Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 0 1157 295831 162770 2026-08-22T05:18:18Z Nejurist 840 295831 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Паўлінка | аўтар = Янка Купала | год = 4 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Драма | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе выданьні гэтага зборніка, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Раскіданае гняздо (п’еса)|Раскіданае гняздо (п’еса)}} * {{Скан|[[Раскіданае гняздо (1919)|Раскіданае гняздо]]|Раскіданае гняздо (1919).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выдаве́цтва Ме́нскага Камісарыяту Асьве́ты, 1919}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/III/Раскіданае гняздо|Раскіданае гняздо]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/III|Том III]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} == Гл. таксама == * [[Janka Kupała. Raskidanaje hniazdo]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * ''[[Аўтар:Іван Замоцін|Замоцін, І]]''. [[Беларуская драматургія (Замоцін)|Беларуская драматургія]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1927. — [[Узвышша (часопіс)/1927/1|№1]]}} [[Катэгорыя:П’есы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Драмы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] q86z3n9inqf7n1cg13r0z4t133ejuce 102 1599 295863 284841 2026-08-22T09:20:07Z Nejurist 840 /* Артыкулы */ 295863 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Багдановіч | Імёны = Максім | Першая літара прозвішча = Б | Варыянты імёнаў = | Апісанне = беларускі паэт і публіцыст | Іншае = | ДН = 27 лістапада (9 снежня) 1891 | Месца нараджэння = Мінск | ДС = 12 мая (25 мая) 1917 | Месца смерці = Ялта | Выява = Bagdanovich M 4.jpg | Вікіпедыя = :be:Максім Багдановіч | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Максім Багдановіч | Вікіцытатнік = Максім Багдановіч | Вікісховішча = Category:Maksim Bahdanovich | Вікіліўр = Maksim Bahdanovič | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Максім Багдановіч | Google = }} == Бібліяграфія == * [[Вянок (1914)]]. Кніжка выбраных вершоў. Вільня, 1914. * Вянок. Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1927 * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)]]. * Выбраныя творы. Мінск, 1946. * Избранные произведения. М., 1953. * Творы. Мінск, 1957. * Збор твораў. Т. 1-2. Мінск, 1968. * Вянок. Кніжка выбраных вершоў. Факсімільнае выданне. Мінск, 1981. * Поўны збор твораў. У 3 т. Мінск, 1991—1995. == Творы == {{All works‎|Вянок}} === Вершы === * [[Больш за ўсё на сьвеце жадаю я…]] * [[Да дзяўчыны]] * [[Русалка (Багдановіч)]] * [[Учора шчасце толькі глянула нясмела…]] * [[Эпіграф да верша]] '''1908''' * [[Мае песні]] * [[На чужыне (Багдановіч)]] * [[Над магілай]] * [[Ноч (Багдановіч)]] * [[Прыйдзе вясна]] * [[Хмурыя, цёмныя гудзяць і шэпчуць елі…]] '''1909''' * [[Асенняй ночай]] * [[З цыкла «Эрас»]] * [[З песняў беларускага мужыка (Багдановіч)]] * [[Лясун]] * [[З цыкла «Лясун» (Прывольная, цёмная пушча…)]] * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/15|Падвей]] * [[Пугач]] * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/12|Старасць]] * [[Ты ночкаю каляднай варажыла…]] * [[Хрэсьбіны лесуна]] * [[Цемень]] '''1910''' * [[Дождж у полі і холад… Імгла…]] * [[З цыкла «Лясун» (Я спакойна драмлю пад гарой між кустоў…)]] * [[Скрылась кветамі ў полі магіла…]] '''1911''' * [[Маркотна я чакаю. Для чаго ты…]] * [[Д. Д. Дзябольскаму]] * [[Касцёл Св. Анны ў Вільні]] * [[Пад ценню цёмных ліп, схаваўшых нашу пару…]] * [[Першая любоў]] * [[Пэўна, любіце вы, пане…]] * [[Разгарайся хутчэй, мой агонь, між імглы…]] * [[Срэбныя змеі]] * [[Хаўтуры (Багдановіч)]] * [[Як толькі закрыю я вочы…]] '''1912''' * [[Белым кветам адзета каліна…]] * [[Гутарка]] * [[Пан і мужык (Багдановіч)]] * [[Санэт (Замёрзла ноччу шпаркая крыніца…)]] * [[Чаму у нас акамянеласці…]] * [[Чытаю я журнал сучасны…]] '''1913''' * [[Варажба (Багдановіч)]] * [[Дзед (Багдановіч)]] * [[Ізноў пабачыў я сялібы…]] * [[Купідон]] * [[Ліст да п. В. Ластоўскага]] * [[На могілках (Багдановіч)]] * [[Народ, Беларускі Народ!..]] * [[Не бядуй, што хмары…]] * [[Просценькі вершык]] * [[Споўненае абяцанне]] * [[У старым садзе]] * [[Успамін (Багдановіч)]] '''1914''' * [[Мяжы]] * [[Пану Антону Навіне]] * [[Санет (Прынадна вочы ззяюць да мяне…)]] * [[Ты доўга сядзела за сталом…]] * [[Эміграцкая песня]] '''1915''' * [[Бяседная]] * [[Варона і чыж]] * [[Ой, лясы-бары ды лугі-разлогі!..]] * [[Сярод вуліцы у нас карагод…]] * [[У мясцечку Церасцечку не званы гудзяць…]] * [[Хоць і зорачка — ды не вячэрняя…]] * [[Як Базыль у паходзе канаў…]] * [[Як прыйшла я на ток малаціць…]] * [[Я хацеў бы спаткацца з Вамі на вуліцы…]] '''1916''' * [[Агата]] * [[Выйшаў з хаты. Ціха спіць надворак…]] * [[Калі паласу агнявую…]] * [[Лявоніха (Багдановіч)]] * [[Мы гаворым удвух пры агні ў цішыне…]] * [[Маладыя гады…]] * [[На Лявонавай кашулі вышыты галубкі]] * [[Непагодны вечар. Сумна, дружа, мусі?..]] * [[Пагоня (Багдановіч)]] * [[Прыйдзецца, бачу, пазайздрыць бяздольнаму Марку…]] * [[Скірпуся]] * [[Сцюжа, мрок… Я ізноў хвараваты…]] * [[У Максіма на кашулі вышыты галубкі…]] '''1917''' * [[Набягае яно…]] * [[Пралятайце вы, дні…]] * [[Ў краіне светлай, дзе я ўміраю…]] === Паэмы === * [[Вэраніка]] * [[Максім і Магдалена]] * [[У вёсцы (Багдановіч)]] * [[Страцім-лебедзь]] * [[Мушка-зелянушка й Камарык-насаты тварык]] === Пераклады === * [[Памятнік (Гарацый)|Памятнік]] — з Гарацыя * [[Асеньняя песьня]] — з Вэрлена * [[Шынок (Вэрлен/Багдановіч)]] — з Вэрлена * [[Пекла было тут у тую часіну…]] — з Олеся * [[Ўжо зноў не спаткаюцца тыя шляхі…]] * [[Санет (Арвер/Багдановіч)]] — з Арвера * [[Вязень (Пушкін/Багдановіч)]] * [[Азра (Гейнэ/Багдановіч)]] * [[Астры]] * [[Генрых (Гейнэ/Багдановіч)]] * [[Дзяцюк шчыра любіць дзяўчыну… (Гейнэ/Багдановіч)]] * [[Захад]] * [[Зіянне месяца]] * [[Калі любоў ізмучыць… (Гейнэ/Багдановіч)]] * [[Калі маеш шмат чаго… (Гейнэ/Багдановіч)]] * [[Малюнак мора]] * [[Млоснасць (Вэрлен/Багдановіч)]] * [[Паўстанне (Верхарн/Багдановіч)]] * [[Покуль, зорка, ўранці твой…]] * [[Рака срэдзь вулкі! Як мана…]] * [[Ракаўкі]] * [[Раяль цалуе тонкая рука…]] * [[Рыцар Няшчасце, што скрозь ездзіць пад маскай маўчком…]] * [[Трэск дроў; газніцы блеск няяркі…]] * [[У полі дзікім і апусцелым…]] * [[У полі мрок…]] * [[Ў паўночным краю на кургане… (Гайнэ/Багдановіч)]] * [[Effet de nuit]] * [[Il faut, voyez-vous, nous pardonner les choses]] * [[Il pleure dans mon cœur]] * [[La lune blanche]] * [[Le bruit des cabarets, la fange du trottoir]] * [[Le ciel est, par-dessus le toit]] * [[Ô triste, triste était mon âme]] * [[Un grand sommeil noir]] === Публіцыстыка === * [[Хто мы такія?]] * [[Забыты шлях]] * [[Пра гуманізм і неабачлівасць]] * [[Голас з Беларусі. Да пытання пра беларускую і вялікарускую мову ў мясцовай школе]] * [[Апокрыф (Багдановіч)]] * [[З нашага жыцьця (Багдановіч)|З нашага жыцьця]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 27 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/4|№4]]}} === Крытыка === * [[Неслухоўскі]] * [[Глыбы і слаі]] * [[За сто лет]] * [[Санет]] === Гістарычныя артыкулы === * [[Беларусы (Багдановіч)]] * [[Аб веры нашых прашчураў]] === Лісты === * [[У рэдакцыю «Маладой Беларусі»]] * [[У рэдакцыю «Нашай нівы» (пачатак 1913)]] * [[У рэдакцыю «Нашай нівы» (21 кастрычніка 1913)]] * [[В. А. Лявіцкай]] == Пра аўтара == === Мастацкія творы === * [[М. Багдановічу (Бядуля)]] * [[Памяці Максіма Багдановіча (Краўцоў)]] * [[Песьняру хараства|Песьняру хараства (Журба)]] * [[На магілу Максіма Багдановіча (Александровіч)]] * [[Максіму Багдановічу (Дудар)]] * [[Максім Багдановіч (Жылка)]] * [[Максіму Багдановічу (Вольны)]] * [[Памяці Максіма Багдановіча (Трус)]] * [[М. Багдановічу (Глебка)]] * [[Максім Багдановіч (Коршак)]] * [[Развітанне (Мікуліч)]] === Артыкулы === * [[Пясьняр чыстай красы]] * [[Памяці Максіма Багдановіча]] * [[М. А. Багдановіч]] * [[У гадаўшчыну смерці М. А. Багдановіча]] * [[У гадаўшчыну]] * [[Максім Багдановіч (Луцкевіч)]] * [[Беларуская_літэратура#X|Беларуская літэратура]] (Гартны) * [[На ўгодкі па М. Багдановічу (Гарэцкі)]] * [[Натхненне і гармонія]] * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/М. Багдановіч|М. Багдановіч (Гарэцкі)]] * [[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Максім_Багдановіч.|Максім Багдановіч (Ігнатоўскі)]] * [[М. Багдановіч як гісторык Беларускага адраджэньня]] * [[Нязнаныя творы М. Багдановіча]] * [[Мае ўспаміны (Да вечара памяці М. Багдановіча)]] * {{Скан|[[Максім Багдановіч як поэта імпрэсыяністы]]|Піотуховіч Багдановіч.pdf}} (1923) *{{Скан|Пясьняр сноў і чараў (М. Багдановіч)|Літаратура 1923.pdf}} (1923) * [[Апошні верш М. Багдановіча]] * [[Мае ўспаміны аб М. Багдановічы]] * [[Праблемы красы й мастацтва ў творах Максіма Багдановіча]] *[[Пясьняр хараства і адраджэньня]] * {{Скан|[[Максім Багдановіч (Дварчанін)|Максім Багдановіч]]|Дварчанін Багдановіч.pdf}} / І. Дварчанін // Родныя гоні. – Вільня. – 1927. – № 3. – С. 9–19. * {{Скан|Цені і сьвятло ў творчасьці Максіма Багдановіча|Багдановіч Полымя 1927-3.pdf}} (1927) * {{Скан|Літаратурная спадчына М. Багдановіча (Замоцін)|Багдановіч Полымя 1927-3.pdf}} * {{Скан|Максім Багдановіч у літаратурных ацэнках|Бабарэка Багдановіч.pdf}} * [[Максім Багдановіч: У дзясятыя угодкі сьмерці Яго]] *{{Скан|Мотывы барацьбы ў творчасьці М. Багдановіча|Каспяровіч Багдановіч.pdf}} (1927) * {{Скан|Максім Багдановіч (Замоцін)|Замоцін Багдановіч.pdf}} (1927) * {{Скан|Кніга лірыкі як мастацкае цэлае|Крытыка Узвышша 1927 01.pdf}} (1927) * {{Скан|Антычныя матывы ў творчасці М. Багдановіча|Узвышша_1928-002.pdf}} / Ю. Дрэйзін // Узвышша. – 1928. – № 2. – С. 184–194. * [[Моц пачуцьця ў пясьнярстве Максіма Багдановіча]] / Л. Цвяткоў // Літаратурны дадатак да газеты «Савецкая Беларусь». – 1928. – 15 лют. (№ 2). – С. 6. * [[Зь недрукаванае спадчыны па М. Багдановічу]] * ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Навіна, А]]''. {{Скан|[[Праблема сфармаваньня нацыянальнае душы Максіма Багдановіча]]|Праблема сфармаваньня нацыянальнае душы Максіма Багдановіча (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/4|Кніжка 4 (13)]]}} * [[Да крыніцаў творчасьці М. Багдановіча]] *[[Паэт народа]] * {{Скан|Максім Багдановіч (Шарахоўскі)|Максім Багдановіч (Шарахоўскі).pdf}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] [[ru:Максим Адамович Богданович]] blctifivf826poosqdooxr7e68zyal2 102 1608 295845 290391 2026-08-22T06:56:35Z Nejurist 840 /* Публіцыстыка */ 295845 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Краўцоў | Імёны =Макар | Першая літара прозвішча =К | Варыянты імёнаў =Дзын-Дзылін, Звончык, Макар, Язэп Светазар, Picolo, Smreczyński; сапр. Мака́р Мацве́евіч Касцевіч (Косцевіч) | Апісанне =беларускі паэт, публіцыст, перакладчык | Іншае = | ДН =1891 | Месца нараджэння =18 жніўня 1891, Баброўня, цяпер Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць, Беларусь | ДС =пасля 1939 | Месца смерці = | Выява =Makar_Kraŭcoŭ.jpg | Вікіпедыя =be:Макар Краўцоў | Вікіпедыя2 =be-x-old:Макар Краўцоў | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | Катэгорыя = Макар Краўцоў | Google = }} == Бібліяграфія == == Творы == {{All works‎}} === Паэзія === * [[Братом (Краўцоў)]] // {{Fine|[[Наша думка]]. — 1921. — # 24. — 17 чэрвеня. — С. 3.}} * [[Што будзе? (Краўцоў)]] * [[Успамін (Краўцоў)]] * [[Здалёк]] * [[Мы знаем Бацькаўшчыны гора…|Мы знаем Бацькаўшчыны горо…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 28 красавіка 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/15|№15]]}} * [[Памяці Максіма Багдановіча (Краўцоў)|Памяці Максіма Багдановіча]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 26 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/19|№19]]}} * [[Сон (Краўцоў)|Сон]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 9 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/20-21|№20-21]]}} * [[Бяда (Краўцоў)|Бяда]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/24|№24]]}} * [[Наша доля (Краўцоў)|Наша доля]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/24|№24]]}} * [[Лета (Краўцоў)|Лето]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 6 ліпня 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/25|№25]]}} * [[Пад восень (Краўцоў)|Пад восень]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 15 верасьня 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/31|№31]]}} * [[Гэй, разлятайцеся, хмары кудлатыя]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 4 жніўня 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/27|№27]]}} * [[Дзе? (Краўцоў|Дзе?]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 22 верасьня 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/32|№32]]}} * [[Да нядолі (Краўцоў)]] * [[Krywičanin (1918)/Šarady/1|Šarady. 1]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * [[Krywičanin (1918)/Šarady/2|Šarady. 2]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * [[Krywičanin (1918)/Šarady/3|Šarady. 3]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * [[Ваяцкі гымн]] (1919) * [[Паварот да Горадна (Краўцоў)]] * [[Элегія (Краўцоў)]] (1918) * [[Раманс (Краўцоў)]] (1918) * [[Да матулі]] (1920) * [[На чужыне (Краўцоў)|На чужыне]] (1921) * [[Biarozka (Краўцоў)|Biarozka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 24 Traŭnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/12|№12]]}} * [[Мімалётнае…]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (газета)|Сялянская Ніва]]. — 31 Ліпня 1926. — [[Сялянская ніва (газета)/1926/23|№23]]}} * [[Туга (Краўцоў)|Туга]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (газета)|Сялянская Ніва]]. — 30 Верасьня 1926. — [[Сялянская ніва (газета)/1926/31|№31]]}} * [[У восенскі вечар]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (газета)|Сялянская Ніва]]. — 28 Кастрычніка 1926. — [[Сялянская ніва (газета)/1926/35|№35]]}} * [[Беларускім гімназісткам]] (1926) * [[Песьня аб донне Інэзе]] (1927) * [[Майму сінэдрыёну]] (1927) * [[У вастрозе (Краўцоў)|У вастрозе]] // {{Fine|[[Беларускі Дэкляматар (1928)|Беларускі Дэкляматар]]. / склад. ''С. С''. Вільня: Выдавецтва У. Знамяроўскага, 1928}} === Проза === * [[Настулька]] * [[Жахі сноў]] '''1918''' * [[Голад]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 19 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/18|№18]]}} * [[Чад самагубства]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (газета)/1918/26|№26]]}} '''1921''' * [[Маскалёвы дзеці]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 2—18 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/22|№22]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/23|23]]}} '''1934''' * [[Індыйская легэнда]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 25 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/12|№12 (37)]]}} * [[Настулька (Краўцоў)|Настулька]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 16 чэрвеня—10 жніўня, 29 верасьня—13 кастрычніка 1934. — [[Родны край (1933)/1934/14|№14 (39)]]—[[Родны край (1933)/1934/18|18 (43)]], [[Родны край (1933)/1934/21|21 (46)]]—[[Родны край (1933)/1934/22|22 (47)]]}} '''1935''' * [[Дзяўчына (Краўцоў)|Дзяўчына]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 23 жніўня—21 верасьня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/20|№20 (72)]]—[[Родны край (1933)/1935/23|23 (75)]]}} * [[Царскі памятнік]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 21 верасьня—28 верасьня, 15 кастрычніка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/23|№23 (75)]]—[[Родны край (1933)/1935/24|24 (76)]], [[Родны край (1933)/1935/26|26 (78)]]}} * [[Белая лаўка]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 22 кастрычніка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/27|№27 (79)]]}} * [[Панскі дар]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 8—16 лістапада 1935. — [[Родны край (1933)/1935/29|№29 (81)]]—[[Родны край (1933)/1935/30|30 (82)]]}} '''Нарысы''' * [[Гаруем, але расьцем]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 18 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/11|№11 (36)]]}} * [[Партыец (Краўцоў)|Партыец]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 16 сакавіка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/5|№5 (57)]]}} '''Жарты''' * [[Яшчэ адзін Саюз]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 4 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/9|№9 (34)]]}} === Крытыка === *[[Новы Багдановіч]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (газета)|Сялянская Ніва]]. — 17 Студзеня 1926. — [[Сялянская ніва (газета)/1926/2|№2]]}} * [[Алесь Гарун (Краўцоў, 1921)]] *[[Аб аднэй драме або адкрытае пісьмо да беларускіх пісьменьнікаў]] (1921) * {{Скан|[[Што чытаць па беларуску?]]|Што чытаць па беларуску? (1924).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сьнежань 1924. — [[Студэнская думка (1924)/1924/1|№1]]}} * {{Скан|[[Аб сыстэматызацыі беларускае выдавецкае працы]]|Аб сыстэматызацыі беларускае выдавецкае працы (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} *[[«Maja Lira» K. Swajaka]] *[[Казімір Сваяк як паэт рэлігійны]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/20|№20]]}} *[[Паэтыцкая творчасьць Янкі Купалы]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (газета)|Сялянская Ніва]]. — 28 Лютага, 21 Сакавіка, 7 Траўня, 7, 14 Кастрычніка, 4, 24, 27 Лістапада, 15 Сьнежня 1926. — [[Сялянская ніва (газета)/1926/8|№8]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/10|10]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/15|15]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/32|32]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/33|33]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/36|36]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/39|39]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/40|40]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/45|45]]}} * [[Piasniar biełaruskaje wioski]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/46|№46]]}} *[[Поэтыцкая творчасьць Натальлі Арсеньневай. (Крытычны нарыс)]] (1926) *[[Канстанцыя Буйло, як імпрэсыяністка. (Крытычны нарыс)]] * [[Ядвігін Ш. (Краўцоў)|Ядвігін Ш.]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 7 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/1|№1]]}} *[[Байкі (па Крылову і інш.). — Б. Друцкага]] (1927) * [[«Маршалак Язэп Пілсудскі ў Вільні і на Віленшчыне» (Краўцоў)|„Маршалак Язэп Пілсудскі ў Вільні і на Віленшчыне“]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 4 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/9|№9 (34)]]}} * [[На сонечны бераг! (Краўцоў)|На сонечны бераг!]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 25 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/12|№12 (37)]]}} * [[«Пралескі» (Краўцоў)|„Пралескі“]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 10 лістапада 1934. — [[Родны край (1933)/1934/24|№24 (49)]]}} * [[Міхась Машара. Сьмерць Кастуся Каліноўскага (Краўцоў)|Міхась Машара. Сьмерць Кастуся Каліноўскага]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 23 сьнежня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/27|№27 (52)]]}} * [[«Студэнцкая Думка» (Краўцоў)|„Студэнцкая Думка“]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 6 ліпня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/17|№17 (69)]]}} * [[«Iskry Skaryny» № 5 (Краўцоў)|„Iskry Skaryny“ № 5]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 20 ліпня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/19|№19 (71)]]}} * [[Міхась Машара. На прадвесьні (Краўцоў)|Міхась Машара. На прадвесьні]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 29 кастрычніка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/28|№28 (80)]]}} * [[«Калосьсе». Літаратурна-Навуковы Часапіс. Кніжка 3. Вільня, 1935 г. (Краўцоў)|„Калосьсе“. Літаратурна-Навуковы Часапіс. Кніжка 3. Вільня, 1935 г.]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 30 лістапада 1935. — [[Родны край (1933)/1935/32|№32 (84)]]}} === Публіцыстыка === * [[Рашучы акт]] (1918) * 1 Wilenskaja Biełaruskaja himnazija // Biełaruskaje žyćcio. — 6 lipnia 1919. — №3 * [[Наш голас]] (1919) * [[Політычная нясьпеласьць]] (1919) * [[«Дыктатура пролетарыяту» на Беларусі]] (1919) * [[Як ня кінь, то ўсё клін]] (1919) * [[Соцыяль-дэмократыя і нацыянальнае гаспадарства]] (1919) * [[Разгон]] (1920) * [[Час — найлепшае лякарства]] (1921) * [[Час аб’яднаці сілы]] (1921) * [[Пачынаюць разумець]] (1921) * [[Праваслаўная царква на Беларусі]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 16 верасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/12|№12]]}} * [[Верма ў сваю школу]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 23 верасьня—7 кастрычніка 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/13|№13]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/15|15]]}} * [[Па сьлізкай дарозе]]* [[Маскалёвы дзеці]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 18 сьнежня ерасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/23|№23]]}} * [[Год разьдзелу]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 6 студня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/1|№1 (26)]]}} * [[Што перакладаць на беларускую мову?]] * [[Аб перакладах на беларускую мову]] (1924) * [[Biełaruski wydawiecki ruch u Wilni ŭ 1926 h.]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/2|№2]]}} * [[Некалькі словаў да братоў-пісьменьнікаў]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 13 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/2|№2]]}} * [[Гражданка — наша нацыянальная азбука]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 25 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/4|№4]]}} * [[Літэратурныя нататкі (Краўцоў)|Літэратурныя нататкі]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 25 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/4|№4]]}} * [[Валакаднікі]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 24 красавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/8|№8]]}} * [[Пясьняр хараства і адраджэньня]] (1927) * [[Школьная справа ў Польшчы]] // {{Fine|[[Беларуская Культура (1927)|Беларуская Культура]]. — Жнівень і верасень 1927. — [[Беларуская Культура (1927)/2-3|№2-3]]}} * [[Трымаймася родных назоваў!]] // {{Fine|[[Беларуская Культура (1927)|Беларуская Культура]]. — Ліпень 1927. — [[Беларуская Культура (1927)/1|№1]]}} * [[Сьмерць Міхала Грушэўскага]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 8 сьнежня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/26|№26 (51)]]}} * [[Петра Антонавіч Крэчэўскі]] (1937) * [[20 гадоў назад (Успамін пра Усебеларускі зьезд 1917 г.)]] (1938) === Фельетоны === * [[Рэзультат аднэй… легэнды]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 9 верасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/11|№11]]}} * [[Канец кар’еры]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 16 верасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/12|№12]]}} * [[Павестка і інш.]] (1921) * [[Слоўная анархія]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 2 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/22|№22]]}} * [[Мае проекты]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 22 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/24|№24]]}} * [[Тэлеграмы за 1-е красавіка]] (1921) * [[Што выгадней?]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 13 студня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/2|№2 (27)]]}} * Мільянэр (1923) * [[Якая птушка — такая й песьня]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 7 чэрвеня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/13|№13 (65)]]}} === Гістарычныя работы === * [[Ўсебеларускі Зьезд 1917 г.]] (1920) * [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 7 кастрычніка—18 лістапада 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/15|№15]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/21|21]]}} === Лісты === * [[Ліст да рэдакцыі (Краўцоў)]] === Мемуары === * [[Мае успаміны аб Івану Луцкевічу]] (1919) * [[Сумныя ўспаміны]] // {{Fine|[[Беларускі звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 2 верасьня 1922. — [[Беларускі звон (1921)/1921/10|№10]]}} * [[Кс. Аляксандар Астрамовіч]] (1921) * [[Алесь Гарун (Краўцоў, 1927)|Алесь Гарун]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 19 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/3|№3]]}} * [[Мае ўспаміны аб Жылцы]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 14—21 чэрвеня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/14|№14 (66)]]—[[Родны край (1933)/1935/15|15 (67)]]}} * [[Адна ноч (Краўцоў)|Адна ноч]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 7 сьнежня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/33|№33 (85)]]}} * [[Памяць аб праф. Карскім]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 22 красавіка—19 чэрвеня 1936. — [[Родны край (1933)/1936/5|№5 (93)]]—[[Родны край (1933)/1936/7|7 (95)]]}} * [[У дні Слуцкага Паўстаньня]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 29 лістапада 1936. — [[Родны край (1933)/1936/17|№17 (105)]]}} == Пераклады == '''1918''' * «[[Запаведзь (Шаўчэнка/Краўцоў)]]» (1918) * «[[Разрытая магіла (Шаўчэнка/Краўцоў)]]» (1918) * [[Мне аднакова ўсё, ці буду… (Шаўчэнка/Краўцоў)]] '''1919''' * Хаткі над возерам (Салоўкін) // Беларускае жыцьцё, 1919, №2-4 * «[[Алеся (Купрын/Краўцоў)]]» (1919) '''1923''' * «[[Цёмна й глуха ўсюдых, — людзі!..]]» (1923) '''1924''' * ''[[Аўтар:Міхаіл Лермантаў|Лермантаў, М]]''. {{Скан|[[Мцыры (1924)|Мцыры]]|Мцыры (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданнье газэты „Змаганьне“, 1924}} * {{Скан|[[Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю… (1924)|Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю…]]|Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю… (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне газэты „[[Голас Беларуса (1924)|Голас Беларуса]]“, 1924}} * «[[Расказы аб вялікіх падзеях розных часоў і народаў (Рубакін/Краўцоў)]]» (1924) '''1926''' * ''[[Аўтар:Міхаіл Лермантаў|Лермантаў, М]]''. {{Скан|[[Дэмон (1926)|Дэмон]]|Дэмон (1926).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „Беларускага Выдавецкага Таварыства“, 1926}} * ''[[Аўтар:Генрык Сянкевіч|Сенкевіч, Г]]''. {{Скан|[[Бартэк-пераможнік (1926)|Бартэк-пераможнік]]|Sienkievic.Bartek pieramoznik.djvu}}. {{Fine|Вільня: Выданьне Беларуск. Выдавецкага Т-ва, 1926}} '''1927''' * ''[[Аўтар:Мар’ян Рапацкі|Рапацкі, М]]''. {{Скан|[[Палажэньне спажыўца (1927)|Палажэньне спажыўца]]|Палажэньне спажыўца (1927).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выдавецтва Акружное Рады пры Віленскім Аддзеле Саюзу Спажывецкіх Таварыстваў Польскае Рэспублікі, 1927}} * ''[[Аўтар:Максім Горкі|Горкі, М]]''. [[Чалавек (Горкі/Краўцоў)|Чалавек]] // {{Fine|[[Беларуская Культура (1927)|Беларуская Культура]]. — Жнівень і верасень 1927. — [[Беларуская Культура (1927)/2-3|№2-3]]}} '''1928''' * ''[[Аўтар:Уладзімір Караленка|Караленка, Ўл]]''. {{Скан|[[Сьляпы музыка (1928)|Сьляпы музыка]]|Сьляпы музыка (1928).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1928}} * ''[[Аўтар:Марк Твэн|Твэн, М]]''. {{Скан|[[Прынц і жабрак (1928)|Прынц і жабрак]]|Прынц і жабрак (1928).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1928}} * ''[[Аўтар:Леў Талстой|Толстой, Л]]''. {{Скан|[[Для дзяцей (Талстой, 1928)|Для дзяцей]]|Леў Талстой. Для дзяцей (1928).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1928}} '''1929''' * ''[[Аўтар:Мікалай Гогаль|Гоголь, М]]''. {{Скан|[[Тарас Бульба (1929)|Тарас Бульба]]|Тарас Бульба (1929).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1929}} '''1934''' * ''[[Аўтар:Леанід Мосендз|Мосэндз, Л]]''. [[Брат (Мосендз/Краўцоў)|Брат]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 11 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/10|№10 (35)]]}} '''1935''' * ''[[Аўтар:Браты Тур|Браты Тур]]''. Канадзкі дрывасек // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 11 лютага 1935. — [[Родны край (1933)/1935/3|№3 (55)]]}} * ''[[Аўтар:Барыс Лаўранёў|Лаўрэнеў, Б]]''. Васковая пэрсона // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 12 красавіка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/7|№7 (59)]]}} * ''[[Аўтар:Міхаіл Салтыкоў-Шчадрын|Салтыкоў-Шчэдрын, М]]''. [[Хрыстова ноч]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 26 красавіка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/8|№8 (60)]]}} * ''[[Аўтар:Юрый Горліс-Горскі|Горліс-Горськый, Ю]]''. [[Гэта было даўно…]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 6—13 ліпня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/17|№17 (69)]]—[[Родны край (1933)/1935/18|18 (70)]]}} '''1936''' * ''[[Аўтар:Аляксандр Купрын|Купрын, А]]''. [[Шчасьце (Купрын/Краўцоў)|Шчасьце]]<ref name=":1">Dubia.</ref> // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 29 лістапада 1936. — [[Родны край (1933)/1936/17|№17 (105)]]}} ----------- {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Мемуарысты]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 2swos384pnoj9gilryxsiwbuwe6ojev 102 1643 295838 274577 2026-08-22T06:04:06Z Nejurist 840 /* Артыкулы */ 295838 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Шаўчэнка | Імёны = Тарас | Першая літара прозвішча = Ш | Варыянты імёнаў = Тарас Григорович Шевченко | Апісанне = украінскі пісьменнік, мастак, грамадскі дзеяч; заснавальнік новай украінскай літаратуры і нацыянальнай літаратурнай мовы | Іншае = | ДН = 25 лютага (9 сакавіка) 1814 | Месца нараджэння = с. Морынцы, цяпер Звянігародскі раён Чаркаскай вобл., Украіна | ДС = 10 сакавіка 1861 | Месца смерці = Санкт-Пецярбург, Расія | Выява = Taras Shevchenko.jpg | Вікіпедыя = :be:Тарас Шаўчэнка | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Тарас Шаўчэнка | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Taras Shevchenko | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Тарас Шаўчэнка | Google = }} == Творы == {{Усе творы|Вершы Тараса Шаўчэнкі|Паэмы Тараса Шаўчэнкі‎}} === Паэмы === * [[Кацярына (Шаўчэнка)]] * [[Гайдамакі (Шаўчэнка/Купала)]] ** [[Ад сяла да сяла]] (урывак) * [[Каўказ (Шаўчэнка/Купала)]] ** [[З Тараса Шаўчэнкі: «Каўказ»]] — урывак у перакладзе Алеся Гаруна * [[Сон (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Ерэтык (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Неафіты (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Сляпы (Нявольнік)]] * [[Марыя (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Ведзьма (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Варнак (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Цары (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Князёўна (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Хусціна (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Тарасава ноч (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Маскалёва крыніца (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Марына (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ктытароўна (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Гамалія]] (Шаўчэнка/Колас) * [[Чарнец (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Чыгрыне, Чыгрыне (Шаўчэнка/Колас)]] === Цыкль вершаў „У каземаце“ === <poem>1. [[Ой, адна я, адна (Шаўчэнка)]] 2. [[За байракам байрак… (Шаўчэнка/Бядуля)]] 3. [[Мне аднакова ўсё, ці буду… (Шаўчэнка)]] 4. [[Не кідай мацеры (Шаўчэнка/Бядуля)]] 5. [[Чаго ты ходзіш на магілу? (Шаўчэнка/Бядуля)]] 6. [[Ой, тры шляхі шырокія… (Шаўчэнка/Бядуля)]] 10. [[Рана ўранку навабранцы (Шаўчэнка/Бядуля)]] 11. [[Ў няволі цяжка (Шаўчэнка/Бядуля)]] 12. [[Ці сыдземся яшчэ мы знова (Шаўчэнка/Бядуля)]] 13. [[Касар (Шаўчэнка/Бядуля)]]</poem> === Вершы === * [[Wučyciesia (Шаўчэнка/Голуб-Бучынская)|Wučyciesia]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Марыя Голуб-Бучынская|Hałubka]]'' // [[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/2|№2]]}} * [[Запавет (Шаўчэнка)]] * [[Прычынна (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Вецер буйны, вецер буйны!.. (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Цяжка-цяжка жыць на свеце… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Нашто чорныя мне бровы… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Цячэ вада ў сіне мора… (Шаўчэнка)]] * [[Ой вы, думы, мае думы! (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Перабендзя (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Таполя (Шаўчэнка)]] * [[Вецер з гаем размаўляе (Шаўчэнка/Купала)]] * [[На вечную памяць Катлярэўскаму (Шаўчэнка/Купала)]] * [[За думаю дума роем вылятае… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Да Аснавяненкі (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Іван Падкова (Шаўчэнка/Купала)]] * [[З успамінаў пра дзяцінства]] (урывак) * [[Н. Маркевічу]] * [[Пажоўкнуў ліст… Прыгаслі вочы… (Шаўчэнка/Купала)]] *** [[Мінаюць дні, мінаюць ночы… (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Свет мой ясны! Свет спакойны! (Шаўчэнка/Купала)]] * [[На незабудзь]] * [[Заваражы мяне, волхве… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Гогалю (Шаўчэнка/Купала)]] ** [[Гогалю (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Разрытая магіла (Шаўчэнка/Краўцоў)]] ** [[Раскапаная магіла (Шаўчэнка/Колас)]] ** [[Разрытая магіла (Шаўчэнка/Цвяткоў)]] * [[Утопленка (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Сава]] (Шаўчэнка/Колас) * [[У нядзелю не гуляла… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Чаго мне так цяжка, чаго мне так нудна… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Дзявочыя ночы (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Не завідуй багатаму… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Не жаніся ты з багатай… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Павей, ветру, па-над ярам… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Мар'яна-чарніца (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Доля (Шаўчэнка/Сержпутоўскі)]] * [[Смерць (Шаўчэнка/Сержпутоўскі)]] * [[Халодны яр (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Маленькай Мар’яне (Шаўэнка/Бядуля)]] * [[Тры гады (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Лілея (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Русалка (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Думы мае, думы мае (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Ты прыгадай, сяброў сям’я… (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Ану ізноўку вершаваць (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[У бога пад лавай ляжала сякера (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ой, гляну я, падзіўлюся… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Дабро, хто мае сам хаціну (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Як за падатак, абступілі… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Не жаль на злога… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Гарчэй няма, чым у няволі… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Нібыта праведных дзяцей… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Вось так і цяпер я пішу (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ды не дай ты, бог, нікому (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ну, што-б, здаецца, словы сказ (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[На ніву ў жыта уначы (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Між скаламі, нібыта злодзей (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[І неба не ўмыта, і хвалі заспаны (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Сонца заходзіць, горы чарнеюць (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Трынаццаць мне тады мінала (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Не грэе сонца на чужыне (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Сон (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Іржавец (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[N.N. (О мае думы!) (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Як мы былі йшчэ казакамі (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Адзін другога мы пытаем (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Самому дзіўна (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Ой строчачку за строчачкай (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[А.О. Казачкоўскаму (Шаўчэнка/Клімковіч)]] == Пра аўтара == === Мастацкія творы === * [[Памяці Т. Шаўчэнкі]] * [[Памяці Шаўчэнкі (Купала)]] * [[За тысячу вёрст ад радзімага краю…]] * [[Памяці Шаўчэнкі (Гурло)]] * [[Тарасова доля]] * [[На Віленскім шляху]] * [[Чарадзей вялікі]] === Артыкулы === * [[Тарас Шэвчэнко]] // Наша Ніва, 1909, №11 * {{Скан|[[Памяці Тараса Шаўчэнкі (Бульба)|Памяці Тараса Шаўчэнкі]]|Шаўчэнка.pdf}} // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1911. — [[Наша Ніва (газета)/1911/8|№8]]}} * [[Тарас Шаўчэнка і беларусы]] * [[Тарас Шэвчэнко]] (1914) * [[Вялікі народны паэт (Дабрынін)|Вялікі народны паэт]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1939. — [[Полымя (часопіс)/1939/3|№3]]}} * [[Шэўчэнка і беларуская паэзія (Колас)|Шэўчэнка і беларуская паэзія]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1939. — [[Полымя (часопіс)/1939/3|№3]]}} [[Катэгорыя:Украінскія аўтары]] [[Катэгорыя:Украінскія паэты]] [[Катэгорыя:Мастакі]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] 8hqwgx3yp70vvjwo7r40by743l7vxxx 295839 295838 2026-08-22T06:06:24Z Nejurist 840 /* Артыкулы */ 295839 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Шаўчэнка | Імёны = Тарас | Першая літара прозвішча = Ш | Варыянты імёнаў = Тарас Григорович Шевченко | Апісанне = украінскі пісьменнік, мастак, грамадскі дзеяч; заснавальнік новай украінскай літаратуры і нацыянальнай літаратурнай мовы | Іншае = | ДН = 25 лютага (9 сакавіка) 1814 | Месца нараджэння = с. Морынцы, цяпер Звянігародскі раён Чаркаскай вобл., Украіна | ДС = 10 сакавіка 1861 | Месца смерці = Санкт-Пецярбург, Расія | Выява = Taras Shevchenko.jpg | Вікіпедыя = :be:Тарас Шаўчэнка | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Тарас Шаўчэнка | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Taras Shevchenko | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Тарас Шаўчэнка | Google = }} == Творы == {{Усе творы|Вершы Тараса Шаўчэнкі|Паэмы Тараса Шаўчэнкі‎}} === Паэмы === * [[Кацярына (Шаўчэнка)]] * [[Гайдамакі (Шаўчэнка/Купала)]] ** [[Ад сяла да сяла]] (урывак) * [[Каўказ (Шаўчэнка/Купала)]] ** [[З Тараса Шаўчэнкі: «Каўказ»]] — урывак у перакладзе Алеся Гаруна * [[Сон (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Ерэтык (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Неафіты (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Сляпы (Нявольнік)]] * [[Марыя (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Ведзьма (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Варнак (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Цары (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Князёўна (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Хусціна (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Тарасава ноч (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Маскалёва крыніца (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Марына (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ктытароўна (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Гамалія]] (Шаўчэнка/Колас) * [[Чарнец (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Чыгрыне, Чыгрыне (Шаўчэнка/Колас)]] === Цыкль вершаў „У каземаце“ === <poem>1. [[Ой, адна я, адна (Шаўчэнка)]] 2. [[За байракам байрак… (Шаўчэнка/Бядуля)]] 3. [[Мне аднакова ўсё, ці буду… (Шаўчэнка)]] 4. [[Не кідай мацеры (Шаўчэнка/Бядуля)]] 5. [[Чаго ты ходзіш на магілу? (Шаўчэнка/Бядуля)]] 6. [[Ой, тры шляхі шырокія… (Шаўчэнка/Бядуля)]] 10. [[Рана ўранку навабранцы (Шаўчэнка/Бядуля)]] 11. [[Ў няволі цяжка (Шаўчэнка/Бядуля)]] 12. [[Ці сыдземся яшчэ мы знова (Шаўчэнка/Бядуля)]] 13. [[Касар (Шаўчэнка/Бядуля)]]</poem> === Вершы === * [[Wučyciesia (Шаўчэнка/Голуб-Бучынская)|Wučyciesia]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Марыя Голуб-Бучынская|Hałubka]]'' // [[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/2|№2]]}} * [[Запавет (Шаўчэнка)]] * [[Прычынна (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Вецер буйны, вецер буйны!.. (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Цяжка-цяжка жыць на свеце… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Нашто чорныя мне бровы… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Цячэ вада ў сіне мора… (Шаўчэнка)]] * [[Ой вы, думы, мае думы! (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Перабендзя (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Таполя (Шаўчэнка)]] * [[Вецер з гаем размаўляе (Шаўчэнка/Купала)]] * [[На вечную памяць Катлярэўскаму (Шаўчэнка/Купала)]] * [[За думаю дума роем вылятае… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Да Аснавяненкі (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Іван Падкова (Шаўчэнка/Купала)]] * [[З успамінаў пра дзяцінства]] (урывак) * [[Н. Маркевічу]] * [[Пажоўкнуў ліст… Прыгаслі вочы… (Шаўчэнка/Купала)]] *** [[Мінаюць дні, мінаюць ночы… (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Свет мой ясны! Свет спакойны! (Шаўчэнка/Купала)]] * [[На незабудзь]] * [[Заваражы мяне, волхве… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Гогалю (Шаўчэнка/Купала)]] ** [[Гогалю (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Разрытая магіла (Шаўчэнка/Краўцоў)]] ** [[Раскапаная магіла (Шаўчэнка/Колас)]] ** [[Разрытая магіла (Шаўчэнка/Цвяткоў)]] * [[Утопленка (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Сава]] (Шаўчэнка/Колас) * [[У нядзелю не гуляла… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Чаго мне так цяжка, чаго мне так нудна… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Дзявочыя ночы (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Не завідуй багатаму… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Не жаніся ты з багатай… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Павей, ветру, па-над ярам… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Мар'яна-чарніца (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Доля (Шаўчэнка/Сержпутоўскі)]] * [[Смерць (Шаўчэнка/Сержпутоўскі)]] * [[Халодны яр (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Маленькай Мар’яне (Шаўэнка/Бядуля)]] * [[Тры гады (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Лілея (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Русалка (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Думы мае, думы мае (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Ты прыгадай, сяброў сям’я… (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Ану ізноўку вершаваць (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[У бога пад лавай ляжала сякера (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ой, гляну я, падзіўлюся… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Дабро, хто мае сам хаціну (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Як за падатак, абступілі… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Не жаль на злога… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Гарчэй няма, чым у няволі… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Нібыта праведных дзяцей… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Вось так і цяпер я пішу (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ды не дай ты, бог, нікому (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ну, што-б, здаецца, словы сказ (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[На ніву ў жыта уначы (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Між скаламі, нібыта злодзей (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[І неба не ўмыта, і хвалі заспаны (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Сонца заходзіць, горы чарнеюць (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Трынаццаць мне тады мінала (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Не грэе сонца на чужыне (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Сон (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Іржавец (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[N.N. (О мае думы!) (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Як мы былі йшчэ казакамі (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Адзін другога мы пытаем (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Самому дзіўна (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Ой строчачку за строчачкай (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[А.О. Казачкоўскаму (Шаўчэнка/Клімковіч)]] == Пра аўтара == === Мастацкія творы === * [[Памяці Т. Шаўчэнкі]] * [[Памяці Шаўчэнкі (Купала)]] * [[За тысячу вёрст ад радзімага краю…]] * [[Памяці Шаўчэнкі (Гурло)]] * [[Тарасова доля]] * [[На Віленскім шляху]] * [[Чарадзей вялікі]] === Артыкулы === * [[Тарас Шэвчэнко (1909)]] // Наша Ніва, 1909, №11 * {{Скан|[[Памяці Тараса Шаўчэнкі (Бульба)|Памяці Тараса Шаўчэнкі]]|Шаўчэнка.pdf}} // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1911. — [[Наша Ніва (газета)/1911/8|№8]]}} * [[Тарас Шаўчэнка і беларусы]] * [[Тарас Шэвчэнко]] (1914) * [[Вялікі народны паэт (Дабрынін)|Вялікі народны паэт]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1939. — [[Полымя (часопіс)/1939/3|№3]]}} * [[Шэўчэнка і беларуская паэзія (Колас)|Шэўчэнка і беларуская паэзія]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1939. — [[Полымя (часопіс)/1939/3|№3]]}} [[Катэгорыя:Украінскія аўтары]] [[Катэгорыя:Украінскія паэты]] [[Катэгорыя:Мастакі]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] 2akyeptbk0ras4miu1vfb3t0y6bdh4f 102 1651 295841 285128 2026-08-22T06:22:03Z Nejurist 840 /* Проза */ 295841 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Родзевіч | Імёны =Леапольд | Першая літара прозвішча =Р | Варыянты імёнаў = Псэўданімы: Анатоль; Антон; Антось; Васіль; Грымот; М. Грымот; Мікула Грымот; Лявон Жыцень; Антось Замежны; Саўка Змагар; Ігнат; Васіль Касагар; Абарыген Крайскі; Крыкун; Лявон; Лукаш Нехлямяжы; Антось Сталевіч; Сучасны; Юргілевіч | Апісанне = | Іншае = | ДН =22 чэрвеня 1893 | Месца нараджэння =фальв. Кур’янаўшчына Вілейскага пав., цяпер Лагойскі раён Мінскай вобл. | ДС =1938 | Месца смерці = | Выява =Leapold Rodzievič.jpg | Вікіпедыя =:be:Леапольд Родзевіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Леапольд Родзевіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Leapold Rodzievič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Леапольд Родзевіч | Google = }} {{All works‎}} == Вершы == * {{Скан|[[Беларусь (1922)|Беларусь]]|Беларусь (1922).pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня „Друк“, 1922}} * {{Скан|[[На паняволеных гонях (1928)|На паняволеных гонях]]|На паняволеных гонях (1928).pdf}}. {{Fine|[Менск], 1928}} '''1915''' * [[Бо люблю Цябе я]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/24|№24]]}} '''1916''' * [[Жальба (Родзевіч)|Жальба]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/7|№7]]}} '''1922''' * [[Усей душой і шчырым сэрцам…|⁂ (Усей душой і шчырым сэрцам…)]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 17 лютага 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/4|№4 (29)]]}} *[[Куплеты па часе (Каб не латалі мы латы…)]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 14 кастрычніка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/26|№26 (51)]]}} *[[Паліцыянт у клопаце]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 18 кастрычніка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/27|№27 (52)]]}} *[[Розумам дайшоў]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 1 лістапада 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/30|№30 (55)]]}} *[[Год стары знямог…]] == Проза == * [[Biełarus (1913)/1913/19/Pahadzili|Pahadzili]] * [[Biełarus (1913)/1913/5/Padjałowiec|Padjałowiec]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 7 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/5|№5]]}} * [[Падданы (Родзевіч)|Падданы]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 20 Лістапада 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/46|№46]]}} * [[Гуканка на сон]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/22|№22]]}} * [[Думкі мужыка (Родзевіч)|Думкі мужыка]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/23|№23]]}} * [[Немач і жыцьцё]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 6—13 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/11|№11 (103)]]—[[Гоман (1916)/1917/13|№13 (105)]]}} * [[Сказ аб гусьлях]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 20 чэрвеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/131|№131 (187)]]}} * [[Блуднікі]] * [[Багаты і бедны]] * [[Кавалі]] * [[Жыла сабе бедная ўдава…]] * [[Я быў яшчэ падшпаркам…]] * [[Заклік]] * [[Змярканне]] * [[Марксісцкі аршын]] * [[На рацэ зімой]] * [[Як Лявон Недарада дарадзіў сваёй бядзе]] * {{Скан|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]|Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} ** [[Асаднік]] * {{Скан|[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]|Вогнішча барацьбы (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} == Драматургія == * {{Скан|[[Пакрыўджаныя (1921)|Пакрыўджаныя]]|Пакрыўджаныя (1921).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1921}} * [[Досьвіткі (Родзевіч)|Досьвіткі]]. {{Fine|Вільня: Друкарня „Друк“, 1922}} == Публіцыстыка == '''1926''' * [[«Лукішскі сьцяг»|„Лукішскі сьцяг“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/151|№151 (1746)]]}} * [[Карані «Маральных рэвалюцыяў»|Карані „Маральных рэвалюцыяў“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 8 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/152|№152 (1747)]]}} * [[Пілсудзкі дратуе Заходнюю Беларусь]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 23 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/165|№165 (1760)]]}} '''1927''' * [[Голад у Заходняй Беларусі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 лютага 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/39|№39 (1931)]]}} * [[Мілітарызм фашысцкай Польшчы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 23 лютага 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/44|№44 (1936)]]}} * [[Замест «санацыі» — асэнацыя|Замест „санацыі“ — асэнацыя]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 6 жніўня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/177|№177 (2069)]]}} * [[Жэнэва і Танэнбэрг]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 30 верасьня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/222|№222 (2114)]]}} * [[Літва, Нямеччына і Польшча]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/228|№228 (2120)]]}} * [[Палітычныя рыбаловы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/230|№230 (2122)]]}} * [[Змаганьне імпэрыялізмаў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 12 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/232|№232 (2124)]]}} * [[Польская прэса аб польска-літоўскім канфлікце]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 16 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/236|№236 (2128)]]}} * [[Гішпанскі фашызм на раздарожжы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 26 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/244|№244 (2136)]]}} * [[Прыкрая сітуацыя Вальдэмараса]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/261|№261 (2153)]]}} * [[заходнія беларусы і выбары ў сойм]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 22 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/290|№290 (2182)]]}} * [[Палітычная сітуацыя над Балтыкай]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 28 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/294|№294 (2186)]]}} '''1928''' * [[Польска-літоўскі вузел]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9 жніўня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/182|№182 (2370)]]}} * [[Дзікая расправа з беларускай асьветай у Польшчы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 5 верасьня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/204|№204 (2392)]]}} * [[Развал ППС]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 27 кастрычніка 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/249|№249 (2437)]]}} * [[Польская колёнізація на «Ўсходніх Крэсах»|Польская колёнізація на „Ўсходніх Крэсах“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 28 кастрычніка 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/250|№250 (2438)]]}} * [[У змроках беларускага жыцьця ў Польшчы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 2 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/254|№254 (2442)]]}} * [[Сярод польскага бязладзьдзя]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 4 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/256|№256 (2444)]]}} * [[Пагроза голаду ў Заходняй Беларусі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 10 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/258|№258 (2446)]]}} * [[10-годзьдзе «незалежнасьці» Польшчы і Зах. Беларусь|10-годзьдзе „незалежнасьці“ Польшчы і Зах. Беларусь]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 11 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/259|№259 (2447)]]}} * [[Амэрыканскі капітал імкнецца камандаваць Эўропай]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/264|№264 (2452)]]}} * [[Польскае школьніцтва ў Віленшчыне і Наваградчыне]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 30 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/275|№275 (2463)]]}} * [[10-годзьдзе панскіх зьдзекаў над нацменшасьцямі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/281|№281 (2469)]]}} * [[Польшча — Румынія — Вэнгрыя]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/283|№283 (2471)]]}} * [[На палітычным кругавідзе (Родзевіч)|На палітычным кругавідзе]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/286|№286 (2474)]]}} * [[На палітычным кругавідзе (Родзевіч)|На палітычным кругавідзе]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 22 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/294|№294 (2482)]]}} * [[Няўдачы польскай дыплёматыі ў Лугано]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/296|№296 (2484)]]}} * [[На шляху да пралетарскай рэвалюцыі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 28 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/299|№299 (2487)]]}} '''1930''' * {{Скан|[[Беларускі нацыянал-фашызм (1930)|Беларускі нацыянал-фашызм]]|Беларускі нацыянал-фашызм (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * {{Скан|[[Заходняя Беларусь — калёнія Польшчы (1930)|Заходняя Беларусь — калёнія Польшчы]]|Заходняя Беларусь — калёнія Польшчы (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне ЦК Мопр‘у БССР, 1930}} '''1932''' * [[Паноў трэба зьнішчаць гуртам (1932)/Прадмова|Прадмова]] // {{Fine|''[[Аўтар:Андрэй Капуцкі|Язэп Пралеска]]''. [[Паноў трэба зьнішчаць гуртам (1932)|Паноў трэба зьнішчаць гуртам]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1932}} == Успаміны == * [[Успаміны пра Івана Луцкевіча (Родзевіч)|Успаміны пра Івана Луцкевіча]] // {{Fine|[[Памяці Івана Луцкевіча (1920)|Памяці Івана Луцкевіча]]. Вільня, 1920}} == Лісты == * [[Беларускі Звон (1921)/1922/4/Пісьмо ў рэдакцыю|Пісьмо ў рэдакцыю]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 17 лютага 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/4|№4 (29)]]}} ==Гл. таксама== *[[Уяўленне]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] g9f4snexyndkjg56vnyfrdvo6lp1d0h 102 2643 295835 253610 2026-08-22T05:49:15Z Nejurist 840 /* Пераклады */ 295835 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Францішак |Прозвішча = Умястоўскі |Варыянты імёнаў = Дзядзька Пранук |Выява = |ДН = 29 студзеня (10 лютага) 1882 |Месца нараджэння = Вільня, Расейская імпэрыя |ДС = не раней за красавік 1940 і не пазьней за травень 1940 |Месца смерці = Катынь, СССР |Апісанне = беларускі празаік, паэт, публіцыст, палітык, палкоўнік Войска Польскага. |Іншае = |Вікіпедыя = Францішак Умястоўскі |Вікіпедыя2 = Францішак Умястоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Francišak Umiastoŭski |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Францішак Умястоўскі |Першая літара прозвішча = У }} {{Усе творы}} == Вершы == * [[Вецер (Умястоўскі)|Вецер]] (1906) * [[Tutejšyja dyjalohi]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} * [[У дарозе на «крэсы»|У дарозе на „крэсы“]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} == Публіцыстыка == * [[Dzie wy?..]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 6 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/3|№3]]}} * [[Naš šlach]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 10 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/7/Ustupny artykuł|Wilnia, 22 lipnia 1919 h.]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 23 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/7|№7]]}} * [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/9/Biełaruskaja delehacyja u Načalnika Polskaj Dzierzawy|Wilnia, 4 žniŭnia 1919 h.]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 4 žniŭnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/9|№9]]}} * [[Наваградзкае жыцьцё]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 14 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/7|№7]]}} * [[З жыцьця Наваградчыны]] (1927) * [[Літоўскія здарэньні]] (1927) * [[Да Беларускага Грамадзянства! (Умястоўскі)]] (1927) * [[Праўда аб рэдагаваньні «Нашае Долі»]] (1927) * [[Ад Прэзыдыуму Выканаўчага Камітэту Бел. Радыкальнай Народ. Партыі]] (1928) * [[Аб рэдагаваньні «Нашае Долі»]] (1928) * [[Яшчэ аб «Нашай Долі»]] (1928) * [[«Сялянская Ніва» ізноў брэша]] (1928) * [[Аб гыпнотызьме]] (1928) * [[Заява (Умястоўскі)|Заява]] (1928) == Успаміны == * [[Аб «Нашай Долі»]] (1921) * [[Успаміны з Пэрсіі]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 19 сакавіка — 26 чэрвеня 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/3|№3]]—[[Беларускі Дзень (1927)/1927/16|16]]}} == Проза == * [[Не мужыцкі розум]] (1908) * Страх // Наша Ніва, 1909, №2 * У лесе // Наша Ніва, 1909, №25 * [[Казкі не для дзяцей]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Савецкі лад]] (1927) * [[Ня можна шыць усе боты на адзін капыл]] (1927) * [[Саграшыла]] (1927) * [[Ня тая залатоўка]] (1927) * [[Стася]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 11—18 лістапада, 18—23 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/20|№20]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/21|№21]], [[Беларускі Звон (1921)/1921/23|№23]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/24|№24]]}} == Пераклады == * [[Малады каралевіч (Уайльд/Умястоўскі)]] // Наша Ніва, 1909, №5 * Зачараванае мейсцэ (Гогаль/Умястоўскі) // Наша Ніва, 1909, №9 * [[Дзіця-зорка]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Польскія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Рускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Метадысты]] [[Катэгорыя:Нацыяналісты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] r90q66bhzbh5j3ekv0mon6d6po8sicn 102 3472 295828 286157 2026-08-22T05:13:52Z Nejurist 840 /* Мемуары */ 295828 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Аляхновіч | Імёны =Францішак | Першая літара прозвішча =А | Варыянты імёнаў =Я.Монвід; І.Монвід; Ю.Монвід | Апісанне =драматург, пісьменнік | Іншае = | ДН =9 сакавіка 1883 | Месца нараджэння =Вільня | ДС =3 сакавіка 1944 (60 гадоў) | Месца смерці =Вільня | Выява =Francišak Alachnovič.jpg | Вікіпедыя =:be:Францішак Аляхновіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Францішак Аляхновіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Francišak Alachnovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Францішак Аляхновіч | Google = }} {{All works‎}} == Мастацтвазнаўства== *[[Беларускі тэатр]] * [[Teatr (Аляхновіч)|Teatr]] // {{Fine|[[Грамадзянін (1919)|Hramadzianin]]. — 21 Sakawika 1919. — [[Грамадзянін (1919)/19|№19]]}} * J. Kupała // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * Dumki ab biełaruskim teatry // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 29 čerwienia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]}} * [[У справе беларускага тэатру]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 8 траўня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/6|№6]]}} == Паэзія== * [[Ты, Вільня, мяне ўзгадавала…]] * [[Уставай (Аляхновіч)|Ustawaj!]] // {{Fine|[[Грамадзянін (1919)|Hramadzianin]]. — 18 Sakawika 1919. — [[Грамадзянін (1919)/18|№18]]}} * [[Jak ja pamru…]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} * [[Мой родны край!..]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} ==П’есы== *[[У лясным гушчары]] *[[Манька]] * Dziadźka Jakub // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]—[[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/7|№7]]}} *[[Базылішак (Аляхновіч)]] *[[Чорт і баба (Аляхновіч)]] *[[На вёсцы]] *{{Скан|Калісь (1919)|Калісь (1919).pdf}} *{{Скан|Страхі жыцьця (1919)|Страхі жыцьця (1919).pdf}} *[[Лес шуміць (Аляхновіч)]] *[[Цені (Аляхновіч)]] *[[Заручыны Паўлінкі]] *[[Птушка шчасця]] *{{Скан|Няскончаная драма (1921)|Няскончаная драма (1921).pdf}} *[[Шчасьлівы муж (Аляхновіч)]] *[[Пан міністар]] *{{Скан|Дрыгва (Аляхновіч)|Дрыгва (Аляхновіч, 1925).pdf}} ==Проза== * [[На вуліцы (Аляхновіч)|На вуліцы]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 16 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/14|№14 (106)]]}} * [[Biedny bahatyr]] // {{Fine|[[Грамадзянін (1919)|Hramadzianin]]. — 21 Sakawika 1919. — [[Грамадзянін (1919)/19|№19]]}} * Дзіцячыя сьлёзы // Беларускае жыцьцё, 1919, №20-21 *[[У капцюрох Г.П.У. (1937)]] == Публіцыстыка == * [[Z litoŭskaho žyćcia (Аляхновіч)|Z litoŭskaho žyćcia]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 17—28 marca, 4, 18 krasawika, 5 maja, 7, 11—21 lipnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/10|№10]]—[[Гоман (1916)/лацінка/1916/13|13]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/15|15]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/19|19]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/24|24]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/42|42]]—[[Гоман (1916)/лацінка/1916/45|45]]}} * [[Хто ты гэткі? (Аляхновіч)]] * Waŭki ŭ awiečaj skury // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} * [[Між двух агнёў]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 12 сьнежня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Мы і яны]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 9 лютага 1920. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/3|№3 (25)]]}} * [[У вялікую часіну]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 16 лютага 1920. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/4|№4 (26)]]}} * [[У Наполеонскую гадаўшчыну]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 8 траўня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/6|№6]]}} ==Мемуары== * Tekla Stanišeŭskaja // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * [[Iwan Łuckiewič]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} *[[Страшны год]] ==Пераклады== *[[У Горнай Дамброве]] (1924) *[[Янка-музыка]] (1924) *[[Чорны хлеб]] (1924) *[[Лятарнік]] (1925) *[[Раздзяўбуць нас груганы, вароны…]] (1925) *[[На пасецы]] (1925) ==Пра аўтара== *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/Ф. Аляхновіч|Ф. Аляхновіч (Гарэцкі)]] * [[«На Антокалі»: Да першай пастаноўкі 26—ХІІ—1916]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Мемуарысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Журналісты]] [[Катэгорыя:Акторы]] [[Катэгорыя:Вязні]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] [[pl:Autor:Franciszek_Olechnowicz]] dul3zq7jtedm1n39du6zys1fxqqkl0w 295830 295828 2026-08-22T05:17:53Z Nejurist 840 /* Мастацтвазнаўства */ 295830 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Аляхновіч | Імёны =Францішак | Першая літара прозвішча =А | Варыянты імёнаў =Я.Монвід; І.Монвід; Ю.Монвід | Апісанне =драматург, пісьменнік | Іншае = | ДН =9 сакавіка 1883 | Месца нараджэння =Вільня | ДС =3 сакавіка 1944 (60 гадоў) | Месца смерці =Вільня | Выява =Francišak Alachnovič.jpg | Вікіпедыя =:be:Францішак Аляхновіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Францішак Аляхновіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Francišak Alachnovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Францішак Аляхновіч | Google = }} {{All works‎}} == Мастацтвазнаўства== *[[Беларускі тэатр]] * [[Teatr (Аляхновіч)|Teatr]] // {{Fine|[[Грамадзянін (1919)|Hramadzianin]]. — 21 Sakawika 1919. — [[Грамадзянін (1919)/19|№19]]}} * [[Janka Kupała. Raskidanaje hniazdo]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * Dumki ab biełaruskim teatry // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 29 čerwienia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]}} * [[У справе беларускага тэатру]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 8 траўня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/6|№6]]}} == Паэзія== * [[Ты, Вільня, мяне ўзгадавала…]] * [[Уставай (Аляхновіч)|Ustawaj!]] // {{Fine|[[Грамадзянін (1919)|Hramadzianin]]. — 18 Sakawika 1919. — [[Грамадзянін (1919)/18|№18]]}} * [[Jak ja pamru…]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} * [[Мой родны край!..]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} ==П’есы== *[[У лясным гушчары]] *[[Манька]] * Dziadźka Jakub // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]—[[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/7|№7]]}} *[[Базылішак (Аляхновіч)]] *[[Чорт і баба (Аляхновіч)]] *[[На вёсцы]] *{{Скан|Калісь (1919)|Калісь (1919).pdf}} *{{Скан|Страхі жыцьця (1919)|Страхі жыцьця (1919).pdf}} *[[Лес шуміць (Аляхновіч)]] *[[Цені (Аляхновіч)]] *[[Заручыны Паўлінкі]] *[[Птушка шчасця]] *{{Скан|Няскончаная драма (1921)|Няскончаная драма (1921).pdf}} *[[Шчасьлівы муж (Аляхновіч)]] *[[Пан міністар]] *{{Скан|Дрыгва (Аляхновіч)|Дрыгва (Аляхновіч, 1925).pdf}} ==Проза== * [[На вуліцы (Аляхновіч)|На вуліцы]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 16 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/14|№14 (106)]]}} * [[Biedny bahatyr]] // {{Fine|[[Грамадзянін (1919)|Hramadzianin]]. — 21 Sakawika 1919. — [[Грамадзянін (1919)/19|№19]]}} * Дзіцячыя сьлёзы // Беларускае жыцьцё, 1919, №20-21 *[[У капцюрох Г.П.У. (1937)]] == Публіцыстыка == * [[Z litoŭskaho žyćcia (Аляхновіч)|Z litoŭskaho žyćcia]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 17—28 marca, 4, 18 krasawika, 5 maja, 7, 11—21 lipnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/10|№10]]—[[Гоман (1916)/лацінка/1916/13|13]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/15|15]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/19|19]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/24|24]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/42|42]]—[[Гоман (1916)/лацінка/1916/45|45]]}} * [[Хто ты гэткі? (Аляхновіч)]] * Waŭki ŭ awiečaj skury // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} * [[Між двух агнёў]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 12 сьнежня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Мы і яны]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 9 лютага 1920. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/3|№3 (25)]]}} * [[У вялікую часіну]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 16 лютага 1920. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/4|№4 (26)]]}} * [[У Наполеонскую гадаўшчыну]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 8 траўня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/6|№6]]}} ==Мемуары== * Tekla Stanišeŭskaja // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * [[Iwan Łuckiewič]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} *[[Страшны год]] ==Пераклады== *[[У Горнай Дамброве]] (1924) *[[Янка-музыка]] (1924) *[[Чорны хлеб]] (1924) *[[Лятарнік]] (1925) *[[Раздзяўбуць нас груганы, вароны…]] (1925) *[[На пасецы]] (1925) ==Пра аўтара== *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/Ф. Аляхновіч|Ф. Аляхновіч (Гарэцкі)]] * [[«На Антокалі»: Да першай пастаноўкі 26—ХІІ—1916]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Мемуарысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Журналісты]] [[Катэгорыя:Акторы]] [[Катэгорыя:Вязні]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] [[pl:Autor:Franciszek_Olechnowicz]] 7ovn65ew8prvqnp9zr1n5hm2cj9e3xu 10 9254 295775 295590 2026-08-21T17:06:01Z Gleb Leo 2440 295775 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/19}} 21.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/19|«Biełarus», № 19]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/18}} 17.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/18|«Biełarus», № 18]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/17}} 16.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/17|«Biełarus», № 17]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Abrazki żyćcia (1937)}} 15.08.2026 ''[[Аўтар:Ганна Саксаганская|K. Saksahanskaja]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Abrazki żyćcia (1937)|Abrazki żyćcia]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/16}} 14.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/16|«Biełarus», № 16]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/15}} 14.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/15|«Biełarus», № 15]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/14}} 12.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/14|«Biełarus», № 14]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/13}} 09.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/13|«Biełarus», № 13]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/11-12}} 09.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/11-12|«Biełarus», № 11-12]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Зоркі (1921)/1921/1}} 08.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1|«Зоркі», № 1]], 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Рады для эмігрантоў (1912)}} 04.08.2024 ''[[Аўтар:Юзаф Акаловіч|Язэп Околовіч]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Рады для эмігрантоў (1912)|Рады для эмігрантоў]]», 1912 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Тры пальцы (1930)}} 31.07.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Тры пальцы (1930)|Тры пальцы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/6}} 29.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/6|«Biełarus», № 6]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Музыка Цьвілеўскі (1928)}} 27.07.2026 ''[[Аўтар:Васіль Сташэўскі|Васіль Сташэўскі]]''. «[[Музыка Цьвілеўскі (1928)|Музыка Цьвілеўскі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Пакрыўджаныя (1921)}} 26.07.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Пакрыўджаныя (1921)|Пакрыўджаныя]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|П.С.Х. (1923)}} 24.07.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Сучасны]]''. «[[П.С.Х. (1923)|П.С.Х.]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Наша любоў (1936)}} 23.07.2026 ''[[Аўтар:Лазар Кацовіч|Лазар Кацовіч]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Ізраіль Плаўнік|Ізраіль Плаўнік]]''. «[[Наша любоў (1936)|Наша любоў]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Беларусь (1927)}} 23.07.2026 ''[[Аўтар:Аляксандр Чарвякоў|Аляксандар Чарвякоў]]''. «[[Беларусь (1927)|Беларусь]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Краязнаўства (1929)}} 19.07.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікола Касьпяровіч]]''. «[[Краязнаўства (1929)|Краязнаўства]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/9-10}} 17.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/9-10|«Biełarus», № 9-10]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Сусьвет і зямля (1929)}} 16.07.2026 ''[[Аўтар:Кастусь Гарабурда|Кастусь Гарабурда]]''. «[[Сусьвет і зямля (1929)|Сусьвет і зямля]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Сустрэча (1932)}} 13.07.2026 ''[[Аўтар:Рыгор Эпік|Рыгор Эпік]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Уладзімір Жылка|Уладзімер Жылка]]''. «[[Сустрэча (1932)|Сустрэча]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/8}} 11.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/8|«Biełarus», № 8]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 09.07.2026 ''[[Аўтар:Альберт Паўловіч|Альбэрт Паўловіч]]''. «[[Снапок (1921)|Снапок]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 07.07.2026 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Гісторыя беларускае літэратуры (1924, Вільня)|Гісторыя беларускае літэратуры]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 06.07.2026 ''[[Аўтар:Язэп Драздовіч|Язэп Драздовіч]]''. «[[Нябесныя бегі (1931)|Нябесныя бегі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|Творы (Купала, 1942)}} 04.07.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Творы (Купала, 1942)|Творы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Люба Лук’янская (1937)}} 03.07.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Люба Лук’янская (1937)|Люба Лук’янская]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Запіскі Самсона Самасуя (1953)}} 01.07.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Мрый|Андрэй Мрый]]''. «[[Запіскі Самсона Самасуя (1953)|Запіскі Самсона Самасуя]]», 1953 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Зборнік «Роднага Краю» за 1934 год (1935)}} 29.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Зборнік «Роднага Краю» за 1934 год (1935)|Зборнік „Роднага Краю“ за 1934 год]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Волаты (1929)}} 28.06.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікола Касьпяровіч]]''. «[[Волаты (1929)|Волаты]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)}} 26.06.2026 ''[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Усевалад Ігнатоўскі]]''. «[[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)}} 24.06.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Adam Stankievič]]''. «[[U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)}} 23.06.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Грашовы балянс сялянскай гаспадаркі Беларусі}} 18.06.2026 ''[[Аўтар:Аркадзь Быкаў|Аркадзь Быкаў]]''. «[[Грашовы балянс сялянскай гаспадаркі Беларусі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной (1932)}} 12.06.2026 ''[[Аўтар:Канстанцін Кернажыцкі|Канстанцін Кернажыцкі]]''. «[[Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной (1932)|Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Вязьмо (1932)}} 12.06.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Вязьмо (1932)|Вязьмо]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj (1863)}} 08.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Niewiadomy]]''. «[[Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj (1863)|Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj]]», 1863 * {{Прапанаваны экспарт|Weliki Hospodarv presławnych Narodow…}} 05.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Niewiadomy]]''. «[[Weliki Hospodarv presławnych Narodow…]]», 1648 * {{Прапанаваны экспарт|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)}} 04.06.2026 ''[[Аўтар:Аляксандр Цвікевіч|Алесь Галынец]]''. «[[Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне?]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Атрута (1927)}} 03.06.2026 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Атрута (1927)|Атрута]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|На чыгунцы (1928)}} 03.06.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[На чыгунцы (1928)|На чыгунцы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)}} 02.06.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]», 1920 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 30.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць (1903)|Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць]]», 1903 * {{Прапанаваны экспарт|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)}} 30.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Мэтодыка роднае мовы (1926)}} 27.05.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Канстанцін Міцкевіч]]''. «[[Мэтодыка роднае мовы (1926)|Мэтодыка роднае мовы]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Птушка на волі (1932)}} 20.05.2026 ''[[Аўтар:Вольга Сахарава|Ольга Сахарава]]''. «[[Птушка на волі (1932)|Птушка на волі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 18.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Карусь Каганец|Карусь Костровицки]]'' і ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|С. Шаулоўски]]''. «[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]», 1907 * {{Прапанаваны экспарт|Язэп Крушынскі (1929—1932)/2}} 16.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2|Язэп Крушынскі. Кніга другая]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|На крэсах усходніх (1933)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Ілья Гурскі|Ільля Гурскі]]''. «[[На крэсах усходніх (1933)|На крэсах усходніх]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Салавей (1928)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Салавей (1928)|Салавей]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Ab teatry (1927)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/7}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/7|«Дзянніца», № 7]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/6}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/6|«Дзянніца», № 6]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/5}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/5|«Дзянніца», № 5]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/4}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/4|«Дзянніца», № 4]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|„На прасторах жыцьця“ Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> o1egdxbf4mp3rv5xg76arkgvorgqknm 102 15267 295843 278789 2026-08-22T06:25:42Z Nejurist 840 295843 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Мікола | Імёны = Шыла | Першая літара прозвішча = Ш | Варыянты імёнаў = | Апісанне = беларускі грамадскі і культурны дзеяч, журналіст, рэдактар | Іншае = | ДН = 1888 | Месца нараджэння = Смаргонь, Ашмянскі павет, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя або Бакшты | ДС = 6 красавіка 1948 | Месца смерці = Браўншвайг, Ніжняя Саксонія, Бізоні, Нямеччына | Выява = | Вікіпедыя = :be:Мікола Шыла | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Мікалай Шыла | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Мікола Шыла | Google = }} == Творы == {{All works}} * {{Скан|[[Баўтручок (1934)]]|Баўтручок (1934).pdf}} * [[Незабыўны дзень (Шыла)]] * [[А што далей? (Шыла)|А што далей? Кароткі нарыс узаемаадносінаў сярод беларускай эміграцыі]] (1948) ===Пераклады === *[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)]] *[[Abrazki żyćcia (1937)]] *[[Pieraškoda (1937)]] *[[Zyla Karalewič (1937)]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 3kkbyyjkabhkvao2brcgxofibcke7pj 102 16543 295865 295385 2026-08-22T10:03:15Z Gleb Leo 2440 295865 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Паўловіч | Імёны =Альберт | Першая літара прозвішча =П | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН =11 лістапада 1875 | Месца нараджэння =Менск | ДС =17 сакавіка 1951 (75 гадоў) | Месца смерці =Курск | Выява =Albert Paŭłovič.jpg | Вікіпедыя =:be:Альберт Францавіч Паўловіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Альбэрт Паўловіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Albert Paŭłovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Альберт Паўловіч | Google = }} {{All works‎}} == Проза == * Скарб // «Наша Ніва», 1910, №41 == Зборнікі вершаў == * [[Снапок (Паўловіч)]] == Вершы == '''1907''' *[[Песьня (Паўловіч)|Песьня]] // «Наша Ніва», 1907, №29 *[[Шлюбнае аглашэнне (Паўловіч)|Шлюбнае аглашэнне]] // «Наша Ніва», 1907, №33 *[[Мары (Паўловіч)|Мары]] // «Наша Ніва», 1907, №36 '''1908''' *[[Каліва праўды]] // «Наша Ніва», 1908, №06 *[[Вясенняя пара]] // «Наша Ніва», 1908, №10 *[[Стары Змицер и певень]] // «Наша Ніва», 1908, №21 '''1909''' *[[Сэрцэ кроіцца ад болю (Паўловіч)]] // «Наша Ніва», 1909, №16 *[[Каму што (Паўловіч)]] // «Наша Ніва», 1909, №34 *[[10 наябра]] // «Наша Ніва», 1909, №46 '''1910''' *[[Хатка схіліўшыся, шыбы пабітые…]] // «Наша Ніва», 1910, №6 *[[Ноч на Івана Купалу]] // «Наша Ніва», 1910, №26 *[[Жаласьлівая матка і цыган]] // «Наша Ніва», 1910, №29 *[[Лыкі, не каўбасы]] // «Наша Ніва», 1910, №35 *[[С падслуханаго]] // «Наша Ніва», 1910, №39 *[[Лепей заўтра з рана!]] // «Наша Ніва», 1910, №49 * [[Смешны закон]] '''1911''' * Кісель // Наша Ніва, 1911, №33 * У фэльчара // Наша Ніва, 1911, №40 *[[Z uspaminkoŭ ab 1812 hodzie]] (1911) '''1912''' * Да скрыўджэнаго брата // Наша Ніва, 1912, №22 *[[Маладая Беларусь (альманах)/1/Мой родны край|Родны край]] // «Маладая Беларусь», сш. 1, сер. 1, 1912 '''1913''' *[[Лепшая рада]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Верэсьня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/37|№37]]}} * [[U niadzielu (Паўловіч)|U niadzielu]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/3|№3]]}} * [[Daczuszce (Паўловіч)|Daczuszce]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 7 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/5|№5]]}} * [[Na szlachu (Паўловіч)|Na szlachu]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 14 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/9-10|№9-10]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/11-12/Zmrokam|Zmrokam]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 28 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/11-12|№11-12]]}} * [[Parachwija (Паўловіч)|Parachwija]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 21 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/35|№35]]}} '''1914''' *[[Гляджу на змены у прыродзе…]] // «Віеlаrus», 1914, № 16 *[[Родныя малюнкі (Паўловіч)]] // «Віеlаrus», 1914, № 25 * [[Бацькава ўцеха]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]}} * [[Шчодрая ахвяра|Шчодрая афяра]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]}} * [[Далікатнасьць за далікатнасьць]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/6|Кніжка 6]]}} '''1916''' * [[Дзедава рада]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}} '''1917''' * [[Карты (Ластоўскі)|Паўловіч]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 20 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/15|№15 (107)]]}} * [[Запросіны (Паўловіч)|Запросіны]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 9 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/20|№20 (112)]]}} * [[Нэйтралітэт (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №23 * [[Усе роўна (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №23 * [[Шляціц у доктара (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №35 '''1918''' * [[У рэстарані (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №24 * [[На рынку (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №25 * [[За справункамі (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №29 * [[Я дачуўся, муж памер?..|⁂ (Я дачуўся, муж памер?..)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * [[Залаценька, дарагенька, мілая Катрына…|⁂ (Залаценька, дарагенька, мілая Катрына…)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} '''1919''' * [[Здагадлівая Баба]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} * [[Амбіцыя (Паўловіч)|Амбіцыя]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 1 лістапада 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]}} * [[Выбар (Паўловіч)|Выбар]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[За падаткамі]] // {{Fine|[[Беларусь (газета, Мінск)|Беларусь]]. — 30 лістапада 1919. — [[Беларусь (газета, Мінск)/1919/35|№35 (62)]]}} '''1927''' * [[Прасьцярога (Паўловіч)|Praściaroha]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Listapada 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/45|№45]]}} == Драматургія == *{{Скан|[[Васількі (Паўловіч)|Васількі]]|Васількі (1919).pdf}} (1919) == Артыкулы == * [[Вулкан (Паўловіч)|Вулкан]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]}} * [[Вадаспады (Паўловіч)|Вадаспады]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]}} * {{Скан|[[«Сялянка» В. Дуніна-Марцінкевіча на менскай сцэне]]|Паўловіч Дунін Марцінкевіч.pdf}} (1929) == Пераклады == * Мой Божэ милы (Канапніцкая/Паўловіч) // Наша Ніва, 1908, №11 * [[Паглядзі, якая хмара…]] *[[Чысты чацьвер (Сыракомля/Паўловіч)]] * [[Не бядуй, што восень (Сурыкаў/Паўловіч)]] // Наша Ніва, 1910, №38 («Не грусти, что листья...») * [[Мінаюць дні, мінаюць ночы…|⁂ Перэклад с Шэвчэнккі (Мінаюць дні, мінаюць ночы…)]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/3|Кніжка 3]]}} * [[Ні раз людзкія чуў я зданьня…|⁂ (Ні раз людзкія чуў я зданьня…)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} == Пра аўтара == * [[Веснавая раніца]] *[[Альберту Паўловічу (Чарнышэвіч)]] * [[Альбэрту Паўловічу]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/12|№12]]}} *[[Як гляджу я на сіняе неба]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/39|№39]]}} *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Старэйшыя/А. Паўловіч|А. Паўловіч (Гарэцкі)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Сатырыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 2mnma6i5fvjtk03ivpoay3ocibe3kbf 295868 295865 2026-08-22T10:15:50Z Gleb Leo 2440 295868 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Паўловіч | Імёны =Альберт | Першая літара прозвішча =П | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН =11 лістапада 1875 | Месца нараджэння =Менск | ДС =17 сакавіка 1951 (75 гадоў) | Месца смерці =Курск | Выява =Albert Paŭłovič.jpg | Вікіпедыя =:be:Альберт Францавіч Паўловіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Альбэрт Паўловіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Albert Paŭłovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Альберт Паўловіч | Google = }} {{All works‎}} == Проза == * Скарб // «Наша Ніва», 1910, №41 == Зборнікі вершаў == * [[Снапок (Паўловіч)]] == Вершы == '''1907''' *[[Песьня (Паўловіч)|Песьня]] // «Наша Ніва», 1907, №29 *[[Шлюбнае аглашэнне (Паўловіч)|Шлюбнае аглашэнне]] // «Наша Ніва», 1907, №33 *[[Мары (Паўловіч)|Мары]] // «Наша Ніва», 1907, №36 '''1908''' *[[Каліва праўды]] // «Наша Ніва», 1908, №06 *[[Вясенняя пара]] // «Наша Ніва», 1908, №10 *[[Стары Змицер и певень]] // «Наша Ніва», 1908, №21 '''1909''' *[[Сэрцэ кроіцца ад болю (Паўловіч)]] // «Наша Ніва», 1909, №16 *[[Каму што (Паўловіч)]] // «Наша Ніва», 1909, №34 *[[10 наябра]] // «Наша Ніва», 1909, №46 '''1910''' *[[Хатка схіліўшыся, шыбы пабітые…]] // «Наша Ніва», 1910, №6 *[[Ноч на Івана Купалу]] // «Наша Ніва», 1910, №26 *[[Жаласьлівая матка і цыган]] // «Наша Ніва», 1910, №29 *[[Лыкі, не каўбасы]] // «Наша Ніва», 1910, №35 *[[С падслуханаго]] // «Наша Ніва», 1910, №39 *[[Лепей заўтра з рана!]] // «Наша Ніва», 1910, №49 * [[Смешны закон]] '''1911''' * Кісель // Наша Ніва, 1911, №33 * У фэльчара // Наша Ніва, 1911, №40 *[[Z uspaminkoŭ ab 1812 hodzie]] (1911) '''1912''' * Да скрыўджэнаго брата // Наша Ніва, 1912, №22 *[[Маладая Беларусь (альманах)/1/Мой родны край|Родны край]] // «Маладая Беларусь», сш. 1, сер. 1, 1912 '''1913''' *[[Лепшая рада]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Верэсьня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/37|№37]]}} * [[U niadzielu (Паўловіч)|U niadzielu]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/3|№3]]}} * [[Daczuszce (Паўловіч)|Daczuszce]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 7 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/5|№5]]}} * [[Na szlachu (Паўловіч)|Na szlachu]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 14 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/9-10|№9-10]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/11-12/Zmrokam|Zmrokam]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 28 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/11-12|№11-12]]}} * [[Parachwija (Паўловіч)|Parachwija]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 21 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/35|№35]]}} '''1914''' *[[Гляджу на змены у прыродзе…]] // «Віеlаrus», 1914, № 16 *[[Родныя малюнкі (Паўловіч)]] // «Віеlаrus», 1914, № 25 * [[Бацькава ўцеха]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]}} * [[Шчодрая ахвяра|Шчодрая афяра]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]}} * [[Далікатнасьць за далікатнасьць]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/6|Кніжка 6]]}} '''1916''' * [[Дзедава рада]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}} '''1917''' * [[Карты (Ластоўскі)|Паўловіч]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 20 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/15|№15 (107)]]}} * [[Запросіны (Паўловіч)|Запросіны]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 9 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/20|№20 (112)]]}} * [[Нэйтралітэт (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №23 * [[Усе роўна (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №23 * [[Шляціц у доктара (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №35 '''1918''' * [[У рэстарані (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №24 * [[На рынку (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №25 * [[За справункамі (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №29 * [[Я дачуўся, муж памер?..|⁂ (Я дачуўся, муж памер?..)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * [[Залаценька, дарагенька, мілая Катрына…|⁂ (Залаценька, дарагенька, мілая Катрына…)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} '''1919''' * [[Здагадлівая Баба]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} * [[Амбіцыя (Паўловіч)|Амбіцыя]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 1 лістапада 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]}} * [[Выбар (Паўловіч)|Выбар]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[За падаткамі]] // {{Fine|[[Беларусь (газета, Мінск)|Беларусь]]. — 30 лістапада 1919. — [[Беларусь (газета, Мінск)/1919/35|№35 (62)]]}} '''1927''' * [[Прасьцярога (Паўловіч)|Praściaroha]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Listapada 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/45|№45]]}} == Драматургія == *{{Скан|[[Васількі (Паўловіч)|Васількі]]|Васількі (1919).pdf}} (1919) == Артыкулы == * [[Вулкан (Паўловіч)|Вулкан]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]}} * [[Вадаспады (Паўловіч)|Вадаспады]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]}} * {{Скан|[[«Сялянка» В. Дуніна-Марцінкевіча на менскай сцэне]]|Паўловіч Дунін Марцінкевіч.pdf}} (1929) == Пераклады == * Мой Божэ милы (Канапніцкая/Паўловіч) // Наша Ніва, 1908, №11 * [[Паглядзі, якая хмара…]] *[[Чысты чацьвер (Сыракомля/Паўловіч)]] * [[Не бядуй, што восень (Сурыкаў/Паўловіч)]] // Наша Ніва, 1910, №38 («Не грусти, что листья...») * [[Мінаюць дні, мінаюць ночы… (Шаўчэнка/Паўловіч)|⁂ Перэклад с Шэвчэнкі (Мінаюць дні, мінаюць ночы…)]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/3|Кніжка 3]]}} * [[Ні раз людзкія чуў я зданьня…|⁂ (Ні раз людзкія чуў я зданьня…)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} == Пра аўтара == * [[Веснавая раніца]] *[[Альберту Паўловічу (Чарнышэвіч)]] * [[Альбэрту Паўловічу]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/12|№12]]}} *[[Як гляджу я на сіняе неба]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/39|№39]]}} *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Старэйшыя/А. Паўловіч|А. Паўловіч (Гарэцкі)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Сатырыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] tk6fj1i15bebu1bh1d1v34hxj2hlvtu 102 19743 295827 249595 2026-08-22T05:13:38Z Nejurist 840 /* Пра аўтара */ 295827 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Іван |Прозвішча = Луцкевіч |Варыянты імёнаў = Імя: Ян; псэўданімы: Ян Міхальчык; Нашанівец; Шчасны; Palissander Нев. |Выява = Ivan Łuckievič. Іван Луцкевіч (1915).jpg |ДН = 28 траўня (9 чэрвеня) 1881 |Месца нараджэння = Шаўлі, Ковенская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 20 жніўня 1919 (38 гадоў) |Месца смерці = Закапаны, Польшча |Апісанне = беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, публіцыст, археоляг |Іншае = |Вікіпедыя = Іван Луцкевіч |Вікіпедыя2 = Іван Луцкевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Ivan Luckievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Іван Луцкевіч |Першая літара прозвішча = Л }} == Творы == {{Усе творы‎}} * [[Мэморыя прадстаўнікоў Беларусі на ІІІ канфэрэнцыі народаў]] (разам з [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлавам Ластоўскім]]; чэрвень 1916) * [[Ай-Кітаб-Кіцёп|Ай — Кітаб — Кіцёп]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} ==Пра аўтара== * [[Iwan Łuckiewič]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} * {{Скан|[[Памяці Івана Луцкевіча (1920)|Памяці Івана Луцкевіча]]|Памяці Івана Луцкевіча ў першые ўгодкі сьмерці яго (1920).pdf}}. {{Fine|Вільня, 1920}} * ''[[Аўтар:Аляксандр Уласаў|Уласаў, А]]''. [[Успамін (Уласаў)|Успамін]] // {{Fine|[[Сын Беларуса (1924)|Сын Беларуса]]. — 20 жніўня 1924. — [[Сын Беларуса (1924)/29|№29]]}} *[[Кніга_трэцяя_—_На_ростанях#XXI|На крыжовых дарогах, раздзел XXI (Колас)]] ==Гл. таксама == * [[Антону і Івану Луцкевічам]] * [[Музэй Івана Луцкевіча (Грышкевіч)|Музэй Івана Луцкевіча]] (1924) * [[Беларускі музэй ім. Івана Луцкевіча]] {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Археолагі]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Беларуская сацыялістычная грамада]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] smu5hb0la9vysf3n9l3be4a5b8qv2nj 0 26864 295844 84210 2026-08-22T06:39:28Z Nejurist 840 295844 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Аб перакладах на беларускую мову | аўтар = Макар Краўцоў | секцыя = Публіцыстыка | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Hramadski_holas_Vilnia,_1924-1926.pdf.zip/224426-1924-22.pdf Часопіс «Грамадзкі голас», № 22 ад 24.IX.1924 г., б. 2-3] | дата = 1924 год }} {{Цэнтар|Аб перакладах на беларускую мову.|памер=140%}} {{Цэнтар|''(Культурныя заданьні).''|памер=120%}} <div style="text-align:justify; text-indent:2em;"> ::::::::::Тэму гэную мы ўжо закранывалі раз, (больш абшырна), ў іншым месцы, але дзеля важнасьці справы і ў мэтах зацікаўленьня ёю шырэйшых кругоў нашага грамадзянства зачапляем яе яшчэ раз ў конспэктыўнай форме, дакідваючы колькі новых мысьляў. </div> {{Калёнтытул|right=''Аўтор.''}} <div style="text-align:justify; text-indent:2em;"> Як ведаем, ''беларуская літэратура'', дзякуючы яе надспадзяванаму росквіту, зьяўляецца для кожнага беларускага інтэлігэнта тэй жыватворнай крыніцай, з якой ён чэрпае сілу для далейшае барацьбы за сваю мову і Народ, кожны раз як толькі душу ягоную ахопяць балючыя сумлівы адносна беларускае будучыны ў зьвязку з часовымі няўдачамі мілае ягонаму сэрцу справы. Дык краіну гэную, як ''найбольш яркае выяўленне беларускага адраджэнскага руху'', залог таго, чаго можам спадзявацца ад руху гэнага ў будучыне — трэба абкружыць старанлівейшай апекай, памагаючы, чым мага, хутчэйшаму разьвіцьцю і ўзбагачэньню беларускае літэратуры. Перш за ўсё трэба паклапаціцца аб ухіленьні поўных бракаў, якія лёгка заўважым, калі прыгледзімся бліжэй да сучаснага стану беларускае літэратуры і яе дасюлешніх дасягненьняў, Вось-жа, разглядаючы адну па аднэй ўсе яе галіны, можам гэтак, з большага, ахарактарызаваць, ''сучасны стан беларускае літэратуры: поэзія—дабры, драма—здаваляючы, проза—слабы!'' Асабліва, калі рэч ідзе аб паважнай прозе: повесьці, рамане. Праўда, апошнім часам, з „лёгкай рукі“ пана М. Гарэцкага, (напісаўшага, колькі гадоў таму назад, першую, хронолёгічна, беларускую повесьць п. н. „Дзьве душы“) беларуская літэратура ўзбагацілася некалькімі повесьцямі, якія хоць крыху запоўнілі прыкры прабел, істнаваўшы дасюль ў гэнай галіне, але гэным нельга а ніяк здаволіцца! Гэнага рашуча мала! І вось-жа тут ''пераклады'', наагул ''неабходныя'' ў кожнай літэратуры, а асабліва вялікую ды важную ролю граючыя ў культурным жыцьці пачаўшых ''адраджацца'' пасьля заняпаду народаў — павінны прыйсьці нам з падмогай! Перакладамі патрапім ў значнай меры ўхіліць анармальную „анэмію“ гэнае галіны, а новыя беларускія повесьці, якія будуць тымчасам напісаны, дакончаць справу. Сконстатаваўшы, гэткім чынам, патрэбу перакладаў, спрабуем цяпер выявіць ''што трэба перакладаць у першую чаргу'', як пайбольш патрэбнае і карыснае? ''Бяссумліўна найбольш пажаданымі былі-б гэткія творы чужацкіх аўтораў, якія апісвалі-б наш быт, нашых людцоў, беларускую старонку''. Гэткія якраз мотывы і знаходзім у творчасьці здэнацыяпалізованых прадстаўнікоў беларускіх шляхоцкіх родаў. Прадстаўнікоў гэткіх ''польская'' літэратура мае значна больш чымся ''маскоўская''. ''Спрабуем-жа цяпер зрабіць сьпіс гэных аўтораў'' і прыгодных для нас іхніх твораў, агранічваючыся да ''новай літэратуры'' (XIX век і пачатак XX). ''Пачнем агляд наш з маскоўскіх пісьменьнікаў'', ад‘значаючы навет тых з іх, якія, прынамсі, хоць у якімсь з сваіх твораў зачапляюць беларускі быт. ''Вось-жа рэкамэндуем увазе нашых перакладчыкаў гэткіх аўтораў'': 1) ''Купрын'' (повесьць „''Ваўкалакі''“ і можа яшчэ штось знайдзецца; повесьць „''Алеся''“ ўжо перакладзена); 2) ''Караленка''; затым варта пераглядзець творы: ''Аксакава, Тургенева'', ''Дастаеўскага і Горкага'', а а поэтаў — ''Лермантава (поэмы: „''Баярын Орша''“ і „''Ліцьінка''“). Вось прыблізна і ўвесь матар‘ял з расейскага боку. ''Цяпер пяройдзем да польскае {{Абмылка|літэр''а''туры:|літэратуры.}} Старэйшыя пісьменьнікі'': 1) ''A. Mickiewicz''; 2) ''J. Czeczot''; 3) ''I. Chodźko''; 4) ''A. Chodźko''; 5) ''J. Kraszewski''; 6) ''A. Odyniec''; 7) ''W. Syrokomla''; 8) ''J. {{Абмылка|Słowackl|Słowacki}}''; 9) ''H. hr. Rzewuski''; 10) ''H. Sienkiewicz'', апрача таго 11) ''J. Korzeniowski'' і 12) ''Z. Kaczkowski''. З гэных старых пісьменьнікаў ''найбольш важнымі для нас зьяўляюцца'': 1) '''A. Mickiewicz''' (поэма „''Pan Tadeusz''“; „Ballady i romanse“ і іншая дробязь; (поэма „''Dziady''“ ўжо ператлумачана); 2) '''I. Chodźko''' апавяданьні пад назовам „Obrazy i podania litewskie“; 3) '''W. Syrokomla''' (''L. Kondratowicz'') (невялікія поэмы: „''Ułas''“; „''Jan Dęboróg''“; „''Lirnik wioskowy''“ ны пекаторыя з вершаў. Цяпер пяройдзем да ''навейшых пісьменьнікаў!'' Вось яны: 1) ''E. Orzeszkowa'', 2) ''M. Rodziwiczówna'', 3) ''J. hr. Weysenhoff'', пасьля 4) H. Mniszek, 5) H. Romerowa і 6) ''H. Sprzykrówna'' і г. п. польскія аўторы, паходжаньнем з „Kresów“. '''Найбольш цэннымі для нас зьяўляюцца''' творы першых трох аўтораў, {{Абмылка|даўшых,|даўшых}} (''асабліва Orzeszkowa'') цэлы рад чыста -беларускіх па духу і зьместу повесьцяў, апавяданьняў і новэляў, стоячых адначасна і на высокім мастацкім роўні. Якраз: 1. '''E. Orzeszkowa''' (повесьці: 1) ''Nad Niemnem'', 2) ''Dziurdziowie'', 3) ''Cham'', 4) ''Niziny'', 5) ''Anastazja'', 6) ''Bene nati'', апрача таго новэлі). 2. '''M. Rodziwiczówna''' (раманы: 1) ''Byli i będą'', 2) ''Klejnot'', З) ''Pożary i zgliszcza'' і зборнікі новэляў: „''Z głuszy''“ і „''Czarny chleb''“). 3. '''J. hr. Weysenhoff''' (раман „''Puszcza''“). Творы гэных 3 аўтораў трэ‘ было-б перакласьці якнайхутчэй, у першую чаргу. Яны дасканальна папоўняць сучасны няхват повесьцяў у беларускай літэратуры, адначасна заахвочваючы беларускіх пісьменьнікаў да больш інтэнсыўвай працы над гэнай галінай. Вось болыш-менш усё тое, што можна сказаць аб чужацкіх літэратурных творах з беларускім зьместам. Адначасна, калі ўжо гутарка пайшла аб перакладах, знаходзім неабходным ад‘значыць што ў гэнай працы ''нельга спыняцца на тутака прыведзеным матар‘яле, які зьяўляецца толькі фармальна чужацкім, фактычна будучы часткай беларускай арыгінальнай літэратуры'' з пэўнымі, канешне, засьцярогамі! Апроч таго нам патрэбна сапраўды чужацкая перакладная літэратура! Архітворы сусьветнае літэратуры з ''агульналюдзкім'' зместам, асабліва сцэнічныя! Гэтак, нам трэба перакладаў: Шэксьпіра (перш за ўсё несьмяротнага „Гамлета“), Мольераўскіх камэдыяў (перакладзены ў Менску), драмаў Шыльлера, твораў скандынаўскага рэпэртуару і г. п. Патрэбны між іншым пераклады ляўрэатаў Нобаля! Пажаданы так-жа і пераклады лепшых твораў нашых бліжэйшых суседзяў Палякоў ды Маскоўцаў, а таксама і братоў-Украінцаў, якія ёсьць прыкладам для нас і люстаркам нашае будучыны. Пытаньне аб перакладах з чужацкае літэратуры можна было-б закрануць шмат шырэй, але дзеля таго, што яно не зьяўляецца гэтак ''сьпешным'', як пераклад раней названых твораў (з беларускага быту), пакуль што, агранічваемся адносна яго да гэных некалькіх увагаў, зьвяртаючыся ізноў да нашае пачатковае тэмы. '''Вось-жа да працы над перакладамі павінны брацца, хто толькі можа!''' А патрапіць гэна зрабіць, ''паколькі гутарка ідзець аб перакладах прозай, ледзь што ня кожны беларускі інтэлігэнт! Больш клопату з перакладамі вершам, якія даступны толькі некаторым, бо для гэтага неабходны, апрача, інтэлігэпцыі, поэтыцкія здольнасьці. Але адносна прозы нямашака а ніякіх адгаворак! Дык трэба пакінуць стан інэрцыі і заняцца, больш энэргічна, як дасюль, гэтай даволі прыемнай і лёгкай, а вельмі карыснай для Бацькаўшчыны, культурнай працай! Vita-brevis, ars longa! </div> {{Калёнтытул|right='''Язэп Сьвятазар.'''}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Макара Краўцова]] [[Катэгорыя:Пераклады]] [[Катэгорыя:Беларуская літаратура]] [[Катэгорыя:Творы 1924 года]] [[Катэгорыя:Грамадзкі Голас]] qlo8dpgyl3rrft4qq9rub7jmfv9tg50 102 31382 295834 194449 2026-08-22T05:49:00Z Nejurist 840 /* Творы */ 295834 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Мікалай |Прозвішча = Гогаль |Варыянты імёнаў = |Выява = N.Gogol by F.Moller (1840, Tretyakov gallery).jpg |ДН = 20 сакавіка (1 красавіка) 1809 |Месца нараджэння = м. Вялікія Сарочынцы, Палтаўская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 21 лютага (4 сакавіка) 1852 |Месца смерці = Масква, Расейская імпэрыя |Апісанне = Украінска-расейскі пісьменьнік |Іншае = |Вікіпедыя = Мікалай Гогаль |Вікіпедыя2 = Мікалай Гогаль |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Nikolai Gogol |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Мікалай Гогаль |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} * Зачараванае мейсцэ (Гогаль/Умястоўскі) // Наша Ніва, 1909, №9 * [[Апісаньне Днепра (Гогаль/Ластоўскі)|Apisańnie Dniepra]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]'' // [[Rodnyje zierniaty (1916)|Rodnyje zierniaty]] / skład. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. Wilnia: Drukarnia biełaruskaj časopisi „Homan“, 1916}} * {{Скан|[[Тарас Бульба (Гогаль/Краўцоў)|Тарас Бульба]]|Тарас Бульба (1929).pdf}} / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Макар Краўцоў|Макар Краўцоў]]''. Вільня: „Беларускае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1929}} == Гл. таксама == * [[Гогалю (Шаўчэнка)]] * Мікалай Гоголь // Наша Ніва, 1909, №12 {{PD-old}} [[Катэгорыя:Рускія аўтары]] [[Катэгорыя:Рускія паэты]] [[Катэгорыя:Рускія драматургі]] [[Катэгорыя:Рускія празаікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Праваслаўныя]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] ee3byqfusrw3gtzwumdd5yorctfvawu 295836 295834 2026-08-22T05:59:59Z Nejurist 840 /* Гл. таксама */ 295836 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Мікалай |Прозвішча = Гогаль |Варыянты імёнаў = |Выява = N.Gogol by F.Moller (1840, Tretyakov gallery).jpg |ДН = 20 сакавіка (1 красавіка) 1809 |Месца нараджэння = м. Вялікія Сарочынцы, Палтаўская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 21 лютага (4 сакавіка) 1852 |Месца смерці = Масква, Расейская імпэрыя |Апісанне = Украінска-расейскі пісьменьнік |Іншае = |Вікіпедыя = Мікалай Гогаль |Вікіпедыя2 = Мікалай Гогаль |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Nikolai Gogol |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Мікалай Гогаль |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} * Зачараванае мейсцэ (Гогаль/Умястоўскі) // Наша Ніва, 1909, №9 * [[Апісаньне Днепра (Гогаль/Ластоўскі)|Apisańnie Dniepra]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]'' // [[Rodnyje zierniaty (1916)|Rodnyje zierniaty]] / skład. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. Wilnia: Drukarnia biełaruskaj časopisi „Homan“, 1916}} * {{Скан|[[Тарас Бульба (Гогаль/Краўцоў)|Тарас Бульба]]|Тарас Бульба (1929).pdf}} / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Макар Краўцоў|Макар Краўцоў]]''. Вільня: „Беларускае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1929}} == Гл. таксама == * [[Гогалю (Шаўчэнка)]] * [[Мікалай Гоголь]] // Наша Ніва, 1909, №12 {{PD-old}} [[Катэгорыя:Рускія аўтары]] [[Катэгорыя:Рускія паэты]] [[Катэгорыя:Рускія драматургі]] [[Катэгорыя:Рускія празаікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Праваслаўныя]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] kyx5g0vspzzcx1gjhjfroi5g0gxyot3 0 64048 295866 160152 2026-08-22T10:03:52Z Gleb Leo 2440 295866 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = *** Мінаюць дні, мінаюць ночы… | аўтар = Тарас Шаўчэнка | секцыя = Верш | арыгінал = [[:s:uk:Минають дні, минають ночі|Минають дні, минають ночі]] | пераклад = | папярэдні = | наступны = | год = 1845 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Пажоўкнуў ліст… Прыгаслі вочы… (Шаўчэнка/Купала)|Пажоўкнуў ліст… Прыгаслі вочы…]] (1906) — пераклад [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]. * [[Мінаюць дні, мінаюць ночы… (Шаўчэнка/Паўловіч)|Мінаюць дні, мінаюць ночы…]] (1914) — пераклад [[Аўтар:Альберт Паўловіч|Альбэрта Паўловіча]]. * [[Мінаюць дні, мінаюць ночы… (Шаўчэнка/Бядуля)|Мінаюць дні, мінаюць ночы…]] (?) — пераклад [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрака Бядулі]]. [[Катэгорыя:Вершы Тараса Шаўчэнкі]] [[Катэгорыя:Творы 1845 года]] [[Катэгорыя:Спісы перакладаў]] 98qsso3i9jsrohy6bw53ejcan0dzunn 106 66167 295774 165405 2026-08-21T17:05:19Z Gleb Leo 2440 295774 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=Biełarus |Language=be |Volume=[[Biełarus (1913)/1913/19|№ 19]] |Author= |Translator= |Editor=[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|Antoni Byczkoŭski]] |Illustrator= |School= |Publisher=[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|Antoni Byczkoŭski]]<br />Drukarnia „Znicz“ |Address=Wilnia |Year=1913 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} cig9nb7r2qdhaps7k9no38t1bf17hko 104 80076 295756 192125 2026-08-21T14:49:09Z RAleh111 4658 295756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left='''{{larger|Hod I.}}'''|center='''{{larger|Wilnia 19 studnia 1913 hodu}}'''|right='''{{larger|№ 2.}}'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}'''|памер=400%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-4.5em"></div> {{Цэнтар|'''tydniowaja katalickaja hazeta.'''|памер=120%}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kapiejki.'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' ({{Разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|'''''Da Boha.'''''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> Boże! czamu my Taboju zabyty,<br /> Czamu hnieunu dałoniu nad nami<br /> {{gap|5em}}Trymajesz uściaż?…<br /> Hlań: my na cieli, na duszy zabity<br /> Cierpim, mauczymo wiekami<br /> {{gap|5em}}Boże ty nasz!…<br /> Naszaho hora, mou, ciszy mahiły,<br /> Naszaho bolu nia czuje nichto,<br /> {{gap|5em}}Cierpim adny.<br /> Tolki pytańniem, Bożeczka miły<br /> Skarżycca serca nasza-za szto?<br /> {{gap|5em}}Jakije winy?<br /> Ździeki, pahardy, dy kryudy wialiki,<br /> Choład, dy hoład zausiody nas ciśnie<br /> {{gap|5em}}Surowaj rukoj.<br /> Ach! kali-ż zhinie pieraślad dziki,<br /> Sounieńka doli kali nam zabliśnie,<br /> {{gap|5em}}Jakoju paroj?…<br /> {{Калёнтытул|right=''Antoni B.''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto takoje hazeta.'''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Hazetu nazywajuć szkołaj uzrosłaho czeławieka i heta szczyraja prauda. Hazeta, piszuczy ab usim szto na świeci robicca dobraho, zaachwoczywaje da dabra; piszuczy-że dzie szto dziejecca złoha, starajecca zbrydzić zło. Apracza hetaho hazeta drukuje usielakije praktycznyje rady, kab pakazać ludziam darohu, jakoj treba iści da lepszaho żyćcia. A dziela taho, szto meta naszaho żyćcia nia tolki u tym, kab nam było dobra tutaka na ziamli, — a i u tym, kab sprawiadliwymi pastupkami zasłużyć na żyćcio wiecznaje, hazeta pisze jeszcze ab Bohu, ab duszy, ab wiery. Znaczycca u dobraj hazeci pawinna być usieńka, szto czaławiek dumaje, czaho chocze, szto robie; usieńka, szto datycze jaho żyćcia haspadarki, sposabou pracy; usieńka, szto patrebna da jaho rozumu, serca, duszy. I nima, badaj, na świeci takoj reczy katora abnimała-b tak sucelna żyćcio czaławieka, jak hazeta. Nia może jaje zastupić nawat niwodzin czaławiek u świeci, bo dobraja {{Абмылка|hażeta|hazeta}}, heta jak najlepszy, najszczyrejszy pryjaciel u chaci, katory i paradzić, i nauczyć i raskaże nawiny sa świetu.</br> {{Водступ|2|em}}Praczytauszy usio, szto wyszej napisana, skażycie sami; ci hazeta patrebna dla czaławieka, ci nie? Zdajecca, szto dwuch atkazou być nia może: patrebna dla kożnaho czaławieka, a tym bolsz dla sielanina-biełarusa, bo jamu, siracini, najhorej na świeci. Może skaże chto {{Абмылка|koleczy.|koleczy,}} szto hazet szmat jość na świeci i roznyje hazety ab adnym i tym samym rozna piszuć. Na heta woś szto my {{перанос-пачатак|п=ska|к=żem}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> dgk59pydk8zcqxlja93s5q17px6hth0 0 80077 295796 295219 2026-08-21T17:42:28Z Gleb Leo 2440 295796 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 2 | безаўтара = | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/1|№ 1]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/3|№ 3]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|Antoni B]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Da Boha|Da Boha]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Krywiczanin]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Szto takoje hazeta|Szto takoje hazeta]] * ''[[Аўтар:Францішак Пяткевіч|Morkotny]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/— Lublu swajo… nie żadaju czużoha. —|— Lublu swajo… nie żadaju czużoha. —]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|R. Hałubowicz]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Hramada — wialiki czaławiek|Hramada — wialiki czaławiek]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Lubaczonak]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Snieh taje|Snieh taje]] * ''[[Аўтар:Баляслаў Пачопка|X. P. B]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Ab Małżeństwi|Ab Małżeństwi]] * [[Biełarus (1913)/1913/2/Kalendar kaścielny|Kalendar kaścielny]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Wiadomaści kaścielnyje|Wiadomaści kaścielnyje]]''' *'''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Padarożny]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Piszuć da nas/F. Prudziszcze|F. Prudziszcze]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Susied]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Piszuć da nas/W. Karpiłauka|W. Karpiłauka]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Sakolski]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Piszuć da nas/W. Żukauka|W. Żukauka]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Łucki]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Piszuć da nas/W. Wialikije Biasiedy|W. Wialikije Biasiedy]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Nasza Haspadarka|Nasza Haspadarka]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/2/Dumki|Dumki]] * [[Biełarus (1913)/1913/2/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1913/2/Żarty|Żarty]] <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} fxqvzku53d56ctnymixt8i4s2ix12mx 295797 295796 2026-08-21T17:44:51Z Gleb Leo 2440 295797 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 2 | безаўтара = | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/1|№ 1]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/3|№ 3]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|Antoni B]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Da Boha|Da Boha]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Krywiczanin]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Szto takoje hazeta|Szto takoje hazeta]] * ''[[Аўтар:Францішак Пяткевіч|Morkotny]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —|— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|R. Hałubowicz]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Hramada — wialiki czaławiek|Hramada — wialiki czaławiek]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Lubaczonak]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Snieh taje|Snieh taje]] * ''[[Аўтар:Баляслаў Пачопка|X. P. B]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Ab Małżeństwi|Ab Małżeństwi]] * [[Biełarus (1913)/1913/2/Kalendar kaścielny|Kalendar kaścielny]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Wiadomaści kaścielnyje|Wiadomaści kaścielnyje]]''' *'''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Padarożny]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Piszuć da nas/F. Prudziszcze|F. Prudziszcze]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Susied]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Piszuć da nas/W. Karpiłauka|W. Karpiłauka]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Sakolski]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Piszuć da nas/W. Żukauka|W. Żukauka]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Łucki]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Piszuć da nas/W. Wialikije Biasiedy|W. Wialikije Biasiedy]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Nasza Haspadarka|Nasza Haspadarka]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/2/Dumki|Dumki]] * [[Biełarus (1913)/1913/2/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1913/2/Żarty|Żarty]] <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} pkfst1mg8nz2y7p1ja74huzhdzxf13c 295802 295797 2026-08-21T17:47:35Z Gleb Leo 2440 295802 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 2 | безаўтара = | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/1|№ 1]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/3|№ 3]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|Antoni B]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Da Boha|Da Boha]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Krywiczanin]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Szto takoje hazeta|Szto takoje hazeta]] * ''[[Аўтар:Францішак Пяткевіч|Morkotny]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —|— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|R. Hałubowicz]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Hramada — wialiki czaławiek|Hramada — wialiki czaławiek]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Lubaczonak]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Śnieh taje|Śnieh taje]] * ''[[Аўтар:Баляслаў Пачопка|X. P. B]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Ab Małżeństwi|Ab Małżeństwi]] * [[Biełarus (1913)/1913/2/Kalendar kaścielny|Kalendar kaścielny]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Wiadomaści kaścielnyje|Wiadomaści kaścielnyje]]''' *'''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Padarożny]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Piszuć da nas/F. Prudziszcze|F. Prudziszcze]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Susied]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Piszuć da nas/W. Karpiłauka|W. Karpiłauka]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Sakolski]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Piszuć da nas/W. Żukauka|W. Żukauka]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Łucki]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2/Piszuć da nas/W. Wialikije Biasiedy|W. Wialikije Biasiedy]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Nasza Haspadarka|Nasza Haspadarka]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/2/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/2/Dumki|Dumki]] * [[Biełarus (1913)/1913/2/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1913/2/Żarty|Żarty]] <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} 3lgzgqch2kd5olfc5x50fa9ktzby5xb 102 82037 295826 196005 2026-08-21T21:12:58Z Gleb Leo 2440 295826 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Францішак |Прозвішча = Пяткевіч |Варыянты імёнаў = Псэўданімы: Morkotny, Markotny, Франук Маркотны |Выява = |ДН = 6 лютага 1899 |Месца нараджэння = Лепель, Віцебская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 8 ліпеня 1980 (81 год) |Месца смерці = Крынкі, Беластоцкае ваяводзтва, ПНР |Апісанне = беларускі нацыянальны дзеяч і лекар |Іншае = |Вікіпедыя = Францішак Пяткевіч |Вікіпедыя2 = Францішак Пяткевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Францішак Пяткевіч |Першая літара прозвішча = П }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Люблю сваё… не жадаю чужога|— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 10 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/2|№2]]}} * [[Старац (Пяткевіч)|Starec]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 8 Maja 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/19|№19]]}} {{PD-Расейская імпэрыя}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Лекары]] [[Катэгорыя:Вязні]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] myzytpbc29r50q0mqtja0sfd4iy1n02 102 93372 295842 223109 2026-08-22T06:24:23Z Nejurist 840 /* Творы */ 295842 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Ганна |Прозвішча = Саксаганская |Варыянты імёнаў = Сапр.: Ганна Неміроўская |Выява = Саксаганская Анна Абрамовна.jpg |ДН = 1870-я |Месца нараджэння = Верхнедняпроўск, Кацярынаслаўская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = пасьля жніўня 1939 |Месца смерці = СССР |Апісанне = расейская пісьменніца |Іншае = |Вікіпедыя = Ганна Саксаганская |Вікіпедыя2 = Ганна Саксаганская |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Anna Saksaganskaya |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Ганна Саксаганская |Першая літара прозвішча = С }} == Творы == {{Усе творы}} * {{Скан|[[Abrazki żyćcia (1937)|Abrazki żyćcia]]|Abrazki żyćcia (1937).pdf}} / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Мікола Шыла|M. Š]]''. Wilnia: Drukarnia „Marianum“, 1937}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Рускія аўтары]] [[Катэгорыя:Рускія празаікі]] [[Катэгорыя:Рускія драматургі]] [[Катэгорыя:Феміністы]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 107fer4omfqtnx0ho9ijth13ntqv8r9 104 127958 295783 295661 2026-08-21T17:18:04Z Gleb Leo 2440 295783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="9"/>Знимай шляпу и сяртукъ,<br /> Вѣшай, миле^яньки, на крукъ,<br /> Ты пажалуй, милы муо́й,<br /> Ў нову гора^эньку са мной, —<br /> Ў гэто ўрэмя, ў гэты часъ<br /> Мушь у Пиця^еры акъ расъ…<br /> — Гэто што ў цябе, Маша,<br /> За барынь малады?<br /> — Учуо́ра ў горадьзи была,<br /> Сирацинушку знайшла…<br /> — Гэто што у цябе, Маша,<br /> Да заплаканы глаза?<br /> — Учуо́ра къ матусцы хадьзила,<br /> Ля^ежыць матушка бальна,<br /> Я ўсплакнула ды й пашла…<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Яськевичи.}}}} {{block center/e}} <section end="9"/> <section begin="10"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|10.}} Мару́ся^енька цяжа^энька ляжала,<br /> Чуо́рнымъ шоўкамъ галуо́ўку зьвязала,<br /> Прыіе́хали тры маскали́ съ по́лку,<br /> Разьвязали Маруси галуо́ўку.<br /> Адьзинъ кажа^э: — Я Марусю люблю!<br /> Дру́ги кажа^э: — Я Марусю вазьму!<br /> Траци кажа^э: — У мяне јіе́сьць тры каніе́ на стайни,<br /> Адьзинъ коникъ, я̆^екъ лебядьзь бя^еле́ньки,<br /> Дру́ги коникъ, я̆^екъ дьзятликъ, рабеньки,<br /> Трэци коникъ, я̆^екъ вуо́рликъ, чарне́ньки,<br /> Я на дзятлику ліе́съ пя^ералячу,<br /> Я на лебядьзю моро пя^ераплыву,<br /> Я на вуо́рлику зелля дастану,<br /> Зь Марусяю надъ вѣнчыкамъ стану.<br /> Ой, Маруся — марскоё зелля^е,<br /> Ня трэба рабиць такъ буо́рздо вяселля^е.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Малево.}}}} {{block center/e}}<section end="10"/><noinclude></noinclude> p8yzcc66lfkk49an0jxbu2zu4s99zwy 0 127969 295782 295675 2026-08-21T17:17:46Z Gleb Leo 2440 295782 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 12. Ой, пасіе́ю руту мяту | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/11|11. Дьзя^ечыначка па гаю хадьзила]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/13|13. Аччыню я злоту кліе́тку]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="53" to="54" fromsection="12" tosection="12" /> ----------- {{Крыніцы}} npydrwi6faqezidm772woj7gooa8z9l 0 127981 295776 295719 2026-08-21T17:06:31Z Gleb Leo 2440 295776 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 19 | безаўтара = | год = 6 ліпеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/18|№ 18]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/20|№ 20]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 19.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[Аўтар:Баляслаў Пачопка|B. P—ko]]''. [[Biełarus (1913)/1913/19/Lubimosia|Lubimosia]] * ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Hrymot]]''. [[Biełarus (1913)/1913/19/Pahadzili|Pahadzili]] * ''[[Аўтар:Баляслаў Пачопка|B]]''. [[Biełarus (1913)/1913/19/Nieharuczyja strechi|Nieharuczyja strechi]] * [[Biełarus (1913)/1913/19/Światyje Piotr i Pawał Apostały|Światyje Piotr i Pawał Apostały]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/19/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/19/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|B. J]].'' [[Biełarus (1913)/1913/19/Piszuć da nas/M. Turhieli|M. Turhieli]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|K Razom…a]]''. [[Biełarus (1913)/1913/19/Piszuć da nas/Wioska D…|Wioska D…]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Parachwijanin]].'' [[Biełarus (1913)/1913/19/Piszuć da nas/M. Porazwo|M. Porazwo]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Fel. P—ski]]''. [[Biełarus (1913)/1913/19/Piszuć da nas/Wioska Ruszczany|Wioska Ruszczany]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/19/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna/Żarty i prykazki|Żarty i prykazki]] <pages index="Biełarus. 1913. № 19.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} qsb8176jxw7nk1b2yj4dflvusps7mdf 104 128005 295767 295744 2026-08-21T16:59:16Z Gleb Leo 2440 295767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ruszczany"/>narod — jon pracowaci szmat budzie, ale na wybiehi żadnyja rozumu ni potracić. Suchi rok — dobre, skarystaje; mokry — splaśnie rukami i naroka paśla znoŭ na wolu Bosku, usłuchowujuczysia i apowiadańnia, a lepszym bycie ludziej zahranicznych, jakby ab bajecznom koroleŭstwi, dzie reki ciakuć miodowyje… Boża, wieru, szto zaświtaje nam świetlejszaja dola… Zaświtaje, ale kab chutczej, dyk rozumno pracujmo. {{справа|''Fel. P–ski.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}''Pryp. red.:'' Drukujem biez paprawak ale nieszta nia wierycca nam, kab hetak u Ruszczanach ''okali''. Mo F. P. nia dobra ǔsłuchaǔsia. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ruszczany"/> <section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>{{larger|'''Nowaja wajna.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nia ǔspieli zhaić ranaŭ paśla wajny s Turcijaj, proci katoraj iszli drużna, jak rodnyje braty, bliska ǔsie sławianie z Bałkanskaho paŭwostrawa, dy bacz paczali jany swarycca miż saboj, bo <center>'''nie mahli zhodna padzialić</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> zawajawanaj ad turkaŭ ziamli. Ad swarki pierajszło da pahrozki, a ŭ kancy <center>'''Baǔharyja, dy Serbija i Hrecija paczali miż saboj wajnu.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wajna heta miż bratniami narodami s paczatku bytcym szancawała Boŭharyi, ale paśla telehramy paczali prynosić sprecznyje wiestki tak, szto trudna było i zhadać <center>'''kamu ruczyń, a kamu haryć,</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> ale ciapier użo wiedama dobra, szto <center>'''Baǔharyja aszukałasia,</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> bo nia uspieła jana jeszcze pabić Serbii, czaho jej wielmi zadałosia, dziela pawialiczeńnia swajho carstwa, jak <center>'''wojska Rumynii uwajszło u Baǔharyju.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ale Rumynija nia chocze praliwać krywi swajej i bratniaj, tolki widziaczy, szto <center>'''dzie dwa bjucca treci moża skarystać,</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> jana abwieściła Baŭharyi, szto nia budzie wajawać, kali taja daść jej kusok ziamli miż r. Dunajam i Czornym moram, i kali dapuścić Rumyncaŭ da supolnaj z druhimi bałkanskimi carstwami rady ab razhraniczeńni Macedonii, (ab katoruju i paczałasia heta kainoŭskaja wajna), a katoraja najskarej — szto nie dastaniecca nikomu, dy budzie niezależnym carstwam. <center>'''Baǔharja paczułasia słabawataj</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> i użo zusim pamiakezeła i zdajecca szto <center>'''skora budzie zhoda,</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> bo Baŭharyja prymić warunki zhody takije, jakije jej daduć, a Serbiju i Hreciju zmusiać da zhody Rumyncy porucz z Baŭharyjaj.</br> {{gap|1.5em}}Usia paciecha z wajny na Bałkanach u tym, szto złamali siłu turkaŭ. Albanija i Macedonija dastanuć nizależnaść i Rumynija, ni praliǔszy kapli krywi, dastanie kusok ziamli. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''USIACZYNA.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>'''Do czaho dawodzie wodka.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U paniadziełak 1-ho lipnia u Wilni ŭ sadzie Bernadynskim wiesiǔsia niejki Wasil Jaszenszkoǔ, ale spacyrujuczyje ludzi uwidzieli i pierarezali szniur dyk i uratawali żyćcio.</br> {{gap|1.5em}}Jon szczyra saznaŭsia, szto wodka prywiała jaho da hetaho, bo licza siabie jon za zmarnawnaho. <center>'''S Paryża u Wiluiu na samahodzie.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U subotu 29 czerw. pryjechaŭ u Wilniu na samachodzie (aŭtomobili) s Paryża hraf Ihn. Korwin-Mileŭski. Hetak jon u 7 dnioŭ prajechaŭ 2 tys. 300 wiorst, astanaŭlajuczysia pa darozie u szmat jakich haradóch. <center>'''Kabieta adwakat.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Moskwia u adnaho mirawoha sudździ, pry razbirańni sprawy kniazioŭ Bariatinskich, wystupała jak adwakat pani Kanowicer. — Heta jeszcze pierszaje zdareńnie u Rasiei. <center>'''Zładziei u Kaścieli.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Hetymi dniami ŭ kaściele św. Jazepa, u Kaliszy, ukrali s abraza św. Jazepa u aŭtary dźwie załatyja, wysadzanyja brylantami, karony, czatyry darahije piarścionki i załaty hadzinnik, pawieszanyje na achwiaru i załatuju puszku s <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> bhci8531on96snq943dl1jurkmkomct 104 128020 295770 295749 2026-08-21T17:03:30Z Gleb Leo 2440 295770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>aŭtara, a komunikanty wysypali na padłohu.</br> {{gap|1.5em}}Paliciji udałosia arysztawać u maszynie jechaŭszych u Warszawu dwuch złydniaŭ, pry katorych najszli bliska ŭsie kradzianyja reczy. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}40) Lacieǔ choch, razsypaǔ haroch, a hałubok ustaŭ i toj haroch pabraǔ.</br> {{gap|1.5em}}41) U kutoczku na hwazdoczku wisić sita ni rukami zwita.</br> {{gap|1.5em}}42) Brat brata honić — mała szto szyi nia złomić, a nikoli ni dahonić. <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/20|№ 20]].</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}'''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/18|№ 18]]:''' 37) Cień; 38) Kanapli, 39) Jajko. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Januk czytaja u hazecie abwiestku: „Darmowy racept ad ramatusu i ad usialakich chwarob“… Paśla pytaja:</br> {{gap|1.5em}}— Jurka, a Jurka! Jak ty dumajesz, — ci pamahajuć szto koleczy hetyja darmowyja racepty?</br> {{gap|1.5em}}— Ani-ni, Januczok! Wuń ja, jak mieŭ skułu na pajasnicy, dyk nawyrazaŭ z hazet ceły żmut hetych raceptaŭ i usie prykładaŭ: kab choć szto — ani ni pamahło! <center>'''Saǔka iz Saǔkam bałakajuć:</center> {{gap|1.5em}}— Szto ciażej — ci kul sałomy, ci kul muki?</br> {{gap|1.5em}}— Wiedama — muki.</br> {{gap|1.5em}}— A szto ciażej: ci pud sałomy ci pud muki?</br> {{gap|1.5em}}— Ni zdaryłasia sprabawać na siłu; mo pud sałomy i ciażej: wialiki achapak — płastom ci padnimisz!</br> {{gap|1.5em}}— Cha-cha… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{c|ABWIESTKI.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {|style="margin:auto; width:23.5em" |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.2px;" |Małady intelihentny biełarus, |<center>dobra</br>może</center> |- |colspan="2"; |<center>wieści rachunki; piekna pisze pa polsku i rasiejsku</center> |- |colspan="2"; style="font-size:160%;" |<center>'''Szukaje służby</center> |- |colspan="2"; |<center>może astacca ŭ kantory, abo ǔ jakim składzie za prykaszczyka.</center> |- |colspan="2"; |<center>'''Kopii świadectwaǔ i adres u redakcii hazety „BIEŁARUS“.</center> |- |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; width:23.5em" |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="font-size:108%; padding-top:1em; padding-bottom:1em;" |{{gap|1.5em}}Kupiǔba kusoczyk błahieńkaj ziamlicy pry racce, ci pry woziary, bliska kala czuhunki, dziesiacin ad 10 da 100, — bałota jakoha, ci piasku, ci chmyźniaku — aby tanna. Chacieǔba na nia użytkach zawiaści dobruju na pakaz haspadarku. Adkazy ab warunkach prosza prysłać u redakciju „Bielarusa“ dla „haspadara“. |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} <section end="Рэдактар"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса|35em|height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса|35em|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> bac21uqm0vj8w94jb8h5gz4etro8ukl 104 128021 295750 2026-08-21T12:00:57Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Идзѣ чуюць, тамъ и ночуюць. Слава гостепріимнаго человѣка привлекаетъ странствующихъ. Говорятъ и на счетъ объѣдалъ.</br> {{gap|1.5em}}И до{{subst:націск}}рюць и въ вочи порюць. Говорятъ при упрекѣ благодѣяніями.</br> {{gap|1.5em}}Ижица, дубецъ къ тэй (задницѣ) ближи...» 295750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Идзѣ чуюць, тамъ и ночуюць. Слава гостепріимнаго человѣка привлекаетъ странствующихъ. Говорятъ и на счетъ объѣдалъ.</br> {{gap|1.5em}}И до́рюць и въ вочи порюць. Говорятъ при упрекѣ благодѣяніями.</br> {{gap|1.5em}}Ижица, дубецъ къ тэй (задницѣ) ближицца. Говорятъ въ шутку обучающемуся грамотѣ.</br> {{gap|1.5em}}И за то бьюць, што не докрунувъ, и за то, што перекрунувъ. Говорятъ шуточно въ бесѣдѣ, въ случаѣ несовершенства или излишества въ какомъ либо дѣйствіи.</br> {{gap|1.5em}}И за щепку найдзешь причепку. За все можно найти придирку.</br> {{gap|1.5em}}И злосникамъ закажу. Говорятъ при какой либо сильной неудачѣ, или при клятвѣ впредь не дѣлать чего.</br> {{gap|1.5em}}И капельки (или бризочки) подобравъ. Значитъ: похожь во всѣхъ даже мелочахъ.</br> {{gap|1.5em}}И каши не хочу, и по воду не хожу. Отказъ въ сообщничествѣ въ какомъ либо интересномъ, но опасномъ дѣлѣ. Каша здѣсь и въ прямомъ знач. каша, и въ переносномъ, соучастіе.</br> {{gap|1.5em}}И концы въ воду. Говорятъ, если что пропало безъ вѣсти или если скрыто какое либо преступное дѣло.</br> {{gap|1.5em}}И конь сытъ и сѣно цѣло. Говорятъ насмѣшливо о безпечныхъ хозяевахъ, полагающихся на досмотръ слугъ.</br> {{gap|1.5em}}И кормюць, и поюць, и сцебломъ вочи колюць. Жалоба на постоянные упреки въ домашнихъ выгодахъ или благодѣяніяхъ.</br> {{gap|1.5em}}И кошка бъ горѣлку пила, коли бъ не накрыта была; и пѣтухъ бы пивъ, колибъ хто купивъ. При хорошихъ средствахъ всякъ съумѣетъ жить хорошо.</br> {{gap|1.5em}}И курицею запѣець, коли за живое кого заберець. Тоже что: якъ доробиць лихо, прорѣжуцца й зубы.</br> {{gap|1.5em}}И лапки положивъ. Говорятъ на счетъ неосновательной на что либо надежды. Слишкомъ понадѣялся.</br> {{gap|1.5em}}И лисица блины печець, коли цѣсто на сковороду цечець. При хорошихъ источникахъ, всякъ съумѣетъ жить выгодно.</br> {{gap|1.5em}}Илля надзѣлаець гнилля. Предосторожность убирать сѣно и полевой хлѣбъ съ поля до 20 іюля.</br> {{gap|1.5em}}Илля насюкавъ въ рѣку. Замѣчаніе, что послѣ 20 іюля вода становится холоднѣе.</br> {{gap|1.5em}}И магнитомъ не прицягнешь. Говорятъ, если кого нельзя склонить ничѣмъ къ расположенію.</br> {{gap|1.5em}}И мало и неудало. Говорятъ въ упрекъ работникамъ, если работа ихъ и непоспѣшна и нечисто сдѣлана.</br><noinclude></noinclude> fteyygk0zhf5sjyx2v62s5dvp2ezrzd 104 128022 295751 2026-08-21T12:11:51Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}И медзвѣдзя вучуць. Говорятъ на счетъ трудности научить непонятливаго.</br> {{gap|1.5em}}И мезенцомъ не зачепивъ. Значитъ: не сдѣлалъ ни малѣйшаго неудовольствія.</br> {{gap|1.5em}}И милое идзець за постылое. Говорятъ или при перемѣщеніи противу желанія, или пр...» 295751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}И медзвѣдзя вучуць. Говорятъ на счетъ трудности научить непонятливаго.</br> {{gap|1.5em}}И мезенцомъ не зачепивъ. Значитъ: не сдѣлалъ ни малѣйшаго неудовольствія.</br> {{gap|1.5em}}И милое идзець за постылое. Говорятъ или при перемѣщеніи противу желанія, или при забраніи имущества за долги.</br> {{gap|1.5em}}И мой бацька такій мався, и я въ его вдався. Насмѣшка надъ молодымъ человѣкомъ съ дурными наклонностями.</br> {{gap|1.5em}}И мой бацька такъ казавъ. Насмѣшка надъ говорящимъ нелѣпо.</br> {{gap|1.5em}}И мухи не забьець. Говорятъ въ одобреніе чьего либо тихаго характера.</br> {{gap|1.5em}}И мухъ не ловиць. Говорятъ на счетъ тихого или лѣниваго.</br> {{gap|1.5em}}И на дзѣвку бываець грѣхъ. Говорятъ шуточно, въ оправданіе чьего либо проступка.</br> {{gap|1.5em}}И на Машку бываець промашка. Nemo sine nevo.</br> {{gap|1.5em}}И на мулкомъ выспишся, коли спаць хочецца. Нужда и законъ измѣняетъ.</br> {{gap|1.5em}}И на піяка&#768; Богъ пошлець трояка. Говорятъ какъ упрекъ въ бѣдности, если она происходитъ отъ пьянства.</br> {{gap|1.5em}}И на старуху бываець проруха. Говорятъ шуточно въ извиненіе своей или чужой погрѣшности.</br> {{gap|1.5em}}Иная доброта хуже дуроты. Говорятъ, если кто готовъ послѣднее отдать или одолжить кому.</br> {{gap|1.5em}}И не дай и не лай. Говорятъ, если кто отказывая въ просьбѣ, дѣлаетъ выговоры по предмету просьбы.</br> {{gap|1.5em}}И неўмѣлька пѣець, коли голосу стаець. При достаткѣ всякъ живетъ безбѣдно.</br> {{gap|1.5em}}Инося Салосѣ. Говорятъ тому, кто въ досаду другимъ хвалится своими успѣхами, ухватками или умѣньемъ.</br> {{gap|1.5em}}Инося Салосѣ, да другому икаво&#768;. Говорятъ въ опроверженіе чьихъ либо глупыхъ сужденій въ такихъ критическихъ обстоятельствахъ, которыя другому перенести тяжело.</br> {{gap|1.5em}}И отсюль болячо, и оттуль горячо. Такъ выражаютъ положеніе между двумя непріятными крайностями, которыхъ избѣжать трудно.</br> {{gap|1.5em}}И отъ Бога грѣхъ, и отъ людзей смѣхъ. Говорятъ на счетъ дурного поведенія пожилыхъ людей, особенно, когда старикъ женится на молодой, или на счетъ нищенской жизни богача.</br> {{gap|1.5em}}И па&#768;ху его штобъ не было тутъ. Говорятъ, воспрещая кому входъ куда.</br><noinclude></noinclude> qmlasixy61hyyvy4vcgreu74vkjpo4n 104 128023 295752 2026-08-21T12:23:28Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}И пирогомъ не заманишь. Говорятъ болѣе шутливо, какъ бы выставляя на видъ неудовольствія, полученныя тамъ, куда приглашаютъ.</br> {{gap|1.5em}}И порошинки подобравъ. Тоже что и капельки подобравъ.</br> {{gap|1.5em}}И раковъ не хочу, а тае (задницы) не мочу. Говоря...» 295752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}И пирогомъ не заманишь. Говорятъ болѣе шутливо, какъ бы выставляя на видъ неудовольствія, полученныя тамъ, куда приглашаютъ.</br> {{gap|1.5em}}И порошинки подобравъ. Тоже что и капельки подобравъ.</br> {{gap|1.5em}}И раковъ не хочу, а тае (задницы) не мочу. Говорятъ, отвергая приглашеніе къ участію въ чемъ либо затѣйливомъ.</br> {{gap|1.5em}}И розумъ отняло. Говорятъ, при разныхъ неудачахъ, произшедшихъ отъ несмѣтливости.</br> {{gap|1.5em}}И са́духи тутъ будуць. Говорятъ, угрожая смертоноснымъ случаемъ.</br> {{gap|1.5em}}И своихъ не познаешь. Говорятъ, угрожая ударомъ.</br> {{gap|1.5em}}И слѣпому вочи продзерець. Говорятъ при употребленіи въ пищу или питье чего либо очень кислаго, или прянаго, какъ хрѣнъ.</br> {{gap|1.5em}}И слѣпъ и кепъ. Говорятъ на неосторожнаго и невнимательнаго.</br> {{gap|1.5em}}И смалюць и огнемъ палюць. Говорятъ, жалуясь на тяжкія притѣсненія и обиды.</br> {{gap|1.5em}}И смѣхъ и бѣда. Говорятъ при такомъ непріятномъ положеніи, которое невольно возбуждаетъ смѣхъ.</br> {{gap|1.5em}}И сцѣны маюць вуши. Говорятъ на счетъ лукавыхъ людей, подслушивающихъ тайный разговоръ.</br> {{gap|1.5em}}И съ того плевку дзерець. Говорятъ объ очень скупомъ или чрезмѣрно расчетливомъ человѣкѣ, который изъ ничтожной вещи старается извлечь пользу или барышь.</br> {{gap|1.5em}}И тату съ того свѣту позовешь. Угроза жестокимъ наказаніемъ.</br> {{gap|1.5em}}И то хорошо, коли лѣпшаго нема. Говорятъ при недостаткѣ лучшихъ средствъ.</br> {{gap|1.5em}}И торба повернецца, коли жидзина завернецца. Строгость заставитъ живѣе поворачиваться лѣниваго и неповоротливаго. Торба въ переносномъ смыслѣ значить толстякъ, неповоротливый, особенно женщина.</br> {{gap|1.5em}}И у веребья есць серце. Говорятъ, если раздражается малолѣтній, или низшій по состоянію, въ извиненіе ему.</br> {{gap|1.5em}}И у нѣмого языкъ прорѣжицца. Говорятъ, если невозможно вытерпѣть жестокія оскорбленія или истязанія.</br> {{gap|1.5em}}И Халимонъ танцуець, коли ему шанцуець. Насмѣшка надъ человѣкомъ, который, вышедши изъ бѣднаго положенія, зазнается.</br> {{gap|1.5em}}И шитое и по́ротое знаець. Говорятъ на счетъ пронырливаго человѣка, отъ котораго не скрываются никакія семейныя и даже сосѣднія тайны.</br> {{gap|1.5em}}Ишло брело, ѣхало погоняло. (Oximoron). Брело здѣсь берется за бредущій, бредущее существо, а погоняло за плеть, или погонщика. Говорятъ, насмѣхаясь надъ тѣмъ, который ни на что не обращаетъ вниманія.</br><noinclude></noinclude> imsgddcgqts7jbpey135f3k9aw54opd 104 128024 295753 2026-08-21T13:06:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Ишло, верцѣлося, да нивись куды подзѣлося. Говорятъ съ насмѣшкою о расточившемъ отеческое наслѣдство, или о павшемъ счастливцѣ.</br> {{gap|1.5em}}Ишовъ дорогою, да й у ямку впавъ; любивъ пригожую, да й плюгавку взявъ. Говорятъ въ насмѣшку обманувшемуся в...» 295753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Ишло, верцѣлося, да нивись куды подзѣлося. Говорятъ съ насмѣшкою о расточившемъ отеческое наслѣдство, или о павшемъ счастливцѣ.</br> {{gap|1.5em}}Ишовъ дорогою, да й у ямку впавъ; любивъ пригожую, да й плюгавку взявъ. Говорятъ въ насмѣшку обманувшемуся въ своихъ замыслахъ и вмѣсто выгодъ, которыхъ ожидалъ, потерпѣвшему убыток или нечаянную неудачу.</br> {{gap|1.5em}}Ишовъ къ намъ, пришовъ къ вамъ. Говорятъ на счетъ непостояннаго или безтолковаго</br> {{gap|1.5em}}Ишовъ, якъ не своими ногами. Упрекъ замедлившему въ пути.</br> {{gap|1.5em}}Ищи вѣтру въ полѣ. Говорятъ о напрасной и безнадежной попыткѣ отыскать по простывшимъ слѣдамъ уворованное или потерянное. <center>{{x-larger|'''K.}}</center> {{gap|1.5em}}Кабъ выхворѣвъ, выболѣвъ, што у мене выжиливъ. Проклинание за взятки, вынужденныя прижимками.</br> {{gap|1.5em}}Кабъ вѣданне, айдзѣ повалишся; валѣй бы сѣсци тамъ. Сожалѣніе о потерѣ, убыткѣ и тому подобномъ. Говорятъ такъ же при оправданіи своей или другого оплошности и неосторожности.</br> {{gap|1.5em}}Кабъ зъ духомъ бывъ, коли гето правда. Говорятъ въ опроверженіе чьихъ либо увѣреній или доводовъ.</br> {{gap|1.5em}}Кабъ на гетый родъ пришовъ зводъ. Говорится въ родѣ проклятія.</br> {{gap|1.5em}}Кабъ не дождавъ ни Петра, ни Павла, ни дробныхъ святковъ. Проклятіе.</br> {{gap|1.5em}}Кабъ не твой розумъ, да не наша хитросць, пропали бъ уси на свѣцѣ. Насмѣшка надъ тѣмъ, кто хвалится своимъ ничтожнымъ участіемъ въ совершеніи какого либо труднаго дѣла.</br> {{gap|1.5em}}Кабъ паномъ бывъ, въ маслѣ бъ купався и сырами бъ подпирався. Насмѣшка надъ завистливыми желаніями и надъ такими людьми, которые, будучи лѣнивы, строятъ воздушные замки.</br> {{gap|1.5em}}Кабъ примѣвъ, съ тымъ бы (съ испражненіемъ) зъѣвъ. Насмѣшка надъ злобою безсильнаго человѣка.</br> {{gap|1.5em}}Кабъ ракъ убрикнувъ. Шуточное, какъ бы недоброе желаніе мнимому непріятелю за легкое неудовольствіе.</br> {{gap|1.5em}}Кабъ-то бывъ человѣкъ у Бога. Говорятъ выражая чью либо ничтожность.</br> {{gap|1.5em}}Кабъ ты зь носомъ бывъ такъ. Говорятъ въ опроверженіе чьихъ либо нареканій.</br><noinclude></noinclude> smjvzomwi0r6weuopi1uf1ephtz73kx 104 128025 295754 2026-08-21T13:15:48Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Кабы воля, нашовъ бы собѣ поле. Говорятъ взятые въ рекруты.</br> {{gap|1.5em}}Кавхнувъ на тэй свѣтъ. Говорятъ шуточно при чьей либо смерти.</br> {{gap|1.5em}}Кадзило, кадзило! не одного ты уходзило. Говорятъ шуточно, слыша о чьемъ либо погребеніи.</br> {{gap|1.5em}}Кадукъ...» 295754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Кабы воля, нашовъ бы собѣ поле. Говорятъ взятые въ рекруты.</br> {{gap|1.5em}}Кавхнувъ на тэй свѣтъ. Говорятъ шуточно при чьей либо смерти.</br> {{gap|1.5em}}Кадзило, кадзило! не одного ты уходзило. Говорятъ шуточно, слыша о чьемъ либо погребеніи.</br> {{gap|1.5em}}Кадукъ его не берець. Значитъ: Живетъ безъ горя.</br> {{gap|1.5em}}Каждому свое дзиця мило. Говорятъ въ случаѣ, если другіе находятъ чьего ребенка отвратительнымъ.</br> {{gap|1.5em}}Каждому старцу по ставцу. Съ досадою говорятъ хозяйки, если семья не единовременно собирается къ столу, будучи вынуждены давать кушать каждому порознь.</br> {{gap|1.5em}}Каждый въ свой носъ дмець. Говорятъ съ неудовольствіемъ хозяева, видя между семьею несогласіе, упрямство и въ особенности непослушаніе ихъ распоряженіямъ.</br> {{gap|1.5em}}Каждый дурень своё правиць. Говорятъ недовольные разногласіемъ другихъ въ чемъ либо; или когда въ общей работѣ, не слушая распоряженія старшаго, и не соображаясь съ порядкомъ, каждый дѣлаетъ по своему.</br> {{gap|1.5em}}Каждый молодзецъ на свой образецъ. Говорятъ о различныхъ способахъ дѣйствія въ какомъ либо одномъ дѣлѣ.</br> {{gap|1.5em}}Каждый цыганъ свою кобылку хвалиць. Говорятъ насмѣшливо на счетъ пристрастнаго отзыва чьего о своихъ родныхъ или издѣліяхъ.</br> {{gap|1.5em}}Каждый гадъ чужому грошу радъ. Каждый любитъ поживиться на чужой счетъ.</br> {{gap|1.5em}}Каженъ перестаць тогды мусиць, коли своя вошь укусиць. Семейныя обстоятельства и заботы часто исправляютъ поведеніе молодого человѣка и дѣлаютъ его степеннымъ и трудолюбивымъ.</br> {{gap|1.5em}}Казало лихо, што не быць добру. Шуточное предсказаніе о наступающемъ пиршествѣ, при шумномъ распоряженіи.</br> {{gap|1.5em}}Казаная казка. Отвѣтъ на неосновательную, нѣсколько разъ повторенную просьбу.</br> {{gap|1.5em}}Казаць бы кишка волочицца. Говорятъ на счетъ неотвязнаго поклонника.</br> {{gap|1.5em}}Каинне позно ходзиць. Ошибка поздно узнается.</br> {{gap|1.5em}}Канта ёсць, да возвороту нема. Дурно сдѣланнаго не исправишь сожалѣніемъ или раскаяніемъ.</br> {{gap|1.5em}}Кантою не вернешь. Раскаяніе не возвратитъ потери.</br> {{gap|1.5em}}Камнемъ на дно канувъ. Совершенно пропалъ; отыскать трудно.</br> {{gap|1.5em}}Карай Боже тымъ до вѣку. Говорятъ въ упрекъ тому, кто недоволенъ малыми доходами, или умѣреннымъ продовольствіемъ.</br> {{gap|1.5em}}Кармазыновый, зелененькій, якъ василечикъ. Насмѣхаясь говорятъ,<noinclude></noinclude> 8h6xoz21f4bn0xspg6uwdb1px8xjytl 104 128026 295755 2026-08-21T14:26:55Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=бу|к=дзець}} чимъ отъ собакъ отмахнутца, идучи по дорози. Пошли яны дорогою, прошли двое судокъ, подняли Удовинаго сына бу̀лаву: пришли, значитца, у поганый цмокъ. Тоды енъ у ихъ, у товаришовъ своихъ, и спрашуець што ба мы, рабяты, здзѣлали?...» 295755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=бу|к=дзець}} чимъ отъ собакъ отмахнутца, идучи по дорози. Пошли яны дорогою, прошли двое судокъ, подняли Удовинаго сына бу̀лаву: пришли, значитца, у поганый цмокъ. Тоды енъ у ихъ, у товаришовъ своихъ, и спрашуець што ба мы, рабяты, здзѣлали? кажець. Нан''я''ли бъ мы сабѣ дзѣ-нибудзь хвацеру, да кабъ у боку, кабъ насъ мало хто знавъ тута! И нанимали яны сабѣ ў концы города: промижды ковалёвъ хатка была. Тамъ жила ў той хатцы бобылка, такъ яны у яѐ давай просѝтца перяночаваць судки, алибо двоя. А яна отвѣщаець: «я бъ рада васъ пусциць, дакъ моя хатка сусимъ няпригожая, малянькая!» — Да мы людзи ня пышные, и мы жъ у цябе дарма̀ ня хочемъ, а мы табѣ запло́цимъ тое, што ты у насъ запросишъ. Яна каець: будзьце сабѣ зъ Богомъ! И здаетца на ихъ ра́ду: што дасцё, то будзець и ладно! Пробыли яны судки. Отъ етой мѣсносьци, дзѣ Чудо-Юда прабываець, яны были у три вярсты. Потомъ енъ найшовъ хатку водали, кабъ Чудо-Юда не найшовъ на ихъ усёй силой, затымъ, што ихъ три бра́ты, нячистыхъ, и ёнъ не сподзѣваетца помочь ихъ, разомъ усихъ. Давъ Богъ ночь. Надзѣетца Удовинъ сынъ, што будзець Чудо-Юда ѣхаць по дорози; посылаець енъ туды, на сустрѣчу, купецкаго сына, Купецкій сынъ бярѐць съ собою свою булаву и отправляетца на калиновый мостъ на ночь. Приходзиць туды, ставъ на мосту и самъ сабѣ думаець: «што мнѣ тутъ стояць на мосту? Якъ будзець хто ѣхаць, да ўдариць, дакъ я тутольки и повалюсь. Пойду-тка я лягу подъ мостомъ подъ етымъ! Кого я буду тутъ сцярець?» А Ўдовѝнъ сынъ, яго выправивши, ня мѣець енъ сподзёжи на йго. Бяре́ць исъ собою свою збрую, булаву свою, и отправляетца за имъ услѣдъ. Приходзиць, становитца на мосту на етымъ, на калиновымъ. Етому ўремю позно ўвечари дзѣятца. Ѣдзець самый малый братъ, съ троми головами. Узъѣжжая енъ на калиновый мостъ, такъ сичасъ конь зарзавъ, хортъ забрехавъ, со́колъ защебетавъ. Енъ коня мижда вушъ якъ удариць ладоньню: «ты ча, травяный мѣхъ, зарзавъ? А ты, ча ты, песьсее мясо, забрехало? А ты, ястрябиное перье, чаго зацвилило? Тутъ немашъ ниякаго супроцивника. Ёсць супроцивникъ на продзевятомъ царсцьви, на продзесятой зямли — Удовинъ сынъ, дакъ яго сюды воронъ косци не занясѐць!» А Ўдовинъ сынъ стоючи отвѣщаець: да ня воронъ косць заносиць, а самъ добрый молодзецъ заходзиць! — «А ци ты тутъ?» — Тутъ! — «Ну, што жъ будземъ дзѣлаць: ци битца, ай миритца?» — Да не того я сюды, у свѣтъ у бѣлый, заходзивъ, кабъ миритца, а того заходзивъ, кабъ битца. — «Дми-тка жъ ты, Удовинъ сынъ, тонокъ по дорози, кабъ намъ чисто було, ничего не мѣшало!» — А Ўдовинъ сынъ отвѣщая: што ты, нячистый духъ, заставляетъ мяне дуць точокъ: у цябе три духи, а ў мяне одзинъ. Мнѣ будзець ладно и такъ, и ня дувши!... Тольки етый Чудо-Юда злѣзаець съ ко́ній, а Удовѝнъ сынъ ня пускаець яму̀ ходу. Што ящо богато зь имъ ворозкатца, — махнувъ яго булавой, такъ яго и головы доловъ — уси три! Енъ сичасъ узявъ, языки зъ головъ повыцягавъ, усчапивъ на суровое лыко, да подъ камянь. А самъ сѣвъ на яго лошадзи и погнавъ на яго собствянную хвацеру, а хорта и сокола забивъ. Енъ ба ихъ ня бивъ, дакъ боявся, што яны нячистой сили служили, дакъ якъ ба не зрадзили адзѣ-нибу̀дзь. Тоды самъ на свою хвацеру, да й лёгъ спаць. Назаўтряго, давъ Богъ дзень, приходзиць купецкій сынъ изъ сторо́жи дво́ру. Такъ Удовинъ сынъ спрашуець: ну што, братъ: жъ ты тамъ ночававъ? Можа ишовъ хто, алибо ѣхавъ хто?<noinclude></noinclude> cjlp7wxyk2vlhwru24ccidnxyomv2yg 104 128027 295757 2026-08-21T14:57:35Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «А енъ отвѣщаець: «нѣ, братъ; простоявъ цѣлную ночь на мосту и вокомъ ня звёвъ, дакъ ня видавъ, кабъ и птушка проляцѣла: ничагухтонька ня було!» Етый Удовинъ сынъ головою кивнувъ, да самъ сабѣ й кажець: «ахъ, Божа мой, Божа! занёсъ я голову на сторону! Товариш...» 295757 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>А енъ отвѣщаець: «нѣ, братъ; простоявъ цѣлную ночь на мосту и вокомъ ня звёвъ, дакъ ня видавъ, кабъ и птушка проляцѣла: ничагухтонька ня було!» Етый Удовинъ сынъ головою кивнувъ, да самъ сабѣ й кажець: «ахъ, Божа мой, Божа! занёсъ я голову на сторону! Товариши моѐ плохіе!» Дождали ночи. Посылаець ёнъ царьскаго сына; нутка, братъ: идзи-тка ты да постарайся получьчи, кабъ коло насъ людзи не смѣялись! Царьскій сынъ идзе́ць и бяре́ць свою булаву съ собой, и идзець на етое самое мѣсто. Такъ само и етый думаець сабѣ; «ето ёнъ мяне посылаець не напрасно! Мусиць, енъ мѣець якую-не́будзь надзежу, што будзець непріяцель якій-небудзь ицй али ѣхаць!» И большую енъ сабѣ мѣець заботу, объ тымъ — «чаго я пошовъ отъ отца свойго у бѣлый свѣтъ? Чаго мнѣ треба було? Коли енъ обобрався воеваць яго, нехай ба енъ одзинъ сабѣ ишовъ, воевавъ.» Ну, наконецъ поетому треба уже ховатца и сабѣ. «Подлѣзу подъ мостокъ и лягу спаць: што Богъ дасць, тое будзець!» А етый Удовѝнъ сынъ, выправивши етаго царьскаго сына, и уклавши спаць того, купецкаго сына, бярець свою булаву и отправляетца услѣдъ на тое мѣсто. Троху поноровя, позно вечаромъ, ѣдзець Чудо-Юда съ шасцьми головами. Узъѣжжаець на мостокъ, конь становитца дуба и зарзавъ, а хортъ забрехавъ, со́колъ защебетавъ. Енъ коня мижда вушъ: «ча, травяный мѣхъ, зарзавъ? А ты ча, песьеее мясо, забрехало? А ты ча, ястрябиное перье, зацвилило? Тутъ нема ниякаго супроцивника. Ёсць супроцивникъ на продзевятомъ царсцьви, на продзесятой зямли, Удовѝнъ сынъ; дакъ яго сюды воронъ косци не занясець!» А енъ отвѣщаець: ня воронъ косць заносиць, самъ добрый молодзецъ заходзиць! — «Ци ты, каець, тутъ?» — А тутъ! — «Дакъ што жъ, будземъ миритца, ци битца?» — Да, я ли того сюды заходзивъ, кабъ зъ вами, нячистая сила, миритца! Я ли того йшовъ, кабъ битца! — «А я бъ совѣтовавъ ба табѣ, Удовинъ сынъ, кабъ ты со мной помирився: табѣ бъ було во́чаньня ле́хше, а то я цябе убъю, усё ро́вно.» — А мнѣ ўсё ровно помираць! Коли помираць, дакъ помираць. Усе ’дно: смерць одна. — «Ну, якъ ты сподзѣваесься помираць, дми-тка ты напе́рво токъ!» А Ўдовѝнъ сынъ отвѣщаець: якъ я мужикъ, дакъ мнѣ по смяцьцю будзець ладно, а якъ ты нячистый духъ, у цябе шесць духовъ, дми-тка ты! У цябе одзежа даликатная, дакъ табѣ кабъ було чисто и хорошо пройци! Чудо-Юда якъ дунувъ — на дванатцаць верстъ продувъ, чищай, якъ мятлой вымявъ. Начинали яны битца. Бились яны повтора часа, Удовѝнъ сынъ шесць головъ яму̀ зрубивъ доловъ. И сичасъ, довго ня думаючи, повыцягавъ языки зь яго головъ, зачапивъ суровымъ лыкомъ да подъ камянь. А самъ садзитца на яго лошадзей и отгоняець на яго хвацеру; а хорта̀ и сокола̀ убивъ. Отправляетца къ сабѣ на хвацеру, и ложитца спаць. Назаўтряго, давъ Богъ дзень, приходзиць царьскій сынъ, и заспѣвъ Удовинаго сына ще ва посцели и гукаецы «нутка, братъ товарищъ, уставай! бо на чужей сторонѣ засыпатца етакъ не́коли. Вотъ, якъ я старяюея, дакъ цѣлную ночь не спавъ, и вокомъ ня звёвъ.» А енъ, Удовинъ сынъ, отвѣщаець: што, братъ? ты можа задремавъ якъ не́будзь, можа пропусцивъ кого? — «Што жъ ба, братъ, я жъ ба цябе побоявся, ци што? Я жъ ба сказавъ, ци хто йшовъ, ци ѣхавъ!» Такъ Удовѝнъ етый сынъ устаѐць, самъ сабѣ головой кивнувъ и гово́риць: «ахъ, Божа мой, Божа!» Больше ня ’твясцивъ яму̀ ничо́го. Проходзиць дзень: яны то прохаджувались, то отдыхали. Дождали ночи, такъ изъ вечара садзилися яны<noinclude></noinclude> jpkowxai8at6s5dv74b77jcuydv9e3m 104 128028 295758 2026-08-21T15:21:49Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-пачатак|п=ska|к=żem}}. Hazety ludzi piszuć, a ludzi bywajuć roznyje: adny spahadajuć naszamu narodu, baroniać jaho wiery, zwyczajoǔ, a druhije ciahnuć u swoj bok…</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś szto my wam, braty biełarusy, atkażem na heta: tolki taja hazeta budzie dla was najkaryśniejsza, budzie waszym szczyrym pryjacielam, katora pisze ab waszym żyćci, ab waszaj doli-niadoli, — dy usio heta pisze zrazumieł...» 295758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос-пачатак|п=ska|к=żem}}. Hazety ludzi piszuć, a ludzi bywajuć roznyje: adny spahadajuć naszamu narodu, baroniać jaho wiery, zwyczajoǔ, a druhije ciahnuć u swoj bok…</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś szto my wam, braty biełarusy, atkażem na heta: tolki taja hazeta budzie dla was najkaryśniejsza, budzie waszym szczyrym pryjacielam, katora pisze ab waszym żyćci, ab waszaj doli-niadoli, — dy usio heta pisze zrazumieła u tej mowie, jakoj haworycie u siabie — u chaci. A mo, zacikawiǔszysia hazetaj, chacieli-b dawiedacca chto heta takije, szto piszuć i drukujuć hazetu „Biełarus“?</br> {{Водступ|1.5|em}}Atkazać na heta można, dy nawat i treba, kab wy wiedali ab nas — chto my takije, dy szto nas prymusiła uziacca za heta. Chto my takije? Syny prostych sielan biełarusoǔ. Baćki padwuczyli krychu nas za miedzianyje hraszy, a dalej wuczylisia my użo sami, pakul nia wyjszli, jak każuć, „u ludzi“. Josć pamiż nami ksiandzy, wuczonyje haspadary, adwakaty, dachtary, dy ureszci takije ludzi, szto umiejuć pisać pieknyje apawiedańnia, dy pieśni. Żywuczy u horadzie, my nie zabylisia ab naszych bratoch wiaskowych, nia tolki, szto nie zabylisia, a pastanawili pajści da ich, da was, braty biełarusy, z nawukaj, z radaj. A dziela taho, szto ubaczycca s kożnym paasobku, pahawaryć s kożnym nima możnaści, paczali my wydawać hetu hazetu, kab patrapić u najdalejszyje kutoczki naszaj ziamielki, kab usiudy skarystali naszy braty z nawuki i praktyki żyćciowaj naszaj, z rad haspadarskich i usiaho druhoha, szto budziem drukawać u hazeci. A dziela taho, szto tak i wy, jak i my, wyhadawany u światoj katalickaj wiery, szto tak, jak i wy haworym pamiż saboju pa biełarusku, dyk wydajem i budziem wydawać zaǔsiahdy hazetu katalickuju u naszaj rodnaj mowi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś chto my i dziela czaho drukujecca nasza hazeta. A u kancy skażem wam woś szto: czym bolej wy budziecie czytać „Biełarusa“, czym bolej jon budzie razychodzicca pa naszych wioskach, czym bolej my budziem baczyć, szto nasza praca, naszaje sardecznaje życzeńnie lepszaj dla was doli nie prapadaje, tym bolej budziem pracawać, nie pakładajuczy ruk, kab było miż nami miensz ciomnych, hałodnych, dy takich, jak ciapier, abiadnielych bratoǔ bielarusoǔ. {{справа|''Krywiczanin.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''—Lublu swajo… nie żadaju czużoha.—|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Kazuć tyje ludzi, szto jeździać pa świeci, bytcam kraj nasz Biełaruski sumny, dy ubohi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Może heta i praǔda, szto jon sumny, dy ubohi, ale miły — bo swoj.</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja naszaje soniejka, choć mo nie tak jasna — jak zahranicaj — świecie, — i miesiaczyk, szto u pahodnuju noczku pływie pa niebi miż chmarkami, — i zoraczki, jak mihoczuć bytcam anielskije woczki…</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja wiosku Biełaruskuju u dalincy nad reczkaju. Czornyje chaty, nizkije stadołki, razwaliǔszyjesia płaty, miest sadu — biarozka, ci tapalinka…</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja nasz wiaskowy narod. Ciomny jon, ubohi, ale taki swoj, brat…</br> {{Водступ|1.5|em}}Skałaciǔsia jon, pamieszaǔsia, padzialiǔsia, — tut polski, tut litoǔski, tam rasiejski, — katalicki, prawasłaǔny — i Boh wiedaje jaki — czuć nie zabyǔsia, szto jon biełaruski… Wiedama — dobry, spakojny: u jakuju staranu pawiarnuli tam i paszoǔ. Dy chacia roznaja mowa — rozna wiera, ale u chaci, u siabie, biełarusam być nie pierastaǔ, — za heta-ż ja i lublu jaho—.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk nichaj tam, chto chocze chwale czużoje, ja lublu swajo i ni żadaju czuzoha.—</br> {{Водступ|1.5|em}}Z wioski nie pajdu nawat u horad, bo tam ciesna, pałacaǔ nie chaczu, bo mnie miła maja chatka, — a jak daść Boh padwuczusia, haspadarku papraǔlu — taj i budu-ż żonkaju, dy dzietkami, szczaśliwy aż da śmierci. — A pa śmierci — dusza da nieba, a cieła u rodnuju biełaruskuju ziamielku, bo bolsz nibdzie… a nihdzie nie chaczu, bo mnie budzie nudna… {{справа|''Morkotny.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Hramada — wialiki czaławiek.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}„Hramada wialiki czaławiek“, — kazali naszy dziady i pradziady; każem i my toje samaje, ale robim inaksz. Pahladzicie u naszy wioski, zaścienki i chutary — usiudy, dzie tolki ludzi spatykajucca nima zhody, nima jednaści, nima zrazumieńnia taho, szto tolki ahulnymi siłami, hramadoj iduczy, my możem dabicca lepszaho żyćcia, wybicca z biady, dy biednaty. Hetak było i ǔ naszych bratoǔ pa plemiani — Czechaǔ, kali u nich nia<noinclude></noinclude> n3lv7ogwtug7n6hqx7cn3u7k0w99nr3 295759 295758 2026-08-21T15:23:57Z RAleh111 4658 295759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос-пачатак|п=ska|к=żem}}. Hazety ludzi piszuć, a ludzi bywajuć roznyje: adny spahadajuć naszamu narodu, baroniać jaho wiery, zwyczajoǔ, a druhije ciahnuć u swoj bok…</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś szto my wam, braty biełarusy, atkażem na heta: tolki taja hazeta budzie dla was najkaryśniejsza, budzie waszym szczyrym pryjacielam, katora pisze ab waszym żyćci, ab waszaj doli-niadoli, — dy usio heta pisze zrazumieła u tej mowie, jakoj haworycie u siabie — u chaci. A mo, zacikawiǔszysia hazetaj, chacieli-b dawiedacca chto heta takije, szto piszuć i drukujuć hazetu „Biełarus“?</br> {{Водступ|1.5|em}}Atkazać na heta można, dy nawat i treba, kab wy wiedali ab nas — chto my takije, dy szto nas prymusiła uziacca za heta. Chto my takije? Syny prostych sielan biełarusoǔ. Baćki padwuczyli krychu nas za miedzianyje hraszy, a dalej wuczylisia my użo sami, pakul nia wyjszli, jak każuć, „u ludzi“. Josć pamiż nami ksiandzy, wuczonyje haspadary, adwakaty, dachtary, dy ureszci takije ludzi, szto umiejuć pisać pieknyje apawiedańnia, dy pieśni. Żywuczy u horadzie, my nie zabylisia ab naszych bratoch wiaskowych, nia tolki, szto nie zabylisia, a pastanawili pajści da ich, da was, braty biełarusy, z nawukaj, z radaj. A dziela taho, szto ubaczycca s kożnym paasobku, pahawaryć s kożnym nima możnaści, paczali my wydawać hetu hazetu, kab patrapić u najdalejszyje kutoczki naszaj ziamielki, kab usiudy skarystali naszy braty z nawuki i praktyki żyćciowaj naszaj, z rad haspadarskich i usiaho druhoha, szto budziem drukawać u hazeci. A dziela taho, szto tak i wy, jak i my, wyhadawany u światoj katalickaj wiery, szto tak, jak i wy haworym pamiż saboju pa biełarusku, dyk wydajem i budziem wydawać zaǔsiahdy hazetu katalickuju u naszaj rodnaj mowi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś chto my i dziela czaho drukujecca nasza hazeta. A u kancy skażem wam woś szto: czym bolej wy budziecie czytać „Biełarusa“, czym bolej jon budzie razychodzicca pa naszych wioskach, czym bolej my budziem baczyć, szto nasza praca, naszaje sardecznaje życzeńnie lepszaj dla was doli nie prapadaje, tym bolej budziem pracawać, nie pakładajuczy ruk, kab było miż nami miensz ciomnych, hałodnych, dy takich, jak ciapier, abiadnielych bratoǔ bielarusoǔ. {{справа|''Krywiczanin.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''—Lublu swajo… nie żadaju czużoha.—|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Kazuć tyje ludzi, szto jeździać pa świeci, bytcam kraj nasz Biełaruski sumny, dy ubohi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Może heta i praǔda, szto jon sumny, dy ubohi, ale miły — bo swoj.</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja naszaje soniejka, choć mo nie tak jasna — jak zahranicaj — świecie, — i miesiaczyk, szto u pahodnuju noczku pływie pa niebi miż chmarkami, — i zoraczki, jak mihoczuć bytcam anielskije woczki…</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja wiosku Biełaruskuju u dalincy nad reczkaju. Czornyje chaty, nizkije stadołki, razwaliǔszyjesia płaty, miest sadu — biarozka, ci tapalinka…</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja nasz wiaskowy narod. Ciomny jon, ubohi, ale taki swoj, brat…</br> {{Водступ|1.5|em}}Skałaciǔsia jon, pamieszaǔsia, padzialiǔsia, — tut polski, tut litoǔski, tam rasiejski, — katalicki, prawasłaǔny — i Boh wiedaje jaki — czuć nie zabyǔsia, szto jon biełaruski… Wiedama — dobry, spakojny: u jakuju staranu pawiarnuli tam i paszoǔ. Dy chacia roznaja mowa — rozna wiera, ale u chaci, u siabie, biełarusam być nie pierastaǔ, — za heta-ż ja i lublu jaho—.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk nichaj tam, chto chocze chwale czużoje, ja lublu swajo i ni żadaju czuzoha.—</br> {{Водступ|1.5|em}}Z wioski nie pajdu nawat u horad, bo tam ciesna, pałacaǔ nie chaczu, bo mnie miła maja chatka, — a jak daść Boh padwuczusia, haspadarku papraǔlu — taj i budu-ż żonkaju, dy dzietkami, szczaśliwy aż da śmierci. — A pa śmierci — dusza da nieba, a cieła u rodnuju biełaruskuju ziamielku, bo bolsz nibdzie… a nihdzie nie chaczu, bo mnie budzie nudna… {{справа|''Morkotny.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Hramada — wialiki czaławiek.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}„Hramada wialiki czaławiek“, — kazali naszy dziady i pradziady; każem i my toje samaje, ale robim inaksz. Pahladzicie u naszy wioski, zaścienki i chutary — usiudy, dzie tolki ludzi spatykajucca nima zhody, nima jednaści, nima zrazumieńnia taho, szto tolki ahulnymi siłami, hramadoj iduczy, my możem dabicca lepszaho żyćcia, wybicca z biady, dy biednaty. Hetak było i ǔ naszych bratoǔ pa plemiani — Czechaǔ, kali u nich nia<noinclude></noinclude> kplhkcew8439h21uz74pxfepa25n2oh 295760 295759 2026-08-21T15:24:45Z RAleh111 4658 295760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос-пачатак|п=ska|к=żem}}. Hazety ludzi piszuć, a ludzi bywajuć roznyje: adny spahadajuć naszamu narodu, baroniać jaho wiery, zwyczajoǔ, a druhije ciahnuć u swoj bok…</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś szto my wam, braty biełarusy, atkażem na heta: tolki taja hazeta budzie dla was najkaryśniejsza, budzie waszym szczyrym pryjacielam, katora pisze ab waszym żyćci, ab waszaj doli-niadoli, — dy usio heta pisze zrazumieła u tej mowie, jakoj haworycie u siabie — u chaci. A mo, zacikawiǔszysia hazetaj, chacieli-b dawiedacca chto heta takije, szto piszuć i drukujuć hazetu „Biełarus“?</br> {{Водступ|1.5|em}}Atkazać na heta można, dy nawat i treba, kab wy wiedali ab nas — chto my takije, dy szto nas prymusiła uziacca za heta. Chto my takije? Syny prostych sielan biełarusoǔ. Baćki padwuczyli krychu nas za miedzianyje hraszy, a dalej wuczylisia my użo sami, pakul nia wyjszli, jak każuć, „u ludzi“. Josć pamiż nami ksiandzy, wuczonyje haspadary, adwakaty, dachtary, dy ureszci takije ludzi, szto umiejuć pisać pieknyje apawiedańnia, dy pieśni. Żywuczy u horadzie, my nie zabylisia ab naszych bratoch wiaskowych, nia tolki, szto nie zabylisia, a pastanawili pajści da ich, da was, braty biełarusy, z nawukaj, z radaj. A dziela taho, szto ubaczycca s kożnym paasobku, pahawaryć s kożnym nima możnaści, paczali my wydawać hetu hazetu, kab patrapić u najdalejszyje kutoczki naszaj ziamielki, kab usiudy skarystali naszy braty z nawuki i praktyki żyćciowaj naszaj, z rad haspadarskich i usiaho druhoha, szto budziem drukawać u hazeci. A dziela taho, szto tak i wy, jak i my, wyhadawany u światoj katalickaj wiery, szto tak, jak i wy haworym pamiż saboju pa biełarusku, dyk wydajem i budziem wydawać zaǔsiahdy hazetu katalickuju u naszaj rodnaj mowi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś chto my i dziela czaho drukujecca nasza hazeta. A u kancy skażem wam woś szto: czym bolej wy budziecie czytać „Biełarusa“, czym bolej jon budzie razychodzicca pa naszych wioskach, czym bolej my budziem baczyć, szto nasza praca, naszaje sardecznaje życzeńnie lepszaj dla was doli nie prapadaje, tym bolej budziem pracawać, nie pakładajuczy ruk, kab było miż nami miensz ciomnych, hałodnych, dy takich, jak ciapier, abiadnielych bratoǔ bielarusoǔ. {{справа|''Krywiczanin.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''—Lublu swajo… nie żadaju czużoha.—|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Kazuć tyje ludzi, szto jeździać pa świeci, bytcam kraj nasz Biełaruski sumny, dy ubohi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Może heta i praǔda, szto jon sumny, dy ubohi, ale miły — bo swoj.</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja naszaje soniejka, choć mo nie tak jasna — jak zahranicaj — świecie, — i miesiaczyk, szto u pahodnuju noczku pływie pa niebi miż chmarkami, — i zoraczki, jak mihoczuć bytcam anielskije woczki…</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja wiosku Biełaruskuju u dalincy nad reczkaju. Czornyje chaty, nizkije stadołki, razwaliǔszyjesia płaty, miest sadu — biarozka, ci tapalinka…</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja nasz wiaskowy narod. Ciomny jon, ubohi, ale taki swoj, brat…</br> {{Водступ|1.5|em}}Skałaciǔsia jon, pamieszaǔsia, padzialiǔsia, — tut polski, tut litoǔski, tam rasiejski, — katalicki, prawasłaǔny — i Boh wiedaje jaki — czuć nie zabyǔsia, szto jon biełaruski… Wiedama — dobry, spakojny: u jakuju staranu pawiarnuli tam i paszoǔ. Dy chacia roznaja mowa — rozna wiera, ale u chaci, u siabie, biełarusam być nie pierastaǔ, — za heta-ż ja i lublu jaho—.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk nichaj tam, chto chocze chwale czużoje, ja lublu swajo i ni żadaju czuzoha.—</br> {{Водступ|1.5|em}}Z wioski nie pajdu nawat u horad, bo tam ciesna, pałacaǔ nie chaczu, bo mnie miła maja chatka, — a jak daść Boh padwuczusia, haspadarku papraǔlu — taj i budu-ż żonkaju, dy dzietkami, szczaśliwy aż da śmierci. — A pa śmierci — dusza da nieba, a cieła u rodnuju biełaruskuju ziamielku, bo bolsz nibdzie… a nihdzie nie chaczu, bo mnie budzie nudna… {{справа|''Morkotny.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Hramada — wialiki czaławiek.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}„Hramada wialiki czaławiek“, — kazali naszy dziady i pradziady; każem i my toje samaje, ale robim inaksz. Pahladzicie u naszy wioski, zaścienki i chutary — usiudy, dzie tolki ludzi spatykajucca nima zhody, nima jednaści, nima zrazumieńnia taho, szto tolki ahulnymi siłami, hramadoj iduczy, my możem dabicca lepszaho żyćcia, wybicca z biady, dy biednaty. Hetak było i ǔ naszych bratoǔ pa plemiani — Czechaǔ, kali u nich nia<noinclude></noinclude> i8mofuxn26rsazyx13ancnp265r0ysu 295766 295760 2026-08-21T16:54:02Z RAleh111 4658 295766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос-канец|п=ska|к=żem}}. Hazety ludzi piszuć, a ludzi bywajuć roznyje: adny spahadajuć naszamu narodu, baroniać jaho wiery, zwyczajou, a druhije ciahnuć u swoj bok…</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś szto my wam, braty biełarusy, atkażem na heta: tolki taja hazeta budzie dla was najkaryśniejsza, budzie waszym szczyrym pryjacielam, katora pisze ab waszym żyćci, ab waszaj doli-niadoli, — dy usio heta pisze zrazumieła u tej mowie, jakoj haworycie u siabie — u chaci. A mo, zacikawiuszysia hazetaj, chacieli-b dawiedacca chto heta takije, szto piszuć i drukujuć hazetu „Biełarus“?</br> {{Водступ|1.5|em}}Atkazać na heta można, dy nawat i treba, kab wy wiedali ab nas — chto my takije, dy szto nas prymusiła uziacca za heta. Chto my takije? Syny prostych sielan biełarusou. Baćki padwuczyli krychu nas za miedzianyje hraszy, a dalej wuczylisia my użo sami, pakul nia wyjszli, jak każuć, „u ludzi“. Josć pamiż nami ksiandzy, wuczonyje haspadary, adwakaty, dachtary, dy ureszci takije ludzi, szto umiejuć pisać pieknyje apawiedańnia, dy pieśni. Żywuczy u horadzie, my nie zabylisia ab naszych bratoch wiaskowych, nia tolki, szto nie zabylisia, a pastanawili pajści da ich, da was, braty biełarusy, z nawukaj, z radaj. A dziela taho, szto ubaczycca s kożnym paasobku, pahawaryć s kożnym nima możnaści, paczali my wydawać hetu hazetu, kab patrapić u najdalejszyje kutoczki naszaj ziamielki, kab usiudy skarystali naszy braty z nawuki i praktyki żyćciowaj naszaj, z rad haspadarskich i usiaho druhoha, szto budziem drukawać u hazeci. A dziela taho, szto tak i wy, jak i my, wyhadawany u światoj katalickaj wiery, szto tak, jak i wy haworym pamiż saboju pa biełarusku, dyk wydajem i budziem wydawać zausiahdy hazetu katalickuju u naszaj rodnaj mowi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś chto my i dziela czaho drukujecca nasza hazeta. A u kancy skażem wam woś szto: czym bolej wy budziecie czytać „Biełarusa“, czym bolej jon budzie razychodzicca pa naszych wioskach, czym bolej my budziem baczyć, szto nasza praca, naszaje sardecznaje życzeńnie lepszaj dla was doli nie prapadaje, tym bolej budziem pracawać, nie pakładajuczy ruk, kab było miż nami miensz ciomnych, hałodnych, dy takich, jak ciapier, abiadnielych bratoǔ bielarusou. {{справа|''Krywiczanin.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''—Lublu swajo… nie żadaju czużoha.—|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Kazuć tyje ludzi, szto jeździać pa świeci, bytcam kraj nasz Biełaruski sumny, dy ubohi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Może heta i prauda, szto jon sumny, dy ubohi, ale miły — bo swoj.</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja naszaje soniejka, choć mo nie tak jasna — jak zahranicaj — świecie, — i miesiaczyk, szto u pahodnuju noczku pływie pa niebi miż chmarkami, — i zoraczki, jak mihoczuć bytcam anielskije woczki…</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja wiosku Biełaruskuju u dalincy nad reczkaju. Czornyje chaty, nizkije stadołki, razwaliǔszyjesia płaty, miest sadu — biarozka, ci tapalinka…</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja nasz wiaskowy narod. Ciomny jon, ubohi, ale taki swoj, brat…</br> {{Водступ|1.5|em}}Skałaciusia jon, pamieszausia, padzialiusia, — tut polski, tut litouski, tam rasiejski, — katalicki, prawasłauny — i Boh wiedaje jaki — czuć nie zabyusia, szto jon biełaruski… Wiedama — dobry, spakojny: u jakuju staranu pawiarnuli tam i paszou. Dy chacia roznaja mowa — rozna wiera, ale u chaci, u siabie, biełarusam być nie pierastau, — za heta-ż ja i lublu jaho—.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk nichaj tam, chto chocze chwale czużoje, ja lublu swajo i ni żadaju czuzoha.—</br> {{Водступ|1.5|em}}Z wioski nie pajdu nawat u horad, bo tam ciesna, pałacaǔ nie chaczu, bo mnie miła maja chatka, — a jak daść Boh padwuczusia, haspadarku papraulu — taj i budu-ż żonkaju, dy dzietkami, szczaśliwy aż da śmierci. — A pa śmierci — dusza da nieba, a cieła u rodnuju biełaruskuju ziamielku, bo bolsz nibdzie… a nihdzie nie chaczu, bo mnie budzie nudna… {{справа|''Morkotny.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Hramada — wialiki czaławiek.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}„Hramada wialiki czaławiek“, — kazali naszy dziady i pradziady; każem i my toje samaje, ale robim inaksz. Pahladzicie u naszy wioski, zaścienki i chutary — usiudy, dzie tolki ludzi spatykajucca nima zhody, nima jednaści, nima zrazumieńnia taho, szto tolki ahulnymi siłami, hramadoj iduczy, my możem dabicca lepszaho żyćcia, wybicca z biady, dy biednaty. Hetak było i u naszych bratou pa plemiani — Czechau, kali u nich nia<noinclude></noinclude> 3ekvc6w83vb2qh4f2kldzxqqqc0p9ht 295794 295766 2026-08-21T17:38:50Z Gleb Leo 2440 295794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос-канец|п=ska|к=żem}}. Hazety ludzi piszuć, a ludzi bywajuć roznyje: adny spahadajuć naszamu narodu, baroniać jaho wiery, zwyczajou, a druhije ciahnuć u swoj bok…</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś szto my wam, braty biełarusy, atkażem na heta: tolki taja hazeta budzie dla was najkaryśniejsza, budzie waszym szczyrym pryjacielam, katora pisze ab waszym żyćci, ab waszaj doli-niadoli, — dy usio heta pisze zrazumieła u tej mowie, jakoj haworycie u siabie — u chaci. A mo, zacikawiuszysia hazetaj, chacieli-b dawiedacca chto heta takije, szto piszuć i drukujuć hazetu „Biełarus“?</br> {{Водступ|1.5|em}}Atkazać na heta można, dy nawat i treba, kab wy wiedali ab nas — chto my takije, dy szto nas prymusiła uziacca za heta. Chto my takije? Syny prostych sielan biełarusou. Baćki padwuczyli krychu nas za miedzianyje hraszy, a dalej wuczylisia my użo sami, pakul nia wyjszli, jak każuć, „u ludzi“. Josć pamiż nami ksiandzy, wuczonyje haspadary, adwakaty, dachtary, dy ureszci takije ludzi, szto umiejuć pisać pieknyje apawiedańnia, dy pieśni. Żywuczy u horadzie, my nie zabylisia ab naszych bratoch wiaskowych, nia tolki, szto nie zabylisia, a pastanawili pajści da ich, da was, braty biełarusy, z nawukaj, z radaj. A dziela taho, szto ubaczycca s kożnym paasobku, pahawaryć s kożnym nima możnaści, paczali my wydawać hetu hazetu, kab patrapić u najdalejszyje kutoczki naszaj ziamielki, kab usiudy skarystali naszy braty z nawuki i praktyki żyćciowaj naszaj, z rad haspadarskich i usiaho druhoha, szto budziem drukawać u hazeci. A dziela taho, szto tak i wy, jak i my, wyhadawany u światoj katalickaj wiery, szto tak, jak i wy haworym pamiż saboju pa biełarusku, dyk wydajem i budziem wydawać zausiahdy hazetu katalickuju u naszaj rodnaj mowi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś chto my i dziela czaho drukujecca nasza hazeta. A u kancy skażem wam woś szto: czym bolej wy budziecie czytać „Biełarusa“, czym bolej jon budzie razychodzicca pa naszych wioskach, czym bolej my budziem baczyć, szto nasza praca, naszaje sardecznaje życzeńnie lepszaj dla was doli nie prapadaje, tym bolej budziem pracawać, nie pakładajuczy ruk, kab było miż nami miensz ciomnych, hałodnych, dy takich, jak ciapier, abiadnielych bratoǔ bielarusou. {{справа|''Krywiczanin.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Lublu"/>{{c|'''—Lublu swajo… nie żadaju czużoha.—|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Kazuć tyje ludzi, szto jeździać pa świeci, bytcam kraj nasz Biełaruski sumny, dy ubohi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Może heta i prauda, szto jon sumny, dy ubohi, ale miły — bo swoj.</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja naszaje soniejka, choć mo nie tak jasna — jak zahranicaj — świecie, — i miesiaczyk, szto u pahodnuju noczku pływie pa niebi miż chmarkami, — i zoraczki, jak mihoczuć bytcam anielskije woczki…</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja wiosku Biełaruskuju u dalincy nad reczkaju. Czornyje chaty, nizkije stadołki, razwaliǔszyjesia płaty, miest sadu — biarozka, ci tapalinka…</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja nasz wiaskowy narod. Ciomny jon, ubohi, ale taki swoj, brat…</br> {{Водступ|1.5|em}}Skałaciusia jon, pamieszausia, padzialiusia, — tut polski, tut litouski, tam rasiejski, — katalicki, prawasłauny — i Boh wiedaje jaki — czuć nie zabyusia, szto jon biełaruski… Wiedama — dobry, spakojny: u jakuju staranu pawiarnuli tam i paszou. Dy chacia roznaja mowa — rozna wiera, ale u chaci, u siabie, biełarusam być nie pierastau, — za heta-ż ja i lublu jaho—.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk nichaj tam, chto chocze chwale czużoje, ja lublu swajo i ni żadaju czuzoha.—</br> {{Водступ|1.5|em}}Z wioski nie pajdu nawat u horad, bo tam ciesna, pałacaǔ nie chaczu, bo mnie miła maja chatka, — a jak daść Boh padwuczusia, haspadarku papraulu — taj i budu-ż żonkaju, dy dzietkami, szczaśliwy aż da śmierci. — A pa śmierci — dusza da nieba, a cieła u rodnuju biełaruskuju ziamielku, bo bolsz nibdzie… a nihdzie nie chaczu, bo mnie budzie nudna… {{справа|''Morkotny.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Lublu"/> <section begin="Hramada"/>{{c|'''Hramada — wialiki czaławiek.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}„Hramada wialiki czaławiek“, — kazali naszy dziady i pradziady; każem i my toje samaje, ale robim inaksz. Pahladzicie u naszy wioski, zaścienki i chutary — usiudy, dzie tolki ludzi spatykajucca nima zhody, nima jednaści, nima zrazumieńnia taho, szto tolki ahulnymi siłami, hramadoj iduczy, my możem dabicca lepszaho żyćcia, wybicca z biady, dy biednaty. Hetak było i u naszych bratou pa plemiani — Czechau, kali u nich nia <section end="Hramada"/><noinclude></noinclude> hsd6yb96s8erqygu18wwg14geqcsmfz 104 128029 295761 2026-08-21T15:39:15Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «какъ простыя сельскія дѣвицы, не зная различія цвѣтовъ, ихъ описываютъ; а также въ насмѣшку тѣмъ, которые чрезъ чуръ расхваливаютъ предметъ, совершенно не зная его.</br> {{Водступ|2|em}}Карта хмѣль любиць. Говорятъ шутливо при игрѣ въ карты.</br> {{Водступ|2|em}}Ка...» 295761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>какъ простыя сельскія дѣвицы, не зная различія цвѣтовъ, ихъ описываютъ; а также въ насмѣшку тѣмъ, которые чрезъ чуръ расхваливаютъ предметъ, совершенно не зная его.</br> {{Водступ|2|em}}Карта хмѣль любиць. Говорятъ шутливо при игрѣ въ карты.</br> {{Водступ|2|em}}Карточки, якъ ма́селцо, а мошоночка хоць выкруць. Насмѣшка. Значитъ: Карты заманчивы, а опустошаютъ карманъ.</br> {{Водступ|2|em}}Карты крупное письмо. Говорятъ шуточно, если кто не скоро разсматриваетъ свою игру.</br> {{Водступ|2|em}}Каша — разгониха наша. Говорятъ при сельскихъ обѣдахъ, обыкновенно оканчивающихся кашей.</br> {{Водступ|2|em}}Кашель тугій, да къ ему приставъ другій. Говорятъ шуточно, если кто при кашлѣ трахнетъ.</br> {{Водступ|2|em}}Кашу масломъ не сопсуешь. Говорится во многихъ случаяхъ, гдѣ нужно или пособіе, или угожденіе, или подарокъ, или привѣтливость, или покровительство.</br> {{Водступ|2|em}}Каюся, да за тое жь хватаюся. Говорятъ въ упрекъ обѣщающимъ исправиться, но не исправляющимся.</br> {{Водступ|2|em}}Квитаный довгъ. Взаимный платежь зломъ за зло.</br> {{Водступ|2|em}}Квита, пане Микита. Говорятъ шуточно послѣ какого либо расчета или при отмщеніи.</br> {{Водступ|2|em}}Квитъ твоей милосци. Говорятъ послѣ отмщенія.</br> {{Водступ|2|em}}Кепики строиць. Шутить надъ кѣмъ или дурачить кого.</br> {{Водступ|2|em}}Кепско въ Минску, пыни Коржаневскій. Пословица напоминаетъ что-то историческое, особенно пораженіе Поляковъ въ Минскѣ. Нынѣ употребляется въ шуточномъ смыслѣ при неудачахъ, проигрышѣ въ картахъ, или по судопроизводству, или при полученіи наказанія.</br> {{Водступ|2|em}}Кепско, коли не лепско. Шуточное неодобреніе какой либо работы.</br> {{Водступ|2|em}}Кепско коло Витэпска, а въ Воршѣ еще горши. Пословица, напоминающая объ историческихъ военныхъ обстоятельствахъ, случившихся въ этихъ городахъ. Нынѣ говорится насмѣшливо на счетъ неудачь въ нѣсколькихъ предпріятіяхъ или попыткахъ.</br> {{Водступ|2|em}}Кепско, пыни Григорій; што далѣй, то горій. Говорятъ съ шуточнымъ и даже насмѣшливымъ сожалѣніемъ о неудачныхъ обстоятельствахъ и неловкихъ попыткахъ поправиться. Пословица историческая и кажется указываетъ на Григорія Загорскаго, который извѣстенъ въ монашествѣ подъ именемъ Германа II Уніатскаго Полоцкаго Архіепископа.</br> {{Водступ|2|em}}Кепство кепствонисъ terciae declinationis. Пословица, употребляемая знающими латинскій языкъ. Глупость надъ глупостью.</br> {{Водступ|2|em}}Кепъ, дурень, блазенъ, три штуки разомъ. Пріятельская брань за какую либо непріятную выходку въ бесѣдѣ.</br><noinclude></noinclude> kqdv1ujiknyoheaq1rqx9nd3cakrllz 104 128030 295762 2026-08-21T15:56:40Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Кивомъ ничого не зробишь, хиба кіемъ. Гдѣ не слушаютъ напоминаній, тамъ нужно употребить строгость.</br> {{Водступ|2|em}}Кинувши живое, шукаць мертваго. Извѣстное всегда лучше неизвѣстнаго.</br> {{Водступ|2|em}}Кинь хлѣбъ-соль позадзи, найдзешь впере...» 295762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Кивомъ ничого не зробишь, хиба кіемъ. Гдѣ не слушаютъ напоминаній, тамъ нужно употребить строгость.</br> {{Водступ|2|em}}Кинувши живое, шукаць мертваго. Извѣстное всегда лучше неизвѣстнаго.</br> {{Водступ|2|em}}Кинь хлѣбъ-соль позадзи, найдзешь впередзи. Угощеніе не пропадаетъ.</br> {{Водступ|2|em}}Киселева ѣда, до порогу хода. Говорятъ шуточно вообще о плохой пищѣ.</br> {{Водступ|2|em}}Кисло въ тэй (т. е. задницѣ) здѣлавъ. Насмѣшка надъ неудавшимся мщеніемъ.</br> {{Водступ|2|em}}Кислое, прѣсное вороци вмѣсто. Говорятъ шуточно, означая неразборчивость въ предлагаемыхъ яствахъ, а также о смѣшеніи безъ разбора разныхъ предметовъ.</br> {{Водступ|2|em}}Кишки въ головѣ. Говорятъ на безпамятливаго или того, который судитъ о чемъ безтолково.</br> {{Водступ|2|em}}Кишки порваць треба. Говорятъ, выражая причину необыкновеннаго смѣха.</br> {{Водступ|2|em}}Кіемъ головы не достанешь. Говорятъ насмѣшливо о гордомъ.</br> {{Водступ|2|em}}Кій на кій; а хлѣбъ на хлѣбъ не вадзиць. Говорятъ шуточно отказывающемуся отъ питья водки послѣ закуски.</br> {{Водступ|2|em}}Кланяйся, дурню! бо твой панъ. Насмѣшка надъ глупымъ гордецомъ. Дурню есть и дательный и звательный падежь.</br> {{Водступ|2|em}}Кланяйся шапкою, да й папкою. Совѣтъ просьбу въ интересномъ дѣлѣ подкрѣплятъ угощеніемъ или подаркомъ.</br> {{Водступ|2|em}}Клёпки одной въ головѣ не стаець. Говорятъ о малоразсудительномъ.</br> {{Водступ|2|em}}Клинки подбиваюць. Говорятъ, предостерегая отъ такихъ людей, которые лукавыми внушеніями настраиваютъ на зло.</br> {{Водступ|2|em}}Клинъ клиномъ выгоняюць. Говорятъ, убѣждая выпить на похмѣлье.</br> {{Водступ|2|em}}Клюй курка крупки. Говорятъ, напоминая о взяткахъ.</br> {{Водступ|2|em}}Кобыла голову откусиць. Говорятъ, пугая мальчика, надѣвающаго на свою голову женскій головной уборъ.</br> {{Водступ|2|em}}Кобыла жеребемъ, а жеребе хвостомъ. Говорятъ съ досадою на дѣтей, или служителей, которые, не исполняя сами приказанія отца или хозяина, передаютъ таковое для исполненія другому.</br> {{Водступ|2|em}}Кобыла здыхаець, а траву хопаець. Говорятъ насмѣшливо о человѣкѣ, который при старости завистливъ и скупъ до того, что съ обидою другихъ копитъ добро.</br> {{Водступ|2|em}}Кобылля матка нико&#768;ли не здыхаець. Говорятъ въ томъ отношеніи, что въ хозяйскомъ домѣ одна кобылица скоро замѣняетъ другую.</br> {{Водступ|2|em}}Коваль на то клещи куець, штобъ рукъ не попечь. Говорятъ во многихъ случаяхъ, когда разсуждаютъ о предусмотрительныхъ средствахъ.</br><noinclude></noinclude> 7to7kem25urcz0kybubg3c9e5ijbstq 104 128031 295763 2026-08-21T16:10:47Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Ковнеръ широкій, а пяты голы. Насмѣшка надъ окольною шляхтою.</br> {{gap|2em}}Кого Богъ злучиць, нихто не разлучиць.</br> {{gap|2em}}Кого Богъ любиць, тому и церпѣнне даець. Говорятъ, убѣждая другихъ терпѣливо переносить гоненіе или несчастіе.</br> {{gap|2em}}Каждый пе...» 295763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />&#768;</noinclude> {{gap|2em}}Ковнеръ широкій, а пяты голы. Насмѣшка надъ окольною шляхтою.</br> {{gap|2em}}Кого Богъ злучиць, нихто не разлучиць.</br> {{gap|2em}}Кого Богъ любиць, тому и церпѣнне даець. Говорятъ, убѣждая другихъ терпѣливо переносить гоненіе или несчастіе.</br> {{gap|2em}}Каждый передъ Богомъ. Говорятъ въ утѣшеніе бѣдствующему или въ защищеніе несчастнаго, презираемаго другими.</br> {{gap|2em}}Коза вовку даромъ не скачець. Насмѣшка надъ вѣтреными и легковѣрными или намекъ, что вѣтреность къ добру не ведетъ.</br> {{gap|2em}}Козиное племя. Насмѣшливое названіе дѣвицъ.</br> {{gap|2em}}Козы не статокъ, а дзѣвки не людзи. Говорятъ для юмора на счетъ дѣвицъ.</br> {{gap|2em}}Коли бацька рыбалка, дакъ и дзѣтки глѣдзяць въ воду. Родомъ куры хохлаты.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ дасць, дакъ и въ вокно подасць. Говорятъ противъ лишнихъ заботъ и суетъ.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ захочець кого покараць, напередъ розумъ отнимець. Человѣкъ попадается въ несчастіе большею частью чрезъ свое неблагоразуміе.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ не попусциць, свиння не укусиць. Говорятъ язвительно на угрозы чьи либо.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ помилуець, то й человѣка пошлець. Говорятъ при нечаянной помощи въ бѣдѣ.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ помилуець, то й царь пожалуець. За Богомъ молитва и за царемъ служба не пропадаетъ.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ пристанець, дакъ и хлѣба не станець, или: дакъ и гетого не станець. Пристанець кажется здѣсь значитъ перестанетъ ниспосылать. Говорятъ при чьей либо жалобѣ на недостатокъ.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ судзиць, ни якій чортъ не разгудзиць. Говорятъ при возраженіяхъ какимъ либо намѣреніямъ, особенно въ дѣлѣ сватовства.</br> {{gap|2em}}Коли будзешь усе вѣдаць, скоро соста́ріншся. Говорятъ не кстати любопытнымъ.</br> {{gap|2em}}Колибъ воронне надъ тобою кракало! Проклинаніе, если говорятъ на кого: ты укравъ, или за украденную вещь.</br> {{gap|2em}}Колибъ знаццё, што у кумы пицце, и самъ бы пошовъ и дзѣтокъ бы повевъ. Говорятъ насмѣшливо на счетъ того, кто оказываетъ сожалѣніе, что онъ по незнанію лишился какихъ либо выгодъ.</br> {{gap|2em}}Колибъ мѣвъ силу и за лужею нашовъ бы ниву. Выражается невозможность сдѣлать то, что другіе настоятельно совѣтуютъ.</br> {{gap|2em}}Колибъ не вгавъ, усе бъ правда была. Говорятъ шуточно, чтобъ скомпрометировать разскащика.</br><noinclude></noinclude> l72nc4okihaedtv8l4rkrmw29w7iv8b 295764 295763 2026-08-21T16:11:01Z RAleh111 4658 295764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Ковнеръ широкій, а пяты голы. Насмѣшка надъ окольною шляхтою.</br> {{gap|2em}}Кого Богъ злучиць, нихто не разлучиць.</br> {{gap|2em}}Кого Богъ любиць, тому и церпѣнне даець. Говорятъ, убѣждая другихъ терпѣливо переносить гоненіе или несчастіе.</br> {{gap|2em}}Каждый передъ Богомъ. Говорятъ въ утѣшеніе бѣдствующему или въ защищеніе несчастнаго, презираемаго другими.</br> {{gap|2em}}Коза вовку даромъ не скачець. Насмѣшка надъ вѣтреными и легковѣрными или намекъ, что вѣтреность къ добру не ведетъ.</br> {{gap|2em}}Козиное племя. Насмѣшливое названіе дѣвицъ.</br> {{gap|2em}}Козы не статокъ, а дзѣвки не людзи. Говорятъ для юмора на счетъ дѣвицъ.</br> {{gap|2em}}Коли бацька рыбалка, дакъ и дзѣтки глѣдзяць въ воду. Родомъ куры хохлаты.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ дасць, дакъ и въ вокно подасць. Говорятъ противъ лишнихъ заботъ и суетъ.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ захочець кого покараць, напередъ розумъ отнимець. Человѣкъ попадается въ несчастіе большею частью чрезъ свое неблагоразуміе.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ не попусциць, свиння не укусиць. Говорятъ язвительно на угрозы чьи либо.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ помилуець, то й человѣка пошлець. Говорятъ при нечаянной помощи въ бѣдѣ.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ помилуець, то й царь пожалуець. За Богомъ молитва и за царемъ служба не пропадаетъ.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ пристанець, дакъ и хлѣба не станець, или: дакъ и гетого не станець. Пристанець кажется здѣсь значитъ перестанетъ ниспосылать. Говорятъ при чьей либо жалобѣ на недостатокъ.</br> {{gap|2em}}Коли Богъ судзиць, ни якій чортъ не разгудзиць. Говорятъ при возраженіяхъ какимъ либо намѣреніямъ, особенно въ дѣлѣ сватовства.</br> {{gap|2em}}Коли будзешь усе вѣдаць, скоро соста́ріншся. Говорятъ не кстати любопытнымъ.</br> {{gap|2em}}Колибъ воронне надъ тобою кракало! Проклинаніе, если говорятъ на кого: ты укравъ, или за украденную вещь.</br> {{gap|2em}}Колибъ знаццё, што у кумы пицце, и самъ бы пошовъ и дзѣтокъ бы повевъ. Говорятъ насмѣшливо на счетъ того, кто оказываетъ сожалѣніе, что онъ по незнанію лишился какихъ либо выгодъ.</br> {{gap|2em}}Колибъ мѣвъ силу и за лужею нашовъ бы ниву. Выражается невозможность сдѣлать то, что другіе настоятельно совѣтуютъ.</br> {{gap|2em}}Колибъ не вгавъ, усе бъ правда была. Говорятъ шуточно, чтобъ скомпрометировать разскащика.</br><noinclude></noinclude> 44bsjqlyeivffve54knhwvq7az37h23 104 128032 295765 2026-08-21T16:49:57Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «było narodnaj świadomaści, dy i u druhich nam blizkich narodau. Ale jak tolki tyje narody zrazumieli kim jany josć, jak tolki paczuli, szto jany usie braty adnej ziamli, paczali złuczacca, dy razam raić, jak ahulnymi siłami — hramadoj uziacca za toje, kab paprawić swajo i harotnaje, i hresznaje żyćcio — usio pajszło inaczej. U skorym czasie naładziłasia haspadarka u ich, zjawilisia ludzi nawuki, katoryje nia czuralisia biednaj chaty sielanin...» 295765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>było narodnaj świadomaści, dy i u druhich nam blizkich narodau. Ale jak tolki tyje narody zrazumieli kim jany josć, jak tolki paczuli, szto jany usie braty adnej ziamli, paczali złuczacca, dy razam raić, jak ahulnymi siłami — hramadoj uziacca za toje, kab paprawić swajo i harotnaje, i hresznaje żyćcio — usio pajszło inaczej. U skorym czasie naładziłasia haspadarka u ich, zjawilisia ludzi nawuki, katoryje nia czuralisia biednaj chaty sielanina, a naadwarot iszli u hetyje chaty, niasuczy radu i słowa szczyraje, dy rodnaje. I u nas szto hodu tysiaczy chłopcau sielanskich kanczaje nawuki, a dzie jany? Ci niasuć jany pamocz swaim bratom? ci balejuć jany duszoj za jaho harotnaje żyćcio? ci baczym my ich tam dzie patrebna świetłaja rada? Nie! A czamu? Tamu szto u nas nima świadomaści taho czyje my syny, jakich baćkou? Kożny chłopiec z naszaj biełaruskaj wioski, jak wyjdzie u ludzi, narowić stacca panam, adraczysia swajho rodu-plemieni, swaich baćkou, swaich bratou. Woś taja pryczyna, czamu nasz narod biadnieje.</br> {{gap|1.5em}}Kab nam lahczej, lepiej żyłosia, treba ahulnymi siłami, hramadoj pracawać, kab najpiersz usie biełarusy trymalisia rodna mowy, zwyczajau i wiery, kab nia było pamiż nami bolej zdradnikau swajmu rodnamu; paśla treba nam biełarusam brać swaje sprawy u swaje ruki, heta znaczyć zakładać chaurusy roznyje, kab toje, szto my swajej pracaj zdabudziem, było naszym, a nia iszło u czuży kiszeń.</br> {{gap|1.5em}}My żywiem najbolsz z ziamli, dy praz ciemnatu, nie wiedajem, jak uziać dobry dachod z ziamli; woś, kab usio heta wiedać treba zakładać sielska-haspadarskije krużki, pad kirunkam ludziej światlejszych s pamiż siabie. Zbiracca, radzić, czytać hazety i hetak mała-pamału dojdziecie, szto i jak treba zrabić, jak uzharać, jak uhnaić, jak pasiejać i kudy pradać, kab była sabie, a nie pierakupszczykam karyść. Pasla, złażyuszysia hramadaj, treba atkryć kramu chaurusnuju, s katora) by usie swaje kuplali i dachodam dzialilisia, a nie atdawali toj dachod u czuży kiszeń, na usim pierapłaczywajuczy. Kali hetak drużna paczniom rabić, usie jak braty, jak adzin czaławiek, to chutka nasz kraj aczniecca i wykuje sabie lepszuju dolu. {{справа|''R. Hałubowicz.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <center>{{x-larger|'''Snieh taje.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Chałodny śnieżny dzień. Apirajuczysia na małoha unuka, idzie, zakruciuszysia u łachmany, staraja kabiecina. Cieła jaje dryżyć ad choładu, siniejuczyje wusny szepczuć malitwy, a krywawymi, śloznymi waczmi pilna uhledajecca jana u dal — na darohu.</br> {{gap|1.5em}}Czas ad czasu unuk, padymajuczy da hary hałouku, ścicha adzywajecca: „babula, jeści!“ Babula, hładziuczy jasnuju hałouku unuka, tolki ciazka uzdychaje i idzie, idzie…</br> {{gap|1.5em}}Na sustreczu wichram lacić parka sytych, rosłych koniej. U szyrokim malawanym wazku, zakutauszysia u ciopłaje, darahoje futra, siadzić padarożny… Strymałasia staraja kabiecina: staić, siwaja haława jaje trasiecca, dryżaczyje ruki wyciahiwajucca na pierad i sipły, baluczy stohn wyrywajecca z nabaleuszych starych hrudziej: „ratunku! jeści! Nie dla mianie jeści, nie: nad małym zżalcisia!“. Razszalelyje koni małankaj mihajuć pierad waczmi biedakou í hinuć u dali…</br> {{gap|1.5em}}Chałodny śnieżny dzień. Apirajuczysia na małoha unuka, staić, zakruciuszysia u łachmany, staraja kabiecina. Cieła jaje dryżyć ad choładu, siniejuczyje wusny szepczuć malitwy, s krywawych waczej na ziamlu chałodnuju kapajuć i kapajuć haraczyje ślozy, a śniech pad nimi taje i taje… {{справа|''Lubaczonak.{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{c|'''Ab Małżeństwi.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}U ewanhelii jość mowa ab tym, jak Pan Jezus byu u Kanie na wiasielli i tam pieramianiu wadu u wino. Szczaśliwy byli maładyje, szto na ich wiasielli byu Pan Jezus, Matka Boża, i Apastoły. Chacieli-b wy, chacieu-by i ja, kab i na waszych wiasiellach byu Pan Jezus u niawidzimy sposab praz swaju łasku, ale na nieszczaście, redka bywajeć Pan Jezus na ich, bo ludzi sami nie puskajuć Jaho da siabie, a nawat wyhaniajuć. I ciż możyć być heta? Pryhlańcisia naszym wiasiellam, pryhlańcisia, jak maładyje pryspasablajucca da hetaha sakramentu, a tady sami wy skażycie: „Niczoha dziunaha, szto nima u siamiejcy błahasławienstwa, bo ad paczatku da kanca nie było z nimi Chrystusa“. Dyk pryhledzimsia, braty, czaho niedastaje naszym wiasiellam, kab na nich moh być Chrystus.<noinclude></noinclude> q0088xqsw091xv6kwh48eh53smic1i1 295801 295765 2026-08-21T17:47:21Z Gleb Leo 2440 295801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Hramada"/>było narodnaj świadomaści, dy i u druhich nam blizkich narodau. Ale jak tolki tyje narody zrazumieli kim jany josć, jak tolki paczuli, szto jany usie braty adnej ziamli, paczali złuczacca, dy razam raić, jak ahulnymi siłami — hramadoj uziacca za toje, kab paprawić swajo i harotnaje, i hresznaje żyćcio — usio pajszło inaczej. U skorym czasie naładziłasia haspadarka u ich, zjawilisia ludzi nawuki, katoryje nia czuralisia biednaj chaty sielanina, a naadwarot iszli u hetyje chaty, niasuczy radu i słowa szczyraje, dy rodnaje. I u nas szto hodu tysiaczy chłopcau sielanskich kanczaje nawuki, a dzie jany? Ci niasuć jany pamocz swaim bratom? ci balejuć jany duszoj za jaho harotnaje żyćcio? ci baczym my ich tam dzie patrebna świetłaja rada? Nie! A czamu? Tamu szto u nas nima świadomaści taho czyje my syny, jakich baćkou? Kożny chłopiec z naszaj biełaruskaj wioski, jak wyjdzie u ludzi, narowić stacca panam, adraczysia swajho rodu-plemieni, swaich baćkou, swaich bratou. Woś taja pryczyna, czamu nasz narod biadnieje.</br> {{gap|1.5em}}Kab nam lahczej, lepiej żyłosia, treba ahulnymi siłami, hramadoj pracawać, kab najpiersz usie biełarusy trymalisia rodna mowy, zwyczajau i wiery, kab nia było pamiż nami bolej zdradnikau swajmu rodnamu; paśla treba nam biełarusam brać swaje sprawy u swaje ruki, heta znaczyć zakładać chaurusy roznyje, kab toje, szto my swajej pracaj zdabudziem, było naszym, a nia iszło u czuży kiszeń.</br> {{gap|1.5em}}My żywiem najbolsz z ziamli, dy praz ciemnatu, nie wiedajem, jak uziać dobry dachod z ziamli; woś, kab usio heta wiedać treba zakładać sielska-haspadarskije krużki, pad kirunkam ludziej światlejszych s pamiż siabie. Zbiracca, radzić, czytać hazety i hetak mała-pamału dojdziecie, szto i jak treba zrabić, jak uzharać, jak uhnaić, jak pasiejać i kudy pradać, kab była sabie, a nie pierakupszczykam karyść. Pasla, złażyuszysia hramadaj, treba atkryć kramu chaurusnuju, s katora) by usie swaje kuplali i dachodam dzialilisia, a nie atdawali toj dachod u czuży kiszeń, na usim pierapłaczywajuczy. Kali hetak drużna paczniom rabić, usie jak braty, jak adzin czaławiek, to chutka nasz kraj aczniecca i wykuje sabie lepszuju dolu. {{справа|''R. Hałubowicz.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hramada"/> <section begin="Śnieh"/><center>{{x-larger|'''Snieh taje.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Chałodny śnieżny dzień. Apirajuczysia na małoha unuka, idzie, zakruciuszysia u łachmany, staraja kabiecina. Cieła jaje dryżyć ad choładu, siniejuczyje wusny szepczuć malitwy, a krywawymi, śloznymi waczmi pilna uhledajecca jana u dal — na darohu.</br> {{gap|1.5em}}Czas ad czasu unuk, padymajuczy da hary hałouku, ścicha adzywajecca: „babula, jeści!“ Babula, hładziuczy jasnuju hałouku unuka, tolki ciazka uzdychaje i idzie, idzie…</br> {{gap|1.5em}}Na sustreczu wichram lacić parka sytych, rosłych koniej. U szyrokim malawanym wazku, zakutauszysia u ciopłaje, darahoje futra, siadzić padarożny… Strymałasia staraja kabiecina: staić, siwaja haława jaje trasiecca, dryżaczyje ruki wyciahiwajucca na pierad i sipły, baluczy stohn wyrywajecca z nabaleuszych starych hrudziej: „ratunku! jeści! Nie dla mianie jeści, nie: nad małym zżalcisia!“. Razszalelyje koni małankaj mihajuć pierad waczmi biedakou í hinuć u dali…</br> {{gap|1.5em}}Chałodny śnieżny dzień. Apirajuczysia na małoha unuka, staić, zakruciuszysia u łachmany, staraja kabiecina. Cieła jaje dryżyć ad choładu, siniejuczyje wusny szepczuć malitwy, s krywawych waczej na ziamlu chałodnuju kapajuć i kapajuć haraczyje ślozy, a śniech pad nimi taje i taje… {{справа|''Lubaczonak.{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <section end="Śnieh"/> <section begin="Ab"/>{{c|'''Ab Małżeństwi.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}U ewanhelii jość mowa ab tym, jak Pan Jezus byu u Kanie na wiasielli i tam pieramianiu wadu u wino. Szczaśliwy byli maładyje, szto na ich wiasielli byu Pan Jezus, Matka Boża, i Apastoły. Chacieli-b wy, chacieu-by i ja, kab i na waszych wiasiellach byu Pan Jezus u niawidzimy sposab praz swaju łasku, ale na nieszczaście, redka bywajeć Pan Jezus na ich, bo ludzi sami nie puskajuć Jaho da siabie, a nawat wyhaniajuć. I ciż możyć być heta? Pryhlańcisia naszym wiasiellam, pryhlańcisia, jak maładyje pryspasablajucca da hetaha sakramentu, a tady sami wy skażycie: „Niczoha dziunaha, szto nima u siamiejcy błahasławienstwa, bo ad paczatku da kanca nie było z nimi Chrystusa“. Dyk pryhledzimsia, braty, czaho niedastaje naszym wiasiellam, kab na nich moh być Chrystus. <section end="Ab"/><noinclude></noinclude> t050kest40gje5nn39e27t4qxt5skuo 0 128033 295768 2026-08-21T17:00:43Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Wioska Ruszczany | безаўтара = | год = 6 ліпеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/19/Piszuć da nas/M. Porazwo|M. Porazwo]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/19/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages...» 295768 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wioska Ruszczany | безаўтара = | год = 6 ліпеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/19/Piszuć da nas/M. Porazwo|M. Porazwo]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/19/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 19.pdf" from="6" to="7" fromsection="Ruszczany" tosection="Ruszczany" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wioska Ruszczany}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Рушчаны]] 2vi9fzwk2dlcorkbs424qqs53dfqxxj 0 128034 295769 2026-08-21T17:01:54Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 6 ліпеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/19/Piszuć da nas/Wioska Ruszczany|Wioska Ruszczany]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages inde...» 295769 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 6 ліпеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/19/Piszuć da nas/Wioska Ruszczany|Wioska Ruszczany]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 19.pdf" from="7" to="7" fromsection="Wiestki" tosection="Wiestki" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wiestki z zahranicy}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Другая Балканская вайна]] hyyoi61ycf7ktahfky2helu6ahwbbku 0 128035 295771 2026-08-21T17:03:40Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 6 ліпеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/19/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus....» 295771 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 6 ліпеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/19/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 19.pdf" from="7" to="8" fromsection="Usiaczyna" tosection="Usiaczyna" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Usiaczyna}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] if54kcbcchb9h857uvo1y58kjsrdj84 0 128036 295772 2026-08-21T17:04:25Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Zahadki | безаўтара = | год = 6 ліпеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna|Usiaczyna]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna/Żarty i prykazki|Żarty i prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 1...» 295772 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Zahadki | безаўтара = | год = 6 ліпеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna|Usiaczyna]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna/Żarty i prykazki|Żarty i prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 19.pdf" from="8" to="8" fromsection="Zahadki" tosection="Zahadki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Загадкі]] trxyus1wew4wu3xt9p2cm8c8onxzxv1 0 128037 295773 2026-08-21T17:05:08Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Żarty i prykazki | безаўтара = | год = 6 ліпеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Жарты | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 19.pdf" from="8" to="8" fromsection="Żarty" tosection="Żarty"...» 295773 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Żarty i prykazki | безаўтара = | год = 6 ліпеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Жарты | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/19/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 19.pdf" from="8" to="8" fromsection="Żarty" tosection="Żarty" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Анекдоты]] lu3fyml2taddrmd1u7b4t59mrycrcoz 14 128038 295777 2026-08-21T17:07:13Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя|Другая Балканская вайна|Другая Балканская вайна}} [[Катэгорыя:Балканскія войны]]» 295777 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя|Другая Балканская вайна|Другая Балканская вайна}} [[Катэгорыя:Балканскія войны]] 14o0ae07yslok021qs1n3yan0uafh41 104 128039 295778 2026-08-21T17:12:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Колибъ не зубы да не губы, и душа бъ вонъ выскочила. Насмѣшка надъ отрыгающимся непріятно или зѣвающимъ невѣжливо.</br> {{gap|2em}}Колибъ не плѣшь, и голо бъ не было&#768;. Говорятъ насмѣшливо на счетъ того, кто представляетъ смѣшныя чего либо причины.</br> {{gap...» 295778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Колибъ не зубы да не губы, и душа бъ вонъ выскочила. Насмѣшка надъ отрыгающимся непріятно или зѣвающимъ невѣжливо.</br> {{gap|2em}}Колибъ не плѣшь, и голо бъ не было&#768;. Говорятъ насмѣшливо на счетъ того, кто представляетъ смѣшныя чего либо причины.</br> {{gap|2em}}Колибъ то твое слово да Богу въ вуши. Говорятъ съ радостью тому, кто предрекаетъ что либо доброе.</br> {{gap|2em}}Коли (нитка) ведзецца, дакъ и на щепку прядзецца. Говорятъ, завидуя успѣхамъ другихъ или насмѣхаясь надъ употребляющимъ къ чему плохія средства.</br> {{gap|2em}}Коли весною запѣець удодъ, тогды сѣй бобъ. Хозяйственное замѣчаніе. Но служитъ часто наставленіемъ молодымъ не терять открывающихся средствъ къ чему либо.</br> {{gap|2em}}Коли въ дзѣжѣ подходъ, дакъ и въ печи ростъ. Говорятъ переносно, означая, что при усильныхъ стараніяхъ или средствахъ, успѣхъ вѣренъ.</br> {{gap|2em}}Коли годъ сухій, купляй пчолку; а коли мокрый — коровку. Хозяйственное замѣчаніе.</br> {{gap|2em}}Коли голо, дакъ и плѣшь. Выражается неосновательность доказывающаго что либо. Эта пословица имѣетъ иное направленіе нежели сказанная выше. Колибъ не плѣшь, и голо бъ не было.</br> {{gap|2em}}Коли горе, нагорюецца; коли добре, накрасуецца. Говорятъ на счетъ судьбы дѣвицы, вступающей въ бракъ.</br> {{gap|2em}}Коли господарь въ корчмѣ скачець, то господарка въ дворѣ плачець. Отъ хозяина зависитъ хорошій и худой порядокъ въ хозяйствѣ.</br> {{gap|2em}}Коли грибно, дакъ и хлѣбно. Замѣчаніе хозяйственное. Дожди способствуютъ къ растенію грибовъ, равно какъ и къ урожаю хлѣба.</br> {{gap|2em}}Коли дало зробиць, дасць и зъѣсць. Хозяйственное замѣчаніе. Лѣтніе жары, способствующіе къ выгодной уборкѣ сѣна, предвѣщаютъ суровость зимы и великій расходъ на кормъ.</br> {{gap|2em}}Коли дочка абузница, то матка вѣдзьма. Дурной примѣръ родителей весьма заразителенъ для дѣтей.</br> {{gap|2em}}Коли другъ, дак и любочка. Говорятъ при упрашиваньи.</br> {{gap|2em}}Колижь бы я што коли, кому якое; а то я николи никому ничого. Дакъ за штожь мнѣ тое? Оправданіе крестьянина, когда его хотятъ наказать.</br> {{gap|2em}}Коли есць хлѣбъ да вода, нѣту голода&#768;. Говорятъ при извиненіи хозяина скуднымъ пріемомъ, или при упрекахъ работника за сухой хлѣбъ.</br> {{gap|2em}}Коли забьешь бобра, не будзешь мѣць добра. Пословица старинная, напоминающая времена, когда бобры водились въ Бѣлоруси и когда за убіеніе бобра на чужой землѣ заводились сильные процессы. Забиць бобра значитъ проиграть дѣло.</br><noinclude></noinclude> fr29ti5jpydw5r25c16vpa829u5qmf8 104 128040 295779 2026-08-21T17:15:44Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="19"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|19.}} Гнала Кася стадо коній,<br /> Купалася ў синюмъ моры,<br /> Охъ, люли, палюли,<br /> Купалася ў синюмъ моры.<br /> Ишоў Яся^енька съ касьцёла,<br /> Заня́ў коники да дво́ра.<br /> Охъ, люли, палюли и т. д.<ref>Припѣвъ — послѣ каждаго дву...» 295779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="19"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|19.}} Гнала Кася стадо коній,<br /> Купалася ў синюмъ моры,<br /> Охъ, люли, палюли,<br /> Купалася ў синюмъ моры.<br /> Ишоў Яся^енька съ касьцёла,<br /> Заня́ў коники да дво́ра.<br /> Охъ, люли, палюли и т. д.<ref>Припѣвъ — послѣ каждаго двустишія.</ref><br /> Проша, Ясько, не займаци, —<br /> Я табіе́ дам два таля́ры, (2)<br /> Адьзинъ новы, други́ стары.<br /> Проша, Ясько, ня ся^ерчаци,<br /> Ка мніе́ на́ нӑчъ прыяжджаци,<br /> Капъ паткоўки ни зьвиніе́ли,<br /> Кабъ рубашка ни шамрыэ́ла, (2)<br /> Кабъ мамаша ня ўслыша́ла, (2)<br /> Ды й бацюшцы ня ўказала…<br /> По́куль бацюшко ачнуўся,<br /> Ясь ў акошачко ўвинуўся.<br /> И камора атваро́на,<br /> Пасціе́ль бѣла пасьця^елёна, (2)<br /> И Кася^ечка палажо́на.<br /> — Аставайся, Кася, здро́ва,<br /> Я кава́ля^еръ, а ты ўдо́ва!<br /> — Ня такія^е пабывали,<br /> Мяне ўдо́вай ни назвали,<br /> А назвали Кася^ечкаю,<br /> Харошаю дьзіе́вачкаю.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Гусаки.}}}} {{block center/e}}<section end="19"/><noinclude></noinclude> 8fcabihe6pq24igx1qpt01979rc4aih 0 128041 295780 2026-08-21T17:16:31Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 19. Гнала Кася стадо коній | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/18|18. Ой, борамъ, борамъ, барави́наю]] | наступны = Бѣлорусскія народны...» 295780 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 19. Гнала Кася стадо коній | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/18|18. Ой, борамъ, борамъ, барави́наю]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/20|20. Да и туо́й мніе́ ни да ду́шы]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="61" to="61" fromsection="19" tosection="19" /> ronrlnofhmvllohqi0xkjuk4r55nbvx 295781 295780 2026-08-21T17:17:07Z Gleb Leo 2440 295781 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 19. Гнала Кася стадо коній | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/18|18. Ой, борамъ, борамъ, барави́наю]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/20|20. Да и туо́й мніе́ ни да ду́шы]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="61" to="61" fromsection="19" tosection="19" /> ----------- {{Крыніцы}} qbagb3pq1xt6e08xiew2nr4vjqyk2fr 104 128042 295784 2026-08-21T17:25:37Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Коли за столъ, дакъ и ноги на столъ. Говорятъ невѣжливому вообще.</br> {{gap|2em}}Коли конь не вылинавъ до св. Ивана, нехай идзець до другого пана. Лошадь, не поправившуюся до 8 мая, нужно сбыть съ рукъ. Переносно говорятъ и о наемныхъ работникахъ, неисправи...» 295784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Коли за столъ, дакъ и ноги на столъ. Говорятъ невѣжливому вообще.</br> {{gap|2em}}Коли конь не вылинавъ до св. Ивана, нехай идзець до другого пана. Лошадь, не поправившуюся до 8 мая, нужно сбыть съ рукъ. Переносно говорятъ и о наемныхъ работникахъ, неисправимыхъ.</br> {{gap|2em}}Коли лихо, сядзи цихо. Наставленіе не вмѣшиваться въ чужія распри.</br> {{gap|2em}}Коли любишь, женися; а не любишь, откоснися. Говорятъ въ значеніи рѣшительнаго въ чемъ либо уговора избрать то или другое.</br> {{gap|2em}}Коли маешь гроши, не будзешь ходзиць босый. Имѣя надежныя средства, не будешь терпѣть нужды.</br> {{gap|2em}}Коли матка сына балу́е&#774;ць, петлю ему на шію готу́е&#774;ць. Потворство матерей дѣтямъ очень гибельно для нихъ.</br> {{gap|2em}}Коли медъ, дакъ и ковшомъ. Упрекъ неуважительнымъ и неумѣреннымъ за столомъ.</br> {{gap|2em}}Коли мовчу, хочу. Говорятъ шуточно, если кто молчитъ при требованіи согласія на предлагаемое.</br> {{gap|2em}}Коли мужикъ здоровъ, дакъ у его семь пановъ.</br> {{gap|2em}}Коли мѣся&#774;цъ свѣциць, звѣзды ни по чомъ. Говорятъ насмѣшливо на счетъ того, который, увлекаясь счастливыми обстоятельствами, пренебрегаетъ полезными совѣтами и предложеніями.</br> {{gap|2em}}Коли на Иллю нема&#768; дожджу, то пожары будуць. Говорятъ переносно въ томъ смыслѣ, что если дѣвица не плачетъ при выходѣ за мужь, то это не предвѣщаетъ ей хорошей жизни за мужемъ. Неумѣстная радость очень часто влечетъ за собою непріятности въ послѣдствіи.</br> {{gap|2em}}Коли намъ женицьца, тогды й ночь коротка. Говорятъ при видимыхъ препятствіяхъ въ какомъ либо дѣлѣ.</br> {{gap|2em}}Коли на св. Петра пойдзець дожджь, будзе жито, якъ хвощь. Хозяйственное замѣчаніе.</br> {{gap|2em}}Коли не йдзець, дакъ и не везець (лошадь разумѣется). Говорятъ при неудачахъ, слѣдующихъ одна за другою.</br> {{gap|2em}}Коли не нажнемъ, дакъ назбираемъ. Говорятъ противъ отчаянія на неурожай или градобитье. Богъ пропитаетъ. Или въ утѣшеніе при несчастіи, разумѣя: будемъ трудиться и питаться трудами.</br> {{gap|2em}}Коли не намолоцимъ, то наколоцимъ. Отвѣтъ на угрозу отказать въ помощи и значитъ: обойдемся кое какъ.</br> {{gap|2em}}Коли не плачешь за хлѣбомъ (за свадебнымъ столомъ); будзешь плакаць за хлѣвомъ. Повѣрье. Если невѣста не плачеть при выходѣ въ замужество, то предрекаютъ ей дурную участь.</br> {{gap|2em}}Коли не подъѣси, и святыхъ продаси. Говорятъ въ извиненіе себѣ и другимъ въ поступкахъ, вынужденныхъ бѣдностью и голодомъ.</br> {{gap|2em}}Коли не попъ, не вбирайся въ ризы. Не берись не за свое дѣло.</br><noinclude></noinclude> 5wuxfmoidmrqcz3t4wjbebq7ctd2drq 104 128043 295785 2026-08-21T17:25:37Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="20"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|20.}} Да и туо́й мніе́ ни да ду́шы,<br /> Што ходьзиць у кажу́си,<br /> Да туо́й мніе́ падабаўся,<br /> Што ў гузики успиляўся.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Малево.}}}} {{block center/e}} <section end="20"/> <section begin="21"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|21.}} Ў агародьзи ля<sup>...» 295785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="20"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|20.}} Да и туо́й мніе́ ни да ду́шы,<br /> Што ходьзиць у кажу́си,<br /> Да туо́й мніе́ падабаўся,<br /> Што ў гузики успиляўся.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Малево.}}}} {{block center/e}} <section end="20"/> <section begin="21"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|21.}} Ў агародьзи ля^ебяда,<br /> У маёй хаци прынада,<br /> Прына́дьзила Зуо́ська<br /> Тры казаки зъ войська,<br /> Сама сіе́ла у запіе́ку<br /> Да надула пыськи.<br /> — Муо́й мушъ на вайнѣ,<br /> Шабля на калуо́чку,<br /> Ой, хто жъ мя^ене пацалуя, —<br /> Пашыю саруо́чку!<br /> Ой, я свайму люпку<br /> Да кашулю з рупку,<br /> Нагавицы зъ бава^эльницы,<br /> А хустачку ў ручку.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ib.}}}} {{block center/e}} <section end="21"/> <section begin="22"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|22.}} Па дарози жу́чки,<br /> Па дарози чуо́рны,<br /> Падьзивися, дьзя^еўчыначка,<br /> Яки я матуо́рны.<br /> Падьзивися, глянься,<br /> Якъ хуо́рашо вабраўся,<br /> Капъ ты міе́ла сто чырвоныхъ, То бъ я пасвата́ўся.<section end="22"/><noinclude></noinclude> tve21y64qkwtontbl6hmxt5dbp4kty5 295791 295785 2026-08-21T17:36:03Z Gleb Leo 2440 295791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="20"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|20.}} Да и туо́й мніе́ ни да ду́шы,<br /> Што ходьзиць у кажу́си,<br /> Да туо́й мніе́ падабаўся,<br /> Што ў гузики успиляўся.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Малево.}}}} {{block center/e}} <section end="20"/> <section begin="21"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|21.}} Ў агародьзи ля^ебяда,<br /> У маёй хаци прынада,<br /> Прына́дьзила Зуо́ська<br /> Тры казаки зъ войська,<br /> Сама сіе́ла у запіе́ку<br /> Да надула пыськи.<br /> — Муо́й мушъ на вайнѣ,<br /> Шабля на калуо́чку,<br /> Ой, хто жъ мя^ене пацалуя, —<br /> Пашыю саруо́чку!<br /> Ой, я свайму люпку<br /> Да кашулю з рупку,<br /> Нагавицы зъ бава^эльницы,<br /> А хустачку ў ручку.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ib.}}}} {{block center/e}} <section end="21"/> <section begin="22"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|22.}} Па дарози жу́чки,<br /> Па дарози чуо́рны,<br /> Падьзивися, дьзя^еўчыначка,<br /> Яки я матуо́рны.<br /> Падьзивися, глянься,<br /> Якъ хуо́рашо вабраўся,<br /> Капъ ты міе́ла сто чырвоныхъ,<br /> То бъ я пасвата́ўся.<br /><section end="22"/><noinclude></noinclude> jlruu1384winymduusegg4qm7ul30sq 0 128044 295786 2026-08-21T17:26:32Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 20. Да и туо́й мніе́ ни да ду́шы | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/19|19. Гнала Кася стадо коній]] | наступны = Бѣлорусскія народныя п...» 295786 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 20. Да и туо́й мніе́ ни да ду́шы | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/19|19. Гнала Кася стадо коній]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/21|21. Ў агародьзи ля^ебяда]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="62" to="62" fromsection="20" tosection="20" /> ri89gbycdsjsnbhdy59317mwwl9c4zj 0 128045 295787 2026-08-21T17:27:41Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 21. Ў агародьзи ля^ебяда | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/20|20. Да и туо́й мніе́ ни да ду́шы]] | наступны = Бѣлорусскія народн...» 295787 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 21. Ў агародьзи ля^ебяда | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/20|20. Да и туо́й мніе́ ни да ду́шы]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/22|22. Па дарози жу́чки]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="62" to="62" fromsection="21" tosection="21" /> {{DEFAULTSORT:Ў агародьзи лябяда}} [[Катэгорыя:Казацкія песні]] hc27v0g7brz18y043tv09e50tnqvzcc 104 128046 295788 2026-08-21T17:34:51Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="22"/>— Кабъ я міе́ла сто чырвоныхъ,<br /> Я бъ на ця^ебе ня гля^едзіе́ла,<br /> Да за ця^ебе, мой малуо́йчыкъ,<br /> Замушъ ня^е хаціе́ла.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ib.}}}} {{block center/e}} <section end="22"/> <section begin="23"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|23.}} Ся^едьз...» 295788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="22"/>— Кабъ я міе́ла сто чырвоныхъ,<br /> Я бъ на ця^ебе ня гля^едзіе́ла,<br /> Да за ця^ебе, мой малуо́йчыкъ,<br /> Замушъ ня^е хаціе́ла.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ib.}}}} {{block center/e}} <section end="22"/> <section begin="23"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|23.}} Ся^едьзиць доня падъ акенцамъ,<br /> Шыя шо́ўкавы платокъ,<br /> Яна шыя^е и гаво́рыць:<br /> — Ни вѣкъ мніе́ ся^едьзіе́ць за йглой,<br /> Сяду, ў карты пагадаю,<br /> Што случыцца нада мной.<br /> Дьзвіе́ дьзявятки ынцярэсны,<br /> Кароль бубнаў — милы муо́й —<br /> Ахвицэрыкъ маладой;<br /> Якъ ёнъ по́лячку танцуя,<br /> Груо́мко шпорами зьвиниць,<br /> Якъ ёнъ ночаньку начуя,<br /> Прылесно гласками гля^едьзиць.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ib.}}}} {{block center/e}} <section end="23"/> <section begin="24"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|24.}} Ой, съ-падъ саду віе́цяръ віе́я^е,<br /> Зь Бя^еластоку сонцо грыэ́я^е,<br /> Да муй садокъ зяляніе́я^е.<br /> А у саду дьзіе́вачки гуляли<br /> И квіе́тачки рвали,<br /> Саўъюць яны мніе́ вянуо́къ,<br /> Саўъюць яны мніе́ дараги…<br /> Цякла рыэ́чка раўчучкомъ,<br /> Паказала ни глыбока,<br /> Кажа^э милы: — Пя^ерайду! А калинаў муо́стъ ўламаўся,<section end="24"/><noinclude></noinclude> jeg3erl3ukolnji7rqmj2urdqbbznxd 295789 295788 2026-08-21T17:35:05Z Gleb Leo 2440 295789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="22"/>— Кабъ я міе́ла сто чырвоныхъ,<br /> Я бъ на ця^ебе ня гля^едзіе́ла,<br /> Да за ця^ебе, мой малуо́йчыкъ,<br /> Замушъ ня^е хаціе́ла.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ib.}}}} {{block center/e}} <section end="22"/> <section begin="23"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|23.}} Ся^едьзиць доня падъ акенцамъ,<br /> Шыя шо́ўкавы платокъ,<br /> Яна шыя^е и гаво́рыць:<br /> — Ни вѣкъ мніе́ ся^едьзіе́ць за йглой,<br /> Сяду, ў карты пагадаю,<br /> Што случыцца нада мной.<br /> Дьзвіе́ дьзявятки ынцярэсны,<br /> Кароль бубнаў — милы муо́й —<br /> Ахвицэрыкъ маладой;<br /> Якъ ёнъ по́лячку танцуя,<br /> Груо́мко шпорами зьвиниць,<br /> Якъ ёнъ ночаньку начуя,<br /> Прылесно гласками гля^едьзиць.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ib.}}}} {{block center/e}} <section end="23"/> <section begin="24"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|24.}} Ой, съ-падъ саду віе́цяръ віе́я^е,<br /> Зь Бя^еластоку сонцо грыэ́я^е,<br /> Да муй садокъ зяляніе́я^е.<br /> А у саду дьзіе́вачки гуляли<br /> И квіе́тачки рвали,<br /> Саўъюць яны мніе́ вянуо́къ,<br /> Саўъюць яны мніе́ дараги…<br /> Цякла рыэ́чка раўчучкомъ,<br /> Паказала ни глыбока,<br /> Кажа^э милы: — Пя^ерайду!<br /> А калинаў муо́стъ ўламаўся,<br /><section end="24"/><noinclude></noinclude> tdhht3iuok7g5x2vef2nq1cta4f03j4 0 128047 295790 2026-08-21T17:35:49Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 22. Па дарози жу́чки | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/21|21. Ў агародьзи ля^ебяда]] | наступны = Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907...» 295790 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 22. Па дарози жу́чки | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/21|21. Ў агародьзи ля^ебяда]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/23|23. Па дарози жу́чки]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="62" to="63" fromsection="22" tosection="22" /> elxn9iokhrp6lqfoxjshnubjs9oxcgx 295792 295790 2026-08-21T17:36:30Z Gleb Leo 2440 295792 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 22. Па дарози жу́чки | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/21|21. Ў агародьзи ля^ебяда]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/23|23. Ся^едьзиць доня падъ акенцамъ]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="62" to="63" fromsection="22" tosection="22" /> ogl090b0vgezzqqpczpvghhhjwminxx 0 128048 295793 2026-08-21T17:37:17Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 23. Ся^едьзиць доня падъ акенцамъ | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/22|22. Па дарози жу́чки]] | наступны = Бѣлорусскія народныя...» 295793 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 23. Ся^едьзиць доня падъ акенцамъ | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/22|22. Па дарози жу́чки]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/24|24. Ой, съ-падъ сада віе́цяр віе́я^е]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="63" to="63" fromsection="23" tosection="23" /> fchskq5npzyj2439fwah2mh1gn2t8a4 0 128049 295795 2026-08-21T17:41:15Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Szto takoje hazeta | безаўтара = | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/Da Boha|Da Boha]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/— Lublu swajo… nie żadaju czużoha. —|— Lublu swajo… nie żadaju czużoha. —]] | анатацыі = }} {{Выроўнів...» 295795 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Szto takoje hazeta | безаўтара = | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/Da Boha|Da Boha]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/— Lublu swajo… nie żadaju czużoha. —|— Lublu swajo… nie żadaju czużoha. —]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="1" to="2" fromsection="Szto" tosection="Szto" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Szto takoje hazeta}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Газеты]] saegx19a5kbx307y1n77pxxva2sm3pa 295798 295795 2026-08-21T17:45:06Z Gleb Leo 2440 295798 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Szto takoje hazeta | безаўтара = | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/Da Boha|Da Boha]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —|— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="1" to="2" fromsection="Szto" tosection="Szto" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Szto takoje hazeta}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Газеты]] rm51ipe2nkuw7xt41ysw63xpqbpopem 0 128050 295799 2026-08-21T17:45:33Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = — Lublu swajo… nie żadaju czużoha — | аўтар = Францішак Пяткевіч | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/Szto takoje hazeta|Szto takoje hazeta]] | наступны = Biełarus (1913)/1913/2/Hramada — wialiki czaławiek|Hramada — wialiki czaławie...» 295799 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = — Lublu swajo… nie żadaju czużoha — | аўтар = Францішак Пяткевіч | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/Szto takoje hazeta|Szto takoje hazeta]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/Hramada — wialiki czaławiek|Hramada — wialiki czaławiek]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="2" to="2" fromsection="Lublu" tosection="Lublu" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —}} [[Катэгорыя:Абразкі Францішка Пяткевіча]] 6678p5yi5yysej9qkll9qvk5mmqc118 295800 295799 2026-08-21T17:46:34Z Gleb Leo 2440 295800 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = — Lublu swajo… nie żadaju czużoha — | аўтар = Францішак Пяткевіч | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Абразок | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/Szto takoje hazeta|Szto takoje hazeta]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/Hramada — wialiki czaławiek|Hramada — wialiki czaławiek]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="2" to="2" fromsection="Lublu" tosection="Lublu" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —}} [[Катэгорыя:Абразкі Францішка Пяткевіча]] i2njak86olw0cqscfwzkc6oc8a577ng 0 128051 295803 2026-08-21T17:48:26Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Hramada — wialiki czaławiek | безаўтара = | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —|— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/Śnieh taje|Śnieh taje]] | анатацыі = }}...» 295803 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Hramada — wialiki czaławiek | безаўтара = | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —|— Lublu swajo… nie żadaju czużoha —]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/Śnieh taje|Śnieh taje]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="2" to="3" fromsection="Hramada" tosection="Hramada" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Hramada — wialiki czaławiek}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] dcbi91noxuhtuz5goywttrt9fs7uqxd 0 128052 295804 2026-08-21T17:49:19Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Śnieh taje | безаўтара = | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Абразок | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/Hramada — wialiki czaławiek|Hramada — wialiki czaławiek]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/Ab Małżeństwi|Ab Małżeństwi]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}}...» 295804 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Śnieh taje | безаўтара = | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Абразок | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/Hramada — wialiki czaławiek|Hramada — wialiki czaławiek]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/Ab Małżeństwi|Ab Małżeństwi]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="3" to="3" fromsection="Śnieh" tosection="Śnieh" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Śnieh taje}} [[Катэгорыя:Абразкі невядомых аўтараў]] kxwxqgxiap639867zqusdtcf02his9m 104 128053 295805 2026-08-21T18:06:20Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="24"/>Друхъ ся^ердэчны утапиуся,<br /> Да я шъ туды падбя^ежала<br /> Да за ручку ухапила.<br /> — Хадьземъ, милы, да дому!<br /> Прыхадьзила да дварца,<br /> Цалавала малайца.<br /> — Ня^е забудьзь, милы, мяне,<br /> Ни забуду й я цябе.<br /> {{Калёнтытул|rig...» 295805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="24"/>Друхъ ся^ердэчны утапиуся,<br /> Да я шъ туды падбя^ежала<br /> Да за ручку ухапила.<br /> — Хадьземъ, милы, да дому!<br /> Прыхадьзила да дварца,<br /> Цалавала малайца.<br /> — Ня^е забудьзь, милы, мяне,<br /> Ни забуду й я цябе.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Карцевичи.}}}} {{block center/e}} <section end="24"/> <section begin="25"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|25.}} Дьзяўчына млода<br /> Да заручо́на,<br /> Чаго шъ ты, млода,<br /> Такъ засмучо́на?<br /> — Ягъ жа мніе́, млодуй,<br /> Смутнай ня^е быци, —<br /> Каго любила,<br /> Трудно забыци.<br /> — Ой, ты, дьзяўчына,<br /> Дурны руо́зумъ маяшъ:<br /> Сама ня знаяшъ,<br /> Каго кахаяшъ.<br /> — Ой, знаю, знаю,<br /> Каго кахаю,<br /> Сама ж ня знаю,<br /> Съ кимъ жыци маю.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Малево.}}}} {{block center/e}} <section end="25"/> <section begin="26"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|26.}} Ой, съ-патъ саду рэчанька,<br /> Ой, съ-патъ саду быстрая,<br /> Тамъ плывали два чаўнуо́чки,<br /> А тры рыбалачки.<br /><section end="26"/><noinclude></noinclude> e9tkqymr87g08ai48hpwjf69ysyazcf 295808 295805 2026-08-21T18:08:25Z Gleb Leo 2440 295808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="24"/>Друхъ ся^ердэчны утапиуся,<br /> Да я шъ туды падбя^ежала<br /> Да за ручку ухапила.<br /> — Хадьземъ, милы, да дому!<br /> Прыхадьзила да дварца,<br /> Цалавала малайца.<br /> — Ня^е забудьзь, милы, мяне,<br /> Ни забуду й я цябе.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Карцевичи.}}}} {{block center/e}} <section end="24"/> <section begin="25"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|25.}} Дьзяўчына млода<br /> Да заручо́на,<br /> Чаго шъ ты, млода,<br /> Такъ засмучо́на?<br /> — Ягъ жа мніе́, млодуй,<br /> Смутнай ня^е быци, —<br /> Каго любила,<br /> Трудно забыци.<br /> — Ой, ты, дьзяўчына,<br /> Дурны руо́зумъ маяшъ:<br /> Сама ня знаяшъ,<br /> Каго кахаяшъ.<br /> — Ой, знаю, знаю,<br /> Каго кахаю,<br /> Сама ж ня знаю,<br /> Съ кимъ жыци маю.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Малево.}}}} {{block center/e}} <section end="25"/> <section begin="26"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|26.}} Ой, съ-патъ саду рэчанька,<br /> Ой, съ-патъ саду быстрая,<br /> Тамъ плыва́ли два чаўнуо́чки,<br /> А тры рыбалачки.<br /><section end="26"/><noinclude></noinclude> 80x9fser6bnxpfio1u2z6z5yfgjyc4p 0 128054 295806 2026-08-21T18:07:06Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 24. Ой, съ-падъ сада віе́цяр віе́я^е | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/23|23. Ся^едьзиць доня падъ акенцамъ]] | наступны = Б...» 295806 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 24. Ой, съ-падъ сада віе́цяр віе́я^е | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/23|23. Ся^едьзиць доня падъ акенцамъ]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/25|25. Дьзяўчына млода]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="63" to="64" fromsection="24" tosection="24" /> qvijl8t172sfbyme5ocfntiw2hnvp90 0 128055 295807 2026-08-21T18:07:50Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 25. Дьзяўчына млода | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/24|24. Ой, съ-падъ сада віе́цяр віе́я^е]] | наступны = Бѣлорусскія народны...» 295807 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 25. Дьзяўчына млода | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/24|24. Ой, съ-падъ сада віе́цяр віе́я^е]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/26|26. Ой, съ-патъ саду рэчанька]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="64" to="64" fromsection="25" tosection="25" /> 2dv2tai0fi0szafu6wiaqm1fc1yslz6 104 128056 295809 2026-08-21T18:15:02Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="26"/>Адьзинъ кажа^э: — Дьзяўчына!<br /> Други кажа^э: — Рыпчына!<br /> Траци кажа^э: — Дьзяўча́-сэрцо,<br /> Ци пуо́йдьзя^ешъ за ме́не?<br /> — Нашто мя^ене, пытая^ешъ,<br /> Кали хатки ня^е мая^ешъ?<br /> — Прашу, сэрцо, ў ч...» 295809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="26"/>Адьзинъ кажа^э: — Дьзяўчына!<br /> Други кажа^э: — Рыпчына!<br /> Траци кажа^э: — Дьзяўча́-сэрцо,<br /> Ци пуо́йдьзя^ешъ за ме́не?<br /> — Нашто мя^ене, пытая^ешъ,<br /> Кали хатки ня^е мая^ешъ?<br /> — Прашу, сэрцо, ў чужую,<br /> Пакуль сваю збудую.<br /> Ой, збудую хатуньку<br /> Зъ ружоваго цьвіе́таньку<br /> Да пастаўлю край сяла, —<br /> Жыви, жуо́нка, вя^есяла́!<br /> Ой, я была ве́сяла,<br /> Якъ адъ матки ве́зяна,<br /> А ця^еперъ я засмучона,<br /> Што съ табою заручона.<br /> Пайду я да скрыни, —<br /> Муки́ ни пылины,<br /> Ня ўця^екла я, ня ўбя^ежала<br /> Адъ лихой гадьзи́ны,<br /> Ой, пайду я да камуо́ры, —<br /> Ни хлѣба, ни соли,<br /> Ня ўця^екла я, ня ўбя^ежала<br /> Адъ лихое доли.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ib.}}}} {{block center/e}} <section end="26"/> <section begin="27"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|27.}} Калина-малина,<br /> Чаго ў лузи стаишъ,<br /> Ци віе́тру баисься,<br /> Ци дажджу жалая^ешъ?<br /> — Віе́тру на баюся,<br /> Дажджу ня жалаю,<br /> Да на маюмъ міе́сьци<br /> <section end="27"/><noinclude></noinclude> e2s4na7jukc5hen83oaqfjgr1lisdki 0 128057 295810 2026-08-21T18:15:44Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 26. Ой, съ-патъ саду рэчанька | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/25|25. Дьзяўчына млода]] | наступны = Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/...» 295810 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 26. Ой, съ-патъ саду рэчанька | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/25|25. Дьзяўчына млода]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/27|27. Калина-малина]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="64" to="65" fromsection="26" tosection="26" /> b2zxwk51gtn9ca44na0i0r771834yds 104 128058 295811 2026-08-21T18:21:31Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="27"/>Зе́ля^енъ яваръ расьце, —<br /> Шырокаё лисьця^е.<br /> Ой, на гары, на гары,<br /> Цэркаўка стаяла,<br /> А ў туй цэркаўцы<br /> Сирата зъ ня^елюбымъ<br /> Да шлюбъ брала<br /> И ў шлюба пытала:<br /> — Ой, шлюбя^е муо́й, шлюбя^е,<br /> Скажы в...» 295811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="27"/>Зе́ля^енъ яваръ расьце, —<br /> Шырокаё лисьця^е.<br /> Ой, на гары, на гары,<br /> Цэркаўка стаяла,<br /> А ў туй цэркаўцы<br /> Сирата зъ ня^елюбымъ<br /> Да шлюбъ брала<br /> И ў шлюба пытала:<br /> — Ой, шлюбя^е муо́й, шлюбя^е,<br /> Скажы віе́рну праўду,<br /> Ци шлюпъ шлюбаваци,<br /> Ци гуо́ры капаци.<br /> Ой, гуо́ры пакапаўшы,<br /> Сяду — сапачыну,<br /> Зъ ня^елюбымъ шлюбъ ўзяўшы,<br /> На віе́ки загину;<br /> Гуо́ры пакапаўшы,<br /> Вады напъюся,<br /> Зъ ня^елюбымъ шлюбъ ўзяўшы,<br /> На віе́к утаплюся.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ib.}}}} {{block center/e}} <section end="27"/> <section begin="28"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|28.}} Спуо́мни, ўздумай, забаўница,<br /> Спуо́мни аба мніе́,<br /> Спуо́мни, здумай, забаўница,<br /> Ў чужой стараніе́.<br /> Я па табіе́, забаўница,<br /> Дьзень и ночъ ня^е сплю,<br /> За нудою — ця^емнатою<br /> Хадьзиць ни магу.<br /> Расьце трава шаўковая<br /> На маём акніе́,<br /> Сарву траву шаўковую,<br /><section end="28"/><noinclude></noinclude> ao7of4kmlakc2ks4j8i7slwamr59x5y 0 128059 295812 2026-08-21T18:22:19Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 27. Калина-малина | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/26|26. Ой, съ-патъ саду рэчанька]] | наступны = Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣ...» 295812 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 27. Калина-малина | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/26|26. Ой, съ-патъ саду рэчанька]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/28|28. Спуо́мни, ўздумай, забаўница]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="65" to="66" fromsection="27" tosection="27" /> c5s0lyhkndh9fih3vbdqg7ec2sth65b 104 128060 295813 2026-08-21T18:28:08Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="28"/>Кину на свуй сьліе́тъ,<br /> Азирнуся назад ся^ебе —<br /> Забаўницы нѣтъ.<br /> За рыэ́чкаю, за быстраю<br /> Цымбалики бъюць,<br /> Да ўжэ жъ маю забаўницу<br /> Падъ ручки вя^едуць.<br /> Адьзинъ вя^едьзе за ручаньку,<br /> Други за рукаў,<br /> Тра...» 295813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="28"/>Кину на свуй сьліе́тъ,<br /> Азирнуся назад ся^ебе —<br /> Забаўницы нѣтъ.<br /> За рыэ́чкаю, за быстраю<br /> Цымбалики бъюць,<br /> Да ўжэ жъ маю забаўницу<br /> Падъ ручки вя^едуць.<br /> Адьзинъ вя^едьзе за ручаньку,<br /> Други за рукаў,<br /> Траци стајиць, — сэрцо балиць:<br /> Любиў, да ня^е ўзяў.<br /> Махни, махни, забаўница,<br /> Хоць разокъ платкомъ,<br /> Маргни, маргни, забаўница,<br /> Хоць разокъ гласкомъ<br /> Застаецца забаўница<br /> Ни брату, ни мніе́,<br /> Застаецца забаўница<br /> Самай благаціе́.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ольховка.}}}} {{block center/e}} <section end="28"/> <section begin="29"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|29.}} Ой, мніе́ туо́шня^енько,<br /> Ой, мніе́ нудня^енько,<br /> Сама я ня знаю — чаго.<br /> Ой, пайдьзіе́ця^е, прывядзіе́ця^е<br /> Харошаго малайца́,<br /> Чарнаглазаго, чарнамазаго,<br /> Пракраснаго малайца́.<br /> Ёнъ часаў кудры, часаў русыя^е<br /> Частымъ-густымъ грабушкомъ,<br /> Расчасаўшы русы кудьзярки,<br /> Чорну шляпу надьзя^еваў,<br /> Ёнъ, {{Абмылка|надьзіе́ушы|надьзіе́ўшы}} чорну шляпа^эньку,<br /><section end="29"/><noinclude></noinclude> q8fquj7bevi48bhfciqdb7rl1pc6fce 0 128061 295814 2026-08-21T18:28:47Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 28. Спуо́мни, ўздумай, забаўница | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/27|27. Калина-малина]] | наступны = Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907...» 295814 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 28. Спуо́мни, ўздумай, забаўница | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/27|27. Калина-малина]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/29|29. Ой, мніе́ туо́шня^енько]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="66" to="67" fromsection="28" tosection="28" /> 3o94r66i4vt60kt40osey552ei5goqf 104 128062 295815 2026-08-21T18:38:17Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="29"/>Па бе́рашку пахаджаў.<br /> Ця̆рӑзъ рыэ́чку, ця̆рӑзъ быструю<br /> Маставинушка ля^ежыць,<br /> Маставинушка ўзгибнулася,<br /> Друхъ ся^ердэчны патануў.<br /> Ой, вы, хлопчыки-рыбалоўчыки,<br /> Закидайця^е шаўко́ў неватъ<br /> Пать крутыя<sup>...» 295815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="29"/>Па бе́рашку пахаджаў.<br /> Ця̆рӑзъ рыэ́чку, ця̆рӑзъ быструю<br /> Маставинушка ля^ежыць,<br /> Маставинушка ўзгибнулася,<br /> Друхъ ся^ердэчны патануў.<br /> Ой, вы, хлопчыки-рыбалоўчыки,<br /> Закидайця^е шаўко́ў неватъ<br /> Пать крутыя^е бя^ерашка́,<br /> Ци ня злуо́виця^е, рыбалоўчыки,<br /> Майго милаго друшка;<br /> Кали злуо́виця^е, рыбалоўчыки,<br /> Будьзямъ рыэ́чку сухваляць,<br /> А ня злуо́виця^е майго милаго,<br /> Будьзямъ рыэ́чку праклинаць:<br /> Бадай рыэ́чаньку, бадай быструю<br /> Жуо́ўтымъ пяскомъ занясло<br /> Да майго друшка миля^енькаго<br /> На Ўкра́ину вынясло!<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Малево.}}}} {{block center/e}} <section end="29"/> <section begin="30"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|30.}} Цёмна ночка да нявидная,<br /> Галоушка мая біе́дная, —<br /> Съ кимъ я буду нуо́чъ начаваци,<br /> Што я буду да вя^ечэраци,<br /> Гуся́цину да ля^ебядьзи́ну,<br /> Щуку-рыбу да я^есятрыну…<br /> Пущу каня на далину,<br /> А ся^еделцо на тычыну,<br /> А шабельку да за сьпину,<br /> А самъ лягу да сапачыну.<br /> Вышла дзяўча́ жыто жаци,<br /> Да ня^е жыто, а пшаничку,<br /> Вы́разала да былиначку,<br /><section end="30"/><noinclude></noinclude> 51iepzj44p7kwb288tm9h92c2j0ed9q 295819 295815 2026-08-21T20:42:15Z Gleb Leo 2440 295819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="29"/>Па бе́рашку пахаджаў.<br /> Ця̆рӑзъ рыэ́чку, ця̆рӑзъ быструю<br /> Маставинушка ля^ежыць,<br /> Маставинушка ўзгибнулася,<br /> Друхъ ся^ердэчны патануў.<br /> Ой, вы, хлопчыки-рыбалоўчыки,<br /> Закидайця^е шаўко́ў неватъ<br /> Пать крутыя^е бя^ерашка́,<br /> Ци ня злуо́виця^е, рыбалоўчыки,<br /> Майго милаго друшка;<br /> Кали злуо́виця^е, рыбалоўчыки,<br /> Будьзямъ рыэ́чку сухваляць,<br /> А ня злуо́виця^е майго милаго,<br /> Будьзямъ рыэ́чку праклинаць:<br /> Бадай рыэ́чаньку, бадай быструю<br /> Жуо́ўтымъ пяскомъ занясло<br /> Да майго друшка миля^енькаго<br /> На Ўкра́ину вынясло!<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Малево.}}}} {{block center/e}} <section end="29"/> <section begin="30"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|30.}} Цёмна ночка да нявидная,<br /> {{Абмылка|Галоушка|Галовушка}} мая біе́дная, —<br /> Съ кимъ я буду нуо́чъ начаваци,<br /> Што я буду да вя^ечэраци,<br /> Гуся́цину да ля^ебядьзи́ну,<br /> Щуку-рыбу да я^есятрыну…<br /> Пущу каня на далину,<br /> А ся^еделцо на тычыну,<br /> А шабельку да за сьпину,<br /> А самъ лягу да сапачыну.<br /> Вышла дзяўча́ жыто жаци,<br /> Да ня^е жыто, а пшаничку,<br /> Вы́разала да былиначку,<br /><section end="30"/><noinclude></noinclude> l533bf4eu59oetosuknbfbwhwvgg0m5 0 128063 295816 2026-08-21T18:39:01Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 29. Ой, мніе́ туо́шня^енько | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/28|28. Спуо́мни, ўздумай, забаўница]] | наступны = Бѣлорусскія нар...» 295816 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 29. Ой, мніе́ туо́шня^енько | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/28|28. Спуо́мни, ўздумай, забаўница]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/30|30. Цёмна ночка да нявидная]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="67" to="68" fromsection="29" tosection="29" /> 7qjhrdffhpuukaz0k3l8mmzyiadygtg 104 128064 295817 2026-08-21T20:40:48Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="30"/>Ця́ла яго да па личыку.<br /> — И ўстань, и ўстань, паничыку,<br /> Да ўстань, ўстань, казакъ маладьзеньки:<br /> Палякіе́ идуць, ваяваць будуць,<br /> Цябе забъюць и каня во́зьмуць,<br /> Каня во́зьмуць да вараного,<br /> Цябе забъюць да маладого,<br /> Каня возь...» 295817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="30"/>Ця́ла яго да па личыку.<br /> — И ўстань, и ўстань, паничыку,<br /> Да ўстань, ўстань, казакъ маладьзеньки:<br /> Палякіе́ идуць, ваяваць будуць,<br /> Цябе забъюць и каня во́зьмуць,<br /> Каня во́зьмуць да вараного,<br /> Цябе забъюць да маладого,<br /> Каня возьмуць, та други́ будьзя^е,<br /> Цябе забъюць, то мніе́ жаль будьзя^е…<br /> — Дьзяўчыначка маладзенька,<br /> Знаци, мяне вѣрне^я любила,<br /> Што ты мяне рано пабудьзила.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Малево.}}}} {{block center/e}} <section end="30"/> <section begin="31"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|31.}} Ой, у поли крыница,<br /> Тамъ вада сачыцца,<br /> Што найлепшы хлопя^ецъ, —<br /> Ёнъ ля^едащы́ца:<br /> Ёнъ цябе прапивая<br /> И ў дудачку грая,<br /> Дьзяўча́ намаўляя:<br /> — Пойдзья^емъ, дьзяўча́, зъ нами,<br /> Зъ нами, казака́ми,<br /> Будьзя^е табіе́ лѣпша^эй,<br /> Якъ у тваёй мамы.<br /> А у тваёй мамы<br /> Кашу́ли лата́ны,<br /> А ў насъ, казачэ́нькаў,<br /> Шоўкамъ нашыва́ны…<br /> Павяли дьзяўчыну<br /> Лясами, бара́ми.<br /> — Ой, вярнися я^ещэ, дьзйця̆,<br /> Хоць да свае мамы!<br /><section end="31"/><noinclude></noinclude> ht0y4lm1kpwk5mqtd4nsyqssgve2knp 0 128065 295818 2026-08-21T20:41:45Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 30. Цёмна ночка да нявидная | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/29|29. Ой, мніе́ туо́шня^енько]] | наступны = Бѣлорусскія народны...» 295818 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 30. Цёмна ночка да нявидная | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/29|29. Ой, мніе́ туо́шня^енько]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/31|31. Ой, у поли крыница]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="68" to="69" fromsection="30" tosection="30" /> {{DEFAULTSORT:Цёмна ночка да нявидная}} [[Катэгорыя:Казацкія песні]] ij2azqfzoic6xjjiyg72dctexn54p70 104 128066 295820 2026-08-21T20:48:39Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="31"/>— Ня^е вярнуся, ня^е вярнуся, —<br /> Не^я славы баюся,<br /> Лепша^эй жа^э я съ казака́ми<br /> Гарыэ́лки напъюся!<br /> Прывяли дьзяўчыну<br /> У цьсёмны лясочакъ,<br /> Яны дьзяўча прывязали<br /> Къ со́сьни валасами.<br /> Якъ соса<sup>...» 295820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="31"/>— Ня^е вярнуся, ня^е вярнуся, —<br /> Не^я славы баюся,<br /> Лепша^эй жа^э я съ казака́ми<br /> Гарыэ́лки напъюся!<br /> Прывяли дьзяўчыну<br /> У цьсёмны лясочакъ,<br /> Яны дьзяўча прывязали<br /> Къ со́сьни валасами.<br /> Якъ соса^енка гарыэ́ла,<br /> Дьзяўчына гаварыла:<br /> — Ой, хто ў гэто^умъ ліе́си<br /> Да хто тутъ начуя,<br /> Ня^ехай голасъ чуя,<br /> Да хто дачкіе́ мая,<br /> Ня^ехай навучая,<br /> Съ казака́ми маладыми<br /> Гуляць ня^е пущая,<br /> Бо казаки-дурни<br /> Ўвесь сьвѣтъ змандравали,<br /> Дьзяўчатъ падмаўляли,<br /> Са сьвѣту сгубили…<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ib.}}}} {{block center/e}} <section end="31"/> <section begin="32"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|32.}} Травушка-муравушка,<br /> Зялёны лужокъ,<br /> Я па табіе́, травушцы,<br /> Ня^е нахаджуся,<br /> Люблю малайца́, —<br /> Ня^е налюблюся.<br /> Ни такъ я люблю,<br /> Якъ я зъ јимъ гуляю<br /> Ў вишнёвумъ саду,<br /> Щыплю́ я, ламаю<br /><section end="32"/><noinclude></noinclude> tkikxqmimgyn064ca2ozfxeev41bacq 0 128067 295821 2026-08-21T20:49:36Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 31. Ой, у поли крыница | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/30|30. Цёмна ночка да нявидная]] | наступны = Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/...» 295821 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 31. Ой, у поли крыница | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/30|30. Цёмна ночка да нявидная]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/32|32. Травушка-муравушка]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="69" to="70" fromsection="31" tosection="31" /> {{DEFAULTSORT:Ой, у поли крыница}} [[Катэгорыя:Казацкія песні]] b6pli0b2n7t5wqh1r4z5smj4xsdquxe 104 128068 295822 2026-08-21T20:55:40Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="32"/>Зялёны винагратъ,<br /> Ки́даю, брасаю<br /> Да на новы двуо́ръ.<br /> А на новумъ дварыэ́<br /> Дьзяўчына-душа<br /> Галоўку чэша,<br /> Шаўко́ваю лентаю<br /> Косу зьвязала,<br /> Свайму миламу<br /> Да прыказала:<br /> — Ня^е йдьзи, милы, ў дзіе́нь,<br /> Ня^е...» 295822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="32"/>Зялёны винагратъ,<br /> Ки́даю, брасаю<br /> Да на новы двуо́ръ.<br /> А на новумъ дварыэ́<br /> Дьзяўчына-душа<br /> Галоўку чэша,<br /> Шаўко́ваю лентаю<br /> Косу зьвязала,<br /> Свайму миламу<br /> Да прыказала:<br /> — Ня^е йдьзи, милы, ў дзіе́нь,<br /> Ня^е смя^ешы людьзей,<br /> Прыдьзи ка мніе́ ў вечаръ<br /> Абъ яснай сьвя^ецы́,<br /> Як я маладзенька<br /> На караваци.<br /> Сьвіе́чунька гарыць,<br /> Муо́й милы ся^едьзиць,<br /> Сьвіе́чунька стухал,<br /> Муо́й милы ступая,<br /> Дабра́-нӑчъ мніе́ да́я:<br /> — Дабра́-нӑчъ, дабра́-нӑчъ,<br /> Милая жана,<br /> Нихто насъ ни разлучыць,<br /> Ни сьвіе́тъ, ни зара,<br /> Тольки насъ разлучиць<br /> Сырая зя^емля.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Яськевичи.}}}} {{block center/e}} <section end="32"/> <section begin="33"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|33.}} Дьзя^еўчыначка малада па са́ду гуляла,<br /> Красная крапивушку жала,<br /> Жала, жала, нимного нажала,<br /> Здаецца, я ни съ кимъ ни стаяла,<br /><section end="33"/><noinclude></noinclude> qw9p1lvwrh4pmyfzy5oajrj3h9pg3eh 0 128069 295823 2026-08-21T20:56:27Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 32. Травушка-муравушка | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/31|31. Ой, у поли крыница]] | наступны = Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсн...» 295823 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 32. Травушка-муравушка | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/31|31. Ой, у поли крыница]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/33|33. Дьзя^еўчыначка малада па са́ду гуляла]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="70" to="71" fromsection="32" tosection="32" /> {{DEFAULTSORT:Травушка-муравушка}} [[Катэгорыя:Казацкія песні]] s693zbip0u1dbb5t46w3xanor23d8qw 104 128070 295824 2026-08-21T21:03:42Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="33"/>Тольки я зъ милымъ пасядьзіе́ла,<br /> Тайныя^е рыэ́чы гаварыла:<br /> — Пойдьзя^ешъ, милы, у царскую службу,<br /> Вазьми, милы, мя^ене съ сабою,<br /> Назаве́шъ мяне руо́днаю сястрою.<br /> — Мя^ене ў палку ахвицэры знаюць,<br /> Што у мя...» 295824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="33"/>Тольки я зъ милымъ пасядьзіе́ла,<br /> Тайныя^е рыэ́чы гаварыла:<br /> — Пойдьзя^ешъ, милы, у царскую службу,<br /> Вазьми, милы, мя^ене съ сабою,<br /> Назаве́шъ мяне руо́днаю сястрою.<br /> — Мя^ене ў палку ахвицэры знаюць,<br /> Што у мя^ене руо́дной сястры нѣту,<br /> Толька у мя^ене жана маладая<br /> И то не жыве са мною…<br /> Идьзе дзяўча́ дарогаю,<br /> Сустрэ́лися два каза́чэньки,<br /> Адьзинъ кажа^э: — Куда, дьзяўча́, йдзешъ?<br /> Дру́ги кажа^э: — Куда, гайдамака, йдзешъ?<br /> — Пачомъ мя^ене, каза́чэнька, пазнаў,<br /> Што мя^ене гайдамакаю назваў?<br /> — Я шъ съ табою на кватэры стаяў<br /> Да я табѣ трыста́ рублёў даў,<br /> Мае́ гро́шы — лакамая справа,<br /> Табѣ, дзяўча́, навіе́ки няслава.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ольховка.}}}} {{block center/e}} <section end="33"/> <section begin="34"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|34.}} Ой, къ Вульюшцы выбита даруо́шка,<br /> Да хто я^ее выбиў?<br /> Выбиў я^ее Ванюшка,<br /> Што́ къ Вульюшцы хадьзиў<br /> Да, къ Вульюшцы ходьзе^ячы<br /> Да Вульюшку просе^ячы,<br /> Гасьцинцы насиў<br /> Да й Вульюшки не ўпрасиў.<br /> — Да Вульюшка, Вульюшка,<br /> Аччыни акошко!<br /> — Рада пъ табіе́ аччыниць, —<br /> Сударъ-бацюшка браниць,<br /><section end="34"/><noinclude></noinclude> eklw2m24xpenhz3axtm3govb66qgx23 0 128071 295825 2026-08-21T21:04:51Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 33. Дьзя^еўчыначка малада па са́ду гуляла | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/32|32. Травушка-муравушка]] | наступны = Бѣлорусск...» 295825 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 33. Дьзя^еўчыначка малада па са́ду гуляла | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/32|32. Травушка-муравушка]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/34|34. Ой, къ Вульюшцы выбита даруо́шка]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="71" to="72" fromsection="33" tosection="33" /> {{DEFAULTSORT:Дьзяўчыначка малада па саду гуляла}} [[Катэгорыя:Салдацкія песні]] d9c8z06uo6ydgzjmrw85mtiig5171fn 0 128072 295829 2026-08-22T05:15:41Z Nejurist 840 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Iwan Łuckiewič | аўтар = Францішак Аляхновіч | сэкцыя = Мемуары | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} Zdalok ad baćkaŭščyny pamior Iwan Łuckiewič. Nia rodnaja ziemla zasypała jaho damawinu, a hrudy skalistych kamienniaŭ, ćwiordych i ciażkich, jak naša dola. Nia rodnyja sosny zašumiać nad mahiłaj, a skalny wichor, sarwaŭ...» 295829 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Iwan Łuckiewič | аўтар = Францішак Аляхновіч | сэкцыя = Мемуары | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} Zdalok ad baćkaŭščyny pamior Iwan Łuckiewič. Nia rodnaja ziemla zasypała jaho damawinu, a hrudy skalistych kamienniaŭ, ćwiordych i ciażkich, jak naša dola. Nia rodnyja sosny zašumiać nad mahiłaj, a skalny wichor, sarwaŭšysia z Tatraŭskich halaŭ, zahudzić miž halinami smerekaŭ. A echo pryniasie z hor nia holas rodnaj žalejki, a nieznajomuju pieśniu nieznajomaha pastucha. Pamior zdalok ad nas pamiž čaroŭnych Tatraŭ u Zakapanym. {{***}} Iwan Łuckiewič rodam z Mienščyny. Pieršy raz my bačym jaho ŭ 1905 hodzie, kali ŭstrachnuŭšaja Rasiejaj pieršaja rewalucyja uskałychnuła ŭsio demokratyčnaje i prabudziła ad doŭhaha sna zaniepałuju Biełaruś. Biełaruski nacyjanalny ruch zjaŭlajecca adnačasna i samym demokratyčnym rucham, dziela taho što, kali intelihencyja jašče nie razumieje ŭsiej wahi sprawy, jon apirajecca na narodnych masach. 1905 hod daje nam mnoha. Spadajuć z nas kajdany zabarony biełaruskaha druku, i chacia cenzura starajecca zdušyć biełaruskuju dumku, usiož-taki joj nie ŭdajecca spynić pačataje dzieła. Zjaŭlajecca pieršaja paśla doŭhich hadoŭ biełaruskaja časopiś - «Naša Dola», jakuju chutka začynili. Tahdy na jaje miejsco zara pajaŭlajecca «Naša Niwa». Arhanizujucca roznyja biełaruskija hurtki, naładžywajucca biełaruskija spektakli... Usia heta rabota wymahaje šmat ludziej, šmat sił. Robicca niešta nowaje, niešta nie pawodle pryznanaha šablonu. Adny hladziać ironična na biazmiernyja patuhi žmieni zahareŭšychsia chłapcoŭ, inšyja - spahadajuć, ale škaduļuć swaje siły dla nowaj z niewiadomymi rezultatami pracy. Niewialičkaja žmienia prajaŭlaje ahramadnyja zdolnaści i niabywałuju wytrywałaść. Idzie ŭpierad, hurtuje ŭwakruh siabie ŭsio nowych ludziej, ahniom swajho entuzjazma zapalaje hetakija samyja hniozdy ŭ inšych miescoch, a dušoj usiej hetaj raboty, duchoŭnym baćkaj jaje i prawadyrom maładych entuzjastaŭ jość Iwan Łuckiewič. Jon usiudy. Jon dabywaje hrošy na wydawiectwa, jon udačna handluje staraświeččynaj i zdabytyja hrošy addaje na nacyjanalnuju sprawu. Bo jon nia tolki biełaruski dziejač, a i archeoloh. Jon biezupynna źbiraje ŭsielakuju staraświeččynu, jakaja datyča nasaj minuŭščyny, kab paśla achwiarawać swaje rečy biełaruskamu hramadzianstwu, jak materyjały dla bu-dučaha muzeum... Iduć hady. Rabota razwiwajecca. Kinutaje ziernia daje dobry ŭschod. Ale woś prychodzie hibicielnaja dla našaj staronki wajna. Strašenny wichor ad suświetnaha pažara wyhaniaje z swaich sialib našych bratoŭ, honić won z baćkaŭščyny našych intelihentaŭ. Iznoŭ zastajecca ŭ Wilni tolki žmieńka ludziej, jakim na dolu wypała dalej wieści pačataje dzieła. Miž imi jość i Iwan Łuckiewič. Pačynajecca praca ciażkaja, warunki wielmi nie spryjajuć sprawie kulturnaha adradżeńnia, ruk da raboty niama. Adnej nieraz asobie prychodzicca siońnia karmić hałodnych dziaciej, zaŭtra pisać palityčnuju staćciu, dy biezupynna dumać ab kusku chleba, zdabywanym krywawym potam dla siabie. Niama ŭ Wilni biełaruskaj arhanizacyi, da jakoj nie należaŭ-by Iwan Łuckiewič. Jon i siabra prezydyjumu Tawarystwa pamočy paciarpieŭšym ad wajny, jon i staršynia biełaruskaha kluba, jon-skarbnik Wydawieckaha Tawarystwa i archiwaryjus Tawarystwa Nawukowaha, jon skarbnik kooperatywy «Rajnica», pierad jaho wačyma pieraliwajecca ŭsio biełaruskaje żyćcio, bo niama hetakaj ustanowy, da jakoj zakładzin nie pryłażyŭ-by jon swajej ruki. Ale praca cieraz mieru padarwała jaho zdaroŭje. U časie niamieckaj okupacyi jon zachwareŭ na suchoty. I jašče ŭ apošnija miesiący żyćcia, nie ŭstajučy z paścieli, zajmaŭsia hramadzianskimi sprawami. Kala jaho łożka zaŭsiody można było spatkać našych ludziej, jakija prychodzili da jaho dziela ahulnych intaresaŭ. I prybliżajučujusia apošniuju swaju časinu jon spatykaje supakojna, z rezyhnacyjaj, jak čaławiek, katory wiedaje, što żyćcio jaho nie prajšło darma.... A śmierć użo idzie wialikimi krokami. Iwan Łuckiewič użo zusim nie padymajecca z łożka. Adnak blizkija jamu ludzi robiąć apošnija sproby ratunku: wiazuć jaho u kancy čerwienia hetaha hoda ŭ Zakapanaje... U minułym tydni biazlitasnaja śmierć spyniła Jaho żyćcio. {{***}} I apošni jaho pahlad nie spatkaŭsia z muram kachanaj Wilni; moża praz wokny swajho pakoju bačyŭ sini ŭ dali Giewont z śpiačym na im zawarożanym rycaram. I moža ŭ poŭśnie jon raŭniaŭ hetaha lehiendarnaha rycara z swaim zaniepałym narodam. Mo dumaŭ jon, kolki treba sił, achwiar, kab zbudzić jaho da żyćcia. I mo ŭ šeruju hadzinu padymaŭ haławu nad paduškaj, ci nie pačuje prypadkam zdalok z baćkaŭščyny, mahutny klič zbudziŭšahosia ad sna ŭładara... Śpi spakojna ŭ čužoj ziamli, i niachaj sarwaŭšyjsia ad załomaŭ Giewonta wichor nawiewaje tabie sałodkija sny, što praca żyćcia Twajho dała bahataje żniwo, što Baćkaŭščyna Twaja paŭstaje da wolnaha żyćcia!.. F. Alechnowić. [[Катэгорыя:Творы пра Івана Луцкевіча]] [[Катэгорыя:Успаміны]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] bqbs7vx82cog10it0x6nqz1u6ufegkx 295832 295829 2026-08-22T05:26:44Z Nejurist 840 295832 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Iwan Łuckiewič | аўтар = Францішак Аляхновіч | сэкцыя = Мемуары | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} Zdalok ad baćkaŭščyny pamior Iwan Łuckiewič. Nia rodnaja ziemla zasypała jaho damawinu, a hrudy skalistych kamienniaŭ, ćwiordych i ciażkich, jak naša dola. Nia rodnyja sosny zašumiać nad mahiłaj, a skalny wichor, sarwaŭšysia z Tatraŭskich halaŭ, zahudzić miž halinami smerekaŭ. A echo pryniasie z hor nia holas rodnaj žalejki, a nieznajomuju pieśniu nieznajomaha pastucha. Pamior zdalok ad nas pamiž čaroŭnych Tatraŭ u Zakapanym. {{***}} Iwan Łuckiewič rodam z Mienščyny. Pieršy raz my bačym jaho ŭ 1905 hodzie, kali ŭstrachnuŭšaja Rasiejaj pieršaja rewalucyja uskałychnuła ŭsio demokratyčnaje i prabudziła ad doŭhaha sna zaniepałuju Biełaruś. Biełaruski nacyjanalny ruch zjaŭlajecca adnačasna i samym demokratyčnym rucham, dziela taho što, kali intelihencyja jašče nie razumieje ŭsiej wahi sprawy, jon apirajecca na narodnych masach. 1905 hod daje nam mnoha. Spadajuć z nas kajdany zabarony biełaruskaha druku, i chacia cenzura starajecca zdušyć biełaruskuju dumku, usiož-taki joj nie ŭdajecca spynić pačataje dzieła. Zjaŭlajecca pieršaja paśla doŭhich hadoŭ biełaruskaja časopiś - «Naša Dola», jakuju chutka začynili. Tahdy na jaje miejsco zara pajaŭlajecca «Naša Niwa». Arhanizujucca roznyja biełaruskija hurtki, naładžywajucca biełaruskija spektakli... Usia heta rabota wymahaje šmat ludziej, šmat sił. Robicca niešta nowaje, niešta nie pawodle pryznanaha šablonu. Adny hladziać ironična na biazmiernyja patuhi žmieni zahareŭšychsia chłapcoŭ, inšyja - spahadajuć, ale škaduļuć swaje siły dla nowaj z niewiadomymi rezultatami pracy. Niewialičkaja žmienia prajaŭlaje ahramadnyja zdolnaści i niabywałuju wytrywałaść. Idzie ŭpierad, hurtuje ŭwakruh siabie ŭsio nowych ludziej, ahniom swajho entuzjazma zapalaje hetakija samyja hniozdy ŭ inšych miescoch, a dušoj usiej hetaj raboty, duchoŭnym baćkaj jaje i prawadyrom maładych entuzjastaŭ jość Iwan Łuckiewič. Jon usiudy. Jon dabywaje hrošy na wydawiectwa, jon udačna handluje staraświeččynaj i zdabytyja hrošy addaje na nacyjanalnuju sprawu. Bo jon nia tolki biełaruski dziejač, a i archeoloh. Jon biezupynna źbiraje ŭsielakuju staraświeččynu, jakaja datyča nasaj minuŭščyny, kab paśla achwiarawać swaje rečy biełaruskamu hramadzianstwu, jak materyjały dla budučaha muzeum... Iduć hady. Rabota razwiwajecca. Kinutaje ziernia daje dobry ŭschod. Ale woś prychodzie hibicielnaja dla našaj staronki wajna. Strašenny wichor ad suświetnaha pažara wyhaniaje z swaich sialib našych bratoŭ, honić won z baćkaŭščyny našych intelihentaŭ. Iznoŭ zastajecca ŭ Wilni tolki žmieńka ludziej, jakim na dolu wypała dalej wieści pačataje dzieła. Miž imi jość i Iwan Łuckiewič. Pačynajecca praca ciażkaja, warunki wielmi nie spryjajuć sprawie kulturnaha adradżeńnia, ruk da raboty niama. Adnej nieraz asobie prychodzicca siońnia karmić hałodnych dziaciej, zaŭtra pisać palityčnuju staćciu, dy biezupynna dumać ab kusku chleba, zdabywanym krywawym potam dla siabie. Niama ŭ Wilni biełaruskaj arhanizacyi, da jakoj nie należaŭ-by Iwan Łuckiewič. Jon i siabra prezydyjumu Tawarystwa pamočy paciarpieŭšym ad wajny, jon i staršynia biełaruskaha kluba, jon-skarbnik Wydawieckaha Tawarystwa i archiwaryjus Tawarystwa Nawukowaha, jon skarbnik kooperatywy «Rajnica», pierad jaho wačyma pieraliwajecca ŭsio biełaruskaje żyćcio, bo niama hetakaj ustanowy, da jakoj zakładzin nie pryłażyŭ-by jon swajej ruki. Ale praca cieraz mieru padarwała jaho zdaroŭje. U časie niamieckaj okupacyi jon zachwareŭ na suchoty. I jašče ŭ apošnija miesiący żyćcia, nie ŭstajučy z paścieli, zajmaŭsia hramadzianskimi sprawami. Kala jaho łożka zaŭsiody można było spatkać našych ludziej, jakija prychodzili da jaho dziela ahulnych intaresaŭ. I prybliżajučujusia apošniuju swaju časinu jon spatykaje supakojna, z rezyhnacyjaj, jak čaławiek, katory wiedaje, što żyćcio jaho nie prajšło darma.... A śmierć użo idzie wialikimi krokami. Iwan Łuckiewič użo zusim nie padymajecca z łożka. Adnak blizkija jamu ludzi robiąć apošnija sproby ratunku: wiazuć jaho u kancy čerwienia hetaha hoda ŭ Zakapanaje... U minułym tydni biazlitasnaja śmierć spyniła Jaho żyćcio. {{***}} I apošni jaho pahlad nie spatkaŭsia z muram kachanaj Wilni; moża praz wokny swajho pakoju bačyŭ sini ŭ dali Giewont z śpiačym na im zawarożanym rycaram. I moža ŭ poŭśnie jon raŭniaŭ hetaha lehiendarnaha rycara z swaim zaniepałym narodam. Mo dumaŭ jon, kolki treba sił, achwiar, kab zbudzić jaho da żyćcia. I mo ŭ šeruju hadzinu padymaŭ haławu nad paduškaj, ci nie pačuje prypadkam zdalok z baćkaŭščyny, mahutny klič zbudziŭšahosia ad sna ŭładara... Śpi spakojna ŭ čužoj ziamli, i niachaj sarwaŭšyjsia ad załomaŭ Giewonta wichor nawiewaje tabie sałodkija sny, što praca żyćcia Twajho dała bahataje żniwo, što Baćkaŭščyna Twaja paŭstaje da wolnaha żyćcia!.. F. Alechnowić. [[Катэгорыя:Творы пра Івана Луцкевіча]] [[Катэгорыя:Успаміны]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] rfl094w7ycar2qrjsaagofbg5z25ps1 295854 295832 2026-08-22T08:39:21Z Gleb Leo 2440 295854 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Iwan Łuckiewič | аўтар = Францішак Аляхновіч | сэкцыя = Мемуары | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} Zdalok ad baćkaŭščyny pamior Iwan Łuckiewič. Nia rodnaja ziemla zasypała jaho damawinu, a hrudy skalistych kamienniaŭ, ćwiordych i ciażkich, jak naša dola. Nia rodnyja sosny zašumiać nad mahiłaj, a skalny wichor, sarwaŭšysia z Tatraŭskich halaŭ, zahudzić miž halinami smerekaŭ. A echo pryniasie z hor nia holas rodnaj žalejki, a nieznajomuju pieśniu nieznajomaha pastucha. Pamior zdalok ad nas pamiž čaroŭnych Tatraŭ u Zakapanym. {{***}} Iwan Łuckiewič rodam z Mienščyny. Pieršy raz my bačym jaho ŭ 1905 hodzie, kali ŭstrachnuŭšaja Rasiejaj pieršaja rewalucyja uskałychnuła ŭsio demokratyčnaje i prabudziła ad doŭhaha sna zaniepałuju Biełaruś. Biełaruski nacyjanalny ruch zjaŭlajecca adnačasna i samym demokratyčnym rucham, dziela taho što, kali intelihencyja jašče nie razumieje ŭsiej wahi sprawy, jon apirajecca na narodnych masach. 1905 hod daje nam mnoha. Spadajuć z nas kajdany zabarony biełaruskaha druku, i chacia cenzura starajecca zdušyć biełaruskuju dumku, usiož-taki joj nie ŭdajecca spynić pačataje dzieła. Zjaŭlajecca pieršaja paśla doŭhich hadoŭ biełaruskaja časopiś - «Naša Dola», jakuju chutka začynili. Tahdy na jaje miejsco zara pajaŭlajecca «Naša Niwa». Arhanizujucca roznyja biełaruskija hurtki, naładžywajucca biełaruskija spektakli... Usia heta rabota wymahaje šmat ludziej, šmat sił. Robicca niešta nowaje, niešta nie pawodle pryznanaha šablonu. Adny hladziać ironična na biazmiernyja patuhi žmieni zahareŭšychsia chłapcoŭ, inšyja - spahadajuć, ale škaduļuć swaje siły dla nowaj z niewiadomymi rezultatami pracy. Niewialičkaja žmienia prajaŭlaje ahramadnyja zdolnaści i niabywałuju wytrywałaść. Idzie ŭpierad, hurtuje ŭwakruh siabie ŭsio nowych ludziej, ahniom swajho entuzjazma zapalaje hetakija samyja hniozdy ŭ inšych miescoch, a dušoj usiej hetaj raboty, duchoŭnym baćkaj jaje i prawadyrom maładych entuzjastaŭ jość Iwan Łuckiewič. Jon usiudy. Jon dabywaje hrošy na wydawiectwa, jon udačna handluje staraświeččynaj i zdabytyja hrošy addaje na nacyjanalnuju sprawu. Bo jon nia tolki biełaruski dziejač, a i archeoloh. Jon biezupynna źbiraje ŭsielakuju staraświeččynu, jakaja datyča nasaj minuŭščyny, kab paśla achwiarawać swaje rečy biełaruskamu hramadzianstwu, jak materyjały dla budučaha muzeum... Iduć hady. Rabota razwiwajecca. Kinutaje ziernia daje dobry ŭschod. Ale woś prychodzie hibicielnaja dla našaj staronki wajna. Strašenny wichor ad suświetnaha pažara wyhaniaje z swaich sialib našych bratoŭ, honić won z baćkaŭščyny našych intelihentaŭ. Iznoŭ zastajecca ŭ Wilni tolki žmieńka ludziej, jakim na dolu wypała dalej wieści pačataje dzieła. Miž imi jość i Iwan Łuckiewič. Pačynajecca praca ciażkaja, warunki wielmi nie spryjajuć sprawie kulturnaha adradżeńnia, ruk da raboty niama. Adnej nieraz asobie prychodzicca siońnia karmić hałodnych dziaciej, zaŭtra pisać palityčnuju staćciu, dy biezupynna dumać ab kusku chleba, zdabywanym krywawym potam dla siabie. Niama ŭ Wilni biełaruskaj arhanizacyi, da jakoj nie należaŭ-by Iwan Łuckiewič. Jon i siabra prezydyjumu Tawarystwa pamočy paciarpieŭšym ad wajny, jon i staršynia biełaruskaha kluba, jon-skarbnik Wydawieckaha Tawarystwa i archiwaryjus Tawarystwa Nawukowaha, jon skarbnik kooperatywy «Rajnica», pierad jaho wačyma pieraliwajecca ŭsio biełaruskaje żyćcio, bo niama hetakaj ustanowy, da jakoj zakładzin nie pryłażyŭ-by jon swajej ruki. Ale praca cieraz mieru padarwała jaho zdaroŭje. U časie niamieckaj okupacyi jon zachwareŭ na suchoty. I jašče ŭ apošnija miesiący żyćcia, nie ŭstajučy z paścieli, zajmaŭsia hramadzianskimi sprawami. Kala jaho łożka zaŭsiody można było spatkać našych ludziej, jakija prychodzili da jaho dziela ahulnych intaresaŭ. I prybliżajučujusia apošniuju swaju časinu jon spatykaje supakojna, z rezyhnacyjaj, jak čaławiek, katory wiedaje, što żyćcio jaho nie prajšło darma.... A śmierć użo idzie wialikimi krokami. Iwan Łuckiewič użo zusim nie padymajecca z łożka. Adnak blizkija jamu ludzi robiąć apošnija sproby ratunku: wiazuć jaho u kancy čerwienia hetaha hoda ŭ Zakapanaje... U minułym tydni biazlitasnaja śmierć spyniła Jaho żyćcio. {{***}} I apošni jaho pahlad nie spatkaŭsia z muram kachanaj Wilni; moża praz wokny swajho pakoju bačyŭ sini ŭ dali Giewont z śpiačym na im zawarożanym rycaram. I moža ŭ poŭśnie jon raŭniaŭ hetaha lehiendarnaha rycara z swaim zaniepałym narodam. Mo dumaŭ jon, kolki treba sił, achwiar, kab zbudzić jaho da żyćcia. I mo ŭ šeruju hadzinu padymaŭ haławu nad paduškaj, ci nie pačuje prypadkam zdalok z baćkaŭščyny, mahutny klič zbudziŭšahosia ad sna ŭładara... Śpi spakojna ŭ čužoj ziamli, i niachaj sarwaŭšyjsia ad załomaŭ Giewonta wichor nawiewaje tabie sałodkija sny, što praca żyćcia Twajho dała bahataje żniwo, što Baćkaŭščyna Twaja paŭstaje da wolnaha żyćcia!.. {{Выроўніваньне-канец}} F. Alechnowić. {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Успаміны Францішка Аляхновіча]] [[Катэгорыя:Творы пра Івана Луцкевіча]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] dntgbxiwqhdvt0r7b416hl6s792mpfp 295855 295854 2026-08-22T08:39:47Z Gleb Leo 2440 295855 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Iwan Łuckiewič | аўтар = Францішак Аляхновіч | сэкцыя = Мемуары | папярэдні = | наступны = | дата = 1919 год | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} Zdalok ad baćkaŭščyny pamior Iwan Łuckiewič. Nia rodnaja ziemla zasypała jaho damawinu, a hrudy skalistych kamienniaŭ, ćwiordych i ciażkich, jak naša dola. Nia rodnyja sosny zašumiać nad mahiłaj, a skalny wichor, sarwaŭšysia z Tatraŭskich halaŭ, zahudzić miž halinami smerekaŭ. A echo pryniasie z hor nia holas rodnaj žalejki, a nieznajomuju pieśniu nieznajomaha pastucha. Pamior zdalok ad nas pamiž čaroŭnych Tatraŭ u Zakapanym. {{***}} Iwan Łuckiewič rodam z Mienščyny. Pieršy raz my bačym jaho ŭ 1905 hodzie, kali ŭstrachnuŭšaja Rasiejaj pieršaja rewalucyja uskałychnuła ŭsio demokratyčnaje i prabudziła ad doŭhaha sna zaniepałuju Biełaruś. Biełaruski nacyjanalny ruch zjaŭlajecca adnačasna i samym demokratyčnym rucham, dziela taho što, kali intelihencyja jašče nie razumieje ŭsiej wahi sprawy, jon apirajecca na narodnych masach. 1905 hod daje nam mnoha. Spadajuć z nas kajdany zabarony biełaruskaha druku, i chacia cenzura starajecca zdušyć biełaruskuju dumku, usiož-taki joj nie ŭdajecca spynić pačataje dzieła. Zjaŭlajecca pieršaja paśla doŭhich hadoŭ biełaruskaja časopiś - «Naša Dola», jakuju chutka začynili. Tahdy na jaje miejsco zara pajaŭlajecca «Naša Niwa». Arhanizujucca roznyja biełaruskija hurtki, naładžywajucca biełaruskija spektakli... Usia heta rabota wymahaje šmat ludziej, šmat sił. Robicca niešta nowaje, niešta nie pawodle pryznanaha šablonu. Adny hladziać ironična na biazmiernyja patuhi žmieni zahareŭšychsia chłapcoŭ, inšyja - spahadajuć, ale škaduļuć swaje siły dla nowaj z niewiadomymi rezultatami pracy. Niewialičkaja žmienia prajaŭlaje ahramadnyja zdolnaści i niabywałuju wytrywałaść. Idzie ŭpierad, hurtuje ŭwakruh siabie ŭsio nowych ludziej, ahniom swajho entuzjazma zapalaje hetakija samyja hniozdy ŭ inšych miescoch, a dušoj usiej hetaj raboty, duchoŭnym baćkaj jaje i prawadyrom maładych entuzjastaŭ jość Iwan Łuckiewič. Jon usiudy. Jon dabywaje hrošy na wydawiectwa, jon udačna handluje staraświeččynaj i zdabytyja hrošy addaje na nacyjanalnuju sprawu. Bo jon nia tolki biełaruski dziejač, a i archeoloh. Jon biezupynna źbiraje ŭsielakuju staraświeččynu, jakaja datyča nasaj minuŭščyny, kab paśla achwiarawać swaje rečy biełaruskamu hramadzianstwu, jak materyjały dla budučaha muzeum... Iduć hady. Rabota razwiwajecca. Kinutaje ziernia daje dobry ŭschod. Ale woś prychodzie hibicielnaja dla našaj staronki wajna. Strašenny wichor ad suświetnaha pažara wyhaniaje z swaich sialib našych bratoŭ, honić won z baćkaŭščyny našych intelihentaŭ. Iznoŭ zastajecca ŭ Wilni tolki žmieńka ludziej, jakim na dolu wypała dalej wieści pačataje dzieła. Miž imi jość i Iwan Łuckiewič. Pačynajecca praca ciażkaja, warunki wielmi nie spryjajuć sprawie kulturnaha adradżeńnia, ruk da raboty niama. Adnej nieraz asobie prychodzicca siońnia karmić hałodnych dziaciej, zaŭtra pisać palityčnuju staćciu, dy biezupynna dumać ab kusku chleba, zdabywanym krywawym potam dla siabie. Niama ŭ Wilni biełaruskaj arhanizacyi, da jakoj nie należaŭ-by Iwan Łuckiewič. Jon i siabra prezydyjumu Tawarystwa pamočy paciarpieŭšym ad wajny, jon i staršynia biełaruskaha kluba, jon-skarbnik Wydawieckaha Tawarystwa i archiwaryjus Tawarystwa Nawukowaha, jon skarbnik kooperatywy «Rajnica», pierad jaho wačyma pieraliwajecca ŭsio biełaruskaje żyćcio, bo niama hetakaj ustanowy, da jakoj zakładzin nie pryłażyŭ-by jon swajej ruki. Ale praca cieraz mieru padarwała jaho zdaroŭje. U časie niamieckaj okupacyi jon zachwareŭ na suchoty. I jašče ŭ apošnija miesiący żyćcia, nie ŭstajučy z paścieli, zajmaŭsia hramadzianskimi sprawami. Kala jaho łożka zaŭsiody można było spatkać našych ludziej, jakija prychodzili da jaho dziela ahulnych intaresaŭ. I prybliżajučujusia apošniuju swaju časinu jon spatykaje supakojna, z rezyhnacyjaj, jak čaławiek, katory wiedaje, što żyćcio jaho nie prajšło darma.... A śmierć użo idzie wialikimi krokami. Iwan Łuckiewič użo zusim nie padymajecca z łożka. Adnak blizkija jamu ludzi robiąć apošnija sproby ratunku: wiazuć jaho u kancy čerwienia hetaha hoda ŭ Zakapanaje... U minułym tydni biazlitasnaja śmierć spyniła Jaho żyćcio. {{***}} I apošni jaho pahlad nie spatkaŭsia z muram kachanaj Wilni; moża praz wokny swajho pakoju bačyŭ sini ŭ dali Giewont z śpiačym na im zawarożanym rycaram. I moža ŭ poŭśnie jon raŭniaŭ hetaha lehiendarnaha rycara z swaim zaniepałym narodam. Mo dumaŭ jon, kolki treba sił, achwiar, kab zbudzić jaho da żyćcia. I mo ŭ šeruju hadzinu padymaŭ haławu nad paduškaj, ci nie pačuje prypadkam zdalok z baćkaŭščyny, mahutny klič zbudziŭšahosia ad sna ŭładara... Śpi spakojna ŭ čužoj ziamli, i niachaj sarwaŭšyjsia ad załomaŭ Giewonta wichor nawiewaje tabie sałodkija sny, što praca żyćcia Twajho dała bahataje żniwo, što Baćkaŭščyna Twaja paŭstaje da wolnaha żyćcia!.. {{Выроўніваньне-канец}} F. Alechnowić. {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Успаміны Францішка Аляхновіча]] [[Катэгорыя:Творы пра Івана Луцкевіча]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] 7h5mtmqg3tuci083gun52edyvq7i2m4 0 128073 295833 2026-08-22T05:32:45Z Nejurist 840 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Janka Kupała. Raskidanaje hniazdo | аўтар = Францішак Аляхновіч | секцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = | крыніца = | дата = | анатацыі = }} Kali ŭ swajoj «Paŭlincy» Kupała jak dramatyčny piśmiennik-realist, tak u «Raskidanym hniaździe» my bačym šmat symboliki. Asoby dramy - heta ŭžo nie narysawanyj...» 295833 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Janka Kupała. Raskidanaje hniazdo | аўтар = Францішак Аляхновіч | секцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = | крыніца = | дата = | анатацыі = }} Kali ŭ swajoj «Paŭlincy» Kupała jak dramatyčny piśmiennik-realist, tak u «Raskidanym hniaździe» my bačym šmat symboliki. Asoby dramy - heta ŭžo nie narysawanyja z natury z niejkim karykaturnym macham ludzi, jak u «Paŭlincy», a uzhadawanyja paetam u hłubi jaho dušy personažy. Jany može mieniej realnyja ad pieršych, ale nia mieniej za ich praŭdziwyja. A užo zusim symboličnaja figura - Nieznajomy. Škada tolki, što aŭtor pierad tekstam dramy napisaŭ wielmi realnuju jaho charektyrystyku. Charakterystyki inšych asob patrebny, a hetaja apošniaja zusim lišniaja, dziela taho dziakujučy hetaj charakterystycy, aktor, jaki budzie jhrać hetuju rolu, moža padumać, što treba jaje jhrać z realizmam. Tady ŭsie słowy ab «Wialikim Schodzie», ab jakim kaža Nieznajomy, straciać swaju symboličnuju moc. Naahul pjesa, kali jaje čytajem, robić wialikaje ŭražeńnie. S kožnaj stranicy wieje duch wialikaha mastaka. Asabliwa charošyja sceny, ŭ jakich zjaŭlajecca Nieznajomy i scena, kali zwarjacieŭšaja Zośka piaje: Wiecier ihraje, zorački skačuć,<br> Miesiac miž imi ład wodzie... Zośka prywodzić nam u dumku Ofelju, ale Ofelju nia wyrezanuju žyŭcom z trahedyi Šekspira, a ŭzhadawanuju ŭ bielaruskaj wioscy, bosuju, u zrebnaj spadnicy i kašuli, z wiankom wasilkoŭ na haławie. Kupała swaim „Raskidanym hniazdom" wyjawiŭ nowy rod swajej zdolnaści. I ŭsiak zhodzicca, što z usich našych paetaŭ u jaho dušy najbolej zwinić strun, što jaho tworčaść daje nam najpaŭniejšy akord biełaruskaj pryhožaj dumki [[Катэгорыя:Францішак Аляхновіч]] [[Катэгорыя:Крытыка твораў Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] kk1mltm7wz66b3okobtbyfpj5x75o9e 295851 295833 2026-08-22T08:36:07Z Gleb Leo 2440 295851 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Janka Kupała. Raskidanaje hniazdo | аўтар = Францішак Аляхновіч | секцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = | крыніца = Biełaruskaje žyćcio. — 5 čerwienia 1919. — №1 | дата = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} Kali ŭ swajoj «Paŭlincy» Kupała jak dramatyčny piśmiennik-realist, tak u «Raskidanym hniaździe» my bačym šmat symboliki. Asoby dramy - heta ŭžo nie narysawanyja z natury z niejkim karykaturnym macham ludzi, jak u «Paŭlincy», a uzhadawanyja paetam u hłubi jaho dušy personažy. Jany može mieniej realnyja ad pieršych, ale nia mieniej za ich praŭdziwyja. A užo zusim symboličnaja figura - Nieznajomy. Škada tolki, što aŭtor pierad tekstam dramy napisaŭ wielmi realnuju jaho charektyrystyku. Charakterystyki inšych asob patrebny, a hetaja apošniaja zusim lišniaja, dziela taho dziakujučy hetaj charakterystycy, aktor, jaki budzie jhrać hetuju rolu, moža padumać, što treba jaje jhrać z realizmam. Tady ŭsie słowy ab «Wialikim Schodzie», ab jakim kaža Nieznajomy, straciać swaju symboličnuju moc. Naahul pjesa, kali jaje čytajem, robić wialikaje ŭražeńnie. S kožnaj stranicy wieje duch wialikaha mastaka. Asabliwa charošyja sceny, ŭ jakich zjaŭlajecca Nieznajomy i scena, kali zwarjacieŭšaja Zośka piaje: Wiecier ihraje, zorački skačuć,<br> Miesiac miž imi ład wodzie... Zośka prywodzić nam u dumku Ofelju, ale Ofelju nia wyrezanuju žyŭcom z trahedyi Šekspira, a ŭzhadawanuju ŭ bielaruskaj wioscy, bosuju, u zrebnaj spadnicy i kašuli, z wiankom wasilkoŭ na haławie. Kupała swaim „Raskidanym hniazdom" wyjawiŭ nowy rod swajej zdolnaści. I ŭsiak zhodzicca, što z usich našych paetaŭ u jaho dušy najbolej zwinić strun, što jaho tworčaść daje nam najpaŭniejšy akord biełaruskaj pryhožaj dumki {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Францішак Аляхновіч]] [[Катэгорыя:Крытыка твораў Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] 4e7g1e835j7c565w27zvmn0b0aaf5nm 295856 295851 2026-08-22T08:40:19Z Gleb Leo 2440 295856 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Janka Kupała. Raskidanaje hniazdo | аўтар = Францішак Аляхновіч | секцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = | крыніца = Biełaruskaje žyćcio. — 5 čerwienia 1919. — №1 | дата = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} Kali ŭ swajoj «Paŭlincy» Kupała jak dramatyčny piśmiennik-realist, tak u «Raskidanym hniaździe» my bačym šmat symboliki. Asoby dramy - heta ŭžo nie narysawanyja z natury z niejkim karykaturnym macham ludzi, jak u «Paŭlincy», a uzhadawanyja paetam u hłubi jaho dušy personažy. Jany može mieniej realnyja ad pieršych, ale nia mieniej za ich praŭdziwyja. A užo zusim symboličnaja figura - Nieznajomy. Škada tolki, što aŭtor pierad tekstam dramy napisaŭ wielmi realnuju jaho charektyrystyku. Charakterystyki inšych asob patrebny, a hetaja apošniaja zusim lišniaja, dziela taho dziakujučy hetaj charakterystycy, aktor, jaki budzie jhrać hetuju rolu, moža padumać, što treba jaje jhrać z realizmam. Tady ŭsie słowy ab «Wialikim Schodzie», ab jakim kaža Nieznajomy, straciać swaju symboličnuju moc. Naahul pjesa, kali jaje čytajem, robić wialikaje ŭražeńnie. S kožnaj stranicy wieje duch wialikaha mastaka. Asabliwa charošyja sceny, ŭ jakich zjaŭlajecca Nieznajomy i scena, kali zwarjacieŭšaja Zośka piaje: Wiecier ihraje, zorački skačuć,<br> Miesiac miž imi ład wodzie... Zośka prywodzić nam u dumku Ofelju, ale Ofelju nia wyrezanuju žyŭcom z trahedyi Šekspira, a ŭzhadawanuju ŭ bielaruskaj wioscy, bosuju, u zrebnaj spadnicy i kašuli, z wiankom wasilkoŭ na haławie. Kupała swaim „Raskidanym hniazdom" wyjawiŭ nowy rod swajej zdolnaści. I ŭsiak zhodzicca, što z usich našych paetaŭ u jaho dušy najbolej zwinić strun, što jaho tworčaść daje nam najpaŭniejšy akord biełaruskaj pryhožaj dumki {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Францішак Аляхновіч]] [[Катэгорыя:Крытыка твораў Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] b2bo9flm9gzhghpzx8q1g4c7ehenqi4 0 128074 295837 2026-08-22T06:02:47Z Nejurist 840 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Мікалай Гоголь | аўтар = | секцыя = | арыгінал = | папярэдні = | наступны = | дата = 1909 год }} Вялікі рускі пісар ''Мікалай Гоголь'' радзіўся ў мястэчку Copoчынцах, Полтаўскай губэрні, 20 марца 1809 года. - Бацька Гоголя лічыўся вясёлы...» 295837 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мікалай Гоголь | аўтар = | секцыя = | арыгінал = | папярэдні = | наступны = | дата = 1909 год }} Вялікі рускі пісар ''Мікалай Гоголь'' радзіўся ў мястэчку Copoчынцах, Полтаўскай губэрні, 20 марца 1809 года. - Бацька Гоголя лічыўся вясёлым чалавекам, умеў добра апаведаць а жыцьцю украінцоў; вось, сын да усяго гэтаго прыслухіваўся з малых дзён і пазьней вельмі хорашо апісаў. Гоголь учыўся ў гімназіі, і яго ня лічылі добрым вучнем; затое ў школе ён зрабіў тэатр - і сам у ім рабіў прэдстаўленьня; пасьля выдаваў газэтку для вучнёў. Ледзьве Гоголю удалося скончыць вучылішчэ, і ён паступіў у чыноўнікі. Будучы сам чыноўнікам ён пазнаў усе іх штукі і пазьней праўдзіве апісаў іх жыцьцё ў розных апаведаньнях. Апроч таго, ён, жывучы ў сваей моладасьці ў вёсцэ, відзеў, як жывуць паны, і апісаў гэта у повесьці „Мёртвые Душы". Апісываў ён такімі жывымі славамі жыцьцё памешчыкоў і мужыкоў тагдышней Рассі, што, чытаючы яго творы, прэдстаўляецца нам акуратны образ тагдышняго жыцьця ўсяго краю. Дзе гарачым словам, дзе сьмехам выткнуў цёмные і сьветлые стораны жыцьця людзей і парадкоў. Чытаючы творы Гоголя, прад намі, як жывые, праходзяць памешчыкі таго часу, калі панавала паншчына, калі паны жылі без клапотоў дармовай працай сваіх падданых, калі скрось панавала непраўда і сіла, калі суды „чэрнілі чорнай непраўдай", а чыноўнікі бралі хабары і абіралі народ. Глаўные творы Гоголя: „Мёртвые Душы", камэдыя „ Рэвізор". У „Тарасе Бульбе" ён з сваім вялікім талентам абрысаваў жыць-цё казакоў, іх змаганьня за сваю свабоду. У дробнейшых апаведаньнях-„Ноч перэд Калядамі", „Сорочынскі кірмаш“, „Зачарованае мейсцо" (глядзі № 9, 1909 г. „Н. Н.") апісаў украінскую вёску і украінскі народ. 20 марца 1909 году будзе 100 лет, як радзіўся Мікалай Гоголь, і ў гэты дзень уся Расея сьвяткуе памяць вялікаго пісара. 9kb49xp8hjd9mhogw6ooxn7a8dxdv17 295858 295837 2026-08-22T08:44:12Z Gleb Leo 2440 295858 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мікалай Гоголь | безаўтара = | секцыя = | арыгінал = | папярэдні = | наступны = | дата = 1909 год | крыніца = Наша Ніва. — 1909. — №12 }} {{Выроўніваньне-пачатак}} Вялікі рускі пісар ''Мікалай Гоголь'' радзіўся ў мястэчку Copoчынцах, Полтаўскай губэрні, 20 марца 1809 года. - Бацька Гоголя лічыўся вясёлым чалавекам, умеў добра апаведаць а жыцьцю украінцоў; вось, сын да усяго гэтаго прыслухіваўся з малых дзён і пазьней вельмі хорашо апісаў. Гоголь учыўся ў гімназіі, і яго ня лічылі добрым вучнем; затое ў школе ён зрабіў тэатр - і сам у ім рабіў прэдстаўленьня; пасьля выдаваў газэтку для вучнёў. Ледзьве Гоголю удалося скончыць вучылішчэ, і ён паступіў у чыноўнікі. Будучы сам чыноўнікам ён пазнаў усе іх штукі і пазьней праўдзіве апісаў іх жыцьцё ў розных апаведаньнях. Апроч таго, ён, жывучы ў сваей моладасьці ў вёсцэ, відзеў, як жывуць паны, і апісаў гэта у повесьці „Мёртвые Душы". Апісываў ён такімі жывымі славамі жыцьцё памешчыкоў і мужыкоў тагдышней Рассі, што, чытаючы яго творы, прэдстаўляецца нам акуратны образ тагдышняго жыцьця ўсяго краю. Дзе гарачым словам, дзе сьмехам выткнуў цёмные і сьветлые стораны жыцьця людзей і парадкоў. Чытаючы творы Гоголя, прад намі, як жывые, праходзяць памешчыкі таго часу, калі панавала паншчына, калі паны жылі без клапотоў дармовай працай сваіх падданых, калі скрось панавала непраўда і сіла, калі суды „чэрнілі чорнай непраўдай", а чыноўнікі бралі хабары і абіралі народ. Глаўные творы Гоголя: „Мёртвые Душы", камэдыя „ Рэвізор". У „Тарасе Бульбе" ён з сваім вялікім талентам абрысаваў жыць-цё казакоў, іх змаганьня за сваю свабоду. У дробнейшых апаведаньнях-„Ноч перэд Калядамі", „Сорочынскі кірмаш“, „Зачарованае мейсцо" (глядзі № 9, 1909 г. „Н. Н.") апісаў украінскую вёску і украінскі народ. 20 марца 1909 году будзе 100 лет, як радзіўся Мікалай Гоголь, і ў гэты дзень уся Расея сьвяткуе памяць вялікаго пісара. {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-Расейская імпэрыя}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Творы пра Мікалая Гогаля]] [[Катэгорыя:Творы 1909 года]] [[Катэгорыя:Наша Ніва (кірыліца)]] c1izp3rgjlos5hzgxobux0s3vw7ny0h 0 128075 295840 2026-08-22T06:11:39Z Nejurist 840 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Тарас Шэвчэнко | аўтар = | секцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1909 год }} Сорак восем лет таму назад - 26-го лютаго 1861 году -памёр чалавек, імя катораго з вялікім паважаньнем успамінае цяпер уся Украйна....» 295840 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Тарас Шэвчэнко | аўтар = | секцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1909 год }} Сорак восем лет таму назад - 26-го лютаго 1861 году -памёр чалавек, імя катораго з вялікім паважаньнем успамінае цяпер уся Украйна. Гэты чалавек - Тарас Шэвчэнко, найслаўнейшы с песьняроў украінскіх, што вялікімі творамі сваімі палажыў моцны фундамэнт для ўзросту ўсяго цяперашняго украінскаго пісьменства, а за гэта родны край назваў яго сваім ''бацькам''. Нарадзіўся Шэвчэнко сьвет Божы 25 лютаго 1814 году ў беднай хаце мужыцкай у вёсцы Морынцах, Зьвенігородзкаго павету, Кіеўскай губэрні; а як у тым часе ешчэ скрось моцна панавала паншчына, дык малады Тарас узрастаў у падданстве, і шмат бяды і гора прышлося яму цярпець бадай ад першых дзён жыцьця. Пачатковую навуку дастаў Шэвчэнко ў школе дзяка, у катораго ён быў і за вучня і за работніка. Пазьней пасьвіў вёсковых авечак, праз неякі час служыў у попа, дый ад яго папаў у панскі двор. Тутака спачатку сказалі яму быць пекарам, а пасьля ўзялі ў пакоі - служыць пры асобе самога пана Энгельгардта. Гэты пан мала сядзеў у хаце, а ўсё больш езьдзіў і браў з сабою Шэвчэнка. Такім парадкам быў Шэвчэнко ў Вільні, Варшаве, Пецербургу і тутака пачаў вучыцца маляваць, пачаў пісаць вершы. Убачыўшы, што у Шэвчэнкі ёсць праўдзівы талент, неколькі цецербурскіх артыстоў-маляроў сабралі 2 тысячы 500 руб. і за гэтые грошы выкупілі яго с падданства. Зрабіўшыся вольным чалавекам, стаў Шэвчэнко вучыцца ў Акадэміі Малярства, і ў гэтым жә часі былі надрукаваны першые творы яго. Скончыўшы эдукацыю, паехаў ён с Пецербургу ў родную Украйну, каторую шчыра кахаў. Але ня доўга давялося яму жыць тутака: па даносу, што ён пішә рәволюцыйные вершы, Шэвчэнка арэштавалі, здалі ў салдаты, выслалі далёка-далёка ад роднай старонкі - аж у Орэнбург і забаранілі маляваць і пісаць вершы. Дзесяць гадоў пражыў Шэвчэнко ў ссылцы, і толькі ў 1857 гаду яму пазволілі вярнуцца ў Пецербург. Але цяжкое жыцьцё і ўсе нешчасьця, вельмі папсавалі яго здароўе, надарвалі сілы, і ў 1861 гаду Шэвчэнко памёр. Пасьля сьмерці яго перавязьлі на Украйну і пахавалі ў Каневі над Днепром, на высокай гарэ. {{***}} 26-го лютаго ў Пецербургу, як і шмат дзе па іншых местох, у памятку „''Бацькі Тараса''" украінцы зрабілі концэрт-вечэр. На вечэры прамоўцы ўспаміналі вялікіе заслугі Шэвчэнкі прад украінскім народам, чыталі яго творы і т. д. песь-Выказаць свае шчырае паважаньне вялікаму народнаму няру прыйшлі і нашы беларусы і літвіны. Ад беларусоў былі: прэдставіцель „Нашае Нівы" і прадставіцелі беларускай выдаўніцкай суполкі „Загляне сонца і ў наша ваконца". На фігуру Шэвчэнкі беларусы і літвіны узлажылі венкі. Венок ад імяні суполкі з надпісам: „О, слаўны Украінча, сын верны народу! Прымі, брат, і наш беларускі прывет!" палажыў п. Броніслаў Эпімах-Шыпілло; другі прэдставіцель суполкі, п. Севрук, сказаў мову, добра малюючы адрадзэньне беларускаго народу, і прачытаў вершы „Памяці Шэвчэнкі", каторые напісаў наш малады паэта Янук Купала і каторые тутака друкуем. 210o4pet7b1h1ssbhv9rgl4217fw5es 295857 295840 2026-08-22T08:43:31Z Gleb Leo 2440 295857 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Тарас Шэвчэнко | безаўтара = | секцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = | крыніца = Наша Ніва. — 1911. — №11 | год = 1911 год }} {{Выроўніваньне-пачатак}} Сорак восем лет таму назад - 26-го лютаго 1861 году -памёр чалавек, імя катораго з вялікім паважаньнем успамінае цяпер уся Украйна. Гэты чалавек - Тарас Шэвчэнко, найслаўнейшы с песьняроў украінскіх, што вялікімі творамі сваімі палажыў моцны фундамэнт для ўзросту ўсяго цяперашняго украінскаго пісьменства, а за гэта родны край назваў яго сваім ''бацькам''. Нарадзіўся Шэвчэнко сьвет Божы 25 лютаго 1814 году ў беднай хаце мужыцкай у вёсцы Морынцах, Зьвенігородзкаго павету, Кіеўскай губэрні; а як у тым часе ешчэ скрось моцна панавала паншчына, дык малады Тарас узрастаў у падданстве, і шмат бяды і гора прышлося яму цярпець бадай ад першых дзён жыцьця. Пачатковую навуку дастаў Шэвчэнко ў школе дзяка, у катораго ён быў і за вучня і за работніка. Пазьней пасьвіў вёсковых авечак, праз неякі час служыў у попа, дый ад яго папаў у панскі двор. Тутака спачатку сказалі яму быць пекарам, а пасьля ўзялі ў пакоі - служыць пры асобе самога пана Энгельгардта. Гэты пан мала сядзеў у хаце, а ўсё больш езьдзіў і браў з сабою Шэвчэнка. Такім парадкам быў Шэвчэнко ў Вільні, Варшаве, Пецербургу і тутака пачаў вучыцца маляваць, пачаў пісаць вершы. Убачыўшы, што у Шэвчэнкі ёсць праўдзівы талент, неколькі цецербурскіх артыстоў-маляроў сабралі 2 тысячы 500 руб. і за гэтые грошы выкупілі яго с падданства. Зрабіўшыся вольным чалавекам, стаў Шэвчэнко вучыцца ў Акадэміі Малярства, і ў гэтым жә часі былі надрукаваны першые творы яго. Скончыўшы эдукацыю, паехаў ён с Пецербургу ў родную Украйну, каторую шчыра кахаў. Але ня доўга давялося яму жыць тутака: па даносу, што ён пішә рәволюцыйные вершы, Шэвчэнка арэштавалі, здалі ў салдаты, выслалі далёка-далёка ад роднай старонкі - аж у Орэнбург і забаранілі маляваць і пісаць вершы. Дзесяць гадоў пражыў Шэвчэнко ў ссылцы, і толькі ў 1857 гаду яму пазволілі вярнуцца ў Пецербург. Але цяжкое жыцьцё і ўсе нешчасьця, вельмі папсавалі яго здароўе, надарвалі сілы, і ў 1861 гаду Шэвчэнко памёр. Пасьля сьмерці яго перавязьлі на Украйну і пахавалі ў Каневі над Днепром, на высокай гарэ. {{***}} 26-го лютаго ў Пецербургу, як і шмат дзе па іншых местох, у памятку „''Бацькі Тараса''" украінцы зрабілі концэрт-вечэр. На вечэры прамоўцы ўспаміналі вялікіе заслугі Шэвчэнкі прад украінскім народам, чыталі яго творы і т. д. песь-Выказаць свае шчырае паважаньне вялікаму народнаму няру прыйшлі і нашы беларусы і літвіны. Ад беларусоў былі: прэдставіцель „Нашае Нівы" і прадставіцелі беларускай выдаўніцкай суполкі „Загляне сонца і ў наша ваконца". На фігуру Шэвчэнкі беларусы і літвіны узлажылі венкі. Венок ад імяні суполкі з надпісам: „О, слаўны Украінча, сын верны народу! Прымі, брат, і наш беларускі прывет!" палажыў п. Броніслаў Эпімах-Шыпілло; другі прэдставіцель суполкі, п. Севрук, сказаў мову, добра малюючы адрадзэньне беларускаго народу, і прачытаў вершы „Памяці Шэвчэнкі", каторые напісаў наш малады паэта Янук Купала і каторые тутака друкуем. {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-Расейская імпэрыя}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Творы пра Тараса Шаўчэнку]] [[Катэгорыя:Творы 1911 года]] [[Катэгорыя:Наша Ніва (кірыліца)]] 78plrlr3cx1jvcbi1xm2bwj4d6djecy 104 128076 295846 2026-08-22T07:16:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Da żanićby chryścijanskaj treba pa chryścijansku i prystupać. Chto pa bożamu choczyć prystupić da hetaha sakramentu, toj szukajeć najpiersz rady u Boha, z kim majeć złuczycca na usio żyćcio.</br> {{gap|1.5em}}Kali chto kuplajeć jakuju recz, dyk ahladajeć jaje, ni hladzić, szto pradawiec zachwalajeć, bo baicca, kab nie aszukacca. Dyk tym bolsz hladzi, z kim majesz złuczycca! Nia kirujsia swaimi zmysłami i ludzkimi uzhladami! C...» 295846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Da żanićby chryścijanskaj treba pa chryścijansku i prystupać. Chto pa bożamu choczyć prystupić da hetaha sakramentu, toj szukajeć najpiersz rady u Boha, z kim majeć złuczycca na usio żyćcio.</br> {{gap|1.5em}}Kali chto kuplajeć jakuju recz, dyk ahladajeć jaje, ni hladzić, szto pradawiec zachwalajeć, bo baicca, kab nie aszukacca. Dyk tym bolsz hladzi, z kim majesz złuczycca! Nia kirujsia swaimi zmysłami i ludzkimi uzhladami! Chto choczyć prystupić da żanićby pa chryścjansku, toj nia budzić szukać u tawaryszu abo tawaryszczy usiaho żyćcia pieknaści tolki i bahactwa, bo nia u hetym adnym szczaście. A budzieć szukać pieradusim, asoby religijnaj, pabożnaj, cnatliwaj i łahodnaha charaktaru, kab paśla u siamji nia było pastajannaj niazhody, swarki, adnym słowam piekła!</br> {{gap|1.5em}}Dyk nie biary za żonku dziauczyny farsliwaj, katoraja lubić tolki stroicca, bo szmat budziesz wydawać na jaje stroi. Nie biary skałazubnicy, katoraja da kożnaha łasicca, bo i pośla jana nie pierastanieć hetaha, dy i niraz niawiernaj budzić. A hladzi na heta, kab twaja pryszłaja żonka była pabożnaja, achwotnaja da raboty, haspadarnaja, kab lubiła paradak i ład, bo inaksz nia budzisz mieć u swajej pracy dobraj tawaryszki, nia budzisz mieć na niwie i u haspadarcy pomaczy, jakuju ad żonki mieć możysz, — nia budzisz mieć paradku i ładu i u swajej chacie.</br> {{gap|1.5em}}Dziauczyna, katoraja majeć wyjści zamuż i choczyć pa chryścijansku żyć pośla, pawinna bajacca hetkaha dziaciuka, katory nia lubić pracawać, a lubić zahlanuć u horła butelcy, katory lubić swarki a niraz i pahładzić kułakom pa karku, bo pośla budzić dastawać kułakom żonku i dziaciej swajich.</br> {{gap|1.5em}}Kazau ja użo, szto u Boha treba szukać rady, natchnienia, bo Boh katory znajeć proszłaść i pryszłaść, zaapiakujecca dziaćmi swaimi, katoryje prosiuć u Jaho rady i apieki. Ludzi zazwyczaj molucca horacza, jak im zdarycca wialikaje nieszczaście, adnak mała chto horacza molicca pierad szlubam, pierad wybaram tawarysza, abo tawaryszki na usio żyćcio. Adnakża sprawa heta wielmi ważnaja, bo ad jaje zależyć szczaście usiaho żyćcia, niraz i wiecznaści. Dyk-że nie zabywajciesia malicca!</br> {{gap|1.5em}}Pośla Boha radźciesia baćkou swaich i dusz pastyrau. Kali idziesz na rynak kuplać kania abo karowu, a sam dobra nieznajeszsia na skacinie, dyk prosisz, kab pamahli tabie dobryje ludzi. A chtoż lepi tabie pa Bożamu paradzić, kali nia ksiondz i twaje baćki, katoryje najlepsz tabie żadajuć. Dyk i tutaka muszu skazać niekolki słou i da dziaciej, i da baćkou.</br> {{gap|1.5em}}''A nasampierad da dzlaciej.'' Ni znajomcisia nikoli pierad żenićbaj ni paradziuszysia baćkou. Boh niedarma dau prykazańnie: „Szanuj baćku i matku“ i da hetaha dałuczyu błahasławienstwa, abo praklon: „kab douha żyu i kab tabie szancawała“. I kali hetulki jość niszczaśliwych małżeństwou, dyk dziela hetaha, szto nima błahasławienstwa Bożaha, bo i biez błahasławienstwa baćkou i prociu ich woli pażanilisia. I hreh heta ciażki, kali chto majuczy baćkou, adrazu nie paradzicca z imi u wybary towarysza, abo towaryszki, bo jak spaznajucca, zlubiacca, dyk paśla nijakaja rada nie pamożyć. I na szto-ż krycca? Kali wybar dobry — baćki pachwalać, a kali zhaniać, dyk nieszta musi być u hetym! Prauda, baćki ni dla siabie wybirajuć żonku abo muża, ale dla ciabie, dyk dziela hetaha, choć kożny pad hrecham pawinien paradzicca baćkou, ale niekanieszna pawinien pasłuchać, bo baćki nimajuć prawa zmuszać swaich dziaciej da hetakaj, ci inszaj żanićby, a nawat ciażka hreszuć, kali hetak robiać. I dziela hetaha ksiondz pierad szlubam pytajecca maładych, ci ich nie prymuszajeć chto? Niraz durnyje dzieuczaty, prymuszanyje baćkami wychadzić zamuż prociu swajej woli, sa strachu pierad baćkami niepryznajucca ksiandzu, — i kiepska robiać, bo pawinny pryznacca i prasić rady i pomaczy.</br> {{gap|1.5em}}I kolkiż heta jość nieszczasnych małżeństwau, bo kab pryznalisia, pośla nie byłob hetaha! Ni adna płaczyć i narekajeć, szto nieszczaśliwa! A chtoż joj winien? Sama sabie winawata, bo ni padumała dobra za kaho idzieć, u czyje ruki addajeć swaju dolu, iduczy zamuż pa swajmu niamudramu wybaru, a praciu woli baćkou. Dziauczyna, jak znajdzieć kawalera, dyk dumajeć, szto użo szczaścia znajszła, a heta moża jaje najbolszaje nieszczaście. I nieraz paznajeć, ale użo paczasie, szto najhorsz zrabila, wychodziuczy zamuż za pierszaha lepszaha, katory joj na woka spadabausia, abo wychodziuczy zamuż nie pa swajej woli, a z prymusu. I kab tady paradziłasia z ksiandzom i prasiła pamahczy, dyk nia byłob hetaha nieszczaścia!</br> {{gap|1.5em}}''Ale i wy baćki!'' jak pawinny hladzieć na wybar swaich dziaciej pierad małżeństwam, tak sama niechaj was Boh ścierażeć, kab wy ''hwałtam {{перанос пачатак|prymu|szali}}''<noinclude></noinclude> fyozvuvkcqqk1kcc89h3xjxf58tffuz 0 128077 295847 2026-08-22T08:01:33Z Nejurist 840 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Што перакладаць на беларускую мову? | аўтар = Макар Краўцоў | секцыя = Публіцыстыка | крыніца = Змаганьне - 1924 - №2,4 | дата = 1924 год }} Калі мы прыгледзімся да жыцьця беларусаў, дый наагул, гэтак званых, "заняпаўшых" народаў, пачаў...» 295847 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Што перакладаць на беларускую мову? | аўтар = Макар Краўцоў | секцыя = Публіцыстыка | крыніца = Змаганьне - 1924 - №2,4 | дата = 1924 год }} Калі мы прыгледзімся да жыцьця беларусаў, дый наагул, гэтак званых, "заняпаўшых" народаў, пачаўшых адраджацца, (асабліва ў тым пэрыядзе, калі яны яшчэ ёсьць паднявольнымі) дык легка можам запрыкмеціць вось гэткія тры, найбольш характэрныя, а выкліканыя рэнэгацтвам вышэйшых слаёў грамадзянства, зьявішчы іхняга нацыянальнага жыцьця: 1) выразная перавага радыкальных, левых напрамкаў ў палітычных паглядах грамадзянства, 2) вялікі няхват ўласнае інтэлігенцыі і 3) большае або меншае ўбожства роднае літаратуры, мастацтва, дый наагул культуры, якое асабліва б'ець у вочы ў краіне літэратурнае творчасьці, як у найбольш папулярнай форме мастацтва. Вось на гэны апошні трэці пункт, на недахват у беларускай новай літаратуры, я і жадаў-бы зьвярнуць увагу шаноўных чытачоў, адначасна ўказваючы на спосабы, як іх пазбыцца, калі ня зусім, дык прынамсі часткова, і гэта якраз і зьяўляецца тэмай майго артыкулу. Беларуская літаратура, ня гледзячы на тое, што ў гістарычнай мінуўшчыне сваей маець гэткія слаўныя прозвішчы, як Скарына, Цяпінскі і Рымша і гэткія вялікія і асаблівыя творы як Літоўскі статут і Ай-Кітаб, ня гледзячы і на тое, што ў сучасным яе пэрыядзе (ХІХ век і пачатак ХХ-га) можам налічыць аж колькінаццаць прозвішчаў выдатных песьняроў і пісьменьнікаў, якіх-бы можна назваць клясыкамі беларускае новае літаратуры, а гэткімі будуць: 1) Марцінкевіч, 2) Багушэвіч, 3) Ядвігін Ш., 4) Колас, 5) Купала, 6) Багдановіч, 7) Бядуля, 8) Гарун, 9) Аляхновіч, 10) Буйло, 11) Арсеньнева, 12) Гартны, 13) Кудзелька, а пасьля, уступаючыя вышэй памянёным, але таксама заслугоўваючыя на ўвагу: Лучына, Каганец і Цётка, ня гледзячы і на тое, што на беларускім літаратурным небе зьяўляюцца ўсё новыя зоркі, да якіх трэба залічыць: Родзевіча, Дубоўку, Жылку, і Сваяка, а з старэйшых Власта і Фарботку, якіх блеск ўсьцяж разгараецца, ствараючы грунт для найпякнейшых, адносна іх, спадзяваньняў і да магчымасьці называць іх "кандыдатамі на клясыкаў", ня кажучы ўжо аб „dii minoris", аб другарадных аўтарах беларускага Парнаса, якім імя легіон, ня гледзячы, кажу, на ўсе ганыя доказы пышнага розквіту адраджонай беларускай літаратуры, — ўсё ж такі яна, раўнуючы да заходніх літаратураў, ёсьць небагатай, больш нат кажу - даволі ўбогай... Канстатуючы аднак гэны сумны факт, з другога боку можам з прыемнасьцяй аданачыць, што ў адносінах да літэратураў іншых заняпаўшых народаў (на'т гэткіх, што ўжо дабіліся сваей незалежнасьці), яна будзе ня толькі ня горшай, але шмат лепшай, вышэйшай і багацейшай у параўнаньні з некаторымі з іх. Гэтак напрыклад яна ня горшая, чым літэратура 30-ці мільённага украінскага народу, і хоць уступаець ёй ў колькасьці аўтараў і твораў, а падчас і ў багацьці паэтыцкіх формаў, (модэрністычная паэзія) - за тое ў глыбокасьці, павазе і пекнаце свае паэзіі наагул, бадай што перавышае апошнюю; яна ёсьць бязумоўна багацейшая, а што яшчэ цікавей, шмат старэйшая (ня кажу тут аб народнай творчасьці) чымсьці эстонская, латыская і ўрэшце літоўская літаратуры, што, на, жаль не перашкаджае ліцьвінам лёгкаважыць беларусаў i іхнюю культуру. На'т раўнуючы да паўднёвых славян-баўгараў, сэрбаў і іншых, а з заходніх-да славакаў, яшчэ вялікае пытаньне, якая з гэных літаратураў будзе вышэйшай, калі ня колькасьцю, дык зьместам, - беларуская ці тыя? Тое-ж можна казаць ў адносінах і да шмат якіх іншых з паменшых эўрапейскіх народаў... Калі да ўсяго вышэйказанага дадамо яшчэ тое, што разьвіцьцё беларускай літаратуры, ледзь ня што дня набіраець усё большага імпэту, ідучи ўперад быццам ў сямівёрстных ботах з байкі, а адначасна з гэным гэтак жа хутка ўзбагачваецца і дасканаліцца беларуская літаратурная мова, робячыся што раз гучнейшаю, гібчэйшаю і адмежнейшаю, чымсьці раней, што лёгка і зусім выразна можам заўважыць, праглядаючы і раўнуючы між сабой газэты ці кніжныя творы з пэрыядаў 1913-14 г. г.-1918 г.-1922 23 г.г. - дык прымушаны будзем сказаць, што беларусы могуць гардзіцца сваей літаратурай, (ніколі-ж ня ўстыдацца яе), і што творы ганае літаратуры, хіба ж такі ня ўмесьцяцца на дзьвюх маленькіх палічках, на якіх жадаў-бы іх зьмясьціць адзін з відных публіцыстаў з віленскага „Słowa", (ня кажучы ўжо тут аб іншых мяйсцовых, „заслужаных беларусазнаўцах"). Але зьвернемся да прадмету! У чым ёсьць, у якім месцы анайходзіцца «Ахілесава пята" беларускае літаратуры? Дзе яе найслабейшае мейсца? Углядаючыся ў розныя фазы разьвіцьця нашае беларускае літаратуры - убачым, што яно пачалося з паэзіі, пачаткова дробнай (лірыка), пасьля вялікшай (паэмы); далей зьявілася драматычная творчасьць, пачынаючы з І-актавых жартаў і абразкоў і канчаючы 5-ці актавымі драмамі і камэдыямі, сцэнічнымі паэмамі, і апрача таго народнымі апарэтамі з пяяньнем і скокамі. Адначасна з сцэнічнымі творамі (драматургіяй) пачала нарэшце разьвівацца і беларуская повесьць (проза), аднак яе разьвіцьцё, на жаль, ішло надта туга і, амаль не да апошніх часоў, выяўлялася выключна ў невялічкіх апавяданьнях і навалах, паважнай-жа прозы, таго, што завецца повесьцяй, раманам - ня было! Ня ўдаючыся ў вырашэньне прычынаў гэтага зьявішча, на падставе вышэйсказанага, можам зрабіць гэткае рэзюмэ адносна таго палажэньня, у якім знаходзіцца сучаснае беларускае прыгожае пісьменства (бэлетрыстыка), даць гэткую характарыстыку: у ім пышна закрасавала паэзія (не дарма кажуць: „Народ-Пясьняр"!), даволі добра разьвіваецца драма, але прозы, за выняткам апавяданьняў і навэл, бадай што няма! Праўда, у апошнія часы (ужо ў ХХ стагодзьдзі) зьявілася некалькі повесьцяў, указываючых на тое, што на'т гэная худасочная галіна на магутным драве беларускае літаратуры, пачала ўрэшце, пакрысе ажыўляцца і дужэць, даючы спадзею на тое, што ў хуткім часе доўгачаканае разьвіцьцё яе пойдзе поўным ходам і дасьць багаты ўраджай, але ўсё ж такі гэным здаволівацца нельга ніколі, дзеля таго, што гэтага лішне мала, дзеля таго што, каб надрукаваць тое, што пакуль што зьявілася ў краіне беларускае повесьці, за шмат будзе пальцаў абедзьвюх рук, як гэта ні прыкра! Вось больш-менш ўсе яны: 1) „Дзьве душы" Гарэцкага (повесьць), 2) „Сокі цаліны" Гартнага (раман у 3-х часьцях), 3) „У палескай глушы" Гушчы (повесьць, адносна якой цікаўна ведаць, што ў прадмове да яе аўтар папераджае, што гэная повесьць зьяўляецца першай з цэлага цыклу праэктаваных на туюж тэму), і ўрэшце 4) „Вар'ят без вар'яцтва" - Нарцызава (раман, здаецца, ў 5-ці часьцях; пакуль што зьявілася часьць І-шая пад назовам «Вялікая шышка" ўступам „Пабрацімцы" і гатова да друку ІІ-гал). Вось, здаецца, і ўсё. Зусім ясна і надта-ж зразумела, што гэта больш чым мала, але добра і тое, што хоць якісь пачатак ды ёсьць ўжо зроблены, бо заўсёды пачатак найцяжэйшы, і калі ён зроблены, дык далей ўжо справа пойдзе!.. Гэтак вось, мы пераканаліся, што галоўнай недастачай сучаснае беларускае літаратуры ёсьць вельмі слаба разьвітая проза, прынамсі яе паважнейшая форма - повесьць і раман. Дык вось гэны недахват ў краіне повесьці ёсьць наагул ненармальным і непажаданым, але асабліва дакучным і нязносным ён робіцца дзеля таго, што (прынамсі для большасьці чытачоў) проза ёсьць хлебам штодзенным душы, а паэзія - толькі цукеркай дзеля сьвята, без якой можна легка абыйсьціся... Гэтак, шмат хто, на'т з інтэлігенцыі, ня любіць вершаў, асабліва даўжэйшых і паважнейшых, як напрыклад паэмы, але кожны затое з прыемнасьцю прачытаець штосьці з прозы - раман, повесьць ці прынамсі, якуюсь навэлу, або апавяданьне. Дык якжа-ж памагчы бядзе? Як узбагаціць беларускую повесьць, дый наагул літаратуру? - Перакладамі!.. Трэба перакладаць!... Ня кожны здолеець напісаць штосьці, але перакласьці якуюсь рэч, асабліва прозай, можа шмат хто з інтэлігенцыі. Дык ніхто ня можа ўхіляцца ад гэнае працы, і адгаварывацца тым, што быццам ён не патрапіць! Кожны гэна патрапіць і мусіць рабіць, заўсёды памятуючы тое, што гэным прыносіць вялікую карысьць сваей Бацькаўшчыне. Цяпер зьяўляецца пытаньне: што перакладаць, каб прынясьці запраўдную карысьць справе, а не марнаваць толькі бязмэтна час? Дык вось трэба перакладаць на беларускую мову найбольш цэнныя творы з літаратуры іншых народаў, ці то агульна-людзкага, ці то нацыянальна-бытавога зьместу, але перадусім, ў першую чаргу тыя творы, якія апісваюць Беларусь і быт яе жыхароў у сучаснай эпосе ці мінуўшчыне, якіх акцыя разыгрываецца на беларускіх землях, якіх героямі зьяўляюцца ці то беларускія сяляне, ці спольшчаныя або абмаскаленыя беларускія паны, шляхоцтва і часткова толькі здэнацыяналізованыя мяшчане дый беларускія работнікі. (Зразумела, што трэба перакладаць ня толькі бэлетрыстыку, але і навуковыя творы, датычачыя Беларусі, але тут абмяжоўваюся толькі адносна да першых як найбольш патрэбных ў сучасным мамэнце і каб не пашыраць занадта рамак гэнага артыкулу). Дык вось хто-ж, якія народы маюць гэткага роду літаратурныя творы, аб якіх мы толькі што казалі? Маюць іх прадусім, а бадай выключна, два сумежныя, валадаючы беларускімі тэрыторыямі, народы польскі дый маскоўскі. Асабліва шмат іх маець польскі народ, які валадаў ўсенькай Беларусяй (апрача Смаленшчыны, якую меў у працягу толькі 200 гадоў) ад часу Уніяў з Літвой, аж да падзелаў Польшчы ў самым канцы XVIII веку, і грамадзянства якога да апошніх часоў жыва цікавіцца беларускімі землямі, закранаючы гэную праблему ў сваей прэсе і апісваючы прыроду і быт іхні ў сваей літаратуры. Маскоўцы-ж, калі пасьля падзелаў загарнулі гэныя землі, хоць афіцыяльна і аб'яўлялі гэныя землі „искони русскими", але самі гэнаму ня верылі і лічылі іх польскімі, бачучы польскасьць там, дзе яе на'т ня было, і змагаючыся з ёй самымі вострымі спосабамі, асабліва пасьля паўстаньняў, адначасна зусім лёгкаважучы беларускі (і літоўскі) элемэнт, выразна пераважаючы на гэных тэрыторыях. Ганы дзіўны пагляд можна растлумачыць толькі тым, што тады, у час прыгону і абсолютызму з простым народам, мужыкамі, зусім ня лічыліся, а глядзелі толькі на паноў. Дык вось маскоўскі ўрад, расейскія бюракраты, бачучы ў гэным краі польскіх паноў (спольшчаную беларускую шляхту), лічылі яго польскім і змагаліся толькі з "польской опасностью", не зьвяртаючы зусім увагі на беларускую сялянскую стыхію. Лічучы гэныя землі „польскімі", забранымі, мала цікавіліся імі, стараючыся толькі ўтрымаць іх ў сваіх руках і дзеля гэнага ў іх літаратуры быт і прырода гэных земляў, адбіліся надта слаба. Калі маскоўскі пісьменьнік жадаў апісваць жыцьце вёскі, дык браў пераважна, як тэму, быт вялікарускага мужыка (Тургенев, Аксаков, Чэхов, Толстой), калі-ж-сягаў за тэмай з жыцьця "забраных" земляў, дык вочы ягоныя прыцягваў свае экзатычнай пекнатой і арыгінальнасьцяй - Каўказ (Пушкін, Лермонтов) - а Беларусь заставалася збоку. З маскоўскіх пісьменьнікаў, апісываючых беларускі быт, ці, прынамсі, закрануўшых яго ў якім-небудзь з сваіх твораў можам назваць толькі гэткіх: 1) Купрын (повесьці: „Волколакі", „Одеся", ужо перакладзеная на беларускую мову праз Краўцова Макара і можа яшчэ штось знойдзецца ў яго), 2) Караленка; акром таго варта перагледзець Тургенева, Аксакава, Дастаеўскага, М. Горкага (з якога твораў ператлумачаны ўжо апавядані «Архіп і Лявонка", і „Макар Чудра" і наканец паэмы Пушкіна: „Боярин Орша" і "Литвинка", якія можа таксама падойдуць. Вось больш-менш ўсё. Гаворачы аб расейскай літаратуры трэба адзначыць, што тут мы ня знойдзем гэткіх аўтараў, якія-б пераважную частку свае творчасьці пасьвяцілі беларускаму быту. Цяпер, калі пяройдзем да польскіх аўтараў, апісваючых Беларусь і беларусаў, то прадусім мусім адзначыць адзін надта характэрны факт, з якога адначасна пераканаліся, што вялікшая зацікаўленнасьць беларускім бытам, якую бачым ў польскай літаратуры, ў параўнаньні да маскоўскай, зусім ня была прыпадковай, а лёгічна выплывала з цэлага камплексу гістарычна склаўшыхся абставін, - гэны факт, гэта тое, што вялізарная большасьць вышэйпамянёных аўтараў ня была запраўднымі каранымі палякамі, а складалася з прадстаўнікоў спольшчаных беларускіх (а пад час літоўскіх) шляхоцкіх родаў. Гэныя людзі, хоць і былі ўжо значна спольшчанымі, аднак зусім пазбыцца "беларускага караню", вырваць яго з свае душы і натуры ня мелі магчымасьці, раз, што ён глыбока сядзіць, а два, што гэнаму перашкаджала жыцьцё сярод беларускае прыроды, побач з беларускай вёскай, на беларускай зямлі, з якой яны былі зьвязаны праз свае двары на весцы, або дамы ў горадзе; гэны-ж факт, выклікаў ў свой чарод тое, што паміма ўсяе "польскасьці", геная, акружаўшая іх беларуская атмосфэра, якую яны апісывалі ў сваіх творах, заставалася для іх і далей роднай, блізкай сэрцу і бліжэйшай чымсьці польская, адлучкі-ж у караную Польшчу, або заграніцу, ня толькі ня шкодзілі, але на'т былі карыснымі, бо выклікаючы тугу па родным краі, яшчэ больш прывязывалі да яго гэных людзяў. Гэткім чынам, мы выясьнілі, што большая зацікаўленасьць беларусамі ў польскай літаратуры чымсь ці ў маскоўскай выклікана ня толькі праз валаданьне Беларусяй, колькі праз спольшчаньне шляхоцтва апошняй і калі-б ня гэта, запраўды польская літаратура аб беларусох, пэўна-ж была-б не багацейшая за маскоўскую. Аб гэтых аўтарах са спольшчаных беларусаў надта цікаўныя і аб'ектыўныя рачы казаў пан Массоніус, прафэсар Віленскага Унівэрсытэту ў сваіх лекцыях пад назовай: „Псыхолёгія народаў", дзе, кажучы аб беларусах і украінцах, зьвяртаў увагу слухачоў на той вялікі і цэнны ўклад ў скарбніцу польскае культуры ўнесены праз спольшчаных прадстаўнікоў гэных двух народаў між іншымі ў краіне літаратурнае творчасьці. Даволі будзе ўспомніць, што першыя далі Міцкевіча, а другія - Славацкага, гэных волатаў польскага рамантызму дый наагул сусьветнае літаратуры. Колькасьць гэных пісьменьнікаў так значна, што праф. Массоніус знаходзіць адпаведным і патрэбным ужыць ў адносінах да іх тэрмін "літаратурная школа" і кажа аб "украінскай" і... „віленскай" (?) школах польскае літаратуры. Калі скажам замест "віленскай" - "беларускай", дык будзе ўжо зусім добра, бо інакш дык трэба казаць замест украінскай" —аб „львоўскай" школе! Апрача таго, той самы, здаецца, прафэсар, казаў аб тых магутных зьменах, якія выклікаў у польскай душы кантакт з беларуска-украінскім элементам і ягонымі звычаямі і сьветаглядам пасьля дзяржаўнага злучаньня праз Унію з В. Кн. Літоўскім. Ён кажа, што пачаткова польскі дух і характар быў цьвёрды, бадзёры, ваяўнічы і вясёлы і, толькі дзякуючы гэнаму падабенству ягонаму да гэрманскага, палякі ня згінулі ў барацьбе з імі, як іншыя славяне. Але пасьля далучэньня сучасных „kresów wschodnich", ў польскую дасюль гартоўную душу закраліся і апанавалі яе аснаўныя, складовыя часьці беларуска-украінскае псыхолёгіі - сьпеўнасьць, лагодная малянхолія і бясконцы сум, нуда, туга па чымсь няведаным, інглістым, далёкім... і апанаваная імі польская цьвёрдая і бадзёрая душа, затраціла сваю колішнюю моц і гарт і расплылася бязьсільная, бязвольная па гэным бязьмежным усходнім прасторам і, будучы ўжо няздольнай да барацьбы і змаганьня, дачакалася ў канцы балючых падзелаў свае Бацькаўшчыны.... Калі прыгледзімся да гэнай "віленскай" ці лепш „беларускай" школы, ўбачым, што яе аўтараў можна падзяліць на старэйшых і маладзейшых. Першыя - апісваюць Беларусь „кантушовую" або - стара-шляхоцкую, малюючы ўсе прынады і заганы жыцьця тагачасных спольшчаных беларуска-літоўскіх паноў і паўпанкаў з выразнай да іх сымпатыяй і ідэалізуюць бязкрытычна гэную эпоху, другія - адгадваюць (?) сучаснае жыцьцё ня толькі ўжо паноў, але і мужыкоў, або тых і другіх ў перамежку, трактуючы гэнае жыцьцё з рэальнасьцю і апісваючы праўдзіва, пераважна ўжо без ідэалізацыі. Вось гэныя апошнія творы, асабліва апісваючыя жыцьцё сялян, ў якіх верна прадстаўлены гаротны быт беларускага мужыка з яго умысловай цемрай і забабонамі, ягоныя заняткі, абычаі, злыбяды і гульні, ў якіх пекна адмалёвана сумная краса беларускае прыроды, у якіх гутарка сялян або мяшчан, як у запраўдным жыцьці, вядзецца пабеларуску, або ломанай польшчынай, ў якіх ўрэшце прыводзяцца ў арыгінальнай форме, або ў перакладае цэлыя кавалкі беларускіх народных песьняў - гэткія - кажам - творы, зьяўляюцца найбольш цэннымі і іх треба перакласьці ў першую чаргy! Пераважна гэта будуць повесьці і раманы, якія, як мы ўжо раней казалі, найбольш патрэбны і якія, як прозу, найлягчэй перакласьці. Знойдуцца там і апавяданьні. Да першых, старэйшых пісьменьнікаў трэба аднесьці прадусім 1) А. Mickiewicza (з ягоных твораў для беларусаў найбольш цікаўны паэмы: „Dziady", асабліва іх чыста беларуская II-гая, пераложанная праз Н. Арсеньневу, і часткова І-шая часьці; пасьля "Pan Tadeusz", часткова пераложаны праз Марцінкевіча і Ельскага, ўрэшце на некаторыя дробныя вершы, асабліва з цыклю „Ballady i Romanse"), пасьля 2) J. Czeczot (вершы, заснованыя на запісаных, або пачутых ім беларускіх народных песьнях). 3 Chodzko (obrazy i podania litewskie), 4) A. Chodzko (вершы), 5) J. Kraszewski (варта перагледзець ягоныя шматлікія повесьці і раманы, гістарычныя і бытавыя), 6) А. Odyniec (паэзія), 7) Syrokomla (Паэмы: Jan Deboróg, Ulas, Lirnik wioskowy і іншыя; некаторыя вершы), 8) W. Pol (ў паэме „Pieśni o ziemi naszej" паміж іншымі краінамі, адно мяйсца прысьвячае aпiсаньню Беларусі), гэны аўтар выняткова не „kresowy", а родам з Галіцыі, 9) J. Słowacki (паэма „Rozmowa z matką Makryną Mieczysławską", апісваючая мучаніцтва ўніятаў, апавяданьні Swięcone u J. O. ks. Radziwiłła Sierotki, Peregrynacja do Ziemi św. таго-ж князя; ўрэшце пара адрыўкаў паэмаў, на тэмы Міцкевіча). 10) H. hr. Rzewuski (Pamiętniki Soplicy - цыкл апавяданьняў), 11) Н. Sienkiewicz ("Potop"- гістарычны раман, ў якім героям ёсьць спольшчаны беларускі шляхціц з Оршы Андрэй Кміціц, а гэраіняй яго нарачоная, беларуская-ж шляхцянка Олька Білевічанка: пасьля апісаньне экскурсыі ў Белавескую пушчу). Апрача памянёных варта перагледзець творы J. Koczeniowskiego і Z. Kaczkowskiego (повесьці гістарычныя і бытавыя). Да другіх, навейшых пісьменьнікаў належаць прадусім: 1) Е. Orzeszkowa, даўшая цэлы рад чыста беларускіх повесьцяў, навэл і раманаў. (Гэткімі будуць повесьці 1) Nad Niemnem. 2) Dziurdziowie, 3) Cham. 4) Niziny. 5) Anastazja. 6) Bene naci дый навэлы, з якіх „W zimowy wieczór" ўжо перакладзена і падрыхтавана да беларускай сцэны). 2) M. Rodziewiczówna, у свaix творах абняўшая шырокай, к..аючай (?) душой ўсенькія літоўска-беларуска-украінскія „Kresy" і адмаляваўшая добра быт кожнага з памянёных тут народаў. (Для беларусаў найбольш цікавы раманы: 1) Byli i będą. 2) Klejnot, 3) Pożary i zgliszcza; і зборнікі навэлаў пад назоваў "Z głuszy" i "Czarny chleb"), 3) H. hr. Weysenhoff (Раман „Puszcza"; варта перагледзіць і іншыя рэчы. Аўтар даець пекныя, мастацкія малюнкі беларускай прыроды і тутэйшага жыхарства). Гэныя тры аўтары ёсьць найцаньнейшымі і іх трэба перакласьці прадусім і неадкладна. Пасьля ідуць: 4) H. Mniszek (раман Vertè), 5) H. Romerowa („Swoi ludzie" збор апавяданьняў), 6) Н. Szpyrkowna ("Juzinkowa niedziela", і іншыя рэчы). Траба перагледзіць і іншыя творы гэных трох пісьменьніц, асабліва апошняй, дый наагул кожнага польскага аўтара з беларускіх „kresów" - заўсёды можна ў іх штось знайсьці. У канцы пазволім сабе заклікаць да гэнае карыстнае для Беларусі працы над перакладамі ўсю беларускую інтэлігенцыю, як старшае грамадзянства так і вучашчуюся моладзь, памятаючы на тое, што чым вышэйшай і багацейшай будзе беларуская культура, тым хутчэй беларусы, згодна з заклікам нашага паэта Янкі Купалы, працярабяць сабе сьлед "к свабодзе, роўнасьці і знаньню!" [[Катэгорыя:Публіцыстыка Макара Краўцова]] [[Катэгорыя:Творы 1924 года]] 6thgkid1xhequ7dtvrn4yq6rmhbtcwr 295850 295847 2026-08-22T08:34:27Z Gleb Leo 2440 295850 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Што перакладаць на беларускую мову? | аўтар = Макар Краўцоў | секцыя = Публіцыстыка | крыніца = Змаганьне - 1924 - №2,4 | дата = 1924 год }} {{Выроўніваньне-пачатак}} Калі мы прыгледзімся да жыцьця беларусаў, дый наагул, гэтак званых, "заняпаўшых" народаў, пачаўшых адраджацца, (асабліва ў тым пэрыядзе, калі яны яшчэ ёсьць паднявольнымі) дык легка можам запрыкмеціць вось гэткія тры, найбольш характэрныя, а выкліканыя рэнэгацтвам вышэйшых слаёў грамадзянства, зьявішчы іхняга нацыянальнага жыцьця: 1) выразная перавага радыкальных, левых напрамкаў ў палітычных паглядах грамадзянства, 2) вялікі няхват ўласнае інтэлігенцыі і 3) большае або меншае ўбожства роднае літаратуры, мастацтва, дый наагул культуры, якое асабліва б'ець у вочы ў краіне літэратурнае творчасьці, як у найбольш папулярнай форме мастацтва. Вось на гэны апошні трэці пункт, на недахват у беларускай новай літаратуры, я і жадаў-бы зьвярнуць увагу шаноўных чытачоў, адначасна ўказваючы на спосабы, як іх пазбыцца, калі ня зусім, дык прынамсі часткова, і гэта якраз і зьяўляецца тэмай майго артыкулу. Беларуская літаратура, ня гледзячы на тое, што ў гістарычнай мінуўшчыне сваей маець гэткія слаўныя прозвішчы, як Скарына, Цяпінскі і Рымша і гэткія вялікія і асаблівыя творы як Літоўскі статут і Ай-Кітаб, ня гледзячы і на тое, што ў сучасным яе пэрыядзе (ХІХ век і пачатак ХХ-га) можам налічыць аж колькінаццаць прозвішчаў выдатных песьняроў і пісьменьнікаў, якіх-бы можна назваць клясыкамі беларускае новае літаратуры, а гэткімі будуць: 1) Марцінкевіч, 2) Багушэвіч, 3) Ядвігін Ш., 4) Колас, 5) Купала, 6) Багдановіч, 7) Бядуля, 8) Гарун, 9) Аляхновіч, 10) Буйло, 11) Арсеньнева, 12) Гартны, 13) Кудзелька, а пасьля, уступаючыя вышэй памянёным, але таксама заслугоўваючыя на ўвагу: Лучына, Каганец і Цётка, ня гледзячы і на тое, што на беларускім літаратурным небе зьяўляюцца ўсё новыя зоркі, да якіх трэба залічыць: Родзевіча, Дубоўку, Жылку, і Сваяка, а з старэйшых Власта і Фарботку, якіх блеск ўсьцяж разгараецца, ствараючы грунт для найпякнейшых, адносна іх, спадзяваньняў і да магчымасьці называць іх "кандыдатамі на клясыкаў", ня кажучы ўжо аб „dii minoris", аб другарадных аўтарах беларускага Парнаса, якім імя легіон, ня гледзячы, кажу, на ўсе ганыя доказы пышнага розквіту адраджонай беларускай літаратуры, — ўсё ж такі яна, раўнуючы да заходніх літаратураў, ёсьць небагатай, больш нат кажу - даволі ўбогай... Канстатуючы аднак гэны сумны факт, з другога боку можам з прыемнасьцяй аданачыць, што ў адносінах да літэратураў іншых заняпаўшых народаў (на'т гэткіх, што ўжо дабіліся сваей незалежнасьці), яна будзе ня толькі ня горшай, але шмат лепшай, вышэйшай і багацейшай у параўнаньні з некаторымі з іх. Гэтак напрыклад яна ня горшая, чым літэратура 30-ці мільённага украінскага народу, і хоць уступаець ёй ў колькасьці аўтараў і твораў, а падчас і ў багацьці паэтыцкіх формаў, (модэрністычная паэзія) - за тое ў глыбокасьці, павазе і пекнаце свае паэзіі наагул, бадай што перавышае апошнюю; яна ёсьць бязумоўна багацейшая, а што яшчэ цікавей, шмат старэйшая (ня кажу тут аб народнай творчасьці) чымсьці эстонская, латыская і ўрэшце літоўская літаратуры, што, на, жаль не перашкаджае ліцьвінам лёгкаважыць беларусаў i іхнюю культуру. На'т раўнуючы да паўднёвых славян-баўгараў, сэрбаў і іншых, а з заходніх-да славакаў, яшчэ вялікае пытаньне, якая з гэных літаратураў будзе вышэйшай, калі ня колькасьцю, дык зьместам, - беларуская ці тыя? Тое-ж можна казаць ў адносінах і да шмат якіх іншых з паменшых эўрапейскіх народаў... Калі да ўсяго вышэйказанага дадамо яшчэ тое, што разьвіцьцё беларускай літаратуры, ледзь ня што дня набіраець усё большага імпэту, ідучи ўперад быццам ў сямівёрстных ботах з байкі, а адначасна з гэным гэтак жа хутка ўзбагачваецца і дасканаліцца беларуская літаратурная мова, робячыся што раз гучнейшаю, гібчэйшаю і адмежнейшаю, чымсьці раней, што лёгка і зусім выразна можам заўважыць, праглядаючы і раўнуючы між сабой газэты ці кніжныя творы з пэрыядаў 1913-14 г. г.-1918 г.-1922 23 г.г. - дык прымушаны будзем сказаць, што беларусы могуць гардзіцца сваей літаратурай, (ніколі-ж ня ўстыдацца яе), і што творы ганае літаратуры, хіба ж такі ня ўмесьцяцца на дзьвюх маленькіх палічках, на якіх жадаў-бы іх зьмясьціць адзін з відных публіцыстаў з віленскага „Słowa", (ня кажучы ўжо тут аб іншых мяйсцовых, „заслужаных беларусазнаўцах"). Але зьвернемся да прадмету! У чым ёсьць, у якім месцы анайходзіцца «Ахілесава пята" беларускае літаратуры? Дзе яе найслабейшае мейсца? Углядаючыся ў розныя фазы разьвіцьця нашае беларускае літаратуры - убачым, што яно пачалося з паэзіі, пачаткова дробнай (лірыка), пасьля вялікшай (паэмы); далей зьявілася драматычная творчасьць, пачынаючы з І-актавых жартаў і абразкоў і канчаючы 5-ці актавымі драмамі і камэдыямі, сцэнічнымі паэмамі, і апрача таго народнымі апарэтамі з пяяньнем і скокамі. Адначасна з сцэнічнымі творамі (драматургіяй) пачала нарэшце разьвівацца і беларуская повесьць (проза), аднак яе разьвіцьцё, на жаль, ішло надта туга і, амаль не да апошніх часоў, выяўлялася выключна ў невялічкіх апавяданьнях і навалах, паважнай-жа прозы, таго, што завецца повесьцяй, раманам - ня было! Ня ўдаючыся ў вырашэньне прычынаў гэтага зьявішча, на падставе вышэйсказанага, можам зрабіць гэткае рэзюмэ адносна таго палажэньня, у якім знаходзіцца сучаснае беларускае прыгожае пісьменства (бэлетрыстыка), даць гэткую характарыстыку: у ім пышна закрасавала паэзія (не дарма кажуць: „Народ-Пясьняр"!), даволі добра разьвіваецца драма, але прозы, за выняткам апавяданьняў і навэл, бадай што няма! Праўда, у апошнія часы (ужо ў ХХ стагодзьдзі) зьявілася некалькі повесьцяў, указываючых на тое, што на'т гэная худасочная галіна на магутным драве беларускае літаратуры, пачала ўрэшце, пакрысе ажыўляцца і дужэць, даючы спадзею на тое, што ў хуткім часе доўгачаканае разьвіцьцё яе пойдзе поўным ходам і дасьць багаты ўраджай, але ўсё ж такі гэным здаволівацца нельга ніколі, дзеля таго, што гэтага лішне мала, дзеля таго што, каб надрукаваць тое, што пакуль што зьявілася ў краіне беларускае повесьці, за шмат будзе пальцаў абедзьвюх рук, як гэта ні прыкра! Вось больш-менш ўсе яны: 1) „Дзьве душы" Гарэцкага (повесьць), 2) „Сокі цаліны" Гартнага (раман у 3-х часьцях), 3) „У палескай глушы" Гушчы (повесьць, адносна якой цікаўна ведаць, што ў прадмове да яе аўтар папераджае, што гэная повесьць зьяўляецца першай з цэлага цыклу праэктаваных на туюж тэму), і ўрэшце 4) „Вар'ят без вар'яцтва" - Нарцызава (раман, здаецца, ў 5-ці часьцях; пакуль што зьявілася часьць І-шая пад назовам «Вялікая шышка" ўступам „Пабрацімцы" і гатова да друку ІІ-гал). Вось, здаецца, і ўсё. Зусім ясна і надта-ж зразумела, што гэта больш чым мала, але добра і тое, што хоць якісь пачатак ды ёсьць ўжо зроблены, бо заўсёды пачатак найцяжэйшы, і калі ён зроблены, дык далей ўжо справа пойдзе!.. Гэтак вось, мы пераканаліся, што галоўнай недастачай сучаснае беларускае літаратуры ёсьць вельмі слаба разьвітая проза, прынамсі яе паважнейшая форма - повесьць і раман. Дык вось гэны недахват ў краіне повесьці ёсьць наагул ненармальным і непажаданым, але асабліва дакучным і нязносным ён робіцца дзеля таго, што (прынамсі для большасьці чытачоў) проза ёсьць хлебам штодзенным душы, а паэзія - толькі цукеркай дзеля сьвята, без якой можна легка абыйсьціся... Гэтак, шмат хто, на'т з інтэлігенцыі, ня любіць вершаў, асабліва даўжэйшых і паважнейшых, як напрыклад паэмы, але кожны затое з прыемнасьцю прачытаець штосьці з прозы - раман, повесьць ці прынамсі, якуюсь навэлу, або апавяданьне. Дык якжа-ж памагчы бядзе? Як узбагаціць беларускую повесьць, дый наагул літаратуру? - Перакладамі!.. Трэба перакладаць!... Ня кожны здолеець напісаць штосьці, але перакласьці якуюсь рэч, асабліва прозай, можа шмат хто з інтэлігенцыі. Дык ніхто ня можа ўхіляцца ад гэнае працы, і адгаварывацца тым, што быццам ён не патрапіць! Кожны гэна патрапіць і мусіць рабіць, заўсёды памятуючы тое, што гэным прыносіць вялікую карысьць сваей Бацькаўшчыне. Цяпер зьяўляецца пытаньне: што перакладаць, каб прынясьці запраўдную карысьць справе, а не марнаваць толькі бязмэтна час? Дык вось трэба перакладаць на беларускую мову найбольш цэнныя творы з літаратуры іншых народаў, ці то агульна-людзкага, ці то нацыянальна-бытавога зьместу, але перадусім, ў першую чаргу тыя творы, якія апісваюць Беларусь і быт яе жыхароў у сучаснай эпосе ці мінуўшчыне, якіх акцыя разыгрываецца на беларускіх землях, якіх героямі зьяўляюцца ці то беларускія сяляне, ці спольшчаныя або абмаскаленыя беларускія паны, шляхоцтва і часткова толькі здэнацыяналізованыя мяшчане дый беларускія работнікі. (Зразумела, што трэба перакладаць ня толькі бэлетрыстыку, але і навуковыя творы, датычачыя Беларусі, але тут абмяжоўваюся толькі адносна да першых як найбольш патрэбных ў сучасным мамэнце і каб не пашыраць занадта рамак гэнага артыкулу). Дык вось хто-ж, якія народы маюць гэткага роду літаратурныя творы, аб якіх мы толькі што казалі? Маюць іх прадусім, а бадай выключна, два сумежныя, валадаючы беларускімі тэрыторыямі, народы польскі дый маскоўскі. Асабліва шмат іх маець польскі народ, які валадаў ўсенькай Беларусяй (апрача Смаленшчыны, якую меў у працягу толькі 200 гадоў) ад часу Уніяў з Літвой, аж да падзелаў Польшчы ў самым канцы XVIII веку, і грамадзянства якога да апошніх часоў жыва цікавіцца беларускімі землямі, закранаючы гэную праблему ў сваей прэсе і апісваючы прыроду і быт іхні ў сваей літаратуры. Маскоўцы-ж, калі пасьля падзелаў загарнулі гэныя землі, хоць афіцыяльна і аб'яўлялі гэныя землі „искони русскими", але самі гэнаму ня верылі і лічылі іх польскімі, бачучы польскасьць там, дзе яе на'т ня было, і змагаючыся з ёй самымі вострымі спосабамі, асабліва пасьля паўстаньняў, адначасна зусім лёгкаважучы беларускі (і літоўскі) элемэнт, выразна пераважаючы на гэных тэрыторыях. Ганы дзіўны пагляд можна растлумачыць толькі тым, што тады, у час прыгону і абсолютызму з простым народам, мужыкамі, зусім ня лічыліся, а глядзелі толькі на паноў. Дык вось маскоўскі ўрад, расейскія бюракраты, бачучы ў гэным краі польскіх паноў (спольшчаную беларускую шляхту), лічылі яго польскім і змагаліся толькі з "польской опасностью", не зьвяртаючы зусім увагі на беларускую сялянскую стыхію. Лічучы гэныя землі „польскімі", забранымі, мала цікавіліся імі, стараючыся толькі ўтрымаць іх ў сваіх руках і дзеля гэнага ў іх літаратуры быт і прырода гэных земляў, адбіліся надта слаба. Калі маскоўскі пісьменьнік жадаў апісваць жыцьце вёскі, дык браў пераважна, як тэму, быт вялікарускага мужыка (Тургенев, Аксаков, Чэхов, Толстой), калі-ж-сягаў за тэмай з жыцьця "забраных" земляў, дык вочы ягоныя прыцягваў свае экзатычнай пекнатой і арыгінальнасьцяй - Каўказ (Пушкін, Лермонтов) - а Беларусь заставалася збоку. З маскоўскіх пісьменьнікаў, апісываючых беларускі быт, ці, прынамсі, закрануўшых яго ў якім-небудзь з сваіх твораў можам назваць толькі гэткіх: 1) Купрын (повесьці: „Волколакі", „Одеся", ужо перакладзеная на беларускую мову праз Краўцова Макара і можа яшчэ штось знойдзецца ў яго), 2) Караленка; акром таго варта перагледзець Тургенева, Аксакава, Дастаеўскага, М. Горкага (з якога твораў ператлумачаны ўжо апавядані «Архіп і Лявонка", і „Макар Чудра" і наканец паэмы Пушкіна: „Боярин Орша" і "Литвинка", якія можа таксама падойдуць. Вось больш-менш ўсё. Гаворачы аб расейскай літаратуры трэба адзначыць, што тут мы ня знойдзем гэткіх аўтараў, якія-б пераважную частку свае творчасьці пасьвяцілі беларускаму быту. Цяпер, калі пяройдзем да польскіх аўтараў, апісваючых Беларусь і беларусаў, то прадусім мусім адзначыць адзін надта характэрны факт, з якога адначасна пераканаліся, што вялікшая зацікаўленнасьць беларускім бытам, якую бачым ў польскай літаратуры, ў параўнаньні да маскоўскай, зусім ня была прыпадковай, а лёгічна выплывала з цэлага камплексу гістарычна склаўшыхся абставін, - гэны факт, гэта тое, што вялізарная большасьць вышэйпамянёных аўтараў ня была запраўднымі каранымі палякамі, а складалася з прадстаўнікоў спольшчаных беларускіх (а пад час літоўскіх) шляхоцкіх родаў. Гэныя людзі, хоць і былі ўжо значна спольшчанымі, аднак зусім пазбыцца "беларускага караню", вырваць яго з свае душы і натуры ня мелі магчымасьці, раз, што ён глыбока сядзіць, а два, што гэнаму перашкаджала жыцьцё сярод беларускае прыроды, побач з беларускай вёскай, на беларускай зямлі, з якой яны былі зьвязаны праз свае двары на весцы, або дамы ў горадзе; гэны-ж факт, выклікаў ў свой чарод тое, што паміма ўсяе "польскасьці", геная, акружаўшая іх беларуская атмосфэра, якую яны апісывалі ў сваіх творах, заставалася для іх і далей роднай, блізкай сэрцу і бліжэйшай чымсьці польская, адлучкі-ж у караную Польшчу, або заграніцу, ня толькі ня шкодзілі, але на'т былі карыснымі, бо выклікаючы тугу па родным краі, яшчэ больш прывязывалі да яго гэных людзяў. Гэткім чынам, мы выясьнілі, што большая зацікаўленасьць беларусамі ў польскай літаратуры чымсь ці ў маскоўскай выклікана ня толькі праз валаданьне Беларусяй, колькі праз спольшчаньне шляхоцтва апошняй і калі-б ня гэта, запраўды польская літаратура аб беларусох, пэўна-ж была-б не багацейшая за маскоўскую. Аб гэтых аўтарах са спольшчаных беларусаў надта цікаўныя і аб'ектыўныя рачы казаў пан Массоніус, прафэсар Віленскага Унівэрсытэту ў сваіх лекцыях пад назовай: „Псыхолёгія народаў", дзе, кажучы аб беларусах і украінцах, зьвяртаў увагу слухачоў на той вялікі і цэнны ўклад ў скарбніцу польскае культуры ўнесены праз спольшчаных прадстаўнікоў гэных двух народаў між іншымі ў краіне літаратурнае творчасьці. Даволі будзе ўспомніць, што першыя далі Міцкевіча, а другія - Славацкага, гэных волатаў польскага рамантызму дый наагул сусьветнае літаратуры. Колькасьць гэных пісьменьнікаў так значна, што праф. Массоніус знаходзіць адпаведным і патрэбным ужыць ў адносінах да іх тэрмін "літаратурная школа" і кажа аб "украінскай" і... „віленскай" (?) школах польскае літаратуры. Калі скажам замест "віленскай" - "беларускай", дык будзе ўжо зусім добра, бо інакш дык трэба казаць замест украінскай" —аб „львоўскай" школе! Апрача таго, той самы, здаецца, прафэсар, казаў аб тых магутных зьменах, якія выклікаў у польскай душы кантакт з беларуска-украінскім элементам і ягонымі звычаямі і сьветаглядам пасьля дзяржаўнага злучаньня праз Унію з В. Кн. Літоўскім. Ён кажа, што пачаткова польскі дух і характар быў цьвёрды, бадзёры, ваяўнічы і вясёлы і, толькі дзякуючы гэнаму падабенству ягонаму да гэрманскага, палякі ня згінулі ў барацьбе з імі, як іншыя славяне. Але пасьля далучэньня сучасных „kresów wschodnich", ў польскую дасюль гартоўную душу закраліся і апанавалі яе аснаўныя, складовыя часьці беларуска-украінскае псыхолёгіі - сьпеўнасьць, лагодная малянхолія і бясконцы сум, нуда, туга па чымсь няведаным, інглістым, далёкім... і апанаваная імі польская цьвёрдая і бадзёрая душа, затраціла сваю колішнюю моц і гарт і расплылася бязьсільная, бязвольная па гэным бязьмежным усходнім прасторам і, будучы ўжо няздольнай да барацьбы і змаганьня, дачакалася ў канцы балючых падзелаў свае Бацькаўшчыны.... Калі прыгледзімся да гэнай "віленскай" ці лепш „беларускай" школы, ўбачым, што яе аўтараў можна падзяліць на старэйшых і маладзейшых. Першыя - апісваюць Беларусь „кантушовую" або - стара-шляхоцкую, малюючы ўсе прынады і заганы жыцьця тагачасных спольшчаных беларуска-літоўскіх паноў і паўпанкаў з выразнай да іх сымпатыяй і ідэалізуюць бязкрытычна гэную эпоху, другія - адгадваюць (?) сучаснае жыцьцё ня толькі ўжо паноў, але і мужыкоў, або тых і другіх ў перамежку, трактуючы гэнае жыцьцё з рэальнасьцю і апісваючы праўдзіва, пераважна ўжо без ідэалізацыі. Вось гэныя апошнія творы, асабліва апісваючыя жыцьцё сялян, ў якіх верна прадстаўлены гаротны быт беларускага мужыка з яго умысловай цемрай і забабонамі, ягоныя заняткі, абычаі, злыбяды і гульні, ў якіх пекна адмалёвана сумная краса беларускае прыроды, у якіх гутарка сялян або мяшчан, як у запраўдным жыцьці, вядзецца пабеларуску, або ломанай польшчынай, ў якіх ўрэшце прыводзяцца ў арыгінальнай форме, або ў перакладае цэлыя кавалкі беларускіх народных песьняў - гэткія - кажам - творы, зьяўляюцца найбольш цэннымі і іх треба перакласьці ў першую чаргy! Пераважна гэта будуць повесьці і раманы, якія, як мы ўжо раней казалі, найбольш патрэбны і якія, як прозу, найлягчэй перакласьці. Знойдуцца там і апавяданьні. Да першых, старэйшых пісьменьнікаў трэба аднесьці прадусім 1) А. Mickiewicza (з ягоных твораў для беларусаў найбольш цікаўны паэмы: „Dziady", асабліва іх чыста беларуская II-гая, пераложанная праз Н. Арсеньневу, і часткова І-шая часьці; пасьля "Pan Tadeusz", часткова пераложаны праз Марцінкевіча і Ельскага, ўрэшце на некаторыя дробныя вершы, асабліва з цыклю „Ballady i Romanse"), пасьля 2) J. Czeczot (вершы, заснованыя на запісаных, або пачутых ім беларускіх народных песьнях). 3 Chodzko (obrazy i podania litewskie), 4) A. Chodzko (вершы), 5) J. Kraszewski (варта перагледзець ягоныя шматлікія повесьці і раманы, гістарычныя і бытавыя), 6) А. Odyniec (паэзія), 7) Syrokomla (Паэмы: Jan Deboróg, Ulas, Lirnik wioskowy і іншыя; некаторыя вершы), 8) W. Pol (ў паэме „Pieśni o ziemi naszej" паміж іншымі краінамі, адно мяйсца прысьвячае aпiсаньню Беларусі), гэны аўтар выняткова не „kresowy", а родам з Галіцыі, 9) J. Słowacki (паэма „Rozmowa z matką Makryną Mieczysławską", апісваючая мучаніцтва ўніятаў, апавяданьні Swięcone u J. O. ks. Radziwiłła Sierotki, Peregrynacja do Ziemi św. таго-ж князя; ўрэшце пара адрыўкаў паэмаў, на тэмы Міцкевіча). 10) H. hr. Rzewuski (Pamiętniki Soplicy - цыкл апавяданьняў), 11) Н. Sienkiewicz ("Potop"- гістарычны раман, ў якім героям ёсьць спольшчаны беларускі шляхціц з Оршы Андрэй Кміціц, а гэраіняй яго нарачоная, беларуская-ж шляхцянка Олька Білевічанка: пасьля апісаньне экскурсыі ў Белавескую пушчу). Апрача памянёных варта перагледзець творы J. Koczeniowskiego і Z. Kaczkowskiego (повесьці гістарычныя і бытавыя). Да другіх, навейшых пісьменьнікаў належаць прадусім: 1) Е. Orzeszkowa, даўшая цэлы рад чыста беларускіх повесьцяў, навэл і раманаў. (Гэткімі будуць повесьці 1) Nad Niemnem. 2) Dziurdziowie, 3) Cham. 4) Niziny. 5) Anastazja. 6) Bene naci дый навэлы, з якіх „W zimowy wieczór" ўжо перакладзена і падрыхтавана да беларускай сцэны). 2) M. Rodziewiczówna, у свaix творах абняўшая шырокай, к..аючай (?) душой ўсенькія літоўска-беларуска-украінскія „Kresy" і адмаляваўшая добра быт кожнага з памянёных тут народаў. (Для беларусаў найбольш цікавы раманы: 1) Byli i będą. 2) Klejnot, 3) Pożary i zgliszcza; і зборнікі навэлаў пад назоваў "Z głuszy" i "Czarny chleb"), 3) H. hr. Weysenhoff (Раман „Puszcza"; варта перагледзіць і іншыя рэчы. Аўтар даець пекныя, мастацкія малюнкі беларускай прыроды і тутэйшага жыхарства). Гэныя тры аўтары ёсьць найцаньнейшымі і іх трэба перакласьці прадусім і неадкладна. Пасьля ідуць: 4) H. Mniszek (раман Vertè), 5) H. Romerowa („Swoi ludzie" збор апавяданьняў), 6) Н. Szpyrkowna ("Juzinkowa niedziela", і іншыя рэчы). Траба перагледзіць і іншыя творы гэных трох пісьменьніц, асабліва апошняй, дый наагул кожнага польскага аўтара з беларускіх „kresów" - заўсёды можна ў іх штось знайсьці. У канцы пазволім сабе заклікаць да гэнае карыстнае для Беларусі працы над перакладамі ўсю беларускую інтэлігенцыю, як старшае грамадзянства так і вучашчуюся моладзь, памятаючы на тое, што чым вышэйшай і багацейшай будзе беларуская культура, тым хутчэй беларусы, згодна з заклікам нашага паэта Янкі Купалы, працярабяць сабе сьлед "к свабодзе, роўнасьці і знаньню!" {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Макара Краўцова]] [[Катэгорыя:Пераклады]] [[Катэгорыя:Творы 1924 года]] [[Катэгорыя:Змаганьне (1923)]] 6i9pxwhd7yanmy3l7mlsn0dhskrodoc 104 128078 295848 2026-08-22T08:11:14Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «''{{перанос канец|prymu|szali}}'' swaich dziaciej da żanićby prociu ich woli! Bo heta sprawa ważnaja, ad jaje budzić zależyc ich dola, żyćcio daczesnaje i wiecznaje, i szczaście ich dzietak! Straszny hrech i straszny atkaz uzialib na siabie pierad Boham, kalib dziaciej swaich prymuszali da żanićby, bo ni majecie na heta prawa! Możycie radzić, abo adradżywać, ale nikoli prymuszać hwałtam. Adnakża nieraz bywajuć takije baćki nish...» 295848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>''{{перанос канец|prymu|szali}}'' swaich dziaciej da żanićby prociu ich woli! Bo heta sprawa ważnaja, ad jaje budzić zależyc ich dola, żyćcio daczesnaje i wiecznaje, i szczaście ich dzietak! Straszny hrech i straszny atkaz uzialib na siabie pierad Boham, kalib dziaciej swaich prymuszali da żanićby, bo ni majecie na heta prawa! Możycie radzić, abo adradżywać, ale nikoli prymuszać hwałtam. Adnakża nieraz bywajuć takije baćki nishodnyje, szto uhrozaj i bićciom zmuszajuć swaich dziaciej, a najezaściej doczak, da żanićby prociu ich woli, a nieraz nawat i prociu Bożaj, jak da żanićby z ludźmi czuzoj wiery. Sztoż pan Jezus skażyć hetakim baćkom na swaim sudzie?</br> {{gap|1.5em}}Nastupajeć sam szlub. Treba i tutaka skazać słauco, jak ni raz wiaduć siabie wiasielniki pry szlubie. Hutarki, śmieszki, żarty, a niraz brydkije, czuć ni pry kożnym szlubie pautarajucca — i to u kaścieli, pry autary, pierad Najsw. Sakramentam! Kali Pan Jezus biczam wyhaniau ludziej za zniewahu światyni Jeruzalimskaj, dyk ciż nia bolsz Jon budzić hniewacca za źniewahu kaściołau naszych, a u ich Jaho samoha?! Ścierazycisia pastupać hetak!</br> {{gap|1.5em}}Pośla szlubu bywajeć wiasielle, abo zabawa. U chryścijan wiasielnaja zabawa pawinna być chryścijanskaj, a nie pahanskaj, a tym miensz czartouskaj. Maładyje u hety dzień pryniali try sakramenty: adbyli spowiedź, pryniali Pana Jezusa u Kamunii św. i prystupili da sakramentu Małżenstwa. Dyk ciż wypadajeć, kab u chryścijanskaj chacie hetaki ważny dzień byu zakonczany abrazaj Boha? Pan Jezus byu na wiasielli u Kanie i pakazau hetym, szto wolna chryścijanam czesna zabaulacca i wiesialicca. Hety sam Pan Jezus jość i na wiasielli chryścijan, bo maładyje pryniali Jaho u serca swajo. Jakże treba ścierahczysia abrazy Bożaj, kab Pan Jezus nie pakinuu wiasiella! Dyk nasampierad treba ścierahczysia abjedacca, a najbolsz upiwacca. Treba ździerżywacca z prynukaj da pićcia, bo na nieszczaście nima takoha wiasiella, dzieby nia było pjanych. Najhorsza, kali sami maładyje papjucca! I kabże heta tolki na pjanstwie konczyłasia! Jak ludzi papjucca i u haławie im zacznie szumieć, dyk jakijaż tam tady hutarki, żarty, śpieuki, swarki, niraz i razboi. A usio heta czujuczy i wiedajuczy dzieci wuczucca usiakaj biazecnaści. Pan Jezus kazau-ża: „Bieda tamu czaławieku, praz katoraha horszucca“. Dyk maładyje pawinny uważać, kab na ich wiasielli nia było abrazy Bożaj. Wiasielle nie-pawinna ciahnucca douha, bo heta tolki marnawańnie czasu i hroszy. Szmat wyhawarywajecca hetym, szto heta wiasielle, a wiasielle tolki raz u żyćci. Dobra, niechaj sabie budzić wiasiola, Boh nie zabaraniajeć wiasiołaści, ale nichaj wiasiołaść heta budzie prystojnaja, nichaj nia budzić wiasiołaściu tolki dla czorta, a smutkam i abrazaj dla Boha.</br> {{gap|1.5em}}Woś, maje darahieńkije, czaho patreba naszym wiasiellam. Dauby Boh, kab hetyje słowy urylisia hłyboka u waszyje sercy! {{справа|''X. P. B.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Kalendar kaścielny.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}8. Sw. Seweryna opata (opat — starszy nad zakonnikami). Sw. Seweryn szmat hadou prabyu na pustyni, paśla szyryu Ewanhieliju pamiż Norykou, narodu, szto żyu kala raki Dunaju. Pamier u 482 h.</br> {{gap|1.5em}}9. Sw. Marcijanny, muczenicy. Sw. Marcijanna była z bahataj i słaunaj siamji u Afrycy. Tam-że u hor. Cezarei na paczatku IV wieku zamuczena. Jaje kinuli dzikim źwieram na żer.</br> {{gap|1.5em}}10. Sw. Ahatona Papieża; byu na apostalskaj stalicy ad 678 da 682 hadu. Na hetyż dzień prypadaje i sw. Wilhelma biskupa.</br> {{gap|1.5em}}11. Sw. Hygina Papieża i muczenika. Zamuczeny u 149 h.</br> {{gap|1.5em}}12. Sw. Arkadjusza Mucz. Żyu u III wieku u Cezarei u Afrycy. Za wieru jaho ciażka muczyli, a jon maliusia za worahou i hetak pamier.</br> {{gap|1.5em}}13. Sw. Weroniki Dr. P. Była zakonnicaj u Medyolanie; pa światym żyćciu pamierła u Bohu 1494 hadu, majuczy 52 hady.</br> {{gap|1.5em}}14. Sw. Hilaraho Biskupa. Adważna wystupau proci heretykou, arjanou. Pamier 368 hadu; i sw. Feliksa mucz.</br> {{gap|1.5em}}15. Sw. Pauła pierszaho pustelnika. Żyu 113 hadou; pamier u 312 hadu; i sw. Maura opata.</br> {{gap|1.5em}}16. Sw. Marcelaho Papieża. Byu Papieżam ad 308 da 310 hodu. Na hety-ż dzień prypadaje także sw. Honorata Biskupa i Bł. Stefanii.</br> {{gap|1.5em}}17. Sw. Antoniaho Opata. Byu synam bahatych baćkou, razdau bahaćcie na ubohich i sam paszou na pustyniu. Pamier 356 hadu.</br> {{gap|1.5em}}18. Abchodzicca pamiatka załażeńnia katedry biskupskaj u Rymie praz sw. Pietia apastoła.</br> {{gap|1.5em}}19. Sw. Kanuta mucz. Byu karalom duńskim, usiudy szyryu wieru i budawau kaścioły, zaṡto byu zabity praz niedawierkou u 1086 h. Pa śmierci zasłyu cudami.</br> {{gap|1.5em}}20. SS. Pabijana i Sabastyjana Mucz. Pabijan Papież, zamuczeny u 250 hadu. Sabastyjan byu aficeram u hwardii cezara Dyoklecijana; zamuczeny za wieru u 287 hadu.</br> {{gap|1.5em}}21. Sw. Ahnieszki Dr. Mucz. Na 14 hadu żyćcia była ukinuta dzikim źwieram na żer, ale tyje nia tknulisia jaje, dyk tady zasiekli jeje mieczam u Rymie u 290 hadu. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}}<noinclude></noinclude> ltvqljget5kwqo6nl5npri0m4jgp66n 295860 295848 2026-08-22T08:45:48Z Gleb Leo 2440 295860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ab"/>''{{перанос канец|prymu|szali}}'' swaich dziaciej da żanićby prociu ich woli! Bo heta sprawa ważnaja, ad jaje budzić zależyc ich dola, żyćcio daczesnaje i wiecznaje, i szczaście ich dzietak! Straszny hrech i straszny atkaz uzialib na siabie pierad Boham, kalib dziaciej swaich prymuszali da żanićby, bo ni majecie na heta prawa! Możycie radzić, abo adradżywać, ale nikoli prymuszać hwałtam. Adnakża nieraz bywajuć takije baćki nishodnyje, szto uhrozaj i bićciom zmuszajuć swaich dziaciej, a najezaściej doczak, da żanićby prociu ich woli, a nieraz nawat i prociu Bożaj, jak da żanićby z ludźmi czuzoj wiery. Sztoż pan Jezus skażyć hetakim baćkom na swaim sudzie?</br> {{gap|1.5em}}Nastupajeć sam szlub. Treba i tutaka skazać słauco, jak ni raz wiaduć siabie wiasielniki pry szlubie. Hutarki, śmieszki, żarty, a niraz brydkije, czuć ni pry kożnym szlubie pautarajucca — i to u kaścieli, pry autary, pierad Najsw. Sakramentam! Kali Pan Jezus biczam wyhaniau ludziej za zniewahu światyni Jeruzalimskaj, dyk ciż nia bolsz Jon budzić hniewacca za źniewahu kaściołau naszych, a u ich Jaho samoha?! Ścierazycisia pastupać hetak!</br> {{gap|1.5em}}Pośla szlubu bywajeć wiasielle, abo zabawa. U chryścijan wiasielnaja zabawa pawinna być chryścijanskaj, a nie pahanskaj, a tym miensz czartouskaj. Maładyje u hety dzień pryniali try sakramenty: adbyli spowiedź, pryniali Pana Jezusa u Kamunii św. i prystupili da sakramentu Małżenstwa. Dyk ciż wypadajeć, kab u chryścijanskaj chacie hetaki ważny dzień byu zakonczany abrazaj Boha? Pan Jezus byu na wiasielli u Kanie i pakazau hetym, szto wolna chryścijanam czesna zabaulacca i wiesialicca. Hety sam Pan Jezus jość i na wiasielli chryścijan, bo maładyje pryniali Jaho u serca swajo. Jakże treba ścierahczysia abrazy Bożaj, kab Pan Jezus nie pakinuu wiasiella! Dyk nasampierad treba ścierahczysia abjedacca, a najbolsz upiwacca. Treba ździerżywacca z prynukaj da pićcia, bo na nieszczaście nima takoha wiasiella, dzieby nia było pjanych. Najhorsza, kali sami maładyje papjucca! I kabże heta tolki na pjanstwie konczyłasia! Jak ludzi papjucca i u haławie im zacznie szumieć, dyk jakijaż tam tady hutarki, żarty, śpieuki, swarki, niraz i razboi. A usio heta czujuczy i wiedajuczy dzieci wuczucca usiakaj biazecnaści. Pan Jezus kazau-ża: „Bieda tamu czaławieku, praz katoraha horszucca“. Dyk maładyje pawinny uważać, kab na ich wiasielli nia było abrazy Bożaj. Wiasielle nie-pawinna ciahnucca douha, bo heta tolki marnawańnie czasu i hroszy. Szmat wyhawarywajecca hetym, szto heta wiasielle, a wiasielle tolki raz u żyćci. Dobra, niechaj sabie budzić wiasiola, Boh nie zabaraniajeć wiasiołaści, ale nichaj wiasiołaść heta budzie prystojnaja, nichaj nia budzić wiasiołaściu tolki dla czorta, a smutkam i abrazaj dla Boha.</br> {{gap|1.5em}}Woś, maje darahieńkije, czaho patreba naszym wiasiellam. Dauby Boh, kab hetyje słowy urylisia hłyboka u waszyje sercy! {{справа|''X. P. B.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ab"/> <section begin="Kalendar"/>{{c|'''Kalendar kaścielny.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}8. Sw. Seweryna opata (opat — starszy nad zakonnikami). Sw. Seweryn szmat hadou prabyu na pustyni, paśla szyryu Ewanhieliju pamiż Norykou, narodu, szto żyu kala raki Dunaju. Pamier u 482 h.</br> {{gap|1.5em}}9. Sw. Marcijanny, muczenicy. Sw. Marcijanna była z bahataj i słaunaj siamji u Afrycy. Tam-że u hor. Cezarei na paczatku IV wieku zamuczena. Jaje kinuli dzikim źwieram na żer.</br> {{gap|1.5em}}10. Sw. Ahatona Papieża; byu na apostalskaj stalicy ad 678 da 682 hadu. Na hetyż dzień prypadaje i sw. Wilhelma biskupa.</br> {{gap|1.5em}}11. Sw. Hygina Papieża i muczenika. Zamuczeny u 149 h.</br> {{gap|1.5em}}12. Sw. Arkadjusza Mucz. Żyu u III wieku u Cezarei u Afrycy. Za wieru jaho ciażka muczyli, a jon maliusia za worahou i hetak pamier.</br> {{gap|1.5em}}13. Sw. Weroniki Dr. P. Była zakonnicaj u Medyolanie; pa światym żyćciu pamierła u Bohu 1494 hadu, majuczy 52 hady.</br> {{gap|1.5em}}14. Sw. Hilaraho Biskupa. Adważna wystupau proci heretykou, arjanou. Pamier 368 hadu; i sw. Feliksa mucz.</br> {{gap|1.5em}}15. Sw. Pauła pierszaho pustelnika. Żyu 113 hadou; pamier u 312 hadu; i sw. Maura opata.</br> {{gap|1.5em}}16. Sw. Marcelaho Papieża. Byu Papieżam ad 308 da 310 hodu. Na hety-ż dzień prypadaje także sw. Honorata Biskupa i Bł. Stefanii.</br> {{gap|1.5em}}17. Sw. Antoniaho Opata. Byu synam bahatych baćkou, razdau bahaćcie na ubohich i sam paszou na pustyniu. Pamier 356 hadu.</br> {{gap|1.5em}}18. Abchodzicca pamiatka załażeńnia katedry biskupskaj u Rymie praz sw. Pietia apastoła.</br> {{gap|1.5em}}19. Sw. Kanuta mucz. Byu karalom duńskim, usiudy szyryu wieru i budawau kaścioły, zaṡto byu zabity praz niedawierkou u 1086 h. Pa śmierci zasłyu cudami.</br> {{gap|1.5em}}20. SS. Pabijana i Sabastyjana Mucz. Pabijan Papież, zamuczeny u 250 hadu. Sabastyjan byu aficeram u hwardii cezara Dyoklecijana; zamuczeny za wieru u 287 hadu.</br> {{gap|1.5em}}21. Sw. Ahnieszki Dr. Mucz. Na 14 hadu żyćcia była ukinuta dzikim źwieram na żer, ale tyje nia tknulisia jaje, dyk tady zasiekli jeje mieczam u Rymie u 290 hadu. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kalendar"/><noinclude></noinclude> epj95m560a4e32c8j8qlr80h81ozex4 0 128079 295849 2026-08-22T08:30:33Z Nejurist 840 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = У дні Слуцкага Паўстаньня | аўтар = Макар Краўцоў | секцыя = | крыніца = Родны Край. — 29 лістапада 1936. — №17 (105) | дата = 1936 год }} Шаснаццаць гадоў назад, ня помню ў які дзень лістапада 1920 году, служачы афіцэрам у Беларускай Вайс...» 295849 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У дні Слуцкага Паўстаньня | аўтар = Макар Краўцоў | секцыя = | крыніца = Родны Край. — 29 лістапада 1936. — №17 (105) | дата = 1936 год }} Шаснаццаць гадоў назад, ня помню ў які дзень лістапада 1920 году, служачы афіцэрам у Беларускай Вайсковай Камісіі ў... Лодзі, атрымаў я весткі аб падрыхтоўцы Слуцкага Паўстаньня... Пра гэтае паўстаньне, пра адзіны выпадак героічнае, так ці іначай арганізованае, барацьбы Беларускага Народу з бальшавікамі, вельмі мала апублікована вестак. Параскіданыя невядома дзе, актыўныя беларускія барацьбіты недалёкага, пакуль што, мінулага. Некаторых напэўна і няма ўжо зусім на гэтым сьвеце. А варта было-б асьвятліць усебакова бяспрыкладны парыў беларускага геройства ў мамэнт, калі пачынаўся новы, кашмарны, можна сказаць, перыяд гісторыі нашага народу. Хочацца верыць, што некалі знайдуцца ў нас людзі, якія глыбей займуцца ўсёю гісторыяй Слуцкага паўстаньня, што сабранымі будуць у адну цэласьць усе дадзеныя аб ім, што людзі, актыўна веўшыя гэтую беларускую збройную акцыю, запішуць хоць свае ўспаміны, перахаваюць тыя ці іншыя дакумэнты з часоў паўстаньня, каб магчыма шырэй даведацца мог наш народ, як у лістападзе 1920 году, адзін Слуцкі павет даваў сілаю адпор навале бальшавіцкага імпэрыялізму. Бо случакі - гэта жменя Беларускага Народу, гэта Яго сыны- героі, рваўшыя кайданы расейскай няволі. Што свайго ідэалу - Беларускае Народнае Рэспублікі - ім не ўдалося дасягнуць, ад гэтага ані не зьмяншаецца пашана да іх кожнага шчырага беларускага сэрца. І пашана гэтая змушае мяне расказаць пра тое невялічкае, што перажывалася ў гістарычныя дні геройскай беларускай барацьбы далёка ад Семежава, Капыля і Вызны. У Лодаі тады прабывалі «рэгулярныя" Беларускія Вайсковыя Аддзелы, а таксама стаяўшая на чале іх Беларуская Вайсковая Камісія. - Як-жа гэта? - можа паўстаць у чытача зусім зразумелае пытаньне, - пад Вызнай і Капылём ішла няроўная барацьба паўстанцаў-беларусаў з чырвонаю арміяй бальшавікоў, а Беларускія Вайсковыя Аддзелы ды яшчэ і „рэгулярныя" стаялі сабе ў Лодаі? Чаму гэта было так, неабходна коратка сказаць пра гэтыя „рэгулярныя" аддзелы. Дэкрэтам Начальніка Польскае Дзяржавы і Галоўнага Павадыра Польскае Арміі Язэпа Пілсудскага, у паразуменьні з патрыятычнымі коламі беларускага грамадаянства, прасьцей кажучы, з г. зв. беларускімі незалежнікамі - 22 кастрычніка 1919 году ў Менску створана была Беларуская Вайсковая Камісія, паставіўшая сабе за мэту - фармаваньне нацыянальнага Беларускага Войска, дзеля барацьбы, побач з Польскаю Арміяй, проці чырвонага імпэрыялізму бальшавікоў. Вярхоўнаю мэтаю Вайсковай Камісіі была Беларуская Народная Рэспубліка. Гэта відаць хоць бы з духу адозваў Вайсковай Камісіі, выпушчаных да шырокага ведама, нажаль, ужо тады, калі Менск прышлося пакідаць, адступаючы на Захад. Наступленьне бальшавікоў, як ведама, было спынена Польшчаю пад Варшавай і вядомы "цуд над Віслаю" нанес ім вялізарны разгром. Новаю сядзібаю Вайсковае Камісіі і Беларускіх Вайсковых Аддзелаў польскае Галоўнае Камандаваньне вызначыла горад Лодзь. Пачаткі першага беларускага батальёну пяхоты закладзены былі яшчэ ў Менску, ў Лодзі батальён гэты дакамплектоўваўся ахвотнікамі, калі стыхійна зарадзілася ў Слуцку таксама ідэя нашай антыбальшавіцкай збройнай барацьбы. Пэрсональны склад Вайсковае Камісіі ў Лодзі быў меншы і крыху іншы, як у Менску. Першы яе старшыня Аляксандар Прушынскі (поэт Алесь Гарун) з Менску выехаў хворым, у дарозе расхварэўся зусім і хутка памёр у шпіталі аж у Кракаве. У Лодзі старшынёю Вайсковай Камісіі быў капітан К., віцэ-старшынёю капітан Я. Гаспадарчаю часьцю Камісіі кіраваў сябар яе (цяпер таксама ўжо нябожчык) палкоўнік расейскае службы Якубоўскі. Сябрам Камісіі, бяз ніякай конкрэтнай функцыі, быў і польскі соцыялісты Эдмунд Якобіні, а таксама і "тутэйшы" віленскі мешчанін Ф. У., які фармальна лічыўся кіраўніком Культурна-Прасьветнай і Рэгулямінова-Школьнай (муштравой) падкамісіяў. Вайсковымі Аддзеламі нашымі камандаваў майор Войскі Польскіх Тунгуз-Завісьляк; ён-жа быў і начальнікам штабу гэтых аддзелаў. ''Краўцоў Макар.'' (Працяг будзе) [[Катэгорыя:Слуцкі збройны чын]] g5pexokypcvassu7rpinud9hmmpb9aq 295852 295849 2026-08-22T08:37:49Z Gleb Leo 2440 295852 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У дні Слуцкага Паўстаньня | аўтар = Макар Краўцоў | секцыя = | крыніца = Родны Край. — 29 лістапада 1936. — №17 (105) | дата = 1936 год }} {{Выроўніваньне-пачатак}} Шаснаццаць гадоў назад, ня помню ў які дзень лістапада 1920 году, служачы афіцэрам у Беларускай Вайсковай Камісіі ў... Лодзі, атрымаў я весткі аб падрыхтоўцы Слуцкага Паўстаньня... Пра гэтае паўстаньне, пра адзіны выпадак героічнае, так ці іначай арганізованае, барацьбы Беларускага Народу з бальшавікамі, вельмі мала апублікована вестак. Параскіданыя невядома дзе, актыўныя беларускія барацьбіты недалёкага, пакуль што, мінулага. Некаторых напэўна і няма ўжо зусім на гэтым сьвеце. А варта было-б асьвятліць усебакова бяспрыкладны парыў беларускага геройства ў мамэнт, калі пачынаўся новы, кашмарны, можна сказаць, перыяд гісторыі нашага народу. Хочацца верыць, што некалі знайдуцца ў нас людзі, якія глыбей займуцца ўсёю гісторыяй Слуцкага паўстаньня, што сабранымі будуць у адну цэласьць усе дадзеныя аб ім, што людзі, актыўна веўшыя гэтую беларускую збройную акцыю, запішуць хоць свае ўспаміны, перахаваюць тыя ці іншыя дакумэнты з часоў паўстаньня, каб магчыма шырэй даведацца мог наш народ, як у лістападзе 1920 году, адзін Слуцкі павет даваў сілаю адпор навале бальшавіцкага імпэрыялізму. Бо случакі - гэта жменя Беларускага Народу, гэта Яго сыны- героі, рваўшыя кайданы расейскай няволі. Што свайго ідэалу - Беларускае Народнае Рэспублікі - ім не ўдалося дасягнуць, ад гэтага ані не зьмяншаецца пашана да іх кожнага шчырага беларускага сэрца. І пашана гэтая змушае мяне расказаць пра тое невялічкае, што перажывалася ў гістарычныя дні геройскай беларускай барацьбы далёка ад Семежава, Капыля і Вызны. У Лодаі тады прабывалі «рэгулярныя" Беларускія Вайсковыя Аддзелы, а таксама стаяўшая на чале іх Беларуская Вайсковая Камісія. - Як-жа гэта? - можа паўстаць у чытача зусім зразумелае пытаньне, - пад Вызнай і Капылём ішла няроўная барацьба паўстанцаў-беларусаў з чырвонаю арміяй бальшавікоў, а Беларускія Вайсковыя Аддзелы ды яшчэ і „рэгулярныя" стаялі сабе ў Лодаі? Чаму гэта было так, неабходна коратка сказаць пра гэтыя „рэгулярныя" аддзелы. Дэкрэтам Начальніка Польскае Дзяржавы і Галоўнага Павадыра Польскае Арміі Язэпа Пілсудскага, у паразуменьні з патрыятычнымі коламі беларускага грамадаянства, прасьцей кажучы, з г. зв. беларускімі незалежнікамі - 22 кастрычніка 1919 году ў Менску створана была Беларуская Вайсковая Камісія, паставіўшая сабе за мэту - фармаваньне нацыянальнага Беларускага Войска, дзеля барацьбы, побач з Польскаю Арміяй, проці чырвонага імпэрыялізму бальшавікоў. Вярхоўнаю мэтаю Вайсковай Камісіі была Беларуская Народная Рэспубліка. Гэта відаць хоць бы з духу адозваў Вайсковай Камісіі, выпушчаных да шырокага ведама, нажаль, ужо тады, калі Менск прышлося пакідаць, адступаючы на Захад. Наступленьне бальшавікоў, як ведама, было спынена Польшчаю пад Варшавай і вядомы "цуд над Віслаю" нанес ім вялізарны разгром. Новаю сядзібаю Вайсковае Камісіі і Беларускіх Вайсковых Аддзелаў польскае Галоўнае Камандаваньне вызначыла горад Лодзь. Пачаткі першага беларускага батальёну пяхоты закладзены былі яшчэ ў Менску, ў Лодзі батальён гэты дакамплектоўваўся ахвотнікамі, калі стыхійна зарадзілася ў Слуцку таксама ідэя нашай антыбальшавіцкай збройнай барацьбы. Пэрсональны склад Вайсковае Камісіі ў Лодзі быў меншы і крыху іншы, як у Менску. Першы яе старшыня Аляксандар Прушынскі (поэт Алесь Гарун) з Менску выехаў хворым, у дарозе расхварэўся зусім і хутка памёр у шпіталі аж у Кракаве. У Лодзі старшынёю Вайсковай Камісіі быў капітан К., віцэ-старшынёю капітан Я. Гаспадарчаю часьцю Камісіі кіраваў сябар яе (цяпер таксама ўжо нябожчык) палкоўнік расейскае службы Якубоўскі. Сябрам Камісіі, бяз ніякай конкрэтнай функцыі, быў і польскі соцыялісты Эдмунд Якобіні, а таксама і "тутэйшы" віленскі мешчанін Ф. У., які фармальна лічыўся кіраўніком Культурна-Прасьветнай і Рэгулямінова-Школьнай (муштравой) падкамісіяў. Вайсковымі Аддзеламі нашымі камандаваў майор Войскі Польскіх Тунгуз-Завісьляк; ён-жа быў і начальнікам штабу гэтых аддзелаў. {{Выроўніваньне-канец}} ''Краўцоў Макар.'' (Працяг будзе) {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Успаміны Макара Краўцова]] [[Катэгорыя:Слуцкі збройны чын]] [[Катэгорыя:Творы 1936 года]] [[Катэгорыя:Родны Край (1933)]] 4j7ew4gb7fkzgqyjgbbak6stxvm7ve0 295853 295852 2026-08-22T08:38:32Z Gleb Leo 2440 295853 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У дні Слуцкага Паўстаньня | аўтар = Макар Краўцоў | секцыя = Успаміны | крыніца = Родны Край. — 29 лістапада 1936. — №17 (105) | дата = 1936 год }} {{Выроўніваньне-пачатак}} Шаснаццаць гадоў назад, ня помню ў які дзень лістапада 1920 году, служачы афіцэрам у Беларускай Вайсковай Камісіі ў... Лодзі, атрымаў я весткі аб падрыхтоўцы Слуцкага Паўстаньня... Пра гэтае паўстаньне, пра адзіны выпадак героічнае, так ці іначай арганізованае, барацьбы Беларускага Народу з бальшавікамі, вельмі мала апублікована вестак. Параскіданыя невядома дзе, актыўныя беларускія барацьбіты недалёкага, пакуль што, мінулага. Некаторых напэўна і няма ўжо зусім на гэтым сьвеце. А варта было-б асьвятліць усебакова бяспрыкладны парыў беларускага геройства ў мамэнт, калі пачынаўся новы, кашмарны, можна сказаць, перыяд гісторыі нашага народу. Хочацца верыць, што некалі знайдуцца ў нас людзі, якія глыбей займуцца ўсёю гісторыяй Слуцкага паўстаньня, што сабранымі будуць у адну цэласьць усе дадзеныя аб ім, што людзі, актыўна веўшыя гэтую беларускую збройную акцыю, запішуць хоць свае ўспаміны, перахаваюць тыя ці іншыя дакумэнты з часоў паўстаньня, каб магчыма шырэй даведацца мог наш народ, як у лістападзе 1920 году, адзін Слуцкі павет даваў сілаю адпор навале бальшавіцкага імпэрыялізму. Бо случакі - гэта жменя Беларускага Народу, гэта Яго сыны- героі, рваўшыя кайданы расейскай няволі. Што свайго ідэалу - Беларускае Народнае Рэспублікі - ім не ўдалося дасягнуць, ад гэтага ані не зьмяншаецца пашана да іх кожнага шчырага беларускага сэрца. І пашана гэтая змушае мяне расказаць пра тое невялічкае, што перажывалася ў гістарычныя дні геройскай беларускай барацьбы далёка ад Семежава, Капыля і Вызны. У Лодаі тады прабывалі «рэгулярныя" Беларускія Вайсковыя Аддзелы, а таксама стаяўшая на чале іх Беларуская Вайсковая Камісія. - Як-жа гэта? - можа паўстаць у чытача зусім зразумелае пытаньне, - пад Вызнай і Капылём ішла няроўная барацьба паўстанцаў-беларусаў з чырвонаю арміяй бальшавікоў, а Беларускія Вайсковыя Аддзелы ды яшчэ і „рэгулярныя" стаялі сабе ў Лодаі? Чаму гэта было так, неабходна коратка сказаць пра гэтыя „рэгулярныя" аддзелы. Дэкрэтам Начальніка Польскае Дзяржавы і Галоўнага Павадыра Польскае Арміі Язэпа Пілсудскага, у паразуменьні з патрыятычнымі коламі беларускага грамадаянства, прасьцей кажучы, з г. зв. беларускімі незалежнікамі - 22 кастрычніка 1919 году ў Менску створана была Беларуская Вайсковая Камісія, паставіўшая сабе за мэту - фармаваньне нацыянальнага Беларускага Войска, дзеля барацьбы, побач з Польскаю Арміяй, проці чырвонага імпэрыялізму бальшавікоў. Вярхоўнаю мэтаю Вайсковай Камісіі была Беларуская Народная Рэспубліка. Гэта відаць хоць бы з духу адозваў Вайсковай Камісіі, выпушчаных да шырокага ведама, нажаль, ужо тады, калі Менск прышлося пакідаць, адступаючы на Захад. Наступленьне бальшавікоў, як ведама, было спынена Польшчаю пад Варшавай і вядомы "цуд над Віслаю" нанес ім вялізарны разгром. Новаю сядзібаю Вайсковае Камісіі і Беларускіх Вайсковых Аддзелаў польскае Галоўнае Камандаваньне вызначыла горад Лодзь. Пачаткі першага беларускага батальёну пяхоты закладзены былі яшчэ ў Менску, ў Лодзі батальён гэты дакамплектоўваўся ахвотнікамі, калі стыхійна зарадзілася ў Слуцку таксама ідэя нашай антыбальшавіцкай збройнай барацьбы. Пэрсональны склад Вайсковае Камісіі ў Лодзі быў меншы і крыху іншы, як у Менску. Першы яе старшыня Аляксандар Прушынскі (поэт Алесь Гарун) з Менску выехаў хворым, у дарозе расхварэўся зусім і хутка памёр у шпіталі аж у Кракаве. У Лодзі старшынёю Вайсковай Камісіі быў капітан К., віцэ-старшынёю капітан Я. Гаспадарчаю часьцю Камісіі кіраваў сябар яе (цяпер таксама ўжо нябожчык) палкоўнік расейскае службы Якубоўскі. Сябрам Камісіі, бяз ніякай конкрэтнай функцыі, быў і польскі соцыялісты Эдмунд Якобіні, а таксама і "тутэйшы" віленскі мешчанін Ф. У., які фармальна лічыўся кіраўніком Культурна-Прасьветнай і Рэгулямінова-Школьнай (муштравой) падкамісіяў. Вайсковымі Аддзеламі нашымі камандаваў майор Войскі Польскіх Тунгуз-Завісьляк; ён-жа быў і начальнікам штабу гэтых аддзелаў. {{Выроўніваньне-канец}} ''Краўцоў Макар.'' (Працяг будзе) {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Успаміны Макара Краўцова]] [[Катэгорыя:Слуцкі збройны чын]] [[Катэгорыя:Творы 1936 года]] [[Катэгорыя:Родны Край (1933)]] 4mkucdgxkgaubojssqyndo92482l0tt 14 128080 295859 2026-08-22T08:44:48Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Мікалай Гогаль]] [[Катэгорыя:Творы пра аўтараў|Гогаль, Мікалай]]» 295859 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Мікалай Гогаль]] [[Катэгорыя:Творы пра аўтараў|Гогаль, Мікалай]] 6n2bri7wyhd369p643hgs71slwtmf1g 0 128081 295861 2026-08-22T08:47:09Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Ab Małżeństwi | аўтар = Баляслаў Пачопка | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/Śnieh taje|Śnieh taje]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/Kalendar kaścielny|Kalendar kaścielny]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пач...» 295861 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ab Małżeństwi | аўтар = Баляслаў Пачопка | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/Śnieh taje|Śnieh taje]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/Kalendar kaścielny|Kalendar kaścielny]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="3" to="5" fromsection="Ab" tosection="Ab" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Ab Małżeństwi}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Баляслава Пачопкі]] [[Катэгорыя:Каталіцтва]] [[Катэгорыя:Шлюб]] qrw8p5imfn353ms9d7h38cf17a2x8d3 0 128082 295862 2026-08-22T08:49:05Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Kalendar kaścielny | безаўтара = | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/Ab Małżeństwi|Ab Małżeństwi]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/Wiadomaści kaścielnyje|Wiadomaści kaścielnyje]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачат...» 295862 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Kalendar kaścielny | безаўтара = | год = 19 студзеня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/2/Ab Małżeństwi|Ab Małżeństwi]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/2/Wiadomaści kaścielnyje|Wiadomaści kaścielnyje]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 2.pdf" from="5" to="5" fromsection="Kalendar" tosection="Kalendar" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Kalendar kaścielny}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Літургічныя календары]] fzfrmhzx2dr8gllumb58nhiidq3hh50 0 128083 295864 2026-08-22T09:20:29Z Nejurist 840 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Пясьняр хараства і адраджэньня. (У 10-я ўгодкі з дня сьмерці Максіма Багдановіча) | аўтар = Макар Краўцоў | сэкцыя = | папярэдні = | наступны = | анатацыі = | крыніца = Беларускі дзень : тыднёвая часопісь. — 1927, 1 чэрвеня. — № 13. —...» 295864 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пясьняр хараства і адраджэньня. (У 10-я ўгодкі з дня сьмерці Максіма Багдановіча) | аўтар = Макар Краўцоў | сэкцыя = | папярэдні = | наступны = | анатацыі = | крыніца = Беларускі дзень : тыднёвая часопісь. — 1927, 1 чэрвеня. — № 13. — С. 5, 6, 7, 8, 9. | год = 1927 }} Пясьняр хараства і адраджэньня. (Ў 10-я ўгодкі з дня сьмерці Максіма Багдановіча). Дзесяць гадоў назад, 25-га траўня 1917 году, (паводле нов. стылю), памёр, лечачыся ад сухотаў у Ялце (Крым), пясьняр беларускага хараства і адраджэньня Максім Багдановіч. Як поэт, ён займае асобнае месца ў беларускай літэратуры. Месца гэтае было яму проста падрыхтована яго соцыяльным паходжаньнем. Бо перад ім і вакол яго ў нашай літаратуры стаяць імёны пісьменьнікаў шляхоцкага альбо сялянскага паходжаньня. Беларускаму чытачу з большага вядомы характар крыштальна-поэтычнае творчасьці Багдановіча, яго непараўнальная песьня хараству і песьня-грымот яго аб адраджэньні роднага народу. Сьветлым мэтэорам праляцела жыцьцё пісьменьніка і прыходзіцца толькі пашкадаваць, што яно гэтак рана пагасла. Памёр М. Багдановіч зусім маладым, маючы толькі 25 гадоў веку (нарадзіўся ў 1892 годзе ў Менску). Бацька Багдановічаў быў настаўнікам і вядомым у маскоўскай літаратуры этнографам; паходзіў з Горадзеншчыны. Дык, як бачым, пясьняр хараства на беларускім Парнасе - сын інтэлігэнта. Цікава складаўся жыцьцёвы шлях поэта. Калі яму йшоў усяго другі год, як сьведчыць Максім Гарэцкі ў сваёй «Гісторыі Беларускае Літаратуры», дык сям'я Багдановічаў пераехала ў Ніжні-Ноўгарад, дзе яго бацька дастаў пасаду гімназіяльнага настаўніка. Бацькі Багдановічавы гаварылі памаскоўску, але шчыра любілі родны край і любілі ўспамінаць аб жыцьці на Беларусі. Маленечкі Максім слухаў гэтыя ўспаміны і ў сэрца яго западала туга па роднай зямельцы дзядоў сваіх. Пазьней ён пяе ў адным з вершаў: <poem> „У родным краі ёсьць крыніца Жывой вады - Там толькі я магу пазбыцца Свае нуды"... </poem> Матчынай моваю адарванага ад роднай зямлі поэта была мова маскоўская. І гэта было вялікай перашкодаю ў яго беларускай творчасьці ў сэнсе чыстаты мовы нашай, якую поэт мог ведаць толькі тэорэтычна - з кніжак. У яго апублікованых вершах, па віне яго адарванасьці ад жывой мовы свайго народу, балячкамі іншы раз б'юць у вочы шчырыя маскалізмы, ўжываныя поэтам напэўна зусім несьвядома. Звароты і націскі на словах вельмі часта зусім маскоўскія ў вершах Багдановіча. Вазьмем хоць-бы гэткі кавалачак з яго «Эпістолы пра Сальеры: <poem> Уменьне да ігры Сальеры здабываў Праз мерны труд; ці спраўды забіваў Ён гэтым талент свой, як бачна з думак драмы?<ref> Справа йдзе аб драме А. Пушкіна „Моцарт і Сальеры".</ref> Адкажа йскрынка вам. Стакато, фугі, гамы Штогод калісь на ёй Сальеры {{Разьбіўка|вывадзіў}} І моцна граньнем тым іскрынкі зык зьмяніў. Яшчэ яна {{Разьбіўка|гудзіць}}. Павучых гукаў сіла Праз доўгія гады яе перарабіла, І, тымі сьпевамі уся {{Разьбіўка|напаена}}, Навекі чулаю зрабілася яна...</poem> Дзіўная мілагучнасьць, як у самой чароўнай скрыпцы, ў гэтым вершы. Але-ж якім струпам у беларускай мове зьяўляецца маскалізм „{{Разьбіўка|напаена}}", ўжыты ў перадапошнім радку для рыфмы! Але не Багдановіча віна ў гэтым... Віна - ў тым, што закінуты ён лёсам у чужы для яго Ніжні-Ноўгарад, пасьля ў Яраслаўль, віна ў тым хавалася, што ня надта дзе было і друкавацца яму ў часы нашае поўнае нацыянальнае летаргіі й няволі. Ня было каму й ацаніць яго поэтыцкі талент, як гэта бачым цяпер з успамінаў аб Багдановічу В. Ластоўскага (месячнік „Крывіч", студзень чэрвень 1926 г. Коўна). Успаміны гэтыя паднімаюць заслону над адзінаю ў 1909 г. рэдакцыяй „Нашае Нівы", куды ў пачатку гэтага-ж году М. Багдановіч прыслаў некалькі сваіх вершаў. Але тут ужо слова за Ластоўскім: <small> ...Склад рэдакцыі „Наша Ніва", - расказвае Ластоўскі, - ў 1909 годзе быў гэткі: А. Ўласаў, браты Іван і Антон Луцкевічы, Ядвігін Ш. (Лявіцкі), Янка Купала, В. Ластоўскі і дарыўкамі - Язэп Манькоўскі (Янка Окліч) ды Чыж (Альгерд Бульба), а напачатку лета 1909 г. прыбыў яшчэ С. Палуян. Гэты склад рэдакцыі ў 1909 і 1910 г. г. разка распадаўся на дзьве групы, каторыя былі дамэтна ахарактарызованы сьвежа прыехаўшым з Кіева С. Палуянам „верхняй" і "ніжняй" палатамі. Да „верхняй" палаты належалі: А. Уласаў, браты Луцкевічы і, калі бывалі, Чыж і Манькоўскі. „Ніжняя" палата складалася з Ядвігіна Ш., Купалы, Ластоўскага і Палуяна, а ў канцы 1909 г. да яе далучыўся мастак-маляр Я. Драздовіч. Рэдакцыя ў цэлым ніколі ня сходзілася. На Віленскай № 20, дзе памяшчалася рэдакцыя, магазын ад вуліцы займала „ніжняя" палата, сьвятліцу ад падворку мела ў сваім выключным панаваньні „верхняя" палата. Паміж сабою працаўнікі гэтых дзьвёх "палат" рэдка сутрачаліся; ў тэхнічных справах рэдакцыі зносіліся праз замкнутыя на ключ дзьверы па шчэлцы над парогам. Праз гэту шчэлку перасылаліся туды і назад рэдакцыйныя матар'ялы і корэспондэнцыя. За зачыненымі і завешанымі цяжкай драпэрыяй дзьвярыма ў гасподзе „верхняй" палаты вяршыліся высокія палітычныя матэрыі. Адгалоскі шырокіх плянаў „верхняй" палаты даходзілі ў „ніжнюю" з трэціх і пятых рук, часта ў хаотычнай форме. Адно толькі было пэўным, што там ішла буйная ігра са значнымі стаўкамі з боку уніяцкай герархіі і некаторых другіх, сільных у тыя часы краёвых чыньнікаў. Ад вуліцы-ж у „ніжнюю" палату ішла публіка „чорная" і "шэрая". Ясна, што пры такім падзеле „верхняя" і "ніжняя" палаты думалі парознаму, жылі рознымі ідэаламі, насілі ў сабе зародкі розных кірункаў нацыянальнай мысьлі. На пачатку 1909 г. Максім Багдановіч прыслаў некалькі лісьцікаў сваіх вершаў, падпісаных поўным уласным прозьвішчам і імем. Вершы для кожнага нумару „Нашай Нівы" падбіраў Янка Купала, бо акром Я. Коласа, Купалы і яшчэ 2-3 поэтаў, 99% вершаў, надасланых у рэдакцыю, былі з дэфэктамі. Павіннасьцю Я. Купалы было папраўляць іх перад здачай у друк. Друкавалі-ж адзін - два вершы кожнага новага „поэта", каб заахвоціць яго да пісаньня. Былі ці ня былі зроблены якія папраўкі ў вершах „Над магілай" і „Прыдае васна", я не памятаю, можа памятае сам Я. Купала, але гэта былі адны з першых вершаў, і надрукованыя пад праўдзівым прозьвішчам і імем аўтора. На пачатку траўня месяца таго ж году, Максім Багдановіч ізноў прыслаў у „Нашу Ніву" маленькі сшыточак новых сваіх твораў, які абыймаў 8-9 вершаў. Нябожчык Ядвігін ахрысьціў гэты сшыточак „дэкадэншчынай". Яго апінія падзялялася „вярхоўнай палатай". Іншага пагляду трымалася аб новым пісьменьніку „ніжняя" палата, а ў першы чарод Я. Купала, які інтуітыўна вычуў у гэтых першых поэтыцкіх спробах у Максіме Багдановічы запраўднага мастака. Спамянуты сшыток вярнуўся з перагляду „верхняй палаты" ў "ніжнюю" перакрэсьлены сінім алаўком з надпісам рукой А.Уласава «В архів». Пад перакладам з Н. Сьвятагора Дзьве песьні" быў надпіс рукой А. Луцкевіча „Можо надруковаць пад псэўдонімам": палітыка „верхняй палаты" строга прытрымлівалася лініі нераскрываньня сваіх супрацоўнікаў, каб манаполь прадстаўніцтва руху быў выключна ў яе руках. „Дзьве песьні" пайшлі ў друк з папраўкамі ў мове Я. Купалы, але з іншым подпісам: у карэктуры Ядвігін падпісаў верш, прыдуманым ім для Максіма Багдановіча, псэўдонімам „Максым Крыніца". Праз некалькі тыдняў пасьля надрукаваньня вершу «Дзьве песьні" Максім Багдановіч прыслаў яшчэ некалькі новых вершаў і ліст, у якім протэставаў, што яго перарабілі ў „Максіма Крыніцу". Але вершы былі ізноў «дэкадэнскія» і дзеля гэтага трапілі ў тую-ж папку, дзе быў папярэдні сшыток з надпісам „В архів". Там яны пралежалі да канца жніўня, калі іх выцягнуў на сьвет С. Палуян, які, прачытаўшы вершы, з надзвычайным захопленьнем стаў бараніць іх сьпярша перад Ядвігіным, а пасьля перад „верхняй палатай", з радоў якой за надрукаваньне некаторых вершаў першы высказаўся Чыж, а пазьней А. Луцкевіч"... </small> Гэтак сьведчыць В. Ластоўскі аб адзіным тады прытулішчы для беларускіх песьняроў, аб „двухпалатнай" рэдакцыі „Нашае Нівы", дзе ў верхнім ярусе ня было а ніводнага літэратара. Сюды, ў гэткую рэдакцыю трапілі творы нашага {{Разьбіўка|Песьняра хараства}} і, як бачым, каб ня „ніжняя", зложаная з адных пісьменьнікаў, палата рэдакцыі, дык творы гэтыя можа й дасюль спакойна адпачывалі-б у „архіве". Нелагодны быў жыцьцёвы шлях нашага песьняра і толькі па сьмерці „імя яго стала шчасьлівейшым за яго"... Толькі ў 1912 годзе ён ў чэрвені месяцы прыбыў на пару дзён у Вільню з Маскоўшчыны, затым каля месяца прабыў у беларускай вёсцы, дзе напісаў цыкль вершаў „Старая Беларусь". Вяртаючыся ў Маскоўшчыну, Багдановіч быў у Вільні толькі праездам. У 1913 г. выдрукаваны яго першы зборнік „Вянок" (Вянок на магілу С. А. Палуяна), скончыўшага жыцьцё самагубствам 8-га красавіка 1910 г. Поэт жаліўся, што зборнік гэты быў выпушчаны з вялікім карэктарскім недаглядам, даўшым вельмі шмат прыкрых памылак. Нажаль гэта так. Але й гэтае выданьне ўжо зусім вычарпана і „Вянок" - кніжка цяпер рэдкая. Бацька поэта, Аляксандар Багдановіч, яшчэ жыве, прабываючы ў Савецкай Беларусі, дзе, як даведваемся з менскіх газэт за 7/V.1927 г., рыхтавалася ўрачыстае сьвяткаваньне 10-х угодкаў сьмерці поэта. Сьмерць гэтая не дала Багдановічу магчымасьці дыхаць паветрам роднае краіны, ўзбагаціць свой беларускі лексыкон жывою крыніцаю родных словаў, — бо прыехаўшы другі раз на Бацькаўшчыну ў 1916 годзе ў Менск, ён мусіў пакінуць яе, нажаль назаўсёды, каб аж у Крыме ратавацца ад, перадчасна загнаўшых яго ў дамавіну, сухотаў. Там, ў Ялце, пайшоў сьвечкаю да неба наш вялікі песьняр хараства і адраджэньня. Але агонь гэнае сьвечкі не пагасьне ніколі ў народнай памяці. Рознародныя мэлёдыі Багдановічавай цудоўнай ліры ня ўсе яшчэ пабачылі сьвет. І прыходзіцца толькі пашкадаваць, што ня маем дасюль поўнага выданьня яго твораў. [[Катэгорыя:Крытыка Макара Краўцова]] [[Катэгорыя:Творы пра Максіма Багдановіча]] [[Катэгорыя:Творы 1927 года]] 1j8tij32yi59wojmy1tz3zynlhuvcrj 0 128084 295867 2026-08-22T10:15:07Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Мінаюць дні, мінаюць ночы… | аўтар = Тарас Шаўчэнка | год = 1914 год | арыгінал = [[:s:uk:Минають дні, минають ночі|Минають дні, минають ночі]] {{smaller|(1845)}} | пераклад = Альберт Паўловіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | крыні...» 295867 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мінаюць дні, мінаюць ночы… | аўтар = Тарас Шаўчэнка | год = 1914 год | арыгінал = [[:s:uk:Минають дні, минають ночі|Минають дні, минають ночі]] {{smaller|(1845)}} | пераклад = Альберт Паўловіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | крыніца = Лучынка. — 1914. — Кніжка 3. — С. 7 | анатацыі = Іншыя пераклады гэтага твора: [[Мінаюць дні, мінаюць ночы…]] }} {{Block center/s}} {{***2||50%|5|перад=1em|пасьля=1em}} Мінаюць дні, мінаюць ночы,<br /> {{gap|2.5em}}Мінае лета… шапаціць<br /> Пажоўклы лісьць… І гаснуць вочы;<br /> {{gap|2.5em}}Заснулі думкі, сэрцэ сьпіць…<br /> Усё заснула і не знаю,<br /> {{gap|2.5em}}Чы я жыву, чы дажываю,<br /> Чы так па сьвеце валачуся,<br /> {{gap|2.5em}}Бо ўжо ні плачу, ні сьмяюся.<br /> Доля, дзе ты? доля, дзе ты?<br /> {{gap|2.5em}}Німа ані воднай!<br /> Калі ж добрай жаль, мой Божэ,<br /> {{gap|2.5em}}Не шкадуй нягоднай!<br /> Не дай спаць — пакуль хто ходзіць,<br /> {{gap|2.5em}}Сэрцам заміраці,<br /> Пнём трухлявым не дай, Божэ,<br /> {{gap|2.5em}}У сьвеце прападаці.<br /> А дай жыць мне — сэрцам жыці<br /> {{gap|2.5em}}І Цябе хваліці,<br /> І Твой сьвет нерукатворны,<br /> {{gap|2.5em}}І людзей любіці.<br /> У ланцугі папасьці страшна —<br /> {{gap|2.5em}}Гінуць у няволі;<br /> А ешчэ горш — спаці, спаці, —<br /> {{gap|2.5em}}Спаці і на волі.<br /> І заснуць на век, каб сьледу<br /> {{gap|2.5em}}З нас ніхто ня кінуў, —<br /> Усё роўна — як на сьвеце<br /> {{gap|2.5em}}Чы ты жыў, чы згінуў…<br /> Доля, дзе ты? доля, дзе ты?<br /> {{gap|2.5em}}Німа ані воднай!<br /> Калі ж добрай жаль, мой Божэ,<br /> {{gap|2.5em}}Ні шкадуй нягоднай.<br /> {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=2px}} {{Пераклад-ліцэнзія|арыгінал={{PD-old}}|пераклад={{PD-old-70}}}} [[Катэгорыя:Пераклады Альберта Паўловіча]] [[Катэгорыя:Пераклады з украінскай мовы]] [[Катэгорыя:Творы 1914 года]] 1988dyi30ba4sf83k3fe3ci4edm0fa4 104 128085 295869 2026-08-22T10:38:56Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="34"/>А матушка ни вялиць,<br /> Матушка — старушка,<br /> А ў бацюшки стаража<br /> пущаюць никуда.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Малево.}}}} {{block center/e}} <section end="34"/> <section begin="35"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|35.}} Якъ у вечаръ, мая мила,<br /> Быў я ў го́сьця^ехъ у цябе,<br /> Ты н...» 295869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="34"/>А матушка ни вялиць,<br /> Матушка — старушка,<br /> А ў бацюшки стаража<br /> пущаюць никуда.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Малево.}}}} {{block center/e}} <section end="34"/> <section begin="35"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|35.}} Якъ у вечаръ, мая мила,<br /> Быў я ў го́сьця^ехъ у цябе,<br /> Ты ня ласкаво прыня́ла,<br /> Агарчыла ты мяне:<br /> Ты на мяне небылицу навяла,<br /> Небылицу — пўсты̆ рыэ́чы и слава́,<br /> Што ни віе́рышъ миле^янькаму никада.<br /> Павіе́ръ, павіе́ръ, мая люба,<br /> Павіе́ръ совя^есьци маёй, —<br /> Никада я ни саўру, —<br /> Я цябе, шэ͏̆льмӑ, люблю,<br /> Люблю, люблю, любиць буду<br /> Сваю прэжную любоў.<br /> Якъ мы съ табой абящались<br /> Віе́рне^я друхъ дрўгӑ любиць,<br /> А цяперъ жа разлучылись<br /> Ў адно ўрэмя^ечко съ табой,<br /> Разлучыла насъ, разьбила<br /> Чужа дальня старана, (2)<br /> Распагибельны Балканъ (Каўкасъ).<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Ib.}}}} {{block center/e}} <section end="35"/> <section begin="36"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|36.}} Ой, пасіе́ю я^ерыцу-пшаницу,<br /> На ве́сну авёсъ…<br /> Знаю, знаю, муо́й миле́ньки, —<br /> Ня^е дружня^е жывешъ,<br /><section end="36"/><noinclude></noinclude> nxix1bcnrmg9cbiatozui06zy2mr8ai 0 128086 295870 2026-08-22T10:39:54Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 34. Ой, къ Вульюшцы выбита даруо́шка | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/33|33. Дьзя^еўчыначка малада па са́ду гуляла]] | наступны...» 295870 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 34. Ой, къ Вульюшцы выбита даруо́шка | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/33|33. Дьзя^еўчыначка малада па са́ду гуляла]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/35|35. Якъ у вечаръ мая мила]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="72" to="73" fromsection="34" tosection="34" /> p3cwrcvpv37kc7o1ajhlorxrsfk0c0c 0 128088 295871 2026-08-22T10:40:32Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 35. Якъ у вечаръ мая мила | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/34|34. Ой, къ Вульюшцы выбита даруо́шка]] | наступны = Бѣлорусскія народн...» 295871 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 35. Якъ у вечаръ мая мила | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/34|34. Ой, къ Вульюшцы выбита даруо́шка]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/36|36. Ой, пасіе́ю я^ерыцу-пшаницу]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="73" to="73" fromsection="34" tosection="34" /> {{DEFAULTSORT:Якъ у вечаръ мая мила}} [[Катэгорыя:Салдацкія песні]] 3tfko382mhznjdexvyfeloa10kiipyd 295872 295871 2026-08-22T10:47:07Z Gleb Leo 2440 295872 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 35. Якъ у вечаръ мая мила | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/34|34. Ой, къ Вульюшцы выбита даруо́шка]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/36|36. Ой, пасіе́ю я^ерыцу-пшаницу]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="73" to="73" fromsection="35" tosection="35" /> {{DEFAULTSORT:Якъ у вечаръ мая мила}} [[Катэгорыя:Салдацкія песні]] a4v4zj0zuwqo7xite1i6bszg2rn7oml 104 128089 295873 2026-08-22T11:52:31Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="36"/>Да, ходьзя^ечы да иншае,<br /> Піся^еньки паешъ<br /> Да на маё новаё падворъё<br /> Голасъ падаешъ.<br /> Высадьзь, высадьзь, мая мила,<br /> Виша^эньками двуо́ръ,<br /> Каб ня завіе́яў віе́царъ галасуо́чку<br /> На муо́й новы двуо́ръ,<br /> Высьця...» 295873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="36"/>Да, ходьзя^ечы да иншае,<br /> Піся^еньки паешъ<br /> Да на маё новаё падворъё<br /> Голасъ падаешъ.<br /> Высадьзь, высадьзь, мая мила,<br /> Виша^эньками двуо́ръ,<br /> Каб ня завіе́яў віе́царъ галасуо́чку<br /> На муо́й новы двуо́ръ,<br /> Высьця^ель, высьця^ель, мая мила,<br /> Хустачкими двуо́ръ,<br /> Кабъ ня замачыў я<br /> Сваихъ новыхъ буо́таў —<br /> Залатыхъ паткоў.<br /> Ня капаўшы ў саду крыни́чэньки,<br /> Ня пици вады,<br /> Ня любиўшы харошае дьзіе́ўки,<br /> Ня міе́ци жаны.<br /> Выкапаўшы ў саду крыни́чэньку, —<br /> Халуо́нна вада,<br /> Палюбиўшы харошу дьзя^еўчыну, —<br /> Милая жана.<br /> {{Калёнтытул|right={{smaller|Карцевичи.}}}} {{block center/e}} <section end="36"/> <section begin="37"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|37.}} Цихи салавейко,<br /> Ёнъ пае, пае,<br /> Малады малуо́йчыкъ<br /> Скора^о ў пахотъ йдзе.<br /> — Цяшко^а мніє, вашко^а<br /> З гэтай дзярэўни выя^ежджаць,<br /> Ящэ цящэ милу<br /> Пралюбезну сваю пакидаць.<br /> — Кали віе́рня^е любишъ,<br /> То біе́лу бумагу напишы<br /><section end="37"/><noinclude></noinclude> hb06t1xoo7voz2dumz10uymqi87a1tz 0 128090 295874 2026-08-22T11:53:23Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 36. Ой, пасіе́ю я^ерыцу-пшаницу | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/35|35. Якъ у вечаръ мая мила]] | наступны = Бѣлорусскія народн...» 295874 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 36. Ой, пасіе́ю я^ерыцу-пшаницу | безаўтара = | год = 1907 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная песьня | папярэдні = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/35|35. Якъ у вечаръ мая мила]] | наступны = [[Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907)/Пѣсни/V/37|37. Цихи салавейко]] | анатацыі = }} <pages index="Бѣлорусскія народныя пѣсни (1907).pdf" from="73" to="74" fromsection="36" tosection="36" /> di3zk3wf74i9o27p7jfs7brzff0v0ae