Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 102 1943 288657 283817 2026-06-02T08:39:08Z Gleb Leo 2440 288657 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Бядуля | Імёны = Змітрок | Першая літара прозвішча = Б | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН = 23.04.1886 | Месца нараджэння = в. Пасадзец Мінская губерня | ДС = 3.11.1941 | Месца смерці = каля Уральска, Расія | Выява = Zmitrok Biadulia1.jpg | Вікіпедыя = :be:Змітрок Бядуля | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Зьмітрок Бядуля | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | Катэгорыя = Змітрок Бядуля | Google = }} {{Усе творы|Вершы Змітрака Бядулі|Апавяданні Змітрака Бядулі|Аповесці Змітрака Бядулі|Настроі (Бядуля)‎|Публіцыстыка Змітрака Бядулі}} == Паэзія == === Зборнікі === * {{Скан|[[Пад родным небам (1922)|Пад родным небам]]|Пад родным небам (1922).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * {{Скан|[[Буралом (1925)|Буралом]]|Буралом (1925).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * {{Скан|[[Поэмы (Бядуля, 1927)]]|Паэмы (Бядуля, 1927).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * {{Скан|[[Збор твораў (Бядуля, 1937)|Збор твораў]]|Збор твораў (Бядуля, 1937). Том I.pdf}}. Том I. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1937}} === Вершы === * [[У муках]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/24|№24]]}} * [[Варта (Бядуля)|Варта]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * [[Беларуская зямля]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * Piesni // Biełaruskaje žyćcio. — 6 lipnia 1919. — №3 * З сучасных матываў // Беларускае жыцьцё, 1919, №15 * Месяц уходзіць // Беларускае жыцьцё, 1919, №15 * [[Дзяўчыне (Бядуля)]] // Беларускае жыцьцё, 1919, №16 * Васеньні сон // Беларускае жыцьцё, 1919, №19 * Закляты скарб // Беларускае жыцьцё, 1919, №22 * У поўнач // Беларускае жыцьцё, 1920, №3 * У самоце // Беларускае жыцьцё, 1920, №6 * [[Задушкі (Бядуля)]] * [[Сэрца прароча]] * [[Дзіця рая]] * [[Вавілон]] * [[Прыйдзеце]] * [[Волат (Бядуля)]] * [[Ад крыві чырвонай]] * [[Калі хочаш пазнаць]] * [[Тры сцежкі]] * [[Жалезны воўк]] * [[Новы год (Бядуля)|Новы год]] * [[Беларускі шлях]] * [[На Вялікдзень (Бядуля)]] * [[Прысяга (Бядуля)|Прысяга]] * [[Беларускі ваяка]] * [[Пара, пара…]] * [[М. Багдановічу (Бядуля)]] * [[Змаганне]] * [[У гадаўшчыну рэвалюцыі (28/II 1917 — 28/II 1918)]] * [[Звон (Бядуля)]] * [[Паходні]] * [[Беларусь (Бядуля)|Беларусь]] * [[На біблійны лад]] * [[Калі]] * [[Ваяка йдзець]] * [[Чорнае мора]] * [[Вецер, вецер, малады, гарачы]] * [[Ветракі навакол, ветракі]] * [[Шамшавілі]] * [[Ноч расла, як горны сон]] * [[У ваўнянай начы]] * [[Палаў заход]] * [[Ідзем у горы]] * [[Свае ночы і дні я развеяў]] * [[Бродзіць вецер]] * [[Пайду…]] * [[Раніца кінула казку ў дно мора]] * [[Бакланы]] * [[З сказаў буры і віхораў]] * [[Адплата пану]] * [[Госць]] * [[Віленскія помнікі]] * [[Палескія байкі]] * [[Вяселле]] * [[Дзяльба]] * [[Купалле]] * [[Жалезны воўк (Бядуля)]] * [[Тут неба — даль бязбрэжная, як мора]] === Санеты === * [[У сонцы дзён, у зорнасці начэй]] == Проза == === Зборнікі === * [[Абразкі (Бядуля)|Abrazki]]. {{Fine|Piecierburh: „Zahlanie sonce i ŭ naše wakonce“, 1913}} * [[На зачарованых гонях (Бядуля, зборнік)|На зачарованых гонях]]. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1923}} * {{Скан|[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]|Апавяданьні (Бядуля, 1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}} * {{Скан|[[Па пройдзеных сцежках (1940)|Па пройдзеных сцежках]]|Па пройдзеных сцежках (1940).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва пры СНК БССР, 1940}} * {{Скан|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]|Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} === Абразкі === * [[Ня плач! (Бядуля)|Не плач!]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 5 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/45|№45 (137)]]}} * Гусьляр // Беларускае жыцьцё, 1919, №22 * Сымфонія // Беларускае жыцьцё, 1920, №1-3 === Апавяданні === * [[Малітва малога Габрусіка]] * [[Шчасьце ня кветка — у рукі ня возьмеш]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 22 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/50|№50 (142)]]}} * [[Дзень добры ў хату!]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 6 ліпня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/54|№54 (146)]]}} * [[Русалкі (Бядуля)|Rusałki]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * Сьмерць пані // Беларускае жыцьцё, 1919, №16-18 * [[Як дзед з бабай боб садзіў]] // {{Fine|[[Беларуская думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 7 чэрвеня 1919. — [[Беларуская думка (1919)/18|№18]]}} * Лясун // Беларускае жыцьцё, 1920, №4-5 * Юлька // Беларускае жыцьцё, 1920, №6 * [[Нупрэйка (Бядуля)|Нупрэйка]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 верасня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/33|№33 (447)]]}} * [[Песня (Бядуля, апавяданне)|Песня]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 снежня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/42|№42 (456)]]}} === Аповесці === * [[Салавей]] * [[У дрымучых лясах]] === Раманы === * {{Скан|[[Язэп Крушынскі. Кніга I]]|Язэп Крушынскі. 1-я кніга (1929).pdf}} * {{Скан|[[Язэп Крушынскі. Кніга II]]|Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf}} === Публіцыстычныя артыкулы === '''1913''' * [[Не адным хлебам]] * [[Купальская ноч]] * [[Купалле ў Вільні]] '''1914''' * [[Жыла, жыве і будзе жыць!]] '''1915''' * [[Да вас (Бядуля)|Да вас]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/22|№22]]}} '''1917''' * [[З вёскі]] * [[Пара бараніцца]] * [[Свята на Беларусі]] * [[Каля Усебеларускага з'езду]] * [[М. А. Багдановіч]] * [[Дзесяць прыказаньняў для памяці]] '''1918''' * [[Народ і інтэлігенцыя (Бядуля)|Народ і інтэлігенцыя]] * [[У гадаўшчыну смерці М. А. Багдановіча]] * [[Хрыстос Уваскрос!]] * [[Школы ў правінцыі]] * [[Адносіны Беларусі да суседніх народаў]] '''1919''' * [[Зносіны з вескай]] * [[Да беларускага студэнцтва]] * [[Нацыянальнае асведамленне]] * [[Беларускі рух і беларускія літаратары]] * [[Францішак Скарына (Бядуля)|Францішак Скарына]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 16 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/24|№24 (51)]]}} * [[Да нашага настаўніцтва]] * [[На дарозе да сваёй бацькаўшчыны]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 4—6 студзеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/3|№3 (59)]]—[[Беларусь (Мінск, газета)/1920/4|№4 (60)]]}} '''1920''' * [[Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера]] // {{Fine|[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]. Менск: Выданьне Беларускай Вайсковай Камісіі, 1920}} * [[Штрыхі аб беларускай культуры]] * [[Рунь (Бядуля)|Рунь]] * [[На дарозе да сваей бацькаўшчыны]] '''1922''' * [[Тэатр і выхаваньне мас]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} '''1923''' * [[Ад гуртковай навуковай працы да беларускай акадэміі навук]] '''1927''' * [[Водгук на маніфэст (Бядуля)|Водгукі на маніфэст]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 26 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/244|№244 (2136)]]}} '''1928''' * [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/270/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 24 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/270|№270 (2458)]]}} '''1932''' * [[Дзьве аповесьці пра прымежжа]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 красавіка 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/6|№6]]}} '''1933''' * [[Умовы літаратурнай вучобы і практыкі раней і цяпер]] // {{Fine|[[Заклік (1933)|Заклік]]. — Красавік 1933. — [[Заклік (1933)/4|Кніга 4]]}} '''1936''' * [[Зніштожыць гадаў!]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 23 жніўня 1936. — [[Звязда (газета)/1936/193|№193 (5567)]]}} '''1938''' * ''[[Аўтар:Павел Кавалёў|Кавалёў, П]]''. Квітнее жыццё калгаснае // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 26 чэрвеня 1938. — [[Звязда (газета)/1938/146|№146 (6122)]]}} '''1939''' * [[Пад сонцам Сталінскай Канстытуцыі (Бядуля)|Пад сонцам Сталінскай Канстытуцыі]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 кастрычніка 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/34|№34 (448)]]}} * [[Фінляндскі народ адчуў праўду]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 снежня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/40|№40 (454)]]}} '''1940''' * [[З календара 1939 года (Бядуля)|З календара 1939 года]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 1 студзеня 1940. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1940/1|№1 (457)]]}} === Фельетоны === * [[Размова аб з'ездзе вучыцеляў]] ''(1917)'' * [[Пакрыўджаныя]] ''(1917)'' * [[Байка]] ''(1917)'' * [[Перад Новым Годам (Бядуля)]] ''(1917)'' * [[Сялянская арыентацыя]] ''(1919)'' * [[Слова з песні]] ''(1919)'' * [[Антыхрыст]] ''(1919)'' * [[Пякельны канцэрт]] ''(1919)'' === Мастацтвазнаўства і крытыка === * [[Алесь Гарун]] * [[К 15-гадоваму юбілею літаратурнай працы Цішкі Гартнага (1908—1923)]] * [[Францішак Багушэвіч (Бядуля)]] * [[Геній сусветных працоўных мас]] * [[Да 15-годдзя літаратурнай творчасці Алеся Гурло]] * [[Натхненне і гармонія]] * [[У гадаўшчыну]] * [[Чаму ячшэ няма беларускага рамана?]] * [[Раскіданае гняздо: Драма ў пяці актах Янкі Купалы]] * [[Смех і слёзы Ф. Багушэвіча]] * [[Бэтлейка (з нарысаў па гісторыі беларускага тэатру)]] // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1922, № 3-4 * Беларускі тэатр // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1922, № 7-11 * [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)]] * [[Шляхам разьвіцьця (Бядуля)|Шляхам разьвіцьця]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 4 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/275|№275 (2167)]]}} === Успаміны === * [[Успамінкі]] * [[Памяці Івана Луцкевіча (1920)/Сьвятое гэта месца!..|Сьвятое гэта месца!..]] * [[Мае ўспаміны (Да вечара памяці М. Багдановіча)]] === Лісты === * [[Антону і Івану Луцкевічам]] * [[Адаму Бабарэку]] * [[Анатолю Тыгчыну]] * [[Чаржынскім]] * [[Вульфу Сосенскаму]] * [[Паўлу Кабзарэўскаму]] * [[Яўгеніі Чаржынскай]] == Пераклады == * ''[[Аўтар:Шолам-Алейхем|Шолам-Алейхем]]''. [[Хлопчык Мотка]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 22 мая—18 чэрвеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/114|№114 (1709)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1926/136|136 (1731)]]}} * ''[[Аўтар:Шолам-Алейхем|Шолам-Алейхем]]''. [[Запіскі коміваяжора]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/12|№12]]}} * ''[[Аўтар:Айзік Платнер|Платнер, А]]''. [[Палаючае сэрца]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 6 ліпеня 1939. — [[Звязда (газета)/1939/153|№153 (6430)]]}} * ''[[Аўтар:Эля Каган|Каган, Э]]''. [[Вызваленне (Каган/Бядуля)|Вызваленне]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 кастрычніка 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/34|№34 (448)]]}} == Пра аўтара == * [[Зьмітрок Бядуля (Луцкевіч)]] * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/З. Бядуля-Ясакар|З. Бядуля-Ясакар (Гарэцкі)]] * [[Зьмітраку Бядулю]] * [[Змітраку Бядулю (Колас)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Яўрэйскія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] gcgpvqy0a62naqhheizy1kkrnb0tw1h 288659 288657 2026-06-02T08:47:44Z Gleb Leo 2440 288659 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Бядуля | Імёны = Змітрок | Першая літара прозвішча = Б | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН = 23.04.1886 | Месца нараджэння = в. Пасадзец Мінская губерня | ДС = 3.11.1941 | Месца смерці = каля Уральска, Расія | Выява = Zmitrok Biadulia1.jpg | Вікіпедыя = :be:Змітрок Бядуля | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Зьмітрок Бядуля | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Zmitrok Biadulia | Вікіліўр = | Катэгорыя = Змітрок Бядуля | Google = }} {{Усе творы|Вершы Змітрака Бядулі|Апавяданні Змітрака Бядулі|Аповесці Змітрака Бядулі|Настроі (Бядуля)‎|Публіцыстыка Змітрака Бядулі}} == Паэзія == === Зборнікі === * {{Скан|[[Пад родным небам (1922)|Пад родным небам]]|Пад родным небам (1922).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * {{Скан|[[Буралом (1925)|Буралом]]|Буралом (1925).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * {{Скан|[[Поэмы (Бядуля, 1927)]]|Паэмы (Бядуля, 1927).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * {{Скан|[[Збор твораў (Бядуля, 1937)|Збор твораў]]|Збор твораў (Бядуля, 1937). Том I.pdf}}. Том I. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1937}} === Вершы === * [[У муках]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/24|№24]]}} * [[Варта (Бядуля)|Варта]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * [[Беларуская зямля]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * Piesni // Biełaruskaje žyćcio. — 6 lipnia 1919. — №3 * З сучасных матываў // Беларускае жыцьцё, 1919, №15 * Месяц уходзіць // Беларускае жыцьцё, 1919, №15 * [[Дзяўчыне (Бядуля)]] // Беларускае жыцьцё, 1919, №16 * Васеньні сон // Беларускае жыцьцё, 1919, №19 * Закляты скарб // Беларускае жыцьцё, 1919, №22 * У поўнач // Беларускае жыцьцё, 1920, №3 * У самоце // Беларускае жыцьцё, 1920, №6 * [[Задушкі (Бядуля)]] * [[Сэрца прароча]] * [[Дзіця рая]] * [[Вавілон]] * [[Волат (Бядуля)]] * [[Калі хочаш пазнаць]] * [[Тры сцежкі]] * [[Новы год (Бядуля)|Новы год]] * [[Беларускі шлях]] * [[На Вялікдзень (Бядуля)]] * [[Прысяга (Бядуля)|Прысяга]] * [[Беларускі ваяка]] * [[Пара, пара…]] * [[М. Багдановічу (Бядуля)]] * [[Змаганне]] * [[У гадаўшчыну рэвалюцыі (28/II 1917 — 28/II 1918)]] * [[Звон (Бядуля)]] * [[На біблійны лад]] * [[Калі]] * [[Ваяка йдзець]] * [[Чорнае мора]] * [[Вецер, вецер, малады, гарачы]] * [[Ветракі навакол, ветракі]] * [[Ідзем у горы]] * [[Свае ночы і дні я развеяў]] * [[Бродзіць вецер]] * [[Тут неба — даль бязбрэжная, як мора]] === Санеты === * [[У сонцы дзён, у зорнасці начэй]] == Проза == === Зборнікі === * [[Абразкі (Бядуля)|Abrazki]]. {{Fine|Piecierburh: „Zahlanie sonce i ŭ naše wakonce“, 1913}} * [[На зачарованых гонях (Бядуля, зборнік)|На зачарованых гонях]]. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1923}} * {{Скан|[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]|Апавяданьні (Бядуля, 1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}} * {{Скан|[[Па пройдзеных сцежках (1940)|Па пройдзеных сцежках]]|Па пройдзеных сцежках (1940).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва пры СНК БССР, 1940}} * {{Скан|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]|Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} === Абразкі === * [[Ня плач! (Бядуля)|Не плач!]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 5 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/45|№45 (137)]]}} * Гусьляр // Беларускае жыцьцё, 1919, №22 * Сымфонія // Беларускае жыцьцё, 1920, №1-3 === Апавяданні === * [[Малітва малога Габрусіка]] * [[Шчасьце ня кветка — у рукі ня возьмеш]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 22 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/50|№50 (142)]]}} * [[Дзень добры ў хату!]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 6 ліпня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/54|№54 (146)]]}} * [[Русалкі (Бядуля)|Rusałki]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * Сьмерць пані // Беларускае жыцьцё, 1919, №16-18 * [[Як дзед з бабай боб садзіў]] // {{Fine|[[Беларуская думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 7 чэрвеня 1919. — [[Беларуская думка (1919)/18|№18]]}} * Лясун // Беларускае жыцьцё, 1920, №4-5 * Юлька // Беларускае жыцьцё, 1920, №6 * [[Нупрэйка (Бядуля)|Нупрэйка]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 верасня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/33|№33 (447)]]}} * [[Песня (Бядуля, апавяданне)|Песня]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 снежня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/42|№42 (456)]]}} === Аповесці === * [[Салавей]] * [[У дрымучых лясах]] === Раманы === * {{Скан|[[Язэп Крушынскі. Кніга I]]|Язэп Крушынскі. 1-я кніга (1929).pdf}} * {{Скан|[[Язэп Крушынскі. Кніга II]]|Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf}} === Публіцыстычныя артыкулы === '''1913''' * [[Не адным хлебам]] * [[Купальская ноч]] * [[Купалле ў Вільні]] '''1914''' * [[Жыла, жыве і будзе жыць!]] '''1915''' * [[Да вас (Бядуля)|Да вас]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/22|№22]]}} '''1917''' * [[З вёскі]] * [[Пара бараніцца]] * [[Свята на Беларусі]] * [[Каля Усебеларускага з'езду]] * [[М. А. Багдановіч]] * [[Дзесяць прыказаньняў для памяці]] '''1918''' * [[Народ і інтэлігенцыя (Бядуля)|Народ і інтэлігенцыя]] * [[У гадаўшчыну смерці М. А. Багдановіча]] * [[Хрыстос Уваскрос!]] * [[Школы ў правінцыі]] * [[Адносіны Беларусі да суседніх народаў]] '''1919''' * [[Зносіны з вескай]] * [[Да беларускага студэнцтва]] * [[Нацыянальнае асведамленне]] * [[Беларускі рух і беларускія літаратары]] * [[Францішак Скарына (Бядуля)|Францішак Скарына]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 16 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/24|№24 (51)]]}} * [[Да нашага настаўніцтва]] * [[На дарозе да сваёй бацькаўшчыны]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 4—6 студзеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/3|№3 (59)]]—[[Беларусь (Мінск, газета)/1920/4|№4 (60)]]}} '''1920''' * [[Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера]] // {{Fine|[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]. Менск: Выданьне Беларускай Вайсковай Камісіі, 1920}} * [[Штрыхі аб беларускай культуры]] * [[Рунь (Бядуля)|Рунь]] * [[На дарозе да сваей бацькаўшчыны]] '''1922''' * [[Тэатр і выхаваньне мас]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} '''1923''' * [[Ад гуртковай навуковай працы да беларускай акадэміі навук]] '''1927''' * [[Водгук на маніфэст (Бядуля)|Водгукі на маніфэст]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 26 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/244|№244 (2136)]]}} '''1928''' * [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/270/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 24 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/270|№270 (2458)]]}} '''1932''' * [[Дзьве аповесьці пра прымежжа]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 красавіка 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/6|№6]]}} '''1933''' * [[Умовы літаратурнай вучобы і практыкі раней і цяпер]] // {{Fine|[[Заклік (1933)|Заклік]]. — Красавік 1933. — [[Заклік (1933)/4|Кніга 4]]}} '''1936''' * [[Зніштожыць гадаў!]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 23 жніўня 1936. — [[Звязда (газета)/1936/193|№193 (5567)]]}} '''1938''' * ''[[Аўтар:Павел Кавалёў|Кавалёў, П]]''. Квітнее жыццё калгаснае // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 26 чэрвеня 1938. — [[Звязда (газета)/1938/146|№146 (6122)]]}} '''1939''' * [[Пад сонцам Сталінскай Канстытуцыі (Бядуля)|Пад сонцам Сталінскай Канстытуцыі]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 кастрычніка 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/34|№34 (448)]]}} * [[Фінляндскі народ адчуў праўду]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 снежня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/40|№40 (454)]]}} '''1940''' * [[З календара 1939 года (Бядуля)|З календара 1939 года]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 1 студзеня 1940. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1940/1|№1 (457)]]}} === Фельетоны === * [[Размова аб з'ездзе вучыцеляў]] ''(1917)'' * [[Пакрыўджаныя]] ''(1917)'' * [[Байка]] ''(1917)'' * [[Перад Новым Годам (Бядуля)]] ''(1917)'' * [[Сялянская арыентацыя]] ''(1919)'' * [[Слова з песні]] ''(1919)'' * [[Антыхрыст]] ''(1919)'' * [[Пякельны канцэрт]] ''(1919)'' === Мастацтвазнаўства і крытыка === * [[Алесь Гарун]] * [[К 15-гадоваму юбілею літаратурнай працы Цішкі Гартнага (1908—1923)]] * [[Францішак Багушэвіч (Бядуля)]] * [[Геній сусветных працоўных мас]] * [[Да 15-годдзя літаратурнай творчасці Алеся Гурло]] * [[Натхненне і гармонія]] * [[У гадаўшчыну]] * [[Чаму ячшэ няма беларускага рамана?]] * [[Раскіданае гняздо: Драма ў пяці актах Янкі Купалы]] * [[Смех і слёзы Ф. Багушэвіча]] * [[Бэтлейка (з нарысаў па гісторыі беларускага тэатру)]] // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1922, № 3-4 * Беларускі тэатр // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1922, № 7-11 * [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)]] * [[Шляхам разьвіцьця (Бядуля)|Шляхам разьвіцьця]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 4 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/275|№275 (2167)]]}} === Успаміны === * [[Успамінкі]] * [[Памяці Івана Луцкевіча (1920)/Сьвятое гэта месца!..|Сьвятое гэта месца!..]] * [[Мае ўспаміны (Да вечара памяці М. Багдановіча)]] === Лісты === * [[Антону і Івану Луцкевічам]] * [[Адаму Бабарэку]] * [[Анатолю Тыгчыну]] * [[Чаржынскім]] * [[Вульфу Сосенскаму]] * [[Паўлу Кабзарэўскаму]] * [[Яўгеніі Чаржынскай]] == Пераклады == * ''[[Аўтар:Шолам-Алейхем|Шолам-Алейхем]]''. [[Хлопчык Мотка]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 22 мая—18 чэрвеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/114|№114 (1709)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1926/136|136 (1731)]]}} * ''[[Аўтар:Шолам-Алейхем|Шолам-Алейхем]]''. [[Запіскі коміваяжора]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/12|№12]]}} * ''[[Аўтар:Айзік Платнер|Платнер, А]]''. [[Палаючае сэрца]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 6 ліпеня 1939. — [[Звязда (газета)/1939/153|№153 (6430)]]}} * ''[[Аўтар:Эля Каган|Каган, Э]]''. [[Вызваленне (Каган/Бядуля)|Вызваленне]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 кастрычніка 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/34|№34 (448)]]}} == Пра аўтара == * [[Зьмітрок Бядуля (Луцкевіч)]] * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/З. Бядуля-Ясакар|З. Бядуля-Ясакар (Гарэцкі)]] * [[Зьмітраку Бядулю]] * [[Змітраку Бядулю (Колас)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Яўрэйскія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 3dzzge2779ustu5k72zcalkhohze3k5 288660 288659 2026-06-02T08:49:45Z Gleb Leo 2440 288660 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Бядуля | Імёны = Змітрок | Першая літара прозвішча = Б | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН = 23.04.1886 | Месца нараджэння = в. Пасадзец Мінская губерня | ДС = 3.11.1941 | Месца смерці = каля Уральска, Расія | Выява = Zmitrok Biadulia1.jpg | Вікіпедыя = :be:Змітрок Бядуля | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Зьмітрок Бядуля | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Zmitrok Biadulia | Вікіліўр = | Катэгорыя = Змітрок Бядуля | Google = }} {{Усе творы|Вершы Змітрака Бядулі|Апавяданні Змітрака Бядулі|Аповесці Змітрака Бядулі|Настроі (Бядуля)‎|Публіцыстыка Змітрака Бядулі}} == Паэзія == === Зборнікі === * {{Скан|[[Пад родным небам (1922)|Пад родным небам]]|Пад родным небам (1922).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * {{Скан|[[Буралом (1925)|Буралом]]|Буралом (1925).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * {{Скан|[[Поэмы (Бядуля, 1927)]]|Паэмы (Бядуля, 1927).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * {{Скан|[[Збор твораў (Бядуля, 1937)|Збор твораў]]|Збор твораў (Бядуля, 1937). Том I.pdf}}. Том I. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1937}} === Вершы === * [[У муках]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/24|№24]]}} * [[Варта (Бядуля)|Варта]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * [[Беларуская зямля]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * Piesni // Biełaruskaje žyćcio. — 6 lipnia 1919. — №3 * З сучасных матываў // Беларускае жыцьцё, 1919, №15 * Месяц уходзіць // Беларускае жыцьцё, 1919, №15 * [[Дзяўчыне (Бядуля)]] // Беларускае жыцьцё, 1919, №16 * Васеньні сон // Беларускае жыцьцё, 1919, №19 * Закляты скарб // Беларускае жыцьцё, 1919, №22 * У поўнач // Беларускае жыцьцё, 1920, №3 * У самоце // Беларускае жыцьцё, 1920, №6 * [[Задушкі (Бядуля)]] * [[Сэрца прароча]] * [[Дзіця рая]] * [[Вавілон]] * [[Волат (Бядуля)]] * [[Калі хочаш пазнаць]] * [[Тры сцежкі]] * [[Новы год (Бядуля)|Новы год]] * [[Беларускі шлях]] * [[На Вялікдзень (Бядуля)]] * [[Прысяга (Бядуля)|Прысяга]] * [[Беларускі ваяка]] * [[Пара, пара…]] * [[М. Багдановічу (Бядуля)]] * [[Змаганне]] * [[У гадаўшчыну рэвалюцыі (28/II 1917 — 28/II 1918)]] * [[Звон (Бядуля)]] * [[На біблійны лад]] * [[Калі]] * [[Ваяка йдзець]] * [[Бродзіць вецер]] * [[Тут неба — даль бязбрэжная, як мора]] === Санеты === * [[У сонцы дзён, у зорнасці начэй]] == Проза == === Зборнікі === * [[Абразкі (Бядуля)|Abrazki]]. {{Fine|Piecierburh: „Zahlanie sonce i ŭ naše wakonce“, 1913}} * [[На зачарованых гонях (Бядуля, зборнік)|На зачарованых гонях]]. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1923}} * {{Скан|[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]|Апавяданьні (Бядуля, 1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}} * {{Скан|[[Па пройдзеных сцежках (1940)|Па пройдзеных сцежках]]|Па пройдзеных сцежках (1940).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва пры СНК БССР, 1940}} * {{Скан|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]|Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} === Абразкі === * [[Ня плач! (Бядуля)|Не плач!]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 5 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/45|№45 (137)]]}} * Гусьляр // Беларускае жыцьцё, 1919, №22 * Сымфонія // Беларускае жыцьцё, 1920, №1-3 === Апавяданні === * [[Малітва малога Габрусіка]] * [[Шчасьце ня кветка — у рукі ня возьмеш]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 22 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/50|№50 (142)]]}} * [[Дзень добры ў хату!]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 6 ліпня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/54|№54 (146)]]}} * [[Русалкі (Бядуля)|Rusałki]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * Сьмерць пані // Беларускае жыцьцё, 1919, №16-18 * [[Як дзед з бабай боб садзіў]] // {{Fine|[[Беларуская думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 7 чэрвеня 1919. — [[Беларуская думка (1919)/18|№18]]}} * Лясун // Беларускае жыцьцё, 1920, №4-5 * Юлька // Беларускае жыцьцё, 1920, №6 * [[Нупрэйка (Бядуля)|Нупрэйка]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 верасня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/33|№33 (447)]]}} * [[Песня (Бядуля, апавяданне)|Песня]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 снежня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/42|№42 (456)]]}} === Аповесці === * [[Салавей]] * [[У дрымучых лясах]] === Раманы === * {{Скан|[[Язэп Крушынскі. Кніга I]]|Язэп Крушынскі. 1-я кніга (1929).pdf}} * {{Скан|[[Язэп Крушынскі. Кніга II]]|Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf}} === Публіцыстычныя артыкулы === '''1913''' * [[Не адным хлебам]] * [[Купальская ноч]] * [[Купалле ў Вільні]] '''1914''' * [[Жыла, жыве і будзе жыць!]] '''1915''' * [[Да вас (Бядуля)|Да вас]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/22|№22]]}} '''1917''' * [[З вёскі]] * [[Пара бараніцца]] * [[Свята на Беларусі]] * [[Каля Усебеларускага з'езду]] * [[М. А. Багдановіч]] * [[Дзесяць прыказаньняў для памяці]] '''1918''' * [[Народ і інтэлігенцыя (Бядуля)|Народ і інтэлігенцыя]] * [[У гадаўшчыну смерці М. А. Багдановіча]] * [[Хрыстос Уваскрос!]] * [[Школы ў правінцыі]] * [[Адносіны Беларусі да суседніх народаў]] '''1919''' * [[Зносіны з вескай]] * [[Да беларускага студэнцтва]] * [[Нацыянальнае асведамленне]] * [[Беларускі рух і беларускія літаратары]] * [[Францішак Скарына (Бядуля)|Францішак Скарына]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 16 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/24|№24 (51)]]}} * [[Да нашага настаўніцтва]] * [[На дарозе да сваёй бацькаўшчыны]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 4—6 студзеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/3|№3 (59)]]—[[Беларусь (Мінск, газета)/1920/4|№4 (60)]]}} '''1920''' * [[Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера]] // {{Fine|[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]. Менск: Выданьне Беларускай Вайсковай Камісіі, 1920}} * [[Штрыхі аб беларускай культуры]] * [[Рунь (Бядуля)|Рунь]] * [[На дарозе да сваей бацькаўшчыны]] '''1922''' * [[Тэатр і выхаваньне мас]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} '''1923''' * [[Ад гуртковай навуковай працы да беларускай акадэміі навук]] '''1927''' * [[Водгук на маніфэст (Бядуля)|Водгукі на маніфэст]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 26 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/244|№244 (2136)]]}} '''1928''' * [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/270/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 24 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/270|№270 (2458)]]}} '''1932''' * [[Дзьве аповесьці пра прымежжа]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 красавіка 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/6|№6]]}} '''1933''' * [[Умовы літаратурнай вучобы і практыкі раней і цяпер]] // {{Fine|[[Заклік (1933)|Заклік]]. — Красавік 1933. — [[Заклік (1933)/4|Кніга 4]]}} '''1936''' * [[Зніштожыць гадаў!]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 23 жніўня 1936. — [[Звязда (газета)/1936/193|№193 (5567)]]}} '''1938''' * ''[[Аўтар:Павел Кавалёў|Кавалёў, П]]''. Квітнее жыццё калгаснае // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 26 чэрвеня 1938. — [[Звязда (газета)/1938/146|№146 (6122)]]}} '''1939''' * [[Пад сонцам Сталінскай Канстытуцыі (Бядуля)|Пад сонцам Сталінскай Канстытуцыі]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 кастрычніка 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/34|№34 (448)]]}} * [[Фінляндскі народ адчуў праўду]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 снежня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/40|№40 (454)]]}} '''1940''' * [[З календара 1939 года (Бядуля)|З календара 1939 года]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 1 студзеня 1940. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1940/1|№1 (457)]]}} === Фельетоны === * [[Размова аб з'ездзе вучыцеляў]] ''(1917)'' * [[Пакрыўджаныя]] ''(1917)'' * [[Байка]] ''(1917)'' * [[Перад Новым Годам (Бядуля)]] ''(1917)'' * [[Сялянская арыентацыя]] ''(1919)'' * [[Слова з песні]] ''(1919)'' * [[Антыхрыст]] ''(1919)'' * [[Пякельны канцэрт]] ''(1919)'' === Мастацтвазнаўства і крытыка === * [[Алесь Гарун]] * [[К 15-гадоваму юбілею літаратурнай працы Цішкі Гартнага (1908—1923)]] * [[Францішак Багушэвіч (Бядуля)]] * [[Геній сусветных працоўных мас]] * [[Да 15-годдзя літаратурнай творчасці Алеся Гурло]] * [[Натхненне і гармонія]] * [[У гадаўшчыну]] * [[Чаму ячшэ няма беларускага рамана?]] * [[Раскіданае гняздо: Драма ў пяці актах Янкі Купалы]] * [[Смех і слёзы Ф. Багушэвіча]] * [[Бэтлейка (з нарысаў па гісторыі беларускага тэатру)]] // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1922, № 3-4 * Беларускі тэатр // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1922, № 7-11 * [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)]] * [[Шляхам разьвіцьця (Бядуля)|Шляхам разьвіцьця]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 4 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/275|№275 (2167)]]}} === Успаміны === * [[Успамінкі]] * [[Памяці Івана Луцкевіча (1920)/Сьвятое гэта месца!..|Сьвятое гэта месца!..]] * [[Мае ўспаміны (Да вечара памяці М. Багдановіча)]] === Лісты === * [[Антону і Івану Луцкевічам]] * [[Адаму Бабарэку]] * [[Анатолю Тыгчыну]] * [[Чаржынскім]] * [[Вульфу Сосенскаму]] * [[Паўлу Кабзарэўскаму]] * [[Яўгеніі Чаржынскай]] == Пераклады == * ''[[Аўтар:Шолам-Алейхем|Шолам-Алейхем]]''. [[Хлопчык Мотка]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 22 мая—18 чэрвеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/114|№114 (1709)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1926/136|136 (1731)]]}} * ''[[Аўтар:Шолам-Алейхем|Шолам-Алейхем]]''. [[Запіскі коміваяжора]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/12|№12]]}} * ''[[Аўтар:Айзік Платнер|Платнер, А]]''. [[Палаючае сэрца]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 6 ліпеня 1939. — [[Звязда (газета)/1939/153|№153 (6430)]]}} * ''[[Аўтар:Эля Каган|Каган, Э]]''. [[Вызваленне (Каган/Бядуля)|Вызваленне]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 кастрычніка 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/34|№34 (448)]]}} == Пра аўтара == * [[Зьмітрок Бядуля (Луцкевіч)]] * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/З. Бядуля-Ясакар|З. Бядуля-Ясакар (Гарэцкі)]] * [[Зьмітраку Бядулю]] * [[Змітраку Бядулю (Колас)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Яўрэйскія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] tkyb4jk55co4b9jpmazzt1ewm64lf2w 0 1952 288661 169449 2026-06-02T08:50:05Z Gleb Leo 2440 Замена старонкі на '{{Хутка выдаліць|}}' 288661 wikitext text/x-wiki {{Хутка выдаліць|}} 4nn113q9r6wf3bvguzdjwwec6ftypl3 0 1953 288662 169450 2026-06-02T08:50:37Z Gleb Leo 2440 Замена старонкі на '{{Хутка выдаліць|}}' 288662 wikitext text/x-wiki {{Хутка выдаліць|}} 4nn113q9r6wf3bvguzdjwwec6ftypl3 0 1960 288663 169454 2026-06-02T08:50:49Z Gleb Leo 2440 Замена старонкі на '{{Хутка выдаліць|}}' 288663 wikitext text/x-wiki {{Хутка выдаліць|}} 4nn113q9r6wf3bvguzdjwwec6ftypl3 102 5614 288665 274898 2026-06-02T08:57:09Z Gleb Leo 2440 288665 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Зязюля | Імёны =Андрэй | Першая літара прозвішча =З | Варыянты імёнаў =Аляксандр Астрамовіч | Апісанне =беларускі паэт, каталіцкі святар | Іншае = | ДН =26 лістапада (7 снежня) 1878 | Месца нараджэння =в. Навасады (цяпер Ашмянскі раён) | ДС =17 студзеня 1921 | Месца смерці = | Выява =Аляксандр_Астрамовіч_(Андрэй_Зязюля).jpg | Вікіпедыя =:be:Аляксандр Астрамовіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Аляксандар Астрамовіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Андрэй Зязюля | Google = }} {{All works‎}} == Зборнікі вершаў == * [[З роднага загону (Зязюля)|З роднага загону]] ** {{Скан|[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaho zahonu]]|Z rodnaho zahonu (1913).pdf}}. {{fine|Wilnia: Wydańnie „Biełarusa“, 1913}} ** {{Скан|[[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]|Z rodnaha zahonu (1931).pdf}}. {{fine|Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} == Паэмы == * [[Слова праўды аб мове і долі беларуса|Слово праўды аб мове і долі беларуса]] // {{Fine|[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]. Менск: Выданьне Беларускай Вайсковай Камісіі, 1920}} * [[Аленчына вяселле|Alenčyna wiasielle]]. {{Fine|Wilnia: Wyd. „[[Беларуская крыніца (1917)|Krynicy]]“, 1923}} == Публіцыстыка == * [[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 24 Snieżnia 1914. — {{Скан|[[Biełarus (1913)/1914/52/Prydatak|Prydatak da №52]]|Biełarus. 1914. № 52. Prydatak.pdf}} == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Stankiewič, A]]''. [[Z rodnaha zahonu (1931)/Pradmowa|Pradmowa]] // {{Fine|''Andrej Ziaziula''. [[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]. Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] mk6su9racr4ejz4u7hgm9id0r4vr7sy 288666 288665 2026-06-02T08:57:42Z Gleb Leo 2440 288666 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Зязюля | Імёны =Андрэй | Першая літара прозвішча =З | Варыянты імёнаў =Аляксандр Астрамовіч | Апісанне =беларускі паэт, каталіцкі святар | Іншае = | ДН =26 лістапада (7 снежня) 1878 | Месца нараджэння =в. Навасады (цяпер Ашмянскі раён) | ДС =17 студзеня 1921 | Месца смерці = | Выява =Аляксандр_Астрамовіч_(Андрэй_Зязюля).jpg | Вікіпедыя =:be:Аляксандр Астрамовіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Аляксандар Астрамовіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Andrej Ziaziula | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Андрэй Зязюля | Google = }} {{All works‎}} == Зборнікі вершаў == * [[З роднага загону (Зязюля)|З роднага загону]] ** {{Скан|[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaho zahonu]]|Z rodnaho zahonu (1913).pdf}}. {{fine|Wilnia: Wydańnie „Biełarusa“, 1913}} ** {{Скан|[[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]|Z rodnaha zahonu (1931).pdf}}. {{fine|Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} == Паэмы == * [[Слова праўды аб мове і долі беларуса|Слово праўды аб мове і долі беларуса]] // {{Fine|[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]. Менск: Выданьне Беларускай Вайсковай Камісіі, 1920}} * [[Аленчына вяселле|Alenčyna wiasielle]]. {{Fine|Wilnia: Wyd. „[[Беларуская крыніца (1917)|Krynicy]]“, 1923}} == Публіцыстыка == * [[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 24 Snieżnia 1914. — {{Скан|[[Biełarus (1913)/1914/52/Prydatak|Prydatak da №52]]|Biełarus. 1914. № 52. Prydatak.pdf}} == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Stankiewič, A]]''. [[Z rodnaha zahonu (1931)/Pradmowa|Pradmowa]] // {{Fine|''Andrej Ziaziula''. [[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]. Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 7iwinl6xt5sjfn4ssuj7meywiqidvz1 288667 288666 2026-06-02T08:58:32Z Gleb Leo 2440 288667 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Зязюля | Імёны =Андрэй | Першая літара прозвішча =З | Варыянты імёнаў =Аляксандр Астрамовіч | Апісанне =беларускі паэт, каталіцкі святар | Іншае = | ДН =26 лістапада (7 снежня) 1878 | Месца нараджэння =в. Навасады (цяпер Ашмянскі раён) | ДС =17 студзеня 1921 | Месца смерці = | Выява =Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 4.jpg | Вікіпедыя =:be:Аляксандр Астрамовіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Аляксандар Астрамовіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Andrej Ziaziulia | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Андрэй Зязюля | Google = }} {{All works‎}} == Зборнікі вершаў == * [[З роднага загону (Зязюля)|З роднага загону]] ** {{Скан|[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaho zahonu]]|Z rodnaho zahonu (1913).pdf}}. {{fine|Wilnia: Wydańnie „Biełarusa“, 1913}} ** {{Скан|[[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]|Z rodnaha zahonu (1931).pdf}}. {{fine|Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} == Паэмы == * [[Слова праўды аб мове і долі беларуса|Слово праўды аб мове і долі беларуса]] // {{Fine|[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]. Менск: Выданьне Беларускай Вайсковай Камісіі, 1920}} * [[Аленчына вяселле|Alenčyna wiasielle]]. {{Fine|Wilnia: Wyd. „[[Беларуская крыніца (1917)|Krynicy]]“, 1923}} == Публіцыстыка == * [[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 24 Snieżnia 1914. — {{Скан|[[Biełarus (1913)/1914/52/Prydatak|Prydatak da №52]]|Biełarus. 1914. № 52. Prydatak.pdf}} == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Stankiewič, A]]''. [[Z rodnaha zahonu (1931)/Pradmowa|Pradmowa]] // {{Fine|''Andrej Ziaziula''. [[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]. Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 2c17osw1md2ccu2b2fz3che75x7ipdc 10 9254 288655 288195 2026-06-02T08:18:08Z Gleb Leo 2440 288655 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)}} 02.06.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]», 1920 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 30.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць (1903)|Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць]]», 1903 * {{Прапанаваны экспарт|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)}} 30.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Мэтодыка роднае мовы (1926)}} 27.05.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Канстанцін Міцкевіч]]''. «[[Мэтодыка роднае мовы (1926)|Мэтодыка роднае мовы]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Птушка на волі (1932)}} 20.05.2026 ''[[Аўтар:Вольга Сахарава|Ольга Сахарава]]''. «[[Птушка на волі (1932)|Птушка на волі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 18.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Карусь Каганец|Карусь Костровицки]]'' і ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|С. Шаулоўски]]''. «[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]», 1907 * {{Прапанаваны экспарт|Язэп Крушынскі (1929—1932)/2}} 16.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2|Язэп Крушынскі. Кніга другая]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|На крэсах усходніх (1933)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Ілья Гурскі|Ільля Гурскі]]''. «[[На крэсах усходніх (1933)|На крэсах усходніх]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Салавей (1928)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Салавей (1928)|Салавей]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Ab teatry (1927)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/7}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/7|«Дзянніца», № 7]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/6}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/6|«Дзянніца», № 6]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/5}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/5|«Дзянніца», № 5]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/4}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/4|«Дзянніца», № 4]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> 32fjl1r1nmv2aiho11s0d04pswi6lon 0 11349 288639 34516 2026-06-02T06:49:22Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера]] 288639 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера]] gfek8v07qdsomb9vqhwxb0c6ztdwlu4 102 21646 288611 70096 2026-06-01T21:08:19Z Gleb Leo 2440 288611 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Павел |Прозвішча = Аляксюк |Варыянты імёнаў = |Выява = Paval Alaksiuk.jpg |ДН = 28 лістапада 1892 |Месца нараджэння = Горадня, Гарадзенскі павет, Гарадзенская губерня, Літоўскае генэрал-губэрнатарства, Расейская імпэрыя |ДС = невядома |Месца смерці = |Апісанне = беларускі палітычны дзяяч |Іншае = |Вікіпедыя = Павел Аляксюк |Вікіпедыя2 = Павал Аляксюк |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Paval Alaksiuk |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Павел Аляксюк |Першая літара прозвішча = А }} == Творы == {{Усе творы}} *[[Па сьлядох вайны]] (1915) * [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі П. Алексюком|Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі П. Алексюком]] // {{Fine|[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]. Менск: Выданьне Беларускай Вайсковай Камісіі, 1920}} == Пераклады== *[[Światło szczaścia|Сьвятло шчасьця]] (1909) [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларуская сацыялістычная грамада]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Журналісты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 8yqef6knigi2eeiosm2bqkl1jotaoaz 4 23925 288582 288426 2026-06-01T14:35:17Z Gleb Leo 2440 288582 wikitext text/x-wiki {{#lst:Вікікрыніцы:Каляндар}} ---- : [[Вікікрыніцы:Паэзія сёння/красавік]] : [[Вікікрыніцы:Проза сёння/красавік]] ---- <section begin="1"/>'''1 красавіка''' * 1548 — памёр [[Аўтар:Жыгімонт Стары|Жыгімонт II Стары]], вялікі князь літоўскі і кароль польскі * 1862 — нарадзіўся [[Аўтар:Адам Багдановіч|Адам Багдановіч]], беларускі этнограф, фалькларыст, мемуарыст * 1940 — загінуў [[Аўтар:Язэп Лёсік|Язэп Лёсік]], беларускі пісьменнік, публіцыст, мовазнавец * 1940 — загінуў [[Аўтар:Мікалай Шчакаціхін|Мікола Шчакаціхін]], беларускі мастацтвазнавец, гісторык і тэарэтык мастацтва * 1809 — нарадзіўся [[Аўтар:Мікалай Гогаль|Мікалай Гогаль]], украінска-расійскі празаік, драматург, крытык, публіцыст <section end="1"/> <section begin="2"/>'''2 красавіка''' * 1805 — нарадзіўся [[Аўтар:Ганс Крысціян Андэрсен|Ганс Крыстыян Андэрсэн]], дацкі пісьменнік і паэт * 1924 — памёр [[Аўтар:Васіль Вахцераў|Васіль Вахцераў]], расійскі педагог * 1930 — нарадзіўся [[Аўтар:Сяргей Гусак|Сяргей Гусак]], беларускі крытык і літаратуразнавец * 1938 — загінуў [[Аўтар:Вульф Нодэль|Вульф Нодэль]], савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч <section end="2"/> <section begin="4"/>'''4 красавіка''' * 1557 — нарадзіўся [[Аўтар:Леў Сапега|Леў Сапега]], дзяржаўны і вайсковы дзеяч Вялікага Княства Літоўскага * 1818 — нарадзіўся [[Аўтар:Томас Майн Рыд|Томас Майн Рыд]], амерыканскі пісьменнік * 1855 — нарадзіўся [[Аўтар:Людвік Чаркоўскі|Людвік Чаркоўскі]], беларуска-польскі грамадскі дзеяч, лексікограф * 1893 — нарадзіўся [[Аўтар:Мікалай Шчаглоў-Куліковіч|Мікалай Шчаглоў-Куліковіч]], беларускі кампазітар * 1896 — нарадзіўся [[Аўтар:Васіль Русак|Васіль Русак]], беларускі нацыянальны дзеяч, выдавец, прадпрымальнік * 1940 — памёр [[Аўтар:Лукаш Гарбацэвіч|Лукаш Гарбацэвіч]], беларускі пэдагог <section end="4"/> <section begin="5"/>'''5 красавіка''' * 1853 — нарадзіўся [[Аўтар:Жорж Ру (1853—1929)|Жорж Ру]], францускі мастак і ілюстратар * 1889 — нарадзіўся [[Аўтар:Майсей Бурштэйн|Майсей Бурштэйн]], беларускі біёлаг <section end="5"/> <section begin="6"/>'''6 красавіка''' * 1812 — нарадзіўся [[Аўтар:Аляксандр Герцэн|Аляксандр Герцэн]], расійскі пісьменнік, публіцыст, філосаф * 1948 — памёр [[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]], беларускі грамадска-палітычны дзеяч, журналіст * 1973 — памёр [[Аўтар:Янка Шарахоўскі|Янка Шарахоўскі]], беларускі пісьменнік, крытык, літаратуразнавец <section end="6"/> <section begin="7"/>'''7 красавіка''' * 1875 — памёр [[Аўтар:Георг Хэрвег|Георг Гэрвэг]], нямецкі паэт * 1897 — нарадзіўся [[Аўтар:Юрка Лістапад|Юрка Лістапад]], беларускі публіцыст, настаўнік, дзеяч антыбальшавіцкага руху <section end="7"/> <section begin="8"/>'''8 красавіка''' * 1936 — памёр [[Аўтар:Канстанцін Пілінкевіч|Канстантын Пілінкевіч]], беларускі праваслаўны дзеяч * 1882 — нарадзіўся [[Аўтар:Дзмітро Дарашэнка|Дзмітро Дарашэнка]], украінскі палітык, гісторык <section end="8"/> <section begin="9"/>'''9 красавіка''' * 1881 — нарадзіўся [[Аўтар:Алекса Слісарэнка|Алекса Сьлісарэнка]], украінскі пісьменнік * 1946 — адноўленае літаратурнае аб’яднаньне «Шыпшына» <section end="9"/> <section begin="10"/>'''10 красавіка''' * 1874 — нарадзіўся [[Аўтар:Канстанцін Пілінкевіч|Канстантын Пілінкевіч]], беларускі праваслаўны дзеяч * 1910 — памерла [[Аўтар:Марыя Косіч|Марыя Косіч]], беларуская пісьменніца, перакладчыца, этнограф <section end="10"/> <section begin="11"/>'''11 красавіка''' * 1927 — прынятая [[Канстытуцыя БССР (1927)|канстытуцыя БССР]] * 1937 — загінуў [[Аўтар:Зміцер Жылуновіч|Зьміцер Жылуновіч]], беларускі пісьменнік, грамадскі і палітычны дзеяч <section end="11"/> <section begin="12"/>'''12 красавіка''' * 1890 — нарадзіўся [[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]], беларускі празаік, публіцыст, эканаміст, грамадскі дзеяч * 1893 — нарадзіўся [[Аўтар:Вітаўт Путна|Вітаўт Путна]], савецкі вайсковы дзеяч * 1945 — памёр [[Аўтар:Франклін Рузвельт|Франклін Рузвельт]], амерыканскі палітык <section end="12"/> <section begin="13"/>'''13 красавіка''' * 1743 — нарадзіўся [[Аўтар:Томас Джэферсан|Томас Джэферсан]], амерыканскі палітык * 1883 — нарадзіўся [[Аўтар:Дзям’ян Бедны|Дзям’ян Бедны]], расійскі савецкі пісьменнік * 1938 — загінуў [[Аўтар:Арон Валабрынскі|Арон Валабрынскі]], беларуска-габрэйскі публіцыст, філосаф * 1972 — памёр [[Аўтар:Канстанцін Цітоў|Канстанцін Цітоў]], беларускі пісьменнік <section end="13"/> <section begin="14"/>'''14 красавіка''' * 1885 — нарадзіўся [[Аўтар:Сымон Рак-Міхайлоўскі|Сымон Рак-Міхайлоўскі]], беларускі публіцыст, грамадска-палітычны дзеяч * 1888 — памёр [[Аўтар:Мікалай Міклуха-Маклай|Мікалай Міклуха-Маклай]], расійскі падарожнік * 1894 — нарадзіўся [[Аўтар:Аляксандр Круталевіч|Аляксандар Круталевіч]], беларускі матэматык, шашыст * 1945 — памёр [[Аўтар:Канстанцін Кашэўскі|Канстанцін Кашэўскі]], украінскі акцёр, рэжысёр і драматург <section end="14"/> <section begin="15"/>'''15 красавіка''' * 1865 — загінуў [[Аўтар:Аўраам Лінкальн|Аўраам Лінкальн]], амерыканскі палітык <section end="15"/> <section begin="16"/>'''16 красавіка''' * 1864 — нарадзіўся [[Аўтар:Іван Гарбуноў-Пасадаў|Іван Гарбуноў-Пасадаў]], расійскі пісьменнік, асветнік * 1891 — нарадзіўся [[Аўтар:Язэп Варонка|Язэп Варонка]], беларускі палітычны дзеяч, публіцыст * 1932 — памёр [[Аўтар:Міхаіл Эндэ|Міхаіл Эндэ]], беларускі мастак * 1940 — памёр [[Аўтар:Адам Багдановіч|Адам Багдановіч]], беларускі этнограф, фалькларыст, мемуарыст <section end="16"/> <section begin="17"/>'''17 красавіка''' * 1973 — памёр [[Аўтар:Пётр Юргялевіч|Пётр Юргялевіч]], беларускі мовазнавец <section end="17"/> <section begin="18"/>'''18 красавіка''' * 1887 — нарадзіўся [[Аўтар:Анатоль Дзяркач|Анатоль Дзяркач]], беларускі паэт, сатырык * 1891 — нарадзіўся [[Аўтар:Лявон Гмырак|Лявон Гмырак]], беларускі крытык, публіцыст, празаік * 1894 — нарадзіўся [[Аўтар:Канстанцін Пуроўскі|Канстанцін Пуроўскі]], беларускі фалькларыст, сьпявак (тэнар) і лібрэтыст * 1903 — нарадзіўся [[Аўтар:Платон Галавач|Платон Галавач]], беларускі пісьменнік * 1984 — памёр [[Аўтар:Апалінар Пупко|Апалінар Пупко]], беларускі мастак, скульптар і пісьменнік <section end="18"/> <section begin="19"/>'''19 красавіка''' * 1824 — памёр [[Аўтар:Джордж Байран|Джордж Байран]], англійскі паэт і драматург * 1881 — нарадзіўся [[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Усевалад Ігнатоўскі]], беларускі гісторык, грамадзкі і палітычны дзеяч * 1941 — загінуў [[Аўтар:Міхась Мялешка|Міхась Мялешка]], беларускі гісторык, пісьменнік <section end="19"/> <section begin="20"/>'''20 красавіка''' * 1914 — нарадзіўся [[Аўтар:Міхась Юдэлевіч|Міхась Юдэлевіч]], беларускі драматург <section end="20"/> <section begin="21"/>'''21 красавіка''' * 1835 — нарадзіўся [[Аўтар:Ялегі Пранціш Вуль|Ялегі Пранціш Вуль]], беларускі паэт * 1923 — памёр [[Аўтар:Ігнат Канчэўскі|Ігнат Канчэўскі]], беларускі філосаф, паэт, публіцыст <section end="21"/> <section begin="22"/>'''22 красавіка''' * 1937 — загінуў [[Аўтар:Язэп Адамовіч|Язэп Адамовіч]], беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч <section end="22"/> <section begin="23"/>'''23 красавіка''' * 1616 — памёр [[Аўтар:Уільям Шэкспір|Ўільям Шэксьпір]], англійскі паэт і драматург * 1886 — нарадзіўся [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]], беларускі пісьменьнік, публіцыст <section end="23"/> <section begin="24"/>'''24 красавіка''' * 1731 — нарадзіўся [[Аўтар:Даніэль Дэфо|Даніель Дэфо]], ангельскі пісьменьнік * 1869 — памёр [[Аўтар:Ігнат Шустэр|Ігнат Шустэр]], нямецкі каталіцкі дзеяч <section end="24"/> <section begin="25"/>'''25 красавіка''' * 1868 — нарадзіўся [[Аўтар:Раман Скірмунт|Раман Скірмунт]], беларускі палітычны дзеяч <section end="25"/> <section begin="26"/>'''26 красавіка''' * 1564 — нарадзіўся [[Аўтар:Уільям Шэкспір|Ўільям Шэксьпір]], ангельскі паэт і драматург * 1899 — нарадзіўся [[Аўтар:Ілья Гурскі|Ільля Гурскі]], беларускі пісьменьнік <section end="26"/> <section begin="27"/>'''27 красавіка''' * 1947 — памёр [[Аўтар:Валянцін Таўлай|Валянцін Таўлай]], беларускі паэт, літаратуразнавец <section end="27"/> <section begin="28"/>'''28 красавіка''' * 1858 — нарадзіўся [[Аўтар:Кіпрыян Кандратовіч|Кіпрыян Кандратовіч]], беларускі вайсковы дзяяч * 1900 — памёр [[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Францішак Багушэвіч]], клясык беларускае літаратуры, паэт <section end="28"/> <section begin="29"/>'''29 красавіка''' * 1884 — нарадзіўся [[Аўтар:Самуіл Агурскі|Самуіл Агурскі]], беларускі гісторык * 1931 — памёр [[Аўтар:Яўхім Карскі|Яўхім Карскі]], беларускі філёляг-славіст * 1944 — памёр [[Аўтар:Аляксей Новікаў-Прыбой|Аляксей Новікаў-Прыбой]], расейскі пісьменьнік-марыніст <section end="29"/> <section begin="30"/>'''30 красавіка''' * 1859 — выйшаў цыркуляр Галоўнай управы цэнзуры Расейскай імперыі, які забараніў друк на лацінцы па-беларуску й па-ўкраінску * 1861 — нарадзіўся [[Аўтар:Мар’ян Зьдзяхоўскі|Мар’ян Зьдзяхоўскі]], беларуска-польскі філёзаф, літаратуразнавец * 1981 — нарадзіўся [[Аўтар:Янка Журба|Янка Журба]], беларускі паэт * 1883 — нарадзіўся [[Аўтар:Яраслаў Гашак|Яраслаў Гашак]], чэскі пісьменьнік-сатырык * 1948 — памёр [[Аўтар:Рыгор Папараць|Рыгор Папараць]], беларускі паэт <section end="30"/> 2lse2v11lq97udv61g6f9mdirmsaxml 106 31290 288654 93349 2026-06-02T08:16:10Z Gleb Leo 2440 288654 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]] |Language=be |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Выданьне Беларускай Вайсковай Камісіі |Address=Менск |Year=1920 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} n9sfn7f97tcjsugis3twe1kimj8mee5 102 39088 288573 288552 2026-06-01T13:42:19Z Gleb Leo 2440 288573 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Міхась |Прозвішча = Гольдберг |Варыянты імёнаў = Міхаіл Лейбавіч Златагораў |Выява = Міхась Гольдбэрг (1926).jpg |ДН = 25 сьнежня 1908 |Месца нараджэння = Менск, Менская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 1968 |Месца смерці = |Апісанне = беларуска-расейскі пісьменнік |Іншае = |Вікіпедыя = Міхась Гольдберг |Вікіпедыя2 = Міхась Гольдберг |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Michaś Holdberh |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Міхась Гольдберг |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} '''1927''' * [[Роднае… (Гольдберг)|Роднае…]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 5 мая 1927. — [[Чырвоная змена (газета)/1927/50|50 (432)]]}} '''1928''' * [[Прудкі (Гольдберг)|Прудкі]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 29 студзеня—4 лютага 1928. — [[Звязда (газета)/1928/25|№25 (2832)]], [[Звязда (газета)/1928/28|28 (2835)]], [[Звязда (газета)/1928/30|30 (2837)]]}} * [[На Мазыршчыне (Гольдберг)|На Мазыршчыне]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 17 чэрвеня 1928. — [[Звязда (газета)/1928/138|№138 (2945)]]}} '''1929''' * [[Вагары (Гольдберг)|Вагары]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 31 ліпеня 1929. — [[Звязда (газета)/1929/172|№172 (3280)]]}} * [[Неспакойныя людзі (Гольдберг)|Неспакойныя людзі]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 6 жніўня 1929. — [[Звязда (газета)/1929/177|№177 (3285)]]}} * [[«Бабская вайна»]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 30 жніўня 1929. — [[Звязда (газета)/1929/197|№197 (3305)]]}} * [[Заўтра (Гольдберг)|Заўтра]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 20 лістапада 1929. — [[Звязда (газета)/1929/265|№265 (3373)]]}} '''1930''' * [[Комсамольскае прывітаньне «Волату»|Комсамольскае прывітаньне „Волату“]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 7 студзеня 1929. — [[Чырвоная змена (газета)/1930/6|№6 (974)]]}} * [[Рысы эпохі]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 10 сакавіка 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/5|№5]]}} * {{Скан|[[Пабягуць слупы (1929)|Пабягуць слупы]]|Пабягуць слупы (1929).pdf}}. {{Fine|Менск: Выдавецтва „Чырвоная Зьмена“, 1929}} * {{Скан|[[На рыштаваньнях (1930)|На рыштаваньнях]]|На рыштаваньнях (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Гарэцкі, М]]''. [[Маладняк за пяць гадоў (1928)/IX/Міхась Гольдбэрг|Міхась Гольдбэрг]] // {{Fine|[[Маладняк за пяць гадоў (1928)|Маладняк за пяць гадоў]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Касьпяровіч, М]]''. [[Міхась Гольдберг. Пабягуць слупы (Каспяровіч)|Міхась Гольдберг. Пабягуць слупы]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — Ліпень 1929. — [[Маладняк (часопіс)/1929/7|№7]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Яўрэйскія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] cwuba9rd37k9rgt9hldormfccfpjaze 288574 288573 2026-06-01T13:42:37Z Gleb Leo 2440 288574 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Міхась |Прозвішча = Гольдберг |Варыянты імёнаў = Міхаіл Лейбавіч Златагораў |Выява = Міхась Гольдбэрг (1926).jpg |ДН = 25 сьнежня 1908 |Месца нараджэння = Менск, Менская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 1968 |Месца смерці = |Апісанне = беларуска-расейскі пісьменнік |Іншае = |Вікіпедыя = Міхась Гольдберг |Вікіпедыя2 = Міхась Гольдберг |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Michaś Holdberh |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Міхась Гольдберг |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} '''1927''' * [[Роднае… (Гольдберг)|Роднае…]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 5 мая 1927. — [[Чырвоная змена (газета)/1927/50|50 (432)]]}} '''1928''' * [[Прудкі (Гольдберг)|Прудкі]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 29 студзеня—4 лютага 1928. — [[Звязда (газета)/1928/25|№25 (2832)]], [[Звязда (газета)/1928/28|28 (2835)]], [[Звязда (газета)/1928/30|30 (2837)]]}} * [[На Мазыршчыне (Гольдберг)|На Мазыршчыне]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 17 чэрвеня 1928. — [[Звязда (газета)/1928/138|№138 (2945)]]}} '''1929''' * [[Вагары (Гольдберг)|Вагары]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 31 ліпеня 1929. — [[Звязда (газета)/1929/172|№172 (3280)]]}} * [[Неспакойныя людзі (Гольдберг)|Неспакойныя людзі]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 6 жніўня 1929. — [[Звязда (газета)/1929/177|№177 (3285)]]}} * [[«Бабская вайна»]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 30 жніўня 1929. — [[Звязда (газета)/1929/197|№197 (3305)]]}} * [[Заўтра (Гольдберг)|Заўтра]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 20 лістапада 1929. — [[Звязда (газета)/1929/265|№265 (3373)]]}} '''1930''' * [[Комсамольскае прывітаньне «Волату»|Комсамольскае прывітаньне „Волату“]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 7 студзеня 1930. — [[Чырвоная змена (газета)/1930/6|№6 (974)]]}} * [[Рысы эпохі]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 10 сакавіка 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/5|№5]]}} * {{Скан|[[Пабягуць слупы (1929)|Пабягуць слупы]]|Пабягуць слупы (1929).pdf}}. {{Fine|Менск: Выдавецтва „Чырвоная Зьмена“, 1929}} * {{Скан|[[На рыштаваньнях (1930)|На рыштаваньнях]]|На рыштаваньнях (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Гарэцкі, М]]''. [[Маладняк за пяць гадоў (1928)/IX/Міхась Гольдбэрг|Міхась Гольдбэрг]] // {{Fine|[[Маладняк за пяць гадоў (1928)|Маладняк за пяць гадоў]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Касьпяровіч, М]]''. [[Міхась Гольдберг. Пабягуць слупы (Каспяровіч)|Міхась Гольдберг. Пабягуць слупы]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — Ліпень 1929. — [[Маладняк (часопіс)/1929/7|№7]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Яўрэйскія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 6mjrhl6wx7rjpg45kddfih08ntaj5rw 0 83994 288651 199672 2026-06-02T08:14:50Z Gleb Leo 2440 Замена старонкі на '{{загаловак | назва = Слово праўды аб мове і долі беларуса | аўтар = Андрэй Зязюля | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Паэма | папярэдні = Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера|Дзесяць прыказаньняў д...' 288651 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Слово праўды аб мове і долі беларуса | аўтар = Андрэй Зязюля | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Паэма | папярэдні = [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера|Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера]] | наступны = [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Слово праўды аб мове і долі беларуса|Слово праўды аб мове і долі беларуса]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Слова праўды аб мове і долі беларуса]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920).pdf" from="6" to="9" fromsection="Слово" tosection="Слово" /> {{Выроўніваньне-канец}} 4mg84zxjmcdw6s6xbxd0ptdzelojmj4 288653 288651 2026-06-02T08:15:48Z Gleb Leo 2440 288653 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Слово праўды аб мове і долі беларуса | аўтар = Андрэй Зязюля | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Паэма | папярэдні = [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера|Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера]] | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Слова праўды аб мове і долі беларуса]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920).pdf" from="6" to="9" fromsection="Слово" tosection="Слово" /> {{Выроўніваньне-канец}} n3co8dfa8plseu1qeani2h3q3dcsuip 102 84097 288576 199854 2026-06-01T14:05:45Z Gleb Leo 2440 288576 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Клім |Прозвішча = Грыневіч |Варыянты імёнаў = Псэўданімы: Быліна; Траўкін; Цюльпан; Шасьцёраўскі |Выява = |ДН = 18 лютага 1912 |Месца нараджэння = Шасьцёраўка, Мілаславіцкая воласьць, Клімавіцкі павет, Магілёўская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 3 сакавіка 1941 (29 гадоў) |Месца смерці = СССР |Апісанне = беларускі паэт |Іншае = |Вікіпедыя = Клім Грыневіч |Вікіпедыя2 = Клім Грыневіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Клім Грыневіч |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Расьцьвітае зіма пад вакном…|⁂ (Расьцьвітае зіма пад вакном…)]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 27 студзеня 1930. — [[Чырвоная змена (газета)/1930/22|№22 (990)]]}} * [[Ударнікам у літаратуру]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1931. — [[Маладняк (часопіс)/1931/8|№8]]}} * [[Рэконструкцыйныя мотывы]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1931. — [[Маладняк (часопіс)/1931/8|№8]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] jmbnqo8brie6vuu5khckwuckl22kuju 104 122279 288614 284318 2026-06-02T04:12:30Z CommonsDelinker 1187 Removing [[:c:File:Дзянніца_(1916)._Узор_1.png|Дзянніца_(1916)._Узор_1.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 2 May 2026. 288614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Бяда"/><div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> {{Калёнтытул|right=''Д. Ж—ч.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} <section end="Бяда"/> <section begin="Капыль"/>{{Цэнтар|'''Капыль,'''}} {{Калёнтытул|right=''Змітро.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Капыль"/> <section begin="Навіны"/>{{Цэнтар|'''Навіны'''}} {{Водступ|6|em}}немцы абйавілі забраную у Расеі часьціну Польшчы асобным гасударствам са сваім монархам (царом) і са сваім выбіраным правіцільствам. Разам з гэтым абйауляіцца і набор людзей у Польшчы у войска і што набраныя салдаты прылучаюцца да арміяу аустрыяцкай і нямецкай. {{Водступ|2|em}}Маніфэст, аб усьом гэтым падпісаны толькі нямецкім генерал-губернатарам. {{***2||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}} {{Водступ|2|em}}З заграніцы пішуць, што губерскія упрауленьня з Гродна піранесіны немцамі у г. Беласток. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Навіны"/> <section begin="Беларуская"/>{{Цэнтар|'''Беларуская Вечарына'''}} {{Водступ|2|em}}12 Лістапада гэтага году адбудзіцца у тэатры „Поллак“ (Піцяр, Галерная вуліца, д.№ 33). На сцэня будуць дзьве штукі: „[[Як яны жаніліся (Валодскі/Ластоўскі)|Як яны жаніліся]]“ і „[[Па рэвізіі (Крапіўніцкі/Чарноцкі)|Па рӓвізіі]]“, а тады скокі. Па усім гэтым на салі у тэатры будуць скокі і гульні для усіх. Білеты на „вечар“ цаной ад 1 р. 05 к. да 4 р. 75 к. прадаюцца загадзя у Камітэця Беларускага Таварыства для помачы пацярпеушым ад вайны. (Знамїнская вуліца, д № 36, кв. 54; тэлефону № 253—49). Мейсц усяго трыста. <section end="Беларуская"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=3px}} {{Цэнтар|Рӓдактор-выдавец [[Аўтар:Цішка Гартны|Д. Жылуновіч]].}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=3px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|„Русско-Французская Типографія“ Офицерская, 6.}}}} <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> rarvvdcjaodol6e7lz3wisa8sjuferf 288623 288614 2026-06-02T05:47:32Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/288614|288614]] аўтарства [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|размовы]]) 288623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Бяда"/><div class="paragraphbreak" style="margin-top:2em"></div> {{Калёнтытул|right=''Д. Ж—ч.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}} <section end="Бяда"/> <section begin="Капыль"/>{{Цэнтар|'''Капыль,'''}} {{Калёнтытул|right=''Змітро.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Капыль"/> <section begin="Навіны"/>{{Цэнтар|'''Навіны'''}} {{Водступ|6|em}}немцы абйавілі забраную у Расеі часьціну Польшчы асобным гасударствам са сваім монархам (царом) і са сваім выбіраным правіцільствам. Разам з гэтым абйауляіцца і набор людзей у Польшчы у войска і што набраныя салдаты прылучаюцца да арміяу аустрыяцкай і нямецкай. {{Водступ|2|em}}Маніфэст, аб усьом гэтым падпісаны толькі нямецкім генерал-губернатарам. {{***2||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}} {{Водступ|2|em}}З заграніцы пішуць, што губерскія упрауленьня з Гродна піранесіны немцамі у г. Беласток. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Навіны"/> <section begin="Беларуская"/>{{Цэнтар|'''Беларуская Вечарына'''}} {{Водступ|2|em}}12 Лістапада гэтага году адбудзіцца у тэатры „Поллак“ (Піцяр, Галерная вуліца, д.№ 33). На сцэня будуць дзьве штукі: „[[Як яны жаніліся (Валодскі/Ластоўскі)|Як яны жаніліся]]“ і „[[Па рэвізіі (Крапіўніцкі/Чарноцкі)|Па рӓвізіі]]“, а тады скокі. Па усім гэтым на салі у тэатры будуць скокі і гульні для усіх. Білеты на „вечар“ цаной ад 1 р. 05 к. да 4 р. 75 к. прадаюцца загадзя у Камітэця Беларускага Таварыства для помачы пацярпеушым ад вайны. (Знамїнская вуліца, д № 36, кв. 54; тэлефону № 253—49). Мейсц усяго трыста. <section end="Беларуская"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=3px}} {{Цэнтар|Рӓдактор-выдавец [[Аўтар:Цішка Гартны|Д. Жылуновіч]].}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=3px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|„Русско-Французская Типографія“ Офицерская, 6.}}}} <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 8vaq5z0wt10826zvwa99uv4x6ekitg2 104 122313 288615 284029 2026-06-02T04:12:33Z CommonsDelinker 1187 Removing [[:c:File:Дзянніца_(1916)._Узор_1.png|Дзянніца_(1916)._Узор_1.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 2 May 2026. 288615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Капыль"/>ня дзіва: некалі {{Абмылка|жыцьявымі|жыцьцявымі}} варункамі патрабавалася шчыльней пільнавацца цэха, бо супольнікі жылі заусьоды пры рамясле і з рамяслом, ад якога толькі і карміліся. Цяпер жа многія із іх накупілі зямлі, якой і атдаецца большая часьціна году і толькі на урыукі займаюцца рамяслом. Але ня гледзючы на гэта, традыція цэхавая дужа шчыльна зжылася с кожным цэхавым, які стараїцца нї раставацца з імі. І дагэтуль, хоць і зрэдку, — два разы у год на Коляды і ня Вялікдзень — адбываюцца зборышчы, на якіх і упісьваюцца новыя сябрукі. {{Водступ|2|em}}На гэтых самых сборышчах праз два-тры гады перавыбіраїцца і урад цэхавы. {{Водступ|2|em}}У кожнага цэха маюцца свае цэхавые знамі — харонгі з малюнкамі якога — небудзь начыньня цахоускага. Апроч харонгау маюцца шчэ свечкі. Усьо гэта знаходзіцца у мясцовых цэрквах і выносіцца на вялікія сьвяткі пры абхаджэньнях. Апроч вялікіх сьвечак, у цэхоу йосьць шчэ па 12 сьвечак малых, якія носюцца пры пахаваньні нябожчыкау. За гэта бярэцца {{Абмылка|нї вялічкая|нївялічкая}} плата на карысьць цэха. Цахоускія свечкі скачаны з зяльонага воску. {{Водступ|2|em}}Гэтак нї пакідаюць цягнуць свайго жыцьця з дауных пор беларускія цэхі, ня гледзючы на тоя, што жыцьцьо так многа змянілася. Пажадаям жа ім далейшага жыцьця. Ля нас беларусау, як старына наша, яны дужа цікавая рэч. {{Калёнтытул|right=''Капылянін.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Капыль"/> <section begin="Сібір"/>{{Цэнтар|'''З Сібіры.'''}} {{Водступ|2|em}}З рэчкі Чуня (Канскаго павету, Янісейскай губ.) пішуць аб тым, што у вьоскі прыбегаюць мядзьведзі і крадуць кароу. Німа тае вьоскі, каб {{Абмылка|ей|у ей}} нї пабывалі гэтыя ні званыя госьці. {{Водступ|2|em}}На гэткую работу выгнау мядзьведзяу голад, бо у гэтум гаду нї урадзілі кедровыя арэхі і ягады. Згаладаушыся, яны нападаюць на усіх і нават былі здарэньні, што мядзьведзі забівалі адзін другога і елі. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} <section end="Сібір"/> <section begin="Нямеччына"/>{{Цэнтар|'''З Нямеччыны.'''}} {{Водступ|2|em}}Адзін амэріканскі журналіст, Віганд тэлеграфау з Берліна у амэріканскую {{Абмылка|газэу|газэту}} аб тым, што йон быу у майстэрнях нямецкіх, дзе будуюцца вялізныя „цэпяліны“ (дутыя паветрыкі, якія будуць магчы даляцець да Амэрыкі праз 90 гадзін, маючы у сабе 300 ч. Каштаваць будзя адзін такі паветрык да 4 міл. марак. {{Цэнтар|<nowiki>*</nowiki>}} {{Водступ|2|em}}Праз нямецкій парлямент прайшоу закон, які пастанауляя усім трымацца мейсца свай службы, і пад страхам кары бароніць зьменяць яго. Гэты закон празываїцца — агульнай грамадзянскай ваеннай павіннасьцю. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} <section end="Нямеччына"/> <section begin="Вайна"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Вайна}}.'''|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}У Румыніі немцам падвязло: удалося забраць сталіцу — горад Бухарэст. Румыны адыйшлі бліжэй да рускай граніцы. Кароль і начальства затрымаліся у горадзі Яссы. {{Водступ|2|em}}У Франціі — на вайне — бяз пїрамен. Італіянцы каля Тріесту — замышляюць горад апанаваць. {{Водступ|2|em}}На моры немцы сталі зноу тапіць параходы тых гасударствау, каторыя із імі нават і ні ваююць. {{Водступ|2|em}}На рускім фронця із немцамі пїрамен німа. {{Водступ|2|em}}За Кауказам у Турціі бяз пїрамен. {{Водступ|2|em}}У Грэціі гэтымі днямі штось важная выйсьці мусіць, бо англічаня і французы мусюць забэспечыцца, што грэкі нінападуць на іх у помач булгарам. {{Калёнтытул|right=''Б. Б.''}} <section end="Вайна"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=3px}} {{Цэнтар|Рӓдактар-выдавец [[Аўтар:Цішка Гартны|Д. Жылуновіч]].}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|«Русско-Французская Типографія». Петроградъ, Офицерская, 6.}}}}<section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> bkjv2z8pav7xx0eccubwszadrxx644y 288624 288615 2026-06-02T05:52:01Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/288615|288615]] аўтарства [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|размовы]]) 288624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Капыль"/>ня дзіва: некалі {{Абмылка|жыцьявымі|жыцьцявымі}} варункамі патрабавалася шчыльней пільнавацца цэха, бо супольнікі жылі заусьоды пры рамясле і з рамяслом, ад якога толькі і карміліся. Цяпер жа многія із іх накупілі зямлі, якой і атдаецца большая часьціна году і толькі на урыукі займаюцца рамяслом. Але ня гледзючы на гэта, традыція цэхавая дужа шчыльна зжылася с кожным цэхавым, які стараїцца нї раставацца з імі. І дагэтуль, хоць і зрэдку, — два разы у год на Коляды і ня Вялікдзень — адбываюцца зборышчы, на якіх і упісьваюцца новыя сябрукі. {{Водступ|2|em}}На гэтых самых сборышчах праз два-тры гады перавыбіраїцца і урад цэхавы. {{Водступ|2|em}}У кожнага цэха маюцца свае цэхавые знамі — харонгі з малюнкамі якога — небудзь начыньня цахоускага. Апроч харонгау маюцца шчэ свечкі. Усьо гэта знаходзіцца у мясцовых цэрквах і выносіцца на вялікія сьвяткі пры абхаджэньнях. Апроч вялікіх сьвечак, у цэхоу йосьць шчэ па 12 сьвечак малых, якія носюцца пры пахаваньні нябожчыкау. За гэта бярэцца {{Абмылка|нї вялічкая|нївялічкая}} плата на карысьць цэха. Цахоускія свечкі скачаны з зяльонага воску. {{Водступ|2|em}}Гэтак нї пакідаюць цягнуць свайго жыцьця з дауных пор беларускія цэхі, ня гледзючы на тоя, што жыцьцьо так многа змянілася. Пажадаям жа ім далейшага жыцьця. Ля нас беларусау, як старына наша, яны дужа цікавая рэч. {{Калёнтытул|right=''Капылянін.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Капыль"/> <section begin="Сібір"/>{{Цэнтар|'''З Сібіры.'''}} {{Водступ|2|em}}З рэчкі Чуня (Канскаго павету, Янісейскай губ.) пішуць аб тым, што у вьоскі прыбегаюць мядзьведзі і крадуць кароу. Німа тае вьоскі, каб {{Абмылка|ей|у ей}} нї пабывалі гэтыя ні званыя госьці. {{Водступ|2|em}}На гэткую работу выгнау мядзьведзяу голад, бо у гэтум гаду нї урадзілі кедровыя арэхі і ягады. Згаладаушыся, яны нападаюць на усіх і нават былі здарэньні, што мядзьведзі забівалі адзін другога і елі. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} <section end="Сібір"/> <section begin="Нямеччына"/>{{Цэнтар|'''З Нямеччыны.'''}} {{Водступ|2|em}}Адзін амэріканскі журналіст, Віганд тэлеграфау з Берліна у амэріканскую {{Абмылка|газэу|газэту}} аб тым, што йон быу у майстэрнях нямецкіх, дзе будуюцца вялізныя „цэпяліны“ (дутыя паветрыкі, якія будуць магчы даляцець да Амэрыкі праз 90 гадзін, маючы у сабе 300 ч. Каштаваць будзя адзін такі паветрык да 4 міл. марак. {{Цэнтар|<nowiki>*</nowiki>}} {{Водступ|2|em}}Праз нямецкій парлямент прайшоу закон, які пастанауляя усім трымацца мейсца свай службы, і пад страхам кары бароніць зьменяць яго. Гэты закон празываїцца — агульнай грамадзянскай ваеннай павіннасьцю. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}} <section end="Нямеччына"/> <section begin="Вайна"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Вайна}}.'''|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}У Румыніі немцам падвязло: удалося забраць сталіцу — горад Бухарэст. Румыны адыйшлі бліжэй да рускай граніцы. Кароль і начальства затрымаліся у горадзі Яссы. {{Водступ|2|em}}У Франціі — на вайне — бяз пїрамен. Італіянцы каля Тріесту — замышляюць горад апанаваць. {{Водступ|2|em}}На моры немцы сталі зноу тапіць параходы тых гасударствау, каторыя із імі нават і ні ваююць. {{Водступ|2|em}}На рускім фронця із немцамі пїрамен німа. {{Водступ|2|em}}За Кауказам у Турціі бяз пїрамен. {{Водступ|2|em}}У Грэціі гэтымі днямі штось важная выйсьці мусіць, бо англічаня і французы мусюць забэспечыцца, што грэкі нінападуць на іх у помач булгарам. {{Калёнтытул|right=''Б. Б.''}} <section end="Вайна"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=3px}} {{Цэнтар|Рӓдактар-выдавец [[Аўтар:Цішка Гартны|Д. Жылуновіч]].}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|«Русско-Французская Типографія». Петроградъ, Офицерская, 6.}}}}<section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> i7foc0dvhxav2aph5z6n011g7qgug3r 104 122318 288616 284051 2026-06-02T04:12:39Z CommonsDelinker 1187 Removing [[:c:File:Дзянніца_(1916)._Узор_1.png|Дзянніца_(1916)._Узор_1.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 2 May 2026. 288616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Вайна"/>увесь час правазілі аружжа усякага. Бяз гэтага Турція асталасяб ужо з голымі рукамі і былоб ужо із ей — па вайне! {{Калёнтытул|right=''Б. Б.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Вайна"/> <section begin="Пїтраград"/>{{Цэнтар|Пїтраград.|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Камітэт Беларускага Таварыства для помачы пацярпеушым ад вайны залажыу беларускую школу для пачатковай навукі граматы. З прозьбай прыняць у школу трэба удавацца у Камітэт штодзень ад 12 {{Абмылка|чадз.|гадз.}} дньом да 9 гадз. вечарам (Знамїнская вул., д. № 36, кв. 54). Навука будзїць дармовая і кніжкі. Для бяднейшых дзяцей будзіць давацца задарма пїракуска. Камітэт скупліваіць цяпер беларускія школьныя кніжкі. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} <section end="Пїтраград"/> <section begin="Беларускі"/>{{Цэнтар|'''Беларускі вечар'''}} {{Водступ|2|em}}12—XI прайшоу тут натта добра. Білеты усе разыйшліся. Тэатр быу поуны людзей: Артысты папісаліся усьожткі добра. Натта за „стоража“ добра справіуся пан Руткевіч. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} <section end="Беларускі"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=2px}} {{Цэнтар|Рӓдактар-выдавец [[Аўтар:Цішка Гартны|Д. Жылуновіч]].}} {{Накіравальная рыса|height=3px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 2.png|400px|center]]}} {{Цэнтар|Камітэт Беларускага Таварыства|памер=140%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} для помачы пацярпеушым ад вайны (Знамїмская вул., д. № 36, кв. 54, телеф. № 253—49) просіць добрых людзей дарыць яму усілякія ніпатрэбныя сабе рэчы, каторыя у яго майстэрні будуць праробляны для раздачы пагалелым ад вайны. Канцылярыя Камітэту адчыніна ад 10 гадз. рана да 9 гадз. вечарам. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 2.png|400px|center]]}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса||height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 3.png|400px|center]]}} {{Цэнтар|«Загляне сонца і у наша ваконца».|памер=140%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Беларуская Выдавецкая Таварыства выдаець усїлякія беларускія кніжкі; бярэць да друку рукапісы; за школьныя навучныя кніжкі напісаушаму плаціцца па угавору. Йосьць на складзї усїлякія кніжкі (В. О., 4 л., д. № 45, кв. 16). Можна кніжкі выпісываць праз Беларускія газэты. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 3.png|400px|center]]}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|«Русско-Французская Типографія». Петроградъ, Офицерская, 6.}}}}<section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 3kwj6ho2vwd3vkelszzbgwtdes4udzb 288621 288616 2026-06-02T04:19:17Z CommonsDelinker 1187 Removing [[:c:File:Дзянніца_(1916)._Узор_2.png|Дзянніца_(1916)._Узор_2.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 2 May 2026. 288621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Вайна"/>увесь час правазілі аружжа усякага. Бяз гэтага Турція асталасяб ужо з голымі рукамі і былоб ужо із ей — па вайне! {{Калёнтытул|right=''Б. Б.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Вайна"/> <section begin="Пїтраград"/>{{Цэнтар|Пїтраград.|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Камітэт Беларускага Таварыства для помачы пацярпеушым ад вайны залажыу беларускую школу для пачатковай навукі граматы. З прозьбай прыняць у школу трэба удавацца у Камітэт штодзень ад 12 {{Абмылка|чадз.|гадз.}} дньом да 9 гадз. вечарам (Знамїнская вул., д. № 36, кв. 54). Навука будзїць дармовая і кніжкі. Для бяднейшых дзяцей будзіць давацца задарма пїракуска. Камітэт скупліваіць цяпер беларускія школьныя кніжкі. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} <section end="Пїтраград"/> <section begin="Беларускі"/>{{Цэнтар|'''Беларускі вечар'''}} {{Водступ|2|em}}12—XI прайшоу тут натта добра. Білеты усе разыйшліся. Тэатр быу поуны людзей: Артысты папісаліся усьожткі добра. Натта за „стоража“ добра справіуся пан Руткевіч. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} <section end="Беларускі"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=2px}} {{Цэнтар|Рӓдактар-выдавец [[Аўтар:Цішка Гартны|Д. Жылуновіч]].}} {{Накіравальная рыса|height=3px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} {{Цэнтар|Камітэт Беларускага Таварыства|памер=140%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} для помачы пацярпеушым ад вайны (Знамїмская вул., д. № 36, кв. 54, телеф. № 253—49) просіць добрых людзей дарыць яму усілякія ніпатрэбныя сабе рэчы, каторыя у яго майстэрні будуць праробляны для раздачы пагалелым ад вайны. Канцылярыя Камітэту адчыніна ад 10 гадз. рана да 9 гадз. вечарам. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар| }} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса||height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 3.png|400px|center]]}} {{Цэнтар|«Загляне сонца і у наша ваконца».|памер=140%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Беларуская Выдавецкая Таварыства выдаець усїлякія беларускія кніжкі; бярэць да друку рукапісы; за школьныя навучныя кніжкі напісаушаму плаціцца па угавору. Йосьць на складзї усїлякія кніжкі (В. О., 4 л., д. № 45, кв. 16). Можна кніжкі выпісываць праз Беларускія газэты. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 3.png|400px|center]]}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|«Русско-Французская Типографія». Петроградъ, Офицерская, 6.}}}}<section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> dk2lnc2r5l40nr0q27tjv0gic9yrige 288622 288621 2026-06-02T04:19:23Z CommonsDelinker 1187 Removing [[:c:File:Дзянніца_(1916)._Узор_3.png|Дзянніца_(1916)._Узор_3.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 2 May 2026. 288622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Вайна"/>увесь час правазілі аружжа усякага. Бяз гэтага Турція асталасяб ужо з голымі рукамі і былоб ужо із ей — па вайне! {{Калёнтытул|right=''Б. Б.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Вайна"/> <section begin="Пїтраград"/>{{Цэнтар|Пїтраград.|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Камітэт Беларускага Таварыства для помачы пацярпеушым ад вайны залажыу беларускую школу для пачатковай навукі граматы. З прозьбай прыняць у школу трэба удавацца у Камітэт штодзень ад 12 {{Абмылка|чадз.|гадз.}} дньом да 9 гадз. вечарам (Знамїнская вул., д. № 36, кв. 54). Навука будзїць дармовая і кніжкі. Для бяднейшых дзяцей будзіць давацца задарма пїракуска. Камітэт скупліваіць цяпер беларускія школьныя кніжкі. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} <section end="Пїтраград"/> <section begin="Беларускі"/>{{Цэнтар|'''Беларускі вечар'''}} {{Водступ|2|em}}12—XI прайшоу тут натта добра. Білеты усе разыйшліся. Тэатр быу поуны людзей: Артысты папісаліся усьожткі добра. Натта за „стоража“ добра справіуся пан Руткевіч. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} <section end="Беларускі"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=2px}} {{Цэнтар|Рӓдактар-выдавец [[Аўтар:Цішка Гартны|Д. Жылуновіч]].}} {{Накіравальная рыса|height=3px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} {{Цэнтар|Камітэт Беларускага Таварыства|памер=140%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} для помачы пацярпеушым ад вайны (Знамїмская вул., д. № 36, кв. 54, телеф. № 253—49) просіць добрых людзей дарыць яму усілякія ніпатрэбныя сабе рэчы, каторыя у яго майстэрні будуць праробляны для раздачы пагалелым ад вайны. Канцылярыя Камітэту адчыніна ад 10 гадз. рана да 9 гадз. вечарам. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар| }} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса||height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} {{Цэнтар|«Загляне сонца і у наша ваконца».|памер=140%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Беларуская Выдавецкая Таварыства выдаець усїлякія беларускія кніжкі; бярэць да друку рукапісы; за школьныя навучныя кніжкі напісаушаму плаціцца па угавору. Йосьць на складзї усїлякія кніжкі (В. О., 4 л., д. № 45, кв. 16). Можна кніжкі выпісываць праз Беларускія газэты. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар| }} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|«Русско-Французская Типографія». Петроградъ, Офицерская, 6.}}}}<section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> hky09j60x2jzra5g1ycxaxx9xnguxkc 288626 288622 2026-06-02T05:53:00Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/288616|288616]] аўтарства [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|размовы]]) 288626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Вайна"/>увесь час правазілі аружжа усякага. Бяз гэтага Турція асталасяб ужо з голымі рукамі і былоб ужо із ей — па вайне! {{Калёнтытул|right=''Б. Б.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Вайна"/> <section begin="Пїтраград"/>{{Цэнтар|Пїтраград.|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Камітэт Беларускага Таварыства для помачы пацярпеушым ад вайны залажыу беларускую школу для пачатковай навукі граматы. З прозьбай прыняць у школу трэба удавацца у Камітэт штодзень ад 12 {{Абмылка|чадз.|гадз.}} дньом да 9 гадз. вечарам (Знамїнская вул., д. № 36, кв. 54). Навука будзїць дармовая і кніжкі. Для бяднейшых дзяцей будзіць давацца задарма пїракуска. Камітэт скупліваіць цяпер беларускія школьныя кніжкі. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} <section end="Пїтраград"/> <section begin="Беларускі"/>{{Цэнтар|'''Беларускі вечар'''}} {{Водступ|2|em}}12—XI прайшоу тут натта добра. Білеты усе разыйшліся. Тэатр быу поуны людзей: Артысты папісаліся усьожткі добра. Натта за „стоража“ добра справіуся пан Руткевіч. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}} <section end="Беларускі"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=2px}} {{Цэнтар|Рӓдактар-выдавец [[Аўтар:Цішка Гартны|Д. Жылуновіч]].}} {{Накіравальная рыса|height=3px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} {{Цэнтар|Камітэт Беларускага Таварыства|памер=140%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} для помачы пацярпеушым ад вайны (Знамїмская вул., д. № 36, кв. 54, телеф. № 253—49) просіць добрых людзей дарыць яму усілякія ніпатрэбныя сабе рэчы, каторыя у яго майстэрні будуць праробляны для раздачы пагалелым ад вайны. Канцылярыя Камітэту адчыніна ад 10 гадз. рана да 9 гадз. вечарам. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар| }} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса||height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} {{Цэнтар|«Загляне сонца і у наша ваконца».|памер=140%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Беларуская Выдавецкая Таварыства выдаець усїлякія беларускія кніжкі; бярэць да друку рукапісы; за школьныя навучныя кніжкі напісаушаму плаціцца па угавору. Йосьць на складзї усїлякія кніжкі (В. О., 4 л., д. № 45, кв. 16). Можна кніжкі выпісываць праз Беларускія газэты. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар| }} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|«Русско-Французская Типографія». Петроградъ, Офицерская, 6.}}}}<section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> m8pvqxpb410oner44xspidms6vjhrsi 288631 288626 2026-06-02T05:54:36Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/288621|288621]] аўтарства [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|размовы]]) 288631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Вайна"/>увесь час правазілі аружжа усякага. Бяз гэтага Турція асталасяб ужо з голымі рукамі і былоб ужо із ей — па вайне! {{Калёнтытул|right=''Б. Б.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Вайна"/> <section begin="Пїтраград"/>{{Цэнтар|Пїтраград.|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Камітэт Беларускага Таварыства для помачы пацярпеушым ад вайны залажыу беларускую школу для пачатковай навукі граматы. З прозьбай прыняць у школу трэба удавацца у Камітэт штодзень ад 12 {{Абмылка|чадз.|гадз.}} дньом да 9 гадз. вечарам (Знамїнская вул., д. № 36, кв. 54). Навука будзїць дармовая і кніжкі. Для бяднейшых дзяцей будзіць давацца задарма пїракуска. Камітэт скупліваіць цяпер беларускія школьныя кніжкі. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} <section end="Пїтраград"/> <section begin="Беларускі"/>{{Цэнтар|'''Беларускі вечар'''}} {{Водступ|2|em}}12—XI прайшоу тут натта добра. Білеты усе разыйшліся. Тэатр быу поуны людзей: Артысты папісаліся усьожткі добра. Натта за „стоража“ добра справіуся пан Руткевіч. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}} <section end="Беларускі"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=2px}} {{Цэнтар|Рӓдактар-выдавец [[Аўтар:Цішка Гартны|Д. Жылуновіч]].}} {{Накіравальная рыса|height=3px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 2.png|400px|center]]}} {{Цэнтар|Камітэт Беларускага Таварыства|памер=140%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} для помачы пацярпеушым ад вайны (Знамїмская вул., д. № 36, кв. 54, телеф. № 253—49) просіць добрых людзей дарыць яму усілякія ніпатрэбныя сабе рэчы, каторыя у яго майстэрні будуць праробляны для раздачы пагалелым ад вайны. Канцылярыя Камітэту адчыніна ад 10 гадз. рана да 9 гадз. вечарам. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 2.png|400px|center]]}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса||height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} {{Цэнтар|«Загляне сонца і у наша ваконца».|памер=140%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Беларуская Выдавецкая Таварыства выдаець усїлякія беларускія кніжкі; бярэць да друку рукапісы; за школьныя навучныя кніжкі напісаушаму плаціцца па угавору. Йосьць на складзї усїлякія кніжкі (В. О., 4 л., д. № 45, кв. 16). Можна кніжкі выпісываць праз Беларускія газэты. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар| }} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|«Русско-Французская Типографія». Петроградъ, Офицерская, 6.}}}}<section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> phlp9qi0h1wz365qxru5you4aa1vfng 288632 288631 2026-06-02T05:54:50Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/288622|288622]] аўтарства [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|размовы]]) 288632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Вайна"/>увесь час правазілі аружжа усякага. Бяз гэтага Турція асталасяб ужо з голымі рукамі і былоб ужо із ей — па вайне! {{Калёнтытул|right=''Б. Б.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Вайна"/> <section begin="Пїтраград"/>{{Цэнтар|Пїтраград.|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Камітэт Беларускага Таварыства для помачы пацярпеушым ад вайны залажыу беларускую школу для пачатковай навукі граматы. З прозьбай прыняць у школу трэба удавацца у Камітэт штодзень ад 12 {{Абмылка|чадз.|гадз.}} дньом да 9 гадз. вечарам (Знамїнская вул., д. № 36, кв. 54). Навука будзїць дармовая і кніжкі. Для бяднейшых дзяцей будзіць давацца задарма пїракуска. Камітэт скупліваіць цяпер беларускія школьныя кніжкі. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} <section end="Пїтраград"/> <section begin="Беларускі"/>{{Цэнтар|'''Беларускі вечар'''}} {{Водступ|2|em}}12—XI прайшоу тут натта добра. Білеты усе разыйшліся. Тэатр быу поуны людзей: Артысты папісаліся усьожткі добра. Натта за „стоража“ добра справіуся пан Руткевіч. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}} <section end="Беларускі"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=2px}} {{Цэнтар|Рӓдактар-выдавец [[Аўтар:Цішка Гартны|Д. Жылуновіч]].}} {{Накіравальная рыса|height=3px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 2.png|400px|center]]}} {{Цэнтар|Камітэт Беларускага Таварыства|памер=140%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} для помачы пацярпеушым ад вайны (Знамїмская вул., д. № 36, кв. 54, телеф. № 253—49) просіць добрых людзей дарыць яму усілякія ніпатрэбныя сабе рэчы, каторыя у яго майстэрні будуць праробляны для раздачы пагалелым ад вайны. Канцылярыя Камітэту адчыніна ад 10 гадз. рана да 9 гадз. вечарам. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 2.png|400px|center]]}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса||height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 3.png|400px|center]]}} {{Цэнтар|«Загляне сонца і у наша ваконца».|памер=140%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Беларуская Выдавецкая Таварыства выдаець усїлякія беларускія кніжкі; бярэць да друку рукапісы; за школьныя навучныя кніжкі напісаушаму плаціцца па угавору. Йосьць на складзї усїлякія кніжкі (В. О., 4 л., д. № 45, кв. 16). Можна кніжкі выпісываць праз Беларускія газэты. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 3.png|400px|center]]}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|«Русско-Французская Типографія». Петроградъ, Офицерская, 6.}}}}<section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 5gypzswuoo8e8bu5bmcfkkx0i3720xs 104 122595 288617 284550 2026-06-02T04:12:47Z CommonsDelinker 1187 Removing [[:c:File:Дзянніца_(1916)._Узор_1.png|Дзянніца_(1916)._Узор_1.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 2 May 2026. 288617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Думкі"/>|- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| мае валы |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| мае валэ |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 4) |style="vertical-align:top; text-align: left"| нашай хаты |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| нашае хаты |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 5) |style="vertical-align:top; text-align: left"| з мамай |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| з мамаю |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| з {{Абмылка|''п''ілой|пілой}} |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| з пілою. |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 6) |style="vertical-align:top; text-align: left"| ідзьом |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| ідзїмо̀ |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| аддадзьом |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| аддамо̀ |} {{block center/e}} {{Цэнтар|(Далей будзя).}} {{Калёнтытул|right=''Акцьуб.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} <section end="Думкі"/> <section begin="Навіны"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Навіны}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}'''У Казані''' аткрыта першая для дзїучат татарская гімназія. {{Водступ|2|em}}'''У Ніжнім-Ноугарадзї''' за дзесїць {{Абмылка|мемесяцау|месяцау}} па губэрні адкрылася 584 коопэраціуных крамак. Дауней адкрывалася такіх каля 10 праз увесь год. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Навіны"/> <section begin="Сенькевіч"/>{{Цэнтар|†|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}У {{Разьбіўка|Палякоу}} праз час вайны шмат страт з паміж важных сваіх людзей. Смерць пїрарвала жыцьцьо шмат дзельным грумадзянам. Ось нідауна у Швайцарыі зьмьор знаны усяму сьвету ''[[Аўтар:Генрык Сянкевіч|Гэнрык Сенькевіч]]'', вялікі польскі пісьменьнік і старанны для Польскага краю грумадзянскі працаунік. {{Водступ|2|em}}Шмат йон за жыцьця напісау кніг па польску, шмат хлапаціуся каб долі польскага народу успамагчы. {{Водступ|2|em}}Сьмерць Гэнрыка Сенькевіча — вялікая страта для Палякау. Шчыра ім спагадаім у гэтым, а вялікаму пісьменніку, славяніну, — дай Божа прытулак каля Сябе. {{Калёнтытул|right=''а—б.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Сенькевіч"/> <section begin="З"/>{{Цэнтар|'''З Літвы.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}З Бьорна паведамляюць у газэту „Temps“, што національны літоускі савет прыняу такую рэзалюцію: „Прымаючы да уразуменьня: 1) што гэрманская начальства, пасаджаная на пакінутых рускімі землях спыніла у Літве работу выбарных гарадзкіх і земскіх упрау і замяніла нямецкімі ваеннымі і ніваеннымі управамі; 2) што там сурьозна заняволяна усякая публічная жыцьцьо, заняволяны культурныя і эканамічныя супалкі; 3) што закрыты усе газэты, якія друкаваліся на роднуй мове (гаворца), а замест іх выдаюцца газэты на нямецкум языку і толькі адна з іх ахвіціяльная на літоускум; 4) што германцы сілаю уводзюць нямецкі язык у вучылішчах і што тым вучыцяльом, якія гэтаму прашкодзяць, дастаецца кепска ад нямецкіх інспэктароу; 5) што насаджаная немцамі начальства, прагнучы барджэй знямечыць краіну, ні уважаіць, ідучы да гэнай мэты, ні на щто; 6) што высякаючы лясы і звозючы дрэва у {{Абмылка|нямеччыну|Нямеччыну}}, гэтым знішчаюць краіну і робюць ей нїпапрауную шкоду, націоальны літоускі савет пратэстуя супроць гэткіх парадкау, нїдастойных выхадзіць ад парадачнага народу. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="З"/> <section begin="Вайна"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Вайна|памер=140%}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Ад Рыгі да Дзьвіны і аж да Ковїля засталася лінія праз сьолїтняя лета на мейсцу. А ад Ковїля пад Румынію шмат зьмянілася: Рускія вясной пасунуліся на аустрыякау з вялікай удачай, адпьорлі іх дальока назад, забралі шмат зямелькі у Галіціі, у Букавіня і дайшлі аж да Карпацкіх гор. {{Водступ|2|em}}Немцы нідауна натта напьорліся былі на Румынію, алї да румын на<section end="Вайна"/><noinclude></noinclude> s6ey0f00pswz8uff7natyh5brckcrl9 288627 288617 2026-06-02T05:53:18Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/288617|288617]] аўтарства [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|размовы]]) 288627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Думкі"/>|- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| мае валы |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| мае валэ |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 4) |style="vertical-align:top; text-align: left"| нашай хаты |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| нашае хаты |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 5) |style="vertical-align:top; text-align: left"| з мамай |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| з мамаю |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| з {{Абмылка|''п''ілой|пілой}} |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| з пілою. |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 6) |style="vertical-align:top; text-align: left"| ідзьом |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| ідзїмо̀ |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| аддадзьом |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| аддамо̀ |} {{block center/e}} {{Цэнтар|(Далей будзя).}} {{Калёнтытул|right=''Акцьуб.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}} <section end="Думкі"/> <section begin="Навіны"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Навіны}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}'''У Казані''' аткрыта першая для дзїучат татарская гімназія. {{Водступ|2|em}}'''У Ніжнім-Ноугарадзї''' за дзесїць {{Абмылка|мемесяцау|месяцау}} па губэрні адкрылася 584 коопэраціуных крамак. Дауней адкрывалася такіх каля 10 праз увесь год. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Навіны"/> <section begin="Сенькевіч"/>{{Цэнтар|†|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}У {{Разьбіўка|Палякоу}} праз час вайны шмат страт з паміж важных сваіх людзей. Смерць пїрарвала жыцьцьо шмат дзельным грумадзянам. Ось нідауна у Швайцарыі зьмьор знаны усяму сьвету ''[[Аўтар:Генрык Сянкевіч|Гэнрык Сенькевіч]]'', вялікі польскі пісьменьнік і старанны для Польскага краю грумадзянскі працаунік. {{Водступ|2|em}}Шмат йон за жыцьця напісау кніг па польску, шмат хлапаціуся каб долі польскага народу успамагчы. {{Водступ|2|em}}Сьмерць Гэнрыка Сенькевіча — вялікая страта для Палякау. Шчыра ім спагадаім у гэтым, а вялікаму пісьменніку, славяніну, — дай Божа прытулак каля Сябе. {{Калёнтытул|right=''а—б.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Сенькевіч"/> <section begin="З"/>{{Цэнтар|'''З Літвы.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}З Бьорна паведамляюць у газэту „Temps“, што національны літоускі савет прыняу такую рэзалюцію: „Прымаючы да уразуменьня: 1) што гэрманская начальства, пасаджаная на пакінутых рускімі землях спыніла у Літве работу выбарных гарадзкіх і земскіх упрау і замяніла нямецкімі ваеннымі і ніваеннымі управамі; 2) што там сурьозна заняволяна усякая публічная жыцьцьо, заняволяны культурныя і эканамічныя супалкі; 3) што закрыты усе газэты, якія друкаваліся на роднуй мове (гаворца), а замест іх выдаюцца газэты на нямецкум языку і толькі адна з іх ахвіціяльная на літоускум; 4) што германцы сілаю уводзюць нямецкі язык у вучылішчах і што тым вучыцяльом, якія гэтаму прашкодзяць, дастаецца кепска ад нямецкіх інспэктароу; 5) што насаджаная немцамі начальства, прагнучы барджэй знямечыць краіну, ні уважаіць, ідучы да гэнай мэты, ні на щто; 6) што высякаючы лясы і звозючы дрэва у {{Абмылка|нямеччыну|Нямеччыну}}, гэтым знішчаюць краіну і робюць ей нїпапрауную шкоду, націоальны літоускі савет пратэстуя супроць гэткіх парадкау, нїдастойных выхадзіць ад парадачнага народу. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="З"/> <section begin="Вайна"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Вайна|памер=140%}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Ад Рыгі да Дзьвіны і аж да Ковїля засталася лінія праз сьолїтняя лета на мейсцу. А ад Ковїля пад Румынію шмат зьмянілася: Рускія вясной пасунуліся на аустрыякау з вялікай удачай, адпьорлі іх дальока назад, забралі шмат зямелькі у Галіціі, у Букавіня і дайшлі аж да Карпацкіх гор. {{Водступ|2|em}}Немцы нідауна натта напьорліся былі на Румынію, алї да румын на<section end="Вайна"/><noinclude></noinclude> orlrwe22ul4alxr9z4ie63gxp0onhre 104 122709 288618 284742 2026-06-02T04:12:52Z CommonsDelinker 1187 Removing [[:c:File:Дзянніца_(1916)._Узор_1.png|Дзянніца_(1916)._Узор_1.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 2 May 2026. 288618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Думкі"/>павінна укладацца граматыка. {{Водступ|2|em}}Так і робіцца. {{***3||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}} {{Водступ|2|em}}Для нагляду бяром словы, каторыя ня усімі роуна пішуцца, бо ня усімі роуна выгаварываюцца нікаторыя ніясныя гаманкі. {{block center/s}} {| | colspan="2" style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>''Адны кажуць:''</center> |style="vertical-align:top; text-align: left"| | colspan="2" style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>''Другія кажуць:''</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| люблю |style="vertical-align:top; text-align: left"| родн''аю'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| люблю |style="vertical-align:top; text-align: left"| родную |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>„</center> |style="vertical-align:top; text-align: left"| пекн''аю'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>„</center> |style="vertical-align:top; text-align: left"| пекную |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| кажуць: |style="vertical-align:top; text-align: left"| благ''ую'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| благую |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| чуж''ую'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| чужую |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Значыцца, адны — дваякім спосабам у падобных разох падобныяж словы пішуць, а другія — тыяж самыя словы аднастайным спосабам пішуць. Пэунаж, лягчэйшы для граматыкі другі спосаб пісаньня (пекную, чужую) а яшчэ і дзьля таго, каб ня зьмешываць спосабу пісанья: {{Водступ|2|em}}люблю пекную (вініт. пад.) з другім значэньням: {{Водступ|2|em}}іду з пекнаю (творіт. пад.). {{***2||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}} {{Водступ|2|em}}Прыхадзілася ужо казаць пра дзьве формы: {{block center/s}} {| |style="vertical-align:top; text-align: left"| іду |style="vertical-align:top; text-align: left"| з пекн''ай'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| і |style="vertical-align:top; text-align: left"| з пекн''аю'' |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| з міл''ай'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| і |style="vertical-align:top; text-align: left"| з міл''аю'' |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| з добр''ай'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| і |style="vertical-align:top; text-align: left"| з добр''аю'' |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}З гэтага відаць, што карацейшая форма павінна канчацца на „''ай''“, а ні на „''уй''“, як нікаторыя пішуць: {{block center/s}} з пекнуй, з добруй. {{block center/e}} {{***3||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}} {{Водступ|2|em}}Вось таксама дваяка пішуць, бо так пэуна гаворуць людзі: {{block center/s}} пакінау — пакінуу<br /> крыкнау —крыкнуу {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Алї ніхто ні кажыць: {{block center/s}} {| |style="vertical-align:top; text-align: left"| пакін''алі'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| а |style="vertical-align:top; text-align: left"| кажуць: |style="vertical-align:top; text-align: left"| пакін''улі'' |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| крыкн''алі'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>„</center> |style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>„</center> |style="vertical-align:top; text-align: left"| крыкн''улі'' |} {{block center/e}} Пэунаж лепі у такіх разох пісаць: {{block center/s}} пакін''уу'', крыкн''уу''. {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}А такія ось словы, каторыя кажуць: {{block center/s}} бег''алі'',{{gap|2em}}сьціоб''алі'', {{block center/e}} дык пісаць трэба: {{block center/s}} бег''ау'', сьцьоб''ау''. {{block center/e}} {{Калёнтытул|right=''А. Б.''}} {{Цэнтар|(Далей будзїць).}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} <section end="Думкі"/> <section begin="Навіны"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Навіны}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Газэты паведамілі: {{Водступ|2|em}}„У Пятраградзі залажылася жыдоуская гімназія, у Казані татарская жаночая гімназія, у Кіяві дазволяна міністрам люцкое асьветы {{Абмылка|гр-|гр.}} Ігнацьявым дэпутату сучаснай Дзяржаунай Рады Аляксандраву (ат Кацярынаслава) і быушаму дэпутату першай Дзяржаунай Рады п-ну Шемету залажыць украінскую гімназію“. Усьо гэта зрабілася за апошні год і, як зйавішча поступу у люцкім жыцьці, мая дужа вялікую вагу за сабою. Прасьвячоныя людзі, як болі чуткія да голасу жыцьця, з дауных пор стараліся праканаць усіх, што на пуціня культурнага і эканамічнага збагаценьня стараны ніколі ня трэ ставіць прашкод національнасьцям па свойму вучыцца, а на адварот — шчэ трэ патураць гэтаму. „Патураючы гэтаму ніколі ніякае бяды ат сяго чакаць ня трэба. Усьо што яно прынясе — толькі карысць. Гэта праудзівая думка ясна для усіх. Ніколі ня трэ прашкодзіць таму, што патрэбна жыцьцю, бяз чаго яно ня можа абыйсціся, ідучы па пуціня поступу. {{Водступ|2|em}}Усе веруць, што гэта вайна закончыцца тым, што усе народы малыя і вялікія будуць мець правы трываць і развівацца сваей волі.<section end="Навіны"/><noinclude></noinclude> gnhha1o6lq6mfx6cqxjro4amznrzauh 288628 288618 2026-06-02T05:53:36Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/288618|288618]] аўтарства [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|размовы]]) 288628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Думкі"/>павінна укладацца граматыка. {{Водступ|2|em}}Так і робіцца. {{***3||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}} {{Водступ|2|em}}Для нагляду бяром словы, каторыя ня усімі роуна пішуцца, бо ня усімі роуна выгаварываюцца нікаторыя ніясныя гаманкі. {{block center/s}} {| | colspan="2" style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>''Адны кажуць:''</center> |style="vertical-align:top; text-align: left"| | colspan="2" style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>''Другія кажуць:''</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| люблю |style="vertical-align:top; text-align: left"| родн''аю'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| люблю |style="vertical-align:top; text-align: left"| родную |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>„</center> |style="vertical-align:top; text-align: left"| пекн''аю'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>„</center> |style="vertical-align:top; text-align: left"| пекную |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| кажуць: |style="vertical-align:top; text-align: left"| благ''ую'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| благую |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| чуж''ую'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| чужую |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Значыцца, адны — дваякім спосабам у падобных разох падобныяж словы пішуць, а другія — тыяж самыя словы аднастайным спосабам пішуць. Пэунаж, лягчэйшы для граматыкі другі спосаб пісаньня (пекную, чужую) а яшчэ і дзьля таго, каб ня зьмешываць спосабу пісанья: {{Водступ|2|em}}люблю пекную (вініт. пад.) з другім значэньням: {{Водступ|2|em}}іду з пекнаю (творіт. пад.). {{***2||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}} {{Водступ|2|em}}Прыхадзілася ужо казаць пра дзьве формы: {{block center/s}} {| |style="vertical-align:top; text-align: left"| іду |style="vertical-align:top; text-align: left"| з пекн''ай'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| і |style="vertical-align:top; text-align: left"| з пекн''аю'' |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| з міл''ай'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| і |style="vertical-align:top; text-align: left"| з міл''аю'' |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| з добр''ай'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| і |style="vertical-align:top; text-align: left"| з добр''аю'' |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}З гэтага відаць, што карацейшая форма павінна канчацца на „''ай''“, а ні на „''уй''“, як нікаторыя пішуць: {{block center/s}} з пекнуй, з добруй. {{block center/e}} {{***3||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}} {{Водступ|2|em}}Вось таксама дваяка пішуць, бо так пэуна гаворуць людзі: {{block center/s}} пакінау — пакінуу<br /> крыкнау —крыкнуу {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Алї ніхто ні кажыць: {{block center/s}} {| |style="vertical-align:top; text-align: left"| пакін''алі'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| а |style="vertical-align:top; text-align: left"| кажуць: |style="vertical-align:top; text-align: left"| пакін''улі'' |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| крыкн''алі'' |style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>„</center> |style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>„</center> |style="vertical-align:top; text-align: left"| крыкн''улі'' |} {{block center/e}} Пэунаж лепі у такіх разох пісаць: {{block center/s}} пакін''уу'', крыкн''уу''. {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}А такія ось словы, каторыя кажуць: {{block center/s}} бег''алі'',{{gap|2em}}сьціоб''алі'', {{block center/e}} дык пісаць трэба: {{block center/s}} бег''ау'', сьцьоб''ау''. {{block center/e}} {{Калёнтытул|right=''А. Б.''}} {{Цэнтар|(Далей будзїць).}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}} <section end="Думкі"/> <section begin="Навіны"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Навіны}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Газэты паведамілі: {{Водступ|2|em}}„У Пятраградзі залажылася жыдоуская гімназія, у Казані татарская жаночая гімназія, у Кіяві дазволяна міністрам люцкое асьветы {{Абмылка|гр-|гр.}} Ігнацьявым дэпутату сучаснай Дзяржаунай Рады Аляксандраву (ат Кацярынаслава) і быушаму дэпутату першай Дзяржаунай Рады п-ну Шемету залажыць украінскую гімназію“. Усьо гэта зрабілася за апошні год і, як зйавішча поступу у люцкім жыцьці, мая дужа вялікую вагу за сабою. Прасьвячоныя людзі, як болі чуткія да голасу жыцьця, з дауных пор стараліся праканаць усіх, што на пуціня культурнага і эканамічнага збагаценьня стараны ніколі ня трэ ставіць прашкод національнасьцям па свойму вучыцца, а на адварот — шчэ трэ патураць гэтаму. „Патураючы гэтаму ніколі ніякае бяды ат сяго чакаць ня трэба. Усьо што яно прынясе — толькі карысць. Гэта праудзівая думка ясна для усіх. Ніколі ня трэ прашкодзіць таму, што патрэбна жыцьцю, бяз чаго яно ня можа абыйсціся, ідучы па пуціня поступу. {{Водступ|2|em}}Усе веруць, што гэта вайна закончыцца тым, што усе народы малыя і вялікія будуць мець правы трываць і развівацца сваей волі.<section end="Навіны"/><noinclude></noinclude> chl8armtef2ok2nypx6eza7n90xytxg 104 122871 288619 284978 2026-06-02T04:12:58Z CommonsDelinker 1187 Removing [[:c:File:Дзянніца_(1916)._Узор_1.png|Дзянніца_(1916)._Узор_1.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 2 May 2026. 288619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Думкі"/>|- |style="vertical-align:top; text-align: left"| глянеш — 38, 2 |style="vertical-align:top; text-align: left"| выходзіш — 40, 20 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| то̀ненькая — 8, 23 |style="vertical-align:top; text-align: left"| ціхінька — 34, 20 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| пастаулены — 18, 16 |style="vertical-align:top; text-align: left"| апараные — 26, 23 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| зьвезены — 37, 17 |style="vertical-align:top; text-align: left"| засеяны — 26, 7 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| прэд бурэю — 15, 2 |style="vertical-align:top; text-align: left"| сілаю — 40, 30 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Божэй — 22, 22 |style="vertical-align:top; text-align: left"| першаю — 45, 25 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| бедной — 9, 27 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| летней — 25, 4 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| зельлем — 27, 18 |style="vertical-align:top; text-align: left"| карэньням — 15, 15 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| ветром — 32, 10 |style="vertical-align:top; text-align: left"| снегам — 23, 25 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| сонцэм — 7, 7 |style="vertical-align:top; text-align: left"| лесам — 33, 33 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| люстром — 24, 19 |style="vertical-align:top; text-align: left"| пылам — 23, 26 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| сіваго — 29, 16 |style="vertical-align:top; text-align: left"| цікавага — 22, 21 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| нікого — 5, 22 |style="vertical-align:top; text-align: left"| людзкога — 7, 16 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| зімняго — 14, 7 |style="vertical-align:top; text-align: left"| леташняга — 16, 3 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| старого — 15, 32 |style="vertical-align:top; text-align: left"| са̀мага — 16, 35 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| пересталі — 17, 30 |style="vertical-align:top; text-align: left"| перасталі — 38, 13 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| перэсталі — 19, 21 |style="vertical-align:top; text-align: left"| перашла — 20, 12 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| вылепілі — 16, 11 |style="vertical-align:top; text-align: left"| разсякаюць — 19, 26 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| пазлеталі — 28, 22 |style="vertical-align:top; text-align: left"| выглядаючы — 22, 12 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| лежалі — 22, 9 |style="vertical-align:top; text-align: left"| сядзяць — {{Абмылка|19.|19,}} 21 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| ка̀шэль — 46, 29 |style="vertical-align:top; text-align: left"| сажань — 31, 20 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| шчэрэ — 7, 30 |style="vertical-align:top; text-align: left"| хороша — 8, 21 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| хорашэ — 6, 9 |style="vertical-align:top; text-align: left"| хораша — 26, 19 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| рэку — 7, 20 |style="vertical-align:top; text-align: left"| ракі — 7, 21 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| ляталі — 18, 7 |style="vertical-align:top; text-align: left"| лёталі — 17, 12 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| гэто — 7, 3 |style="vertical-align:top; text-align: left"| спакойна — 14, 24 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| далёко — 11, 15 |style="vertical-align:top; text-align: left"| мала — 9, 14 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| неколько — 17, 19 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| назначэна — 23, 4 |style="vertical-align:top; text-align: left"| раздмуханы — 32, 10 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| серод — 3, 12 |style="vertical-align:top; text-align: left"| серад — 3, 17 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| кале — 16, 35 |style="vertical-align:top; text-align: left"| каля — 11, 26 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| вясеннему — 8, 16 |style="vertical-align:top; text-align: left"| побяжыць — 5, 15 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| сцелецца — 37, 12 |style="vertical-align:top; text-align: left"| покідае — 6, 6 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| трапечэцца — 18, 14 |style="vertical-align:top; text-align: left"| под ковамі — 7, 3 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| рэвѐ — 5, 30 |style="vertical-align:top; text-align: left"| горачынёй — 31, 35 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| ены — 3, 11 |style="vertical-align:top; text-align: left"| собака — 33, 10 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| агледзеуся — 26, 11 |style="vertical-align:top; text-align: left"| одна — 11, 17 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| велізнае — 32, 8 |style="vertical-align:top; text-align: left"| одным — 11, 20 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| лесы — 4, 3 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| не чэпай — 5, 13 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| пауперэд — 25, 14 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| дзеучат — 33, 4 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| паперосы — 40, 13 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| дзеця — 6, 10 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Нават — пап''е''росы, нават — дз''е''ця („е“ а ня „і“). {{Водступ|2|em}}З таго, што вышэй паказана, відаць як чамусьці сумысьля наварот ніясных гаманко̀у, замест „а-я“, да „ї“, рабілі падобнымі да „э-е“, да „о“: не мож''э'' — 15, 2; недзел''е''к — 17, 35; пр''э''д бур''э''ю — 15, 2; не ч''э''пай — 5, 13; собака — 33, 10; однымі — 11, 20. {{Водступ|2|em}}І з тагож самага відаць, што пісаліся падобныя-ж словы усілякім спосабам, значыцца — ніякай сыстэмы ні было, апроч тэндэнціі… {{Водступ|2|em}}Як гляну на гэны хаос у даунейшым спосабу пісаньня — ні магу надзівіцца з тых, хто абстаець за гэны спосаб, — як за — традыцыйны!.. {{Калёнтытул|right=''Акцьуб.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} <section end="Думкі"/> <section begin="Капыль"/>{{Цэнтар|'''Капыль,''' Мінск. губ.}} {{Водступ|2|em}}Многа чаго цікаваго засталося на Беларусі ат дауных часоу. Між іншым другім — гэта рамэсляныя цэхі. У нас, у Міньшчыні, па некаторых мястэчках і дагэтуль яшчэ жывуць цэхі розных рамеснікау: гэтак — у мястэчку Міры йосць цэх ганчароу, у Капылі ажно тры цэхі: ткачоу, крауцоу і ганчароу. Гэты цэхі вядуць свае {{Абмылка|жыцьо|жыцьцьо}} з дауных пор, с так званых Сярэдніх вякоу, калі шчэ людзі ня ведалі ніякіх машын, ні тых хвабрык ды заводау, якія гэты машыны маглі сабою збудаваць, а майстровалі розныя рэчы пажытковыя дамашнім спосабам, кожны пры сваей хацї. У кожнум мейсцы, дзе больш ці меньш збіралася па аднаму рамяслу рамеснікау, там яны гуртаваліся у асобныя супалкі, ставючы сабе мэтаю успамагаць саміх сябе у розных здарэньнях. Гэтыя цэхі выбіралі сабе асобны урад: цэхмістрау, ключнікау і інш. На цэхмістра усклададалася павіннасьць ведаць усім гаспадарствам цэха і хаваць скрынку з рэліквіямі яго. Ключнік хавау у сваіх руках ключы ад скрынкі з {{Абмылка|рэліквіямі,|рэліквіямі.}} У нашых беларускіх цэхах дагэтуль усе цырымоніі адбываюцца, хоць рухавасьці у {{Абмылка|нутр ным|нутраным}} жыцьці німа, ды з {{Абмылка|гэтаг|гэтага}}<section end="Капыль"/><noinclude></noinclude> mtzfw7angmmc3cov83gmd28xmfc0igp 288629 288619 2026-06-02T05:53:53Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/288619|288619]] аўтарства [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|размовы]]) 288629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Думкі"/>|- |style="vertical-align:top; text-align: left"| глянеш — 38, 2 |style="vertical-align:top; text-align: left"| выходзіш — 40, 20 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| то̀ненькая — 8, 23 |style="vertical-align:top; text-align: left"| ціхінька — 34, 20 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| пастаулены — 18, 16 |style="vertical-align:top; text-align: left"| апараные — 26, 23 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| зьвезены — 37, 17 |style="vertical-align:top; text-align: left"| засеяны — 26, 7 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| прэд бурэю — 15, 2 |style="vertical-align:top; text-align: left"| сілаю — 40, 30 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Божэй — 22, 22 |style="vertical-align:top; text-align: left"| першаю — 45, 25 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| бедной — 9, 27 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| летней — 25, 4 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| зельлем — 27, 18 |style="vertical-align:top; text-align: left"| карэньням — 15, 15 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| ветром — 32, 10 |style="vertical-align:top; text-align: left"| снегам — 23, 25 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| сонцэм — 7, 7 |style="vertical-align:top; text-align: left"| лесам — 33, 33 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| люстром — 24, 19 |style="vertical-align:top; text-align: left"| пылам — 23, 26 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| сіваго — 29, 16 |style="vertical-align:top; text-align: left"| цікавага — 22, 21 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| нікого — 5, 22 |style="vertical-align:top; text-align: left"| людзкога — 7, 16 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| зімняго — 14, 7 |style="vertical-align:top; text-align: left"| леташняга — 16, 3 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| старого — 15, 32 |style="vertical-align:top; text-align: left"| са̀мага — 16, 35 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| пересталі — 17, 30 |style="vertical-align:top; text-align: left"| перасталі — 38, 13 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| перэсталі — 19, 21 |style="vertical-align:top; text-align: left"| перашла — 20, 12 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| вылепілі — 16, 11 |style="vertical-align:top; text-align: left"| разсякаюць — 19, 26 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| пазлеталі — 28, 22 |style="vertical-align:top; text-align: left"| выглядаючы — 22, 12 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| лежалі — 22, 9 |style="vertical-align:top; text-align: left"| сядзяць — {{Абмылка|19.|19,}} 21 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| ка̀шэль — 46, 29 |style="vertical-align:top; text-align: left"| сажань — 31, 20 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| шчэрэ — 7, 30 |style="vertical-align:top; text-align: left"| хороша — 8, 21 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| хорашэ — 6, 9 |style="vertical-align:top; text-align: left"| хораша — 26, 19 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| рэку — 7, 20 |style="vertical-align:top; text-align: left"| ракі — 7, 21 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| ляталі — 18, 7 |style="vertical-align:top; text-align: left"| лёталі — 17, 12 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| гэто — 7, 3 |style="vertical-align:top; text-align: left"| спакойна — 14, 24 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| далёко — 11, 15 |style="vertical-align:top; text-align: left"| мала — 9, 14 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| неколько — 17, 19 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| назначэна — 23, 4 |style="vertical-align:top; text-align: left"| раздмуханы — 32, 10 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| серод — 3, 12 |style="vertical-align:top; text-align: left"| серад — 3, 17 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| кале — 16, 35 |style="vertical-align:top; text-align: left"| каля — 11, 26 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| вясеннему — 8, 16 |style="vertical-align:top; text-align: left"| побяжыць — 5, 15 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| сцелецца — 37, 12 |style="vertical-align:top; text-align: left"| покідае — 6, 6 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| трапечэцца — 18, 14 |style="vertical-align:top; text-align: left"| под ковамі — 7, 3 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| рэвѐ — 5, 30 |style="vertical-align:top; text-align: left"| горачынёй — 31, 35 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| ены — 3, 11 |style="vertical-align:top; text-align: left"| собака — 33, 10 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| агледзеуся — 26, 11 |style="vertical-align:top; text-align: left"| одна — 11, 17 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| велізнае — 32, 8 |style="vertical-align:top; text-align: left"| одным — 11, 20 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| лесы — 4, 3 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| не чэпай — 5, 13 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| пауперэд — 25, 14 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| дзеучат — 33, 4 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| паперосы — 40, 13 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| дзеця — 6, 10 |style="vertical-align:top; text-align: left"| |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Нават — пап''е''росы, нават — дз''е''ця („е“ а ня „і“). {{Водступ|2|em}}З таго, што вышэй паказана, відаць як чамусьці сумысьля наварот ніясных гаманко̀у, замест „а-я“, да „ї“, рабілі падобнымі да „э-е“, да „о“: не мож''э'' — 15, 2; недзел''е''к — 17, 35; пр''э''д бур''э''ю — 15, 2; не ч''э''пай — 5, 13; собака — 33, 10; однымі — 11, 20. {{Водступ|2|em}}І з тагож самага відаць, што пісаліся падобныя-ж словы усілякім спосабам, значыцца — ніякай сыстэмы ні было, апроч тэндэнціі… {{Водступ|2|em}}Як гляну на гэны хаос у даунейшым спосабу пісаньня — ні магу надзівіцца з тых, хто абстаець за гэны спосаб, — як за — традыцыйны!.. {{Калёнтытул|right=''Акцьуб.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}} <section end="Думкі"/> <section begin="Капыль"/>{{Цэнтар|'''Капыль,''' Мінск. губ.}} {{Водступ|2|em}}Многа чаго цікаваго засталося на Беларусі ат дауных часоу. Між іншым другім — гэта рамэсляныя цэхі. У нас, у Міньшчыні, па некаторых мястэчках і дагэтуль яшчэ жывуць цэхі розных рамеснікау: гэтак — у мястэчку Міры йосць цэх ганчароу, у Капылі ажно тры цэхі: ткачоу, крауцоу і ганчароу. Гэты цэхі вядуць свае {{Абмылка|жыцьо|жыцьцьо}} з дауных пор, с так званых Сярэдніх вякоу, калі шчэ людзі ня ведалі ніякіх машын, ні тых хвабрык ды заводау, якія гэты машыны маглі сабою збудаваць, а майстровалі розныя рэчы пажытковыя дамашнім спосабам, кожны пры сваей хацї. У кожнум мейсцы, дзе больш ці меньш збіралася па аднаму рамяслу рамеснікау, там яны гуртаваліся у асобныя супалкі, ставючы сабе мэтаю успамагаць саміх сябе у розных здарэньнях. Гэтыя цэхі выбіралі сабе асобны урад: цэхмістрау, ключнікау і інш. На цэхмістра усклададалася павіннасьць ведаць усім гаспадарствам цэха і хаваць скрынку з рэліквіямі яго. Ключнік хавау у сваіх руках ключы ад скрынкі з {{Абмылка|рэліквіямі,|рэліквіямі.}} У нашых беларускіх цэхах дагэтуль усе цырымоніі адбываюцца, хоць рухавасьці у {{Абмылка|нутр ным|нутраным}} жыцьці німа, ды з {{Абмылка|гэтаг|гэтага}}<section end="Капыль"/><noinclude></noinclude> o4l60ono4il6ybmnxn92t551yhrieab 104 122904 288620 285021 2026-06-02T04:13:04Z CommonsDelinker 1187 Removing [[:c:File:Дзянніца_(1916)._Узор_1.png|Дзянніца_(1916)._Узор_1.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 2 May 2026. 288620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Думкі"/>ведалі як мы гаварылі. А сумысьля рабіць наварот каб беларуская пісьмо падобным было да расейскага ці да польскага — дык гэта толькі на шкоду нам будзїць, бо шмат такіх ужо йосьць, што пачуушы падобныя словы да расейскіх ці польскіх, кажуць, што беларуская гаворка гэта мїшаніна слоу расейскіх і польскіх. {{Водступ|2|em}}Дык пісаць трэба па беларуску канешна так — як будзїць найбольш падобна да жывой гаворкі і асьцїрагацца у пісаньню наворот рабіць да расейскай ці да польскай граматыкі, бо для беларускага пісьма граматыка уложыцца з часам свая, дапасаваная да жывой гаворкі, — што йосьць ідэалам філологау. {{Калёнтытул|right=''Акцьуб.''}} {{Цэнтар|(Далей будзя).}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар| }} <section end="Думкі"/> <section begin="Навіны"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Навіны}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}У „Дз. Віл.“ 7 наябра надрукована рапараджэньня аб тым, каб усе мужчыны у Вільні векам ад 17 да 60 гадоу зйавіліся да доктарскага перагляду на конт {{Абмылка|адароуя|здароуя}}. Гэтым нямецкі урад хоча падлічыць здаровых і годных да працы людзей, каб потым прызваць іх на ваенную работу. Ад перагляду дактароу вольны усе духоуныя, вучыцялі, дактары, аптэкары і вучні духоуных вучылішч. Багатыя ж людзі, няпрывыкшыя да працы, мусяць плаціць па 600 марак (марка на нашы грошы — 48 кап.) у месяц трудавой павіннасьці. За гэты грошы будзя купляцца апратка ля прызваных. Хто нї захоча іці на доктарскі перагляд, таго караюць астрогам на тры месяцы альбо штрафам на 10000 марак. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Водступ|2|em}}Рада Загранічнага Літоускага Камітэту вырабіла вось якую рэзалюцію: Зварочваючы увагу на тоя, што маніфэст немцау да палякоў аб дабрахотным набору у салдаты датыча ня толькі адных палякоу, а і літоуцау, а трэба ведаць, што Літва зусім асобная краіна ад Польшчы — гэткаю была і застанецца, — рада літоускага камітэту прызнае набор непадходным да правоу літоуцау і пратэстуя супроць глуму з народных правоу. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} <section end="Навіны"/> <section begin="Бацькава"/>йон пачау цьорціся у Васільовых ног, нюхаць яго і лашчыцца. Васіль некулькі разоу пагладзіу яго па галаве, пахваліу за тоя, што йон ня спіць ноччу, а старанна і пільна сцяражэ хату; потым, {{Абмылка|вайшоусы|вайшоушы}} у сенцы, адламау ат бохана хлеба, які ляжау заусьоды на нізянькуй і узянькуй паліцца, тоусты трэсканы акраяц і пачаставау ім Немца. Сабака падзячна завіляу хвастом, хапіу у зубы хлеб, {{Абмылка|ад бегся|адбегся}} к плоту і пачау есьці. {{Водступ|2|em}}Васіль зачыніу сенцы, закруціу на закрутку, раздзеуся у пацьомку, і, ні заглядаючы у хату, ульогся на ложку у сенях спаць. {{Цэнтар|(Далей будзя).}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}}<section end="Бацькава"/><noinclude></noinclude> oaw0adijqu77tfkwxre9a50pm0tqg1x 288630 288620 2026-06-02T05:54:12Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/288620|288620]] аўтарства [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|размовы]]) 288630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Думкі"/>ведалі як мы гаварылі. А сумысьля рабіць наварот каб беларуская пісьмо падобным было да расейскага ці да польскага — дык гэта толькі на шкоду нам будзїць, бо шмат такіх ужо йосьць, што пачуушы падобныя словы да расейскіх ці польскіх, кажуць, што беларуская гаворка гэта мїшаніна слоу расейскіх і польскіх. {{Водступ|2|em}}Дык пісаць трэба па беларуску канешна так — як будзїць найбольш падобна да жывой гаворкі і асьцїрагацца у пісаньню наворот рабіць да расейскай ці да польскай граматыкі, бо для беларускага пісьма граматыка уложыцца з часам свая, дапасаваная да жывой гаворкі, — што йосьць ідэалам філологау. {{Калёнтытул|right=''Акцьуб.''}} {{Цэнтар|(Далей будзя).}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}} <section end="Думкі"/> <section begin="Навіны"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Навіны}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}У „Дз. Віл.“ 7 наябра надрукована рапараджэньня аб тым, каб усе мужчыны у Вільні векам ад 17 да 60 гадоу зйавіліся да доктарскага перагляду на конт {{Абмылка|адароуя|здароуя}}. Гэтым нямецкі урад хоча падлічыць здаровых і годных да працы людзей, каб потым прызваць іх на ваенную работу. Ад перагляду дактароу вольны усе духоуныя, вучыцялі, дактары, аптэкары і вучні духоуных вучылішч. Багатыя ж людзі, няпрывыкшыя да працы, мусяць плаціць па 600 марак (марка на нашы грошы — 48 кап.) у месяц трудавой павіннасьці. За гэты грошы будзя купляцца апратка ля прызваных. Хто нї захоча іці на доктарскі перагляд, таго караюць астрогам на тры месяцы альбо штрафам на 10000 марак. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Водступ|2|em}}Рада Загранічнага Літоускага Камітэту вырабіла вось якую рэзалюцію: Зварочваючы увагу на тоя, што маніфэст немцау да палякоў аб дабрахотным набору у салдаты датыча ня толькі адных палякоу, а і літоуцау, а трэба ведаць, што Літва зусім асобная краіна ад Польшчы — гэткаю была і застанецца, — рада літоускага камітэту прызнае набор непадходным да правоу літоуцау і пратэстуя супроць глуму з народных правоу. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} <section end="Навіны"/> <section begin="Бацькава"/>йон пачау цьорціся у Васільовых ног, нюхаць яго і лашчыцца. Васіль некулькі разоу пагладзіу яго па галаве, пахваліу за тоя, што йон ня спіць ноччу, а старанна і пільна сцяражэ хату; потым, {{Абмылка|вайшоусы|вайшоушы}} у сенцы, адламау ат бохана хлеба, які ляжау заусьоды на нізянькуй і узянькуй паліцца, тоусты трэсканы акраяц і пачаставау ім Немца. Сабака падзячна завіляу хвастом, хапіу у зубы хлеб, {{Абмылка|ад бегся|адбегся}} к плоту і пачау есьці. {{Водступ|2|em}}Васіль зачыніу сенцы, закруціу на закрутку, раздзеуся у пацьомку, і, ні заглядаючы у хату, ульогся на ложку у сенях спаць. {{Цэнтар|(Далей будзя).}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}}<section end="Бацькава"/><noinclude></noinclude> 4930e4x9so5tegdqd70ku28da33y9ig 104 123276 288681 285563 2026-06-02T11:10:33Z By-isti 3554 /* Не вычытаная */ 288681 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Цэнтар|{{Разьбіўка|'''Частка другая'''}}|памер=120%}} {{Ініцыял|'''1'''}} Хоць брыгадзір Зелянюк і паказваецца ў гэтым апавяданьні, як цалкам станоўчы, мала не ідэальны герой сучаснасьці, але і ён, як кожны жывы чалавек, меў свае слабасьці. Так, напрыклад, ён кахаў дзяўчыну. Кахаў пяшчотна, горача, прагавіта, як-ткі і кожны хлопёц гадоў у дваццаць ці троху болей, што ня ўправіўся яшчэ марна растрэсьці жыватворчы агонь свайго маладога сэрца. {{Водступ|2|em}}Дзяўчына Зелянюкова жыла ў горадзе і да падзей, што тут апісваюцца, мела толькі ўкосныя адносіны, але дзеля паўнейшае характарыстыкі самога Зелянюка ня шкодзіць сказаць колькі слоў і пра яго любую. {{Водступ|2|em}}Зелянюку яна заўсёды ўспамінаецца такая, як ён яе ўпяршыню ўбачыў на заводзе сярод дакучлівае гурмы экскурсантаў. {{Водступ|2|em}}Яна стаяла над ім трошку сьмешная ў сваім наіўным захапленьні. Яна нібы брала сама ўдзел у рабоце, памагала яму. Ці толькі прыкладаў ён да дрэва разец, з-пад яго празрыстым мярэжыстым касьніком выпаўзала сьвежая стружка, — яна са шчырай турботай сачыла за пакручастым рухам гэтае стружкі. Яе тонкія бровы ўсё падымаліся і падымаліся, лоб старанна зьбіраўся ў густую сетку маршчынак, а напаўраскрытыя ружовыя губкі пацешна рухаліся ў тахт варштату. Як прымаў ён разец, напружаньне ўраз зьлятала з яе твару, і яна аж уздыхала, небарака, у раптоўным палягчэньні. Потым — зноў. {{Водступ|2|em}}Яна ўпэўнена была, што ён, заняты работай, ня бачыць яе, і ня мела патрэбы сачыць за сабой, за выразам свайго тавару — яна памагала яму з поўным самазабыцьцём. Алё ён упраўляўся ўсё-ткі кідаць у яе бок няпрыметныя погляды, ледзьве стрымліваў усьмешку. {{Водступ|2|em}}Скрозь высокія з дробнымі шыбкамі вокны ў цэх зазірала рэдкае зімовае сонца і гуляла па стружках залатымі жвавымі зайчанятамі. Адзін зайчык скрозь трапятаўся ў яе на твары і надаваў яму дзіўную кволую празрыстасьць. Калі-ж ён, гарэза, ускочыў быў раптам у яе старанна раскрыты ружовы раток, Зелянюк ня вытрымаў, і, адхіснуўшыся ад варштату, голасна засьмяяўся. Яна зьдзіўлена паглядзела на яго: {{Водступ|2|em}}— Чаго ты, сьмяешся? {{Водступ|2|em}}Ён ня ведаў, што адказаць, бо не хацеў пакрыўдзіць яе. Тады, каб парушыць няпрыемнае маўчаньне, яна запытала:<noinclude></noinclude> ep7f5xzhwjiqwx1qm2zyuh339n5f21t 0 123532 288613 288253 2026-06-01T21:11:52Z Gleb Leo 2440 288613 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Падарунак Беларускаму Жаўнеру | безаўтара = | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Зборнік твораў | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{цэнтар|{{Разьбіўка|ЗЬМЕСТ}}.<ref>У арыгінальным выданьні няма, дададзена дзеля зручнасьці. (Вікікрыніцы [[File:Wikisource-logo.svg|16px]])</ref>|памер=140%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{справа|Стар.}} {{Dotted TOC||[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Беларускі народзе!|Беларускі народзе!]]|1{{gap|0.5em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Няхай жыве Беларускае войско|Няхай жыве Беларускае войско]]|2{{gap|0.5em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|Салдацкіе песьні}} {{Dotted TOC||I. [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Салдацкіе песьні/I|Як выправілі на вайну]]|2{{gap|0.5em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||II. [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Салдацкіе песьні/II|Ой, ня кукуй, зязюленька…]]|3{{gap|0.5em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Камандуючы беларускага войска, палк. Канапацкі аб формаваньні беларускага войска|Камандуючы беларускага войска, палк. Канапацкі аб формаваньні беларускага войска]]|3{{gap|0.5em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі П. Алексюком|Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі П. Алексюком]]|4{{gap|0.5em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|З. Бядуля]]''. [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера|Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера]]|4{{gap|0.5em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|А. Зязюля]]''. [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Слово праўды аб мове і долі беларуса|Слово праўды аб мове і долі беларуса]]|5{{gap|0.5em}}|5|col3-width=2.5em}} {{block center/e}} ----------- {{Крыніцы}} <pages index="Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920).pdf" from="9" to="9" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларуская вайсковая камісія]] [[Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Калектыўныя творы]] [[Катэгорыя:Зборы твораў]] [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] lve8s0i0up2890z1hsa3l5sakzrmt2v 104 124366 288608 288530 2026-06-01T19:31:45Z Gleb Leo 2440 288608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Раговіч адышоўся ад акна і сеў на канапу. Мяккая канапа — спальны вагон. Для старых касьцей гэта добра. Прыемна так апусьціцца з вальготай, сагнуцца, згарбаціцца і сядзець ціхенька, нярухліва. Ні аб чым ня думаць, нічога не шкадаваць, нічога ня ждаць. Так-бы й да сьмерці да самай, каб ніхто не крануў, не патурбаваў. Спакой бязьмежны, глыбокі.</br> {{gap|2em}}У купэ нікога няма. Гэта добра, бо пустата спрыяе спакою: не зачэпіць ніхто лішнім словам, не парушыць цішу лішнім гукам. Толькі каткі мякка пагрукваюць, перабіраюць старанна пругкія рэйкі. Лагодна зюкаюць нешта.</br> {{gap|2em}}У купэ ўжо змрок павісае, плаўна калышыцца разам з вагонам, ходзіць у ваччу, замятаецца даўгімі пасмамі. Ужо вочы старыя ня бачаць нічога, апрача гэтага нуднага, аднастайнага віханьня змроку.</br> {{gap|2em}}— Можа легчы заснуць?..</br> {{gap|2em}}Падумаў пра гэта дый адразу забыўся — памяць ня служыць ужо. Так і застаўся сядзець — сагнуўшыся ў крук, да кален бараду сівую зьвесіўшы, вочы шырока расплюшчаныя ўпяўшы ў валакно рухавага змроку. Твар скамянелы застыў у глухой нярухомасьці і толькі паволі раз-по-раз гоўтаўся ад мерных уздрыгаў вагона. <center>'''2'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2em}}Расчыніліся дзьверы. Увайшоў праваднік. Спакваля, не сьпяшаючыся, запаліў на столі ліхтар, зацягнуў на вакне занавеску.</br><noinclude></noinclude> 8jjx6i0uh319xqgwjrh5l39o01hdyry 104 124377 288584 288546 2026-06-01T16:10:42Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 288584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Часамі здавалася яму, што ён во-во ўжо знойдзе тое, чаго так упарта шукае. Тады ад радаснага захапленьня сьцінала дыханьне, тады сэрца старое білася боем няроўным, трывожным, і рукі старыя трасьліся ў нэрвовай дрыгоце.</br> {{gap|2em}}Але мазгі не вытрымлівалі, рвалася слабая нітка развагі, ізноў — цёмна ўсё, дзіка, зноў непаразуменьнем балючым гняце галаву:</br> {{gap|2em}}— Нашто жыцьцё? Нашто сьмерць?..</br> {{gap|2em}}На другі дзень Раговіч ужо ня мог працаваць — сіл ня было. Старасьць брала сваё. Быццам спавіла ў пялёнкі ліпучыя. Шчыльна, туга спавіла, так, што не крануцца. З раньня думаў Раговіч яшчэ, што гэта часова, што адпачне троху і зноў за працу возьмецца. А к вечару ясна стала, што — усё. Ня ўправіцца ўжо адшукаць тае патаемнае ніткі, якая можа злучыць, пагадзіць жыцьцё і сьмерць. Сьмерць — лютая, злосная — не дала сябе разгадаць. Падышла і паклала сваю ледзяную руку на старыя сілы яго, каб не памыкаўся больш распазнаць яе таемнасьць халодную, каб не падужаў у сабе страх перад ёй, каб не аддаўся ёй бяз болю, бяз енку. Вось ляжы і чакай свайго часу, пары свае.</br> {{gap|2em}}Страшна зноў стала Раговічу. Зноў ахапіў востры спалох, адчай непамерны. Зноў пачуў сябе далёка ад усяго, што дзеецца там, за сьцяной, дзе жыцьцё. Ён ад яго адарваўся ўжо, ён к сьмерці бліжэй. Яна во ўжо тут, у пакоі. Ужо падыхае магільным холадам, ледзяніць слабае сэрца прыткненьнем рукі свае жудасна-жорсткай.</br><noinclude></noinclude> mahy8ufzpza2plfkdmnp6glu99953be 104 124385 288570 2026-06-01T13:09:23Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Карызна прыехаў з пэўным рашучым замерам: ён наважыўся нарэшце пагаварыць, на-чыста з Рачкоўскім, адкрыць яму ўсе свае сумненьні, увесьці яго ў заблытанае кола сваіх згрызот і мятушэньняў. Пасьля ўчорашняга сходу ён зразумеў, што далей так...» 288570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Карызна прыехаў з пэўным рашучым замерам: ён наважыўся нарэшце пагаварыць, на-чыста з Рачкоўскім, адкрыць яму ўсе свае сумненьні, увесьці яго ў заблытанае кола сваіх згрызот і мятушэньняў. Пасьля ўчорашняга сходу ён зразумеў, што далей так цягнуцца ня можа, што яму ня ў змогу ўжо жыць так і працаваць, скрозь, адчуваючы над сабой дамоклаў меч небясьпекі. {{Водступ|2|em}}Хай будзе, што будзе, а ён адкрые ўсё да апошняга каліва — перш яму, Рачкоўскаму, а тады, калі трэба, і ўсім. {{Водступ|2|em}}Каму гэта ўсім, Карызна пакуль што яшчэ як мае быць не ўяўляў — ён чакаў, што гэта само па сабе высьветліцца ў гутарцы з Рачкоўскім. {{Водступ|2|em}}…Пакуль гаспадыня завіхалася каля стала, рыхтуючы полудзень, Рачкоўскі і Карызна сноўдаліся па пакою, абодва працятыя нецярплівасьцю: Рачкоўскі — каб хутчэй дапасьці да яды а Карызна — каб хутчэй зачаць сваю шчырую споведзь. Але-ткі Карызна ня сьцерпеў — пахваліўся звонку нібы-та спакойна, бязуважна, але з прытоеным у нутры трапятаньнем? {{Водступ|2|em}}— Ты ведаеш, што я з жонкаю разышоўся? {{Водступ|2|em}}Рачкоўскі запытаў бяз жаднага зьдзіўленьня: {{Водступ|2|em}}— Ужо? {{Водступ|2|em}}І весела падміргнуўшы Карызну, засьмяяўся иізкім юрлівым сьмехам: {{Водступ|2|em}}— Верачку падчапіў? Ну й зух! Смак маеш, няма чаго казаць… Бач ты, падла старая… га?.. {{Водступ|2|em}}Потым ён праказаў нібыта сур‘ёзна і наўмысьля гучным голасам, каб пачула жонка: {{Водступ|2|em}}— Думаю кінуць і я сваю. Надакучыла ўжо, абрыдзела… Хачу пашукаць дзе маладзейшую, харашэйшую. {{Водступ|2|em}}Жонка — маладзенькая, сьвежая і пульхненькая, як перапечка, увайшла ў пакой з троху сарамлівай, але поўнай адчуваньня свае жаноцкае сілы ўсьмешкай і, праходзячы паўз мужа, нібы нясумысьля зачапіла яго сваім крутым пышным клубам. Ён з грубаватай бесцарамоннасьцю лэпнуў яе па неасьцярожнаму месцу і здаволена зарагатаў сьмехам упэўненага ў сабе самца. {{Водступ|2|em}}Гэта была ў Рачкоўскага ня то трэцяя, ня то чацьвертая жонка, і ён, як відаць, перажываў яшчэ з ёй пару першага ўзаемнага захапленьня — не абсыпанага, праўда, лішне барвістымі краскамі зманлівае романтыкі, затое здаровага і шчасьлівага. У яго да жанчын быў надзіва лёгкі, незамутнёна-спакойны характар, і ягонага шчасьця ані не парушала тое, што чарада папярэдніц сьвежае пульхненькае жанчыны часам у досыць катэгорычнай форме напаміналі пра існаваньне ня толькі сваё, а і цэлае плоймы малых Рачкоўскіх. Ён улагоджваў свае сямейныя справы з такім дыплёматычным спрытам, што — канцы з канцамі — усе зацікаўленыя бакі былі хоць матэрыяльна і ня зусім задаволеныя, але моральна цалком уціхаміраныя. Досыць сказаць, што да судоў у яго справа яшчэ не даходзіла ні разу.<noinclude></noinclude> t1mpragkjya8g947675g2qim1c8a25k 104 124386 288571 2026-06-01T13:31:32Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Лёгкі вясёлы падыход Рачкоўскага да сямейнай трагедыі Карызны перш няпрыемна ўкалоў яго, але больш ад гэтага трываў адну караценькую хвілінку. Потым стала і самому лёгка ды весела, нібы Рачкоўскага грубыя словы, а злашча ягоныя ўласныя ст...» 288571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Лёгкі вясёлы падыход Рачкоўскага да сямейнай трагедыі Карызны перш няпрыемна ўкалоў яго, але больш ад гэтага трываў адну караценькую хвілінку. Потым стала і самому лёгка ды весела, нібы Рачкоўскага грубыя словы, а злашча ягоныя ўласныя стасункі да жанчын, нейкім чынам абязьвіньвалі ці, прынамсі, меншылі віну яго перад Марынай Паўлаўнай. {{Водступ|2|em}}Адным словам, Сымон Карызна сеў за стол у добрым гуморы. {{Водступ|2|em}}Перакуліўпы першую чарку і з цудоўным апэтытам накінуўшыся на селядца, Рачкоўскі агаласіў: {{Водступ|2|em}}— Ну, кажы, Сымоне, як там што… {{Водступ|2|em}}Карызна пачаў здалёку — нібы выпадкова, няўмысьля ўспомніў пра сваю і Рачкоўскага працу ў ранейшым раёне, пра лінію, якую яны там вялі. Гэта была ў яго — сьвядомая ці мо‘ несьвядомая хітрасьць: гэтым ён з першага кроку аднаўляў паміж сабой і Рачкоўскім ніці даўнае блізкасьці, каб гарантаваць большую чуласьць яго і спагаду да сваіх сучасных нягод. {{Водступ|2|em}}Рачкоўскі зусім неспадзявана для Карызны павесялеў: {{Водступ|2|em}}— А праўда, Сымоне, слаўна жылося там, га? Эх, каб цяпер туды… Ну й запішчэлі-б у мяне кулачкі… Расхутарызаваў-бы іх так, што й не агледзеліся-б… {{Водступ|2|em}}Карызна нясьмела напамянуў, не хаваючы свайго неўразуменьня: {{Водступ|2|em}}— Але-ж мы, браце, самі праводзілі там гэтую, на яе ліха, хутарызацыю? {{Водступ|2|em}}— Правільна… Верна… Праводзілі… {{Водступ|2|em}}З цьвёрдага рашучага тону Рачкоўскага Карызна зразумеў, што ён ужо перадумаў і пераварыў у сабе гэтае пытаньне і што ён мае ўжо нейкае пэўнае разьвязаньне яго. Ён пільна настаражыўся, чакаючы дальшых слоў. {{Водступ|2|em}}— Правільна… Праводзілі… Значыць, што? Рабілі памылковую справу… Так… Ну, а потым? {{Водступ|2|em}}Ён зрабіў паўзу, каб выпіць чарговую чарку, і казаў далей, мерна выстаўляючы слова па слове: {{Водступ|2|em}}— Дрэнны той майстар, што, зрабіўшы якую няўдалую шкодную рэч — ці ў памылцы, пі праз недасканалае ўмельства свае, — будзе калаціцца над ёй, будзе ахаць, охаць, енчыць, стагнаць… Добры майстра возьме і адным махам — без аніякага жалю — разаб‘е, ці разламае тую рэч і зробіць гэта з большай рашучасьцю і нават злосьцю менавіта таму, што гэта, ягоная рэч, зробленая ягонаю рукою… Ты мяне зразумеў, Сымоне? {{Водступ|2|em}}Карызна ня мог здаць сабе справы з таго, што гэта ёсьць: ці хітры софізм, ці праўдзівая жыцьцёвая лёгіка? Адно чуў, што яно разьвязвае проблему, якая столькі часу гняла яго, і дае магутны стымул да далейшае працы, да вырабу новых, ужо правільных, дасканалых рэчаў. {{Водступ|2|em}}Рачкоўскі пагадліва палэпаў яго па плячы: {{Водступ|2|em}}— Калі цябе гэта турбуе, Сымоне, кінь усе сумненьні — справа ясная. Галоўнае, брце мой, зразумець, пераканацца, што ты<noinclude></noinclude> dpi4uvjhjoz4sg9gsnaseo01z0foi0l 104 124387 288572 2026-06-01T13:36:22Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «сапраўд дрэнна рабіў. А раз ты ўпэўнены ў гэтым, дык сама рука падымецца, каб разбурыць, тое няўдала зробленае, каб перарабіць на новае… Бі, Сымоне, варушы ўсё да грунту, пераварачвай, і канец… {{Водступ|2|em}}Карызна ня выходзіў з трывожнага задуменьня. Ра...» 288572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>сапраўд дрэнна рабіў. А раз ты ўпэўнены ў гэтым, дык сама рука падымецца, каб разбурыць, тое няўдала зробленае, каб перарабіць на новае… Бі, Сымоне, варушы ўсё да грунту, пераварачвай, і канец… {{Водступ|2|em}}Карызна ня выходзіў з трывожнага задуменьня. Рачкоўскі наліў яму новую чарку. {{Водступ|2|em}}— Ну, чаго нос павесіў? Пагонім яшчэ па аднэй, успомнім даўніну… {{Водступ|2|em}}Карызна нясьмела павёў далей: {{Водступ|2|em}}— У мяне ня толькі гэта, Рачкоўскі… У мяне — сямейныя справы… {{Водступ|2|em}}— Жонка? {{Водступ|2|em}}І Рачкоўскі нават зьдзівіўся, як гэта можна мардаваць сябе гэткай драбязой. {{Водступ|2|em}}Карызна ў замяшаньні паківаў галавой. {{Водступ|2|em}}— Ня ў тым… Я ня ведаю… Як табе сказаць… Ну, бачыш, мне пішуць бацькі, што іх раскулачылі, Гэта — адно… А, самая тут закаклюка, што кулакамі яны сталі ўласна за маёй дапамогаю — я ім і грошы даваў на гаспадарку, і парады адпаведныя… Ведаеш сам, які настрой быў тады… {{Водступ|2|em}}Рачкоўскі ўстаў ад стала і звычайнай сваёй пругкай, развальнай хадою прайшоўся па хаце. {{Водступ|2|em}}— Хм… так… заблытаўся ты, браце мой, залез у нерат… Выходзіць, што цябе раскулачылі? Ха ха-ха… {{Водступ|2|em}}І ён раптам зайшоўся ад гомэрычнага сьмеху. Карызна глядзеў на яго разгублены: ён ня ведаў, ці радавацца яму гэтым сьмехам, ці трывожыцца. {{Водступ|2|em}}Рачкоўскі падышоў і энэргійна рэзка выцяў кулаком аб стол. {{Водступ|2|em}}— Вось… На ўсё гэта ёсьць адна толькі рада. Калі сілы хопіць — адным ўдарам… разумееш? адным ударам усё перацяць… {{Водступ|2|em}}— Адмовіцца ад бацькоў? {{Водступ|2|em}}Рачкоўскі раззлаваўся. {{Водступ|2|em}}— Што ты мне прэш сваю дурную інтэлігеншчыну, га?… Адмовіцца, напісаць трагічны ліст — бывайце, дарагія бацькі, мне з вамі не па дарозе… Цьфу, каб ты згарэў… Не аб гэтым справа, я табе кажу… Чуеш ты, ці не? {{Водступ|2|em}}— Аб чым жа? {{Водступ|2|em}}— Во тут, во-во… у сабе. Тут трэба перацяць… Плюнуць трэба на ўсё, выкінуць усё к чортавай матары… Калі ты — сьцерва, скажам, дык гэта яшчэ паўбяды. А калі ты сьцерва… ды яшчэ кожную хвіліну думаеш пра тое, што ты сьцерва, смакуеш гэта, упіваешся гэтым, дык ты тады — дзьве сьцервы… Чуў?.. Забудзься на ўсё чыста, я табе кажу… Сам забудзься, што ты сьцерва, дык і людзі забудуцца. Працуй, як сьлед, пераварачвай жыцьцё, дык і сам перавернешся… Разумееш, ці не? {{Водступ|2|em}}І зноў Карызна ня ведаў, ці гэта — хітры езуіцкі манэўр, ці простая праўдзівая дарога наперад. Але зноў чуў у гэтых словах магчымасьць шчасьлівага выйсьця з сваіх цяжкіх неўразуменьняў.<noinclude></noinclude> sbh8cmpjwb0g3uwcmwe98297gp5s126 104 124388 288575 2026-06-01T13:43:34Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Раптам ён успомніў пра апошні бацькаўскі ліст. {{Водступ|2|em}}— Яны просяць, каб прыслаў ім грошай. {{Водступ|2|em}}Пры слове „грошы“ Рачкоўскі дасадліва пачухаў патыліцу і, з апаскай азірнуўшыся наўкола, — ці няма дзе паблізу жонкі? — пракра...» 288575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Раптам ён успомніў пра апошні бацькаўскі ліст. {{Водступ|2|em}}— Яны просяць, каб прыслаў ім грошай. {{Водступ|2|em}}Пры слове „грошы“ Рачкоўскі дасадліва пачухаў патыліцу і, з апаскай азірнуўшыся наўкола, — ці няма дзе паблізу жонкі? — пракрактаў: {{Водступ|2|em}}— Грошы… каб на іх ліхалецьце… У мяне ўсе жонкі, як адна просяць грошай… былыя жонкі, вядома… Проста рады не дасі… {{Водступ|2|em}}Ён зноў раззлаваўся і закрычаў: {{Водступ|2|em}}— Што ты — грошы? Чаго ты лезеш з грашмі? Сьцерва ты, калі хочаш… Кажу — забудзься на ўсё… Адным ударам… рраз… перасячы ўсё, разумееш? Тады сам убачыш, што рабіць з грашмі… Само пакажа тады… Во тут, во-во… тут самае галоўнае… {{Водступ|2|em}}І ён бяз лішняе далікатнасьці тыркануў Карызну ў грудзі. Яму, відаць, надакучыла гэтая гутарка, і ён, сеўшы зноў за стол, запытаўся: {{Водступ|2|em}}— Ну, што ў цябе там у Сіўцы? {{Водступ|2|em}}Тады Карызна — ужо зусім з лёгкім вальготным настроем — стаў апавядаць пра сівецкія падзеі. Ён гаварыў ўсё да найменшай драбніцы, ие хаваючы ні сваіх удач, ні сваіх памылак. Ён стараўся асьвятляць усё шчыра і па магчымасьці об‘ектыўна — нават і прыкры інцыдэнт з Зелянюком, і апошні бурны сход ячэйкі, і свой ганебны правал. Але такая ўжо мабыць людзкая ўрода, што трудна бывае чалавеку ўстрымацца, каб не зрабіць сабе ў зручным выпадку некаторае — можа і мімавольнае — протэкцыі. Таму і выходзіла так, што Сымон Карызна, сакратар ячэйкі, усе сваё сілы кладзе на тое, каб наладзіць як сьлед работу, часам, пэўная рэч, і памыляецца, але ў грунце вядзе цалкам пэўную, правільную лінію, а Зелянюк, скажам, хоць і ня дрэнны хлопец, але малады, гарачы, заядлы — дык ён усё-ткі шкодзіць у рабоце і заводзіць спрэчкі, зьвягі, раскладае ячэйку… Але Сымон Карызна пераможа ўсе гэтыя перашкоды і ў сваім сельсавеце не па доўгім часе правядзе поўную стопроцантную колектывізацыю. {{Водступ|2|em}}Рачкоўскі слухаў, утупіўшы нос у талерку, і паціху муркаў сабе пад нос нешта нявыразнае. {{Ініцыял|11}} Палазы рыпелі з такой ціхамірнай спакойнасьцю, што зусім зьнікала ўсякае адчуваньне шпаркага руху і пачынала здавацца, нібы санкі даўно ўжо стаяць, загрузнуўшы ў цемры, недзе Пасярод шырокага сьнегавога поля і адно пад напорам ветру млява калышуцца на месцы і сьціху пакрэктваюць ад натугі — нездаволеныя, але добрадушныя. {{Водступ|2|em}}Сымону Карызну давала цудоўную асалоду гэтае адчуваньне. Руху ў яго досыць было, ў сярэдзіне — лёгкага, салодка-павеўнага — і глыбокі навакольны спакой, мякка атуляючы гэты рух, не даваў разьлятацца яму ў прасторы, стаўпляў яго ў нутры, абарачаючы ў пругкую сакавітую радасьць. {{Водступ|2|em}}У прыемна абвеенай хмелем галаве бясконцым плаўным калаўротам перасувалася чарада парваных і ў сьмешным бязладзьдзі прыточаных адзін да аднаго вобразаў: вобразы людзей<noinclude></noinclude> 1vx5abjnuvcudyg74sy78mpni5eaenf 102 124389 288577 2026-06-01T14:19:14Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Пра аўтара |Імёны = Павел |Прозвішча = Салаўёў |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1876 |Месца нараджэння = |ДС = |Месца смерці = |Апісанне = беларускі заоляг |Іншае = |Вікіпедыя = Павел Фёдаравіч Салаўёў |Вікіпедыя2...» 288577 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Павел |Прозвішча = Салаўёў |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1876 |Месца нараджэння = |ДС = |Месца смерці = |Апісанне = беларускі заоляг |Іншае = |Вікіпедыя = Павел Фёдаравіч Салаўёў |Вікіпедыя2 = Павел Салаўёў |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Павел Салаўёў |Першая літара прозвішча = С }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Некаторыя вывады з фэнолёгічных назіраньняў]] // {{Fine|[[Наш край (часопіс)|Наш край]]. — Кастрычнік 1925. — [[Наш край (часопіс)/1925/1|№1]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Заолагі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 3dyont5yfvbl02fhlvhnkn2aayfbn5n 14 124390 288578 2026-06-01T14:19:56Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Павел Фёдаравіч Салаўёў|Павал Салаўёў}} {{DEFAULTSORT:Салаўёў, Павел}} [[Катэгорыя:Катэгорыі аўтараў]]» 288578 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Павел Фёдаравіч Салаўёў|Павал Салаўёў}} {{DEFAULTSORT:Салаўёў, Павел}} [[Катэгорыя:Катэгорыі аўтараў]] 4ttragj4dsxjdwd4lompc1h0jk875yj 14 124391 288579 2026-06-01T14:22:58Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Заалогія]] [[Катэгорыя:Біёлагі]]» 288579 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Заалогія]] [[Катэгорыя:Біёлагі]] 7bjzwdp4h73e22v6nbguudb9b1nur1a 102 124392 288580 2026-06-01T14:33:45Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Пра аўтара |Імёны = Міхаіл |Прозвішча = Эндэ |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1888 |Месца нараджэння = Перм, Пермскі павет, Пермская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 16 красавіка 1932 |Месца смерці = Масква, РСФСР, СССР |Апісанне...» 288580 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Міхаіл |Прозвішча = Эндэ |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1888 |Месца нараджэння = Перм, Пермскі павет, Пермская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 16 красавіка 1932 |Месца смерці = Масква, РСФСР, СССР |Апісанне = беларускі жывапісец, графік і пэдагог |Іншае = |Вікіпедыя = Міхаіл Георгіевіч Эндэ |Вікіпедыя2 = Міхаіл Эндэ |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Mikhail Ende |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Міхаіл Эндэ |Першая літара прозвішча = Э }} == Творы == {{Усе творы}} == Ілюстрацыі == * [[Наш край (часопіс)|Наш край]]. — Кастрычнік 1925—сьнежань 1927. — [[Наш край (часопіс)/1925/1|№1]]—[[Наш край (часопіс)/1924/12|№12 (27)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Мастакі]] [[Катэгорыя:Ілюстратары]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 4b9k86jcwnrfb0jtc1m4d3g8xvzswux 288583 288580 2026-06-01T14:35:29Z Gleb Leo 2440 288583 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Міхаіл |Прозвішча = Эндэ |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1888 |Месца нараджэння = Перм, Пермскі павет, Пермская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 16 красавіка 1932 |Месца смерці = Масква, РСФСР, СССР |Апісанне = беларускі жывапісец, графік і пэдагог |Іншае = |Вікіпедыя = Міхаіл Георгіевіч Эндэ |Вікіпедыя2 = Міхаіл Эндэ |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Mikhail Ende |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Міхаіл Эндэ |Першая літара прозвішча = Э }} == Творы == {{Усе творы}} == Ілюстрацыі == * [[Наш край (часопіс)|Наш край]]. — Кастрычнік 1925—сьнежань 1927. — [[Наш край (часопіс)/1925/1|№1]]—[[Наш край (часопіс)/1924/12|№12 (27)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Мастакі]] [[Катэгорыя:Ілюстратары]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] hw4kg4p0ea3k7ecoyjlyx3xfdeuqwp5 14 124393 288581 2026-06-01T14:34:06Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя}} {{DEFAULTSORT:Эндэ, Міхаіл}} [[Катэгорыя:Катэгорыі аўтараў]]» 288581 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя}} {{DEFAULTSORT:Эндэ, Міхаіл}} [[Катэгорыя:Катэгорыі аўтараў]] pl6rnc00uud6sevc3ex138ykn0yp9x1 104 124394 288585 2026-06-01T16:18:37Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}А ён адзіны тут, адлучаны ад усяго сьвету, адлучаны ад таго, за што жыў, на што траціў сілы свае. Нашто ён каму, — ён непатрэбны цяпер. Таксама, як і яму непатрэбна нічога. Яшчэ момант — і заміж яго будзе нешта няжывое, агіднае. Труп будзе, сьмецьце тр...» 288585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}А ён адзіны тут, адлучаны ад усяго сьвету, адлучаны ад таго, за што жыў, на што траціў сілы свае. Нашто ён каму, — ён непатрэбны цяпер. Таксама, як і яму непатрэбна нічога. Яшчэ момант — і заміж яго будзе нешта няжывое, агіднае. Труп будзе, сьмецьце трухлявае. А закапаюць — ня будзе й таго. Нічога ня будзе…</br> {{gap|2em}}Вось гэта страшна, гэта дух халодзіць, кідае цела ў халодны пот. Нічога ня будзе… Усё было: жыў, адчуваў, думаў. Было «я» — сьвядомае, разумнае. І раптам — нічога. Страшное, халоднае {{разьбіўка|нічога}}. На тым месцы, дзе было гэта сьвядомае «я», дзе адчуваў, пазнаваў сьвет, што абкружае цябе, ураз — пустата на тым месцы. Машына жыцьця, як і раней, круціцца, рухае сваімі магутнымі коламі. І ніхто ня ўгледзіць, ніхто не заўважыць, што няма ў гэтай машыне аднаго малога нязначнага шрубчыка.</br> {{gap|2em}}А ня хочацца, ой як ня хочацца з жыцьцём разлучацца, абарачвацца ў бяздушны, мёртвы кавалак матэрыі.</br> {{gap|2em}}Сьмерць… было калісь слова адно — звычайнае, простае. Не баяўся тады. А цяпер ад гэтага слова, як мігне яно ў думках, халадзее ўсё-чыста і сэрца заходзіцца ў жудаснай млосьці, быццам во-во гатова спыніцца, застыгнуць.</br> {{gap|2em}}Але-ж усе паміраюць? І паміраюць спакойна, ціха, не карожацца ў гэткіх страшэнных перадсьмяротных муках. Пэўна-ж маюць нешта, што робіць нястрашнай ім сьмерць, што кідае сьвет нейкі на<noinclude></noinclude> oegipmf0fhl8xia0xulskl80elni4mx 104 124395 288586 2026-06-01T16:30:12Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «гэты таемны пераход у нябыт. Бог можа? Не, гэта калісь было. Цяпер ужо гэта няглыбокае, другараднае. Нават тым, хто яшчэ нібы верыць у яго, бог не зьяўляецца ўжо тэй усеабдымнай крыніцай, з якой можна чэрпаць духоўную моц, у якой можна знайсьці апраўданьне...» 288586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>гэты таемны пераход у нябыт. Бог можа? Не, гэта калісь было. Цяпер ужо гэта няглыбокае, другараднае. Нават тым, хто яшчэ нібы верыць у яго, бог не зьяўляецца ўжо тэй усеабдымнай крыніцай, з якой можна чэрпаць духоўную моц, у якой можна знайсьці апраўданьне ўсяго-ўсяго, што ёсьць толькі ў сьвеце, нават сьмерці. Не, ёсьць нешта іншае, што ўкладзена ў самую ўроду, у інстынкт чалавека і што дае яму моц прыняць сьмерць бяз страху, бяз болю.</br> {{gap|2em}}Але дзе гэта {{разьбіўка|нешта}}? Як знайсьці яго? Як пазнаць яго розумам чалавецкім?..</br> {{gap|2em}}Ноччу была навальніца. Сьцёбала ў вокны маланка, вострабліскучая, сярдзіта бурчэлі грымоты, злосна будынак трасьлі. У вокнах палахліва шыбы дрынчэлі, і тады здавалася, што нехта ўпарта, настойна дабіваецца ў хату. А дождж ахінуў, пакрыў усё-чыста сваім густым, напружаным шумам.</br> {{gap|2em}}Раговіч за ўсю ноч і вокам ня зьвёў. Ляжаў з шырока расплюшчанымі вачмі — нярухомы, бледны, быццам працяты ўжо подыхам сьмерці. Але жыцьцё яшчэ цьмела ў старым, раслабленым целе. Яшчэ гарэла яго маленькая кволая іскрачка. І гэта жыцьцё ўсёй сілай сваёй змагалася з сьмерцю. Яно не згаджалася з тым, што трэба ўступіць месца сьмерці, яно протэставала супроць гэтага.</br> {{gap|2em}}І цьмянае, зыбкае сьвятло начніка, гарэзьліва перабягаючы па сівому застыгламу твару, выяўляла на ім маўклівую, але цяжкую, страшэнную муку.</br><noinclude></noinclude> kmhks86nxd83uvlm7ex29zapwuau8nc 104 124396 288587 2026-06-01T16:40:14Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>'''5</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2em}}Сягодня лягчэй троху Раговічу. Пасьля навальніцы такое добрае надвор’е. Усё навакол чыстае, радаснае, як вымыты сьвежы тварык дзіцяці. Усё зьзяе ў гарачых праменьнях, усё блішчыць урачыста жыцьцём ма...» 288587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>'''5</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2em}}Сягодня лягчэй троху Раговічу. Пасьля навальніцы такое добрае надвор’е. Усё навакол чыстае, радаснае, як вымыты сьвежы тварык дзіцяці. Усё зьзяе ў гарачых праменьнях, усё блішчыць урачыста жыцьцём маладым.</br> {{gap|2em}}Сёньня больш сілы ў Раговіча. Няма тае млосьці цяжарнае ў целе, тае цягучае слабасьці, што да ложка прыкоўвае, што родзіць страшную думку аб набліжэньні сьмерці.</br> {{gap|2em}}Раговіча радуе гэта. У яго зноў надзея нясьмелая бліскае. А мо’ яшчэ вярнуцца сілы? А мо’ яшчэ хопіць іх, каб адшукаць той цудоўны бальзам, які дасьць збавеньне ад сьмяротнае мукі?</br> {{gap|2em}}Ён сабраў сілы, вышаў на вуліцу. Сеў на ганках, акунуўся з прыемнасьцю ў цёплае сонца. Яно так пяшчотна лашчыць стары зморшчаны твар, такой салодкаю цеплю поўніць недалужнае цела. Агортвае ціхі спакой, вочы самі сабой закрываюцца, галава хіліцца на грудзі. Раговіч пачаў драмаць.</br> {{gap|2em}}Раптам ён пачуў над сабой слабы голас:</br> {{gap|2em}}— Дайце, што вашая ласка, старому, хвораму…</br> {{gap|2em}}Раговіч вочы расплюшчыў. Убачыў проста перад сабою сівага старца. Стаяў ён, сагнуўшыся пад цяжарам сваіх старэцкіх торб, і ўпарта глядзеў на Раговіча, лыпаючы бялясымі, быццам абцягнутымі шызаю плеўкай вачмі. Яго сівая барада спаўзала да самага пояса і надавала яму выгляд патрыарха.</br><noinclude></noinclude> tgumgb23ub0h3h0rm05049o8mhupe2h 104 124397 288588 2026-06-01T16:46:25Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Старац ізноў праказаў:</br> {{gap|2em}}— Дайце што, калі ласка!</br> {{gap|2em}}У голасе старца дый ва ўсім абліччы яго відаць быў глыбокі спакой. Гэта кінулася ў вочы Раговічу. Спакой гэты здаўся яму тым, чаго ў яго не ставала, чаго ён гэтак упарта і з гэткай мука...» 288588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Старац ізноў праказаў:</br> {{gap|2em}}— Дайце што, калі ласка!</br> {{gap|2em}}У голасе старца дый ва ўсім абліччы яго відаць быў глыбокі спакой. Гэта кінулася ў вочы Раговічу. Спакой гэты здаўся яму тым, чаго ў яго не ставала, чаго ён гэтак упарта і з гэткай мукай шукаў. Захацелася пагаварыць з старцам, пранікнуць у нутро яго.</br> {{gap|2em}}— Сядай, дзядулька, адпачні троху.</br> {{gap|2em}}Старац сеў поплеч, зьдзеў свае торбы і вольна ўздыхнуў, выпрастаўшы сярэдзіну і выставіўшы к сонцу свае сьлязьлівыя вочы. Ён хутка разгаварыўся, стаў расказваць пра сваё жыцьцё.</br> {{gap|2em}}Раговіч слухаў і чым далей, тым больш і больш абураўся, з нецярплівасьцю чакаў, што далей. Ён знаходзіў у жыцьці старца так многа блізкага, падобнага на тое, што сам перажыў. Здавалася, што вось раскажа ўсё старац, і зразумелым, ясным стане ўсё тое, што гняло дасюль, што пужала таемнасьцю.</br> {{gap|2em}}А старац цягнуў сваім аднамерным, рыпучым, як старое расшчэпленае дрэва, голасам:</br> {{gap|2em}}— Цяжка было. Зямля неўрадлівая, дый мала яе. Але працаваў, колькі сіл было, стараўся, каб пракарміць дзетак, каб выгадаваць, вывесьці ў людзі, даць ім долю. Бывала, ужо сам не даясі, не дап’еш, а дзетак накорміш. Ну, і, дзякуй богу, не прапалі. Сяк-так прабіліся. Дзеткі павырасьлі, прыстроіў усіх. На зямлю троху ўзьбіліся, хадзяйства паставілі…</br><noinclude></noinclude> 8zstmztnsq2vnee8j3v5l9dfax79358 104 124398 288589 2026-06-01T16:54:51Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}«Вось і я так, — думаў Раговіч, — працаваў увесь век. Не для сябе, для дзетак. Так, для дзетак, бо ўсе, за каго змагаўся, гэта ж адна сям’я, адзін род. Жыў для дзетак, каб вывесьці ў людзі іх, каб даць ім долю. І што-ж, вывелі ў людзі, далі долю. А цяпер што...» 288589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}«Вось і я так, — думаў Раговіч, — працаваў увесь век. Не для сябе, для дзетак. Так, для дзетак, бо ўсе, за каго змагаўся, гэта ж адна сям’я, адзін род. Жыў для дзетак, каб вывесьці ў людзі іх, каб даць ім долю. І што-ж, вывелі ў людзі, далі долю. А цяпер што? Цяпер сьмерць прышла, і ўсё гіне. Нашто яно ўсё, калі мяне ня будзе, калі заміж мяне месца пустое застанецца».</br> {{gap|2em}}Старац тымчасам змоўк і сядзеў нярухома, упяўшы погляд некуды ў пусты прасьцяг. Мо’ думаў што, успамінаў, мо’ проста грэўся на сонцы. І твар яго цьмяны, зямлісты, выяўляў глыбокі, ціхі спакой. Раговіч глядзеў на яго й думаў:</br> {{gap|2em}}«Чаго ён спакойны такі? Няўжо ён ня ведае, што яго ўжо пільнуе страшная сьмерць, што ён асуджан ужо? Няўжо сьмерць яго ня пускае?»</br> {{gap|2em}}Хацеў спытацца ў самога старца — і ніяк ня важыўся. Гарэла надзея, што пачуе нешта вялікае, важнае, што асьвятліць яму ўсё, і разам з тым баяўся, каб не адказаў старац чаго-небудзь дробнага, непатрэбнага. Мо’ пра бога што скажа? Гэта так неразумна, так дзіка. Гэта яго не здаволіць ні-ні.</br> {{gap|2em}}Урэшце спытаўся ён:</br> {{gap|2em}}— Дзед, а ці думаў ты аб сьмерці? Ці чакаеш яе?</br> {{gap|2em}}Старац і не зварухнуўся.</br> {{gap|2em}}— Сьмерць? Нешта ня йдзе, не прыбірае косьці старыя… Чакаю, няўжо-ж не… Пара ўжо. Чаго-ж капціць сьвет? Дзетак прыстроіў, даў ім парадак, хадзяйства наладзіў… А што-ж яшчэ больш? Цяпер і<noinclude></noinclude> afgl0mbbj7twhjv001di7e2yfg6z9lx 104 124399 288590 2026-06-01T17:04:00Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «памерці можна спакойна. Эх, толькі нешта ўсё ня прыходзіць, марудзіць гэтая сьмерць…</br> {{gap|2em}}А чаму ты, дзед, з дзяцьмі ня жывеш?</br> {{gap|2em}}— Ат, не захацеў. Сам не захацеў. Нашто замінаць ім, глуміць лішнюю скарынку хлеба. Знаю, што жывуць добра, што праца...» 288590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>памерці можна спакойна. Эх, толькі нешта ўсё ня прыходзіць, марудзіць гэтая сьмерць…</br> {{gap|2em}}А чаму ты, дзед, з дзяцьмі ня жывеш?</br> {{gap|2em}}— Ат, не захацеў. Сам не захацеў. Нашто замінаць ім, глуміць лішнюю скарынку хлеба. Знаю, што жывуць добра, што праца мая не прапала — і спакоен, ня трэба мне больш нічагутка. Абы сьмерці прыждацца… Ну, трэба пасунуцца.</br> {{gap|2em}}Раговіч махінальна выняў монэту і даў старцу. Ня бачыў, як ён сабраўся, пашоў, ня бачыў цяпер нічога, што дзеецца вокал. Ліхаманкава запрацавалі старыя мазгі, завіхрыліся думкі калаўротам пярэстым.</br> {{gap|2em}}… Дык вось яно ў чым!.. Вось што дае яму гэты спакой! Вось што з сьмерцю яго пагадзіла! «Дзетак прыстроіў, хадзяйства наладзіў… што-ж яшчэ больш?». Ён ня жыве ўжо… тут ня жыве, у сваім старым, бясьсільным целе. Ён жыве там, дзе «дзетак прыстроіў, хадзяйства наладзіў», дзе яго праца, дзе скутак жыцьця яго, дзе працяг гэтага жыцьця. І гэты працяг жыцьця — ён не памрэ, ён астанецца. У ім будзе жыць гэты просты спакойны старац нават і пасьля таго, як закапаюць яго старое недалужнае цела…</br> {{gap|2em}}— Дык во яно што! Во што дае гэты спакой!</br> {{gap|2em}}І пачуў Раговіч тады, што знайшоў тое, чаго шукаў, што яшчэ момант — і будзе ў яго ў самога той вялікі спакой, тая згода са сьмерцю, прыняцьце яе бяз страху, бяз болю.</br><noinclude></noinclude> qjfqozqgizov6h63s4a4pw48ow01pa2 104 124400 288591 2026-06-01T17:23:00Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}… Так, гэта правільна. Справа ўся ў тым, каб не замыкацца ў сваё вузкае «я», каб трымаць сувязь з «дзеткамі», з «хадзяйствам», каб жыць ня тут, дзе гніе старое, слабае цела, а там, дзе ўкладзена праца, дзе скутак жыцьця ўсяго. Зьліцца трэба, злучыцца і...» 288591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}… Так, гэта правільна. Справа ўся ў тым, каб не замыкацца ў сваё вузкае «я», каб трымаць сувязь з «дзеткамі», з «хадзяйствам», каб жыць ня тут, дзе гніе старое, слабае цела, а там, дзе ўкладзена праца, дзе скутак жыцьця ўсяго. Зьліцца трэба, злучыцца істотай усёй з «дзеткамі», з «хадзяйствам», з тым, ува што ўклаў усяго сябе, свае сілы, розум, імкненьні. Там трэба жыць — і жыцьцё тое вечнае.</br> {{gap|2em}}— У мяне-ж таксама дзеткі. Многа іх ёсьць. Ня ўсе яшчэ прыстроены, але я зрабіў усё, што толькі мог, каб «прыстроіць» іх, даць ім долю. І «хадзяйства» наладзілі… А цяпер — хай сабе сьмерць прыбірае цела старое. Яно непатрэбна, яно толькі замінае.</br> {{gap|2em}}Лёгка стала Раговічу. На зморшчаным твары засьвяцілася шчасная ўсьмешка.</br> {{gap|2em}}Аднаго-б толькі хацеў ён цяпер. Яшчэ раз зірнуць перад сьмерцю на дзетак сваіх, на «хадзяйства». Зірнуць, каб і целу старому лягчэй было, каб уцеха была на астатнія дні.</br> {{gap|2em}}Ён раптам устаў. Пастаяў з момант, быццам разважаючы нешта, і потым паціху, ледзь пераступаючы слабымі нагамі, пакавыляў па вуліцы. <center>'''6</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2em}}Ён узьняўся, успоўз на высокія ганкі зялёнага чыстага доміка, у якім зьмяшчаўся дзіцячы дом. Ён быў тут раней, ён знаў гэты дом. І яго таксама тут зналі.</br><noinclude></noinclude> qxfag8tk86ot41xjkocv5ioxamzkh8j 104 124401 288592 2026-06-01T17:30:10Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Першая стрэла яго адна кіраўніца — маладая, сьвежая дзяўчына. Яна зірнула на яго няўцямным поглядам.</br> {{gap|2em}}— Дзядзька Раговіч!..</br> {{gap|2em}}Відаць, зьдзівіў яе нечаканы прыход яго і таксама той нязвычайны выраз, тое здаволеньне, шчасьце, якое вяс...» 288592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Першая стрэла яго адна кіраўніца — маладая, сьвежая дзяўчына. Яна зірнула на яго няўцямным поглядам.</br> {{gap|2em}}— Дзядзька Раговіч!..</br> {{gap|2em}}Відаць, зьдзівіў яе нечаканы прыход яго і таксама той нязвычайны выраз, тое здаволеньне, шчасьце, якое вясёлкай грала па яго твары. Раговіч заўважыў яе задзіўленьне.</br> {{gap|2em}}— Старому захацелася дзетак убачыць, пагутарыць з імі… хе-хе… А даўно ўжо ня быў тут у вас. Як-жа вы маецеся?</br> {{gap|2em}}— Нічога, дзядзька Раговіч, дзякую… Дык пойдзем у сад, там усе дзеці. Дайце, я памагу вам…</br> {{gap|2em}}— Нічога, нічога… кіньце. Яшчэ троху трымаюць старыя косьці…</br> {{gap|2em}}Вышлі ў сад. Там, сярод зеляніны, жывымі кветкамі мітусіліся дзеці. Як убачылі Раговіча, прысыпалі зараз. Сьмелыя, гаваркія. Падбеглі, апанавалі з усіх бакоў сваёй балбатнёй — званочкамі срэбнымі.</br> {{gap|2em}}Раговіч сеў на лаўку, пасадзіў на калені двух маленькіх карузьлікаў. Рэшта абчапілі, абкружылі ўсяго жывым пекным вянком.</br> {{gap|2em}}Раговіч глядзеў на дзетак, слухаў іх говар вясёлы і адчуваў, як у старым, ачарсьцьвелым сэрцы родзіцца новае гарачае пачуцьцё, якога ня знаў ён да гэтай пары. Гэтыя маленькія людзі з яснымі вочкамі, у якіх так чыста адбіваецца блакіт далёкага неба, якія так шчодра пырскаюць маладым сакавітым<noinclude></noinclude> p6jd8nh6dsg5yvo3hqy6s4dvltjf2hf 104 124402 288593 2026-06-01T17:40:00Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «жыцьцём, — гэтыя маленькія людзі былі такімі дарагімі, такімі роднымі, блізкімі. Здавалася, яны ўсе — частка самога яго; здавалася, кожны з іх носіць у сабе кавалак яго ўласнага жыцьця, яго асабовага «я». У парыўчатым захапленьні ён цалаваў альняныя сук...» 288593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>жыцьцём, — гэтыя маленькія людзі былі такімі дарагімі, такімі роднымі, блізкімі. Здавалася, яны ўсе — частка самога яго; здавалася, кожны з іх носіць у сабе кавалак яго ўласнага жыцьця, яго асабовага «я». У парыўчатым захапленьні ён цалаваў альняныя сукрыстыя галоўкі дзяцей і шапялявіў усё няслухмянымі вуснамі.</br> {{gap|2em}}— Дзеткі, дзетачкі… дзеткі мае… дарагія, родныя…</br> {{gap|2em}}Яго нутро было поўна глыбокага магутнага шчасьця, такога шчацьця, якое ахапляе ўсю істоту, якое вышэй за жыцьцё, якое мацней за сьмерць. У гэты момант яму хацелася сабраць усіх дзяцей са ўсяго сьвету, усіх абняць, цалаваць і сказаць ім:</br> {{gap|2em}}— Жывеце, будуйце жыцьцё, будуйце «хадзяйства». Я тож буду жыць, буду жыць з вамі, у вас. Я не памру, бо я знайшоў тое, перад чым сьмерць — слабая, бясьсільная цацка…</br> {{gap|2em}}Потым ён гаварыў з дзяцьмі. Ён спытаўся ў іх:</br> {{gap|2em}}— Дзеткі, ці помніце вы Ільліча?</br> {{gap|2em}}— Дзядульку Ільліча? О, помнім, вядома, што помнім!..</br> {{gap|2em}}І блакітныя вочкі наліліся задуменнай сур’ёзнасьцю.</br> {{gap|2em}}— А ці будзеце вы слухаць свайго дзядульку Ільліча? Ці будзеце рабіць так, як ён нас вучыў?</br> {{gap|2em}}І ціхім подыхам ветрыку праляцела па дзіцячых вуснах:</br> {{gap|2em}}— Будзем!</br><noinclude></noinclude> g406owsafu0x450fs30204kawlsllrz 104 124403 288594 2026-06-01T17:53:27Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}А карузьлік малы, што сядзеў на каленах у Раговіча і махаў невялічкімі граблямі, ні з таго ні з сяго пракульдаячыў, вусны надуўшы:</br> {{gap|2em}}— Я булзуя, во, глаблямі ў пуза…</br> {{gap|2em}}Паветра зазьвінела чыстым празрыстым сьмехам.</br> {{gap|2em}}Харобры кар...» 288594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}А карузьлік малы, што сядзеў на каленах у Раговіча і махаў невялічкімі граблямі, ні з таго ні з сяго пракульдаячыў, вусны надуўшы:</br> {{gap|2em}}— Я булзуя, во, глаблямі ў пуза…</br> {{gap|2em}}Паветра зазьвінела чыстым празрыстым сьмехам.</br> {{gap|2em}}Харобры карузьлік засароміўся, вочкі ўтупіў. А Раговіч раптам заплакаў. Заплакаў, захліпаў, як дзіцянё. Сьлёзы павадкамі пацяклі па глыбокіх зморшчках, на жоўты пясок закапалі чыстымі, буйнымі кроплямі. І ўсё шаптаў скрозь нэрвовае хліпаньне:</br> {{gap|2em}}— Дзетачкі… дзеці…</br> {{gap|2em}}А дзеткі ўзіраліся на яго шырока расплюшчанымі вачмі, поўнымі задзіўленьня. Дзіўна было ім, чаго заплакаў раптам гэты вялікі сівы чалавек. А той карузьлік, што сядзеў з граблямі, устаў у яго на каленях і нясьмела, нязграбна пагладзіў змочаны сьлязьмі твар.</br> {{gap|2em}}— Ціху, дзядулька, ня плац!.. А то цёця цукелкі ня дасьць…</br> {{gap|2em}}У гэты час выбліснула сонца. Яго схавалі былі сукрыстыя, мяккія хмаркі, мабыць хацелі, вяртухі, папудрыць свае берагі залатою дармоваю пудрай, падчапурыцца. Але сонца іх растурхала, прабілася спрытнымі космамі, падглядзела, вока прыжмурыўшы, сад і кінулася туды гарачай патокай. Падзівавацца хацела на дзіўнае зьявішча.</br> {{gap|2em}}Плакаў стары сівы дзед. Сьмешна так, голасна. Румзаў, як дзяцёнак малы. А дзеці яго сунімалі.<noinclude></noinclude> tqtk63vmk5ygnqsm4kemxl9jo9x4ve3 104 124404 288595 2026-06-01T17:59:03Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Дзеці пяшчотна, ласкава гладзілі яго валасы-кудзелю, закураную дымам гадоў. Былі ў іх вочы вялікія, ціхія і калі сонца ў іх зазірнула, дык вільготнымі іскрамі бліснула, бо ў дзіцячых вачох, поўных няўцямнасьці, тож былі сьлёзы.</br> {{gap|2em}}Сонца ярчэй вочы в...» 288595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>Дзеці пяшчотна, ласкава гладзілі яго валасы-кудзелю, закураную дымам гадоў. Былі ў іх вочы вялікія, ціхія і калі сонца ў іх зазірнула, дык вільготнымі іскрамі бліснула, бо ў дзіцячых вачох, поўных няўцямнасьці, тож былі сьлёзы.</br> {{gap|2em}}Сонца ярчэй вочы вытрашчыла. Прыпала да зямлі, дзівавалася. Потым прачула, відаць, што няпрыстойны тут яго гарэзьлівы спрыт. Засаромілася, схавалася моўчкі за хмарку. А як зноў спадкрадня адным вокам зірнула, то ўбачыла:</br> {{gap|2em}}Раговіч сядзеў ужо на траве, абкружаны жывым, пекным вянком. З гарачым натхненьнем глядзеў некуды ўперад, у далеч бязьмежную, сінюю. І гаварыў. Гаварыў без канца, рыпеў аднастайным старчаскім голасам.</br> {{gap|2em}}Ён успамінаў. Разгортваў даўгую-даўгую стужку пражытага. Ён хацеў выкласьці ўсё сваім дзеткам. Усё, усё-чысьценька. Каб не асталося нічога, каб ня зьнесьці з сабой у магілу чаго. Хацеў сваё «я», істоту сваю пераліць у гэта жыцьцё, якое ня мае пачатку, канца, якое сьмерці ня мае, не баіцца сьмерці.</br> {{gap|2em}}Ён павінен астацца ў жыцьці. Ён астанецца ў ім, не памрэ. Сьмерць — гэта-ж слабая, бясьсільная цацка.</br> {{gap|2em}}Ішоў дахаты ўжо надвячоркам. Праводзілі дзеці шумліваю гурмай. Сьмяяліся весела. І сам ён сьмяяўся, жартаваў.</br><noinclude></noinclude> ssgy4dfh7gxf3ybgc7kdu37akfzqzwe 104 124405 288596 2026-06-01T18:01:28Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «</br> {{gap|2em}}Заходзіла сонца. З густа аблітага чырваньню неба спаўзала, хавалася за кругавідам.</br> {{gap|2em}}Мо’ памірала?</br> {{gap|2em}}Ды не. Дзе-ж памірала, калі аставалася тут, на зямлі, сваёй цеплю жывой, сваім духам, што сілу жыцьцёвую творыць, што творыць жыцьц...» 288596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude></br> {{gap|2em}}Заходзіла сонца. З густа аблітага чырваньню неба спаўзала, хавалася за кругавідам.</br> {{gap|2em}}Мо’ памірала?</br> {{gap|2em}}Ды не. Дзе-ж памірала, калі аставалася тут, на зямлі, сваёй цеплю жывой, сваім духам, што сілу жыцьцёвую творыць, што творыць жыцьцё. Дзе-ж яно памірала?..</br> {{gap|2em}}Вось так і чалавек… {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> te3od73qkdtq4nawppiknmra37cxy2m 104 124406 288597 2026-06-01T18:11:25Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|{{разьбіўка|''РАДАСЬЦЬ}}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2em}}Чалавек — гэта вір. Глыбокі і цёмны, дна якога ня ўбачыць. Ня ўбачыць і наогул таго, што дзеецца там, чым жыве таемная глыб гэтага віру.</br> {{gap|2em}}Мы бачым паверхню яго, пералівы д...» 288597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|''РАДАСЬЦЬ}}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2em}}Чалавек — гэта вір. Глыбокі і цёмны, дна якога ня ўбачыць. Ня ўбачыць і наогул таго, што дзеецца там, чым жыве таемная глыб гэтага віру.</br> {{gap|2em}}Мы бачым паверхню яго, пералівы дзівосныя хваль — то буйных, віхурна-ўзьнятых, то дробных і кволых, як пераборы празрыстага ветрыку па струнах ціхае арфы.</br> {{gap|2em}}Мы бачым толькі паверхню, а ў глыб зазірнуць, пранікнуць туды, дзе таемным бяздоньнем зывінулася цемра… О, каб пранікнуць туды! Каб разгарнуць гэты вір і ўбачыць усё, усё-чыста, да самага дна…</br> {{gap|2em}}Або сетку закінуць, каб выняць на сьвет хаця частку таго, што жыве ў таемным бяздоньні…</br> {{gap|2em}}Мо’-б бліснулі сьветлым нябачаным ясныя пэрлы?</br> {{gap|2em}}А мо’ там — глей адзін, ціна, пясок?</br> {{gap|2em}}Часам у пералівах хваль, што скібамі рэжуць паверхню цёмнага віру, мы бачым адбітак насупленых хмар, душным цяжарам навіслых над намі. Тады мы кажам:</br> {{gap|2em}}— Гэта — Сум.</br><noinclude></noinclude> 3lfy0teimdpnydilbgr7cry32eqdfy4 288598 288597 2026-06-01T18:14:45Z RAleh111 4658 288598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|''РАДАСЬЦЬ}}}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2em}}Чалавек — гэта вір. Глыбокі і цёмны, дна якога ня ўбачыць. Ня ўбачыць і наогул таго, што дзеецца там, чым жыве таемная глыб гэтага віру.</br> {{gap|2em}}Мы бачым паверхню яго, пералівы дзівосныя хваль — то буйных, віхурна-ўзьнятых, то дробных і кволых, як пераборы празрыстага ветрыку па струнах ціхае арфы.</br> {{gap|2em}}Мы бачым толькі паверхню, а ў глыб зазірнуць, пранікнуць туды, дзе таемным бяздоньнем зывінулася цемра… О, каб пранікнуць туды! Каб разгарнуць гэты вір і ўбачыць усё, усё-чыста, да самага дна…</br> {{gap|2em}}Або сетку закінуць, каб выняць на сьвет хаця частку таго, што жыве ў таемным бяздоньні…</br> {{gap|2em}}Мо’-б бліснулі сьветлым нябачаным ясныя пэрлы?</br> {{gap|2em}}А мо’ там — глей адзін, ціна, пясок?</br> {{gap|2em}}Часам у пералівах хваль, што скібамі рэжуць паверхню цёмнага віру, мы бачым адбітак насупленых хмар, душным цяжарам навіслых над намі. Тады мы кажам:</br> {{gap|2em}}— Гэта — Сум.</br><noinclude></noinclude> hn2mldb286aeadzl55qzijfv6up8ayv 104 124407 288599 2026-06-01T18:23:02Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}А часам выблісьне сонца, і хвалі заграюць вясёлкай, разарвуць, рассыпяць сонечны бляск у мільёны агнёў-самацьветаў, расьсеюць наўкола шчодраю жменяй іскры гарачыя. Тады мы кажам:</br> {{gap|2em}}— Гэта Радасьць…</br> {{gap|2em}}Сонца бывае рознае. То яно — пал...» 288599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}А часам выблісьне сонца, і хвалі заграюць вясёлкай, разарвуць, рассыпяць сонечны бляск у мільёны агнёў-самацьветаў, расьсеюць наўкола шчодраю жменяй іскры гарачыя. Тады мы кажам:</br> {{gap|2em}}— Гэта Радасьць…</br> {{gap|2em}}Сонца бывае рознае. То яно — палкае, шчырае — прынікае да самай зямлі, сьціскае яе ў сваіх моцных абнімках, цалуе смагла агнёвымі вуснамі. То атуляе нас, песьціць ціхай ласкавай цеплю, сагравае нутро, навязвае спакой. А то дык зусім неяк дзіка, не да-рэчы выгляне з боку, з-за хмар — касавокае — і падражніць, пакпіць над дурным чалавекам.</br> {{gap|2em}}Рознае сонца бывае.</br> {{gap|2em}}І Радасьць бывае розная… <center>'''1</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2em}}Ён зрабіў цяжкае злачынства: ён забіў чалавека.</br> {{gap|2em}}Нашто ён зрабіў гэта? Мо’ хацеў гэтым чаго дасягнуць? Мо’ знайсьці хацеў радасьць?</br> {{gap|2em}}Хто яго ведае. Тады ён ня думаў аб гэтым. Наогул ня думаў. Ні аб чым. Ня мог думаць.</br> {{gap|2em}}У той вечар, як гэта было, горад заплаканы быў. Камяніцы сьлязьмі абмываліся — такія панурыя, чорныя. Яны быццам сабралі з цэлага сьвету шэрую муць і лілі яе ў мокры прагал зарумзанай вуліцы.</br><noinclude></noinclude> eji4f0dg0d69i3rfyiekueuvw76cm46 104 124408 288600 2026-06-01T18:43:23Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Наогул, было ўсё сьлюнявае, нуднае. У такія часіны звычайныя людзі сядзяць у прытульных кватэрах і цешацца ціхім спакоем. Дзе-ж такі знойдзецца дурань, каб шлындаць, як ён, па макроцьці і ўбіраць у сябе журботныя сьлёзы дажджанага вечару!</br> {{gap|2em}}...» 288600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Наогул, было ўсё сьлюнявае, нуднае. У такія часіны звычайныя людзі сядзяць у прытульных кватэрах і цешацца ціхім спакоем. Дзе-ж такі знойдзецца дурань, каб шлындаць, як ён, па макроцьці і ўбіраць у сябе журботныя сьлёзы дажджанага вечару!</br> {{gap|2em}}Таму й вуліцы сёньня надзіва пустыя. Калі-ні-калі прабяжыць простытутка ды праплыве часам нехта пад парасонам, прахлюпае важна галёшамі. А то яшчэ дзьверы піўнушкі расчыняцца, і півам насычаны гоман выпхне на вуліцу колькі фігур. Хістаюцца, палошчаць у дажджы сіплыя галасы.</br> {{gap|2em}}Калі стрэнуцца гулякі вясёлыя, у яго ў думках мігне:</br> {{gap|2em}}«Чаму я сёньня ня п’яны?»</br> {{gap|2em}}Дзіўна зробіцца й шкода.</br> {{gap|2em}}А калі — з парасонам, тады чамусьці ўспомняцца дзіркі ў штанах, у ботах пачуюцца мокрыя ногі і золь мацней цела худое пратне.</br> {{gap|2em}}Самае-ж горшае, калі — простытутка… Наогул — жанчына. Тады-ж сэрца — дык ня стрываць. Яно неяк зьбярэцца ўсё, сьцісьнецца, быццам выскачыць хоча, уцячы. І сам увесь стуліцца, скорчыцца. Здаецца-б — зьнікнуць зусім, праваліцца куды, або змыцца гэтым дажджом, што ўжо да касьцей дабіраецца. Або…</br> {{gap|2em}}Эх, каб яна… Узяць так, сьціснуць, каб хруснулі і косьці… Каб і ў яе, і ў самога дух зацяло, каб упіцца…</br><noinclude></noinclude> o3fqw636wuq5u5veyk9kzj8exj3wsmm 104 124409 288601 2026-06-01T18:58:33Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}І мімаволі кручацца рукі, шукаюць абнімкаў. І мімаволі крывіцца твар у злосна-прагавітую ўсьмешку.</br> {{gap|2em}}Дождж. Золь. Сьцюдзёна.</br> {{gap|2em}}— У-у-у, сьцерва!.. Дражніцца… Корчыць невядома каго… курва!..</br> {{gap|2em}}Стаў на ганку нейкага дому. Знайшоў в...» 288601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}І мімаволі кручацца рукі, шукаюць абнімкаў. І мімаволі крывіцца твар у злосна-прагавітую ўсьмешку.</br> {{gap|2em}}Дождж. Золь. Сьцюдзёна.</br> {{gap|2em}}— У-у-у, сьцерва!.. Дражніцца… Корчыць невядома каго… курва!..</br> {{gap|2em}}Стаў на ганку нейкага дому. Знайшоў вачмі халодны ліхтар і распусьціў змораны погляд у яго кволым міганьні. Не заўважыў адразу, як падышла з боку фігура. Як сказала — хадзем! — тады схапянуўся, зірнуў пад старую хусьцінку.</br> {{gap|2em}}Распухлы твар, размытая хварба. Брыдота…</br> {{gap|2em}}Штурхнуў з усёй сілы.</br> {{gap|2em}}— Пшла!</br> {{gap|2em}}Тая зірнула — і злосна, і жаласна.</br> {{gap|2em}}— Чаго штурхаешся!</br> {{gap|2em}}І па звычаі матам прыбавіла. Зашмурыжыла па мокрай панэлі. Зьнікла.</br> {{gap|2em}}Дождж. Золь. Макроцьце. Па ўсім целе прыкрыя дрыжыкі. А крануцца ня хочацца. Усё роўна няма куды йсьці.</br> {{gap|2em}}Mo’ дахаты?</br> {{gap|2em}}Так, хата ёсьць. Ня хата — куток. Нават цёплы. Але людзі там, многа людзей, — такіх, што гнятуць сваёй прысутнасьцю, што напінаюць у паветры нявідную сетку пільнай варожасьці, якая коліць нэрвы.</br> {{gap|2em}}Так ужо заўсёды выходзіць. А хто вінават? Можа й сам ён? А можа людзі… Усе людзі, увесь сьвет… і яна…</br><noinclude></noinclude> 19gdjm4jobj0q6ommi3ytul259p7wpp 104 124410 288602 2026-06-01T19:05:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Сволач, зьмяя падкалодная!..</br> {{gap|2em}}— Любая, харошая, родная…</br> {{gap|2em}}Каб яе ўбачыць. На рукі ўзяць, цалаваць, мілаваць… Яе вочы… Вунь яны там, дзе ліхтар. Якія ясныя, сьмелыя. І злыя… Ён найчасьцей бачыць злыя…</br> {{gap|2em}}Каб цалаваць гэтыя воч...» 288602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}— Сволач, зьмяя падкалодная!..</br> {{gap|2em}}— Любая, харошая, родная…</br> {{gap|2em}}Каб яе ўбачыць. На рукі ўзяць, цалаваць, мілаваць… Яе вочы… Вунь яны там, дзе ліхтар. Якія ясныя, сьмелыя. І злыя… Ён найчасьцей бачыць злыя…</br> {{gap|2em}}Каб цалаваць гэтыя вочы…</br> {{gap|2em}}— Не, не… Сьцерва, гадзюка!.. І думаць ня варта…</br> {{gap|2em}}Узбурэньне штурханула з месца. Ізноў пачаў шлёпаць па лужынах.</br> {{gap|2em}}Дождж троху сьціх. Цяпер толькі трубы ўцішку палівалі панэль ды дзе-ні-дзе з шумам зрываўся струмень — невядома адкуль — і разьбіваўся аб камень, будзячы ціш звонкім пляскам. Ён трапіў пад адзін гэткі струмень. Здрыгануўся, паслаў некуды моцную лаянку. Пашоў шыбчэй.</br> {{gap|2em}}Ён чуў, што злосьць усё больш і больш забірае нутро. Знаў, што цяпер ужо не гаспадар сам сабе, што цяпер злосьць гэта ім заўладае. І павядзе туды, куды ня трэба ісьці, прымусіць рабіць дурное, недарэчнае.</br> {{gap|2em}}А там ужо злосьці ня будзе. Там горшае будзе. Будзе так, што зробіцца мяккім, агідным, расплывецца, распусьціцца. Будуць сабачыя вочы… Ён заўсёды адчувае, выразна адчувае, калі ў яго вочы пачынаюць агідна масьліцца, плюскаць недалужна і салавець. Якраз, як у сабакі.</br><noinclude></noinclude> lm8f4ssdidse0y9uvvzvaqbqr01jm0y 104 124411 288603 2026-06-01T19:11:43Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Гэта заўсёды бывае. Ён знае гэта і не парадзіць нічога. Бо зазвычай там забярэ яго нешта, заўладае нутром усім, волю скасуе. Заўсёды так…</br> {{gap|2em}}Ён сышоў з галоўнае вуліцы і пакружыў па завулках. Ішоў шпарка. Не глядзеў пад ногі, наўмысьля ступаў...» 288603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Гэта заўсёды бывае. Ён знае гэта і не парадзіць нічога. Бо зазвычай там забярэ яго нешта, заўладае нутром усім, волю скасуе. Заўсёды так…</br> {{gap|2em}}Ён сышоў з галоўнае вуліцы і пакружыў па завулках. Ішоў шпарка. Не глядзеў пад ногі, наўмысьля ступаў проста, шырока, быццам падкрэсьліць хацеў, што цяпер ён сабой не ўладае, што цяпер — усё роўна…</br> {{gap|2em}}А як асталося ўжо блізка, ціха пашоў. Не таму, што заспакоіўся — не… Сэрца нешта дурэць пачало: то спыніцца, быццам замлее, то раптам сарвецца, заскача, затропае. Калісь нехта казаў — нэўроз.</br> {{gap|2em}}— Нэўроз… нэрвы… нэўрасьценія… нэўрал… трасца ўсякая…</br> {{gap|2em}}Падышоў да бакоўкі. Адразу, як пачуў, што завалена, замахнуў кулаком, каб паляпаць са злосьцю, у смак. Але стрымаўся. Часінку падумаў. Потым схапіўся за плот і пераскочыў.</br> {{gap|2em}}Пастаяў на месцы, пакуль не растаў у вушшу глухі мокры гук. Азірнуў уважліва двор.</br> {{gap|2em}}Нікога няма, ніхто ня ўгледзеў.</br> {{gap|2em}}Паціху падышоў да вакна, зазірнуў.</br> {{gap|2em}}З момант стаяў, скамянелы. Ногці балюча ўцяліся ў далоні — так моцна кулакі сьціснуў. Нахіліўся ўперад, да самае шыбы тварам прынік. У горле даўка застраў прыдушаны крык. Ледзь-ледзь стрымаў яго. Прамычэў толькі, як зьвер.</br> {{gap|2em}}Потым ад вакна адарваўся, сеў на мокрую лаўку!</br><noinclude></noinclude> hyxnlpg1ptuvllvjdrdung5fjwiu8sm 104 124412 288604 2026-06-01T19:17:22Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Буду чакаць. Няпраўда, дачакаюся… іш ты… Добра, пастой…</br> {{gap|2em}}І ўвесь час паўтараў у думках пагрозы. Так лягчэй было, гэта затупляла боль. Але часамі балюча-яскравым малюнкам прарывалася тое, што бачыў там, за вакном. Тады па целе едкаю хваля...» 288604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}— Буду чакаць. Няпраўда, дачакаюся… іш ты… Добра, пастой…</br> {{gap|2em}}І ўвесь час паўтараў у думках пагрозы. Так лягчэй было, гэта затупляла боль. Але часамі балюча-яскравым малюнкам прарывалася тое, што бачыў там, за вакном. Тады па целе едкаю хваляй прабягала турбота. Трудна ўседзець было. Варушыўся, як на вугальлі.</br> {{gap|2em}}Прашло многа часу. Можа сапраўды й ня многа, але-ж яму цяпер мінуты за гадзіны здаваліся. Ды за даўгія-даўгія гадзіны.</br> {{gap|2em}}Урэшце, пачуліся крокі ў сенцах. Ён схапіўся, прытоіўся. Падаўся наперад, застыгнуў, замлеў. Толькі пальцы нэрвова перабіраліся, як кіпці ў дзікага зьвера, гатовага кінуцца на ахвяру.</br> {{gap|2em}}Расчыніліся дзьверы, матнуўся пасмай шырокай сноп сьвету, расплыўся ў макроцьці.</br> {{gap|2em}}Галасы. Гутарка. Разьвітаньне, мусіць. Потым — высокая фігура на ганках. Да болю знаёмая і нялюбая. Падпявае пад нос:</br> {{gap|2em}}— Трам-тара-рам-там… ці-та-там…</br> {{gap|2em}}Кінуцца на яго, упіцца зубамі ў здаволены твар, разарваць гэта горла, каб не дражніла самапэўненай песенькай!</br> {{gap|2em}}А той і стаяў яшчэ, як наўмысьля. Прыслухоўваецца. Мо’ пачуў ворага?</br> {{gap|2em}}Пашоў. Не пяе ўжо, а сьвішча.</br> {{gap|2em}}— Фю-цю-цю… фю-цю-цю…</br><noinclude></noinclude> 19en4w6du1puk8esyfvu42sx24q5lm4 104 124413 288605 2026-06-01T19:23:47Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Брыдота… Сьвішча яшчэ, быццам падсьміхваецца.</br> {{gap|2em}}Ляпнула бакоўка. Крокі — на вуліцы ўжо, зусім заміраюць.</br> {{gap|2em}}— Гэта-ж я… прапусьціў… пусьціў…</br> {{gap|2em}}І сам дзівіўся, чаму так вышла. Абмяк. Але зараз успомніў яе і зноў загарэўся. Пады...» 288605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Брыдота… Сьвішча яшчэ, быццам падсьміхваецца.</br> {{gap|2em}}Ляпнула бакоўка. Крокі — на вуліцы ўжо, зусім заміраюць.</br> {{gap|2em}}— Гэта-ж я… прапусьціў… пусьціў…</br> {{gap|2em}}І сам дзівіўся, чаму так вышла. Абмяк. Але зараз успомніў яе і зноў загарэўся. Падышоў да дзьвярэй, ірвануў за клямку. Пашоў.</br> {{gap|2em}}Яна ўжо клалася спаць, разьдзявалася. Дурная, чаму-ж дзьверы не заваліла за палюбоўнікам!</br> {{gap|2em}}Яна адразу спалохалася. Ён заўважыў гэта, ён умее сачыць за тварам яе. Але-ж яна не такая, каб паказаць сваё замяшаньне. Яна стрымала сябе і зусім бязуважнай зрабілася. Быццам яе ані-ні ня турбуе, што ён к ёй прышоў.</br> {{gap|2em}}О, яна хітрая, яна — зьмяя! Нават не захінулася. Так і сядзела на ложку бяз кофтачкі, з голымі рукамі. О, гадзюка! Думала — разьмякне ён, распусьціцца так, як заўсёды… Э, не! Сёньня ён не такі. Пачакай, галубка, пабачыш!..</br> {{gap|2em}}Сеў на крэсла к сталу, затарабаніў пальцамі. Хацеў яшчэ й засьвістаць, ды ўспомніў таго, брыдкім здалося.</br> {{gap|2em}}— Ну, чаго ты прышоў?</br> {{gap|2em}}Пытаецца. Быццам ня ведае…</br> {{gap|2em}}— Начаваць прышоў да цябе, во чаго…</br> {{gap|2em}}— Што начаваць? Ха-ха!.. У мяне не гасьцініца…</br><noinclude></noinclude> e2kap1jninqkkk9nla43wezqf7c73hp 0 124414 288606 2026-06-01T19:31:12Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Сьмерць | аўтар = Міхась Зарэцкі | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На чыгунцы (1928)/Дзіўная|Дзіўная]] | наступны = [[На чыгунцы (1928)/Радасьць|Радасьць]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: Сь...» 288606 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сьмерць | аўтар = Міхась Зарэцкі | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На чыгунцы (1928)/Дзіўная|Дзіўная]] | наступны = [[На чыгунцы (1928)/Радасьць|Радасьць]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Сьмерць (Зарэцкі)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="На чыгунцы (1928).pdf" from="187" to="213" /> {{Выроўніваньне-канец}} 4iin2te8cjia3ovcsf0b3kscducysap 104 124415 288607 2026-06-01T19:31:38Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 288607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}— Хіба ня ўсім можна?</br> {{gap|2em}}— Мабыць і можна каму, але не такому, як ты… Ну, марш, спаць хочацца…</br> {{gap|2em}}І пачала далей разьдзявацца.</br> {{gap|2em}}О, нашто яна гэта рабіла! Нашто спадзявалася так на сябе!</br> {{gap|2em}}Ён больш ня стрываў. Ён кінуўся на яе, няпрытомны. Шалёная страсьць зьлілася з шалёнаю злосьцю і затапіла ўсё чалавечае. Астаўся зьвер.</br> {{gap|2em}}Ён прыпаў дрыжачымі вуснамі к вуснам яе і адначасна акасьцянелымі пальцамі, як абцугамі, сьціснуў адкрытую шыю.</br> {{gap|2em}}Яна трапяталася, хацела вырвацца. Дзе там! Выпусьціў тады, які апошні раз здрыганулася і абвяла ў яго на руках.</br> {{gap|2em}}Адышоўся, сеў ля стала.</br> {{gap|2em}}Змора... змора... змора... Ні страху, ні жа- ласьці. Бязуважнасьць глыбокая.</br> {{gap|2em}}Так сядзеў поўгадзіны. Потым узьняў погляд і азірнуў няўцямна пакой. Зірнуў наўмысьля ў люстэрка 1 аслупянеў.</br> {{gap|2em}}Кроў... на вуснах кроў... у яго. Адкуль яна?</br> {{gap|2em}}— А-а-а...</br> {{gap|2em}}Быццам успомніў, задрыжэў увесь-чыста. Пачаў азірацца спалохана, як загнаны зьвер. Адна думка цяпер о заняла ус усю істоту:</br> {{gap|2em}}— Ці бачыў хто? Ці зловяць?..</br><noinclude></noinclude> by6brgcxik5bqirocj5krdcba27x0az 288642 288607 2026-06-02T07:49:01Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 288642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}— Хіба ня ўсім можна?</br> {{gap|2em}}— Мабыць і можна каму, але не такому, як ты… Ну, марш, спаць хочацца…</br> {{gap|2em}}І пачала далей разьдзявацца.</br> {{gap|2em}}О, нашто яна гэта рабіла! Нашто спадзявалася так на сябе!</br> {{gap|2em}}Ён больш ня стрываў. Ён кінуўся на яе, няпрытомны. Шалёная страсьць зьлілася з шалёнаю злосьцю і затапіла ўсё чалавечае. Астаўся зьвер.</br> {{gap|2em}}Ён прыпаў дрыжачымі вуснамі к вуснам яе і адначасна акасьцянелымі пальцамі, як абцугамі, сьціснуў адкрытую шыю.</br> {{gap|2em}}Яна трапяталася, хацела вырвацца. Дзе там! Выпусьціў тады, які апошні раз здрыганулася і абвяла ў яго на руках.</br> {{gap|2em}}Адышоўся, сеў ля стала.</br> {{gap|2em}}Змора… змора… Адна змора… Ні страху, ні жаласьці. Бязуважнасьць глыбокая.</br> {{gap|2em}}Так сядзеў поўгадзіны. Потым узьняў погляд і азірнуў няўцямна пакой. Зірнуў наўмысьля ў люстэрка і аслупянеў.</br> {{gap|2em}}Кроў… на вуснах кроў… у яго. Адкуль яна?</br> {{gap|2em}}— А-а-а…</br> {{gap|2em}}Быццам успомніў, задрыжэў увесь-чыста. Пачаў азірацца спалохана, як загнаны зьвер. Адна думка цяпер заняла ўсю істоту:</br> {{gap|2em}}— Ці бачыў хто? Ці зловяць?..</br><noinclude></noinclude> bmremchwk81gcoehsa703ev8y86qf1t 104 124416 288609 2026-06-01T21:05:48Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="Гутарка"/>{{Цэнтар|'''Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі [[Аўтар:Павел Аляксюк|П. {{Разьбіўка|Алексюком}}]].'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}На рад нашых пытаньняу п. Аляксюк сказау вось што: {{Водступ|2|em}}Вялікае дзело будаваньня нашай нацыяналь...» 288609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" />{{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Цэнтар|'''Няхай жыве Пагоня на браме Незалежнай Беларусі!'''|памер=160%}} {{Накіравальная рыса||height=1px}}</noinclude><section begin="Гутарка"/>{{Цэнтар|'''Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі [[Аўтар:Павел Аляксюк|П. {{Разьбіўка|Алексюком}}]].'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}На рад нашых пытаньняу п. Аляксюк сказау вось што: {{Водступ|2|em}}Вялікае дзело будаваньня нашай нацыянальнай Арміі стаіць на цьвёрдым і пэўным грунце. {{Водступ|2|em}}Наагул трэба прыдаць вялізнае значэньне гэтаму дэкрэту Начальніка Польскай Даиржавы з боку агульна-політычнага. Гэты акт пекна гаворыць аб тэй шчыра-прыязнай нам політыцы, якую вядзе Галава Польскай Дзяржаны; ен праконывае ў яго здэцыдаваным рашэньні памагчы беларускаму народу здабыць незалежнае істнананьне. Шмат у гэтай справе залежыць і ад нас: трэба зусім рашуча уразумець наша палажэньне і выразна сказаць, што толькі у цеснай лучнасьці з маладой Польскай Дзяржавай, толькі ў супольнай працы, будаўніцтве і барацьбе з супольнымі ворагамі, пагражаючымі нашаму істнаваньню мы дойдзем да сваей канешнай мэты: адбудаваньня Беларусі. Гарантыяй гэтага будзе [[Аўтар:Язэп Пілсудскі|Пілсудзкі]] і наша армія. {{Водступ|2|em}}Вайсковая Камісія мае дзьве найважнейшыя мэты: вярбоўка жаўнера — {{Абмылка|ахвотніаа|ахвотніка}} і нацыянальнае гадаваньне войска. І тое, і другое заданьне яна будзе выпаўняць, стоячы цьверда на грунце нацыянальным і памятуючы што справа ня ў колькасьці таго элементу, які ўвойдзе ў армію. {{Водступ|2|em}}Афіцэрскі, асабліва падафіцэрскі склад — гэта цэмэнт арміі. Камісія будзе пільнаваць таго, каб не праніклі да нас нашы ворагі, або кар‘ерысты, каторых нічога ня вяжа з беларускасьцю. Самая шырокая агітацыя вайсковай справы на нашай вёсцы, навадненьне яе брашурамі, адозвамі і іншым друкаваным матэр‘ялам будзе так-сама нашым важным заданьнем. {{Водступ|2|em}}Армія беларуская ‘і ніводнага слова ў камандзе з першага моманту яе жыцьця ня будзе у чужацкай мове. Усе беларускае: каманда, статуты, дзелаводства. {{Водступ|2|em}}З гэтай мэтай спэцыяльная падкамісія дужа інтэнсіуна працуе над перакладам на беларускую мову усіх патрэбных статутау. Часць з іх ужо гэтымі днямі пачне друкавацца. {{Водступ|2|em}}Мы будзем працаваць побач з польскай уладай вайсковай і цывільнай, і трэба зусім шчыра сказаць, што наша шырокая работа будзе магчыма толькі пры шчырасьці і прыхільнасьці да яе гэтай улады. Я цьверда веру, што гэта будзе так, што шчырае жаданье Я. Пілсудзкага будзе праводзіцца на мясцох. Мы не заплюшчываем вачэй на тую сільную опозыцыю, якую спаткаем у колах „тоже белоруссов“, якія будуць варочаць тэрмінамі „польская интрига“, „польская армія“. {{Водступ|2|em}}Нам гэта не страшна: сялянство хутка зразумее дзе прауда; мы прымем усе меры, каб адкрыць праудзівую скуру гэтых паноў і, сьмею Вас заверыць, {{Абмылка|паводзем|павядзем}} з {{Абмылка|імія|імі}} самую рашучую барацьбу. [[Файл:Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920). Узор 4.png|100px|center]] <section end="Гутарка"/> <section begin="Дзесяць"/>{{Цэнтар|'''Дзесяць прыказаньняу для беларускага жаунера..'''|памер=160%}} {{Цэнтар|I.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|К|140%}}алі ты праваслаўны, — ня думай, што ты расіец. Калі ты каталік, — ня думай, што ты паляк. Ведай, што ты беларус, і гавары усюды толькі пабеларуску, бо гэта — твая родная мова, мова тваіх бацькоў і дзядоў. Хто саромеецца сваей роднай мовы, той ня сын свайго краю, той нявольнік у чужых і здрайца свайму народу. Твой край, народ і мова ня горшые за іншые краі, народы і мовы. {{Цэнтар|II.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Ш|140%}}ануй гонар і волю Беларусі. Будзь шчырым абаронцам сваей зямлі. Смела ваюй з тымі, хто хоча забраць така гасподу. Калі хочаш сам быць гаспадаром сваей працы, дык ты павінен, як усе іншые народы, не баючыся сьмерці, са зброяй у руках пайсьці на ворага, каторы забірае тваю зямлю. А калі пабаішся сьмерці і пусьціш ворага да сябе, дык ён заваюе твой край, і ты ў яго, як парабак пойдзеш на сьмерць, бараніць чужые інтарэсы, як ты і дагэтуль праліваў кроў за чужых. {{Цэнтар|III.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}ы павіння кразумець, што воля — гэта ня ёсьць грабаваць, адбіраць чужую ўласнасьць і ня слухаць разумнейшых людзей. Хто гэтак робіць — даводзіць свой край да голаду і няшчасьця, паганіць сваё імя і дапамагае няволі. Праўдзівая і разумная воля робіць у краі парадак, папраўляе дабрабыт усіх людзей, каб яны былі ўсе роўные, сытые і добра адукаваные і каб карысталі самі з сваей працы. Гэта можа быць толькі тады, калі адважна будзеш ваяваць.<section end="Дзесяць"/><noinclude></noinclude> taz55ewidppacdinp8do4n3i7ybs0jj 288640 288609 2026-06-02T06:49:56Z Gleb Leo 2440 288640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" />{{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Цэнтар|'''Няхай жыве Пагоня на браме Незалежнай Беларусі!'''|памер=160%}} {{Накіравальная рыса||height=1px}}</noinclude><section begin="Гутарка"/>{{Цэнтар|'''Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі [[Аўтар:Павел Аляксюк|П. {{Разьбіўка|Алексюком}}]].'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}На рад нашых пытаньняу п. Аляксюк сказау вось што: {{Водступ|2|em}}Вялікае дзело будаваньня нашай нацыянальнай Арміі стаіць на цьвёрдым і пэўным грунце. {{Водступ|2|em}}Наагул трэба прыдаць вялізнае значэньне гэтаму дэкрэту Начальніка Польскай Даиржавы з боку агульна-політычнага. Гэты акт пекна гаворыць аб тэй шчыра-прыязнай нам політыцы, якую вядзе Галава Польскай Дзяржаны; ен праконывае ў яго здэцыдаваным рашэньні памагчы беларускаму народу здабыць незалежнае істнананьне. Шмат у гэтай справе залежыць і ад нас: трэба зусім рашуча уразумець наша палажэньне і выразна сказаць, што толькі у цеснай лучнасьці з маладой Польскай Дзяржавай, толькі ў супольнай працы, будаўніцтве і барацьбе з супольнымі ворагамі, пагражаючымі нашаму істнаваньню мы дойдзем да сваей канешнай мэты: адбудаваньня Беларусі. Гарантыяй гэтага будзе [[Аўтар:Язэп Пілсудскі|Пілсудзкі]] і наша армія. {{Водступ|2|em}}Вайсковая Камісія мае дзьве найважнейшыя мэты: вярбоўка жаўнера — {{Абмылка|ахвотніаа|ахвотніка}} і нацыянальнае гадаваньне войска. І тое, і другое заданьне яна будзе выпаўняць, стоячы цьверда на грунце нацыянальным і памятуючы што справа ня ў колькасьці таго элементу, які ўвойдзе ў армію. {{Водступ|2|em}}Афіцэрскі, асабліва падафіцэрскі склад — гэта цэмэнт арміі. Камісія будзе пільнаваць таго, каб не праніклі да нас нашы ворагі, або кар‘ерысты, каторых нічога ня вяжа з беларускасьцю. Самая шырокая агітацыя вайсковай справы на нашай вёсцы, навадненьне яе брашурамі, адозвамі і іншым друкаваным матэр‘ялам будзе так-сама нашым важным заданьнем. {{Водступ|2|em}}Армія беларуская ‘і ніводнага слова ў камандзе з першага моманту яе жыцьця ня будзе у чужацкай мове. Усе беларускае: каманда, статуты, дзелаводства. {{Водступ|2|em}}З гэтай мэтай спэцыяльная падкамісія дужа інтэнсіуна працуе над перакладам на беларускую мову усіх патрэбных статутау. Часць з іх ужо гэтымі днямі пачне друкавацца. {{Водступ|2|em}}Мы будзем працаваць побач з польскай уладай вайсковай і цывільнай, і трэба зусім шчыра сказаць, што наша шырокая работа будзе магчыма толькі пры шчырасьці і прыхільнасьці да яе гэтай улады. Я цьверда веру, што гэта будзе так, што шчырае жаданье Я. Пілсудзкага будзе праводзіцца на мясцох. Мы не заплюшчываем вачэй на тую сільную опозыцыю, якую спаткаем у колах „тоже белоруссов“, якія будуць варочаць тэрмінамі „польская интрига“, „польская армія“. {{Водступ|2|em}}Нам гэта не страшна: сялянство хутка зразумее дзе прауда; мы прымем усе меры, каб адкрыць праудзівую скуру гэтых паноў і, сьмею Вас заверыць, {{Абмылка|паводзем|павядзем}} з {{Абмылка|імія|імі}} самую рашучую барацьбу. [[Файл:Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920). Узор 4.png|100px|center]] <section end="Гутарка"/> <section begin="Дзесяць"/>{{Цэнтар|'''Дзесяць прыказаньняу для беларускага жаунера.'''|памер=160%}} {{Цэнтар|I.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|К|140%}}алі ты праваслаўны, — ня думай, што ты расіец. Калі ты каталік, — ня думай, што ты паляк. Ведай, што ты беларус, і гавары усюды толькі пабеларуску, бо гэта — твая родная мова, мова тваіх бацькоў і дзядоў. Хто саромеецца сваей роднай мовы, той ня сын свайго краю, той нявольнік у чужых і здрайца свайму народу. Твой край, народ і мова ня горшые за іншые краі, народы і мовы. {{Цэнтар|II.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Ш|140%}}ануй гонар і волю Беларусі. Будзь шчырым абаронцам сваей зямлі. Смела ваюй з тымі, хто хоча забраць така гасподу. Калі хочаш сам быць гаспадаром сваей працы, дык ты павінен, як усе іншые народы, не баючыся сьмерці, са зброяй у руках пайсьці на ворага, каторы забірае тваю зямлю. А калі пабаішся сьмерці і пусьціш ворага да сябе, дык ён заваюе твой край, і ты ў яго, як парабак пойдзеш на сьмерць, бараніць чужые інтарэсы, як ты і дагэтуль праліваў кроў за чужых. {{Цэнтар|III.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}ы павіння кразумець, што воля — гэта ня ёсьць грабаваць, адбіраць чужую ўласнасьць і ня слухаць разумнейшых людзей. Хто гэтак робіць — даводзіць свой край да голаду і няшчасьця, паганіць сваё імя і дапамагае няволі. Праўдзівая і разумная воля робіць у краі парадак, папраўляе дабрабыт усіх людзей, каб яны былі ўсе роўные, сытые і добра адукаваные і каб карысталі самі з сваей працы. Гэта можа быць толькі тады, калі адважна будзеш ваяваць.<section end="Дзесяць"/><noinclude></noinclude> s2nt0j0maangy8lb0i592rha4v28x3d 288645 288640 2026-06-02T07:54:05Z Gleb Leo 2440 288645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" />{{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Цэнтар|'''Няхай жыве Пагоня на браме Незалежнай Беларусі!'''|памер=160%}} {{Накіравальная рыса||height=1px}}</noinclude><section begin="Гутарка"/>{{Цэнтар|'''Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі [[Аўтар:Павел Аляксюк|П. {{Разьбіўка|Алексюком}}]].'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}На рад нашых пытаньняу п. Аляксюк сказау вось што: {{Водступ|2|em}}Вялікае дзело будаваньня нашай нацыянальнай Арміі стаіць на цьвёрдым і пэўным грунце. {{Водступ|2|em}}Наагул трэба прыдаць вялізнае значэньне гэтаму дэкрэту Начальніка Польскай Даиржавы з боку агульна-політычнага. Гэты акт пекна гаворыць аб тэй шчыра-прыязнай нам політыцы, якую вядзе Галава Польскай Дзяржаны; ен праконывае ў яго здэцыдаваным рашэньні памагчы беларускаму народу здабыць незалежнае істнананьне. Шмат у гэтай справе залежыць і ад нас: трэба зусім рашуча уразумець наша палажэньне і выразна сказаць, што толькі у цеснай лучнасьці з маладой Польскай Дзяржавай, толькі ў супольнай працы, будаўніцтве і барацьбе з супольнымі ворагамі, пагражаючымі нашаму істнаваньню мы дойдзем да сваей канешнай мэты: адбудаваньня Беларусі. Гарантыяй гэтага будзе [[Аўтар:Язэп Пілсудскі|Пілсудзкі]] і наша армія. {{Водступ|2|em}}Вайсковая Камісія мае дзьве найважнейшыя мэты: вярбоўка жаўнера — {{Абмылка|ахвотніаа|ахвотніка}} і нацыянальнае гадаваньне войска. І тое, і другое заданьне яна будзе выпаўняць, стоячы цьверда на грунце нацыянальным і памятуючы што справа ня ў колькасьці таго элементу, які ўвойдзе ў армію. {{Водступ|2|em}}Афіцэрскі, асабліва падафіцэрскі склад — гэта цэмэнт арміі. Камісія будзе пільнаваць таго, каб не праніклі да нас нашы ворагі, або кар‘ерысты, каторых нічога ня вяжа з беларускасьцю. Самая шырокая агітацыя вайсковай справы на нашай вёсцы, навадненьне яе брашурамі, адозвамі і іншым друкаваным матэр‘ялам будзе так-сама нашым важным заданьнем. {{Водступ|2|em}}Армія беларуская — і ніводнага слова ў камандзе з першага моманту яе жыцьця ня будзе у чужацкай мове. Усе беларускае: каманда, статуты, дзелаводства. {{Водступ|2|em}}З гэтай мэтай спэцыяльная падкамісія дужа інтэнсіуна працуе над перакладам на беларускую мову усіх патрэбных статутау. Часць з іх ужо гэтымі днямі пачне друкавацца. {{Водступ|2|em}}Мы будзем працаваць побач з польскай уладай вайсковай і цывільнай, і трэба зусім шчыра сказаць, што наша шырокая работа будзе магчыма толькі пры шчырасьці і прыхільнасьці да яе гэтай улады. Я цьверда веру, што гэта будзе так, што шчырае жаданье Я. Пілсудзкага будзе праводзіцца на мясцох. Мы не заплюшчываем вачэй на тую сільную опозыцыю, якую спаткаем у колах „тоже белоруссов“, якія будуць варочаць тэрмінамі „польская интрига“, „польская армія“. {{Водступ|2|em}}Нам гэта не страшна: сялянство хутка зразумее дзе прауда; мы прымем усе меры, каб адкрыць праудзівую скуру гэтых паноў і, сьмею Вас заверыць, {{Абмылка|паводзем|павядзем}} з {{Абмылка|імія|імі}} самую рашучую барацьбу. [[Файл:Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920). Узор 4.png|100px|center]] <section end="Гутарка"/> <section begin="Дзесяць"/>{{Цэнтар|'''Дзесяць прыказаньняу для беларускага жаунера.'''|памер=160%}} {{Цэнтар|I.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|К|140%}}алі ты праваслаўны, — ня думай, што ты расіец. Калі ты каталік, — ня думай, што ты паляк. Ведай, што ты беларус, і гавары усюды толькі пабеларуску, бо гэта — твая родная мова, мова тваіх бацькоў і дзядоў. Хто саромеецца сваей роднай мовы, той ня сын свайго краю, той нявольнік у чужых і здрайца свайму народу. Твой край, народ і мова ня горшые за іншые краі, народы і мовы. {{Цэнтар|II.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Ш|140%}}ануй гонар і волю Беларусі. Будзь шчырым абаронцам сваей зямлі. Смела ваюй з тымі, хто хоча забраць така гасподу. Калі хочаш сам быць гаспадаром сваей працы, дык ты павінен, як усе іншые народы, не баючыся сьмерці, са зброяй у руках пайсьці на ворага, каторы забірае тваю зямлю. А калі пабаішся сьмерці і пусьціш ворага да сябе, дык ён заваюе твой край, і ты ў яго, як парабак пойдзеш на сьмерць, бараніць чужые інтарэсы, як ты і дагэтуль праліваў кроў за чужых. {{Цэнтар|III.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}ы павіння кразумець, што воля — гэта ня ёсьць грабаваць, адбіраць чужую ўласнасьць і ня слухаць разумнейшых людзей. Хто гэтак робіць — даводзіць свой край да голаду і няшчасьця, паганіць сваё імя і дапамагае няволі. Праўдзівая і разумная воля робіць у краі парадак, папраўляе дабрабыт усіх людзей, каб яны былі ўсе роўные, сытые і добра адукаваные і каб карысталі самі з сваей працы. Гэта можа быць толькі тады, калі адважна будзеш ваяваць.<section end="Дзесяць"/><noinclude></noinclude> 4kf3i9txirikk1k3xpzyw77gl9aj9ag 0 124417 288610 2026-06-01T21:07:18Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі П. Алексюком | аўтар = Павел Аляксюк | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Камандуючы беларускага войска, палк. Кана...» 288610 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі П. Алексюком | аўтар = Павел Аляксюк | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Камандуючы беларускага войска, палк. Канапацкі аб формаваньні беларускага войска|Камандуючы беларускага войска, палк. Канапацкі аб формаваньні беларускага войска]] | наступны = [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера|Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920).pdf" from="5" to="5" onlysection="Гутарка" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі П. Алексюком}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Паўла Алексюка]] [[Катэгорыя:Прамовы]] cvtl01ytk96sz3zki8e423byxy0kfta 14 124418 288612 2026-06-01T21:10:06Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Публіцыстыка паводле аўтараў|Аляксюк, Павел]] [[Катэгорыя:Павел Аляксюк]]» 288612 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Публіцыстыка паводле аўтараў|Аляксюк, Павел]] [[Катэгорыя:Павел Аляксюк]] mptta6vvtbi0ku2nuif5za3qf9898vm 104 124419 288625 2026-06-02T05:52:04Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «чаргаваліся з вобразамі слоў, з вобразамі зусім абстрактных, але цяпер дзіўна жывых, рэальных уяўленьняў. За сарамлівай усьмешкай сьвежае пульхненькае жанчыны непасрэдна ішоў раскоцісты голас Рачкоўскага, з-за якога вызірала, дражліва падміргваючы, п...» 288625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>чаргаваліся з вобразамі слоў, з вобразамі зусім абстрактных, але цяпер дзіўна жывых, рэальных уяўленьняў. За сарамлівай усьмешкай сьвежае пульхненькае жанчыны непасрэдна ішоў раскоцісты голас Рачкоўскага, з-за якога вызірала, дражліва падміргваючы, подлая грымаса хутарызацыі. Потым усё гэта адкідаў некуды ў бок хмуры ўдар кулаком аб стол і сьледам, за ім, як па сыгналу, ішло настойнае, неадступнае, халодна-бліскучае — „адным ударам“. І ўсё разам — і добрае і дрэннае, і прыемнае і прыкрае — было цяпер роўна ахінута тонкім барвістым туманам, і роўна цешыла сэрца чароўнай цеплю. {{Водступ|2|em}}Гэта ня было звычайнае ап‘яненьне — гэта быў поўны бяздонны адпачынак усяе змардаванае жорсткімі нягодамі жыцьця істоты, якая нарэшце знайшла сабе жаданы супакой. Гэта была поўная бязумоўная пагоджанасьць з усім, што дасюль паўставала на жыцьцёвым шляху востра-варожымі супярэчнасьцямі. {{Водступ|2|em}}Сапраўды, у гэтыя часіны Сымону Карызну ўсё падавалася ў ружовым сьвятле ціхамірнае згоды: усе нядаўныя спрэчкі, калатня, уся яго дзікая злосьць, усе балючыя трывогі і страх — усё гэта абуджала цяпер адну гіронічна-пагадлівую ўсьмешку, як пустыя дзіцячыя забаўкі, як выкліканыя імі мімалётныя лёгкія крыўды. Усё гэта расплывалася наперадзе, зьнікала ў ружовых яснотах яшчэ ня зусім выразнае, але прывабнае будучыні. {{Водступ|2|em}}Раз-по-раз лёгкаю патугаю волі Карызна сунімаў млявую плынь цудоўна-цераблытаных барвістых вобразаў, каб у скупчанай на момант сьвядомасьці перабраць нізку думак, на якіх грунтавалася яго новае незамутнёна-чыстае самаадчуваньне. Ён рабіў гэта не таму, што былі ў яго якія-небудзь сумненьні, няўпэўненасьць, не — ён хацеў лішні раз адчуць законную непахісную моц свайго жыцьцёвага апраўданьня. Так упэўнены ў сваім багацьці скнара раз-по-раз перабірае свае поўныя скрыні, каб лішні раз адчуць сваю багатырскую сілу. {{Водступ|2|em}}Усё, вядомая рэч, было ў належным парадку. Строгая непадкупная лёгіка даводзіла поўную рацыю выказаў Рачкоўскага. {{Водступ|2|em}}Галоўнае — у самім сабе. Трэба перш-на-перш адным ударам перацяць у сабе ў нутры ўсе сувязі з старым — трэба вызваліцца ад яго моральна. І тады само-па-сабе разьвяжацца ўсё. Адным ударам… {{Водступ|2|em}}І Сымону Карызну здаецца, што ён ўжо зрабіў гэты „адзін удар“, што ён ужо перарваў у сабе ўсе ніці, якія вязалі яго з мінулым, тое праклятае вязьмо, што з бязьлітаснай павольнасьцю сьціскала яго ў сваім шчытным непарыўным коле. Пэўна, што так, бо адкуль-жа была-б у ім гэтая ўздымная лёгкасьць, гэтая свабода, гэтае даўно ўжо згублёнае ім у жыцьці адчуваньне поўнае волі, поўнае моральнае незалежнасьці? {{Водступ|2|em}}Каб канчаткова пераканаць сябе, Карызна кідае мысьлёвы погляд назад, у мінулае — і яно выглядае з далечы: туманнае няяснае, чужое, і, замест сябе, ён бачыць у ім зусім іншага, малазнаёмага чалавека — дурнога і агіднага.<noinclude></noinclude> 89zhux26t6z1plxshp4vdkfovr2cvn4 104 124420 288633 2026-06-02T06:09:32Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Тады, цалком ўпэўнены і заспакоены, Карызна бязрупатна кідае свае разважаньні і акунаецца ў мякка-калыхлівую плынь бяздумнага сузіраньня. {{Водступ|2|em}}Палазы рыпяць з глыбокай ціхамірнай спакойнасьцю, і загрузлыя ў цемры сайкі стаяць не...» 288633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Тады, цалком ўпэўнены і заспакоены, Карызна бязрупатна кідае свае разважаньні і акунаецца ў мякка-калыхлівую плынь бяздумнага сузіраньня. {{Водступ|2|em}}Палазы рыпяць з глыбокай ціхамірнай спакойнасьцю, і загрузлыя ў цемры сайкі стаяць недзе сярод бязьмежнага поля, пакрэктваючы — пад напорам ветру — нездаволена, але добрадушна. Карызна ўпікае ў мяккую цемру нявідушчы застылы погляд і ўяўляе сабе — як любіў рабіць калісьці ў дзяцінстве — далёкую бясконцую дарогу, якая вядзе яго, самотнага падарожніка, у невядомы чароўны край, у невядомае казачнае жыцьцё. Ён пачынае сьмешна, па-дзяцінаму лятуцець, паволі акунаючыся ў ліпучую дрэму. {{Водступ|2|em}}За вярсту перад Сіўцом возьнік абудзіў яго гучным звонкім ад марозу воклікам: {{Водступ|2|em}}— А зараз ужо і Сівец! {{Водступ|2|em}}І з гэтым воклікам скончыўся поўны, бяздонны адпачынак Сымона Карызны. {{Водступ|2|em}}Сівец уварваўся ў нутро ў яго надзіва вясёлым радасным уздымам. Карызна здаволена констатаваў, што ўжо даўно не ўяжджаў з такім добрым настроем у свой глухі няпрыветны Сівец. {{Водступ|2|em}}Ён уяжджаў сёньня ў Сівец, як пераможца. І гэта адчуваньне свае перамогі (над сабой, над мінулым, над сучаснымі нягодамі) узбаламуцілі яго глыбокі чысты спакой. У ваччу ў яго замігцелі яскравыя спакусьлівыя карціны доўга-чаканага трыумфу. Ён быў упэўнены ў сабе, ён чуў сваю сілу, і гэтая сіла патрабавала сваіх законных праў, напамінала пра сваё законнае задавальненьне. {{Водступ|2|em}}Што бліжэй пад‘яжджалі да Сіўца, то ўсё гусьцейшым натоўпам абкружалі Карызну вобразы сівецкае абыдзеншчыны. І цяпер ужо яны ня пужалі яго, ня кідалі ў чорнае беспрасьветнае мятушэньне — ён адчуваў сябе сярод іх, як гаспадар у сваёй гаспадарцы, як командзір сярод вернага слухмянага войска. Яго дзівіла цяпер тая нерашучасьць, нясьмеласьць, з якой ён абарачаўся дасюль у блытаным коле сівецкіх падзей, ён сароміўся свае мімавольнае мяккасьці і падатнасьці. І гэтай дрэннай мяккасьцю пачынаў ён тлумачыць усе няўдачы, што апошнім часам спасьцігалі яго на кожным кроку ягонай работы. {{Водступ|2|em}}— Трэба ўсё павярнуць на інакшы лад. {{Водступ|2|em}}І меру таго, як выляталі з нутра ў Карызны апошнія рэшткі яго нядаўнае пагоджанасьці з вострымі супярэчнасьцямі жыцьця, яго гіронічна пагадлівага погляду на ўсе тыя спрэчкі, на ўсю калатню, на бязладзьдзе, — да яго пэўнай уладнай ступою варочалася яго старая, на хвіліну прыціхлая, злосьць, вядучы з сабой новага ня менш заядлага свайго таварыша — прагнае жаданьне помсты. Гэтая злосьць была страшнейшая, чымся была дасюль, бо за ёй стаяла цяпер адчуваньне сілы, упэўненасьць у ёй. {{Водступ|2|em}}Такі вярнуўся быў Сымон Карызна з свае паездкі ў раён.<noinclude></noinclude> nrxjfxq5tmf2hklodimg9o3fh9tjf7j 104 124421 288634 2026-06-02T06:14:27Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Была ўжо мабыць дзесятая ці нават адзінаццатая гадзіна, як яны ўехалі ў Сівец. Праяжджаючы паўз пачатковую школу, Карызна ўбачыў у знаёмым акне прыветны агоньчык і спыніў возьніка: {{Водступ|2|em}}— Чакай, я тут зьлезу. Едзь сабе да хаты. {{Вод...» 288634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Была ўжо мабыць дзесятая ці нават адзінаццатая гадзіна, як яны ўехалі ў Сівец. Праяжджаючы паўз пачатковую школу, Карызна ўбачыў у знаёмым акне прыветны агоньчык і спыніў возьніка: {{Водступ|2|em}}— Чакай, я тут зьлезу. Едзь сабе да хаты. {{Водступ|2|em}}Возьнік спыніўся з такой гатоўнасьцю, нібы і сам так меркаваў, што тут грэба зьлезьці, і Карызну чамусьці гэта ўпадабалася. {{Водступ|2|em}}У Веры Засуліч дзьверы былі яе завалены — нехта яшчэ быў у яе. З кухні пачуў Карызна гамзатае брынканьне гітары і скрывіўся ў лёгкім нездаволеньні. Ён скінуў на кухні сваю вялікую ездавую хутру, і паляпаў у дзьверы. Звонкі, чысты, як крышталь, галасок Веры. Засуліч працяў нутро яго цёплай радасьцю. {{Водступ|2|em}}— Калі ласка! Заходзьце! {{Водступ|2|em}}Адчыняючы дзьверы, Карызна чамусьці ўспомніў грубыя словы Рачкоўскага: {{Водступ|2|em}}— Верачку падчапіў? Ну й зух! Смак маеш, няма чаго казаць… {{Водступ|2|em}}І, успомніўшы гэтыя словы, здаволена ўсьміхнуўся. {{Водступ|2|em}}У Веры быў Андрэй Шыбянкоў. Ён сядзеў ля грубкі, эфэктна заклаўшы нагу за нагу, нядбайна, зьнехаця перабіраў струны гітары і таямніча блішчэў у куток сваімі чорнымі загадкавымі вачмі. {{Водступ|2|em}}Здаецца, ня было нічога асаблівага ў тым, што Андрэй сядзеў у Веры Засуліч, брынкаў на гітары і блішчэў вачмі, тым часам Карава адразу адчуў мімавольную няёмкасьць. Яна яшчэ больш замацавалася ў ім, як па ягоным уваходзе Андрэй, мабыць, з простае далікатнасьці — адразу пайшоў, каб пакінуць іх з Верай адных. Карызну здалася гэтая далікатнасьць занадта пасьпешнай, падкрэсьленай. {{Водступ|2|em}}Вера пайшла зачыніць за ім дзьверы і зараз-жа, вярнуўшыся назад, падыйшла да Карызны, з дзелавітай стараннасьцю прыгатаваўшы вусны да пацалунка, і з разгону павісла ў яго на шыі. {{Водступ|2|em}}Карызна ў бурныя пяшчоты пераліваў сваё, прывезенае з раёну, узрушэньне. Яна ўважна прыгледзелася да яго, міла прыжмурыла свае цёмныя бяздонныя вочы і запытала з прыемным зьдзіўленьнем: {{Водступ|2|em}}— Ты вясёлы? {{Водступ|2|em}}Яму хацелася адразу, у адным слове выліць ёй усё, што бушавала ў яго ў нутры, што ірвалася з нутра нястрымава-напорным імпэтам. Але, як пачаў шукаць гэтага слова, дык раптам убачыў, што ў яго фактычна няма пра што й гаварыць. Нічога-ж і ня было такога выдатнага, асаблівага. Наогул, нічога ня было. Што ён гутарыў з Рачкоўскім? Што той супакоіў яго? Дык такое-ж самае супакаеньне мог ён знайсьці кожны дзень і тут, ня езьдзіўшы нават у раён. Праўда, гэта ані не зьмяншае яго радаснага ўздыму, яго новае ўпэўненасьці ў сабе. Але як ёй растлумачыць гэта? Пра што расказаць ёй? {{Водступ|2|em}}Каб схаваць сваё мімавольнае замяшаньне, ён запытаў яе ў наўмысна вясёлым бязрупатный тоне: {{Водступ|2|em}}— Ну, што ў вас тут было цікавага за гэты дзень?<noinclude></noinclude> 46dc0sfgttwt6yj1l89aqwzy38usn04 104 124422 288635 2026-06-02T06:39:36Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Яна дражліва прыцмокнула языком. {{Водступ|2|em}}— Ого… Было… Ды яшчэ якое цікавае… Сказаць ці не сказаць? {{Водступ|2|em}}І, вытрымаўшы паузу, каб распаліць у ім большую цікавасьць, нарэшце пахвалілася: {{Водступ|2|em}}— У нас быў сёньня жаночы...» 288635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Яна дражліва прыцмокнула языком. {{Водступ|2|em}}— Ого… Было… Ды яшчэ якое цікавае… Сказаць ці не сказаць? {{Водступ|2|em}}І, вытрымаўшы паузу, каб распаліць у ім большую цікавасьць, нарэшце пахвалілася: {{Водступ|2|em}}— У нас быў сёньня жаночы сход… І ведаеш, што мы пастанавілі? Організаваць колгас… {{Водступ|2|em}}Карызна папраўдзе зьдзівіўся. {{Водступ|2|em}}— Хто гэта „мы“? {{Водступ|2|em}}— Ну, мы… {{Водступ|2|em}}— Бабы? {{Водступ|2|em}}І Карызна з кплівай грубасьцю зарагатаў. Вера прыкінулася, што злуецца. {{Водступ|2|em}}— Сьмяецца… А мы напраўду. І не адны бабы, а ў нас і мужчыны будуць. Ужо больш як дваццаць гаспадароў згодны пайсьці разам з сваімі кабетамі… Во… {{Водступ|2|em}}Карызна ўраз суняў свой сьмех. {{Водступ|2|em}}— Я ведаю, гэта зноў Зелянюкова работа. {{Водступ|2|em}}Вера таксама кінула сваю ўдаваную злосьць і зашаптала з змоўніцкай таемнасацю: {{Водступ|2|em}}— Яго ня было там, але гэта, праўда, што ён. Я ўжо ведаю… Гэта Тацяна Шыбянкова надумала, а яна ўсё чыста робіць, што ён ёй скажа. І Андрэй казаў, што ён кожнага дня ходзіць да яе — усё згаварваюцца аб нечым. І наогул яны… {{Водступ|2|em}}Але тут яна засаромілася і, кінуўшы на Карызну быстры выразьлівы погляд, надзвычай міла пачырванела. {{Водступ|2|em}}Карызна цьвёрдымі рашучымі крокамі хадзіў па пакою. {{Водступ|2|em}}— Гэтага ўжо больш ня будзе. Досыць… {{Водступ|2|em}}Вера з хвіліну глядзела на яго поўнымі нясьмелай павагі вачмі, а тады раптам насупіла броўкі, сабрала вусны ў нездаволеную грымасу і загаварыла пакрыўджаным голасам: {{Водступ|2|em}}— Праўда што… Робіць усё, што хоча, нібы ён тут начальнік нейкі… Раз ён прысланы пад твой загад, ён павінен усё рабіць так, як ты яму скажаш… {{Водступ|2|em}}Карызну зноў закарцела выліць ёй свой новы настрой, растлумачыць ёй, што цяпер ужо будзе іначай, што ён зусім ня так, як дасюль, паставіць сябе, што ён цяпер пэўны і сьмелы, што ён не баіцца нікога. І зноў ня было адпаведных слоў, зноў ня мог знайсьці нічога конкрэтнага, рэальнага, з чаго можна было павесьці гаворку. {{Водступ|2|em}}Ён адчуваў, што Вера ня ўпэўнена ў ягонай рашучасьці, сумняваецца ў ёй. І ён чуў таксама, што ёй гэта няпрыемна, крыўдна, што яна хоча, каб ён быў інакшы — сьмелы, рашучы, мужны, каб ён быў хоць трошку герой. {{Водступ|2|em}}Яму стала страшна. А што, калі ен, сапраўды не такі, якога яна хоча, калі ён ня можа, ня здольны зрабіцца такім? Ці будзе яна кахаць яго — слабога, нерашучага, палахлівага? Ці будзе яна кахаць яго зломленага, пераможанага жыцьцём?<noinclude></noinclude> 3po374iov1am4rwbti0uox5z6qbl9xk 104 124423 288636 2026-06-02T06:44:22Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}І тут упяршыню паўстала перад ім ува ўсёй сваёй жорсткай няўхільнай прастаце пытаньне: ці кахае яна яго наогул? Ён толькі цяпер уздумаў, што яны дасюль яшчэ не сказалі адзін аднаму гэтага традыцыйнага, задрыпанага і ўсё-ткі такога патрэбна...» 288636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}І тут упяршыню паўстала перад ім ува ўсёй сваёй жорсткай няўхільнай прастаце пытаньне: ці кахае яна яго наогул? Ён толькі цяпер уздумаў, што яны дасюль яшчэ не сказалі адзін аднаму гэтага традыцыйнага, задрыпанага і ўсё-ткі такога патрэбнага, неабходнага слова — „кахаю“. {{Водступ|2|em}}Чамусьці ўсплыў у ваччу прыгожы таямніча-загадкавы і надзіва самаўпэўнены твар Андрэя Шыбянкова, і яму здалося, што на гэтым твары акурат, ляжыць пячатка таго геройства, якога шукае Вера і якога няма ды й пэўна ня будзе ў яго самога. {{Водступ|2|em}}У нутры ў Карызны займалася хмара новага дасюль нязнанага непакою. {{Водступ|2|em}}Вера Засуліч з шчырай трывогай сачыла за ягоным настроем. Яе чулы жаночы інстынкт падказаў ёй найзручнейшы момант, калі прысьці на дапамогу яму з сваёй мілай салодкай ласкай. І як-раз тады, як занялося ў ім гэтае новае прыкрае пачуцьце, яна кінулася да яго, моцна, па-дзяцінаму абшчапіла рукамі і, прытуліўшыся да яго ўсім сваім маленькім стройным целам, прашаптала: {{Водступ|2|em}}— Ня трэба! Ня сумуй!.. {{Водступ|2|em}}Ён узяў у абедзьве рукі яе галаву і, адхіліўшы ад сябе, глядзеў ёй у твар настойным праніклым поглядам. {{Водступ|2|em}}— Ты кахаеш, ці не?.. Ты папраўдзе кахаеш?.. Скажы, кахаеш?.. {{Водступ|2|em}}Яна ўпяршыню бачыла яго такога моцнага, трагічна-жорсткага, і ён ёй упадабаўся. Таму яна зусім шчыра, з чыстым сумленьнем адказала яму: {{Водступ|2|em}}— Ну, кахаю-ж, вядома, кахаю… Ці ты ня бачыш сам? {{Водступ|2|em}}І, вырваўшы з ягоных рук сваю галаву, яна парыўчата схавала на грудзёх у яго апалены раптоўнай чырваньню твар. {{Водступ|2|em}}Цяжка сказаць, ці знайшоў Карызна сабе жаданае заспакаеньне ў гэтым Верыным прызнаньні. Праз увесь той вечар ёй з нейкай надрыўнай прагнасьцю шукаў яе ласкі, быў дзіўна настойлівы, ненасытны, быццам няўпэўнены ў заўтрашнім дніў, сьпяшаўся як мага болей зазнаць поўнага неабмежаванага шчасьця: {{Водступ|2|em}}Галілей ткі праўду казаў некалі Марыне Паўлаўне, што стары дурней за маладога хлопца кахае… {{Водступ|2|em}}Астаўшыся нарэшце адна, Вера Засуліч — дарма, што была позная пара — яшчэ доўга сядзела ў глыбокай задуме. На яе прыгожым твары, яшчэ хвіліну таму насычаным гарачай пяшчотай, цяпер ляжаў выраз сухой халоднай заклапочанасьці, нібы разьвязвала яна трудную і страшэнна дакучную задачу. Потым пакорна ўздыхнуўшы, яна з нязьменнай сваёй рупнасьцю і стараннасьцю ўзялася парадкаваць у хаце і доўга з цёплым замілаваньнем ладзіла нанач сваю сьвежую непарушна-чыстую, як сама яна, пасьцелю. {{Водступ|2|em}}Ужо напоўразьдзетая яна падышла да люстэрка і з хвіліну разглядала сябе ўважлівым дапытлівым вокам. Сьветлая ўсьмешка, якая мякка кранула яе чароўныя вусны, паказала, што Вера Засуліч сабой цалком здаволена.<noinclude></noinclude> 6i6xna0f06lq7cc5stsm1w9h5dbfid4 104 124424 288637 2026-06-02T06:46:00Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « <section begin="Дзесяць"/>{{Цэнтар|IV.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}ы павінен быць гордым і шчасьлівы тым, што стаіш пад Беларускім Нацыянальных Сьцягам, што ты ўзброены дзеле таго, каб стаяць за роўнасьць Беларусі з другімі народамі зямлі. Спа беларускую славу...» 288637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" />{{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Цэнтар|'''ЗА БАЦЬКАЎШЧЫНУ ГЭЙ НАПЕРАД!'''|памер=200%}} {{Накіравальная рыса||height=1px}}</noinclude> <section begin="Дзесяць"/>{{Цэнтар|IV.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}ы павінен быць гордым і шчасьлівы тым, што стаіш пад Беларускім Нацыянальных Сьцягам, што ты ўзброены дзеле таго, каб стаяць за роўнасьць Беларусі з другімі народамі зямлі. Спа беларускую славу ты павінен бараніць да апошняй кроплі крыві. {{Цэнтар|V.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}ы павінен памятаць, што тваё ўласнае шчасьце і шчасье ўсяго Беларускага Народу — ў тваіх руках. Ты павінен быць шчырым і верыць у сваю правату, у свою сілу, зразумець, што ты ня горшы за ўсіх і маеш право жыць сваім асобным жыцьцём. Але гэтага кожны народ дабіваецца сілай, каторая і ёсьць у цябе. {{Цэнтар|VI.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|П|140%}}амятай, што праз доўгіе вякі толькі цяпер паступіў момант, калі можаш называцца Беларускім жаўнерам, кай можаш класьці фундамэнт новага жыцьця Беларусі і быць самім сабою. Калі цяпер прапусьціш гэты момэнт, дык потым праклянеш сваё гаротнае жыцьцё пад чужацкай няволяй. {{Цэнтар|VII.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|К|140%}}алі хто з ворагаў беларускай справы зьвернецца да цябе з салодкімі словамі і скажа табе: Будзь, як і быў дагэтуль, пад цёплай апекай Расіі, ці якога іншага народу, дык ня вер яму — гэта твой найгоршы вораг. Гэта — адзін з тых, каторые дагэтуль цябе трымалі ў няволі нацяанальнай, смакталі тваю крывавую, потную працу і ты бы гноем для яго народу. Ня вер яму, бо ён хоча мець цябе за парабка і надалей. Шануй тых з чужых народаў, якіе шануюць і цябе, як Беларуса. {{Цэнтар|XIII.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|К|140%}}алі хто з тваіх таварышоў пачне {{Абмылка|цяяе|цябе}} падбухторваць, каб перайсьці да варожага стану, дык твой сьвяты абавязак справядлівага чалавека, шчырага жаўнера і вернага сына Беларускай зямлі, адвярнуцца ад яго з {{Абмылка|агіда,й|агідай}} бо ён здрайца. Здрайство — гэта самая найвялікшая подласьць і гідасьць, каторая нішчыць краи і народы. Ва здрайство павінна быць самая цяжкая кара. {{Цэнтар|IX.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}вой начальнік — гэта твой брат і таварыш па службе. Ён такі-жа салдат, як і ты. Толькі па сваёй адукацыі вайсковай ён, як спэцыяліст, паказывае табе, што рабіць. Калі ёсьць дысцыпліна, ёсьць парадак. Дысцыпліна і асьвядомленасьць кожнага салдата — галоўная аснова пабеды. Нашая прыказка кажа: без правадыра войско гіне. {{Цэнтар|X.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|К|140%}}ожны беларускі ваяка, ад звычайнага радавога да гэнэрала, павінен памятаць, што ён, — ''абаронца незалежнай Беларусі'', — адзін з найлепшых грамадзян роднай зямлі і займае самае пачэснае месца ў грамадзянстес. {{Калёнтытул|right=Подаў '''З. Бядуля.'''}} <section end="Дзесяць"/> <section begin="Слово"/>{{Цэнтар|'''Слово прауды аб мове і долі беларуса.'''|памер=140%}} {{block center/s}} Ці ты знаеш, мой браце,<br /> У якой жывеш хаце,<br /> У сямейцы, народзе,<br /> Ў краю, дзенно сьвятло дзе<br /> Першы раз ты убачыў,<br /> Дзе табе Бог празначыў<br /> Жыць, багаціцца ў цноты, —<br /> Це ты ведаеш, хто ты?<br /> Беларусяй завецца:<br /> Край, дзе цяжка жывецца,<br /> Край пауночна-заходны,<br /> Але ўласны твой, родны.<br /> Вось і ты, што жыць рвешся,<br /> Беларусам завешся.<br /> Дык-жа ведай аб лёсе<br /> Процкау, як ім жылося.<br /> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Цэнтар|I.}} Над Дняпром, Нёмнам, Сожай<br /> Над Дзьвіной — з волі Божай,<br /> Як даносіць паданьне,<br /> Тут жылі усе славяне:<br /> Крывічы, Радзімічы,<br /> Шмат Драулян, Дрыгавічы.<br /> Трэба ведаць вашэці,<br /> Аднае мовы дзеці,<br /> Аднаго і звычаю<br /> Ўсе былі ў гэтым краю.<br /> Закладалі сялібы<br /> Блізки рэк, каб мець рыбы,<br /> У лясох і на полі,<br /> Каб мець зьвера даволі,<br /> Хлеба, ягад і мёду.<br /> Убажалі прыроду:<br /> Небо чцілі, як бога,<br /> У асобе Сварога,<br /> І яго палавіцу<br /> Маць-Сырую Зямліцу, І дзяцей іх: Дажбога,<br /> Сонца, Ветра-Стрыбога,<br /> Пяруна — бога грому,<br /> Дамавога — у дому.<br /> Лясуна, Ражаніцу.<br /> Вадзянога, Дзявіцу,<br /> Што Русалкай у рэчцы<br /> Бурыць хвалі, сьмяецца.<br /> Нават Волас-бог скоту<br /> Мещ у іх пашаноту<br /> Пры агні на Купальлі<br /> Ладу чэсць аддавалі.<br /> Ім даваліся ў знакі<br /> Упыры, ваўкалакі…<br /> Чары, залами, ўрокі<br /> Ўплыў чут мелі шырокі,<br /> Упраўляліся веча<br /> Бараніліся мечам,<br /> Дубіной ды сякерай.<br /> Ў сьвітцы белай, ці шэрай<br /> Самадзельнай адзеты,<br /> Жыў прыветна люд гэты,<br /> Між сабой не сварыўся<br /><section end="Слово"/><noinclude></noinclude> t3r18qbgr16gk89kgh4f1r81h1s7d8h 288641 288637 2026-06-02T06:50:32Z Gleb Leo 2440 288641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" />{{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Цэнтар|'''ЗА БАЦЬКАЎШЧЫНУ ГЭЙ НАПЕРАД!'''|памер=200%}} {{Накіравальная рыса||height=1px}}</noinclude> <section begin="Дзесяць"/>{{Цэнтар|IV.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}ы павінен быць гордым і шчасьлівы тым, што стаіш пад Беларускім Нацыянальных Сьцягам, што ты ўзброены дзеле таго, каб стаяць за роўнасьць Беларусі з другімі народамі зямлі. Спа беларускую славу ты павінен бараніць да апошняй кроплі крыві. {{Цэнтар|V.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}ы павінен памятаць, што тваё ўласнае шчасьце і шчасье ўсяго Беларускага Народу — ў тваіх руках. Ты павінен быць шчырым і верыць у сваю правату, у свою сілу, зразумець, што ты ня горшы за ўсіх і маеш право жыць сваім асобным жыцьцём. Але гэтага кожны народ дабіваецца сілай, каторая і ёсьць у цябе. {{Цэнтар|VI.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|П|140%}}амятай, што праз доўгіе вякі толькі цяпер паступіў момант, калі можаш называцца Беларускім жаўнерам, кай можаш класьці фундамэнт новага жыцьця Беларусі і быць самім сабою. Калі цяпер прапусьціш гэты момэнт, дык потым праклянеш сваё гаротнае жыцьцё пад чужацкай няволяй. {{Цэнтар|VII.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|К|140%}}алі хто з ворагаў беларускай справы зьвернецца да цябе з салодкімі словамі і скажа табе: Будзь, як і быў дагэтуль, пад цёплай апекай Расіі, ці якога іншага народу, дык ня вер яму — гэта твой найгоршы вораг. Гэта — адзін з тых, каторые дагэтуль цябе трымалі ў няволі нацяанальнай, смакталі тваю крывавую, потную працу і ты бы гноем для яго народу. Ня вер яму, бо ён хоча мець цябе за парабка і надалей. Шануй тых з чужых народаў, якіе шануюць і цябе, як Беларуса. {{Цэнтар|VIII.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|К|140%}}алі хто з тваіх таварышоў пачне {{Абмылка|цяяе|цябе}} падбухторваць, каб перайсьці да варожага стану, дык твой сьвяты абавязак справядлівага чалавека, шчырага жаўнера і вернага сына Беларускай зямлі, адвярнуцца ад яго з {{Абмылка|агіда,й|агідай}} бо ён здрайца. Здрайство — гэта самая найвялікшая подласьць і гідасьць, каторая нішчыць краи і народы. Ва здрайство павінна быць самая цяжкая кара. {{Цэнтар|IX.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}вой начальнік — гэта твой брат і таварыш па службе. Ён такі-жа салдат, як і ты. Толькі па сваёй адукацыі вайсковай ён, як спэцыяліст, паказывае табе, што рабіць. Калі ёсьць дысцыпліна, ёсьць парадак. Дысцыпліна і асьвядомленасьць кожнага салдата — галоўная аснова пабеды. Нашая прыказка кажа: без правадыра войско гіне. {{Цэнтар|X.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|К|140%}}ожны беларускі ваяка, ад звычайнага радавога да гэнэрала, павінен памятаць, што ён, — ''абаронца незалежнай Беларусі'', — адзін з найлепшых грамадзян роднай зямлі і займае самае пачэснае месца ў грамадзянстес. {{Калёнтытул|right=Подаў '''З. Бядуля.'''}} <section end="Дзесяць"/> <section begin="Слово"/>{{Цэнтар|'''Слово прауды аб мове і долі беларуса.'''|памер=140%}} {{block center/s}} Ці ты знаеш, мой браце,<br /> У якой жывеш хаце,<br /> У сямейцы, народзе,<br /> Ў краю, дзенно сьвятло дзе<br /> Першы раз ты убачыў,<br /> Дзе табе Бог празначыў<br /> Жыць, багаціцца ў цноты, —<br /> Це ты ведаеш, хто ты?<br /> Беларусяй завецца:<br /> Край, дзе цяжка жывецца,<br /> Край пауночна-заходны,<br /> Але ўласны твой, родны.<br /> Вось і ты, што жыць рвешся,<br /> Беларусам завешся.<br /> Дык-жа ведай аб лёсе<br /> Процкау, як ім жылося.<br /> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Цэнтар|I.}} Над Дняпром, Нёмнам, Сожай<br /> Над Дзьвіной — з волі Божай,<br /> Як даносіць паданьне,<br /> Тут жылі усе славяне:<br /> Крывічы, Радзімічы,<br /> Шмат Драулян, Дрыгавічы.<br /> Трэба ведаць вашэці,<br /> Аднае мовы дзеці,<br /> Аднаго і звычаю<br /> Ўсе былі ў гэтым краю.<br /> Закладалі сялібы<br /> Блізки рэк, каб мець рыбы,<br /> У лясох і на полі,<br /> Каб мець зьвера даволі,<br /> Хлеба, ягад і мёду.<br /> Убажалі прыроду:<br /> Небо чцілі, як бога,<br /> У асобе Сварога,<br /> І яго палавіцу<br /> Маць-Сырую Зямліцу, І дзяцей іх: Дажбога,<br /> Сонца, Ветра-Стрыбога,<br /> Пяруна — бога грому,<br /> Дамавога — у дому.<br /> Лясуна, Ражаніцу.<br /> Вадзянога, Дзявіцу,<br /> Што Русалкай у рэчцы<br /> Бурыць хвалі, сьмяецца.<br /> Нават Волас-бог скоту<br /> Мещ у іх пашаноту<br /> Пры агні на Купальлі<br /> Ладу чэсць аддавалі.<br /> Ім даваліся ў знакі<br /> Упыры, ваўкалакі…<br /> Чары, залами, ўрокі<br /> Ўплыў чут мелі шырокі,<br /> Упраўляліся веча<br /> Бараніліся мечам,<br /> Дубіной ды сякерай.<br /> Ў сьвітцы белай, ці шэрай<br /> Самадзельнай адзеты,<br /> Жыў прыветна люд гэты,<br /> Між сабой не сварыўся<br /><section end="Слово"/><noinclude></noinclude> 2h961tntblbm4xdggvlxlx6tl94fs89 288652 288641 2026-06-02T08:15:26Z Gleb Leo 2440 288652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" />{{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Цэнтар|'''ЗА БАЦЬКАЎШЧЫНУ ГЭЙ НАПЕРАД!'''|памер=200%}} {{Накіравальная рыса||height=1px}}</noinclude> <section begin="Дзесяць"/>{{Цэнтар|IV.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}ы павінен быць гордым і шчасьлівы тым, што стаіш пад Беларускім Нацыянальных Сьцягам, што ты ўзброены дзеле таго, каб стаяць за роўнасьць Беларусі з другімі народамі зямлі. Спа беларускую славу ты павінен бараніць да апошняй кроплі крыві. {{Цэнтар|V.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}ы павінен памятаць, што тваё ўласнае шчасьце і шчасье ўсяго Беларускага Народу — ў тваіх руках. Ты павінен быць шчырым і верыць у сваю правату, у свою сілу, зразумець, што ты ня горшы за ўсіх і маеш право жыць сваім асобным жыцьцём. Але гэтага кожны народ дабіваецца сілай, каторая і ёсьць у цябе. {{Цэнтар|VI.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|П|140%}}амятай, што праз доўгіе вякі толькі цяпер паступіў момант, калі можаш называцца Беларускім жаўнерам, кай можаш класьці фундамэнт новага жыцьця Беларусі і быць самім сабою. Калі цяпер прапусьціш гэты момэнт, дык потым праклянеш сваё гаротнае жыцьцё пад чужацкай няволяй. {{Цэнтар|VII.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|К|140%}}алі хто з ворагаў беларускай справы зьвернецца да цябе з салодкімі словамі і скажа табе: Будзь, як і быў дагэтуль, пад цёплай апекай Расіі, ці якога іншага народу, дык ня вер яму — гэта твой найгоршы вораг. Гэта — адзін з тых, каторые дагэтуль цябе трымалі ў няволі нацяанальнай, смакталі тваю крывавую, потную працу і ты бы гноем для яго народу. Ня вер яму, бо ён хоча мець цябе за парабка і надалей. Шануй тых з чужых народаў, якіе шануюць і цябе, як Беларуса. {{Цэнтар|VIII.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|К|140%}}алі хто з тваіх таварышоў пачне {{Абмылка|цяяе|цябе}} падбухторваць, каб перайсьці да варожага стану, дык твой сьвяты абавязак справядлівага чалавека, шчырага жаўнера і вернага сына Беларускай зямлі, адвярнуцца ад яго з {{Абмылка|агіда,й|агідай}} бо ён здрайца. Здрайство — гэта самая найвялікшая подласьць і гідасьць, каторая нішчыць краи і народы. Ва здрайство павінна быць самая цяжкая кара. {{Цэнтар|IX.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|Т|140%}}вой начальнік — гэта твой брат і таварыш па службе. Ён такі-жа салдат, як і ты. Толькі па сваёй адукацыі вайсковай ён, як спэцыяліст, паказывае табе, што рабіць. Калі ёсьць дысцыпліна, ёсьць парадак. Дысцыпліна і асьвядомленасьць кожнага салдата — галоўная аснова пабеды. Нашая прыказка кажа: без правадыра войско гіне. {{Цэнтар|X.}} {{Водступ|2|em}}{{Ініцыял2|К|140%}}ожны беларускі ваяка, ад звычайнага радавога да гэнэрала, павінен памятаць, што ён, — ''абаронца незалежнай Беларусі'', — адзін з найлепшых грамадзян роднай зямлі і займае самае пачэснае месца ў грамадзянстес. {{Калёнтытул|right=Подаў '''З. Бядуля.'''}} <section end="Дзесяць"/> <section begin="Слово"/>{{Цэнтар|'''Слово прауды аб мове і долі беларуса.'''|памер=140%}} {{block center/s}} Ці ты знаеш, мой браце,<br /> У якой жывеш хаце,<br /> У сямейцы, народзе,<br /> Ў краю, дзенно сьвятло дзе<br /> Першы раз ты убачыў,<br /> Дзе табе Бог празначыў<br /> Жыць, багаціцца ў цноты, —<br /> Це ты ведаеш, хто ты?<br /> Беларусяй завецца:<br /> Край, дзе цяжка жывецца,<br /> Край пауночна-заходны,<br /> Але ўласны твой, родны.<br /> Вось і ты, што жыць рвешся,<br /> Беларусам завешся.<br /> Дык-жа ведай аб лёсе<br /> Процкау, як ім жылося.<br /> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Цэнтар|I.}} Над Дняпром, Нёмнам, Сожай<br /> Над Дзьвіной — з волі Божай,<br /> Як даносіць паданьне,<br /> Тут жылі усе славяне:<br /> Крывічы, Радзімічы,<br /> Шмат Драулян, Дрыгавічы.<br /> Трэба ведаць вашэці,<br /> Аднае мовы дзеці,<br /> Аднаго і звычаю<br /> Ўсе былі ў гэтым краю.<br /> Закладалі сялібы<br /> Блізки рэк, каб мець рыбы,<br /> У лясох і на полі,<br /> Каб мець зьвера даволі,<br /> Хлеба, ягад і мёду.<br /> Убажалі прыроду:<br /> Небо чцілі, як бога,<br /> У асобе Сварога,<br /> І яго палавіцу<br /> Маць-Сырую Зямліцу,<br /> І дзяцей іх: Дажбога,<br /> Сонца, Ветра-Стрыбога,<br /> Пяруна — бога грому,<br /> Дамавога — у дому.<br /> Лясуна, Ражаніцу.<br /> Вадзянога, Дзявіцу,<br /> Што Русалкай у рэчцы<br /> Бурыць хвалі, сьмяецца.<br /> Нават Волас-бог скоту<br /> Мещ у іх пашаноту<br /> Пры агні на Купальлі<br /> Ладу чэсць аддавалі.<br /> Ім даваліся ў знакі<br /> Упыры, ваўкалакі…<br /> Чары, залами, ўрокі<br /> Ўплыў чут мелі шырокі,<br /> Упраўляліся веча<br /> Бараніліся мечам,<br /> Дубіной ды сякерай.<br /> Ў сьвітцы белай, ці шэрай<br /> Самадзельнай адзеты,<br /> Жыў прыветна люд гэты,<br /> Між сабой не сварыўся<br /><section end="Слово"/><noinclude></noinclude> ojwue5sh6b07rduhaulq2moh4mfl7ac 0 124425 288638 2026-06-02T06:47:58Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі П. Алек...» 288638 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі П. Алексюком|Гутарка з сябром Беларускай Вайсковай Камісіі П. Алексюком]] | наступны = [[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)/Слово праўды аб мове і долі беларуса|Слово праўды аб мове і долі беларуса]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920).pdf" from="5" to="6" fromsection="Дзесяць" tosection="Дзесяць" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Змітрака Бядулі]] oll4ud240un8tsma3ajffpgzt3hv8lr 104 124426 288643 2026-06-02T07:52:14Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «І паволі так зжыўся.<br /> Што зышоўся род з родам<br /> І адным стаў народам.<br /> Жывучы так, памалу<br /> Ен крапчэу, рос і хвалу<br /> Здабываў між чужымі,<br /> Зьмір трымаючы з імі.<br /> Пад разумным загадам<br /> Мену вёў з Цараградам,<br /> Багацеў і шчасьлівы<br /> Лук ня...» 288643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" />{{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Цэнтар|'''Няхай жыве незалежная, непадзельная і вольная Беларусь!'''|памер=200%}} {{Накіравальная рыса||height=1px}}</noinclude>І паволі так зжыўся.<br /> Што зышоўся род з родам<br /> І адным стаў народам.<br /> Жывучы так, памалу<br /> Ен крапчэу, рос і хвалу<br /> Здабываў між чужымі,<br /> Зьмір трымаючы з імі.<br /> Пад разумным загадам<br /> Мену вёў з Цараградам,<br /> Багацеў і шчасьлівы<br /> Лук ня гнуу с-пад цяцівы.<br /> Меў сваіх ваяводаў,<br /> Дык і ворагаў ходаў.<br /> Меў князёў на загады,<br /> Веча сходку на рады.<br /> Іх суд мудры і правы<br /> Вёў краёвыя справы<br /> Бяз супрэчах і звадак<br /> Панаваў скрозь парадак<br /> Узмоцованы новай<br /> Правай верай Хрыстовай<br /> З Рыму і з Цараграду.<br /> Ужо Сварога і Лада<br /> Адракліся ў хрышчэньні.<br /> Праўды Божай праменьні<br /> Асьвяцілі люд кволы,<br /> Сталі цэрквы, касьцёлы,<br /> Пры бязкроўнай ахвяры<br /> Ніклі ўрокі і чары,<br /> Прападала і ліха.<br /> І жылося скрось ціха.<br /> Так было ў час спакойны.<br /> Але вось сталі войны.<br /> {{Цэнтар|II.}} Мусе ён бараніцца,<br /> З злосным ворагам біцца.<br /> И парой нешчасьлівай<br /> Гнущся лук пад цяцівай,<br /> Выпускаючы стрэлы;<br /> Меч блішчэў заржавелы,<br /> Зіхацелі сякеры.<br /> Ўстаў народ, поўны веры<br /> І адвагі да бою<br /> З неспакойнай Літвою.<br /> Мужна, храбра змагаўся,<br /> Аля ўрэшце паддаўся<br /> І згубіў сваю ўладу.<br /> Да Літоускага Ўраду<br /> Нас судзьба далучыла,<br /> Але згодна і міла<br /> Сталі жыць два народы.<br /> Іх князі, дзеля ўгоды,<br /> Нашу мову зрабілі<br /> Дворскай ёй гаварылі,<br /> Ў ёй ўставы пісалі<br /> І судэ адбывалі<br /> Слаўны [[Статут ВКЛ (1588)|статут Літоўскі]]<br /> І паргамін князёўскі,<br /> Ад дагэтуль ёсьць сьведкам,<br /> Як было нашым прэдкам,<br /> Кніжкі рознага зьместу<br /> Служаць знакам протэсту<br /> Пагалоскам хвальшывым,<br /> Нашай мове манлівым<br /> Дык цвіла наша мова.<br /> Друкаванае слова<br /> Ў ёй лілося, шырэла<br /> І што раз багацела.<br /> Але вось наступае<br /> Стрым і мова жывая,<br /> Што была у пашане<br /> На другім стало пляне.<br /> {{Цэнтар|III.}} Клязь [[Аўтар:Ягайла|Ягелла]] з Ядвігай<br /> Ажаніўся із лігай<br /> Гэтай княжага роду<br /> Зьвязь накінуў народу,<br /> Што трываў {{Абмылка|наеалежна|незалежна}}.<br /> Польшча з Літвай сумежна<br /> Пад Ягеллы загадам,<br /> З‘ядзінілісь Урадам<br /> Вось Літва ходь і мела<br /> Свайго князя, малела<br /> Тут аднак яе ўлада<br /> І ўжо рада, нерада,<br /> Хоць таго і нежадала,<br /> Вольны быт свой губляла,<br /> Але усё-ж Ягельлёны<br /> Ад Літвы суд — законы<br /> Адабраць не пасьмелі.<br /> Мы падаўняму мелі<br /> Свой Статут у судовай<br /> Справе нашаю мовай<br /> Натаваліся факты<br /> І пісаліся акты.<br /> Каралі па ўстанове<br /> Ў той-жа ўрадавай мове<br /> Выдавалі ўказы<br /> Да Літвы, каб абразы<br /> Не зрабіць ёй і шкоды.<br /> Доўга з гэтай свабоды<br /> Край наш цешыўся міла.<br /> Аж нікчемная сіла<br /> Політычнага права<br /> (Чэсьць ёй, говар і слава.)<br /> Адабрала нам мову,<br /> Ў судзе нашаму слову<br /> Аднялі уладаньне.<br /> Надыйшло ўжо кананьне<br /> Нашай мове прыгожай.<br /> Допуст быў волі Божай.<br /> Мова родная Польшчы<br /> Загарнула ўплыў большы.<br /> Усюды ёй гаварылі<br /> На {{Абмылка|суход|судох}}, станавілі<br /> На Літве ў ёй законы,<br /> Ўсіх цягнуў бляск кароны,<br /> Вось князі ды баяры<br /> Мілай Польшчы ў ахвяры<br /> Склалі родную мову,<br /> Ўзяўшы лепшую, нову;<br /> А старая у вёскі<br /> Выйшла ронючы слёзкі:<br /> У сялян засталася<br /> На даўнейшай прыкрасеў.<br /> Іх тагды прастакамі<br /><noinclude></noinclude> 7p63b2xea0ggezho1kbexmw6fmc3hmz 288644 288643 2026-06-02T07:53:33Z Gleb Leo 2440 288644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" />{{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Цэнтар|'''Няхай жыве незалежная, непадзельная і вольная Беларусь!'''|памер=200%}} {{Накіравальная рыса||height=1px}}</noinclude>І паволі так зжыўся.<br /> Што зышоўся род з родам<br /> І адным стаў народам.<br /> Жывучы так, памалу<br /> Ен крапчэу, рос і хвалу<br /> Здабываў між чужымі,<br /> Зьмір трымаючы з імі.<br /> Пад разумным загадам<br /> Мену вёў з Цараградам,<br /> Багацеў і шчасьлівы<br /> Лук ня гнуу с-пад цяцівы.<br /> Меў сваіх ваяводаў,<br /> Дык і ворагаў ходаў.<br /> Меў князёў на загады,<br /> Веча сходку на рады.<br /> Іх суд мудры і правы<br /> Вёў краёвыя справы<br /> Бяз супрэчах і звадак<br /> Панаваў скрозь парадак<br /> Узмоцованы новай<br /> Правай верай Хрыстовай<br /> З Рыму і з Цараграду.<br /> Ужо Сварога і Лада<br /> Адракліся ў хрышчэньні.<br /> Праўды Божай праменьні<br /> Асьвяцілі люд кволы,<br /> Сталі цэрквы, касьцёлы,<br /> Пры бязкроўнай ахвяры<br /> Ніклі ўрокі і чары,<br /> Прападала і ліха.<br /> І жылося скрось ціха.<br /> Так было ў час спакойны.<br /> Але вось сталі войны.<br /> {{Цэнтар|II.}} Мусе ён бараніцца,<br /> З злосным ворагам біцца.<br /> И парой нешчасьлівай<br /> Гнущся лук пад цяцівай,<br /> Выпускаючы стрэлы;<br /> Меч блішчэў заржавелы,<br /> Зіхацелі сякеры.<br /> Ўстаў народ, поўны веры<br /> І адвагі да бою<br /> З неспакойнай Літвою.<br /> Мужна, храбра змагаўся,<br /> Аля ўрэшце паддаўся<br /> І згубіў сваю ўладу.<br /> Да Літоускага Ўраду<br /> Нас судзьба далучыла,<br /> Але згодна і міла<br /> Сталі жыць два народы.<br /> Іх князі, дзеля ўгоды,<br /> Нашу мову зрабілі<br /> Дворскай ёй гаварылі,<br /> Ў ёй ўставы пісалі<br /> І судэ адбывалі<br /> Слаўны [[Статут ВКЛ (1588)|статут Літоўскі]]<br /> І паргамін князёўскі,<br /> Ад дагэтуль ёсьць сьведкам,<br /> Як было нашым прэдкам,<br /> Кніжкі рознага зьместу<br /> Служаць знакам протэсту<br /> Пагалоскам хвальшывым,<br /> Нашай мове манлівым<br /> Дык цвіла наша мова.<br /> Друкаванае слова<br /> Ў ёй лілося, шырэла<br /> І што раз багацела.<br /> Але вось наступае<br /> Стрым і мова жывая,<br /> Што была у пашане<br /> На другім стало пляне.<br /> {{Цэнтар|III.}} Клязь [[Аўтар:Ягайла|Ягелла]] з Ядвігай<br /> Ажаніўся із лігай<br /> Гэтай княжага роду<br /> Зьвязь накінуў народу,<br /> Што трываў {{Абмылка|наеалежна|незалежна}}.<br /> Польшча з Літвай сумежна<br /> Пад Ягеллы загадам,<br /> З‘ядзінілісь Урадам<br /> Вось Літва ходь і мела<br /> Свайго князя, малела<br /> Тут аднак яе ўлада<br /> І ўжо рада, нерада,<br /> Хоць таго і нежадала,<br /> Вольны быт свой губляла,<br /> Але усё-ж Ягельлёны<br /> Ад Літвы суд — законы<br /> Адабраць не пасьмелі.<br /> Мы падаўняму мелі<br /> Свой Статут у судовай<br /> Справе нашаю мовай<br /> Натаваліся факты<br /> І пісаліся акты.<br /> Каралі па ўстанове<br /> Ў той-жа ўрадавай мове<br /> Выдавалі ўказы<br /> Да Літвы, каб абразы<br /> Не зрабіць ёй і шкоды.<br /> Доўга з гэтай свабоды<br /> Край наш цешыўся міла.<br /> Аж нікчемная сіла<br /> Політычнага права<br /> (Чэсьць ёй, говар і слава.)<br /> Адабрала нам мову,<br /> Ў судзе нашаму слову<br /> Аднялі уладаньне.<br /> Надыйшло ўжо кананьне<br /> Нашай мове прыгожай.<br /> Допуст быў волі Божай.<br /> Мова родная Польшчы<br /> Загарнула ўплыў большы.<br /> Усюды ёй гаварылі<br /> На {{Абмылка|суход|судох}}, станавілі<br /> На Літве ў ёй законы,<br /> Ўсіх цягнуў бляск кароны,<br /> Вось князі ды баяры<br /> Мілай Польшчы ў ахвяры<br /> Склалі родную мову,<br /> Ўзяўшы лепшую, нову;<br /> А старая у вёскі<br /> Выйшла ронючы слёзкі:<br /> У сялян засталася<br /> На даўнейшай {{Абмылка|прыкрасеў|прыкрасе}}.<br /> Іх тагды прастакамі<br /><noinclude></noinclude> n2quvukbok41bwxhhdt221eeh32utsl 104 124427 288646 2026-06-02T07:59:38Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}У галаве памуцілася — цяпер ужо ад страху. Ад вострага, агнёвага страху. Крадучыся, азіраючыся, вышаў з пакою, з двара і нырнуў у мокрую цемру… <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-ind...» 288646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}У галаве памуцілася — цяпер ужо ад страху. Ад вострага, агнёвага страху. Крадучыся, азіраючыся, вышаў з пакою, з двара і нырнуў у мокрую цемру… <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{gap|2em}}А радасьць? Дзе-ж радасьць? І ці можа радасьць тут быць? Ці месца ёй тут, дзе чалавек згубіў усё чалавечае, абярнуўся ў дзікага зьвера?..</br> {{gap|2em}}Радасьць была. Пасьля была. Яна ўжо тады зарадзілася, як ён, працяты шалёным страхам, забіўся ў сьлізкае рыштаваньне, што прыхінулася да вялізнай старой камяніцы. Тады ўжо радасьць загарэлася ў ім ледзь прыметнай маленечкай іскрачкай.</br> {{gap|2em}}Яна дзіўна, нязграбна ўткнулася клінам у бурнае мора спалоху, што захлынуў быў нутро. Яна спачатку ледзь кранула ціхім прыткненьнем яго сэрца. На твар выдавіла ўсьмешку. Ня ўсьмешку, а сьлед яе — хваравіты, убогі.</br> {{gap|2em}}— Хе-хе… А мо’ й не дазнаюцца?</br> {{gap|2em}}І потым клін гэтай радасьці ўсё глыбей і шырэй забіраўся ў нутро, выціскаў памалу спалох.</br> {{gap|2em}}Больш пачуцьцёў ня было: толькі спалох зьбітай навалай ды ў яго сьветлы клін радасьці.</br> {{gap|2em}}Але-ж самая радасьць была, як хавалі.</br> {{gap|2em}}Ён пашоў на пахаваньне. Ён заблытаўся ў гурме народу і праводзіў на могілкі цела свае ахвяры. Ён глядзеў на людзей, і людзі на яго глядзелі. Гаварылі аб забойстве, здагадкі рабілі. З ім нават {{перанос пачатак|зага|варвалі}}<noinclude></noinclude> qx14prmz957ats1wpkk7nmro0x3slhb 104 124428 288647 2026-06-02T08:05:08Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|зага|варвалі}} аб гэтым. Ён слухаў, усьмяхаўся ўнутры і думаў сабе:</br> {{gap|2em}}— Хе-хе… Вось і ня ўзналі… вось і ня ўзнаеце… А забойца тут, з вамі гаворыць, хе-хе…</br> {{gap|2em}}Ён усё больш і больш ажыўляўся, ахвотна гаварыў, сам першы заводзіў га...» 288647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|зага|варвалі}} аб гэтым. Ён слухаў, усьмяхаўся ўнутры і думаў сабе:</br> {{gap|2em}}— Хе-хе… Вось і ня ўзналі… вось і ня ўзнаеце… А забойца тут, з вамі гаворыць, хе-хе…</br> {{gap|2em}}Ён усё больш і больш ажыўляўся, ахвотна гаварыў, сам першы заводзіў гаворку. Сэрца ірвалася ад затоенай радасьці і хацелася гаварыць. Многа-многа, са ўсімі.</br> {{gap|2em}}Жалобна ліліся гукі оркестры, узмывалі наўкола цягучыя хвалі журбы. Здавалася, само паветра васеньняе раставала ад гэтых жалобных гукаў і асядала на дол ціхім плачам. Жалкавала аб бязьвінна загубленым жыцьці маладым.</br> {{gap|2em}}А ён ня чуў гэтага. Яму гукі оркестры былі цудоўнай уторай радасьці. Яны злучаліся з радасьцю, абмываліся ў ёй і пераліваліся ў гульліва-пабедную музыку.</br> {{gap|2em}}Ён аж корчыўся ўвесь, стуляўся, сьціскаўся, каб ня выказаць свайго пачуцьця. Хацелася голас падаць. Не закрычаць, а піснуць хацелася тонка-тонка і дзіка… А потым — кульнуцца катком, пакаціцца па мокрым бруку.</br> {{gap|2em}}А ў паветры жалобна ліліся гукі оркестры… <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{gap|2em}}Сонца бывае рознае. Часамі яно неяк дзіка, недарэчы выгляне збоку, з-за хмар — касавокае — і падражніць, пакпіць над дурным чалавекам.</br> {{gap|2em}}Рознае сонца бывае…</br> {{gap|2em}}І Радасьць бывае розная…</br><noinclude></noinclude> fbvnk5ia17foweo5ngj2uxcdkjfe9nk 104 124429 288648 2026-06-02T08:08:43Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Ініцыял|12}} Праз два дні пасьля гэтага брыгадзір Зелянюк атрымаў з раёну паперку, у якой яму прапанавалі зараз-жа пераехаць на працу ў другі сельвавет. У той самы дзень позна ўвечары, адбыўшы ўсе свае ня вельмі багатыя перадвыездныя клопаты, Зелянюк за...» 288648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Ініцыял|12}} Праз два дні пасьля гэтага брыгадзір Зелянюк атрымаў з раёну паперку, у якой яму прапанавалі зараз-жа пераехаць на працу ў другі сельвавет. У той самы дзень позна ўвечары, адбыўшы ўсе свае ня вельмі багатыя перадвыездныя клопаты, Зелянюк зачыніўся ў сваім пакоі, у чыстай палавіне хаты сівалапаўскага селяніна-серадняка Малаха Загароўскага, і пісаў ліст у горад, да свае дзяўчыны, адкрываючы ў ім усю глыбіню свайго яовага настрою. {{Водступ|2|em}}Вось гэты ліст. {{Водступ2-пачатак|2|em}}{{Водступ|2|em}}„Любая мая, дарагая Стася! {{Водступ|2|em}}Уяві сабе стан чалавека, які разам з іншымі працуе на пабудове новага цудоўна-прыгожага, яшчэ нідзе нябачанага дасюль будынку і якога акурат у той момант, як з шэрае масы матэрыялу пачынаюць ужо вырысоўвацца так доўга, так напружана чаканыя формы, забіраюць з гэтае работы, адрываючы ад найцікавейшага моманту яе творчага завяршэньня. {{Водступ|2|em}}Такі прыблізна стан цяпер ў мяне. Але — ты ведаеш Стася — не ў маім характары наракаць, енчыць, выказваць нездаводеньне. Я проста констатую факт. {{Водступ|2|em}}Мяне ў самым гарце работы, у момант яе бясспрэчнага наладжваньня перакідаюць у другі сельсавет. Гэта — справа нашага сакратара ячэйкі, яго сяброўская мне паслуга… {{Водступ|2|em}}Нашыя стасункі з гэтым чалавекам, пра якога я пішу табе бадай у кожным лісьце, дайшлі да свайго крайняга пункту. У нас з ім выбухнуў адкрыты конфлікт, у выніку якога ён кінуў мне рэзкае абвінавачваньне ў групоўшчыне, фракцыйнасьці, пагражаючы „організацыйнымі вывадамі“. Але мабыць трапіўся яму пад руку лягчэйшы і прасецейшы, спосаб пазбыцца мяне — і вось яго вынік. Я, шчыра сказаўшы, чакаў такога канца, бо бачыў, што я замінаю яму, што мая прысутнасьць чамусьці цяжарыць яго, нібы зьвязвае яму рукі. Я чакаў, што ён захоча вызваліцца ад мяне, але ня думаў, што гэта будзе так раптам і так проста. {{Водступ|2|em}}Дзіўны гэта, Стаська, чалавек, папраўдзе… Ён больш цікавіць мяне, чым абурае. Я упэўнены, штоў яго ёсьць у нутры нейкі захаваны гнёт, і гэты гнёт неадступна мучыць яго вострым ражном укліняецца ўва ўсё ягонае жыцьцё. Я перш думаў, што гэта — сямейная трагедыя (з жонкай ён ужо разышоўся і гэтым, я ўважаю, зрабіў ёй вялікую паслугу), потым я упэўніўся, што і сямейныя ягоныя справы, калі не цалком, дык прынамсі ў значнай меры — вынік яго захаваных згрызот. {{Водступ|2|em}}Я наўмысьля пайшоў быў сёньня да яго разьвітацца. Ён сустрэў мяне з хмурай суровасьцю, за якой ня зусім умела схаваў сваё замяшаньне, калі не сказаць — сорам. Я паказаў яму паперку з раёну, і ён памкнуўся быў зьдзівіцца, але ў яго гэта ня вышла. Я мімаволі засьмяяўся<noinclude></noinclude> qea3yfywiohdpgpp78604jx1a1ezzjs 104 124430 288649 2026-06-02T08:11:54Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>'''2</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2em}}Я сам сваймі вачмі бачыў той стол. Ён стаяў, неўзаметку прыткнуўшыся да вялізнае паліраванае шафы, у самым брудным кутку гарадзкога рынку. Шафа стаяла паважна й солідна — такая шырокая, тоўстая, як ган...» 288649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>'''2</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2em}}Я сам сваймі вачмі бачыў той стол. Ён стаяў, неўзаметку прыткнуўшыся да вялізнае паліраванае шафы, у самым брудным кутку гарадзкога рынку. Шафа стаяла паважна й солідна — такая шырокая, тоўстая, як гандлярка з суседняга рундука. Здавалася — во-во падшмаргне падольле, схопіць пад пахі акольныя рэчы і паплыве па кірмашовай гразі.</br> {{gap|2em}}А стол гэты ціхенька, моўчакам прытуліўся пад бокам у шафы і палахліва пазіраў на купцоў, не чакаючы ад іх нічога добрага. І праўда, калі хто заўважыць яго, дык толькі штурхне пагардліва — і пашоў. Ён затрасецца на слабенькіх ножках, паенчыць і зноў прыхінецца да шафы.</br> {{gap|2em}}Стол быў складаны: дошка на дзьве палавіны. Цяпер адна з палавін недалужна зьвісла далоў. Быццам сароміўся стол сваіх ног і схаваў іх ад людзкіх поглядаў.</br> {{gap|2em}}Я колькі раз прайшоў каля гэтага стала і ня прымеціў, каб хто ўсур’ёз ім зацікавіўся. Я думаў ужо:</br> {{gap|2em}}— Навошта лам’ё гэта вынесьлі? Хто яго купіць?</br> {{gap|2em}}Але я памыліўся. Знайшліся купцы.</br> {{gap|2em}}Я не гандляр і ня маю гандлярскага спрыту. Але я адразу згадаў, што яны хочуць, усур’ёз хочуць купіць гэты стол. Яны ня спыніліся нават, прашлі міма — нібы-то што… Але-ж гэты позірк і<noinclude></noinclude> n6dz1dula6mv6sog35olic2tn8aac8y 104 124431 288650 2026-06-02T08:13:28Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «Сталі зваць, мужыкамі,<br /> Дык і мова іх клічкай<br /> Зьвецца простай, мужыцкай,<br /> Зносіць некалькі векаў.<br /> Біч пагарды і зьдзекаў.<br /> Адракаюцца ў прочкі<br /> Йдуць сынэ яе а дочкі,<br /> Нават самі сяляне,<br /> Калі пак скоса гляне,<br /> З мінай проста, пакорна...» 288650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" />{{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Цэнтар|'''Стварайце Беларускае войска — для гэтай ідэі варта жыць!'''|памер=200%}} {{Накіравальная рыса||height=1px}}</noinclude>Сталі зваць, мужыкамі,<br /> Дык і мова іх клічкай<br /> Зьвецца простай, мужыцкай,<br /> Зносіць некалькі векаў.<br /> Біч пагарды і зьдзекаў.<br /> Адракаюцца ў прочкі<br /> Йдуць сынэ яе а дочкі,<br /> Нават самі сяляне,<br /> Калі пак скоса гляне,<br /> З мінай проста, пакорнай<br /> Прывыкаюць да дворнай,<br /> А чураюцца роднай<br /> Як мужыцкай, нягоднай.<br /> Ў ёй ня можна судзіцца,<br /> Мець законы, маліцца;<br /> Яна ў хаце такеля<br /> Польшчына-ж у касьцелі<br /> І ў судох, і ў абрадах,<br /> У каралеўскіх пасадах.<br /> Дык і робіцца гэтак:<br /> Каталік вучыць дзетак<br /> Пацяр не у сялянскай<br /> Мове роднай, а ў панскай.<br /> Гэна мова сьвятая,<br /> А свая — праклятая,<br /> Вось па гэтым манеру.<br /> Ен пачаў сваю веру<br /> Польскай зваць, сябе польскім,<br /> А аб родным, аб свойскім<br /> Беларускім забыўся:<br /> Збочыў з простай дарогі,<br /> У брыдкія налогі<br /> Ўпаў, йдучы за пажадай,<br /> Ці чартоўскай парадай.<br /> Пакрывіўшы сумленьне<br /> У сільлё засьляпеньня<br /> Ўблутаў простае сэрце:<br /> Меў жыцьце у паняверцы,<br /> Пад свой стрых усё мерыў.<br /> Богу нават ня верыў;<br /> Калі-ж нораў свой сказіў,<br /> По кутох цемры лазіў:<br /> Стаўся горш забабонным,<br /> Да нячысьціка склонным,<br /> Верыў ў заламы, чары,<br /> Мок у хмелистай гары,<br /> Быў на пропасьці рубі,<br /> А ня ведау аб згубі<br /> Розум цёмны, як сажа.<br /> Ці-ж ня праўда, хто скажа?<br /> Ня было а нікога,<br /> Хто бы вывеў сьляпога<br /> На пуць — шлях з бездарожа,<br /> Што скрывіла нягожа<br /> Бедака, і калекам<br /> Ен астаўся век-векам.<br /> Шляхта ж соймікавала,<br /> З цьвёрдым сэрцам, як скала,<br /> Сны сьнючы аб кароне<br /> На залочаным троне.<br /> Ей было не ў паміне<br /> Аб сьляпым селяніне,<br /> Што ня знаў льгі ніколі<br /> І стагнаў у няволі.<br /> Часам хто з панскай лавы,<br /> Счуўшы голас сьлязавы<br /> Бедакоў чужанінаў,<br /> Слоў за іх колькі кінуў<br /> На сэймовай прамове.<br /> Але судзьдзі панове<br /> Нават чуць не хацелі,<br /> Каб сьляпцэ вольнасьць мелі<br /> Так цягнуў крыўды лямку,<br /> Зэмсту крыючы ў цямку,<br /> Селянін {{Абмылка|набарака|небарака}}.<br /> Прытварыў ваўкалака<br /> И благую кляў долю,<br /> Зубы сьцяўшы ад болю.<br /> {{Цэнтар|IV.}} Але Рэч Паспаліта,<br /> На тры часьці расшыта,<br /> Перайшла да суседаў.<br /> Беларус ужо ведаў,<br /> Што па новаму ўстрою<br /> Ен астаўся з Літвою<br /> Пад Расійскім урадам.<br /> Думаў: пойде усе ладам,<br /> Тут дастане свабоду<br /> Для сябе і народу.<br /> Але где-ж там? Адразу<br /> Па найвыжшаму ўказу<br /> Мовы польскай такеля<br /> Ужываць у касьцеле<br /> Беларускай — ніколі.<br /> У пачатковай школе,<br /> Гэта мова брыдкая<br /> Меўсца такжа па мае.<br /> Ў чужой мове, ні ў роднай,<br /> Вучаць ў школцы народнай.<br /> З буквароў непанятных<br /> Дзетак, часам ні здатных<br /> Зразумець словы ў сказе.<br /> Аж пад скурай жуд лазе,<br /> Калі здумаеш гэта,<br /> Як ішла ў нас прасьвета.<br /> Ў цэркве ўсім праваслаўным<br /> Модлы, сьпеў давен-даўным<br /> Былі ў мове славянскай,<br /> А ў расійскай, у панскай<br /> Гаварылі казаньні.<br /> Беларускай і званьня<br /> Ня было. Слово Божа<br /> Разумець кожны можа;<br /> Беларус, хоць і слухаў,<br /> Але ў цям сабе чухаў<br /> І даходзіў дагадкай.<br /> Што у мове у гладкай<br /> Да яго прамаўлялі,<br /> Да душы не траплялі<br /> Непанятныя словы,<br /> Пакрывіўшы наровы,<br /> А, не знаючы меры,<br /> Ўзяў старыя манеры;<br /> У хваробе у горы<br /> Льгі шукаў ў загаворы,<br /> Шаптуном нес багацьце.<br /> У вадно, у паняцьце<br /><noinclude></noinclude> kanyl1vdamo2e5gncc0zgpexw003tif 104 124432 288656 2026-06-02T08:32:20Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «і страшэнна раззлаваў яго гэтым, але ён зараз-жа авалодаў сабой і нават павесялеў. Мы ў шчырым сяброўскім тоне пагаварылі пра далейшы лёс тутэйшых спраў і на разьвітаньне ён, не хаваючы сваё радасьці, зычыў мне ўсяго найлепшага і прасіў не парываць сувя...» 288656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>і страшэнна раззлаваў яго гэтым, але ён зараз-жа авалодаў сабой і нават павесялеў. Мы ў шчырым сяброўскім тоне пагаварылі пра далейшы лёс тутэйшых спраў і на разьвітаньне ён, не хаваючы сваё радасьці, зычыў мне ўсяго найлепшага і прасіў не парываць сувязі з іхнай ячэйкай, хоць на твары ў яго была шчасьлівая ўпэўненасьць, што ён больш мяне ня ўбачыць. Ён, небарака, ня ведае таго, што, і працуючы ў другім сельсавеце, я ўсё роўна ня буду спускаць яго з вока, што я маю на гэта пэўныя свае прычыны… {{Водступ|2|em}}Чакай, Стаська, во што яшчэ… Ты магла падумаць, што я еду з такім спакойным сэрцам таму, што сапраўды адчуваю {{Абмылка|сябн|сябе}} вінаватым, што я ўцякаю ад пакараньня. Любая Стася, калі ты гэтак падумала ўжо, дык глыбока мяне пакрыўдзіла. Я, праўда, рабіў некаторыя і немалыя — памылкі ў рабоце, але каб я чуў хоць найменшую рацыю ў тых па праўдзе жудасных абвінавачваньнях, якія узьвёў супроць мяне сакратар ячэйкі, я-б, дай веры, не паехаў адсюль да высьвятленьвя справы. Я еду таму, што ўважаю гэта за нясур‘ёзнае, за вынік яго гарачага і, праўду сказаць, ня зусім законнага гневу, выкліканага тым, што на партыйным сходзе прайшла не яго, а мая пропозыцыя. Я, вядомая рэч, мог-бы пратэставаць, мог-бы узьняць цэлы гармідар — у мяне адзін момант і была такая думка, але потым я рашуча адкінуў яе і пастанавіў ехаць. Усё-ткі справа гэта не прынцыповая — траціць на яе энэргію ў такі напружаны момант неразумна і нават злачынна. Апошні — да рэчы сказаць, надзвычайны, непатутэйшаму бурны — сход вашае ячэйкі гарантуе правільны шлях у далейшай рабоце, а хто яе будзе весьці — ці-ж гэта ня ўсё роўна? {{Водступ|2|em}}Так, гэта, вядомая рэч, усё роўна, і я мушу ехаць бяз доўгай развагі і думаць адно пра тое, як брацца за новую — бязумоўна ня менш цікавую і пладатворную, чымся тут, работу. {{Водступ|2|em}}Так я разважыў і так пастанавіў. Заўтра я еду… Вось, напісаўшы гэтыя словы, я паспрабаваў прыслухацца да сябе, да сваіх адчуваньняў і — нашто маніць? — я пачуў, што мне цяжка, нявымоўва цяжка ехаць адсюль. Я палічыў сёньня дні, колькі перабыў я ў гэтым мястэчку, і надзвычайна зьдзівіўся, калі вышла, што я жыву тут усяго адзін месяц. Я так шчытна уплёўся ў тутэйшае жыцьцё, што мне здаецца, нібы я тут і радзіўся. А, ведаеш, Стася, чаму гэта? Па-першае, таму, што наогул час цяпер поўна насычаны зьместам, што дзень пераварачаецца ў месяц, а месяц у год. А па-другое, — гэты месяц быў мне новым праясьненьнем, новай — глыбокай і напружана-дзейнай жыцьцёвай школай. А ты ведаеш, як прывязваецца чалавек да таго месца, да таго асяродзьдзя, у якім праходзяць хвіліны яго найбуйнейшага росту?<noinclude></noinclude> 2t8b8ywkc13njpzeb2igtdedwujhmkf 104 124433 288658 2026-06-02T08:44:27Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «потым гэты стрымлены крок, разважаньне, нясьмелыя рухі рукамі ў той бок, дзе стол… О, нас з гандляром не паддурыш!</br> {{gap|2em}}Яны былі ўдвух: паджылая жанчына і хлапец гадоў дзесяць.</br> {{gap|2em}}Уся худая фігура жанчыны, твар яе, рухі, — усё працята было тэй зас...» 288658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>потым гэты стрымлены крок, разважаньне, нясьмелыя рухі рукамі ў той бок, дзе стол… О, нас з гандляром не паддурыш!</br> {{gap|2em}}Яны былі ўдвух: паджылая жанчына і хлапец гадоў дзесяць.</br> {{gap|2em}}Уся худая фігура жанчыны, твар яе, рухі, — усё працята было тэй застыглай смутнай сур’ёзнасьцю, якую можа выснаваць толькі цяглае шматгадовае гора. Дый вопратка — досыць зірнуць толькі: рыжая падзьдзёўка — абшарпаная, з плямамі; спадніца, убога абвіслая; чаравікі… не чаравікі, а так нейкі дзіўны, недарэчны абутак, — мабыць апоркі, ці што… З усяго выглядае гарота.</br> {{gap|2em}}А хлапец? Што-ж хлапец… У яго — цікавасьць. У яго й вочы — дык як ня вырвуцца толькі: бегаюць, гараць.</br> {{gap|2em}}Яны прайшлі разы са два яшчэ воддаль, потым пастаялі, адвярнуўшыся ў бок, і тады падышлі ўжо к сталу.</br> {{gap|2em}}Жанчына павярнула яго, паківала, а хлапец дошку падняў, зазірнуў. Потым яны пачалі таргавацца.</br> {{gap|2em}}О, як таргавалася гэта жанчына! Яна надбаўляла толькі па дзесяць капеек і гандляра прымушала на столькі-ж збаўляць. Як яна ганіла стол! Колькі знаходзіла ў ім недахвату! Як спрачалася з гаспадаром, калі той яго бараніў!</br> {{gap|2em}}А хлапец усё нікаў каля стала і то-ж заганы шукаў. Калі знаходзіў, ён з пачуцьцём вялікай {{перанос пачатак|па|беды}}<noinclude></noinclude> hllu59uw5e7fioaf3l2uxwj61743xnb 104 124434 288664 2026-06-02T08:54:46Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|па|беды}} паказваў на іх. І вочы яго гарэлі шчырым здаволеньнем.</br> {{gap|2em}}Урэшце, яны старгаваліся і ўрачыста панясьлі свой здабытак праз рынак. Чуваць было, як яны, ідучы, суцяшалі самі сябе, даводзілі адзін аднаму, што стол добры, што ён ня...» 288664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|па|беды}} паказваў на іх. І вочы яго гарэлі шчырым здаволеньнем.</br> {{gap|2em}}Урэшце, яны старгаваліся і ўрачыста панясьлі свой здабытак праз рынак. Чуваць было, як яны, ідучы, суцяшалі самі сябе, даводзілі адзін аднаму, што стол добры, што ён ня вельмі ківаецца, што «тую ножку можна прыбіць», што наогул заган асаблівых няма — ня горш за іншага новага.</br> {{gap|2em}}Я прагледзеў усю гэту сцэну. Мне неяк не па сабе стала, я расчуліўся. І маё сэрца радзіла мне казку. Я раскажу яе зараз.</br> {{gap|2em}}Але ці казка гэта? Мо’ гэта так і было? Мо’ гэта ня казка, а праўда жыцьця?.. <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{gap|2em}}Гэта была сям’я рабочага. Сям’я такая… Гаспадар — чорнарабочы, чалавек з вечна змораным тварам, на якім жыцьцё пасеяла столькі маршчынак, колькі перацягнуў ён тачак цяжкіх, набітых пяском. У якога жонка — жанчына, працятая тэй застыглай смутнай сур’ёзнасьцю, якую родзіць шматгадовае гора. І дзеці: дзяўчынка — трынаццаць гадоў, хлапец — гадоў дзесяць і другі — гады тры.</br> {{gap|2em}}Жыла сям’я гэта ў убогай кватэры на акрайным брудным завулку. Кватэра ў іх у два пакоі. У вадным удоўж і ўпоперак ложкі — гэта спальня. А другі — заля, сталоўка і г. д. Тут і мэбля стаіць, гэта значыць: шафа, стол і чатыры крэслы.</br> {{gap|2em}}Гэты другі пакой шмат гадоў быў галоўным цэнтрам сямейнага жыцьця. І праз увесь гэты час у<noinclude></noinclude> nfygt5hpazex34mvrqjujfmggkuj1zb 104 124435 288668 2026-06-02T09:03:43Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «ім быў пусты адзін кут. Недарэчна, дзіка пусты. Пусты — бо не ставала мэблі, каб запоўніць яго.</br> {{gap|2em}}Гэты кут сваёй пустатой халадзіў увесь пакой, быццам глытаў бяздонным зевам сваім прыветную цепль сямейнага шчасьця. Ён не даваў зьвіцца ў сям’і рада...» 288668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>ім быў пусты адзін кут. Недарэчна, дзіка пусты. Пусты — бо не ставала мэблі, каб запоўніць яго.</br> {{gap|2em}}Гэты кут сваёй пустатой халадзіў увесь пакой, быццам глытаў бяздонным зевам сваім прыветную цепль сямейнага шчасьця. Ён не даваў зьвіцца ў сям’і радаснай, ціхай прытульнасьці. Ён напамінаў, крычаў злорадасна аб бядоце, аб цяжкіх нягодах жыцьця. Ён — страшэнна, жорстка пусты — уліваў пустату і ў жыцьцё гэтай сям’і.</br> {{gap|2em}}Бывала так: зьбярэцца сям’я ўся, адпачывае. Ціхамірная згода гатова ахутаць усіх сваім лёгкім крылом. Во-во ўжо, здаецца, прыдзе і цёпла зайскрыцца ў пакоі радасьць. Але зірне каторы ў пусты халодны куток і ўспомніць. І пяройдзе да ўсіх, і пратне ўсіх жорсткім павевам скразьнік няпрытульнасьці, злосна выштурхне радасьць з пакою.</br> {{gap|2em}}Во як бывала…</br> {{gap|2em}}І вось, урэшце, у сям’ю беднага рабочага прышла радасьць. Яна ўвашла ў хату разам з сталом, што прыцягнулі з рынку матка і сын. Яна зусім відочна, прыметна ўвайшла, як нейкая жывая істота.</br> {{gap|2em}}Яе першая стрэла дзяўчынка-дачка.</br> {{gap|2em}}Дзяўчынка ў трынаццаць гадоў… Як можна апісаць яе радасьць? Ці ёсьць словы такія — жывыя, агнёвыя, — якімі-б выказаць гэта? Ці мо’ апісаць выяўленьне надворнае гэтае радасьці? Мо’ расказаць, як скакала яна, як пляскала ў ладкі? Мо’<noinclude></noinclude> qomtizt0lz23p3fl9xjbympk1ih2ji0 104 124436 288669 2026-06-02T09:09:38Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «расказаць пра бляск яе вочак — чыстых, як у крыніцы вада?..</br> {{gap|2em}}Не, лепей во што…</br> {{gap|2em}}Яна пацалавала свайго мурзатага брата. Той пачаў быў яе сунімаць, усьцішаць. Бо ён-жа сур’ёзны зусім, ён з мамкай сам купляў гэты стол, у яго й шапка аблезлая на...» 288669 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>расказаць пра бляск яе вочак — чыстых, як у крыніцы вада?..</br> {{gap|2em}}Не, лепей во што…</br> {{gap|2em}}Яна пацалавала свайго мурзатага брата. Той пачаў быў яе сунімаць, усьцішаць. Бо ён-жа сур’ёзны зусім, ён з мамкай сам купляў гэты стол, у яго й шапка аблезлая на самыя вочы важна насунута. А яна тады абхапіла яго і пацалавала.</br> {{gap|2em}}Сястра пацалавала брата. Сястра — брата… Ну, годзе, здаецца?..</br> {{gap|2em}}Дык во як стрэла дзяўчынка радасьць.</br> {{gap|2em}}Гэта было ўжо шэрай гадзінай. Неўзабаве прышоў гаспадар. Запалілі сьвятло, пілі чай. Пілі, вядома, за новым сталом, хоць і нязручна было. Гаманілі, сьмяяліся. Дзеці дурэлі. Словам, было так, як заўсёды бывае, калі ў госьці прыходзіць радасьць.</br> {{gap|2em}}А потым прачнуўся малы. Заплакаў, заенчыў у спальні — так жаласна, квола. Ён хворы, ён заўсёды плача, як прачынаецца.</br> {{gap|2em}}Дзяўчынка пабегла, прыцягнула яго.</br> {{gap|2em}}— Ціху, дзетка… ціху, ну… Глянь, вунь стол… Паглядзі!..</br> {{gap|2em}}У дзіцяці на твары застыгла плаксівая міна. Часінку моўчкі глядзеў, плюскаў ад сьвету вачмі. Потым ажывіўся, матнуў парыўчата ручкамі.</br> {{gap|2em}}— Стол, стол… Тата, гэта стол… Вунь ён… І худзенькі тварык яго, яшчэ мокры ад сьлёз, сагрэўся любай чыстай усьмешкай.</br><noinclude></noinclude> 32awqfyfnr831r0n0mxvejmuf0esbv3 104 124437 288670 2026-06-02T09:18:17Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Хацу на стол… сесьці хацу…</br> {{gap|2em}}І яго пасадзілі. Рассунулі шклянкі і сярод іх пасадзілі. Сёньня-ж можна, сёньня тут радасьць, а радасьць — апека дзяцей. Ён сядзеў на стале — шчасьлівы, здаволены, — ваяваў пабедна рукамі і гвалтаваў бесьпера...» 288670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}— Хацу на стол… сесьці хацу…</br> {{gap|2em}}І яго пасадзілі. Рассунулі шклянкі і сярод іх пасадзілі. Сёньня-ж можна, сёньня тут радасьць, а радасьць — апека дзяцей. Ён сядзеў на стале — шчасьлівы, здаволены, — ваяваў пабедна рукамі і гвалтаваў бесьперастанку:</br> {{gap|2em}}— Стол, стол… гэта — стол…</br> {{gap|2em}}Як скончылі чай, ня ўсталі з-за стала. Сядзелі ўсё, гаманілі, сьмяяліся. Была радасьць, была прытульнасьць і ціхае шчасьце.</br> {{gap|2em}}А пасьля і зусім разышліся. Пачаў гаспадар. Ён выцер распараны твар, вальготна адкінуўся на сьпінку крэсла і зацягнуў грубым расшчэпленым голасам, рыпучым, як заржавелы блёк…</br> {{gap|2em}}Дзеці ўраз падтрымалі яго. А тады і гаспадыня не ўцярпела: замылілася соладка і падвяла тоненькім-тоненькім галасочкам. {|style="margin:auto; font-size:83%" |…У бары зязюля</br>{{gap|1.5em}}Кукуе,</br>{{gap|1em}}Ніхто зязюлі</br>{{gap|2.5em}}Ня чуе… |} {{gap|2em}}І было так цёпла, так сьветла… <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{gap|2em}}Бывае часамі, што сонца атуляе нас, песьціць ціхай ласкавай цеплю, сагравае нутро, навявае ціхі спакой.</br> {{gap|2em}}Бывае сонца такое…</br> {{gap|2em}}І такая Радасьць бывае…</br><noinclude></noinclude> i3dafpdzbw8kvhyhvvmhq2vwjq55b7k 104 124438 288671 2026-06-02T09:24:19Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>'''3</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2em}}Ён бег два дні. За гэты час ён раз толькі еў і спаў усяго тры гадзіны. Спаць лёг тады, як ногі зрабіліся драўлянымі і на павеках павіс непасільны цяжар. Ня лёг, а паваліўся.</br> {{gap|2em}}Ён бег дзень і ноч. Удзе...» 288671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>'''3</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2em}}Ён бег два дні. За гэты час ён раз толькі еў і спаў усяго тры гадзіны. Спаць лёг тады, як ногі зрабіліся драўлянымі і на павеках павіс непасільны цяжар. Ня лёг, а паваліўся.</br> {{gap|2em}}Ён бег дзень і ноч. Удзень ён смагла ўпіваўся стомленым вокам у бесканцовую стужку гасьцінцу, быццам хацеў працяць сваім зіркам пустую маўкліва-спакойную даль.</br> {{gap|2em}}А ноччу… Ноччу горш. Цёмная ноч — яна што пялёнкай якой абаўе. Чорнай, ліпучай. На самыя вочы назольліва ліпне гэта пялёнка. Здаецца — скінуць яе, адхінуць-бы. Бо цяжка так, нудна блытацца ў цемры. Але — ня змога…</br> {{gap|2em}}А змора якая! Баліць усё чыста. Баліць і нямее, заходзіцца ў нейкай мутарнай млосьці. Легчы-б, рынуцца долу. Хоць тут, на брудны пясок. Рынуцца і заплакаць, галосна так зарыдаць, каб страсянуць гэта нямое, нячулае поле, каб працяць яго сваім нявымоўным болем.</br> {{gap|2em}}Але так ня ўвесь час. Бывае, што зусім забываецца змора, забываецца крыўда і ўсё. Ён ідзе тады, як лунацік, нічога ня бачыць, нічога ня чуе. У ваччу — ласкавай зданьню любыя твары.</br> {{gap|2em}}Дзіўна гэта: як калісьці разам жылі, дык ня было, здаецца, гэткага пачуцьця. Ну — брат, ну — сястра, свае, як кажуць. А каб так жалець — дзе там! А цяпер — поўжыцьця аддаў-бы, каб толькі ўбачыць, каб знайсьці іх там, у горадзе.</br><noinclude></noinclude> ol7upszjktv15e93nce9gu074liy3yo 104 124439 288672 2026-06-02T09:29:01Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Разбушавалася гэта. Разгарэлася, расшугалася полымем — морам агнёвым, пашло злосна-кіпучымі хвалямі. І расштурхала ўва ўсе бакі, разьвяло гвалтам па сьвеце далёкім. Хто куды…</br> {{gap|2em}}Цяжка было. Ані вестачкі. Чужыя людзі, чужы край. Кідаюць хвал...» 288672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Разбушавалася гэта. Разгарэлася, расшугалася полымем — морам агнёвым, пашло злосна-кіпучымі хвалямі. І расштурхала ўва ўсе бакі, разьвяло гвалтам па сьвеце далёкім. Хто куды…</br> {{gap|2em}}Цяжка было. Ані вестачкі. Чужыя людзі, чужы край. Кідаюць хвалі, як трэску, абдаюць сваёй пенай — шалёна-крывавай. І ня відаць знаёмага берагу, і ня чуваць прыветнага голасу.</br> {{gap|2em}}Так было з год. Але-ж год усякі бывае. Іншы, дык здаецца за цэлую вечнасьць. І потым — як гэта вышла неспадзявана так, раптам… А якой радасьцю агарнула гэта нечаканая вестка!</br> {{gap|2em}}Брат і сястра… Жывыя, здаровыя… сто вёрст усяго…</br> {{gap|2em}}Эх, паляцець-бы птушкай туды! Перапырхнуць-бы праз гэты парог, што крывавай мяжой падзяліў сьвет на дзьве палавіны!</br> {{gap|2em}}Але яшчэ давілі паветра злосна-бурклівыя выбухі, яшчэ даляталі жорсткія водгукі сьмяротнае бойкі.</br> {{gap|2em}}Гэта было непасільнай мукай. Часам нібы ашалелы, нібы зьвер, засаджаны ў клетку, бегаў, ірваўся, скрыгаў зубамі. А як, урэшце, пад напорам чырвонага шквалу адкаціўся далёка сьмяротны парог, адразу схапіўся і рынуўся, поўны шчымлівай трывогі, туды, за сто вёрст.</br> {{gap|2em}}Ён бег два дні. Ён забываўся на змору, прынамсі, стараўся забыцца. Яшчэ стараўся так, каб ня думаць, каб ня было нічога ў мазгох, каб адзін гэты<noinclude></noinclude> 1yconhe6l1plshej6sz67b0u73zdx0k 104 124440 288673 2026-06-02T09:46:00Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «стары гасьцінец нутром заўладаў, расплыўся па ім сваёй бесканцоваю жоўцю. Бо калі думкі, дык яны пачыналіся прыгожай радаснай марай, але потым нямінуча ўпіраліся ў калючую сьцяну трывогі.</br> {{gap|2em}}І тады садніла сэрца прадчуваньнем нядобрым, і па целе ц...» 288673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>стары гасьцінец нутром заўладаў, расплыўся па ім сваёй бесканцоваю жоўцю. Бо калі думкі, дык яны пачыналіся прыгожай радаснай марай, але потым нямінуча ўпіраліся ў калючую сьцяну трывогі.</br> {{gap|2em}}І тады садніла сэрца прадчуваньнем нядобрым, і па целе цякла цягучая, млосная змора.</br> {{gap|2em}}Тады, хацелася рынуцца долу і заплакаць, зарыдаць на ўсё поле… <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{gap|2em}}У горадзе раніца бывае сур’ёзная, ціхая. Там не пачуеш пярэстага жвавага шчэбету птушак, там і галузы-скачкі не ашаломяць з квяцістае воўны-травы сваім сухім верашчаньнем, сваімі дуронымі дзікімі сьпевамі.</br> {{gap|2em}}У горадзе — важна, спакойна. Камяніцы — нібы вяльможы заспаныя — такія сярдзітыя, хмурныя. Ня любяць, калі адзінотны хаджалы не ў пару разаб’е іх спакой сваймі пасьпешнымі гулкімі крокамі.</br> {{gap|2em}}І сонца ў горадзе зранку бывае нейкае нясуразнае. Нікае па гары, гладзіць галовы сівыя старым камяніцам. Лісьлівае, убогае нейкае…</br> {{gap|2em}}Ой, гэты горад! Ён такі бязуважны, нячулы. Наўды яму, што нейкі там абшарпаны хлапец шмурыжыць бясконцу панэлі, шукае чагось усё раньне. Хай пашукае, хай пашмурыжыць. Мо’ й дарма? Мо’ й ня знойдзе нічога? Няхай!..</br> {{gap|2em}}Што там, што сьлёзы ў яго набягаюць ад зморы і дасады! Эт, сьлёзы! Горад бачыў ня толькі сьлёзы.<noinclude></noinclude> qmuzt18iuofgfjttemxdt1pho5xm9fp 104 124441 288674 2026-06-02T09:52:42Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Ён бачыў і кроў. Ён мыўся ў гэтай сьвежай чырвонай крыві — чалавечай крыві.</br> {{gap|2em}}А хлапец упарты, відаць. Ён абышоў увесь горад, ён перапытваў сотні людзей, а ўсё-ткі знайшоў.</br> {{gap|2em}}Маленькі, крывенькі домік. Уціснуўся ў цесны завулак, ціхамірна саг...» 288674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>Ён бачыў і кроў. Ён мыўся ў гэтай сьвежай чырвонай крыві — чалавечай крыві.</br> {{gap|2em}}А хлапец упарты, відаць. Ён абышоў увесь горад, ён перапытваў сотні людзей, а ўсё-ткі знайшоў.</br> {{gap|2em}}Маленькі, крывенькі домік. Уціснуўся ў цесны завулак, ціхамірна сагнуўся, прысеў. Шэры, падсьлепаваты дзядулька.</br> {{gap|2em}}Хлапец пастаяў, паўзіраўся ў яго. Паляпаць ня важыўся. Неяк страшна, аж сэрца заходзіцца.</br> {{gap|2em}}Няўжо тут во, поплеч, свае, родныя? Няўжо зараз убачыць іх, няўжо зараз атуліць мяккім прыветам цёплая радасьць?</br> {{gap|2em}}Год-жа. Цэлы год… больш году нават…</br> {{gap|2em}}А калі ды няма? Калі ды зноў штурханула, адкінула бура?</br> {{gap|2em}}Рукі трасьліся, як браўся за клямку. І калі ў адказ толькі заныла, сабраўшыся ў напружаны згустак, ціша, хацеў, каб даўжэй яна працягнулася, каб не пачуліся адразу крокі там, за дзьвярмі.</br> {{gap|2em}}Мо’ сьпяць яшчэ… Пакуль прачнуцца, устануць…</br> {{gap|2em}}Толькі праз колькі хвілін паляпаў ізноў. Ізноў слухаў густую напружаную ціш. Потым зноў ляпаў, зноў слухаў. Доўга так, пакуль не працяў нечаканасьцю грубы воклік адзаду:</br> {{gap|2em}}— Чаго ляпаеш! Бачыш — нікога няма…</br> {{gap|2em}}— Як… што…</br><noinclude></noinclude> 9e9237gbv0pm8arj8kfgdk2hgumi640 104 124442 288675 2026-06-02T09:59:38Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Жылі тут, а потым забраліся… Не забраліся, а забралі…</br> {{gap|2em}}— Хто?</br> {{gap|2em}}— Вядома хто, белыя…</br> {{gap|2em}}— Хто жыў тут?</br> {{gap|2em}}— Людзі жылі.</br> {{gap|2em}}— Якія?</br> {{gap|2em}}— А хто табе трэба, га?</br> {{gap|2em}}Як тут… слоў не знайсьці, не падабраць…</br>...» 288675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}— Жылі тут, а потым забраліся… Не забраліся, а забралі…</br> {{gap|2em}}— Хто?</br> {{gap|2em}}— Вядома хто, белыя…</br> {{gap|2em}}— Хто жыў тут?</br> {{gap|2em}}— Людзі жылі.</br> {{gap|2em}}— Якія?</br> {{gap|2em}}— А хто табе трэба, га?</br> {{gap|2em}}Як тут… слоў не знайсьці, не падабраць…</br> {{gap|2em}}— Брат тут з сястрой… ён высокі такі… гадоў трыццаць…</br> {{gap|2em}}— А кватаранты… Былі. Тож забралі…</br> {{gap|2em}}Ну… што яшчэ?.. Усё?..</br> {{gap|2em}}Нейкі туман пусты ў галаве. Усё наўкола шэрае, нуднае. І змора… Непамерная, едкая змора. Ногі падламваюцца…</br> {{gap|2em}}Сеў тут-жа на парог. Абмяк, апусьціўся.</br> {{gap|2em}}Доўга сядзеў. Ня помніў, колькі. Узьняўся тады, як заўважыў, што людзі праходзяць, што ўсе пазіраюць на яго з задзіўленьнем, з падазронасьцю. Устаў тады і падаўся да шумлівага цэнтру.</br> {{gap|2em}}Цяпер горад — жывы муравейнік. Людзі, людзі… Мітусяцца, як пярэстыя рыбкі-маляўкі ў крыштальнай вадзе чыстае рэчкі. Сьпяшаюцца ўсе, усім часу няма.</br> {{gap|2em}}А сонца паднялося ўжо, пасьмялела. Яно ўжо ня туляецца недзе па вільчыках, а абхапіла цалком камяніцы, паліць, падсмажвае. Аж млеюць вяльможы паважныя, задыхаюцца ў душнай сьпякоце.</br><noinclude></noinclude> 2cz5blfbsu7bbvxdy3vse6pckwki7uf 104 124443 288676 2026-06-02T10:09:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Ён доўга хадзіў бяз усякае мэты па вуліцах. Потым прыхіліўся ў цяньку да будынку, углыбіўся ў сябе.</br> {{gap|2em}}Зноў — туман, пустата. Зноў — едкая змора…</br> {{gap|2em}}Раптам здалёку недзе пачулася музыка. Яна прылятала густымі квяцістымі абрыўкамі, і гэ...» 288676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Ён доўга хадзіў бяз усякае мэты па вуліцах. Потым прыхіліўся ў цяньку да будынку, углыбіўся ў сябе.</br> {{gap|2em}}Зноў — туман, пустата. Зноў — едкая змора…</br> {{gap|2em}}Раптам здалёку недзе пачулася музыка. Яна прылятала густымі квяцістымі абрыўкамі, і гэтыя абрыўкі адкладаліся ў сэрцы нечым чароўным такім і далёкім-далёкім, як сіняе неба. Яны настойна гаварылі аб нечым, яны напаміналі нешта балюча-салодкае, даўнае.</br> {{gap|2em}}Ён смагла лавіў гэтыя абрыўкі ўрачыстае музыкі. Ён хацеў запоўніць імі пустату, што шчымела ў нутры.</br> {{gap|2em}}А музыка ўсё расла, усё набліжалася. Яна ўжо зьлілася ў пабедны ўрачысты гімн і плыла шырокімі, моцнымі хвалямі, адбівалася працяжлівым водгульлем у мураваных сьценах будынкаў.</br> {{gap|2em}}І была ў гэтым гімне ўрачыстым вялікая радасьць. Такая радасьць, што расьцьвятае дзівосна-яскравым праменьнем, што захапляе, хвалюе глыбока душу агнёвым бурлівым уздымам, што распаляе тысячы сэрцаў боем адным — віхурна-напружаным, што родзіць буры, родзіць пабеды. Такая радасьць была.</br> {{gap|2em}}А ён стаяў адзінотны, пакінуты і толькі ўбіраў у сябе, смагла ўбіраў гэтыя прыгожыя гукі. Яны растаплялі сэрца яго, так, як вясновае сонца камлыгі шурпатага сьнегу. І яму хацелася ціха-ціха заплакаць…</br><noinclude></noinclude> 8bxt07u8ic4x0031icld5lsx2f3772b 104 124444 288677 2026-06-02T10:45:25Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Слаўная, любая Стаська! Ты ня можаш сабе ўявіць, як я рад, што мне давялося сюды паехаць, што перад маімі вачмі і з маім непасрэдным удзелам праходзіць гэты вялікі гістарычны рух, які будуць некалі мо‘ ўспамінаць {{Абмылка|нароўне|нароўне з}}...» 288677 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Слаўная, любая Стаська! Ты ня можаш сабе ўявіць, як я рад, што мне давялося сюды паехаць, што перад маімі вачмі і з маім непасрэдным удзелам праходзіць гэты вялікі гістарычны рух, які будуць некалі мо‘ ўспамінаць {{Абмылка|нароўне|нароўне з}} найвыдатнейшымі старонкамі людзкой {{Разьбіўка|гісторыі}}, нароўне з найслаўнейшымі і наймагутнейшымі рэволюцыйнымі штурмамі! Я рад, што ўбачыў самае нутро, самую глыбіню гэтага цудоўнага процэсу пераробкі нашае дзікае, чорнае, бязглуздае вёскі. Я ня толькі пазнаў — я адчуў тут усім нутром з агнёва-яснай выразнасьцю ўсю неабходнасьць гэтае пераробкі і нямінучасьць яе. Апрача таго — і можа за тым — мне асабліва цяжка адсюль выяжджаць: я тут спазнаўся з праўдзівымі героямі гэтае новае рэволюцыі — з простымі звычайнымі людзьмі, якія сваёй сьціплай няпрыметнай адданасьцю новай справе даводзяць яе органічную зросласьць з бядняцкаю масаю вёскі. Я ня маю цябе, Стаська, агітаваць за колектывізацыю, але мне {{Абмылка|хочапца|хочацца}} толькі адзначыць, што насупар усякім варожым плёткам, усё лепшае, прогрэсыўнае ў вёсцы, што не атручана да грунту тупымі уласьніцкімі інстынктамі ці не абдурана кулакамі, ідзе за намі. Гэтыя людзі ня ходзяць з чырвонымі сьцягамі і ня крычаць — „Даёш суцельную колектывізацыю!“ — іншы, пагаварыўшы з ім, дык зусім пакажа нібыта поўную бязуважнасьць ці недаверлівасьць. Але гэта — надворнае. Досыць разварушыць троху яго, раскатурхаць, узьняць заляжалую, зацьвілую ўжо, але багатую ў сваёй натуры творчую яго ініцыятыву, і ён пакажа дзівосы. {{Водступ|2|em}}Заняліся ў мяне тут, Стаська, і асабліва блізкія прыяцелі, з якімі я пэўна і па ад‘езьдзе ня спыню сяброўскіх стасункаў. Іх трое, і ўсе абсалютна розныя людзі. Першы — былы партызан і чырвонагвардзеец, трагічна разьбіты змаганьнем, хворы, але з дзіўна сьвежым пачуцьцём і чыстым імклівым розумам. Другі — комсамолец, мілы хлапчук, па-юнацкаму непасрэдны, просты і шчыры. І нарэшце трэці… адна жанчына… {{Водступ|2|em}}Каб ты, хітрая, дрэнная Стаська, хоць трошачку менш была ўпэўнена у маім каханьні, ты магла-б зайздросьціць да гэтай жанчыны. Я яе „выкапаў“ выпадкова і магу з законным гонарам пахваліцца, што з маіх рук яна стала сьвядомым грамадзкім чалавекам. {{Водступ|2|em}}Яна досыць прыгожая, па-жаноцку прыемная, вабная, але, апрача таго, разумная і надзвычай чулая. Тое, да чаго мне даводзіцца прыходзіць праз цэлы гушчар лёгічных разважаньняў, яна бярэ сваім вострым інстынктам і рэдка калі памыляецца. Яна глыбока ведае вёску ці, правільней, адчувае яе, асабліва яе жаночую палавіну. З яе будзе — ды й ужо ёсьць — добрая грамадзкая працаўніца.<noinclude></noinclude> 8jz1sium5habxhm5z0md2bemu6e53kc 104 124445 288678 2026-06-02T10:53:54Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Я ня ведаю, ў якой меры гэта можна, як кажуць, запісаць у актыў майго мужчынскага гонару, але трэба сказаць, што ад‘езд мой зрабіў на яе чамусьці асабліва цяжкое ўражаньне. Яна — ці толькі прачула пра гэтую навіну — адразу прыбегла да мяне...» 288678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Я ня ведаю, ў якой меры гэта можна, як кажуць, запісаць у актыў майго мужчынскага гонару, але трэба сказаць, што ад‘езд мой зрабіў на яе чамусьці асабліва цяжкое ўражаньне. Яна — ці толькі прачула пра гэтую навіну — адразу прыбегла да мяне — зьдзіўленая, ашаломленая — і запытала з крыўдай у голасе: {{Водступ|2|em}}— Ты нас пакідаеш? {{Водступ|2|em}}Я паспрабаваў неяк пажартаваць, пасьмяшыць яе, але гэта не зрабіла на яе ніякага ўплыву. Яна з {{Абмылка|хмўрай|хмурай}} ўпэўненасьцю, скрозь якую прабіваўся балючы дакор, заявіла: {{Водступ|2|em}}— Цяпер у нас нічога ня выйдзе. {{Водступ|2|em}}Я зноў сьмяяўся, кпіў з яе змрочнага вешчаваньня, з яе бязьверыцы, і нарэшце раззлаваў яе. Яна з едкай горкасьцю ўпікнула мяне: {{Водступ|2|em}}— Табе пэўна, што сьмешкі… Ты паехаў — і ўсё тут, а што у нас тут будзе цяпер… {{Водступ|2|em}}І, каб паказаць, што гэта ў яе ня пустыя бабскія прадчуваньні, яна аўтарытэтна дадала: {{Водступ|2|em}}— Я ўжо дабра знаю сваіх людзей… Нічога ня будзе… Усё скуламесіцца… {{Водступ|2|em}}Яна супакоілася толькі тады, як мы ўмовіліся, што будзем з ёй перапісвацца і што я, як і дасюль, буду з пільнай увагай сачыць за тутэйшымі справамі. {{Водступ|2|em}}На разьвітаньне — злуйся, ці ня злуйся, Стаська, — а мы з ёй шчыра, па-сяброўску пацалаваліся. {{Водступ|2|em}}Гэта была апошняя мая акцыя ў гэтым мястэчку. {{Водступ|2|em}}Цяпер ужо глухая позная ноч. У мяне ўсё гатова, і праз якіх колькі гадзін пад‘едзе падвода. Я наўмысьля сказаў, каб прыехаў досьвіта, каб ня ехаць к відну — гэта мая паблажлівая уступка сваёй слабасьці. {{Водступ|2|em}}Я ня ведаю, ці патраплю хоць з гадзіну заснуць, бо ў нутры ні на момант не спадае нэрвовае ўзрушэньне, у якім, цяжка сказаць, што пераважае: ці жаль па мінулым, ці радасьць сустрэчы з новым, невядомым і цудоўна-прывабным? {{Водступ|2|em}}Але мне й ня {{Абмылка|хочапца|хочацца}} спаць. Гэтыя апошнія ціхія, засланёныя глухой ноччу, гадзіны я перабуду з табой, бо я так жыва, так горача адчуваю цябе, нібы ты й сапраўды прышла да мяне, мая дарагая, родная, да немагчымасьці любая Стаська“…{{Водступ2-канец}} {{Водступ|2|em}}Далей у лісьце ішло ўжо рознае нестасоўнае глупства, якое толькі можа вярзьці хлопец у двацаць ці троху болей год, горача, прагавіта закаханы ў сваю дзяўчыну. Бо Зелянюк, хоць і паказваецца ў гэтым апавяданьні, як цалком станоўчы, мала не ідэальны герой сучаснасьці, але і ён, як кожны жывы чалавек, меў свае слабасьці.<noinclude></noinclude> inejilkzbb9xk0t53eq51uu1yl9m54u 104 124446 288679 2026-06-02T10:59:55Z By-isti 3554 /* Праблематычная */ 288679 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="By-isti" /></noinclude> {{Цэнтар|{{Разьбіўка|'''Частка трэцяя'''}}|памер=120%}} {{Ініцыял|1}} Цімахвей Міронавіч Гвардыян сядзіць на сваім адумысловым троне і маленькаю чарачкаю п‘е нарзан. Яшчэ з найясьнейшае пары свайго перабываньня на пасадзе кур‘ера высачайшай комісіі па такіх-та і такіх-та справах абсмакаваў Цімахвей Міронавіч гэты цудоўны шляхетны трунак і ўжывае яго ў хвіліны найвялікшых уструшэньняў свае чулае далікатнае душы. Мабыць з асаблівае пашаны свае да гэтага трунку ён заве яго не „нарзан“, а больш гучнаю і романтычнаю назваю — „тарзан“ і, глыбока ўпэўнены ў яго жыватворнай моцы, п‘е яго, як гарэлку — размашыста, зухавата — і адчувае пасьля яго лёгкае прыемнае ап‘яненьне. {{Водступ|2|em}}Але сёньня чамусьці „тарзан“ не бярэ сілы. Цімахвей Міронавіч выпівае ўжо пятую ці шостую чарку і адно чуе, як цудадзейны трунак асядае ў жываце халодным нязрушным цяжарам, не даючы нутру жаданага разгарачэньня. Такі зварот справы Цімахвея Міронавіча нават пужае, і ён з падазронай уважлівасьцю разглядае пляшку, шукаючы ў ёй прычыны дзіўнага зьявішча. Ён успамінае, што гэтая пляшка адкаркована з тыдзень таму, калі ня болей, што яна магла дасюль вычхацца, пасьля доўгіх ваганьняў, здаўшыся на тое, што сёньня выключны па сваёй трывожнасьці дзень, адважваецца на рашучы, блізкі да самаахвярнасьці учынак: не дапіўшы пачатае пляшкі, распачаць новую. {{Водступ|2|em}}Як за-звычай, Цімахвей Міронавіч устае з свайго трону з наўмыснай млявай цяжарнасьцю, якая на яго думку дае чалавеку асабліва станавіты выгляд, але раптам чуе, што яму і сапраўды цяжка устаць з крэсла. Тады ён сядае назад і ўстае ўдругае — ужо скоранька, без станавітасьці. Здаецца нішто… Троху заспакоіўшыся, ён бярэ недапітую пляшку „тарзану“ і падаецца да дзьвярэй у чорную палавіну хаты, але па дарозе няўмысьля трапляе вокам у вялікае люстра ў кутку і, зьбянтэжаны, сунімаецца на паўкроку. {{Водступ|2|em}}З люстэрка на яго глядзеў мізэрны, змардаваны і — што асабліва ўразіла яго — перапалоханы чалавечак. Голы пэргамінавы твар пасінеў, зайстрыўся і выцягнуўся ня нроста ўдаўжыню, як-ткі й належыць у падобных выпадках людзкому твару, а наўскасяк, накшталт старой, перахіленай на бок, драбіны. Усё было» крывое: вострая барада драпежна накіроўвала ў бок сваю дзюбку<noinclude></noinclude> gskby7vn2qaauosw1nfxmna96btw9si 0 124447 288680 2026-06-02T11:01:57Z By-isti 3554 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Частка другая | аўтар = Міхась Зарэцкі | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Вязьмо (1932)/1|Частка першая]] | наступны = [[Вязьмо (1932)/3|Частка трэцяя]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вязьмо (1932).pd...» 288680 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Частка другая | аўтар = Міхась Зарэцкі | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Вязьмо (1932)/1|Частка першая]] | наступны = [[Вязьмо (1932)/3|Частка трэцяя]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вязьмо (1932).pdf" from="89" to="172" /> {{Выроўніваньне-канец}} 37b4f7dmg75b6htoky3txyzqb2keki5