. І згасьне тады тое ружовае, сьветлае, што цяпер дрыгаціць гэткай чароўнай крас...»</comment>
      <origin>287994</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2172" sha1="a2sztxhzsus3t4719fuj9sa9wh881vl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|Хаце|лася}} не адхадзіць ад яе, быць з ёй кожную хвілінку, няўпынна глядзець на яе, любавацца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Здавалася, што калі пойдзе ён ад яе, дык на век яе страціць. І згасьне тады тое ружовае, сьветлае, што цяпер дрыгаціць гэткай чароўнай краскай
у сэрцы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ужо позна было, а Булановіч яшчэ сядзеў у Гарновай. Ня мог пайсьці, ня мог кінуць яе — сіл не ставала. А яна таксама, калі зьбіраўся ісьці, калі гаварыў пра гэта — сьціскала яго сударгава, тулілася да яго палахліва.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Не, ня йдзі… Пачакай яшчэ… Ня кідай адну… Страшна мне, цяжка адной…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У пакойчыку прытульным цурочкам цякла цішыня, навявала чароўную згоду. Здаецца, век-бы
сядзеў вось так удваіх і адчуваў, як сэрца з сэрцам вядзе бясслоўную ціхую гутарку.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Раптам Гарнова ўзьнялася.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Пачакай, Алесь, я пакажу табе нешта.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У шуфлядзе сярод груду розных паперак знайшла яна маленькую пісульку і дала яму. Ён прачытаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}«З гэтага часу будзь ты праклята. Няхай табе жыцьцё будзе горкаю доляй. Бацькава пракляцьце
спасьцігне цябе на тваім ганебным шляху».&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч зірнуў на яе дапытлівым поглядам. Яна, мусіць, зразумела яго нявыказанае запытаньне і адказала:&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a2sztxhzsus3t4719fuj9sa9wh881vl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288021</id>
      <parentid>287994</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288021</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2180" sha1="mkygxud0vh7ujr6wwif51wiobzy8c6j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|Хаце|лася}} не адхадзіць ад яе, быць з ёй кожную хвілінку, няўпынна глядзець на яе, любавацца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Здавалася, што калі пойдзе ён ад яе, дык на век яе страціць. І згасьне тады тое ружовае, сьветлае, што цяпер дрыгаціць гэткай чароўнай краскай
у сэрцы.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Ужо позна было, а Булановіч яшчэ сядзеў у Гарновай. Ня мог пайсьці, ня мог кінуць яе — сіл не ставала. А яна таксама, калі зьбіраўся ісьці, калі гаварыў пра гэта — сьціскала яго сударгава, тулілася да яго палахліва.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Не, ня йдзі… Пачакай яшчэ… Ня кідай адну… Страшна мне, цяжка адной…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}У пакойчыку прытульным цурочкам цякла цішыня, навявала чароўную згоду. Здаецца, век-бы
сядзеў вось так удваіх і адчуваў, як сэрца з сэрцам вядзе бясслоўную ціхую гутарку.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Раптам Гарнова ўзьнялася.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Пачакай, Алесь, я пакажу табе нешта.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}У шуфлядзе сярод груду розных паперак знайшла яна маленькую пісульку і дала яму. Ён прачытаў:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}«З гэтага часу будзь ты праклята. Няхай табе жыцьцё будзе горкаю доляй. Бацькава пракляцьце
спасьцігне цябе на тваім ганебным шляху».&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч зірнуў на яе дапытлівым поглядам. Яна, мусіць, зразумела яго нявыказанае запытаньне і адказала:&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mkygxud0vh7ujr6wwif51wiobzy8c6j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/62</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124113</id>
    <revision>
      <id>287995</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Праблематычная */</comment>
      <origin>287995</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2280" sha1="gihngbxj4k58cxj0416mil4q9ypnckx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Гэта так…— маленькая ілюстрацыя да жыцьця
да майго... Цікавая рэч, сапраўды? Такіх дакумэнтаў
Я маю даволі...&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч гарэў упартым жаданьнем узнаць усё
чыста, узнаць пра ўсе драбніцы яе жыцьця. Здава-
лася, што абы ўзнаў ён, і зараз-жа знойдзе тое, што
дасьць выхад з тупіка, у які яна трапіла, што зьні-
шчыць яе глыбокі адчай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Мо тады ўсё гэта здасца нікчэмным і сьмешным?
Мо разьляціцца, як дым, гэты дзіўна-сплецены, не-
зразумелы клубок яе смутку?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч узяў яе за руку, ахінуў поглядам,
поўным шчырай, глыбокай пяшчоты.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}} Марына, родная... Раскажы мне ўсё-чыста пра
жыцьцё пра сваё. Мне ўсё здаецца, што хаваешся
ты, што ня хочаш выказаць мне свае Патаемныя
думкі... Ведаеш, Мне дужа крыўдна і цяжка
робіцца, калі аб гэтым падумаю.
не
&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна ўсьміхнулася ласкавай, добрай усьмешкай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}} Ды не, Алесь. Я не
хачу хавацца і
хаваюся. Я табе ўсё тавару, аб чым думаю. А рас-
казваць пра жыцьцё - доўга гэта і непатрэбна... Але
вось што... я раскажу табе. Раскажу тое, што дасьць
табе магчымасьць многа чаго зразумець. Слухай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}} Перш-наперш гэта табе, пэўна, вядомая
Дачка памешчыка з Віленшчыны. Ты ня ведаў гэ-
тага? Так, так... Самага сапраўднага пана з тысячамі
дзесяцін зямлі. Рэволюцыянаркай я рана зрабі&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gihngbxj4k58cxj0416mil4q9ypnckx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288014</id>
      <parentid>287995</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T06:45:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не вычытаная */</comment>
      <origin>288014</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2336" sha1="483g0muk1l3ms98z32j87r2hzuke8b3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Гэта так… маленькая ілюстрацыя да жыцьця да майго… Цікавая рэч, сапраўды? Такіх дакумэнтаў я маю даволі…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч гарэў упартым жаданьнем узнаць усё чыста, узнаць пра ўсе драбніцы яе жыцьця. Здавалася, што абы ўзнаў ён, і зараз-жа знойдзе тое, што дасьць выхад з тупіка, у які яна трапіла, што зьнішчыць яе глыбокі адчай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Мо’ тады ўсё гэта здасца нікчэмным і сьмешным? Мо’ разьляціцца, як дым, гэты дзіўна-сплецены, незразумелы клубок яе смутку?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Булановіч узяў яе за руку, ахінуў поглядам, поўным шчырай, глыбокай пяшчоты.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Марына, родная… Раскажы мне ўсё-чыста пра жыцьцё пра сваё. Мне ўсё здаецца, што хаваешся ты, што ня хочаш выказаць мне свае патаемныя думкі… Ведаеш, мне дужа крыўдна і цяжка робіцца, калі аб гэтым падумаю.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна ўсьміхнулася ласкавай, добрай усьмешкай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ды не, Алесь. Я не
хачу хавацца і не хаваюся. Я табе ўсё гавару, аб чым думаю. А расказваць пра жыцьцё — доўга гэта і непатрэбна… Але вось што… я раскажу табе. Раскажу тое, што дасьць табе магчымасьць многа чаго зразумець. Слухай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Перш-на-перш — гэта табе, пэўна, вядома — я дачка памешчыка з Віленшчыны. Ты ня ведаў гэтага? Так, так… Самага сапраўднага пана з тысячамі дзесяцін зямлі. Рэволюцыянэркай я рана {{перанос пачатак|зрабі|лася}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>483g0muk1l3ms98z32j87r2hzuke8b3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288020</id>
      <parentid>288014</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:29:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288020</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2344" sha1="oc3cb261slsofalr85nj3tl9nzvluhr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}— Гэта так… маленькая ілюстрацыя да жыцьця да майго… Цікавая рэч, сапраўды? Такіх дакумэнтаў я маю даволі…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч гарэў упартым жаданьнем узнаць усё чыста, узнаць пра ўсе драбніцы яе жыцьця. Здавалася, што абы ўзнаў ён, і зараз-жа знойдзе тое, што дасьць выхад з тупіка, у які яна трапіла, што зьнішчыць яе глыбокі адчай.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Мо’ тады ўсё гэта здасца нікчэмным і сьмешным? Мо’ разьляціцца, як дым, гэты дзіўна-сплецены, незразумелы клубок яе смутку?&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Булановіч узяў яе за руку, ахінуў поглядам, поўным шчырай, глыбокай пяшчоты.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Марына, родная… Раскажы мне ўсё-чыста пра жыцьцё пра сваё. Мне ўсё здаецца, што хаваешся ты, што ня хочаш выказаць мне свае патаемныя думкі… Ведаеш, мне дужа крыўдна і цяжка робіцца, калі аб гэтым падумаю.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Яна ўсьміхнулася ласкавай, добрай усьмешкай.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Ды не, Алесь. Я не
хачу хавацца і не хаваюся. Я табе ўсё гавару, аб чым думаю. А расказваць пра жыцьцё — доўга гэта і непатрэбна… Але вось што… я раскажу табе. Раскажу тое, што дасьць табе магчымасьць многа чаго зразумець. Слухай.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Перш-на-перш — гэта табе, пэўна, вядома — я дачка памешчыка з Віленшчыны. Ты ня ведаў гэтага? Так, так… Самага сапраўднага пана з тысячамі дзесяцін зямлі. Рэволюцыянэркай я рана {{перанос пачатак|зрабі|лася}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oc3cb261slsofalr85nj3tl9nzvluhr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/91</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124114</id>
    <revision>
      <id>287996</id>
      <timestamp>2026-05-28T20:33:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «abo ličacca, kab wybrać „kata“, jakomu zawiazywajuć wočy.  {{Водступ|2|em}}Kali hulnia na dware, dyk kot pierad zawiazańniem jamu wačej zahaniaje ŭsich „pad pieč“, heta značyć — usie pawinny stać razam na ścisła akreślenym miescy. Tady kot z zawiazanymi wačmi łowić hulajučych, jakija raźbiahajucca, adnak nie pawinny wybiahać z akreślenaha miesca.  {{Водступ|2|em}}Kali heta hulnia adbywajecca doma, dyk usie hulaju...»</comment>
      <origin>287996</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1551" sha1="etyrw5kcgulr967hob40j45qy0ieoiq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;abo ličacca, kab wybrać „kata“, jakomu zawiazywajuć wočy.

{{Водступ|2|em}}Kali hulnia na dware, dyk kot pierad zawiazańniem jamu wačej zahaniaje ŭsich „pad pieč“, heta značyć — usie pawinny stać razam na ścisła akreślenym miescy. Tady kot z zawiazanymi wačmi łowić hulajučych, jakija raźbiahajucca, adnak nie pawinny wybiahać z akreślenaha miesca.

{{Водступ|2|em}}Kali heta hulnia adbywajecca doma, dyk usie hulajučyja wiaduć kata z zawiazanymi wačyma da paroha. Kot biarecca za klamku dźwiarej, a ŭsie dajuć jamu hetkija pytańni: — „Kot, kot, na čym staiš?“ — „Na dubu!“  — „Za što dziaržyšsia?“ — „Za suk!“ — „Što na suku?“ — „Wulli!“ — „Što ŭ wullach?“ — Pščoły!“ — „Što ŭ pščołaŭ“? — „Miod!“ — „Kamu jaho dasi, kamu?“ — „Pani, dy panu!“ — „A nam što?“ — „Ničoha!“

{{Водступ|2|em}}Pa hetych sławach hulajučyja b‘juć kata pa plačoch u tacht prypieŭki: „Apanas, Apanas, twaja žonka ŭ nas uwaliłaś u kwas; ławi siem hod nas!“ Pa astatnim słowie ŭsie ŭciakajuć ad kata ŭ roznyja baki. Kaho pieršaha kot złowić, toj robicca katom i hulnia jdzie ad pačatku.

{{Водступ|2|em}}65. ''Čur''. Hulajučyja ličacca, kamu być čuram. Ličeńnie adbywajecca tak:

{{block center/s}}
„Chodzić koška&lt;br /&gt;
kala wakoška,&lt;br /&gt;
kliča dzietak&lt;br /&gt;
kala kletak:&lt;br /&gt;
„Ach wy, dzietki,&lt;br /&gt;
mnoha was,&lt;br /&gt;
krasna šapka&lt;br /&gt;
won ad nas!“
{{block center/e}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>etyrw5kcgulr967hob40j45qy0ieoiq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/92</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124115</id>
    <revision>
      <id>287997</id>
      <timestamp>2026-05-28T20:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Toj, na kaho pryjšło astatniaje słowa, wychodzić, a katory astaniecca paśla ličeńnia astatnim, toj jość „čurom“. Jon stanowicca dzie-niebudź za drewa, abo za što inšaje i zapluščywaje wočy; hulajučyja tymčasam chawajucca.  {{Водступ|2|em}}Praz niekalki minut čur pytaje: „ci ŭžo?“ Jamu adkazwajuć: „užo!“ Kali chto jašče nie paśpieŭ schawacca, dyk kryčyć: „jašče nie!“ Kali ŭsie sch...»</comment>
      <origin>287997</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1866" sha1="1onbr2fg3vgm4s64505oou10a1blddx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Toj, na kaho pryjšło astatniaje słowa, wychodzić, a katory astaniecca paśla ličeńnia astatnim, toj jość „čurom“. Jon stanowicca dzie-niebudź za drewa, abo za što inšaje i zapluščywaje wočy; hulajučyja tymčasam chawajucca.

{{Водступ|2|em}}Praz niekalki minut čur pytaje: „ci ŭžo?“ Jamu adkazwajuć: „užo!“ Kali chto jašče nie paśpieŭ schawacca, dyk kryčyć: „jašče nie!“ Kali ŭsie schawajucca, čur idzie ich šukać. Jak tolki jon adojdzie ad swajho miesca, usie starajucca zaniać jaho miesca i „zaplawać“, h. zn. plunuć na tym miescy. Čur starajecca hetym časam kaho-niebudź zławić i „začuryć“ h. zn. schapiŭšy, abo tolki datknuŭšysia da kaho-niebudź, skazać: „čur!“ Tady złoŭleny, abo tolki datknuty, robicca čuram i hulnia jdzie ad pačatku.

{{Водступ|2|em}}66. ''Wiarowačka''. Biarecca doŭhi kawałak wiaroŭki, ci aborynki, źwiazany kancami i ŭsie, što hulajuć, biarucca za jaje rukami ŭ koła. Adzin uwachodzić u siaredzinu koła i pilnuje, — kab wyciać pa rukach kaho-niebudź z trymaŭšych za wiarowačku. Kožny pawinien uwažać, kab nia dasca wyciać pa ruce. Dziela hetaha, kali chto ŭhledzić, što da jaho zwaročywajecca toj, što staić u kole, dyk puskaje z ruk wiarowačku. Kali stajačamu ŭ siaredzinie ŭdasca kaho-niebudź wyciać pa ruce, dyk „wysiečany“ jdzie ŭ siaredzinu koła i hulnia pradaŭžajecca dalej.

{{Водступ|2|em}}67. ''Ślapy muzyka''. Usie stanawiacca ŭ koła, a adnamu zawiazywajuć wočy i dajuć u ruki pałačku. Paśla pačynajuć usie ŭziaŭšysia za ruki krucicca nawakoł „ślapoha muzyki“, a jon datykajecca da kaho-niebudź pałačkaj, a datknuty padaje holas (piśnie, abo zahudzić), starajučysia, kab myzyka nie {{перанос-пачатак|п=ad|к=hadaŭ}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1onbr2fg3vgm4s64505oou10a1blddx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/93</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124116</id>
    <revision>
      <id>287998</id>
      <timestamp>2026-05-28T20:46:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «&lt;section begin=&quot;6&quot;/&gt;hadaŭ jaho. Kali muzyka adhadaje, chto padaŭ hołas, dyk toj, chto pisnuŭ, idzie ŭ koła, biaručy rolu ślapoha muzyki i h. d.  {{Водступ|2|em}}68. ''Pošta''. Kožny z hulajučych wybiraje sabie nazoŭ horadu, abo wioski i ŭsie stanawiacca ŭ koła, nie dziaržučysia za ruki. Adnamu z hulajučych zawiazywajuć wočy. Jon wychodzić na siaredzinu koła i nazywaje dwa harady, jakija pawinny źmianicca miescami, stupajučy cic...»</comment>
      <origin>287998</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1723" sha1="ist4p3awttkirmvvts9rnvlktxs6k5l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;6&quot;/&gt;hadaŭ jaho. Kali muzyka adhadaje, chto padaŭ hołas, dyk toj, chto pisnuŭ, idzie ŭ koła, biaručy rolu ślapoha muzyki i h. d.

{{Водступ|2|em}}68. ''Pošta''. Kožny z hulajučych wybiraje sabie nazoŭ horadu, abo wioski i ŭsie stanawiacca ŭ koła, nie dziaržučysia za ruki. Adnamu z hulajučych zawiazywajuć wočy. Jon wychodzić na siaredzinu koła i nazywaje dwa harady, jakija pawinny źmianicca miescami, stupajučy cicha, kab toj, chto łowić, — nia čuŭ, dzie jany prabiahajuć, i nie zławiŭ ich. Kali jon złowić adnaho z prabiahajučych, dyk stanowicca na jaho miesca, a złoŭleny z zawiazanymi wačyma stanowicca na siaredzinu koła i hulnia jdzie dalej.

{{Цэнтар|'''Hulni ihry raŭnawažnyja.'''}}

{{Водступ|2|em}}Jany wyrablajuć raŭnawahu tuława — pry pierachodzie praz wuskija kładki, skoki pa wystajučych kamieńniach i h. p. Razam z hetym hetyja ihry ŭzmacniajuć nerwowuju systemu arhanizmu.

{{Водступ|2|em}}69. ''Francuzy i Biełarusy''. Kreślacca na ziamli dźwie raŭnaležnyja linii, na niekalki krokaŭ adna ad druhoj. Miesca pamiž linijami nazywajecca „rakoj“. Kładziecca paśla ŭpopierak raki wuskaja doška, abo doŭhaje palena, što wyabražaje most praz raku. Usie ihrajučyja pierachodziać praz most. Chto nia ŭtrymaje raŭnawahi i pierachodziačy praz most stupić nahoj na ziamlu (raku), toj ličycca „Francuzam“, upaŭšym u raku, a chto piarojdzie tak, jak treba, — jość „Biełarusam“. Paśla Francuzy ŭciakajuć, a Biełarusy honiać ich, — „wyhaniajuć won“ z Biełarusi. Francuzy starajucca trochi adbiehčy, wiarnucca nazad da raki i tady znoŭ usie pierachodziać&lt;section end=&quot;6&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ist4p3awttkirmvvts9rnvlktxs6k5l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>287999</id>
      <parentid>287998</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T20:47:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>287999</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1761" sha1="kby5qoiai5je3kpswlrl4trbd96rmw0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;6&quot;/&gt;hadaŭ jaho. Kali muzyka adhadaje, chto padaŭ hołas, dyk toj, chto pisnuŭ, idzie ŭ koła, biaručy rolu ślapoha muzyki i h. d.

{{Водступ|2|em}}68. ''Pošta''. Kožny z hulajučych wybiraje sabie nazoŭ horadu, abo wioski i ŭsie stanawiacca ŭ koła, nie dziaržučysia za ruki. Adnamu z hulajučych zawiazywajuć wočy. Jon wychodzić na siaredzinu koła i nazywaje dwa harady, jakija pawinny źmianicca miescami, stupajučy cicha, kab toj, chto łowić, — nia čuŭ, dzie jany prabiahajuć, i nie zławiŭ ich. Kali jon złowić adnaho z prabiahajučych, dyk stanowicca na jaho miesca, a złoŭleny z zawiazanymi wačyma stanowicca na siaredzinu koła i hulnia jdzie dalej.
&lt;section end=&quot;6&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;7&quot;/&gt;{{Цэнтар|'''Hulni ihry raŭnawažnyja.'''}}

{{Водступ|2|em}}Jany wyrablajuć raŭnawahu tuława — pry pierachodzie praz wuskija kładki, skoki pa wystajučych kamieńniach i h. p. Razam z hetym hetyja ihry ŭzmacniajuć nerwowuju systemu arhanizmu.

{{Водступ|2|em}}69. ''Francuzy i Biełarusy''. Kreślacca na ziamli dźwie raŭnaležnyja linii, na niekalki krokaŭ adna ad druhoj. Miesca pamiž linijami nazywajecca „rakoj“. Kładziecca paśla ŭpopierak raki wuskaja doška, abo doŭhaje palena, što wyabražaje most praz raku. Usie ihrajučyja pierachodziać praz most. Chto nia ŭtrymaje raŭnawahi i pierachodziačy praz most stupić nahoj na ziamlu (raku), toj ličycca „Francuzam“, upaŭšym u raku, a chto piarojdzie tak, jak treba, — jość „Biełarusam“. Paśla Francuzy ŭciakajuć, a Biełarusy honiać ich, — „wyhaniajuć won“ z Biełarusi. Francuzy starajucca trochi adbiehčy, wiarnucca nazad da raki i tady znoŭ usie pierachodziać&lt;section end=&quot;7&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kby5qoiai5je3kpswlrl4trbd96rmw0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry skaŭtskija</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124117</id>
    <revision>
      <id>288000</id>
      <timestamp>2026-05-28T20:48:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Hulni i ihry skaŭtskija  | аўтар     = Уладзіслаў Казлоўскі  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Гістарычна-этнаграфічная праца  | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry pieramiešywanyja|Hulni i ihry pieramiešywanyja]]  | наступны  = Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusa...»</comment>
      <origin>288000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="762" sha1="ezkhrx5xc9u59k4cc0belcvyjdh0uad" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Hulni i ihry skaŭtskija
 | аўтар     = Уладзіслаў Казлоўскі
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Гістарычна-этнаграфічная праца
 | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry pieramiešywanyja|Hulni i ihry pieramiešywanyja]]
 | наступны  = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry raŭnawažnyja|Hulni i ihry raŭnawažnyja]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf&quot; from=&quot;87&quot; to=&quot;93&quot; fromsection=&quot;6&quot; tosection=&quot;6&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>ezkhrx5xc9u59k4cc0belcvyjdh0uad</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288001</id>
      <parentid>288000</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T20:50:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>288001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="793" sha1="p7c1re2mv9hexzdk28utmw25qwz1ncr" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Hulni i ihry skaŭtskija
 | аўтар     = Уладзіслаў Казлоўскі
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Гістарычна-этнаграфічная праца
 | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry pieramiešywanyja|Hulni i ihry pieramiešywanyja]]
 | наступны  = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry raŭnawažnyja|Hulni i ihry raŭnawažnyja]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf&quot; from=&quot;87&quot; to=&quot;93&quot; fromsection=&quot;6&quot; tosection=&quot;6&quot; /&gt;
-----------
{{Крыніцы}}
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>p7c1re2mv9hexzdk28utmw25qwz1ncr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf/94</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124118</id>
    <revision>
      <id>288002</id>
      <timestamp>2026-05-28T20:52:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «&lt;section begin=&quot;7&quot;/&gt;praz most takim samym sposabam dzielačysia na Francuzaŭ i Biełarusaŭ.  {{Цэнтар|'''Hulni i ihry intelektualnyja.'''}}  {{Водступ|2|em}}Jany wyrablajuć kiemkaść, chutkaść panatrawańnia, uwahu, pačućcio sprawiadliwaści, prymušajuć samastojna dumać, chutka prociŭdziejać i b. p. &lt;section end=&quot;7&quot;/&gt; &lt;section begin=&quot;8&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}Da intelektualnych hulniaŭ i ihraŭ zaličaju:  {{Водступ|2|em}}7...»</comment>
      <origin>288002</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1892" sha1="5dau5mwzmvkafm71qi3p7vj4zfmslmt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;7&quot;/&gt;praz most takim samym sposabam dzielačysia na Francuzaŭ i Biełarusaŭ.

{{Цэнтар|'''Hulni i ihry intelektualnyja.'''}}

{{Водступ|2|em}}Jany wyrablajuć kiemkaść, chutkaść panatrawańnia,
uwahu, pačućcio sprawiadliwaści, prymušajuć
samastojna dumać, chutka prociŭdziejać i b. p.
&lt;section end=&quot;7&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;8&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}Da intelektualnych hulniaŭ i ihraŭ zaličaju:

{{Водступ|2|em}}70. ''Karol''. Hulajučyja kładuć na stoł ruki adna na druhuju dałoniami i ličacca: „raz, dwa — buława“ i h. d., abo i inšym sposabam, ale zaŭsiody astatniaje słowa ŭ ličeńni pawinna być: „Krala! Karol! Sam pan karol!“

{{Водступ|2|em}}Pry kožnym słowie toj, čyja ruka jość u nizie, wyjmaje jaje adtul i kładzie na wierch. Tak robiać čarodna ŭsie hulajučyja. Toj, na čyju ruku pryšoŭ skaz: „Sam pan karol!“ — ličycca karalom. Usie, aprača wice-karala, padchodziać čarodna da karala i pytajuć: „Karol, karol! Što žadaješ rabić?“ Karol kožnamu daje jakuju-niebudź cikawuju, abo śmiešnuju pracu, naprykład: „Idzi ŭ haroch i stoj na adnej nazie“, abo „Idzi paskačy!“, „Pryniasi ŭ zubach krošku wady!“, „U adnym kucie pamalisia, u druhim papłač, u trecim paśmiejsia, u čaćwiertym paskačy!“, „Stań na haławie!“, „Zaśpiawaj pieśniu!“, „Stań na wartu!“ (Pry hetym hulajučy biare kačarhu i ŭdaje, što staić sa strelbaj“), „Pławaj!“, „Budź šaŭcom!“ (pry hetym hulajučy sadzicca na ŭsłončyk, machaje rukami, byccam ściahiwaje dratwu, stukaje kułakom, byccam prybiwaje hwoździ i h. d.)

{{Водступ|2|em}}71. ''Sud''. Pišacca čatyry zapisački. Na adnej napisana: „Sudździa“, na druhoj — „Złodziej“, na treciaj — „Biedny čaławiek“, na čaćwiertaj — „Kat“.&lt;section end=&quot;8&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5dau5mwzmvkafm71qi3p7vj4zfmslmt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288004</id>
      <parentid>288002</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T20:53:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>288004</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1892" sha1="rmo0namhp57ywkstkdgmyp627zsif1d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;8&quot;/&gt;praz most takim samym sposabam dzielačysia na Francuzaŭ i Biełarusaŭ.

{{Цэнтар|'''Hulni i ihry intelektualnyja.'''}}

{{Водступ|2|em}}Jany wyrablajuć kiemkaść, chutkaść panatrawańnia,
uwahu, pačućcio sprawiadliwaści, prymušajuć
samastojna dumać, chutka prociŭdziejać i b. p.
&lt;section end=&quot;8&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;9&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}Da intelektualnych hulniaŭ i ihraŭ zaličaju:

{{Водступ|2|em}}70. ''Karol''. Hulajučyja kładuć na stoł ruki adna na druhuju dałoniami i ličacca: „raz, dwa — buława“ i h. d., abo i inšym sposabam, ale zaŭsiody astatniaje słowa ŭ ličeńni pawinna być: „Krala! Karol! Sam pan karol!“

{{Водступ|2|em}}Pry kožnym słowie toj, čyja ruka jość u nizie, wyjmaje jaje adtul i kładzie na wierch. Tak robiać čarodna ŭsie hulajučyja. Toj, na čyju ruku pryšoŭ skaz: „Sam pan karol!“ — ličycca karalom. Usie, aprača wice-karala, padchodziać čarodna da karala i pytajuć: „Karol, karol! Što žadaješ rabić?“ Karol kožnamu daje jakuju-niebudź cikawuju, abo śmiešnuju pracu, naprykład: „Idzi ŭ haroch i stoj na adnej nazie“, abo „Idzi paskačy!“, „Pryniasi ŭ zubach krošku wady!“, „U adnym kucie pamalisia, u druhim papłač, u trecim paśmiejsia, u čaćwiertym paskačy!“, „Stań na haławie!“, „Zaśpiawaj pieśniu!“, „Stań na wartu!“ (Pry hetym hulajučy biare kačarhu i ŭdaje, što staić sa strelbaj“), „Pławaj!“, „Budź šaŭcom!“ (pry hetym hulajučy sadzicca na ŭsłončyk, machaje rukami, byccam ściahiwaje dratwu, stukaje kułakom, byccam prybiwaje hwoździ i h. d.)

{{Водступ|2|em}}71. ''Sud''. Pišacca čatyry zapisački. Na adnej napisana: „Sudździa“, na druhoj — „Złodziej“, na treciaj — „Biedny čaławiek“, na čaćwiertaj — „Kat“.&lt;section end=&quot;9&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rmo0namhp57ywkstkdgmyp627zsif1d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288006</id>
      <parentid>288004</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T20:58:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>288006</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1892" sha1="5dau5mwzmvkafm71qi3p7vj4zfmslmt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;7&quot;/&gt;praz most takim samym sposabam dzielačysia na Francuzaŭ i Biełarusaŭ.

{{Цэнтар|'''Hulni i ihry intelektualnyja.'''}}

{{Водступ|2|em}}Jany wyrablajuć kiemkaść, chutkaść panatrawańnia,
uwahu, pačućcio sprawiadliwaści, prymušajuć
samastojna dumać, chutka prociŭdziejać i b. p.
&lt;section end=&quot;7&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;8&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}Da intelektualnych hulniaŭ i ihraŭ zaličaju:

{{Водступ|2|em}}70. ''Karol''. Hulajučyja kładuć na stoł ruki adna na druhuju dałoniami i ličacca: „raz, dwa — buława“ i h. d., abo i inšym sposabam, ale zaŭsiody astatniaje słowa ŭ ličeńni pawinna być: „Krala! Karol! Sam pan karol!“

{{Водступ|2|em}}Pry kožnym słowie toj, čyja ruka jość u nizie, wyjmaje jaje adtul i kładzie na wierch. Tak robiać čarodna ŭsie hulajučyja. Toj, na čyju ruku pryšoŭ skaz: „Sam pan karol!“ — ličycca karalom. Usie, aprača wice-karala, padchodziać čarodna da karala i pytajuć: „Karol, karol! Što žadaješ rabić?“ Karol kožnamu daje jakuju-niebudź cikawuju, abo śmiešnuju pracu, naprykład: „Idzi ŭ haroch i stoj na adnej nazie“, abo „Idzi paskačy!“, „Pryniasi ŭ zubach krošku wady!“, „U adnym kucie pamalisia, u druhim papłač, u trecim paśmiejsia, u čaćwiertym paskačy!“, „Stań na haławie!“, „Zaśpiawaj pieśniu!“, „Stań na wartu!“ (Pry hetym hulajučy biare kačarhu i ŭdaje, što staić sa strelbaj“), „Pławaj!“, „Budź šaŭcom!“ (pry hetym hulajučy sadzicca na ŭsłončyk, machaje rukami, byccam ściahiwaje dratwu, stukaje kułakom, byccam prybiwaje hwoździ i h. d.)

{{Водступ|2|em}}71. ''Sud''. Pišacca čatyry zapisački. Na adnej napisana: „Sudździa“, na druhoj — „Złodziej“, na treciaj — „Biedny čaławiek“, na čaćwiertaj — „Kat“.&lt;section end=&quot;8&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5dau5mwzmvkafm71qi3p7vj4zfmslmt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288008</id>
      <parentid>288006</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T20:58:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>288008</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1892" sha1="i8ayvq93910giv0mk3zjthvq2f7dwry" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;7&quot;/&gt;praz most takim samym sposabam dzielačysia na Francuzaŭ i Biełarusaŭ.
&lt;section end=&quot;7&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;8&quot;/&gt;{{Цэнтар|'''Hulni i ihry intelektualnyja.'''}}

{{Водступ|2|em}}Jany wyrablajuć kiemkaść, chutkaść panatrawańnia,
uwahu, pačućcio sprawiadliwaści, prymušajuć
samastojna dumać, chutka prociŭdziejać i b. p.

{{Водступ|2|em}}Da intelektualnych hulniaŭ i ihraŭ zaličaju:

{{Водступ|2|em}}70. ''Karol''. Hulajučyja kładuć na stoł ruki adna na druhuju dałoniami i ličacca: „raz, dwa — buława“ i h. d., abo i inšym sposabam, ale zaŭsiody astatniaje słowa ŭ ličeńni pawinna być: „Krala! Karol! Sam pan karol!“

{{Водступ|2|em}}Pry kožnym słowie toj, čyja ruka jość u nizie, wyjmaje jaje adtul i kładzie na wierch. Tak robiać čarodna ŭsie hulajučyja. Toj, na čyju ruku pryšoŭ skaz: „Sam pan karol!“ — ličycca karalom. Usie, aprača wice-karala, padchodziać čarodna da karala i pytajuć: „Karol, karol! Što žadaješ rabić?“ Karol kožnamu daje jakuju-niebudź cikawuju, abo śmiešnuju pracu, naprykład: „Idzi ŭ haroch i stoj na adnej nazie“, abo „Idzi paskačy!“, „Pryniasi ŭ zubach krošku wady!“, „U adnym kucie pamalisia, u druhim papłač, u trecim paśmiejsia, u čaćwiertym paskačy!“, „Stań na haławie!“, „Zaśpiawaj pieśniu!“, „Stań na wartu!“ (Pry hetym hulajučy biare kačarhu i ŭdaje, što staić sa strelbaj“), „Pławaj!“, „Budź šaŭcom!“ (pry hetym hulajučy sadzicca na ŭsłončyk, machaje rukami, byccam ściahiwaje dratwu, stukaje kułakom, byccam prybiwaje hwoździ i h. d.)

{{Водступ|2|em}}71. ''Sud''. Pišacca čatyry zapisački. Na adnej napisana: „Sudździa“, na druhoj — „Złodziej“, na treciaj — „Biedny čaławiek“, na čaćwiertaj — „Kat“.&lt;section end=&quot;8&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i8ayvq93910giv0mk3zjthvq2f7dwry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry raŭnawažnyja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124119</id>
    <revision>
      <id>288003</id>
      <timestamp>2026-05-28T20:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Hulni i ihry skaŭtskija  | аўтар     = Уладзіслаў Казлоўскі  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Гістарычна-этнаграфічная праца  | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry skaŭtskija|Hulni i ihry skaŭtskija]]  | наступны  = Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hul...»</comment>
      <origin>288003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="752" sha1="f8rgf1gkpp0fl0w9t8fszgyqv9qi1nm" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Hulni i ihry skaŭtskija
 | аўтар     = Уладзіслаў Казлоўскі
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Гістарычна-этнаграфічная праца
 | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry skaŭtskija|Hulni i ihry skaŭtskija]]
 | наступны  = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry intelektualnyja|Hulni i ihry intelektualnyja]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf&quot; from=&quot;93&quot; to=&quot;94&quot; fromsection=&quot;7&quot; tosection=&quot;7&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>f8rgf1gkpp0fl0w9t8fszgyqv9qi1nm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288005</id>
      <parentid>288003</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T20:53:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>288005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="752" sha1="86f8fnl4n4ov1wz8e6j3ddeqln5f1p5" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Hulni i ihry skaŭtskija
 | аўтар     = Уладзіслаў Казлоўскі
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Гістарычна-этнаграфічная праца
 | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry skaŭtskija|Hulni i ihry skaŭtskija]]
 | наступны  = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry intelektualnyja|Hulni i ihry intelektualnyja]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf&quot; from=&quot;93&quot; to=&quot;94&quot; fromsection=&quot;8&quot; tosection=&quot;8&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>86f8fnl4n4ov1wz8e6j3ddeqln5f1p5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288007</id>
      <parentid>288005</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T20:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>288007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="752" sha1="f8rgf1gkpp0fl0w9t8fszgyqv9qi1nm" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Hulni i ihry skaŭtskija
 | аўтар     = Уладзіслаў Казлоўскі
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Гістарычна-этнаграфічная праца
 | папярэдні = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry skaŭtskija|Hulni i ihry skaŭtskija]]
 | наступны  = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Hulni i ihry intelektualnyja|Hulni i ihry intelektualnyja]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf&quot; from=&quot;93&quot; to=&quot;94&quot; fromsection=&quot;7&quot; tosection=&quot;7&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>f8rgf1gkpp0fl0w9t8fszgyqv9qi1nm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/158</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124120</id>
    <revision>
      <id>288009</id>
      <timestamp>2026-05-28T21:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «дзьверы піўніцы. Там новыя словы перакладаліся на грамоздкую распараную алкоголем мужыцкую мову.  {{Водступ|2|em}}Дзе-ні-дзе ліпелі яшчэ дробныя прыватныя крамкі, але гандляры, як ня было купцоў, не сядзелі, ў шчаснай лятуценнасьці за непахіснаю стойкай, а...»</comment>
      <origin>288009</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5076" sha1="kq7x2yoa75545fsc0ztdttydw5c5470" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;дзьверы піўніцы. Там новыя словы перакладаліся на грамоздкую распараную алкоголем мужыцкую мову.

{{Водступ|2|em}}Дзе-ні-дзе ліпелі яшчэ дробныя прыватныя крамкі, але гандляры, як ня было купцоў, не сядзелі, ў шчаснай лятуценнасьці за непахіснаю стойкай, а выходзілі і стаялі перад дзьвярмі — маркотныя і палахлівыя. Дамысны цырульнік вывесіў на дзьвярох сьвежую нязграбнай рукой намаляваную табліцу — „колектыў цырульнікаў Грынберг“ — і мабыць адчуваў сябе за ёй у поўнай забясьпецы.

{{Водступ|2|em}}Апрача піўніцы людзі зьбіраліся яшчэ каля коопэрацыйнай сталоўкі і каля дзяржаўных устаноў. Установы абярнуліся ў людзкія зборні, куды разам з бруднымі лужынамі сьнегавой вады наносілі мужыкі цэлае мора сваіх пільных і няпільных, вялікіх і малых, цяжкіх і лёгкіх клопатаў. Многа хто заходзіў так сабе — паслухаць, пагрэцца, паглядзець, як злуюць на назольлівых наведнікаў, а злашча на пустых разявак запараныя супрацоўнікі. А іншыя прыходзілі з важным, жыцьцёвым, балю чым — тыя або істэрычна крычалі, дамагаючыся свайго, або беспарадна вадзілі наўкола ціхімі вачмі, поўнымі пакорнага неўразуменьня.

{{Водступ|2|em}}У тую пару раённым працаўніком ня было ані хвілінкі адхлану. 

{{Водступ|2|em}}Сымон Карызна часта наяжджаў у раён — ён любіў туды езьдзіць, бо кожнага разу там узьнімала яго лёгкі настрой тое добрае, бадзёрае ўзрушэньне, якоё загарэлася было ў ім — ды ці толькі ў ім? — на гістарычным пленуме райкому, што паклаў быў пачатак шырокай разгорнутай працы па соцыялістычнай перабудове раёну.

{{Водступ|2|em}}Тут, у сэрцы раёну, усё тое, чым жыла вёска, уся яе новая творчая сумятня нібы абстрагавалася, вылузвалася са шкарлупы конкрэтнае дакучнае абыдзёншчыны і набывала сьвежую романтычную прывабнасьць. Таму Карызна, пераехаўшы цераз гнілаваты, складзены з дзіўна рухавага бярвеньня, масток і мінуўшы шэрую порхаўку-кузьню, першы слаўны будынак слаўнага гораду, заўсёды з асалодаю адчуваў, што ўсе яго трывогі, страх, уся яго мітусяніна мякка затуляецца завесай цудоўнай далячыні (нібы ад‘ехаў за тысячу вёрст), і ў нутры бурныя ўзымаецца разгонная, задорная імклівасьць.

{{Водступ|2|em}}Карызна жыва, усім нутром адчуваў тады вялікі зьмест ляконічных слоў, што пераможна зьзялі на старонках тагочасчых газэт:

{{Водступ|2|em}}— Рэспубліка на паходзе!

{{Водступ|2|em}}Уступіўшы на парог РВК, Карызна адразу пачуў зычны раскоцісты голас старшыні Рачкоўскага, які сьмелай камандай разьлягаўся на ўсе чатыры пакоі райвыканкому, працінаючы ўсіх супрацоўнікаў, усіх наведнікаў і, здавалася, усю, якая была тут, убогую зашмальцаваную мэблю, усе замлелыя ў тлустай неўвароткасьці груды папер — працінаючы ўсё гэта імпэтнай напорнай пасьпешнасьцю. І здавалася, што ўсё тут — і жывое і ня жывое — гаварыла бяз слоў — выразам твараў, рухамі, паставамі — адзін кароткі адцяты сказ:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kq7x2yoa75545fsc0ztdttydw5c5470</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288013</id>
      <parentid>288009</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T06:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>288013</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5075" sha1="9dga0xgyxk6l4wwgdzrl19bfkos4ywl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;дзьверы піўніцы. Там новыя словы перакладаліся на грамоздкую распараную алкоголем мужыцкую мову.

{{Водступ|2|em}}Дзе-ні-дзе ліпелі яшчэ дробныя прыватныя крамкі, але гандляры, як ня было купцоў, не сядзелі, ў шчаснай лятуценнасьці за непахіснаю стойкай, а выходзілі і стаялі перад дзьвярмі — маркотныя і палахлівыя. Дамысны цырульнік вывесіў на дзьвярох сьвежую нязграбнай рукой намаляваную табліцу — „колектыў цырульнікаў Грынберг“ — і мабыць адчуваў сябе за ёй у поўнай забясьпецы.

{{Водступ|2|em}}Апрача піўніцы людзі зьбіраліся яшчэ каля коопэрацыйнай сталоўкі і каля дзяржаўных устаноў. Установы абярнуліся ў людзкія зборні, куды разам з бруднымі лужынамі сьнегавой вады наносілі мужыкі цэлае мора сваіх пільных і няпільных, вялікіх і малых, цяжкіх і лёгкіх клопатаў. Многа хто заходзіў так сабе — паслухаць, пагрэцца, паглядзець, як злуюць на назольлівых наведнікаў, а злашча на пустых разявак запараныя супрацоўнікі. А іншыя прыходзілі з важным, жыцьцёвым, балючым — тыя або істэрычна крычалі, дамагаючыся свайго, або беспарадна вадзілі наўкола ціхімі вачмі, поўнымі пакорнага неўразуменьня.

{{Водступ|2|em}}У тую пару раённым працаўніком ня было ані хвілінкі адхлану. 

{{Водступ|2|em}}Сымон Карызна часта наяжджаў у раён — ён любіў туды езьдзіць, бо кожнага разу там узьнімала яго лёгкі настрой тое добрае, бадзёрае ўзрушэньне, якое загарэлася было ў ім — ды ці толькі ў ім? — на гістарычным пленуме райкому, што паклаў быў пачатак шырокай разгорнутай працы па соцыялістычнай перабудове раёну.

{{Водступ|2|em}}Тут, у сэрцы раёну, усё тое, чым жыла вёска, уся яе новая творчая сумятня нібы абстрагавалася, вылузвалася са шкарлупы конкрэтнае дакучнае абыдзёншчыны і набывала сьвежую романтычную прывабнасьць. Таму Карызна, пераехаўшы цераз гнілаваты, складзены з дзіўна рухавага бярвеньня, масток і мінуўшы шэрую порхаўку-кузьню, першы слаўны будынак слаўнага гораду, заўсёды з асалодаю адчуваў, што ўсе яго трывогі, страх, уся яго мітусяніна мякка затуляецца завесай цудоўнай далячыні (нібы ад‘ехаў за тысячу вёрст), і ў нутры бурныя ўзымаецца разгонная, задорная імклівасьць.

{{Водступ|2|em}}Карызна жыва, усім нутром адчуваў тады вялікі зьмест ляконічных слоў, што пераможна зьзялі на старонках тагочасных газэт:

{{Водступ|2|em}}— Рэспубліка на паходзе!

{{Водступ|2|em}}Уступіўшы на парог РВК, Карызна адразу пачуў зычны раскоцісты голас старшыні Рачкоўскага, які сьмелай камандай разьлягаўся на ўсе чатыры пакоі райвыканкому, працінаючы ўсіх супрацоўнікаў, усіх наведнікаў і, здавалася, усю, якая была тут, убогую зашмальцаваную мэблю, усе замлелыя ў тлустай неўвароткасьці груды папер — працінаючы ўсё гэта імпэтнай напорнай пасьпешнасьцю. І здавалася, што ўсё тут — і жывое і ня жывое — гаварыла бяз слоў — выразам твараў, рухамі, паставамі — адзін кароткі адцяты сказ:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9dga0xgyxk6l4wwgdzrl19bfkos4ywl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/63</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124121</id>
    <revision>
      <id>288015</id>
      <timestamp>2026-05-29T06:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|зрабі|лася}}, як толькі навучылася глядзець на жыцьцё крытычна, разьбірацца ў ім. Ну, вядома, эсэркай спачатку была. А жыла ў бацькі і часам карыстала яго асаблівую любасьць да мяне на нашую справу. Бацька й ня знаў, што тыя гасьцінцы, якія д...»</comment>
      <origin>288015</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2537" sha1="i4bo3mn0pruo20ikta8rnf52cddi1g1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|зрабі|лася}}, як толькі навучылася глядзець на жыцьцё крытычна, разьбірацца ў ім. Ну, вядома, эсэркай
спачатку была. А жыла ў бацькі і часам карыстала яго асаблівую любасьць да мяне на нашую справу. Бацька й ня знаў, што тыя гасьцінцы, якія дае дачцэ, ідуць на змаганьне з такімі, як ён. Ну, як там
было — ня цікава… Галоўнае пачынаецца ўжо пасьля Кастрычніка. Я ўцякла з дому з адным чырвонаармейскім атрадам у той час, як савецкае войска адступала з нашай мясьціны. Уцячы мяне прымусіла многа прычын. Былі й асабовыя чыста… каханьне было. Але гэта глупства… Вось з гэтага часу і пачалося маё жыцьцё. Я да вас далучылася, увабрала ў сябе тыя парываньні, той запал, што гарэў тады ў сэрцы паўстаўшых работнікаў. Я тады
пачула тую магутную волю колектыву, аб якой я калісь табе гаварыла. Я зьлілася з ёй, у ёй растапілася, працялася наскрозь агульнай сталёвай думкай, агульным бурлівым пачуцьцём…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— І як лёгка, добра было тады! Ведаеш, Алесь, я ўвесь час была тады быццам у нейкім чароўным хмелі, я не прыкмячала, як ляцеў звар’яцелы час.
І як добра тады працавалася! Ніколі ня чуваць было зморы. А працаваць многа даводзілася… Дзе, на якой справе я працавала — ты ведаеш… І вось нешта
раз я атрымала ліст ад бацькоў. Тады нішто яшчэ: лаяліся, вядома, заклікалі вярнуцца назад. Я адказала ім. Напісала вось так, слова у слова: «Ня лічэце мяне вашай дачкой»… Мне тады проста сьмешна&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i4bo3mn0pruo20ikta8rnf52cddi1g1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288019</id>
      <parentid>288015</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288019</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2538" sha1="rmtte2yse6u1hfl25jbahqse5d5bpps" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|зрабі|лася}}, як толькі навучылася глядзець на жыцьцё крытычна, разьбірацца ў ім. Ну, вядома, эсэркай
спачатку была. А жыла ў бацькі і часам карыстала яго асаблівую любасьць да мяне на нашую справу. Бацька й ня знаў, што тыя гасьцінцы, якія дае дачцэ, ідуць на змаганьне з такімі, як ён. Ну, як там
было — ня цікава… Галоўнае пачынаецца ўжо пасьля Кастрычніка. Я ўцякла з дому з адным чырвонаармейскім атрадам у той час, як савецкае войска адступала з нашай мясьціны. Уцячы мяне прымусіла многа прычын. Былі й асабовыя чыста… каханьне было. Але гэта глупства… Вось з гэтага часу і пачалося маё жыцьцё. Я да вас далучылася, увабрала ў сябе тыя парываньні, той запал, што гарэў тады ў сэрцы паўстаўшых работнікаў. Я тады
пачула тую магутную волю колектыву, аб якой я калісь табе гаварыла. Я зьлілася з ёй, у ёй растапілася, працялася наскрозь агульнай сталёвай думкай, агульным бурлівым пачуцьцём…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— І як лёгка, добра было тады! Ведаеш, Алесь, я ўвесь час была тады быццам у нейкім чароўным хмелі, я не прыкмячала, як ляцеў звар’яцелы час.
І як добра тады працавалася! Ніколі ня чуваць было зморы. А працаваць многа даводзілася… Дзе, на якой справе я працавала — ты ведаеш… І вось нешта
раз я атрымала ліст ад бацькоў. Тады нішто яшчэ: лаяліся, вядома, заклікалі вярнуцца назад. Я адказала ім. Напісала вось так, слова у слова: «Ня лічэце мяне вашай дачкой»… Мне тады проста сьмешна&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rmtte2yse6u1hfl25jbahqse5d5bpps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/64</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124122</id>
    <revision>
      <id>288016</id>
      <timestamp>2026-05-29T07:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «было з усяго гэтага. Між упартае працы гэта была нібы забава маленькая. А яшчэ троху пасьля здарылася тое страшное, што, мусіць, навекі адбілася на маім нутры…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Да мяне прышоў брат. Ён працаваў у ваднэй патаемнай контр-рэволюцыйнай організацыі...»</comment>
      <origin>288016</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2396" sha1="oy0xbpftky3wjluovut8fdbs6nvdvv2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;было з усяго гэтага. Між упартае працы гэта была нібы забава маленькая. А яшчэ троху пасьля здарылася тое страшное, што, мусіць, навекі адбілася на маім нутры…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Да мяне прышоў брат. Ён працаваў у ваднэй патаемнай контр-рэволюцыйнай організацыі і ў той час быў прыціснуты да сьцяны. Яшчэ колькі дзён — і ён павінен быў трапіць у нашыя рукі. Ён прышоў да мяне шукаць абароны, ён спадзяваўся, што я, як сястра, выратую яго. Ах, як прасіў ён мяне, каб я пасобіла яму ўцячы замяжу, як ён кляўся, прысягаў, што ня будзе больш весьці сваю
контр-рэволюцыйную працу. Бедны, ён так спалохаўся небясьпекі, што думаў толькі аб тым, каб выратаваць сабе жыцьцё. Мо’ каб хто чужы так прасіў, я-б ня ўстрывала, дала яму ратунак. Але гэта
быў брат, а ў той час нікога я ня лічыла такімі ворагамі, як сваю радню…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Яго расстралялі. Так. Я сама падпісала сьмяротны прыгавор… А ўсё-такі я многа тады змагалася сама з сабой. Шавалілася проху кроўнае пачуцьцё. Мае рукі дрыжэлі, як у ліхаманцы, калі я падпісвала гэтую страшную паперку… Хутка пра гэта дома прачулі. Тады вось і пераслаў мне бацька гэту пісульку. І, ведаеш, цяжка мне стала, як я прачытала яе. Быццам нешта навалілася на мяне, прыдушыла страшэнным, жудасным цяжарам. Праўда, я хутка пазбылася гэтата пачуцьця, я затапіла яго ў моры напружанай, ліхаманкавай працы. Але&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oy0xbpftky3wjluovut8fdbs6nvdvv2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>288018</id>
      <parentid>288016</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T07:08:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>288018</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2398" sha1="j9p7f4riwjf7p52ky6fts2ihvg3kdud" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;было з усяго гэтага. Між упартае працы гэта была нібы забава маленькая. А яшчэ троху пасьля здарылася тое страшное, што, мусіць, навекі адбілася на маім нутры…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Да мяне прышоў брат. Ён працаваў у ваднэй патаемнай контр-рэволюцыйнай організацыі і ў той час быў прыціснуты да сьцяны. Яшчэ колькі дзён — і ён павінен быў трапіць у нашыя рукі. Ён прышоў да мяне шукаць абароны, ён спадзяваўся, што я, як сястра, выратую яго. Ах, як прасіў ён мяне, каб я пасобіла яму ўцячы замяжу, як ён кляўся, прысягаў, што ня будзе больш весьці сваю
контр-рэволюцыйную працу. Бедны, ён так спалохаўся небясьпекі, што думаў толькі аб тым, каб выратаваць сабе жыцьцё. Мо’ каб хто чужы так прасіў, я-б ня ўстрывала, дала яму ратунак. Але гэта
быў брат, а ў той час нікога я ня лічыла такімі ворагамі, як сваю радню…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Яго расстралялі. Так. Я сама падпісала сьмяротны прыгавор… А ўсё-такі я многа тады змагалася сама з сабой. Шавалілася проху кроўнае пачуцьцё. Мае рукі дрыжэлі, як у ліхаманцы, калі я падпісвала гэтую страшную паперку… Хутка пра гэта дома прачулі. Тады вось і пераслаў мне бацька гэту пісульку. І, ведаеш, цяжка мне стала, як я прачытала яе. Быццам нешта навалілася на мяне, прыдушыла страшэнным, жудасным цяжарам. Праўда, я хутка пазбылася гэтата пачуцьця, я затапіла яго ў моры напружанай, ліхаманкавай працы. Але&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j9p7f4riwjf7p52ky6fts2ihvg3kdud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/65</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124123</id>
    <revision>
      <id>288017</id>
      <timestamp>2026-05-29T07:07:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «сьлед застаўся. Я пачала часам задумвацца, чагось сумаваць. І пачула, як ліпучай павучынай пачынае абвязваць мяне страшэнная змора. А разам раджалася пачуцьцё адзіноты, нездавальненьня…&lt;/br&gt;  {{gap|2em}}— Апала навальніца бурлівая, жыцьцё пачало ўкладвацца...»</comment>
      <origin>288017</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2264" sha1="erw18fm4xglbeyy52hmgoreepsk902l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;сьлед застаўся. Я пачала часам задумвацца, чагось сумаваць. І пачула, як ліпучай павучынай пачынае абвязваць мяне страшэнная змора. А разам раджалася пачуцьцё адзіноты, нездавальненьня…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Апала навальніца бурлівая, жыцьцё пачало ўкладвацца ў сталыя рамкі. Пачалася другая работа — руплівая, нудная. Я лішняй пачула сябе, не магла прыстасавацца да гэтае новае працы. І зазьзяла чорным бяздонынем у душы пустата. Холад ахінуў. Сумна так стала.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Гарнова змоўкла, задумалася. Была такая ціхая, смутная. Потым схапянулася раптам, прыціснулася
сударгава да Булановіча, задрыжэла ўся.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Алесь, любы мой… Я табе ўсё… усё-чыста скажу аб сабе… Мне ўночы часам дужа страшна бывае. Нейкі сьмяртэльны спалох надыходзіць… Крычаць тады хочацца, зваць каго, каб прышлі, каб быў хто са мной.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Зноў сьціхла. Ціша ў пакоі стала старожкай, злавеснай. І раптам гэтую цішу працяў зазыўны прарэзьлівы гудок цягніка. Ён быў поўны дзіўнага,
сьмелата задору, у ім бурным воклікам зычэла магутная вешчая воля.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Гарнова ўсхапілася. Загаварыла быццам зачараваная, быццам у сьне:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Во… ён кліча мяне… Ён вабіць мяне сваім настойлівым крыкам. Ён знае, што я прыду да яго, што ў яго буду шукаць ратунку сабе… Алесь, ты ня&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>erw18fm4xglbeyy52hmgoreepsk902l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/66</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124124</id>
    <revision>
      <id>288051</id>
      <timestamp>2026-05-29T08:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ведаеш, як я люблю чыгунку… Яна будзе магілай маёй…  {{gap|2em}}Булановіч маўчаў, апанаваны цэлай бурай розных пачуцьцёў. Жаль ціснуў сэрца, ахінаў яго агнём балючай пяшчоты. I разам давіла мазгі нешта цяжкое, неразумелае, нешта такое, што поўніла нутро глух...»</comment>
      <origin>288051</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2059" sha1="sc7s23eom39dpqts23audjsvfajxwj1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ведаеш, як я люблю чыгунку… Яна будзе магілай маёй…

{{gap|2em}}Булановіч маўчаў, апанаваны цэлай бурай розных пачуцьцёў. Жаль ціснуў сэрца, ахінаў яго агнём балючай пяшчоты. I разам давіла мазгі нешта цяжкое, неразумелае, нешта такое, што поўніла
нутро глухім непаразуменьнем…

{{gap|2em}}А ноч усё цякла, усё пасувалася.

{{gap|2em}}У вокнах ужо зашарэла…

&lt;center&gt;'''6&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}Сягоньня замардаваўся Булановіч. Цэлы дзень упартай, рупатлівай работы падарваў сілы. Як прышоў, урэшце, дамоў, паваліўся на ложак зьняможаны. Па целе прыемнаю хваляй расьцяклася цягучая млявасьць, а ў галаве зыбучай пялёнкай захістаўся туман. Сон цяжарна зьвесіў павекі.

{{gap|2em}}Ужо ледзь не заснуў Булановіч, але раптам нехта ў дзьверы паляпаў.

{{gap|2em}}— Увайдзіце!

{{gap|2em}}Памалу адчыніліся дзьверы і ўсунуўся сваёй доўгалыгай нязграбнай фігурай Абшарскі.

{{gap|2em}}Яго Булановіч ніяк не чакаў, і надта зьдзівіўся.

{{gap|2em}}А Абшарскі прывітаўся, сеў ля стала і пачаў маўчаць. Булановіч тож нічога не гаварыў, сачыў за ім моўчкі. Чуў, што не здарма Абшарскі прышоў, што мае нешта сказаць. І дужа карцела
пачуць гэта «нешта», але ня добра было запытацца. Чакаў, каб сам ён пачаў.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sc7s23eom39dpqts23audjsvfajxwj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/67</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124125</id>
    <revision>
      <id>288052</id>
      <timestamp>2026-05-29T08:15:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{gap|2em}}Урэшце, Абшарокі пачаў сваім ціхім маркотным голасам:  {{gap|2em}}— Т. Булановіч, я прышоў да вас пагаварыць аб надта важнай справе…  {{gap|2em}}— Калі ласка.  {{gap|2em}}— Я ведаю, вас дужа зьдзівіць тое, аб чым я скажу вам, але… усё роўна… я павінен гэта зрабіц...»</comment>
      <origin>288052</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1868" sha1="7egjj8utout3ix7odyrp49z8dltr4n6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}Урэшце, Абшарокі пачаў сваім ціхім маркотным голасам:

{{gap|2em}}— Т. Булановіч, я прышоў да вас пагаварыць аб надта важнай справе…

{{gap|2em}}— Калі ласка.

{{gap|2em}}— Я ведаю, вас дужа зьдзівіць тое, аб чым я скажу вам, але… усё роўна… я павінен гэта зрабіць…

{{gap|2em}}Ён ізноў памаўчаў, быццам падбіраючы словы.

{{gap|2em}}— Во што, т. Булановіч, я хачу з вамі пагаварыць аб Гарновай…

{{gap|2em}}— Калі ласка. Я слухаю.

{{gap|2em}}А сам падумаў:

{{gap|2em}}«Прэтэнзіі хіба хоча свае заявіць»…

{{gap|2em}}Ахапіла цікавасьць. З нецярплівасьцю чакаў, што скажа далей Абшарскі.

{{gap|2em}}— Т. Булановіч… я ня ведаю, як вам гэта лепей сказаць… Я хачу прасіць вас, каб вы… жаніліся на Гарновай…

{{gap|2em}}Булановіча нібы варам абдалі. Усяго ён чакаў ад Абшарската, толькі ня гэтага. Глядзеў на яго, няўцямна выпяўшы вочы.

{{gap|2em}}Абшарскі неяк замятушыўся, заварочаўся на месцы.

{{gap|2em}}— Вас гэта дужа зьдзівіла? Я знаў, што так будзе… Мне цяжка было гаварыць аб гэтым… Але вы паслухайце… Я вам скажу ўсё… Бачыце, я люблю яе, дужа люблю… Мо’ гэта якая асаблівая любоў,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7egjj8utout3ix7odyrp49z8dltr4n6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/68</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124126</id>
    <revision>
      <id>288053</id>
      <timestamp>2026-05-29T08:22:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «не такая, як зазвычай, ня ведаю… І я не магу бачыць, калі яна мучыцца, калі пакутуе гэтак…  {{gap|2em}}— Выбачайце, а чаму вы думаеце, што калі я з ёй ажанюся, дык яна ня будзе мучыцца?  {{gap|2em}}— Я знаю, я пэвен у гэтым. У яе гэта з адзіноты. Ёй трэба такі чалавек, як...»</comment>
      <origin>288053</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2324" sha1="s7aalwiuc3dwn0sknpxj05bgonn1thc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;не такая, як зазвычай, ня ведаю… І я не магу бачыць, калі яна мучыцца, калі пакутуе гэтак…

{{gap|2em}}— Выбачайце, а чаму вы думаеце, што калі я з ёй ажанюся, дык яна ня будзе мучыцца?

{{gap|2em}}— Я знаю, я пэвен у гэтым. У яе гэта з адзіноты. Ёй трэба такі чалавек, які быў-бы каля яе, які-б яе падтрымаў, памог пазбыцца таго адчаю, які часам яе ахапляе…

{{gap|2em}}Булановіч яго перапыніў.

{{gap|2em}}— Выбачайце яшчэ раз… А чаму вы думаеце, што гэткім чалавекам павінен быць я? Чаму вы, напрыклад, самі ня будзеце такім?

{{gap|2em}}Абшарскі ціха ўздыхнуў.

{{gap|2em}}— Я не магу… Яна не захоча, бо яна ня любіць мяне. А вас яна любіць, я знаю, я бачу…

{{gap|2em}}Колькі хвілін маўчалі абодва. Потым ізноў Абшарскі пачаў:

{{gap|2em}}— Т. Булановіч, вы павінны зрабіць гэта. Я вас дужа прашу… Ратуйце яе, ня дайце ёй загінуць… Яна-ж такая добрая, такая любая…

{{gap|2em}}Голас дрыжэў у Абшарскага, а ў вачох бліснулі сьлёзы. Булановічу шкода было гэтага недалужнага чалавека. Хацелася ўцешыць яго, заспакоіць. І дзіўнай, незразумелай здавалася гэткая шчырая самаахвяра, гэткая зьнявата да самога сябе, гэткая адданасьць другому. Ён сказаў яму ласкава:

{{gap|2em}}— Слухайце, т. Абшарскі, вы ўгадалі, што мяне дужа зьдзівяць вашыя словы. Вядома, што я пэвен у іх шчырасьці. Я надта дзякую вам за вашую {{перанос пачатак|да|верлівасьць}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s7aalwiuc3dwn0sknpxj05bgonn1thc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/69</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124127</id>
    <revision>
      <id>288054</id>
      <timestamp>2026-05-29T08:27:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|да|верлівасьць}}… Але сказаць вам што-небудзь я цяпер не магу. Я буду думаць аб гэтым…  {{gap|2em}}Абшарскі яшчэ сядзеў колькі хвілінак. Ужо выходзячы, сказаў Булановічу:  {{gap|2em}}— Я ўчора ў яе рэвольвэр знайшоў… Я адабраў яго…  {{gap|2em}}Булановіч...»</comment>
      <origin>288054</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2082" sha1="qf7wnfgpq9nwi6ftgkvr73n7muwrdud" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|да|верлівасьць}}… Але сказаць вам што-небудзь я цяпер не магу. Я буду думаць аб гэтым…

{{gap|2em}}Абшарскі яшчэ сядзеў колькі хвілінак. Ужо выходзячы, сказаў Булановічу:

{{gap|2em}}— Я ўчора ў яе рэвольвэр знайшоў… Я адабраў яго…

{{gap|2em}}Булановіч міжвольна здрыгануўся…

{{gap|2em}}— А яна што?

{{gap|2em}}— Яна сьмяялася… Кажа — гэта я так, для забавы дастала, а страляцца ня маю замеру…

{{gap|2em}}Як пашоў Абшарскі, Булановіч яшчэ доўга ня спаў. Думкі павадкай біліся ў галаве, у ваччу мітусіліся пярэстыя вобразы. Твар Гарновай ня сходзіў з памяці, усё лунаў — смутны, прыгожы, будзіў у сэрцы шчырае пачуцьцё. І ўжо гатова была скласьціся пастанова, ужо гаварыў сам сабе:

{{gap|2em}}— Так, я павінен ратаваць яе, я павінен з ёй жыць, быць заўсёды пры ёй, я павінен памагчы ёй пазбыцца яе згубнага настрою, вярнуць яе да жыцьця…

{{gap|2em}}Маляваліся вобразы новага супольната жыцьця — вобразы пекныя, але поўныя нейкай атрутнай млявасьці, таго, што мякчыць чалавека, што падцінае яго волю. І вось гэта палохала. Проці гэтага
паўставала нешта ў сярэдзіне, перасьцерагала. Нейкі голас шаптаў:

{{gap|2em}}— Зацягне, завалачэ ў багну бязвольля. Сам тады прападзеш…&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qf7wnfgpq9nwi6ftgkvr73n7muwrdud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/70</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124128</id>
    <revision>
      <id>288055</id>
      <timestamp>2026-05-29T09:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{gap|2em}}Так цэлую ночку змагаўся з сабой. Заснуў пад самае раньне з пастановай пайсьці заўтра параіцца з Арончыкам. Ён добры хлапец, разумны. Не памыліцца, дасьць добрую раду.  {{gap|2em}}Прачнуўся Булановіч гадзіне а 10. Насьпех выпіў чаю і пабег шукаць Арончы...»</comment>
      <origin>288055</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2308" sha1="aiqvf807dmo9hekibumpx1gy4c4f8hp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}Так цэлую ночку змагаўся з сабой. Заснуў пад самае раньне з пастановай пайсьці заўтра параіцца з Арончыкам. Ён добры хлапец, разумны. Не памыліцца, дасьць добрую раду.

{{gap|2em}}Прачнуўся Булановіч гадзіне а 10. Насьпех выпіў чаю і пабег шукаць Арончыка.

{{gap|2em}}Знайсьці Арончыка ня так было лёгка. Гэта-ж такі чалавек, што ня можа пабыць на адным месцы. Ён проста кіпіць ад навалы бурлівай энэргіі, ён у клапотах, у працы знаходзіць сабе асаблівую асалоду.

{{gap|2em}}Булановіч злавіў яго недзе на пасяджэньні. Чакаў з поўгадзіны, пакуль кончыцца, потым пашлі разам.

{{gap|2em}}Вуліца млела ў паўдзённай сьпякоце. Сонца быццам прыхілілася да зямлі, прыціснула горад сваім густым, душным зьзяньнем, усклала на ўсё адбітак санлівай нярухомасьці.

{{gap|2em}}Было цяжка ў гэтым пякельным вары. Зморана спыняліся ногі, цела ўсё нібы распускалася, сьцякала бясьсільна ўніз. Хацелася сесьці, адпачыць.

{{gap|2em}}Булановіч з Арончыкам завярнулі ў гарадзкі сад. Там абабралі мясьцінку прытульную, селі на лавачку ў засені.

{{gap|2em}}Арончык на гэты раз не сьпяшаўся. Ці мо’ нейкім дзівам час вольны меў, ці мо’ й яго гарачыня троху прабрала, троху зьменшыла нявычэрпны запас яго энэргіі. Сядзеў спакойна, уважна слухаў, аб чым апавядаў Булановіч. А той расказаў усё {{перанос пачатак|па-|парадку}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aiqvf807dmo9hekibumpx1gy4c4f8hp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/71</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124129</id>
    <revision>
      <id>288056</id>
      <timestamp>2026-05-29T09:06:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|па-|парадку}}. Прызнаўся Арончыку ў тым, што паміж ім і Гарновай было, расказаў і пра Абшарскага. Як скончыў расказваць, запытаў Арончыка:  {{gap|2em}}— Скажы мне цяпер — шчыра, папрыяцельску: што я павінен зрабіць? Толькі сур’ёзна скажы, не жарт...»</comment>
      <origin>288056</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2261" sha1="fkbhegkndxl0l0em3tw4yj0u2neuki9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|па-|парадку}}. Прызнаўся Арончыку ў тым, што паміж ім і Гарновай было, расказаў і пра Абшарскага. Як
скончыў расказваць, запытаў Арончыка:

{{gap|2em}}— Скажы мне цяпер — шчыра, папрыяцельску: што я павінен зрабіць? Толькі сур’ёзна скажы, не жартуй, не аднеквайся…

{{gap|2em}}Арончык насупіў свае густыя поўкругам бровы, надуўся, напружыўся. Відаць, моцна, станоўка думаў. А потым бровы высока ўзьняў, пакрывіўся
паважна й пачаў:

{{gap|2em}}— Слухай, што я скажу табе, Булановіч. Зірні ты сам сабе ў нутро, падрахуй свае сілы і дай адказ самому сабе: ці здолееш ты яе ратаваць? ці здолееш выцягнуць яе з гэтае процьмы? Калі так, дык жаніся. А калі не — лепш не пачынай, бо часам сам можаш трапіць у багну. Ты-ж ведаеш, што гэта за штука — каханьне. Гэта-ж — слабасьць… так, слабасьць. Гэта такое зельле, якое многа дужых людзей паламала, зывярнула іх з пэўнага шляху… Ты добра падумай аб гэтым.

{{gap|2em}}І, памаўчаўшы, дадаў:

{{gap|2em}}— А ёй-бы трэба было памагчы. Яна многа чаго нам зрабіла і можа-б яшчэ сякую-такую карысьць прынесла. Трэба-б было памагчы…

{{gap|2em}}Булановіч шчыра падзякваў Арончыка. Больш ня пытаўся, нават кінуў гаварыць пра гэта. А як разышліся, пачаў упарта абдумваць справу, пачаў правяраць сам сябе.

{{gap|2em}}— Ці хопіць сілы? Ці здолею?..&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fkbhegkndxl0l0em3tw4yj0u2neuki9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/72</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124130</id>
    <revision>
      <id>288057</id>
      <timestamp>2026-05-29T09:09:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{gap|2em}}Ня мог адказаць, бо ня было яснасьці ў думках, бо ў галаве хваляваўся ружовы душны туман. І больш увагі прыцягвалі апошнія словы Арончыка:  {{gap|2em}}— Трэба-б было памагчы…  {{gap|2em}}Яны мацней заселі ў мазгох, бо адпавядалі настрою, пачуцьцю. І хацелася...»</comment>
      <origin>288057</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1885" sha1="tf2m4ae8czskqsqm04qbvitlhrw2d8q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}Ня мог адказаць, бо ня было яснасьці ў думках, бо ў галаве хваляваўся ружовы душны туман. І больш увагі прыцягвалі апошнія словы Арончыка:

{{gap|2em}}— Трэба-б было памагчы…

{{gap|2em}}Яны мацней заселі ў мазгох, бо адпавядалі настрою, пачуцьцю. І хацелася на іх адных грунтавацца, толькі іх мець на ўвазе.

{{gap|2em}}Трэба памагчы… Вядома, трэба… Ён павінен гэта зрабіць. Ён зробіць гэта…

{{gap|2em}}Пастанова крэпла, расла, пераходзіла ў магутнае імкненьне. А вобраз Гарновай сьмела ўставаў у ваччу, вабіў, цягнуў да сябе, абураў грудзі нецярплівасьцю прагнай, жаданьнем як найхутчэй зрабіць тое, што стала ўжо канчатковым, пэўным рашэньнем.

&lt;center&gt;'''7&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}Ціха, паволі асядае на горад цёплы ласкавы вечар. Ахінае ціхай прытульнасьцю, шэпча на вуха санлівым шолахам дрэў.

{{gap|2em}}Аб чым шэпча?

{{gap|2em}}Мо’ аб тым, як добра палаць агнём прамяністым каханьня, як добра адчуваць непазбыўную душную смагу, жаданьне нязьведаных радасьцяй, палкіх уцех? Мо’ аб тым, як прыемна млець у чароўнай зьнямозе, у дзівоснай напружнасьці ўстурбованых нэрваў?&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tf2m4ae8czskqsqm04qbvitlhrw2d8q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/73</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124131</id>
    <revision>
      <id>288058</id>
      <timestamp>2026-05-29T09:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{gap|2em}}Мо’ аб тым так соладка шэпча ласкавы вечар? Мо’ аб тым пяюць ціхую песьню таемныя дзіўныя шолахі?..  {{gap|2em}}Булановіч з Гарновай знайшлі сабе ў садзе цудоўны прытулак. Добра тут у самым глухім куточку, пад ветлай разложыстай яблыняй! Тут так ціха, ш...»</comment>
      <origin>288058</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2114" sha1="nb8tdo45755liuusumh9l2jv5k5fput" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}Мо’ аб тым так соладка шэпча ласкавы вечар? Мо’ аб тым пяюць ціхую песьню таемныя дзіўныя шолахі?..

{{gap|2em}}Булановіч з Гарновай знайшлі сабе ў садзе цудоўны прытулак. Добра тут у самым глухім куточку, пад ветлай разложыстай яблыняй! Тут так ціха, што чуваць, як сэрца б’ецца ў грудзёх. Тут — адны яны, адмежаваныя ад усенькага сьвету, цалком адданыя свайму пачуцьцю.

{{gap|2em}}Гарнова прытулілася шчыльна да каханка свайго, схавала галаву ў яго на грудзёх. Сядзіць нярухліва, быццам прыслухваецца да ўцехі, да шчасьця
свайго, быццам баіцца, каб лішнім рухам, лішнім словам ня спудзіць гэтага чароўнага, салодкага настрою.

{{gap|2em}}А Булановіч неспакойны. Турбуе назольлівая, упартая думка, не дае спакою. Сёньня ён павінен сказаць Гарновай аб тым… Сёньня ён павінен прапанаваць ёй тое, на што рашыўся колькі дзён назад. Кожную хвіліну хоча пачаць ён, хоча выказаць усё. Але нешта спыняе. І стыгнуць на вуснах нявыказаныя словы.

{{gap|2em}}— Што яна на гэта? Як адкажа?..

{{gap|2em}}Нібы страшна чагосьці, сіл не хапае сказаць.

{{gap|2em}}Але, урэшце, адважыўся.

{{gap|2em}}— Ведаеш, любая, я хачу нешта сказаць табе, слухай…

{{gap|2em}}Яна ўзьняла галаву, упялася ў яго чакаючым поглядам.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nb8tdo45755liuusumh9l2jv5k5fput</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/74</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124132</id>
    <revision>
      <id>288059</id>
      <timestamp>2026-05-29T09:18:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{gap|2em}}— Марынка! Я надумаў нешта зрабіць. Я хочу зьмяніць нашы адносіны. Мы пакахалі адзін аднаго — шчыра, моцна… Мы адзін аднаго разумеем. Чаму нам ня жыць разам, ня стаць мужам і жонкай?..  {{gap|2em}}Чуў Булановіч, што неяк нязграбна, карузла выходзіць. Дас...»</comment>
      <origin>288059</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2406" sha1="pzqlhqrahrzjspmqqmsoy0yaa2q6gsj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}— Марынка! Я надумаў нешта зрабіць. Я хочу зьмяніць нашы адносіны. Мы пакахалі адзін аднаго — шчыра, моцна… Мы адзін аднаго разумеем. Чаму нам ня жыць разам, ня стаць мужам і жонкай?..

{{gap|2em}}Чуў Булановіч, што неяк нязграбна, карузла выходзіць. Дасадліва моршчыўся, ждаў, каб хутчэй яна што сказала, каб разьвеялася гэтае прыкрае ўражаньне.

{{gap|2em}}А яна маўчала. Доўга маўчала. Мабыць думала, як лепей яму адказаць. Потым пачала:

{{gap|2em}}— Алесь! Ты выбач мяне, але я
табе проста скажу: ня хочу я гэтага… і не зраблю. Я ня хочу псаваць сабе апошнюю ўцеху. Я ведаю, як гэта будзе: шэрасьць, нуда, беспрасьвецьце. Усё тое прыгожае, што ёсьць цяпер, што захапляе, хвалюе, — усё гэта зьнікне… Не, я ня хочу так… ня трэба… І ты, Алесь, не настойвай. Кінь гэту думку…

{{gap|2em}}Булановіч не чакаў такога звароту. Гэтыя словы зьдзівілі яго. І разам яны падлілі ў агонь масла. Замест таго, каб згадзіцца, каб кінуць пра гэта, ён ахапіўся цяпер упартым жаданьнем дабіцца свайго. Ён увесь гарэў пачуцьцём, ён у палкай пяшчоце галубіў яе, цалаваў рукі і настойна, упарта прасіў, каб згадзілася. А калі яна адмаўлялася, ён яшчэ больш захапляўся, яшчэ з вялікшай сілай настойваў.

{{gap|2em}}І тады толькі схапянуўся, як заплакала Гарнова, затрапяталася ў моцным сударгавым рыданьні. Тады змоўк, ня ведаў, што рабіць. Не разумеў, чаму Гарнова заплакала.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pzqlhqrahrzjspmqqmsoy0yaa2q6gsj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На чыгунцы (1928).pdf/75</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124133</id>
    <revision>
      <id>288060</id>
      <timestamp>2026-05-29T09:29:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Праблематычная */</comment>
      <origin>288060</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2322" sha1="f8apjy26mwd5nc2rlgle2d8zgrr1t3k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{gap|2em}}А яна парыўчата гаварыла скрозь сьлёзы:

{{gap|2em}} Дрэнны ты, злы... Ты мучыш мяне, ты псуеш
мне настрой, зьдзекуешся над пачуцьцём над
маім. І толькі затым, што табе хочацца так... Усе
вы такія... бяз сэрца, эгоістыя...

{{gap|2em}}І ўсё плакала бесьперастаньня. Булановіч ледзь
суцешыў, заспакоіў яе. Пагадзіліся на тым, што ён
даў слова ніколі нават не гаварыць аб гэтым. Гар-
нова тады заспакоілася, зноў прытулілася да яго і
толькі раз-по-раз усхліпвала, быццам пакрыўджа-
нае дзіцянё. А як расставаліся, Гарнова сказала
яму з ласкавым дакорам:

{{gap|2em}} Алесь, любы мой... Ты ніколі ня крыўдзі мя-
не... Ты-ж ведай, што наша каханьне гэта астатняя
ўцеха мая, гэта прыгожая акраса астатніх дзён...

{{gap|2em}}Ён перапыніў яе:

{{gap|2em}} Што ты гаворыш усё астатняя, астатняя...
Марына, кінь ты настрой гэты свой. Навошта гэта?
Адно мучыш і сябе і мяне...

{{gap|2em}}Яна не адказала нічога. Толькі глыбока-глыбока
ўздыхнула.

{{gap|2em}}Праз колькі дзён пасьля гэтага Булановічу
ўсё-ткі прышлося яшчэ раз гаварыць на гэтую тэму.

{{gap|2em}}Было так. Ён неяк позна ўвечары вяртаўся з
чыгункі: езьдзіў на вёску па службовых справах.
Проста з вакзалу накіраваўся ён да Гарновай.

{{gap|2em}}На галоўнай вуліцы яшчэ гарэлі агні, Яшчэ
сноўдаліся гаварлівай гурмай начныя гулякі. А ў
завулках, у куточках глухіх ужо ўсё сьціхаміры-
73&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f8apjy26mwd5nc2rlgle2d8zgrr1t3k</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>