Старонка:Зоркі. 1921. № 1.pdf/4

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="be">
  <siteinfo>
    <sitename>Вікікрыніцы</sitename>
    <dbname>bewikisource</dbname>
    <base>https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.14</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Мультымедыя</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Адмысловае</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Размовы</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Удзельнік</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Размовы з удзельнікам</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Размовы пра Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Размовы пра файл</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Размовы пра MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Размовы пра шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Даведка</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Размовы пра даведку</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катэгорыя</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Размовы пра катэгорыю</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Аўтар</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Размовы пра аўтара</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Старонка</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Размовы пра старонку</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Індэкс</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Размовы пра індэкс</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Размовы пра модуль</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Старонка:Зоркі. 1921. № 1.pdf/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127465</id>
    <revision>
      <id>294702</id>
      <parentid>294681</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T14:27:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не вычытаная */</comment>
      <origin>294702</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3224" sha1="kqitzk81ibpz3letiyvy8s7rxy3wmi3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;{|style=&quot;margin:auto; width:34em&quot;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2.5em}}Паклікалі да яе старэнькую знахарачку, мышачку-Барбарачку.

{{gap|2.5em}}Мамачкі-нянячкі, злючкі-чарнаручкі паваліліся воб землю й давай
старую знахарачку, мышачку-Барбарачку, маліць-прасіць:

{{gap|2.5em}}«Вылечы нашу панячку, качачку-Цацачку і за гэта возьмеш поў маёнтачку, пяць кароў, пяць валоў, тройку коней і жмут грошаў».

{{gap|2.5em}}Паглядзела на качачку-Цацачку знахарачка-Барбарачка, заламала рукі, заплакала-загаласіла й сказала:

{{gap|2.5em}}«Я гэтачкай хваробы яшчэ ніколі ў жыцьці сваім ня бачыла. Тут толькі паможа котка Цнотка».

{{gap|2.5em}}Паклікалі да пані котку-Цнотку. Нагаварылі ей абяцаначкі-цацаначкі, каб толькі вылячыла качачку-Цацачку.

{{gap|2.5em}}Адмовілася котка-Цнотка й параіла паклікаць курачку-Дурачку.

{{gap|2.5em}}— Памрэ качачка-Цацачка, — залямэнтавала курачка-Дурачка, калі не паклічаце на паратуначак майго мужычка, пятушка Янку-Балабанку: толькі ён адзін дасьць раданьку. Ён не калечыць, а добра лечыць.

{{gap|2.5em}}Пазвалі мужычка-пятушка, Янку-Балабанку.

{{gap|2.5em}}Прыйшоў ён з форсам, з ганорам, з локатам-покатам.

{{gap|2.5em}}— Ку-ка-рэ-ку, пані! Я вылечу васпаню!

{{gap|2.5em}}Зьняў з сябе Янка-Балабанка дзягу-падпярэзіну і давай лупцаваць, і давай лячыць, і давай гаварыць да качачкі-Цацачкі:

{{gap|2.5em}}— Уставай, гультайка-талатайка, а то да сьмерці прыб‘ю!

{{gap|2.5em}}Лёганька ўскочыла качачка-Цацачка на ногі з пуховых падушачак і пусьцілася на ўцекі, а Янка-Балабанка за ёю. Пагнаў яе на поле й загадаў жыта жаць.

{{gap|2.5em}}Жала дзень, жала два й тры ад зары да зары. Сьпіна балела, рука млела, а пальцы ў мазалёх — ох, ох!

{{gap|2.5em}}Карміў Янка-Балабанка качачку-Цацачку не пірагамі, а чорным
хлебам ды яшчэ з мякінаю.

{{gap|2.5em}}Адвыкла качачка-Цацачка стагнаць, навучылася працаваць, зрабілася жваванькай, рухаванькай і выздаравела.

{{справа|''З. Бядуля.{{gap|2.5em}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kqitzk81ibpz3letiyvy8s7rxy3wmi3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Зоркі. 1921. № 1.pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127480</id>
    <revision>
      <id>294703</id>
      <timestamp>2026-08-05T14:41:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « &lt;center&gt;{{larger|{{разьбіўка|БАЮ, БАЮ БАЕЧКУ}}.}}&lt;/center&gt; &lt;div style=&quot;margin-left:9em&quot;&gt; Баю, баю баечку,&lt;/br&gt; Граю, граю граечку.&lt;/br&gt; Раз пайшоў я з хатанькі&lt;/br&gt; На лужочак з матанькай.&lt;/br&gt; Там ля сьветлай рэчанькі,&lt;/br&gt; Шумнай быстрацечанькі&lt;/br&gt; Выразаў, я дудачку,&lt;/br&gt; Гулкую пагудачку.&lt;/br&gt; І...»</comment>
      <origin>294703</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1422" sha1="dwghuvgpy3dyq4xo5ot1p7mnupglpdc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;{|style=&quot;margin:auto; width:34em&quot;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;{{larger|{{разьбіўка|БАЮ, БАЮ БАЕЧКУ}}.}}&lt;/center&gt;
&lt;div style=&quot;margin-left:9em&quot;&gt;
Баю, баю баечку,&lt;/br&gt;
Граю, граю граечку.&lt;/br&gt;
Раз пайшоў я з хатанькі&lt;/br&gt;
На лужочак з матанькай.&lt;/br&gt;
Там ля сьветлай рэчанькі,&lt;/br&gt;
Шумнай быстрацечанькі&lt;/br&gt;
Выразаў, я дудачку,&lt;/br&gt;
Гулкую пагудачку.&lt;/br&gt;
І зайграў я граечку,&lt;/br&gt;
Траля-траляляечку.&lt;/br&gt;
Рэхі пакаціліся,&lt;/br&gt;
Птушкі задзівіліся.&lt;/br&gt;
Рэчка калыхалася,&lt;/br&gt;
Небанька сьмяялася.&lt;/br&gt;
І ляцелі пчолачкі&lt;/br&gt;
На маю сьвісьцёлачку.&lt;/br&gt;
Пачалі шаптушачкі&lt;/br&gt;
Камарочкі, мушачкі,&lt;/br&gt;
Матылёчкі белыя,&lt;/br&gt;
Каласочкі сьпелыя,&lt;/br&gt;
Акунькі і плотачкі,&lt;/br&gt;
Яваркі блазнотачкі.&lt;/br&gt;
Песьні пераліўныя,&lt;/br&gt;
Трэлі — дзівы дзіўныя&lt;/br&gt;
Радавалі гонейка,&lt;/br&gt;
Залатое сонейка.&lt;/br&gt;
Лёгка байкі баюцца,&lt;/br&gt;
Лёгка грайкі граюцца&lt;/br&gt;
Каля роднай матанькі,&lt;/br&gt;
Каля роднай хатанькі.&lt;/br&gt;
{{gap|15em}}''Ясакар.
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dwghuvgpy3dyq4xo5ot1p7mnupglpdc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Зоркі. 1921. № 1.pdf/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127481</id>
    <revision>
      <id>294704</id>
      <timestamp>2026-08-05T15:02:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « &lt;center&gt;{{larger|{{разьбіўка|ГУЗІК}}.}}&lt;/center&gt; {{gap|2.5em}}Ужо над змрокам з стукатам грукатам адчыніліся дзьверы і ў хату весела ўляцелі, як два галубкі, Сымонка й Волька. Ад марозу шчочкі іх нісчырванелі, як макі й адзін перад другім наперабой дзеці пачалі выкладаць м...»</comment>
      <origin>294704</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3613" sha1="tgkwour6b0k1apbwmjcu8t4oyclrm6s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;{|style=&quot;margin:auto; width:34em&quot;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;{{larger|{{разьбіўка|ГУЗІК}}.}}&lt;/center&gt;
{{gap|2.5em}}Ужо над змрокам з стукатам грукатам адчыніліся дзьверы і ў хату весела ўляцелі, як два галубкі, Сымонка й Волька. Ад марозу шчочкі іх нісчырванелі, як макі й адзін перад другім наперабой дзеці пачалі выкладаць матцы што было ў іхней школе за гэты дзень.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}— Волька, не перабівай мяне! — крычаў Сымонка, — дай перш я
скажу, а потым ты.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}Але Волька ня стрымалася і, весела рагочачы, гаварыла матцы, як сёньня настаўнік зазлаваўся на Сымонку.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}— І ведаеце, мамка, Сымонка гэтак плакаў, што ня можна было вытрымаць з жалю: ад сьлёз на твары парабіліся нават рагі, вось, паглядзеце, яшчэ прыкметны.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}— Годзе табе, а ты, Сымонка, не зьвяртай увагі, усяк бывае; але-ж за што-якое на цябе настаўнік зазлаваўся?&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}— - Я й сам ня ведаю за што, — адказаў Сымонка, надуӯшы губкі і
са сьлязьмі на вачох.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}— Як-жа так можа быць, каб цябе каралі, а ты ня ведаў за што?&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}— Бо й няведаю… Ён казаў, што дае мне на памятку, каб не забываўся…&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}— Мамка, мамка! Вось у чым справа, — перабіла зноў Волька: — настаўнік казаў Сымону два дні запар, каб ён прышыў «пуговицу в воротник», а Сымонка не зразумеў гэтага й ня спытаўся ў настаўніка, што гэта значыць, а кожны раз яму адказваў: «добра, прышыю», а што к чаму прышыць, ён ня ўцяміў, ну, дык вось сёньнейка,
як убачыў настаўнік, што «пуговицы в воротнике» йзноў няма, дык гэдак раззлаваўся.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}— Чаму-ж ты, дурненькі, ня спытаўся ў настаўніка, або у мяне, калі сам ня ведаў, гэта-ж ён табе казаў прышыць гузік у каўнер, бо ты, мусіць, дужаючыся, вырваў яго. Чаму ты ня спытаўся ў настаўніка?&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}— Ня спытаўся… як-жа пытацца, калі гэта сорам… Хай-бы ён і
сказаў: прышый гузік у каўнер, а то выдумаў нейкую „пуговицу й воротник“ й яшчэ бьецца за гэта, — крыўдзіўся Сымонка.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}— Вы, дзеткі мае, прасіце настаўніка, каб ён з вамі на роднай мове гаварыў, тады вы усё зразумееце, — сказала матка дзецям.
{{справа|''Раманоўскі Мікола.{{gap|2.5em}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tgkwour6b0k1apbwmjcu8t4oyclrm6s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Зоркі. 1921. № 1.pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127482</id>
    <revision>
      <id>294705</id>
      <timestamp>2026-08-05T15:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « &lt;center&gt;{{larger|{{разьбіўка|ЗА ЗОРКАМІ}}.}}&lt;/center&gt; &lt;div style=&quot;margin-left:9.5em&quot;&gt; За зоркамі яснымі, дзеці,&lt;/br&gt; Ідзіце вы к шчасьцю і долі,&lt;/br&gt; Хоць цемра пануе на сьвеце,&lt;/br&gt; Ня згубіце сьцежкі ніколі.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Вядуць яны к знаньню, к навуцы,&lt;/br&gt; {{gap|2em}}К праўдзе і волі народу…&lt;/br&gt; {{gap|2em...»</comment>
      <origin>294705</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1784" sha1="i7e6joulc26c2n4z5cz6zn67zebggyk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;{|style=&quot;margin:auto; width:34em&quot;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;{{larger|{{разьбіўка|ЗА ЗОРКАМІ}}.}}&lt;/center&gt;
&lt;div style=&quot;margin-left:9.5em&quot;&gt;
За зоркамі яснымі, дзеці,&lt;/br&gt;
Ідзіце вы к шчасьцю і долі,&lt;/br&gt;
Хоць цемра пануе на сьвеце,&lt;/br&gt;
Ня згубіце сьцежкі ніколі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вядуць яны к знаньню, к навуцы,&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}К праўдзе і волі народу…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Грамадай за імі ўсе мкнуцца&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У край, дзе братэрства і згода.&lt;/br&gt;
Гады ўсё лятуць за гадамі,&lt;/br&gt;
А зоркі мітусяцца ясна…&lt;/br&gt;
Пакуль гараць зоркі над намі,&lt;/br&gt;
Надзея у сэрцы ня згасьне.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}За зоркамі йдзе хто — ня згіне,&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Бо сьцежку асьвецяць да конца,&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А ночы цямнота як міне,&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Засьвеціць нам раніцы сонца!&lt;/br&gt;
{{gap|17em}}''М. Чарот.
&lt;/div&gt;
{{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}

{{ц|{{larger|{{разьбіўка|ПЕСЬНЯ І КАЗКА}}.}}}}
&lt;center&gt;''Для Налі С.&lt;/center&gt;
&lt;div style=&quot;margin-left:11em&quot;&gt;
Песьня і казка&lt;/br&gt;
Ходзяць у пары,&lt;/br&gt;
Сеюць па сьвеце&lt;/br&gt;
Дзівы і чары.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Будзяць з прассоньня&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Думкі дзіцячы,&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як той у раньні&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Промень сьвяцячы.&lt;/br&gt;
Песьня і казка,&lt;/br&gt;
Як у крышталі,&lt;/br&gt;
Сьвету пакаж&lt;/br&gt;
Тайныя далі&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i7e6joulc26c2n4z5cz6zn67zebggyk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Зоркі. 1921. № 1.pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127483</id>
    <revision>
      <id>294706</id>
      <timestamp>2026-08-05T15:35:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Шляхі намецяць&lt;/br&gt; {{gap|2em}}К сонцу і зорам&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Для людзскай долі,&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Скованай горам.&lt;/br&gt; Песьня і казка&lt;/br&gt; У райскіх праявах&lt;/br&gt; Шчасьце збудуюць&lt;/br&gt; З кветак іскравых.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Сэрца атуляць&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Вечнаю ласкай…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Слухай-жа, сэрца,&lt;/br...»</comment>
      <origin>294706</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2712" sha1="lkmog84ufbyvcqs32tw8ostqvb6g07f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;{|style=&quot;margin:auto; width:34em&quot;
|&lt;div style=&quot;margin-left:11em&quot;&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}Шляхі намецяць&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}К сонцу і зорам&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Для людзскай долі,&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Скованай горам.&lt;/br&gt;
Песьня і казка&lt;/br&gt;
У райскіх праявах&lt;/br&gt;
Шчасьце збудуюць&lt;/br&gt;
З кветак іскравых.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Сэрца атуляць&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вечнаю ласкай…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Слухай-жа, сэрца,&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Песьняў і казкаў.&lt;/br&gt;
{{gap|15em}}''Янка Купала.
&lt;/div&gt;

{{накіравальная рыса|5em|height=1px}}
&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;center&gt;{{larger|{{разьбіўка|СЬНЕЖНЫ ДЗЕД}}.}}&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}— А ведаеш што, Жучка-Злючка, — казаў малы Сымонка да свайго адзінага таварыша, сабачцы, — ідзём у лес сьнежнага дзеда ляпіць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гр-р-р! — узрадаваўся Жучка-Злючка, — чаму не, ідзём! — і радасна сабака завіляў хвастом.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Выляпіў Сымонка дзеда з сьнегу. Замест воч — яловыя шышкі ўсадзіў яму ў твар пад лабаціну й замест барады — яловую лапку ўткнуу. Даў яму кій у рукі, й дзед выйшаў на славу.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Стаяў дзед паміж хвояк на пагорачку, як асэсар, і ўсьміхаўся ў вус, пазіраючы на Сымонку і Жучку, якія скакалі вакол яго радыя і давольныя.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Абмацаў дзеда Сымонка з усіх бакоў — добра!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Абнюхаў дзеда Сабака з галавы да ног — лепей ня трэба!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Міргнуў Сымонка да Жучкі, Жучка да Сымонкі і разам зарагаталі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гі-га-го! — пасыпаліся ім у адказ рогаты з усіх глухіх куткоў
сівога лесу.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Зарагатаў і сьнежны дзед. Жучка і Сымонка ня зьдзівіліся: калі дзед, дык чаму яму не рагатаць? А дзед так моцна рагатаў, ажна яго вочы, яловые шышкі, блішчэлі, як вугольлі, а барада, яловая лапка, траслася.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lkmog84ufbyvcqs32tw8ostqvb6g07f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Да гісторыі жалезнага промыслу на Палесьсі (1933).pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127484</id>
    <revision>
      <id>294707</id>
      <timestamp>2026-08-05T16:56:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ciepiersia</username>
        <id>5418</id>
      </contributor>
      <comment>/* Праблематычная */</comment>
      <origin>294707</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4780" sha1="mq1hsp45c0rpe7ry1gtci2mm3n23wqx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Ciepiersia&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;лотнай руды ў таксама невялічкіх плавільных печах, якія
па сваёй форме і разьмерам, мабыць, мала чым адрозьнівалася ад печаў значка пазьнейшых часоў, аб чым будзе
сказана ніжэй. На жаль на тэрыторыі Палесься яшчэ мала
знойдзена да гэтага часу месц, дзе адбывалася выплаўка
жалеза у гэту эпоху — эпоху раньняга фэўдалізму. Так, напрыклад, пры археолёгічных досьледах у Капаткевіцкім сельсавеце знойдзены сьляды выплаўкі жалеза на старажытных
селішчах р. Пцічы каля вв. Івашкавічы, Слабодка і інш. мясцох вышэй па Пцічы (15; 19). Аднак, трэба адзначыць, што
ў той час, мяркуючы па знахадкам жалезных рэчаў у гарадзішчах і курганох, здабываньне жалеза было наладжана
даволі шырака. 3 яго вырабляліся сякеры, сярпы, коп'і,
стрэлы і шмат іншых сельска-гаспадарчых, паляўнічых, вайсковых і інш. прылад і вырабаў. Усё гэта выраблялася мясцовымі рамесьнікамі-кавалямі, якія і збывалі насельніцтву
свае жалезныя вырабы. Апрача гэтага існавалі рудаплавільні
і кузьні у кожнага фэўдала, дзе работа у асноўным вялася
мабыць рабамі. Прывозныя-ж жалезныя рэчы у пачатку
фэўдалізму мы сустракаем вельмі рэдка, да і то рэчы гэтыя былі вайсковага характару, як, напрыклад, некаторыя
мячы і інш., якія не маглі быць зроблены у кузьнях фэўдала.

Аб распрацоуках на Палесьсі балотнай руды і выплаўцы
з яе жалеза у эпоху раньняга фэўдалізму (XII—XV ст.) нам
пакуль што нічога невядома. Трэба адзначыць, што тэты
пэрыод гісторыі Беларусі яшчэ вельмі слаба вывучаны.
Зразумела, што выплаўка жалеза на Палесьсі у той час
адбывалася. Напэўна, што некаторыя вёскі, рэкі і ручаі
з назвай ад слова „руда&quot; вядуць свой пачатак ад гэтага
пэрыоду.

Пэуныя гістарычныя весткі аб існаваньні на Палесьсі
у басэйне Прыпяці і іншых мясцох Беларусі прымітыўных
жалезаапрацоучых і чыгунаплавільных рудняў у ХVI-ХVII стагодзьдзі мы ужо маем у польскіх пісьменьнікау ХѴIII ст.
(трактат Ржончынскага, 1721 г., матар'ялы Осінскага, 1782 г).
(7; 17). Рудні гэтыя існавалі да палавіны XIX ст., а некато­рыя і пазьней. На іх вырабляліся сотні тысяч пудощ жа­леза (7).

Аб колькасьці існаваўшых у старыя часы (у XVI—XIX ст.)
у Палесьсі рудняў мы пэўных даных пакуль што ня маем,
таму што гэта пытаньне патрабуе яшчэ як архіўных, так
і палявых досьледаў (37). Аднак, мяркуючы ужо па тым папярэднім даным, якія сабраны і наказаны ніжэй у сьпісе і на
карце рудняу гэтых было многа дзесяткау. Аб існаваньні
іх апрача архіўных матар‘ялау і назваў вёсак, сьведчаць
кучы жалезных шлакаў, попелу і рэштак руды, якія засталіся
на месцы былых рудняў; шлакамі ад гэтых заводаў у некаторых мясцох высыпаны цэлыя грэблі, нават на працягу
некалькіх кілёмэтрау (стар. 21, 22, 25, 31 і інш.).

Чым-жа былі гэтыя рудні у мінулым?

7&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mq1hsp45c0rpe7ry1gtci2mm3n23wqx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>294708</id>
      <parentid>294707</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T16:59:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ciepiersia</username>
        <id>5418</id>
      </contributor>
      <origin>294708</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4780" sha1="4gdjwyuowr27xi6w192tlbx30b7h6d0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Ciepiersia&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;лотнай руды ў таксама невялічкіх плавільных печах, якія па сваёй форме і разьмерам, мабыць, мала чым адрозьнівалася ад печаў значка пазьнейшых часоў, аб чым будзе сказана ніжэй. На жаль на тэрыторыі Палесься яшчэ мала знойдзена да гэтага часу месц, дзе адбывалася выплаўка жалеза у гэту эпоху — эпоху раньняга фэўдалізму. Так, напрыклад, пры археолёгічных досьледах у Капаткевіцкім сельсавеце знойдзены сьляды выплаўкі жалеза на старажытных селішчах р. Пцічы каля вв. Івашкавічы, Слабодка і інш. мясцох вышэй па Пцічы (15; 19). Аднак, трэба адзначыць, што ў той час, мяркуючы па знахадкам жалезных рэчаў у гарадзішчах і курганох, здабываньне жалеза было наладжана даволі шырака. 3 яго вырабляліся сякеры, сярпы, коп'і, стрэлы і шмат іншых сельска-гаспадарчых, паляўнічых, вайсковых і інш. прылад і вырабаў. Усё гэта выраблялася мясцовымі рамесьнікамі-кавалямі, якія і збывалі насельніцтву свае жалезныя вырабы. Апрача гэтага існавалі рудаплавільні і кузьні у кожнага фэўдала, дзе работа у асноўным вялася мабыць рабамі. Прывозныя-ж жалезныя рэчы у пачатку фэўдалізму мы сустракаем вельмі рэдка, да і то рэчы гэтыя былі вайсковага характару, як, напрыклад, некаторыя мячы і інш., якія не маглі быць зроблены у кузьнях фэўдала.

Аб распрацоўках на Палесьсі балотнай руды і выплаўцы з яе жалеза у эпоху раньняга фэўдалізму (XII—XV ст.) нам пакуль што нічога невядома. Трэба адзначыць, што гэты пэрыод гісторыі Беларусі яшчэ вельмі слаба вывучаны. Зразумела, што выплаўка жалеза на Палесьсі у той час адбывалася. Напэўна, што некаторыя вёскі, рэкі і ручаі з назвай ад слова „руда&quot; вядуць свой пачатак ад гэтага пэрыоду.

Пэўныя гістарычныя весткі аб існаваньні на Палесьсі ў басэйне Прыпяці і іншых мясцох Беларусі прымітыўных жалезаапрацоучых і чыгунаплавільных рудняў у ХVI-ХVII стагодзьдзі мы ужо маем у польскіх пісьменьнікау ХѴIII ст. (трактат Ржончынскага, 1721 г., матар'ялы Осінскага, 1782 г). (7; 17). Рудні гэтыя існавалі да палавіны XIX ст., а некато­рыя і пазьней. На іх вырабляліся сотні тысяч пудощ жа­леза (7).

Аб колькасьці існаваўшых у старыя часы (у XVI—XIX ст.) у Палесьсі рудняў мы пэўных даных пакуль што ня маем, таму што гэта пытаньне патрабуе яшчэ як архіўных, так і палявых досьледаў (37). Аднак, мяркуючы ужо па тым папярэднім даным, якія сабраны і наказаны ніжэй у сьпісе і на карце рудняу гэтых было многа дзесяткау. Аб існаваньні іх апрача архіўных матар‘ялау і назваў вёсак, сьведчаць кучы жалезных шлакаў, попелу і рэштак руды, якія засталіся на месцы былых рудняў; шлакамі ад гэтых заводаў у некаторых мясцох высыпаны цэлыя грэблі, нават на працягу некалькіх кілёмэтрау (стар. 21, 22, 25, 31 і інш.).

Чым-жа былі гэтыя рудні у мінулым?

7&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4gdjwyuowr27xi6w192tlbx30b7h6d0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>294709</id>
      <parentid>294708</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T17:02:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ciepiersia</username>
        <id>5418</id>
      </contributor>
      <origin>294709</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4780" sha1="3m6otb8dg7xpxvqyl68yjgenmolxl5u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Ciepiersia&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;лотнай руды ў таксама невялічкіх плавільных печах, якія па сваёй форме і разьмерам, мабыць, мала чым адрозьнівалася ад печаў значка пазьнейшых часоў, аб чым будзе сказана ніжэй. На жаль на тэрыторыі Палесься яшчэ мала знойдзена да гэтага часу месц, дзе адбывалася выплаўка жалеза у гэту эпоху — эпоху раньняга фэўдалізму. Так, напрыклад, пры археолёгічных досьледах у Капаткевіцкім сельсавеце знойдзены сьляды выплаўкі жалеза на старажытных селішчах р. Пцічы каля вв. Івашкавічы, Слабодка і інш. мясцох вышэй па Пцічы (15; 19). Аднак, трэба адзначыць, што ў той час, мяркуючы па знахадкам жалезных рэчаў у гарадзішчах і курганох, здабываньне жалеза было наладжана даволі шырака. 3 яго вырабляліся сякеры, сярпы, коп'і, стрэлы і шмат іншых сельска-гаспадарчых, паляўнічых, вайсковых і інш. прылад і вырабаў. Усё гэта выраблялася мясцовымі рамесьнікамі-кавалямі, якія і збывалі насельніцтву свае жалезныя вырабы. Апрача гэтага існавалі рудаплавільні і кузьні у кожнага фэўдала, дзе работа у асноўным вялася мабыць рабамі. Прывозныя-ж жалезныя рэчы у пачатку фэўдалізму мы сустракаем вельмі рэдка, да і то рэчы гэтыя былі вайсковага характару, як, напрыклад, некаторыя мячы і інш., якія не маглі быць зроблены у кузьнях фэўдала.

Аб распрацоўках на Палесьсі балотнай руды і выплаўцы з яе жалеза у эпоху раньняга фэўдалізму (XII—XV ст.) нам пакуль што нічога невядома. Трэба адзначыць, што гэты пэрыод гісторыі Беларусі яшчэ вельмі слаба вывучаны. Зразумела, што выплаўка жалеза на Палесьсі у той час адбывалася. Напэўна, што некаторыя вёскі, рэкі і ручаі з назвай ад слова „руда&quot; вядуць свой пачатак ад гэтага пэрыоду.

Пэўныя гістарычныя весткі аб існаваньні на Палесьсі ў басэйне Прыпяці і іншых мясцох Беларусі прымітыўных жалезаапрацоучых і чыгунаплавільных рудняў у ХVI-ХVII стагодзьдзі мы ужо маем у польскіх пісьменьнікау ХѴIII ст. (трактат Ржончынскага, 1721 г., матар'ялы Осінскага, 1782 г). (7; 17). Рудні гэтыя існавалі да палавіны XIX ст., а некато­рыя і пазьней. На іх вырабляліся сотні тысяч пудоў жа­леза (7).

Аб колькасьці існаваўшых у старыя часы (у XVI—XIX ст.) у Палесьсі рудняў мы пэўных даных пакуль што ня маем, таму што гэта пытаньне патрабуе яшчэ як архіўных, так і палявых досьледаў (37). Аднак, мяркуючы ужо па тым папярэднім даным, якія сабраны і наказаны ніжэй у сьпісе і на карце рудняу гэтых было многа дзесяткау. Аб існаваньні іх апрача архіўных матар‘ялау і назваў вёсак, сьведчаць кучы жалезных шлакаў, попелу і рэштак руды, якія засталіся на месцы былых рудняў; шлакамі ад гэтых заводаў у некаторых мясцох высыпаны цэлыя грэблі, нават на працягу некалькіх кілёмэтрау (стар. 21, 22, 25, 31 і інш.).

Чым-жа былі гэтыя рудні у мінулым?

7&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3m6otb8dg7xpxvqyl68yjgenmolxl5u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>294712</id>
      <parentid>294709</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T17:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ciepiersia</username>
        <id>5418</id>
      </contributor>
      <origin>294712</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4780" sha1="lwsxf2xqz5fcvnm6b5lksxinnntoq02" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Ciepiersia&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;лотнай руды ў таксама невялічкіх плавільных печах, якія па сваёй форме і разьмерам, мабыць, мала чым адрозьнівалася ад печаў значка пазьнейшых часоў, аб чым будзе сказана ніжэй. На жаль на тэрыторыі Палесься яшчэ мала знойдзена да гэтага часу месц, дзе адбывалася выплаўка жалеза у гэту эпоху — эпоху раньняга фэўдалізму. Так, напрыклад, пры археолёгічных досьледах у Капаткевіцкім сельсавеце знойдзены сьляды выплаўкі жалеза на старажытных селішчах р. Пцічы каля вв. Івашкавічы, Слабодка і інш. мясцох вышэй па Пцічы (15; 19). Аднак, трэба адзначыць, што ў той час, мяркуючы па знахадкам жалезных рэчаў у гарадзішчах і курганох, здабываньне жалеза было наладжана даволі шырака. 3 яго вырабляліся сякеры, сярпы, коп'і, стрэлы і шмат іншых сельска-гаспадарчых, паляўнічых, вайсковых і інш. прылад і вырабаў. Усё гэта выраблялася мясцовымі рамесьнікамі-кавалямі, якія і збывалі насельніцтву свае жалезныя вырабы. Апрача гэтага існавалі рудаплавільні і кузьні у кожнага фэўдала, дзе работа у асноўным вялася мабыць рабамі. Прывозныя-ж жалезныя рэчы у пачатку фэўдалізму мы сустракаем вельмі рэдка, да і то рэчы гэтыя былі вайсковага характару, як, напрыклад, некаторыя мячы і інш., якія не маглі быць зроблены у кузьнях фэўдала.

Аб распрацоўках на Палесьсі балотнай руды і выплаўцы з яе жалеза у эпоху раньняга фэўдалізму (XII—XV ст.) нам пакуль што нічога невядома. Трэба адзначыць, што гэты пэрыод гісторыі Беларусі яшчэ вельмі слаба вывучаны. Зразумела, што выплаўка жалеза на Палесьсі у той час адбывалася. Напэўна, што некаторыя вёскі, рэкі і ручаі з назвай ад слова „руда&quot; вядуць свой пачатак ад гэтага пэрыоду.

Пэўныя гістарычныя весткі аб існаваньні на Палесьсі ў басэйне Прыпяці і іншых мясцох Беларусі прымітыўных жалезаапрацоучых і чыгунаплавільных рудняў у ХVI-ХVII стагодзьдзі мы ўжо маем у польскіх пісьменьнікаў ХѴIII ст. (трактат Ржончынскага, 1721 г., матар'ялы Осінскага, 1782 г). (7; 17). Рудні гэтыя існавалі да палавіны XIX ст., а некато­рыя і пазьней. На іх вырабляліся сотні тысяч пудоў жа­леза (7).

Аб колькасьці існаваўшых у старыя часы (у XVI—XIX ст.) у Палесьсі рудняў мы пэўных даных пакуль што ня маем, таму што гэта пытаньне патрабуе яшчэ як архіўных, так і палявых досьледаў (37). Аднак, мяркуючы ужо па тым папярэднім даным, якія сабраны і наказаны ніжэй у сьпісе і на карце рудняу гэтых было многа дзесяткау. Аб існаваньні іх апрача архіўных матар‘ялау і назваў вёсак, сьведчаць кучы жалезных шлакаў, попелу і рэштак руды, якія засталіся на месцы былых рудняў; шлакамі ад гэтых заводаў у некаторых мясцох высыпаны цэлыя грэблі, нават на працягу некалькіх кілёмэтрау (стар. 21, 22, 25, 31 і інш.).

Чым-жа былі гэтыя рудні у мінулым?

7&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lwsxf2xqz5fcvnm6b5lksxinnntoq02</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>294713</id>
      <parentid>294712</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T17:06:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ciepiersia</username>
        <id>5418</id>
      </contributor>
      <origin>294713</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4780" sha1="2n4qcr2uududxs0pt750toa1bk8v87z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Ciepiersia&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;лотнай руды ў таксама невялічкіх плавільных печах, якія па сваёй форме і разьмерам, мабыць, мала чым адрозьнівалася ад печаў значка пазьнейшых часоў, аб чым будзе сказана ніжэй. На жаль на тэрыторыі Палесься яшчэ мала знойдзена да гэтага часу месц, дзе адбывалася выплаўка жалеза у гэту эпоху — эпоху раньняга фэўдалізму. Так, напрыклад, пры археолёгічных досьледах у Капаткевіцкім сельсавеце знойдзены сьляды выплаўкі жалеза на старажытных селішчах р. Пцічы каля вв. Івашкавічы, Слабодка і інш. мясцох вышэй па Пцічы (15; 19). Аднак, трэба адзначыць, што ў той час, мяркуючы па знахадкам жалезных рэчаў у гарадзішчах і курганох, здабываньне жалеза было наладжана даволі шырака. 3 яго вырабляліся сякеры, сярпы, коп'і, стрэлы і шмат іншых сельска-гаспадарчых, паляўнічых, вайсковых і інш. прылад і вырабаў. Усё гэта выраблялася мясцовымі рамесьнікамі-кавалямі, якія і збывалі насельніцтву свае жалезныя вырабы. Апрача гэтага існавалі рудаплавільні і кузьні у кожнага фэўдала, дзе работа у асноўным вялася мабыць рабамі. Прывозныя-ж жалезныя рэчы у пачатку фэўдалізму мы сустракаем вельмі рэдка, да і то рэчы гэтыя былі вайсковага характару, як, напрыклад, некаторыя мячы і інш., якія не маглі быць зроблены у кузьнях фэўдала.

Аб распрацоўках на Палесьсі балотнай руды і выплаўцы з яе жалеза у эпоху раньняга фэўдалізму (XII—XV ст.) нам пакуль што нічога невядома. Трэба адзначыць, што гэты пэрыод гісторыі Беларусі яшчэ вельмі слаба вывучаны. Зразумела, што выплаўка жалеза на Палесьсі у той час адбывалася. Напэўна, што некаторыя вёскі, рэкі і ручаі з назвай ад слова „руда&quot; вядуць свой пачатак ад гэтага пэрыоду.

Пэўныя гістарычныя весткі аб існаваньні на Палесьсі ў басэйне Прыпяці і іншых мясцох Беларусі прымітыўных жалезаапрацоўчых і чыгунаплавільных рудняў у ХVI-ХVII стагодзьдзі мы ўжо маем у польскіх пісьменьнікаў ХѴIII ст. (трактат Ржончынскага, 1721 г., матар'ялы Осінскага, 1782 г). (7; 17). Рудні гэтыя існавалі да палавіны XIX ст., а некато­рыя і пазьней. На іх вырабляліся сотні тысяч пудоў жа­леза (7).

Аб колькасьці існаваўшых у старыя часы (у XVI—XIX ст.) у Палесьсі рудняў мы пэўных даных пакуль што ня маем, таму што гэта пытаньне патрабуе яшчэ як архіўных, так і палявых досьледаў (37). Аднак, мяркуючы ужо па тым папярэднім даным, якія сабраны і наказаны ніжэй у сьпісе і на карце рудняу гэтых было многа дзесяткаў. Аб існаваньні іх апрача архіўных матар‘ялаў і назваў вёсак, сьведчаць кучы жалезных шлакаў, попелу і рэштак руды, якія засталіся на месцы былых рудняў; шлакамі ад гэтых заводаў у некаторых мясцох высыпаны цэлыя грэблі, нават на працягу некалькіх кілёмэтраў (стар. 21, 22, 25, 31 і інш.).

Чым-жа былі гэтыя рудні у мінулым?

7&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2n4qcr2uududxs0pt750toa1bk8v87z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>294714</id>
      <parentid>294713</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T17:29:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ciepiersia</username>
        <id>5418</id>
      </contributor>
      <origin>294714</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4780" sha1="0vm1i6opauunzbap1a3bpvk12v13ed1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Ciepiersia&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;лотнай руды ў таксама невялічкіх плавільных печах, якія па сваёй форме і разьмерам, мабыць, мала чым адрозьнівалася ад печаў значка пазьнейшых часоў, аб чым будзе сказана ніжэй. На жаль на тэрыторыі Палесься яшчэ мала знойдзена да гэтага часу месц, дзе адбывалася выплаўка жалеза у гэту эпоху — эпоху раньняга фэўдалізму. Так, напрыклад, пры археолёгічных досьледах у Капаткевіцкім сельсавеце знойдзены сьляды выплаўкі жалеза на старажытных селішчах р. Пцічы каля вв. Івашкавічы, Слабодка і інш. мясцох вышэй па Пцічы (15; 19). Аднак, трэба адзначыць, што ў той час, мяркуючы па знахадкам жалезных рэчаў у гарадзішчах і курганох, здабываньне жалеза было наладжана даволі шырака. 3 яго вырабляліся сякеры, сярпы, коп'і, стрэлы і шмат іншых сельска-гаспадарчых, паляўнічых, вайсковых і інш. прылад і вырабаў. Усё гэта выраблялася мясцовымі рамесьнікамі-кавалямі, якія і збывалі насельніцтву свае жалезныя вырабы. Апрача гэтага існавалі рудаплавільні і кузьні у кожнага фэўдала, дзе работа у асноўным вялася мабыць рабамі. Прывозныя-ж жалезныя рэчы у пачатку фэўдалізму мы сустракаем вельмі рэдка, да і то рэчы гэтыя былі вайсковага характару, як, напрыклад, некаторыя мячы і інш., якія не маглі быць зроблены у кузьнях фэўдала.

Аб распрацоўках на Палесьсі балотнай руды і выплаўцы з яе жалеза у эпоху раньняга фэўдалізму (XII—XV ст.) нам пакуль што нічога невядома. Трэба адзначыць, што гэты пэрыод гісторыі Беларусі яшчэ вельмі слаба вывучаны. Зразумела, што выплаўка жалеза на Палесьсі у той час адбывалася. Напэўна, што некаторыя вёскі, рэкі і ручаі з назвай ад слова „руда&quot; вядуць свой пачатак ад гэтага пэрыоду.

Пэўныя гістарычныя весткі аб існаваньні на Палесьсі ў басэйне Прыпяці і іншых мясцох Беларусі прымітыўных жалезаапрацоўчых і чыгунаплавільных рудняў у ХVI-ХVII стагодзьдзі мы ўжо маем у польскіх пісьменьнікаў ХѴIII ст. (трактат Ржончынскага, 1721 г., матар'ялы Осінскага, 1782 г). (7; 17). Рудні гэтыя існавалі да палавіны XIX ст., а некато­рыя і пазьней. На іх вырабляліся сотні тысяч пудоў жа­леза (7).

Аб колькасьці існаваўшых у старыя часы (у XVI—XIX ст.) у Палесьсі рудняў мы пэўных даных пакуль што ня маем, таму што гэта пытаньне патрабуе яшчэ як архіўных, так і палявых досьледаў (37). Аднак, мяркуючы ужо па тым папярэднім даным, якія сабраны і наказаны ніжэй у сьпісе і на карце рудняў гэтых было многа дзесяткаў. Аб існаваньні іх апрача архіўных матар‘ялаў і назваў вёсак, сьведчаць кучы жалезных шлакаў, попелу і рэштак руды, якія засталіся на месцы былых рудняў; шлакамі ад гэтых заводаў у некаторых мясцох высыпаны цэлыя грэблі, нават на працягу некалькіх кілёмэтраў (стар. 21, 22, 25, 31 і інш.).

Чым-жа былі гэтыя рудні у мінулым?

7&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0vm1i6opauunzbap1a3bpvk12v13ed1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Да гісторыі жалезнага промыслу на Палесьсі (1933).pdf/45</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127485</id>
    <revision>
      <id>294710</id>
      <timestamp>2026-08-05T17:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ciepiersia</username>
        <id>5418</id>
      </contributor>
      <comment>/* Без тэксту */</comment>
      <origin>294710</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="om0sgozzz4z6p2linqu6oyrvg4h7v0f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Ciepiersia&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>om0sgozzz4z6p2linqu6oyrvg4h7v0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Да гісторыі жалезнага промыслу на Палесьсі (1933).pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127486</id>
    <revision>
      <id>294711</id>
      <timestamp>2026-08-05T17:02:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ciepiersia</username>
        <id>5418</id>
      </contributor>
      <comment>/* Без тэксту */</comment>
      <origin>294711</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="om0sgozzz4z6p2linqu6oyrvg4h7v0f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Ciepiersia&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>om0sgozzz4z6p2linqu6oyrvg4h7v0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Да гісторыі жалезнага промыслу на Палесьсі (1933).pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127487</id>
    <revision>
      <id>294715</id>
      <timestamp>2026-08-05T17:39:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ciepiersia</username>
        <id>5418</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «Перш за ўсё трэба адзначыць, што ня ўсе рудні на працягу XVI - XIX ст., зразумела, былі аднолькавы; яны бязумоўна розьніліся паміж сабою і абсталяваньнем, і колькасьцю вырабу жалеза. Тут трэба адзначыць, што даць больш-менш ясны малюнак эволюцыі рудняў у зале...»</comment>
      <origin>294715</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1457" sha1="qqhsvoezgt56rtqlkmblot0k1zjhfwi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Ciepiersia&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Перш за ўсё трэба адзначыць, што ня ўсе рудні на працягу XVI - XIX ст., зразумела, былі аднолькавы; яны бязумоўна розьніліся паміж сабою і абсталяваньнем, і колькасьцю вырабу жалеза. Тут трэба адзначыць, што даць больш-менш ясны малюнак эволюцыі рудняў у залежнасьці ад соцыяльна-экономічных зьмен, якія адбываліся за гэтыя стагодзьдзі, можна будзе толькі пасьля грунтоўнай распрацоўкі як літаратурных, так і, галоўным чынам, архіўных матар'ялаў.

Аб Палесьсі нам вядома, што тут былі, напрыклад, прымітыўныя рудні бяз усякага мэханічнага абсталяваньня, дзе ўся работа адбывалася ўручную. Гэты тып першапачатковых прымітыўных рудняў існаваў увесь час, пачынаючы з далёкага фэўдальнага мінулага і аж да другой паловы XIX ст. Знаходзіліся яны часьцей за ўсё паблізу месца здабываньня балотнай руды.

Другі&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qqhsvoezgt56rtqlkmblot0k1zjhfwi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Зоркі. 1921. № 1.pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127488</id>
    <revision>
      <id>294716</id>
      <timestamp>2026-08-05T19:25:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Дзед нават загаварыў-бы, але рот яму Сымонка зрабіу няўдалы: крывы і разяўлены. Калі-б гэтак, як дзед, разьзявіўся Сымонка, дык так-сама ня мог-бы гаварыць. А калі-б сабака так рьзьзявіўся-б, дык і гаўкаць не патрапіў-бы.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Гульні-забавы ў лесе...»</comment>
      <origin>294716</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3431" sha1="klaamhswah1k2r9rd9qkikxwspix7ow" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;{|style=&quot;margin:auto; width:34em&quot;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}Дзед нават загаварыў-бы, але рот яму Сымонка зрабіу няўдалы: крывы і разяўлены. Калі-б гэтак, як дзед, разьзявіўся Сымонка, дык так-сама ня мог-бы гаварыць. А калі-б сабака так рьзьзявіўся-б, дык і гаўкаць не патрапіў-бы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гульні-забавы ў лесе адбываліся штодня. Гуляла ўся тройка — дзед сьнежны, Жучка і Сымонка. Дзед паважна камандаваў імі, стоячы на адным мейсцы, а хлопец з сабачкай бегалі вакол.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}То Сымонка гнаўся за Жучкам, то Жучка за Сымонкам, то яны ўвесь лес
разам качаліся па сьнягу і рабілі гэткі гармідар, ажна ўвесь лес зьвінеў, як жывы, і гулка трос ад дзіва сваімі вяршалінамі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Прыскочыў зайчык-Грайчык на шум.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вазьміце мяне ў кампанію! — прасіўся ён у дзеда, Жучкі і Сымона.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Рабі ласку, сям‘я павялічыцца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Прыляцелі дзятлы-кавалі на шум.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вазьміце нас у кампанію!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Рабіце ласку, сям‘я павялічыцца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Прыляцелі сарокі-вароны на шум.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вазьміце нас у кампанію!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Рабіце ласку, сям‘я павялічыцца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Наведалася лісічка-сястрычка на шум.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вазьміце мяне у кампанію!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Рабі ласку, сям‘я павялічыцца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Прываліў ваўчок-кумок на шум.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вазьміце мяне ў кампанію!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Рабі ласку, сям‘я павялічыцца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Прывалокся вядзьмедзь-крывалапы на шум.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вазьміце мяне ў кампанію!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Рабі ласку, сям‘я павялічыцца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І праўда, сям‘я зрабілася вялікая.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Цешыўся сьнежны дзед сваёй сям‘ёй і нацешыцца ня мог. Блішчэў ён пад сонцам у розных колерах, нібы ў дарагіх вопратках, шытых залатымі ніткамі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Весела было ў лесе.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гі-га-га! — сьмеяўся Сымонка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гаў-гаў-гау! — радаваўся Жучка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Тук-тук-тук! — скакаў зайчык.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Стук-стук-стук! — цешыліся дзятлы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Кра-кра-кра! — весяліліся сарокі-вароны.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ха-ха-ха! — рагатала лісічка.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>klaamhswah1k2r9rd9qkikxwspix7ow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Зоркі. 1921. № 1.pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127489</id>
    <revision>
      <id>294717</id>
      <timestamp>2026-08-05T19:32:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Праблематычная */</comment>
      <origin>294717</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2468" sha1="g6fo9dfbw4xm5t9z8dspbkggypwnqhf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;{|style=&quot;margin:auto; width:34em&quot;
&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}—&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Во-во-во! — тупаўся ваўчок.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гу-гу гу! — равеў вядзьмедзь.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Раптам шура-бура паднялася ва ўсім лесе. Застагналі закрахталі дрэвы векавыя, паднялася мяцеліца, і вялікая сям‘я, хто куды, разляцелася.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Паляцелі да хаты і Сымонка з Жучкам.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Назаўтрае раненька Жучка ўзбудзіў Сымонку.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Уставай! Ідзём у лес да дзеда!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Усхапіўся Сымонка, глянуў у ваконца — адліга. З стрэхаў капае. Каля хаты лужыны стаяць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Пабег ён з сабакам у лес да дзеда. Адзін-адзінюткі стаіць дзед і плача. Сьлёзы так і капаюць з воч сьляпых, бо шышкі выпалі. Адпала барада й кій вываліўся з рук. Ад дзеда астаўся адзін ледзяны шкілет. Гэткага няшчасьця дзед ніколі не спадзяваўся ў сваім жыцьці.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ліў дзед сьлёзы ў тры ручаі, а Сымонка яго цешыў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ціха, ня плач, дзядок! Як настане мароз, як выпадзе новы сьнег, дык мы цябе вылечым, падробім. Мы з Жучкам вялікія майстры й яшчэ ня гэткія штукі ўмеем рабіць!..
{{справа|''3. Бядуля.{{gap|2em}}}}
{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}
&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
ДЗЕД МАРОЗ.
Гэй-гэй! Стук--стук!
Едзе - едзе дзед Мароз.
Дзын - дзын! Грук - грук!
Вецер дзеда схоп, панёс.
*
*
*
Но-но! Сып - сып!
Уецца веяй шустры конь.
Бразь - бразь! Скрып - скрып!
Конь гарачы, як агонь.
Лес, лес... Сьнег, сьнег...
Гэй, да хаткі на гару!
Гі-га - сьмех, сьмех:
Дзеткі граюць. Конік, тпру!
**&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g6fo9dfbw4xm5t9z8dspbkggypwnqhf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>294718</id>
      <parentid>294717</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T19:33:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>294718</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2468" sha1="78rntfcmfho6oucp9qo1a3zjtol3d75" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;{|style=&quot;margin:auto; width:34em&quot;
&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}—&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Во-во-во! — тупаўся ваўчок.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гу-гу гу! — равеў вядзьмедзь.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Раптам шура-бура паднялася ва ўсім лесе. Застагналі закрахталі дрэвы векавыя, паднялася мяцеліца, і вялікая сям‘я, хто куды, разляцелася.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Паляцелі да хаты і Сымонка з Жучкам.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Назаўтрае раненька Жучка ўзбудзіў Сымонку.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Уставай! Ідзём у лес да дзеда!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Усхапіўся Сымонка, глянуў у ваконца — адліга. З стрэхаў капае. Каля хаты лужыны стаяць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Пабег ён з сабакам у лес да дзеда. Адзін-адзінюткі стаіць дзед і плача. Сьлёзы так і капаюць з воч сьляпых, бо шышкі выпалі. Адпала барада й кій вываліўся з рук. Ад дзеда астаўся адзін ледзяны шкілет. Гэткага няшчасьця дзед ніколі не спадзяваўся ў сваім жыцьці.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ліў дзед сьлёзы ў тры ручаі, а Сымонка яго цешыў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ціха, ня плач, дзядок! Як настане мароз, як выпадзе новы сьнег, дык мы цябе вылечым, падробім. Мы з Жучкам вялікія майстры й яшчэ ня гэткія штукі ўмеем рабіць!..
{{справа|''3. Бядуля.{{gap|2em}}}}
{{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}
&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
ДЗЕД МАРОЗ.
Гэй-гэй! Стук--стук!
Едзе - едзе дзед Мароз.
Дзын - дзын! Грук - грук!
Вецер дзеда схоп, панёс.
*
*
*
Но-но! Сып - сып!
Уецца веяй шустры конь.
Бразь - бразь! Скрып - скрып!
Конь гарачы, як агонь.
Лес, лес... Сьнег, сьнег...
Гэй, да хаткі на гару!
Гі-га - сьмех, сьмех:
Дзеткі граюць. Конік, тпру!
**&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>78rntfcmfho6oucp9qo1a3zjtol3d75</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>294719</id>
      <parentid>294718</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T19:33:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>294719</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2466" sha1="279wdwh1t1ulympo7xdaei62797v22x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;{|style=&quot;margin:auto; width:34em&quot;
&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}—&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Во-во-во! — тупаўся ваўчок.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гу-гу гу! — равеў вядзьмедзь.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Раптам шура-бура паднялася ва ўсім лесе. Застагналі закрахталі дрэвы векавыя, паднялася мяцеліца, і вялікая сям‘я, хто куды, разляцелася.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Паляцелі да хаты і Сымонка з Жучкам.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Назаўтрае раненька Жучка ўзбудзіў Сымонку.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Уставай! Ідзём у лес да дзеда!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Усхапіўся Сымонка, глянуў у ваконца — адліга. З стрэхаў капае. Каля хаты лужыны стаяць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Пабег ён з сабакам у лес да дзеда. Адзін-адзінюткі стаіць дзед і плача. Сьлёзы так і капаюць з воч сьляпых, бо шышкі выпалі. Адпала барада й кій вываліўся з рук. Ад дзеда астаўся адзін ледзяны шкілет. Гэткага няшчасьця дзед ніколі не спадзяваўся ў сваім жыцьці.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ліў дзед сьлёзы ў тры ручаі, а Сымонка яго цешыў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ціха, ня плач, дзядок! Як настане мароз, як выпадзе новы сьнег, дык мы цябе вылечым, падробім. Мы з Жучкам вялікія майстры й яшчэ ня гэткія штукі ўмеем рабіць!..
{{справа|''3. Бядуля.{{gap|2em}}}}
{{накіравальная рыса|4em|height=1px}}
&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
ДЗЕД МАРОЗ.
Гэй-гэй! Стук--стук!
Едзе - едзе дзед Мароз.
Дзын - дзын! Грук - грук!
Вецер дзеда схоп, панёс.
*
*
*
Но-но! Сып - сып!
Уецца веяй шустры конь.
Бразь - бразь! Скрып - скрып!
Конь гарачы, як агонь.
Лес, лес... Сьнег, сьнег...
Гэй, да хаткі на гару!
Гі-га - сьмех, сьмех:
Дзеткі граюць. Конік, тпру!
**&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>279wdwh1t1ulympo7xdaei62797v22x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/123</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127490</id>
    <revision>
      <id>294720</id>
      <timestamp>2026-08-06T08:45:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «Васильевичъ, старшій братъ, и гово́риць меньшуму брату: «ну Василь Полякъ Войстрый Кувпакъ, молися Богу, ложися спаць, заўтри кабъ повутру пораньше уставаць!» Помолились Богу и лягли отдыхаць.  {{Водступ|2|em}}Нызаўтри Василь Васильевичъ устаець раненько,...»</comment>
      <origin>294720</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5891" sha1="r4kn30ww3exk5zwpf0zq5pio3gsozvl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Васильевичъ, старшій братъ, и гово́риць меньшуму брату: «ну Василь Полякъ Войстрый Кувпакъ, молися Богу, ложися спаць, заўтри кабъ повутру пораньше уставаць!» Помолились Богу и лягли отдыхаць.

{{Водступ|2|em}}Нызаўтри Василь Васильевичъ устаець раненько, мыетца бѣленько, пымолився Богу, узявъ позорную трубу и выходзиць на високій балхонъ. Глянувъ у позорную трубу, ажно войськѝ наслано якъ цёмная хмара — у скольки р''ѣ''дзей побольше того. Уходзиць енъ тоды у домъ и будзиць меньшаго брата, Василя Пыляка: «уставай, братъ, а то пасъ зыбяруць сонныхъ, были мы будземъ поздно спаць!» Уставъ Василь Полякъ Войстрый Кувпакъ, умывся, Богу помолився, поснѣдыли, покушали. Бярець Василь Васильевичъ камянную стрялу, уссѣли яны на добрыхъ своихъ лошадзей и поѣхыли у чисто поле воеваць. Василь Васильевичъ зарядзивъ камянную стрялу, — зыхоцѣвъ енъ бабу-югу, зялѣзную ногу, ўбиць. Якъ ударивъ енъ яѐ ў ротъ, дыкъ у низъ выскочило! Войсько-жъ збивъ, скылоцивъ, а Василь Полякъ на бокъ зъ дороги вволочивъ. Тоды гово́риць Василь Васильевичъ ме́ньшуму брату, Василю Пыляку̀: поѣдземъ глядзѣць, откуль войсько выхо́дзиць и куды баба-юга провалилася скрозь донно. Оглядзѣли яны, што ёсь пячурка, откуль войсько выходзиць; туды и баба-юга, зялѣзныя ныга, провалилась. Тоды яны поѣхыли у палацы, попили, поѣли, ў карты погуляли. И говориць Василь Васильевичъ меньшуму брату, Василю Пыляку-Войстрому Кувпаку, кабъ сыромоци накро́иць и сшиць пасъ такій, кабъ спусцитца туды, откуль войсько выходзиць. Тоды Василь Полякъ гукнувъ свойго аквитанта и приказавъ, кабъ сыромоци накроено было и нашито пасовъ, и привезено къ яго царському дому. Тоды яны пымолились Богу и лягли спаць.

{{Водступ|2|em}}Нызаўтри Василь Васильевичъ, старшій братъ, устаець раненько и будзиць меньшаго брата, Василя Пыляка. Умылись, Богу пымолились, поенѣдыли, и говориць Василь Васильевичъ меньшуму брату Василю Пыляку: по́йдземъ пяшкомъ, а наши добры лошадзи нехай остаютца, нехай ядуць яру пшаницу! Узяли яны сыйчасъ и пошли, а за ими ны коняхъ с''ы''ромотный пасъ пывязли къ той пячури, откуль войсько выходзило и куды баба-юга, зялѣзныя ныга, провалилась. Сыйчасъ н гово́риць Василь Васильевичъ ме́ньшуму брату Василю Пыляку: пылязай туды, откуль войсько выходзило и куды баба-юга, зялѣзныя ныга, провалилась! А Василь Полякъ Войстрый Кувпакъ гово́риць: «Василь Васильевичъ! ты зы мяне силнѣй и вумнѣй, и табѣ пылѣзаць туды и найци, и откуль войсько выходзило и куды баба-юга, зялѣзныя ныга, провалилась!» Тоды Василь Васильевичъ пыдвязавъ кыля сябе сыромотный пасъ, узявъ мечъ-самосѣчъ и сказавъ Василю Пыляку—Войстрому Кувпаку: «глядзи, братъ, не зрадзь мяне: коли коло’ну (колотну) ре́мнемъ, кабъ вытащили мяне вонъ!»

{{Водступ|2|em}}Спусцили тоды Василя Васильевича подъ зе́мельле. Якъ спусцився ёнъ, дыкъ и пошовъ. Приходзиць енъ на крыжовую дорогу: одна ўправо, другая прямо, третьця ўлѣво. Енъ думавъ, думавъ, якой дорогой ици: «пойду правой дорогой! Кыли по правой сторонѣ пойду, можа правъ я буду!» Идзи, идзи — приходзиць енъ къ кузьницы: стоиць кузьница — удоль три вярсты, попярёкъ повторы. Улѣзаець енъ у кузьницу, ажно тамъ кывалёвъ нясчотно! Што разъ стукнець молотомъ объ кувадло, то солдатъ, што стукнець, то солдатъ. Енъ у ихъ спрашуваець: хто васъ ставивъ, нячистая сила? А&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r4kn30ww3exk5zwpf0zq5pio3gsozvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Будучыня (1947).pdf/71</title>
    <ns>104</ns>
    <id>127491</id>
    <revision>
      <id>294721</id>
      <timestamp>2026-08-06T10:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=ўба|к=чыў}} падмогу. — Людзі! Вы чулі? Вы чулі, як ён мне пагражаў? Вы чулі пра асобы атрад? Ах ты, бандыт, адналапы сабака! Людзі, вы чулі пра асобы атрад?  {{Водступ|2|em}}Але людзі, якія чулі пра асобы атрад і зразумелі, у які бок пайшлі справы,...»</comment>
      <origin>294721</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4474" sha1="rvjwfpgvh17aklofoxyj6g99vpwfzro" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|п=ўба|к=чыў}} падмогу. — Людзі! Вы чулі? Вы чулі, як ён мне пагражаў? Вы чулі пра асобы атрад? Ах ты, бандыт, адналапы сабака! Людзі, вы чулі пра асобы атрад?

{{Водступ|2|em}}Але людзі, якія чулі пра асобы атрад і зразумелі, у які бок пайшлі справы, пачалі разыходзіцца гэтак-жа спешна, як і збіраліся. Калі Міха давялі да парогу хаты, на вуліцы нікога ўжо не засталося, акрамя трох работнікаў Гамрэкелі і яго самога. Сімон імчаў па вуліцы і крычаў, што тут зневажалі ўладу, што яму пагражалі забойствам і што яго не здзівіць, калі тут пачнецца бунт і сюды прыедзе асобы атрад. Вецер раздзімаў шырокія штаны Гамрэкелі, і ён, уздымаючы пыл, каціўся па вуліцы, круглы, як мяч, выкрыкваючы пагрозы і праклёны. Следам за гаспадаром ішлі маўклівыя парабкі.

{{Водступ|2|em}}З Міха здарыўся прыпадак. Ён качаўся па падлозе, грыз руку, біўся галавой аб сцены і страшна выў. Яго трымалі Арцём з Макарам. Жанчыны плакалі ў сенях, Іліко і Вано стаялі ў кутку напалоханыя да непрытомнасці. Няшчасце, што так нечакана прышло ў маленькую хаціну Коркія, было тут поўным гаспадаром, яно трымала людзей у сваіх лапах, напаўняючы іх душы страхам і болем, роспаччу і трывогаю.

{{Водступ|2|em}}Міха, нарэшце, заснуў. Яго паклалі на ложак. Арцём з Макарам доўга стаялі над ім і адышліся толькі тады, калі яго скарэжаны твар стаў спакойным, праяснеў і хворы пачаў дыхаць роўна і глыбока. Тады Макар паклікаў Арцёма на двор. Арцём пайшоў за ім паслухмяны, і ў яго быў такі выгляд, як бы ён не ведаў, дзе ён і што з ім робіцца.

{{Водступ|2|em}}— Арцём, — сказаў Макар, — трэба зараз-жа ісці да Гамрэкелі.

{{Водступ|2|em}}— Я не пайду, — абыякава адказаў Арцём.

{{Водступ|2|em}}— Трэба ісці зараз-жа, — паўтарыў Макар. — Трэба ўгаварыць Гамрэкелі, інакш гэта бяда. Ты чуў, што гаварыў Міха? Гэта бяда. Кажу я табе і трэба ўгаварыць Гамрэкелі.

{{Водступ|2|em}}— Я не пайду.

{{Водступ|2|em}}— Мы пойдзем разам. Хай жанчыны рыхтуюць Іліко ў дарогу, а мы пойдзем, бо Гамрэкелі паедзе і будзе позна. Пойдзем, бо я табе кажу: гэта — бяда.

{{Водступ|2|em}}Макар зайшоў у хату, распарадзіўся наконт Іліко і пацягнуў Арцёма на вуліцу.

{{Водступ|2|em}}Гамрэкелі стаяў на дварэ, наглядаючы за работай парабкаў, якія грузілі на арбу мяхі з агуркамі. Другая арба, даверху напоўненая зялёнай гароднінай, стаяла тут-жа. Гамрэкелі рыхтаваўся да ад’езда.

{{Водступ|2|em}}— Лягчэй, цішэй, — крычаў ён. — Ты прывык на млыне з каменнямі. Хто будзе купляць гурковую кашу, сын каровы?

{{Водступ|2|em}}Макар нясмела кашлянуў, падыходзячы да Сімона. Той&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rvjwfpgvh17aklofoxyj6g99vpwfzro</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>