Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 0 1329 294742 274668 2026-08-06T17:30:06Z Gleb Leo 2440 294742 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У вучылішча | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1906—1912 год }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/V/У вучылішчэ|У вучылішчэ!..]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Rodnyje zierniaty (1916)/I/Školniki|Školniki]] // {{Fine|[[Rodnyje zierniaty (1916)|Rodnyje zierniaty]] / skład. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. Wilnia: Drukarnia biełaruskaj časopisi „Homan“, 1916}} * [[Зоркі (1921)/1921/1/У школу!..|У школу!..]] // {{fine|[[Зоркі (1921)|Зоркі]]. — 25 лютага 1921. — [[Зоркі (1921)/1921/1|№1]]}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/V/У вучылішча…|У вучылішча…]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Сваім і чужым/У вучылішча|У вучылішча]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Адукацыя]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] q01eh0cs19c6cmjt1jgb750wpu0lru9 106 3145 294729 194213 2026-08-06T16:55:09Z Gleb Leo 2440 294729 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=journal |Title=Зоркі |Language=be |Volume=[[Зоркі (1921)/1921/1|№ 1]] |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=Менск |Year=1921 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} ghedo8iiu8q7c93ep63bxux8us6j5q6 0 24820 294763 283351 2026-08-06T17:55:17Z Gleb Leo 2440 294763 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Песьня і казка | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]] // {{fine|[[Зоркі (1921)|Зоркі]]. — 25 лютага 1921. — [[Зоркі (1921)/1921/1|№1]]}} * [[Безназоўнае (1925)/Песьня і казка|Песьня і казка]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня і казка|Песьня і казка]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Песьня і казка|Песьня і казка]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Песня і казка|Песня і казка]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] od4827di6eahoeir8rtjzjgn5ehqrkc 0 66025 294735 238105 2026-08-06T17:24:46Z Gleb Leo 2440 294735 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Лучынка | безаўтара = | год = 1914 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Лучынка (часопіс)|Лучынка (1914)}} * Лучынка. — 1914. — {{Скан|[[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]|Лучынка (1914). Кніжка 1.pdf}} * Лучынка. — 1914. — {{Скан|[[Лучынка (часопіс)/2|Кніжка 2]]|Лучынка (1914). Кніжка 2.pdf}} * Лучынка. — 1914. — {{Скан|[[Лучынка (часопіс)/3|Кніжка 3]]|Лучынка (1914). Кніжка 3.pdf}} * Лучынка. — 1914. — {{Скан|[[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]|Лучынка (1914). Кніжка 4.pdf}} * Лучынка. — 1914. — {{Скан|[[Лучынка (часопіс)/5|Кніжка 5]]|Лучынка (1914). Кніжка 5.pdf}} * Лучынка. — 1914. — {{Скан|[[Лучынка (часопіс)/6|Кніжка 6]]|Лучынка (1914). Кніжка 6.pdf}} {{PD-Расейская імпэрыя}} [[Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы]] 4wr57sxdo3jd5s6rtetlgt80dn52jvw 0 81324 294746 194419 2026-08-06T17:38:55Z Gleb Leo 2440 294746 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = К дзеткам | аўтар = Кузьма Чорны | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Зоркі (1921)/1921/1/К дзеткам…|К дзеткам…]] // {{Fine|[[Зоркі (1921)|Зоркі]]. — 25 лютага 1921. — [[Зоркі (1921)/1921/1|№1]]}} * [[Zasieŭki (1937)/Вучэньне — сьвет, нявучэньне — цьма/Дзеткам|Дзеткам]] // {{Fine|[[Zasieŭki (1937)|Zasieŭki]] / skład. ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Siarhiej Paŭłovič]]''. Vilnia: Vydańnie Biełaruskaha Vydaviectva „Biełpres“, 1937}} [[Катэгорыя:Вершы Кузьмы Чорнага]] [[Катэгорыя:Дзіцячая паэзія]] [[Катэгорыя:Адукацыя]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] qzpx1820h74drnem86t5p65yrs0pdru 104 127461 294731 294673 2026-08-06T16:59:09Z Gleb Leo 2440 294731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:34em" |rowspan="5"; style="width:10px;" | |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 3px 3px 0 3px;" |<center>Год выд. 1.</center> |rowspan="5"; style="width:10px;" | |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0; height:5px; width:30px;" | |rowspan="5"; style="padding-left:10px; padding-right:0px;" |<center>''{{larger|{{разьбіўка|25}}}} |rowspan="5"; style="padding-left:0px; padding-right:10px;" |{{larger|лютага {{разьбіўка|1921}} г.}}''</center> |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0; height:5px; width:30px;" | |rowspan="5"; style="width:10px;" | |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 3px 3px 0 3px;" |<center>'''{{x-larger|№ 1.}}</center> |rowspan="5"; style="width:10px;" | |- |style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0; height:0px; width:30px;" | |style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0; height:0px; width:30px;" | |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0; height:5px; width:30px;" | |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0; height:5px; width:30px;" | |- |style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0; height:0px; width:30px;" | |style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0; height:0px; width:30px;" | |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0; height:5px; width:30px;" | |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0; height:5px; width:30px;" | |- |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 3px 0px 0 0px" | |- |colspan="5"; style="font-size:400%" |'''{{разьбіўка|ЗОРКІ}} |colspan="5"; |<center>{{larger|Беларускі дзіцячы журнал выхо-</br>дзіць што-месяц у Менску.}}</center> |- |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 3px 0px 0 0px" | |- |colspan="10"; |<center>'''{{fine|Выдавецтва Камісарыяту Народнае Асьветы Беларусі.}}</center> |- |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 3px 0px 0 0px" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="У"/>{{block center/s}} <center>{{larger|{{разьбіўка|У ШКОЛУ}}!..}}</center> Клумак з кніжкамі пад пахай,</br> Думак поўна галава. —</br> Там, у школу даўным шляхам</br> Сыпе сельская дзятва. Гурмам сыпе да навукі, —</br> Знаць ахвоту, ўвагу знаць:</br> Знамо, трэба знаньня штукі</br> Сходаць, скеміць, пераняць. Буквы з памяці той клеце,</br> Той «таблічку» ў нос бурчыць;</br> Адным словам, яшчэ дзеці,</br> Адным словам, трэба ўчыць! {{Калёнтытул|right=''Янка Купала.''}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="У"/> <section begin="Чырвоная"/><center>{{larger|{{разьбіўка|ЧЫРВОНАЯ КУРАЧКА}}.}}</center> {{gap|2.5em}}Хадзіла чырвоная курачка па дзядзінцу й вадзіла за сабою сва-</br>іх куранятак. Знайшла яна пшанічнае зернятка.</br> {{gap|2.5em}}— Хто пасадзіць зернятка? — спыталася яна.</br> {{gap|2.5em}}— Ня я! — сказала гуска:</br> {{gap|2.5em}}— Ня я! — сказала качачка.</br> {{gap|2.5em}}— Дык я яго пасаджу! — адказала курачка й пасадзіла.</br> {{gap|2.5em}}Як пшаніца высьпела, курачка спыталася:</br> {{gap|2.5em}}— Хто павязе зернятка у млын?</br> {{gap|2.5em}}— Ня я! — сказала гуска.</br> <section end="Чырвоная"/><noinclude></noinclude> 0y9cw6hosthmbw0kwfr2hnao6rq16wt 104 127464 294743 294678 2026-08-06T17:32:00Z Gleb Leo 2440 294743 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{|style="margin:auto; width:34em"</noinclude><section begin="Чырвоная"/>{{gap|2.5em}}— Ня я! — сказала качачка.</br> {{gap|2.5em}}— Дык я павязу! — сказала курачка й павезла.</br> {{gap|2.5em}}Прывезла курачка з млыну муку й спыталася:</br> {{gap|2.5em}}— Хто спячэ хлеб з гэтай мукі?</br> {{gap|2.5em}}— Ня я! — сказала гуска.</br> {{gap|2.5em}}— Ня я! — сказала качачка.</br> {{gap|2.5em}}— Дык я сьпяку! — сказала курачка й сьпякла хлеб.</br> {{gap|2.5em}}Як хлеб быў гатовы, дык курачка зноў спыталася:</br> {{gap|2.5em}}— А хто будзе гэты хлеб есьці?</br> {{gap|2.5em}}— Я! — сказала гуска.</br> {{gap|2.5em}}— І я! — сказала качачка.</br> {{gap|2.5em}}Але курачка ім адказала:</br> {{gap|2.5em}}— Не, бо я вам, гультайкам, ня дам. Я сама зьем!</br> {{gap|2.5em}}І паклікала сваіх дзетак на падмогу. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> <section end="Чырвоная"/> <section begin="К"/>{{block center/s}} <center>{{larger|{{разьбіўка|К ДЗЕТКАМ}}…}}</center> Вучыцеся, дзеткі, дужэйце на волі,</br> Каб скарбы навукі знайсьці,</br> Каб лепш было з жыцьцем змагацца за долю</br> На роднай і мілай зямлі,</br> Бо цяжка, ой, цяжка змагацца тым людзям,</br> Хто ў вечнай цямноце жыве:</br> Ня бачыць ён сьвету і бачыць ня будзе,</br> Бо сьвет той навука дае… {{Калёнтытул|right=''Раманоўскі Мікола''}} {{smaller|⁶/₁—1921 г./м. Менск.}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="К"/> <section begin="Панская"/><center>{{larger|{{разьбіўка|ПАНСКАЯ ХВАРОБА}}.}}</center> {{gap|2.5em}}Захварэла качачка Цацачка. Ня есьць, ня п‘ець, нікуды ня выходзіць. Толькі ляжыць на пуховых падушачках у шоўку, у золаце і цэлымі днямі стогнам-стогнець: „Ой—Ой!“</br> {{gap|2.5em}}Што ей рабіць ды што ей рабіць?</br> {{gap|2.5em}}Лячылася за морам — не памагло, ды яшчэ горай прылягло: пасыцела, растаўсьцела, як агурочак, як камочак, ажна стагнаць ей трудна.</br> {{gap|2.5em}}A вакол яе мамачкі-нянячкі, злючкі-чарнаручкі тупаюцца-грукаюцца, сьлёзы праліваюць, цяжка уздыхаюць:</br> {{gap|2.5em}}«Панічка качачка-Цацачка паміраець».</br> <section end="Панская"/><noinclude></noinclude> 3ql93dzkofvnxedz8c09ddpmzigx5b8 104 127480 294752 294703 2026-08-06T17:47:19Z Gleb Leo 2440 294752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{|style="margin:auto; width:34em"</noinclude>{{block center/s}} <center>{{larger|{{разьбіўка|БАЮ, БАЮ БАЕЧКУ}}.}}</center> Баю, баю баечку,</br> Граю, граю граечку.</br> Раз пайшоў я з хатанькі</br> На лужочак з матанькай.</br> Там ля сьветлай рэчанькі,</br> Шумнай быстрацечанькі</br> Выразаў, я дудачку,</br> Гулкую пагудачку.</br> І зайграў я граечку,</br> Траля-траляляечку.</br> Рэхі пакаціліся,</br> Птушкі задзівіліся.</br> Рэчка калыхалася,</br> Небанька сьмяялася.</br> І ляцелі пчолачкі</br> На маю сьвісьцёлачку.</br> Пачалі шаптушачкі</br> Камарочкі, мушачкі,</br> Матылёчкі белыя,</br> Каласочкі сьпелыя,</br> Акунькі і плотачкі,</br> Яваркі блазнотачкі.</br> Песьні пераліўныя,</br> Трэлі — дзівы дзіўныя</br> Радавалі гонейка,</br> Залатое сонейка.</br> Лёгка байкі баюцца,</br> Лёгка грайкі граюцца</br> Каля роднай матанькі,</br> Каля роднай хатанькі.</br> {{Калёнтытул|right=''Ясакар.''}} {{block center/e}} {{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> alxnipr8s76a4ruov5fv3t760lpacq3 104 127482 294754 294705 2026-08-06T17:50:03Z Gleb Leo 2440 294754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{|style="margin:auto; width:34em"</noinclude><section begin="За"/>{{block center/s}} <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗА ЗОРКАМІ}}.}}</center> За зоркамі яснымі, дзеці,</br> Ідзіце вы к шчасьцю і долі,</br> Хоць цемра пануе на сьвеце,</br> Ня згубіце сьцежкі ніколі.</br> {{gap|2em}}Вядуць яны к знаньню, к навуцы,</br> {{gap|2em}}К праўдзе і волі народу…</br> {{gap|2em}}Грамадай за імі ўсе мкнуцца</br> {{gap|2em}}У край, дзе братэрства і згода.</br> Гады ўсё лятуць за гадамі,</br> А зоркі мітусяцца ясна…</br> Пакуль гараць зоркі над намі,</br> Надзея у сэрцы ня згасьне.</br> {{gap|2em}}За зоркамі йдзе хто — ня згіне,</br> {{gap|2em}}Бо сьцежку асьвецяць да конца,</br> {{gap|2em}}А ночы цямнота як міне,</br> {{gap|2em}}Засьвеціць нам раніцы сонца!</br> {{gap|17em}}''М. Чарот. {{block center/e}} {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <section end="За"/> <section begin="Песьня"/>{{block center/s}} {{ц|{{larger|{{разьбіўка|ПЕСЬНЯ І КАЗКА}}.}}}} <center>''Для Налі С.</center> Песьня і казка</br> Ходзяць у пары,</br> Сеюць па сьвеце</br> Дзівы і чары.</br> {{gap|2em}}Будзяць з прассоньня</br> {{gap|2em}}Думкі дзіцячы,</br> {{gap|2em}}Як той у раньні</br> {{gap|2em}}Промень сьвяцячы.</br> Песьня і казка,</br> Як у крышталі,</br> Сьвету пакаж</br> Тайныя далі</br> <section end="Песьня"/><noinclude></noinclude> t8s1elj7ew7ivattotwj5wwq9rhbl02 294755 294754 2026-08-06T17:50:27Z Gleb Leo 2440 294755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{|style="margin:auto; width:34em"</noinclude><section begin="За"/>{{block center/s}} <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗА ЗОРКАМІ}}.}}</center> За зоркамі яснымі, дзеці,</br> Ідзіце вы к шчасьцю і долі,</br> Хоць цемра пануе на сьвеце,</br> Ня згубіце сьцежкі ніколі.</br> {{gap|2em}}Вядуць яны к знаньню, к навуцы,</br> {{gap|2em}}К праўдзе і волі народу…</br> {{gap|2em}}Грамадай за імі ўсе мкнуцца</br> {{gap|2em}}У край, дзе братэрства і згода.</br> Гады ўсё лятуць за гадамі,</br> А зоркі мітусяцца ясна…</br> Пакуль гараць зоркі над намі,</br> Надзея у сэрцы ня згасьне.</br> {{gap|2em}}За зоркамі йдзе хто — ня згіне,</br> {{gap|2em}}Бо сьцежку асьвецяць да конца,</br> {{gap|2em}}А ночы цямнота як міне,</br> {{gap|2em}}Засьвеціць нам раніцы сонца!</br> {{Калёнтытул|right=''М. Чарот.''}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <section end="За"/> <section begin="Песьня"/>{{block center/s}} {{ц|{{larger|{{разьбіўка|ПЕСЬНЯ І КАЗКА}}.}}}} <center>''Для Налі С.</center> Песьня і казка</br> Ходзяць у пары,</br> Сеюць па сьвеце</br> Дзівы і чары.</br> {{gap|2em}}Будзяць з прассоньня</br> {{gap|2em}}Думкі дзіцячы,</br> {{gap|2em}}Як той у раньні</br> {{gap|2em}}Промень сьвяцячы.</br> Песьня і казка,</br> Як у крышталі,</br> Сьвету пакаж</br> Тайныя далі</br> <section end="Песьня"/><noinclude></noinclude> skfg1fnhykcvidw0lekg8n1wtn64qrf 104 127483 294759 294706 2026-08-06T17:53:19Z Gleb Leo 2440 294759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{|style="margin:auto; width:34em" |<div style="margin-left:11em"></noinclude><section begin="Песьня"/>{{gap|2em}}Шляхі намецяць</br> {{gap|2em}}К сонцу і зорам</br> {{gap|2em}}Для людзскай долі,</br> {{gap|2em}}Скованай горам.</br> Песьня і казка</br> У райскіх праявах</br> Шчасьце збудуюць</br> З кветак іскравых.</br> {{gap|2em}}Сэрца атуляць</br> {{gap|2em}}Вечнаю ласкай…</br> {{gap|2em}}Слухай-жа, сэрца,</br> {{gap|2em}}Песьняў і казкаў.</br> {{Калёнтытул|right=''Янка Купала.''}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Песьня"/> <section begin="Сьнежны"/><center>{{larger|{{разьбіўка|СЬНЕЖНЫ ДЗЕД}}.}}</center> {{gap|2em}}— А ведаеш што, Жучка-Злючка, — казаў малы Сымонка да свайго адзінага таварыша, сабачцы, — ідзём у лес сьнежнага дзеда ляпіць.</br> {{gap|2em}}— Гр-р-р! — узрадаваўся Жучка-Злючка, — чаму не, ідзём! — і радасна сабака завіляў хвастом.</br> {{gap|2em}}Выляпіў Сымонка дзеда з сьнегу. Замест воч — яловыя шышкі ўсадзіў яму ў твар пад лабаціну й замест барады — яловую лапку ўткнуу. Даў яму кій у рукі, й дзед выйшаў на славу.</br> {{gap|2em}}Стаяў дзед паміж хвояк на пагорачку, як асэсар, і ўсьміхаўся ў вус, пазіраючы на Сымонку і Жучку, якія скакалі вакол яго радыя і давольныя.</br> {{gap|2em}}Абмацаў дзеда Сымонка з усіх бакоў — добра!</br> {{gap|2em}}Абнюхаў дзеда Сабака з галавы да ног — лепей ня трэба!</br> {{gap|2em}}Міргнуў Сымонка да Жучкі, Жучка да Сымонкі і разам зарагаталі.</br> {{gap|2em}}— Гі-га-го! — пасыпаліся ім у адказ рогаты з усіх глухіх куткоў сівога лесу.</br> {{gap|2em}}Зарагатаў і сьнежны дзед. Жучка і Сымонка ня зьдзівіліся: калі дзед, дык чаму яму не рагатаць? А дзед так моцна рагатаў, ажна яго вочы, яловые шышкі, блішчэлі, як вугольлі, а барада, яловая лапка, траслася.</br> <section end="Сьнежны"/><noinclude></noinclude> qvw1ktkg4ynmyrr9uwpgq0dpwnh35ym 104 127487 294724 294715 2026-08-06T16:12:25Z Ciepiersia 5418 /* Праблематычная */ 294724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Ciepiersia" /></noinclude>Перш за ўсё трэба адзначыць, што ня ўсе рудні на працягу XVI - XIX ст., зразумела, былі аднолькавы; яны бязумоўна розьніліся паміж сабою і абсталяваньнем, і колькасьцю вырабу жалеза. Тут трэба адзначыць, што даць больш-менш ясны малюнак эволюцыі рудняў у залежнасьці ад соцыяльна-экономічных зьмен, якія адбываліся за гэтыя стагодзьдзі, можна будзе толькі пасьля грунтоўнай распрацоўкі як літаратурных, так і, галоўным чынам, архіўных матар'ялаў. Аб Палесьсі нам вядома, што тут былі, напрыклад, прымітыўныя рудні бяз усякага мэханічнага абсталяваньня, дзе ўся работа адбывалася ўручную. Гэты тып першапачатковых прымітыўных рудняў існаваў увесь час, пачынаючы з далёкага фэўдальнага мінулага і аж да другой паловы XIX ст. Знаходзіліся яны часьцей за ўсё паблізу месца здабываньня балотнай руды. Другі тып рудняў, які існаваў галоўным чынам у XVIII - XIX ст., адрозьніваўся ад першага тым, што ён меў мэханічнае абсталяваньне закошт вадзяной энэргіі. Такія рудні будаваліся абавязкова каля такіх рэк, дзе можна было лягчэй пабудаваць грэблю. Таму гэтыя рудні зьмяшчаліся часам і водаль ад месца знахаджэньня руды, а апошняя звозілася на рудню з розных месц. Такія рудні на Палесьсі былі: у Лельчыцкім раёне каля хут. Рудня Старая (каля в. Мілашэвіч), в. Рудня (Тартак), в. Убарская Рудня; у Тураўскім раёне каля в. Рудня; у Есльскім раёне каля в. Новая Рудня; у Мазырскім раёне каля вв. Есіпава Рудня, Малы Бокаў, Яўтушкавіцкая Рудня; у Нараўлянскім раёне каля вв. Бярозаўка (Клёсін), Дзямідаўская Рудня, Рудня Аляксандраўская і ў Петрыкаўскім раёне каля в. Сярэдняя Рудня і шмат інш. (гл. карту). Я тут, зразумела, пералічыў толькі некаторыя з рудняў, якія знаходзіліся на рэчках, вадзяной энэргіяй якіх яны карысталіся. Іх было вельмі многа. Рудні звычайна зьмяшчаліся ў драўляных будынках - адрыне; у некаторых больш буйных рудняў былі і інш. будынкі. Аб некаторых будынках палескіх рудняў помняць старажылы (в. Яўтушкавіцкая Рудня і інш.). Буйнейшыя рудні мелі наступнае абсталяваньне: грэблю, вадзяныя колы, якімі прыводзіліся ў рух скураныя, а з часам і драўляныя мяхі, а таксама і вялікія малаты (вагой у некалькі пудоў), адна або некалькі печаў для выплаўкі жалеза, адзін або некалькі кузьнечных горнаў, кавальскія малаты, кавадлы, клешчы, сякеры для расьсяканьня крыц, ламы і інш. (15; 17; 20). Адна з бліжэйшых да Палесься рудняў у в. Глебава Рудня (на правай прытоцы р. Бярэзіны, на поўдзень ад Бабруйску), якая існавала ў XVIII ст., мела наступнае абсталяваньне: чатыры горны, два колы знадворку з жалезнымі верацёнамі, два вялікія жалезныя малаты, два кавадлы, дзьве формы жалезныя, двое "цаль" і сямёра клешчаў (30). У был. Чарнігаўскай губ. Вепрынская рудня па апісаньню 1781 г. мела: ...колаў тры; дзейнічаючыя з іх - два колы<noinclude></noinclude> k8p86si05d9w9lfidlkhnrm5kqa89cb 294725 294724 2026-08-06T16:15:08Z Ciepiersia 5418 294725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Ciepiersia" /></noinclude>Перш за ўсё трэба адзначыць, што ня ўсе рудні на працягу XVI - XIX ст., зразумела, былі аднолькавы; яны бязумоўна розьніліся паміж сабою і абсталяваньнем, і колькасьцю вырабу жалеза. Тут трэба адзначыць, што даць больш-менш ясны малюнак эволюцыі рудняў у залежнасьці ад соцыяльна-экономічных зьмен, якія адбываліся за гэтыя стагодзьдзі, можна будзе толькі пасьля грунтоўнай распрацоўкі як літаратурных, так і, галоўным чынам, архіўных матар'ялаў. Аб Палесьсі нам вядома, што тут былі, напрыклад, прымітыўныя рудні бяз усякага мэханічнага абсталяваньня, дзе ўся работа адбывалася ўручную. Гэты тып першапачатковых прымітыўных рудняў існаваў увесь час, пачынаючы з далёкага фэўдальнага мінулага і аж да другой паловы XIX ст. Знаходзіліся яны часьцей за ўсё паблізу месца здабываньня балотнай руды. Другі тып рудняў, які існаваў галоўным чынам у XVIII - XIX ст., адрозьніваўся ад першага тым, што ён меў мэханічнае абсталяваньне закошт вадзяной энэргіі. Такія рудні будаваліся абавязкова каля такіх рэк, дзе можна было лягчэй пабудаваць грэблю. Таму гэтыя рудні зьмяшчаліся часам і водаль ад месца знахаджэньня руды, а апошняя звозілася на рудню з розных месц. Такія рудні на Палесьсі былі: у Лельчыцкім раёне каля хут. Рудня Старая (каля в. Мілашэвіч), в. Рудня (Тартак), в. Убарская Рудня; у Тураўскім раёне каля в. Рудня; у Ельскім раёне каля в. Новая Рудня; у Мазырскім раёне каля вв. Есіпава Рудня, Малы Бокаў, Яўтушкавіцкая Рудня; у Нараўлянскім раёне каля вв. Бярозаўка (Клёсін), Дзямідаўская Рудня, Рудня Аляксандраўская і ў Петрыкаўскім раёне каля в. Сярэдняя Рудня і шмат інш. (гл. карту). Я тут, зразумела, пералічыў толькі некаторыя з рудняў, якія знаходзіліся на рэчках, вадзяной энэргіяй якіх яны карысталіся. Іх было вельмі многа. Рудні звычайна зьмяшчаліся ў драўляных будынках - адрыне; у некаторых больш буйных рудняў былі і інш. будынкі. Аб некаторых будынках палескіх рудняў помняць старажылы (в. Яўтушкавіцкая Рудня і інш.). Буйнейшыя рудні мелі наступнае абсталяваньне: грэблю, вадзяныя колы, якімі прыводзіліся ў рух скураныя, а з часам і драўляныя мяхі, а таксама і вялікія малаты (вагой у некалькі пудоў), адна або некалькі печаў для выплаўкі жалеза, адзін або некалькі кузьнечных горнаў, кавальскія малаты, кавадлы, клешчы, сякеры для расьсяканьня крыц, ламы і інш. (15; 17; 20). Адна з бліжэйшых да Палесься рудняў у в. Глебава Рудня (на правай прытоцы р. Бярэзіны, на поўдзень ад Бабруйску), якая існавала ў XVIII ст., мела наступнае абсталяваньне: чатыры горны, два колы знадворку з жалезнымі верацёнамі, два вялікія жалезныя малаты, два кавадлы, дзьве формы жалезныя, двое "цаль" і сямёра клешчаў (30). У был. Чарнігаўскай губ. Вепрынская рудня па апісаньню 1781 г. мела: ...колаў тры; дзейнічаючыя з іх - два колы<noinclude></noinclude> roy6tw81upl6e3groavdk4x0u3tqu3d 104 127492 294722 2026-08-06T13:13:01Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «отказуваюць: ня ты насъ поставивъ, ня ты насъ и знимешъ! Тоды енъ узявъ свой мечъ-самосѣчъ, збивъ, скылоцивъ усихъ чисто, кузьницу спаливъ и попелъ здувъ. {{Водступ|2|em}}Пошовъ енъ дорогой тэй самой, ажъ стоиць домъ — удоль три вярсты, упыпярёкъ повторы, а ў...» 294722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>отказуваюць: ня ты насъ поставивъ, ня ты насъ и знимешъ! Тоды енъ узявъ свой мечъ-самосѣчъ, збивъ, скылоцивъ усихъ чисто, кузьницу спаливъ и попелъ здувъ. {{Водступ|2|em}}Пошовъ енъ дорогой тэй самой, ажъ стоиць домъ — удоль три вярсты, упыпярёкъ повторы, а ў тымъ доми швачки шіюць: што разъ кольнець къ сабѣ ды отъ сябе, то солдатъ съ конемъ. Василь Васильевичъ и говориць: хто васъ постновивъ, нячистая сила? А яны кажуць: ня ты насъ постновивъ, ня ты й знимаць будзешъ! Тоды енъ узявъ, збивъ, сколоцивъ, посѣкъ, порубивъ, домъ спаливъ и попелъ здувъ. {{Водступ|2|em}}Узявъ тоды и пошовъ дали тэй самой дорогой. Скольки уремя йшовъ, и приходзиць — стоиць хатка. И тольки тамъ у тэй хатцы одна барышная. Енъ говориць: што ты тутъ одна живетъ? я цябе убъю! А яна яму̀ отказуваець: я такая самая царевна, якъ и ты, тольки я забранка. Я силъ не маю такихъ, якъ ты. Кыли ты убъешъ мяне, то и самъ не разживесься. А лучьче ныбярись у мяне ро̀зуму. Ты будзь мой мужъ, а я твоя жана, и навучу я цябе розуму. Тоды сыйчасъ енъ и отказуваець: я кажись силенъ и разуменъ. Тоды яна яму̀ говориць: «ты разуменъ и силенъ ны зямли, а не пыдъ зямлёй: пыдъ зямлёй нячистая сила разумнѣй цябе!» Ну, пымѣнялись яны тоды персьнями. Василь Васильевичъ и кажець: «кыли ты моя жана, дыкъ научи мяне розуму!» — А вотъ пойдземъ мы съ тобой у пыдвалъ: тамъ стыяць вины у бочкахъ. Пы правой сторонѣ стыяць вины, што выпъешъ — пысилнѣешъ и пыразумнѣешъ, а по лѣвой — поплошѣешъ и подурнѣетъ! Тоды пошли яны у подвалъ и перакацили бочки съ правой стыроны па лѣвую, а зъ лѣвой на правую. «Ступай-жа цяперацьки по гэтой по самой дорози, и сустрѣнешъ ты бабу-югу, зялѣзную ногу, у зялѣзной ступи. И скажешъ ёй: здоровъ, бабка! А йна скажець: здоровъ, мошельникъ! И станець съ тобой битца. Ты жъ глядзи на тое вино, што мы на лѣво перадвинули!» {{Водступ|2|em}}Пошовъ ёнъ тэй дорогой и сустрѣчаець бабу-югу, зялѣзную ногу, у зялѣзной ступи. «Здоровъ, бабка!» — А! здоровъ, мошельникъ. Войськѝ моѐ побивъ? — «Побивъ, бабка!» — Мяне забиць хоцѣвъ? — «Хоцѣвъ, бабка!» — Кузнецовъ моихъ побивъ? — «Побивъ, бабка!» — Кузьню спаливъ? — «Спаливъ, бабка!» — Попелъ здувъ? — «Здувъ, бабка!» — Швальню мою спаливъ? — «Спаливъ, бабка!» — Жвачекъ моихъ побивъ? — «Побивъ, бабка!» — И попелъ здувъ? — «Здувъ, бабка!» — Ну, вотъ жа цяперь табѣ смерць, мошельникъ! — «А нѣ, бабка: якъ ўдастца!» — Ну, будземъ жа битца!.. Ухапила яна товкачъ и пусцила по Василю Васильевичу, и хоцѣла яго забиць. А енъ пригнувся къ зямлѣ, и товкачъ пераляцѣвъ. Тоды яна пусцила у яго ступу. И ступа пераляцѣла. Схопилиси тоды яны битца, и убивъ енъ яѐ по по́вясъ у зе́млю; а яна, вядомо нячиста сила, дыкъ отживаець. Билиси, билиси, тоды ина гово́риць: «цари-короли бъютца, пардонъ маюць, а мы съ тобой у двоихъ. По́йдземъ винца подъёмъ!» И пошли яны у пыдвалъ. Сыйчасъ яна побѣгла на правую сторону, а яму̀ кажець по лѣвой сторонѣ. Ина жъ думала, што выпъець — посиляѣець, а енъ поплошѣець, ажны яна поплошѣла, а енъ посилнѣвъ. Тоды Василь Васильевичъ говориць: «ну, по́йдземъ, бабка, битца!» — Пойдземъ, мошельникъ! Ты моѐ войськѝ побивъ? — «Побивъ, бабка!» — Мяне забиць хоцѣвъ? — «Хоцѣвъ, бабка!» — Кузьню спаливъ? — «Спаливъ, бабка!» — Попелъ здувъ? — «Здувъ, бабка!» — Швальню спаливъ? — «Спаливъ, бабка!» — Швачекъ побивъ? — «Побивъ, бабка!» —Попелъ здувъ? — «Здувъ, бабка!» — Ну, по́йдземъ, мошельникъ, битца! Бились, бились,<noinclude></noinclude> 67e2v27uexoaxcilq2wneum0ak7q3ah 104 127493 294723 2026-08-06T14:57:24Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «— Василь Васильевичъ збивъ бабу-югу, зялѣзную ногу, скылоцивъ, у землю убивъ. А ина, вядомо нячиста сила, отжила и пардону просиць: «ай, Василь Васильевичъ: цари-короли бъютца, — пардонъ маюць. По́йдземъ и мы съ тобой винца попьемъ, пымярку̀емся!» А Василь...» 294723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>— Василь Васильевичъ збивъ бабу-югу, зялѣзную ногу, скылоцивъ, у землю убивъ. А ина, вядомо нячиста сила, отжила и пардону просиць: «ай, Василь Васильевичъ: цари-короли бъютца, — пардонъ маюць. По́йдземъ и мы съ тобой винца попьемъ, пымярку̀емся!» А Василь Васильевичъ говориць: по́йдземъ! И пошли яны у подвалъ: ина на праву сторону, а енъ на лѣву; енъ бывъ силенъ — посилнѣвъ, яна была плоха— яще поплошѣла. Выходзюць яны съ пыдвалу и стали битца. Дыкъ Василь Васильевичъ збивъ бабу-югу, зялѣзную ногу, скылоцивъ у по́пелъ, и по́пелъ здувъ. {{Водступ|2|em}}Тоды ёнъ вярнувся къ яѐ служебцы и говориць: «пойдземъ, супруга моя, на нашъ свѣтъ! Благодаримъ цябе; што ты мяне научила: я силный, а можа бъ я й гылову̀ положивъ!» Тоды яны сыйчасъ и пошли тэй самой дорогой, якой енъ ишовъ, къ таковому мѣсту, идзѣ енъ спускався на ремяняхъ. Колонувъ енъ за тэй пасъ, а тамъ чусовые стояць якъ дзень такъ и ночь, ждуць яго, Василя Васильевича. Тоды енъ гово́риць: «садзися у тыя раме́ньня, цябе выцягнуць на тэй свѣтъ!» А йна кажець: садзися ты, кабъ не зрадзивъ Василь Полякъ-Войстрый Кувпакъ! А енъ кажець: «енъ поклявся не зрадзиць мяне. А то, борони Божа, ты тутъ оста́несься, а наскочиць нячистая сила, дыкъ ина цябе забярець!» Тоды яна сѣла, яе и выцягнули. Сыйчасъ, якъ вытащили яе, Василь Полякъ-Войстрый Кувпакъ поглядзѣвъ ны яѐ, и не хоцѣвъ рамѐньня назадъ спускаць. Яна якъ замѣцила гето, и говориць чусовымъ: «скольки енъ силы положивъ за васъ, скольки крывѝ проливъ, а вы ня хочеце яго выцягнуць! Я не могу безъ яго жиць!» Дыкъ чусовые спусцили раменьня пы яе приказу, и тольки бъ яго сюды выцягнуць, а Василь Полякъ-Войстрый Кувпакъ узявъ мечъ и перасѣкъ раменьня! Василь Васильевичъ звалився подъ зе́мельле и чуць ня ўбився у смерць. И думыець: «што, ежели бъ мяне упярёдъ выцягнули, то я бъ яе ня кинувъ. А то ина кинула мяне, по ’хвоци, ци пы няволи.» {{Водступ|2|em}}Пошовъ ёнъ тоды на ро́станки, узявъ жулѐячку и ставъ играць, самъ сабѣ жуду разводзиць. Думаець сабѣ: якой тутъ доро́гой ици? И пошовъ енъ сяредней дорогой, Идзи, идзи, — приходзиць енъ къ избушцы. Ажъ коля тэй избушки засѣяна яра пшаница. Уходзиць енъ тоды у тую избушку, ажъ тамъ отдыхаець старина. «Здрацвуй, старина!» — Здрацвуй, бацькувъ сынъ! Хто ты ёсь? — «А я ёсь Василь Васильевичъ царьській сынъ!» — Якъ ты ишовъ, яру пшаницу не пуламавъ? — «А нѣ, старина, цѣла пшаница, — не пулумавъ, А ци нема чаго, старина, у цябе поѣсь?» — Бяри вячеряй: вунъ стоиць на столику; молися Богу, кладзися спаць! Василь Васильевичъ повячерявъ, Богу помолився и легъ спаць. Нызаўтри, уставъ раненько, помывсь бѣленько, помолився щиренько и кажець: «старина, што гето у васъ волы зямлю поѣли? Чаму ня гониця пасьвиць?» — А, Василь Васильевичъ, гони ихъ, тольки кабъ яру пшаницу не пулумавъ! Енъ узявъ, пуспусцивъ воловъ зъ лунцуговъ, ды прямо у яру пшаницу: воловъ пасець, у жулеячку играець. Якъ ляциць нячистая сила, смокъ съ тремя гыловами, синицъ пы змяиному, равець пы звяриному: «Што жъ ты, Василь Васильевичъ, пусцивъ воловъ у яру пшаницу? Ты войськѝ побивъ?» — Побивъ! — «Кузьню спаливъ?» — Спаливъ! — «Ковалёвъ побивъ?» — Побивъ! — «По́пелъ здувъ?» — Здувъ! — «Швальню спаливъ ?» — Спаливъ! — «Швачекъ побивъ?» — Побивъ! — «Попелъ здувъ?» — Здувъ! — «Матку забивъ?» — Забивъ! — «Ну, цяперь я цябе убъю!» — Нѣ, якъ удастца!.. {{перанос-пачатак|п=Ця|к=перь}}<noinclude></noinclude> 6zek9701xdkcjz2vg3n8q8jkudg8bbp 104 127494 294726 2026-08-06T16:49:17Z Ciepiersia 5418 /* Праблематычная */ 294726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Ciepiersia" /></noinclude>з чатырма ўмураванымі у печ мяхамі, а трэцяе кола дзейнічае вялікім жалезным... молатам“... (31, стар. 363). Печы для выплаўкі жалеза рабіліся з дзікага каменю, які набіваўся глінаю. Былі і глінабітныя печы, якія будаваліся ў зямлі. Плавільныя печы былі конуснай і цыліндрычнай формы і мелі невялічкія разьмеры — да 71 см у вышыню і да 53 см у шырыню. Безумоўна ў больш буйных, лепш абсталяваных, рудняў былі печы і некалькі большых разьмераў, але аб іх нам пакуль што нічога не вядома. Самая опэрацыя выплаўкі жалеза была такая: падрыхтаваная плавільная печ спачатку высушвалася, затым праз верх яна набівалася драўляным вугалем і калі апошні добра распальваўся, засыпалі зьверху раздробленую руду, зьверху якой ізноў клалі вугальле, а затым ізноў руду, і так да самага верху. Печ потым паддувалася зьнізу праз сапло мяхамі. Выплаўка цягнулася 8—12 гадзін і адбывалася ня больш двух раз у суткі. Расплаўленая руда абарачвалася зьнізу ў крыцу, а зьверху заставаліся больш лёгкія шлакі. Пасьля выплаўкі печ разламвалася ломам і вымаліся жалезныя зьліткі—крыцы, якія потым яшчэ апрацоўваліся у кузьнечным горне гарачым каваньнем вялікім крычным молатам, з тым каб атрымаць з крыцы коукае, прыгоднае для розных вырабаў, жалеза. У такія печы зьмяшчаліся да 2 пудоў руды (15; 17). Цікава адзначыць, што і зараз яшчэ існуюць на Валыні (Заходняя Украіна) майстэрні, дзе вялікі молат прыводзіцца у рух вадзяным ко­лам (мал. 4 і 5) (36, стар.1 18-119). [[Файл:Схематычны разрэз старажытнай (каля 1500 г. таму назад) жалезаплавільнай печы з гарадзішча каля в. Лабэншчына Заслаўскага раёна.jpg|250px|міні|Схематычны разрэз старажытнай (каля 1500 г. таму назад) жалезаплавільнай печы з гарадзішча каля в. Лабэншчына Заслаўскага раёну (да стар. 5).]] Адзін з такіх жалезных молатаў знойдзены на месцы былой рудаплавільні ў в. Есіпава Рудня, Мазырскага раёну (гл. стар. 27-28). Мо­лат гэты мае 52 кілё (3 п. 10 ф., тыпу мал. 3 толькі нос молата клінавідны) вагі. Аб знахадцы такіх-жа молатаў ёсьць весткі і з в. Рудні Нісімкаўскай, Чачэрскага раёну (23). Знойдзен яшчэ адзін грубой апрацоўкі жалезны молат (вагой 108 кг або 6 пуд. 15 ф.) на месцы былой рудні XVII - XVIII ст. на р. Гайне, у савгасе Антонопаль (Антапольле), Юраўскага сельсавету, Смалявіцкага раёну (мал. 3 ) (34). Былі мабыць молаты і большых разьмёрау, але такія вялікія малаты (вагой да 13—15 пудоў), якія, напрыклад, адзначаюцца 9<noinclude></noinclude> 2lsoa5nb7y82qkpd3iao86ci6s0ykr6 294727 294726 2026-08-06T16:50:16Z Ciepiersia 5418 294727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Ciepiersia" /></noinclude>з чатырма ўмураванымі у печ мяхамі, а трэцяе кола дзейнічае вялікім жалезным... молатам“... (31, стар. 363). Печы для выплаўкі жалеза рабіліся з дзікага каменю, які набіваўся глінаю. Былі і глінабітныя печы, якія будаваліся ў зямлі. Плавільныя печы былі конуснай і цыліндрычнай формы і мелі невялічкія разьмеры — да 71 см у вышыню і да 53 см у шырыню. Безумоўна ў больш буйных, лепш абсталяваных, рудняў былі печы і некалькі большых разьмераў, але аб іх нам пакуль што нічога не вядома. Самая опэрацыя выплаўкі жалеза была такая: падрыхтаваная плавільная печ спачатку высушвалася, затым праз верх яна набівалася драўляным вугалем і калі апошні добра распальваўся, засыпалі зьверху раздробленую руду, зьверху якой ізноў клалі вугальле, а затым ізноў руду, і так да самага верху. Печ потым паддувалася зьнізу праз сапло мяхамі. Выплаўка цягнулася 8—12 гадзін і адбывалася ня больш двух раз у суткі. Расплаўленая руда абарачвалася зьнізу ў крыцу, а зьверху заставаліся больш лёгкія шлакі. Пасьля выплаўкі печ разламвалася ломам і вымаліся жалезныя зьліткі—крыцы, якія потым яшчэ апрацоўваліся у кузьнечным горне гарачым каваньнем вялікім крычным молатам, з тым каб атрымаць з крыцы коукае, прыгоднае для розных вырабаў, жалеза. У такія печы зьмяшчаліся да 2 пудоў руды (15; 17). Цікава адзначыць, што і зараз яшчэ існуюць на Валыні (Заходняя Украіна) майстэрні, дзе вялікі молат прыводзіцца у рух вадзяным ко­лам (мал. 4 і 5) (36, стар.1 18-119). [[Файл:Схематычны разрэз старажытнай (каля 1500 г. таму назад) жалезаплавільнай печы з гарадзішча каля в. Лабэншчына Заслаўскага раёна.jpg|250px|міні|Схематычны разрэз старажытнай (каля 1500 г. таму назад) жалезаплавільнай печы з гарадзішча каля в. Лабэншчына Заслаўскага раёну (да стар. 5).]] Адзін з такіх жалезных молатаў знойдзены на месцы былой рудаплавільні ў в. Есіпава Рудня, Мазырскага раёну (гл. стар. 27-28). Мо­лат гэты мае 52 кілё (3 п. 10 ф., тыпу мал. 3 толькі нос молата клінавідны) вагі. Аб знахадцы такіх-жа молатаў ёсьць весткі і з в. Рудні Нісімкаўскай, Чачэрскага раёну (23). Знойдзен яшчэ адзін грубой апрацоўкі жалезны молат (вагой 108 кг або 6 пуд. 15 ф.) на месцы былой рудні XVII - XVIII ст. на р. Гайне, у савгасе Антонопаль (Антапольле), Юраўскага сельсавету, Смалявіцкага раёну (мал. 3) (34). Былі мабыць молаты і большых разьмёрау, але такія вялікія малаты (вагой да 13—15 пудоў), якія, напрыклад, адзначаюцца 9<noinclude></noinclude> mvq3kgsb71ey7lzks0kvkhei95xha1l 294728 294727 2026-08-06T16:52:54Z Ciepiersia 5418 294728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Ciepiersia" /></noinclude>з чатырма ўмураванымі у печ мяхамі, а трэцяе кола дзейнічае вялікім жалезным... молатам“... (31, стар. 363). Печы для выплаўкі жалеза рабіліся з дзікага каменю, які набіваўся глінаю. Былі і глінабітныя печы, якія будаваліся ў зямлі. Плавільныя печы былі конуснай і цыліндрычнай формы і мелі невялічкія разьмеры — да 71 см у вышыню і да 53 см у шырыню. Безумоўна ў больш буйных, лепш абсталяваных, рудняў былі печы і некалькі большых разьмераў, але аб іх нам пакуль што нічога не вядома. Самая опэрацыя выплаўкі жалеза была такая: падрыхтаваная плавільная печ спачатку высушвалася, затым праз верх яна набівалася драўляным вугалем і калі апошні добра распальваўся, засыпалі зьверху раздробленую руду, зьверху якой ізноў клалі вугальле, а затым ізноў руду, і так да самага верху. Печ потым паддувалася зьнізу праз сапло мяхамі. Выплаўка цягнулася 8—12 гадзін і адбывалася ня больш двух раз у суткі. Расплаўленая руда абарачвалася зьнізу ў крыцу, а зьверху заставаліся больш лёгкія шлакі. Пасьля выплаўкі печ разламвалася ломам і вымаліся жалезныя зьліткі—крыцы, якія потым яшчэ апрацоўваліся у кузьнечным горне гарачым каваньнем вялікім крычным молатам, з тым каб атрымаць з крыцы коукае, прыгоднае для розных вырабаў, жалеза. У такія печы зьмяшчаліся да 2 пудоў руды (15; 17). Цікава адзначыць, што і зараз яшчэ існуюць на Валыні (Заходняя Украіна) майстэрні, дзе вялікі молат прыводзіцца у рух вадзяным ко­лам (мал. 4 і 5) (36, стар.1 18-119). [[Файл:Схематычны разрэз старажытнай (каля 1500 г. таму назад) жалезаплавільнай печы з гарадзішча каля в. Лабэншчына Заслаўскага раёна.jpg|250px|міні|Схематычны разрэз старажытнай (каля 1500 г. таму назад) жалезаплавільнай печы з гарадзішча каля в. Лабэншчына Заслаўскага раёну (да стар. 5).]] Адзін з такіх жалезных молатаў знойдзены на месцы былой рудаплавільні ў в. Есіпава Рудня, Мазырскага раёну (гл. стар. 27-28). Мо­лат гэты мае 52 кілё (3 п. 10 ф., тыпу мал. 3 толькі нос молата клінавідны) вагі. Аб знахадцы такіх-жа молатаў ёсьць весткі і з в. Рудні Нісімкаўскай, Чачэрскага раёну (23). Знойдзен яшчэ адзін грубой апрацоўкі жалезны молат (вагой 108 кг або 6 пуд. 15 ф.) на месцы былой рудні XVII - XVIII ст. на р. Гайне, у савгасе Антонопаль (Антапольле), Юраўскага сельсавету, Смалявіцкага раёну (мал. 3) (34). Былі мабыць молаты і большых разьмёраў, але такія вялікія малаты (вагой да 13—15 пудоў), якія, напрыклад, адзначаюцца 9<noinclude></noinclude> 15f9uf4s7i3rtn31qv48kdevpebusx9 104 127495 294730 2026-08-06T16:55:18Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 294730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 0 127496 294732 2026-08-06T17:20:10Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Зоркі. № 1 | безаўтара = | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="2" to="2" onlysection="Верха...» 294732 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Зоркі. № 1 | безаўтара = | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="2" to="2" onlysection="Верхавіна" /> {{цэнтар|ЗЬМЕСТ<ref>У арыгінальным выданьні няма, дададзена дзеля зручнасьці. (Вікікрыніцы [[File:Wikisource-logo.svg|16px]])</ref>|памер=140%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Калёнтытул|right=Стар.}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Нашые шляхі|У школу!..]]|1{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Чырвоная курачка|Чырвоная курачка]]|1{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Раманоўскі Мікола]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/К дзеткам…|К дзеткам…]]|2{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Панская хвароба|Панская хвароба]]|2{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Ясакар]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Баю, баю баечку|Баю, баю баечку]]|4{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Раманоўскі Мікола]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]]|5{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Міхась Чарот|М. Чарот]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/За зоркамі|За зоркамі]]|6{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]]|6{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Зітрок Бядуля|З. Бядуля]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Сьнежны дзед|Сьнежны дзед]]|7{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Зітрок Бядуля|Ясакар]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Дзед Мароз|Дзед Мароз]]|9{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Вучыся|Вучыся]]|10{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|'''Народныя казкі'''}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Каток, пеўнік і лісічка|Каток, пеўнік і лісічка]]|11{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Як малы каток вялікіх зьвяроў напалохаў|Як малы каток вялікіх зьвяроў напалохаў]]|12{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Чалавек і козы|Чалавек і козы]]|14{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||Падала ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|В. Л-к]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Вясельле шчыгліка|Вясельле шчыгліка]]|15{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|С. П]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Як дзед з бабай боб садзіў|Як дзед з бабай боб садзіў]]|16{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Вечарынка ў пані жабы|Вечарынка ў пані жабы]]|19{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||Падаў ''[[Аўтар:Лявон Більдзюкевіч|Лявон Більдзюкевіч]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Валодзя Варанецкі|Валодзя Варанецкі]]|22{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Міхась Чарот|М. Кудзелька]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Пастушкі|Пастушкі]]|27{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{block center/e}} ----------- {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} tpce0tzx77ma5xfuq40tvpqgq90puuf 294738 294732 2026-08-06T17:26:24Z Gleb Leo 2440 294738 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Зоркі. № 1 | безаўтара = | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/2|№ 2]] | анатацыі = }} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="2" to="2" onlysection="Верхавіна" /> {{цэнтар|ЗЬМЕСТ<ref>У арыгінальным выданьні няма, дададзена дзеля зручнасьці. (Вікікрыніцы [[File:Wikisource-logo.svg|16px]])</ref>|памер=140%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Калёнтытул|right=Стар.}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Нашые шляхі|У школу!..]]|1{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Чырвоная курачка|Чырвоная курачка]]|1{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Раманоўскі Мікола]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/К дзеткам…|К дзеткам…]]|2{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Панская хвароба|Панская хвароба]]|2{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Ясакар]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Баю, баю баечку|Баю, баю баечку]]|4{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Раманоўскі Мікола]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]]|5{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Міхась Чарот|М. Чарот]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/За зоркамі|За зоркамі]]|6{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]]|6{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Зітрок Бядуля|З. Бядуля]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Сьнежны дзед|Сьнежны дзед]]|7{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Зітрок Бядуля|Ясакар]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Дзед Мароз|Дзед Мароз]]|9{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Вучыся|Вучыся]]|10{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|'''Народныя казкі'''}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Каток, пеўнік і лісічка|Каток, пеўнік і лісічка]]|11{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Як малы каток вялікіх зьвяроў напалохаў|Як малы каток вялікіх зьвяроў напалохаў]]|12{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Чалавек і козы|Чалавек і козы]]|14{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||Падала ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|В. Л-к]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Вясельле шчыгліка|Вясельле шчыгліка]]|15{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|С. П]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Як дзед з бабай боб садзіў|Як дзед з бабай боб садзіў]]|16{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Вечарынка ў пані жабы|Вечарынка ў пані жабы]]|19{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||Падаў ''[[Аўтар:Лявон Більдзюкевіч|Лявон Більдзюкевіч]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Валодзя Варанецкі|Валодзя Варанецкі]]|22{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Міхась Чарот|М. Кудзелька]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Пастушкі|Пастушкі]]|27{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{block center/e}} ----------- {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} g90kpgf925r5bmidwfgikb345yqs6oc 294739 294738 2026-08-06T17:26:46Z Gleb Leo 2440 294739 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Зоркі. № 1 | безаўтара = | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/2|№ 2]] | анатацыі = }} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="2" to="2" onlysection="Верхавіна" /> {{цэнтар|ЗЬМЕСТ<ref>У арыгінальным выданьні няма, дададзена дзеля зручнасьці. (Вікікрыніцы [[File:Wikisource-logo.svg|16px]])</ref>|памер=140%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Калёнтытул|right=Стар.}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/У школу!..|У школу!..]]|1{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Чырвоная курачка|Чырвоная курачка]]|1{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Раманоўскі Мікола]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/К дзеткам…|К дзеткам…]]|2{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Панская хвароба|Панская хвароба]]|2{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Ясакар]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Баю, баю баечку|Баю, баю баечку]]|4{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Раманоўскі Мікола]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]]|5{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Міхась Чарот|М. Чарот]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/За зоркамі|За зоркамі]]|6{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]]|6{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Зітрок Бядуля|З. Бядуля]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Сьнежны дзед|Сьнежны дзед]]|7{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Зітрок Бядуля|Ясакар]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Дзед Мароз|Дзед Мароз]]|9{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Вучыся|Вучыся]]|10{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|'''Народныя казкі'''}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Каток, пеўнік і лісічка|Каток, пеўнік і лісічка]]|11{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Як малы каток вялікіх зьвяроў напалохаў|Як малы каток вялікіх зьвяроў напалохаў]]|12{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Чалавек і козы|Чалавек і козы]]|14{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||Падала ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|В. Л-к]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Вясельле шчыгліка|Вясельле шчыгліка]]|15{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|С. П]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Як дзед з бабай боб садзіў|Як дзед з бабай боб садзіў]]|16{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Вечарынка ў пані жабы|Вечарынка ў пані жабы]]|19{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||Падаў ''[[Аўтар:Лявон Більдзюкевіч|Лявон Більдзюкевіч]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Валодзя Варанецкі|Валодзя Варанецкі]]|22{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Міхась Чарот|М. Кудзелька]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Пастушкі|Пастушкі]]|27{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{block center/e}} ----------- {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} p5udgtrm0mrh9jkd3df37t3q7w66s0t 294749 294739 2026-08-06T17:40:22Z Gleb Leo 2440 294749 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Зоркі. № 1 | безаўтара = | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/2|№ 2]] | анатацыі = }} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="2" to="2" onlysection="Верхавіна" /> {{цэнтар|ЗЬМЕСТ<ref>У арыгінальным выданьні няма, дададзена дзеля зручнасьці. (Вікікрыніцы [[File:Wikisource-logo.svg|16px]])</ref>|памер=140%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Калёнтытул|right=Стар.}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/У школу!..|У школу!..]]|1{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Чырвоная курачка|Чырвоная курачка]]|1{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Раманоўскі Мікола]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/К дзеткам…|К дзеткам…]]|2{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|З. Бядуля]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Панская хвароба|Панская хвароба]]|2{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Ясакар]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Баю, баю баечку|Баю, баю баечку]]|4{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Раманоўскі Мікола]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]]|5{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Міхась Чарот|М. Чарот]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/За зоркамі|За зоркамі]]|6{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]]|6{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Зітрок Бядуля|З. Бядуля]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Сьнежны дзед|Сьнежны дзед]]|7{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Зітрок Бядуля|Ясакар]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Дзед Мароз|Дзед Мароз]]|9{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Вучыся|Вучыся]]|10{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|'''Народныя казкі'''}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Каток, пеўнік і лісічка|Каток, пеўнік і лісічка]]|11{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Як малы каток вялікіх зьвяроў напалохаў|Як малы каток вялікіх зьвяроў напалохаў]]|12{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Чалавек і козы|Чалавек і козы]]|14{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||Падала ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|В. Л-к]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Вясельле шчыгліка|Вясельле шчыгліка]]|15{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|С. П]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Як дзед з бабай боб садзіў|Як дзед з бабай боб садзіў]]|16{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Вечарынка ў пані жабы|Вечарынка ў пані жабы]]|19{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||Падаў ''[[Аўтар:Лявон Більдзюкевіч|Лявон Більдзюкевіч]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Валодзя Варанецкі|Валодзя Варанецкі]]|22{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Міхась Чарот|М. Кудзелька]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Пастушкі|Пастушкі]]|27{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{block center/e}} ----------- {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} 5i5ferj018nt3q5fhqh0thwfdef3wu1 294758 294749 2026-08-06T17:52:22Z Gleb Leo 2440 294758 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Зоркі. № 1 | безаўтара = | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/2|№ 2]] | анатацыі = }} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="2" to="2" onlysection="Верхавіна" /> {{цэнтар|ЗЬМЕСТ<ref>У арыгінальным выданьні няма, дададзена дзеля зручнасьці. (Вікікрыніцы [[File:Wikisource-logo.svg|16px]])</ref>|памер=140%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Калёнтытул|right=Стар.}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/У школу!..|У школу!..]]|1{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Чырвоная курачка|Чырвоная курачка]]|1{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Раманоўскі Мікола]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/К дзеткам…|К дзеткам…]]|2{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|З. Бядуля]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Панская хвароба|Панская хвароба]]|2{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Ясакар]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Баю, баю баечку|Баю, баю баечку]]|4{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Раманоўскі Мікола]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]]|5{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Міхась Чарот|М. Чарот]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/За зоркамі|За зоркамі]]|6{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]]|6{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|З. Бядуля]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Сьнежны дзед|Сьнежны дзед]]|7{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Ясакар]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Дзед Мароз|Дзед Мароз]]|9{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Вучыся|Вучыся]]|10{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|'''Народныя казкі'''}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Каток, пеўнік і лісічка|Каток, пеўнік і лісічка]]|11{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Як малы каток вялікіх зьвяроў напалохаў|Як малы каток вялікіх зьвяроў напалохаў]]|12{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Чалавек і козы|Чалавек і козы]]|14{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||Падала ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|В. Л-к]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Вясельле шчыгліка|Вясельле шчыгліка]]|15{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|С. П]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Як дзед з бабай боб садзіў|Як дзед з бабай боб садзіў]]|16{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Вечарынка ў пані жабы|Вечарынка ў пані жабы]]|19{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||Падаў ''[[Аўтар:Лявон Більдзюкевіч|Лявон Більдзюкевіч]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Народныя казкі/Валодзя Варанецкі|Валодзя Варанецкі]]|22{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||''[[Аўтар:Міхась Чарот|М. Кудзелька]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1/Пастушкі|Пастушкі]]|27{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{block center/e}} ----------- {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} exbij4tsvmq8nwi18yboozl5l8zbqxz 0 127497 294733 2026-08-06T17:23:38Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Зоркі | безаўтара = | год = 1921—1922 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Biełarus (1913)/1914|1914 год]] | анатацыі = }} * Зоркі. — 25 лютага 1921. — {{Скан|[[Зоркі (1921)/1921/1|№1]]|Зоркі. 1921. № 1.pdf}} [[Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы]]» 294733 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Зоркі | безаўтара = | год = 1921—1922 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Biełarus (1913)/1914|1914 год]] | анатацыі = }} * Зоркі. — 25 лютага 1921. — {{Скан|[[Зоркі (1921)/1921/1|№1]]|Зоркі. 1921. № 1.pdf}} [[Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы]] 174ez6tw78t4eifwimwub4icjhzakxf 294734 294733 2026-08-06T17:24:15Z Gleb Leo 2440 294734 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Зоркі | безаўтара = | год = 1921—1922 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Biełarus (1913)/1914|1914 год]] | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Зоркі (часопіс)|Зоркі (часопіс)}} * Зоркі. — 25 лютага 1921. — {{Скан|[[Зоркі (1921)/1921/1|№1]]|Зоркі. 1921. № 1.pdf}} [[Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы]] o70bacj9vd4ny1esnefl3fd2msa6mae 294737 294734 2026-08-06T17:25:37Z Gleb Leo 2440 294737 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Зоркі | безаўтара = | год = 1921—1922 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Зоркі (часопіс)|Зоркі (часопіс)}} * Зоркі. — 25 лютага 1921. — {{Скан|[[Зоркі (1921)/1921/1|№1]]|Зоркі. 1921. № 1.pdf}} [[Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы]] s31bz6bxwc6c77gbd6dw0dm2ybnjgtb 14 127498 294736 2026-08-06T17:25:20Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Часопісы]] [[Катэгорыя:Дзіцячая літаратура|Часопісы]]» 294736 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Часопісы]] [[Катэгорыя:Дзіцячая літаратура|Часопісы]] sz01947597toz8v1dv7ikvr9hdeahdt 0 127499 294740 2026-08-06T17:28:25Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = У школу!.. | аўтар = Янка Купала | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У вучылішча]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="2" to...» 294740 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У школу!.. | аўтар = Янка Купала | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У вучылішча]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="2" to="2" onlysection="У" /> {{Выроўніваньне-канец}} m9u9h4o8iuhnqdmzg513imkd5rgwrid 294741 294740 2026-08-06T17:28:59Z Gleb Leo 2440 294741 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У школу!.. | аўтар = Янка Купала | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Чырвоная курачка|Чырвоная курачка]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У вучылішча]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="2" to="2" onlysection="У" /> {{Выроўніваньне-канец}} 641wck1jjxtsskduw7c8ahp9gj78wd4 0 127500 294744 2026-08-06T17:36:57Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Чырвоная курачка | безаўтара = | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/У школу!..|У школу!..]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/К дзеткам…|К дзеткам…]] | анатацыі = }} {{Выроў...» 294744 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Чырвоная курачка | безаўтара = | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/У школу!..|У школу!..]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/К дзеткам…|К дзеткам…]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="2" to="3" tosection="Чырвоная" fromsection="Чырвоная" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Чырвоная курачка}} [[Катэгорыя:Беларускія народныя казкі]] ghhiifq0usri7oz5licwdda97vwvx1f 0 127501 294745 2026-08-06T17:38:37Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = К дзеткам… | аўтар = Кузьма Чорны | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Чырвоная курачка|Чырвоная курачка]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Панская хвароба|Панская хвароба]] | анатацыі = І...» 294745 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = К дзеткам… | аўтар = Кузьма Чорны | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Чырвоная курачка|Чырвоная курачка]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Панская хвароба|Панская хвароба]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[К дзеткам (Чорны)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="3" to="3" tosection="К" fromsection="К" /> {{Выроўніваньне-канец}} kh5n55lbt07jkv9sqvtarxii5lgzxwk 0 127502 294747 2026-08-06T17:39:55Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Панская хвароба | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/К дзеткам…|К дзеткам…]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Баю, баю баечку|Баю, баю баечку]] | анатацыі = }} {{Выро...» 294747 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Панская хвароба | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/К дзеткам…|К дзеткам…]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Баю, баю баечку|Баю, баю баечку]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="3" to="4" fromsection="Панская" /> {{Выроўніваньне-канец}} cqhhgfs6awnqvbws5o4tivzljro76z9 294748 294747 2026-08-06T17:40:08Z Gleb Leo 2440 294748 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Панская хвароба | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/К дзеткам…|К дзеткам…]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Баю, баю баечку|Баю, баю баечку]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="3" to="4" fromsection="Панская" /> {{Выроўніваньне-канец}} 4qvl1mloby9ah4yp1nprfpvpeuexy0d 294765 294748 2026-08-06T17:57:31Z Gleb Leo 2440 294765 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Панская хвароба | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/К дзеткам…|К дзеткам…]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Баю, баю баечку|Баю, баю баечку]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="3" to="4" fromsection="Панская" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Панская хвароба}} [[Катэгорыя:Апавяданні Змітрака Бядулі]] 15efosgv46x3rsfkn13rhsztjlvz7f9 0 127503 294750 2026-08-06T17:41:21Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Баю, баю баечку | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Панская хвароба|Панская хвароба]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]] | анатацыі = }} {{Выроўн...» 294750 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Баю, баю баечку | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Панская хвароба|Панская хвароба]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="5" to="5" /> {{Выроўніваньне-канец}} juu038jbxij2syw8wnzmg4qqz1yiavw 294751 294750 2026-08-06T17:41:34Z Gleb Leo 2440 294751 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Баю, баю баечку | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Панская хвароба|Панская хвароба]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="5" to="5" /> {{Выроўніваньне-канец}} pj04au0sx0ncxqtjs1mv480unmo2hy6 294766 294751 2026-08-06T17:57:49Z Gleb Leo 2440 294766 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Баю, баю баечку | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Панская хвароба|Панская хвароба]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="5" to="5" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Баю, баю баечку}} [[Катэгорыя:Вершы Змітрака Бядулі]] 5vmk3cbwfiuxnhk5trks45di8qiwqje 0 127504 294753 2026-08-06T17:48:51Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Гузік | аўтар = Кузьма Чорны | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Баю, баю баечку|Баю, баю баечку]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/За зоркамі|За зоркамі]] | анатацыі = }} {{Выроўніва...» 294753 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гузік | аўтар = Кузьма Чорны | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Баю, баю баечку|Баю, баю баечку]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/За зоркамі|За зоркамі]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="6" to="6" /> {{Выроўніваньне-канец}} jqdztxipm6snzot5zpfgu71mf1qm3gs 294767 294753 2026-08-06T17:58:14Z Gleb Leo 2440 294767 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гузік | аўтар = Кузьма Чорны | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Баю, баю баечку|Баю, баю баечку]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/За зоркамі|За зоркамі]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="6" to="6" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Гузік (Чорны)}} [[Катэгорыя:Апавяданні Кузьмы Чорнага]] es4y5mocgx50acz5ce2bl429dak52rh 0 127505 294756 2026-08-06T17:51:55Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = За зоркамі | аўтар = Міхась Чарот | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-п...» 294756 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = За зоркамі | аўтар = Міхась Чарот | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="7" to="7" onlysection="За" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:За зоркамі}} [[Катэгорыя:Вершы Міхася Чарта]] at0e7lx2gdhrjf9ooyjz6aidcmvxojs 294757 294756 2026-08-06T17:52:07Z Gleb Leo 2440 294757 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = За зоркамі | аўтар = Міхась Чарот | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="7" to="7" onlysection="За" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:За зоркамі}} [[Катэгорыя:Вершы Міхася Чарота]] tc8wm7jtoevzpnstrcr1ipzaap9ahj7 294760 294757 2026-08-06T17:53:37Z Gleb Leo 2440 294760 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = За зоркамі | аўтар = Міхась Чарот | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Гузік|Гузік]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="7" to="7" onlysection="За" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:За зоркамі}} [[Катэгорыя:Вершы Міхася Чарота]] tglap24l8o2ya5odzqca0nvyh9sdfi1 0 127506 294761 2026-08-06T17:54:32Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Песьня і казка | аўтар = Янка Купала | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/За зоркамі|За зоркамі]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]] | анатацыі = Іншыя публікац...» 294761 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Песьня і казка | аўтар = Янка Купала | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/За зоркамі|За зоркамі]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Песьня і казка]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="7" to="8" fromsection="Песьня" tosection="Песьня" /> {{Выроўніваньне-канец}} 2eltk32mnm9ct2z64p43a7tv5p6h0po 294762 294761 2026-08-06T17:54:47Z Gleb Leo 2440 294762 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Песьня і казка | аўтар = Янка Купала | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/За зоркамі|За зоркамі]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Сьнежны дзед|Сьнежны дзед]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Песьня і казка]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="7" to="8" fromsection="Песьня" tosection="Песьня" /> {{Выроўніваньне-канец}} a89wt4noefbwnni5wtsxkzrp0zdid9u 0 127507 294764 2026-08-06T17:57:12Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Сьнежны дзед | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Дзед Мароз|Дзед Мароз]] | анатацыі = }} {{Вы...» 294764 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сьнежны дзед | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 25 лютага 1921 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Зоркі (1921)/1921/1/Песьня і казка|Песьня і казка]] | наступны = [[Зоркі (1921)/1921/1/Дзед Мароз|Дзед Мароз]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Зоркі. 1921. № 1.pdf" from="8" to="10" fromsection="Сьнежны" tosection="Сьнежны" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Сьнежны дзед}} [[Катэгорыя:Апавяданні Змітрака Бядулі]] dopz8yv60mz90je4rjjqorb4r03hurz 104 127508 294768 2026-08-07T08:35:59Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=Ця|к=перь}}, яны сыйчасъ стали битца. Бились, бились, тыкъ Василь Васильевичъ збивъ, скылоцивъ проклятаго смока съ тремя гыловами, спаливъ и попелъ здувъ. А головы проклятаго смока звязавъ укучи, и ўскинывъ на йзбушку. А старина гово́риць:...» 294768 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=Ця|к=перь}}, яны сыйчасъ стали битца. Бились, бились, тыкъ Василь Васильевичъ збивъ, скылоцивъ проклятаго смока съ тремя гыловами, спаливъ и попелъ здувъ. А головы проклятаго смока звязавъ укучи, и ўскинывъ на йзбушку. А старина гово́риць: «хто тамъ? Кабъ избушку не зываливъ!» — А нѣ, гето я, старина, надравъ лыкъ зъ лозы ды ускинывъ на ’збушку. — «До́бро, сынку: што лѣтомъ приспѣешъ, то зимой купляць ня будзешъ! Ци загнавъ воловъ?» — Загнавъ! — «Ци пулумавъ яру пшаницу?» — А нѣ, дзядуля, не пулумавъ! — «Ну, садзися, сынокъ, вячеряй, молися Богу, кладзися спаць!» Енъ сѣвъ, пывячерявъ и легъ спаць. {{Водступ|2|em}}Нызаўтри повутру уставъ раненько, помывся бѣленько, помолився щиренько, и кажець: «дзядуля, я пыгоню воловъ!» — Гони, кажець, тольки яру пшаницу не пулумай! — «А нѣ, дзядулька, ня босы дѣла будзець!» Сыйчасъ пошовъ, воловъ зъ лунцуговъ спусцивъ, ды ў яру пшаницу: гоняець пы пшаницы, ды ў жулеячку йграець. А тутъ и ляциць нячистая сила, смокъ съ шасьми гыловами: сипиць пы змяиному, заревъ пы звяриному: «Што жъ ты, Василь Васильевичъ, пшаничку мою поѣвъ?» — Поѣвъ! — «Кузенку спаливъ?» — Спаливъ! — «По́пелъ здувъ?» — Здувъ! — «Кывалёвъ побивъ? » —Побивъ! — «Швальню спаливъ?» — Спаливъ! — «Попелъ здувъ? » —Здувъ! — «Швачекъ побивъ?» — Побивъ! — «Матку забивъ?» — Забивъ! — «Брата забивъ?» — Забивъ! — «Ну, цяперь я цябе убъю!» — Нѣ, якъ удастца!... Якъ стали яны битца! Билиси, билиси, —Василь Васильевичъ яго збивъ, скылоцивъ, голо́вы яму̀ звыроцивъ, трупъ яго спаливъ и попелъ здувъ, а голо́вы усчапивъ на лычко, и пригнавши воловъ, ускинывъ на йзбушку, ажъ избушка зыколоцилась. А старина кажець: «хто гето тамъ? Кабъ избушку не зываливъ!» — А нѣ, старина; гето я троху надравъ лычковъ! — «Ну до́бро, сынку: што лѣтомъ приспѣешъ, то зимой купляць ня будзешъ. А воликовъ ци пригнавъ?» — Пригнавъ! — «А яру пшаницу ци не пулумавъ?» — А нѣ, дзядуля, не пулумавъ! — «Ну, добро, сынокъ! Вячеряй ды кладзися спаць! Пывячерявъ енъ и легъ спаць. {{Водступ|2|em}}Нызаўтри повутру уставъ раненько, помывся бѣленько, пымолився щиренько и кажець: «дзядуля! я пыгоню воловъ!» — Гони, сынку, тольки не пулумай яры пшаницы, а то и мнѣ и табѣ тоды мѣста ня будзець! — «А нѣ, дзядуля, ня бойся!» Пыгнавъ енъ воловъ у яру пшаницу, пасець, у жулеячку заигрываець. Ажъ ляциць нячистая сила, смокъ зъ дванатцаци гыловами: огонь-полымя зъ ноздзёръ с''ы''пиць, сипѝць пы змяиному, раве́ць пы звяриному. «Што ты, нячистая сила, сипишъ пы змяиному, равешъ пы звяриному?» — Ну, што жъ ты, Василь Васильевичъ, кузенку спаливъ? — «Спаливъ!» — Кывалёвъ побивъ? — «Побивъ?» — По́пелъ здувъ? — «Здувъ!» — Швальню спаливъ? — «Спаливъ!» — Швачекъ побивъ? — «Побивъ!» —Попелъ здувъ? — «Здувъ!» — Матку забивъ? — «Забивъ!» — Двохъ братовъ забивъ? — «Забивъ!» — Ну, цяперь я цябе ўбъю! — «Нѣ, якъ удастца!» Якъ стали яны битца! Билиси, билиси — Василь Васильевичъ шесь голо́въ яму̀ знявъ, а енъ яго по колѣни у зе́млю ўбивъ. Тоды Василь Васильевичъ гово́риць: «што жъ ты, нячистая сила? Цари-кыроли бъютца, и то пардонъ маюць, а мы съ тобой удвухъ бъёмся, и пардону не маемъ. У цябе дванатцыць головъ, якъ цаповъ, а ў мяне одна головка, яка маковка!..» Пардонъ мѣли, отдыхнули, и якъ стали узновъ битца! Билиси, билиси, — тыкъ Василь Васильевичъ яму̀ три гыловы знявъ, а енъ Василя Васильевича по по́вясъ у зе́млю ўбивъ. Помѣвши узновъ<noinclude></noinclude> 5gf2s2nglo66fqzqmvczbxoaleccbxo