Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 10 9254 296634 296422 2026-08-31T19:46:15Z Gleb Leo 2440 296634 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/26}} 31.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/26|«Biełarus», № 26]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/25}} 29.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/25|«Biełarus», № 25]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/24}} 28.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/24|«Biełarus», № 24]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/23}} 27.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/23|«Biełarus», № 23]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/22}} 27.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/22|«Biełarus», № 22]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/21}} 25.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/21|«Biełarus», № 21]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Кинууши, ринууши поустане… (1848)}} 24.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Кинууши, ринууши поустане… (1848)|Кинууши, ринууши поустане…]]», 1848 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/20}} 23.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/20|«Biełarus», № 20]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Unja (1919)}} 23.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Unja (1919)|«Unja», № 1]], 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/2}} 22.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2|«Biełarus», № 2]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/19}} 21.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/19|«Biełarus», № 19]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/18}} 17.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/18|«Biełarus», № 18]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/17}} 16.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/17|«Biełarus», № 17]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Abrazki żyćcia (1937)}} 15.08.2026 ''[[Аўтар:Ганна Саксаганская|K. Saksahanskaja]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Abrazki żyćcia (1937)|Abrazki żyćcia]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/16}} 14.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/16|«Biełarus», № 16]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/15}} 14.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/15|«Biełarus», № 15]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/14}} 12.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/14|«Biełarus», № 14]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/13}} 09.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/13|«Biełarus», № 13]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/11-12}} 09.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/11-12|«Biełarus», № 11-12]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Зоркі (1921)/1921/1}} 08.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1|«Зоркі», № 1]], 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Рады для эмігрантоў (1912)}} 04.08.2024 ''[[Аўтар:Юзаф Акаловіч|Язэп Околовіч]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Рады для эмігрантоў (1912)|Рады для эмігрантоў]]», 1912 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Тры пальцы (1930)}} 31.07.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Тры пальцы (1930)|Тры пальцы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/6}} 29.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/6|«Biełarus», № 6]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Музыка Цьвілеўскі (1928)}} 27.07.2026 ''[[Аўтар:Васіль Сташэўскі|Васіль Сташэўскі]]''. «[[Музыка Цьвілеўскі (1928)|Музыка Цьвілеўскі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Пакрыўджаныя (1921)}} 26.07.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Пакрыўджаныя (1921)|Пакрыўджаныя]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|П.С.Х. (1923)}} 24.07.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Сучасны]]''. «[[П.С.Х. (1923)|П.С.Х.]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Наша любоў (1936)}} 23.07.2026 ''[[Аўтар:Лазар Кацовіч|Лазар Кацовіч]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Ізраіль Плаўнік|Ізраіль Плаўнік]]''. «[[Наша любоў (1936)|Наша любоў]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Беларусь (1927)}} 23.07.2026 ''[[Аўтар:Аляксандр Чарвякоў|Аляксандар Чарвякоў]]''. «[[Беларусь (1927)|Беларусь]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Краязнаўства (1929)}} 19.07.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікола Касьпяровіч]]''. «[[Краязнаўства (1929)|Краязнаўства]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/9-10}} 17.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/9-10|«Biełarus», № 9-10]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Сусьвет і зямля (1929)}} 16.07.2026 ''[[Аўтар:Кастусь Гарабурда|Кастусь Гарабурда]]''. «[[Сусьвет і зямля (1929)|Сусьвет і зямля]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Сустрэча (1932)}} 13.07.2026 ''[[Аўтар:Рыгор Эпік|Рыгор Эпік]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Уладзімір Жылка|Уладзімер Жылка]]''. «[[Сустрэча (1932)|Сустрэча]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/8}} 11.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/8|«Biełarus», № 8]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 09.07.2026 ''[[Аўтар:Альберт Паўловіч|Альбэрт Паўловіч]]''. «[[Снапок (1921)|Снапок]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 07.07.2026 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Гісторыя беларускае літэратуры (1924, Вільня)|Гісторыя беларускае літэратуры]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 06.07.2026 ''[[Аўтар:Язэп Драздовіч|Язэп Драздовіч]]''. «[[Нябесныя бегі (1931)|Нябесныя бегі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|Творы (Купала, 1942)}} 04.07.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Творы (Купала, 1942)|Творы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Люба Лук’янская (1937)}} 03.07.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Люба Лук’янская (1937)|Люба Лук’янская]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Запіскі Самсона Самасуя (1953)}} 01.07.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Мрый|Андрэй Мрый]]''. «[[Запіскі Самсона Самасуя (1953)|Запіскі Самсона Самасуя]]», 1953 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Зборнік «Роднага Краю» за 1934 год (1935)}} 29.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Зборнік «Роднага Краю» за 1934 год (1935)|Зборнік „Роднага Краю“ за 1934 год]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Волаты (1929)}} 28.06.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікола Касьпяровіч]]''. «[[Волаты (1929)|Волаты]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)}} 26.06.2026 ''[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Усевалад Ігнатоўскі]]''. «[[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)}} 24.06.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Adam Stankievič]]''. «[[U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)}} 23.06.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Грашовы балянс сялянскай гаспадаркі Беларусі}} 18.06.2026 ''[[Аўтар:Аркадзь Быкаў|Аркадзь Быкаў]]''. «[[Грашовы балянс сялянскай гаспадаркі Беларусі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной (1932)}} 12.06.2026 ''[[Аўтар:Канстанцін Кернажыцкі|Канстанцін Кернажыцкі]]''. «[[Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной (1932)|Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Вязьмо (1932)}} 12.06.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Вязьмо (1932)|Вязьмо]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj (1863)}} 08.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Niewiadomy]]''. «[[Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj (1863)|Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj]]», 1863 * {{Прапанаваны экспарт|Weliki Hospodarv presławnych Narodow…}} 05.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Niewiadomy]]''. «[[Weliki Hospodarv presławnych Narodow…]]», 1648 * {{Прапанаваны экспарт|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)}} 04.06.2026 ''[[Аўтар:Аляксандр Цвікевіч|Алесь Галынец]]''. «[[Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне?]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Атрута (1927)}} 03.06.2026 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Атрута (1927)|Атрута]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|На чыгунцы (1928)}} 03.06.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[На чыгунцы (1928)|На чыгунцы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)}} 02.06.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]», 1920 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 30.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць (1903)|Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць]]», 1903 * {{Прапанаваны экспарт|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)}} 30.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Мэтодыка роднае мовы (1926)}} 27.05.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Канстанцін Міцкевіч]]''. «[[Мэтодыка роднае мовы (1926)|Мэтодыка роднае мовы]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Птушка на волі (1932)}} 20.05.2026 ''[[Аўтар:Вольга Сахарава|Ольга Сахарава]]''. «[[Птушка на волі (1932)|Птушка на волі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 18.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Карусь Каганец|Карусь Костровицки]]'' і ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|С. Шаулоўски]]''. «[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]», 1907 * {{Прапанаваны экспарт|Язэп Крушынскі (1929—1932)/2}} 16.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2|Язэп Крушынскі. Кніга другая]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|На крэсах усходніх (1933)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Ілья Гурскі|Ільля Гурскі]]''. «[[На крэсах усходніх (1933)|На крэсах усходніх]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Салавей (1928)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Салавей (1928)|Салавей]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Ab teatry (1927)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/7}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/7|«Дзянніца», № 7]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/6}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/6|«Дзянніца», № 6]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/5}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/5|«Дзянніца», № 5]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/4}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/4|«Дзянніца», № 4]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|„На прасторах жыцьця“ Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> qhohv93q686ywe2wwg8pf18v0fyjx8i 102 19873 296657 266953 2026-09-01T09:18:41Z VasyaRogov 1510 /* Творы */ 296657 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Андэрсен | Імёны =Ганс Крысціян | Першая літара прозвішча =А | Варыянты імёнаў =Hans Christian Andersen | Апісанне =дацкі пісьменнік і паэт | Іншае = | ДН =2 красавіка 1805 | Месца нараджэння =Одэнсэ | ДС =4 жніўня 1875 | Месца смерці =Капенгаген | Выява =Carl Bloch, Portræt af H.C. Andersen, 1869, private collection.jpg | Вікіпедыя =:be:Ханс Крысціян Андэрсен | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Ганс Крыстыян Андэрсэн | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Ганс Крысціян Андэрсен | Google = }} == Творы == {{All works‎}} '''Казкі''' * [[Выбраныя казкі (Андэрсен, 1946)/Крэсіва|Крэсіва]] (''1835'') * [[Дзюймовачка (Андэрсен/Маўр)|Дзюймовачка]] (''1835'') * [[Прынцэса на гарошыне]] (''1835'') * [[Казкі (1923)/Каралеўская вопратка|Каралеўская вопратка]] (''1837'') * [[Выбраныя казкі (Андэрсен, 1946)/Дзікія лебедзі|Дзікія лебедзі]] (''1838'') * [[Стойкі алавянны салдацік (Андэрсен/Маўр)|Стойкі алавянны салдацік]] (''1838'') * [[Казкі (1923)/Куфар самалёт|Куфар самалёт]] (''1839'') * [[Выбраныя казкі (Андэрсен, 1946)/Свінапас|Свінапас]] (''1841'') * [[Казкі (1923)/Салавей|Салавей]] (''1843'') * [[Казкі (1923)/Брыдкае качанё|Брыдкае качанё]] (''1843'') * [[Выбраныя казкі (Андэрсен, 1946)/Ёлка|Ёлка]] (''1844'') * [[Казкі (1923)/Гордая іголка|Гордая іголка]] (''1845'') * [[Выбраныя казкі (Андэрсен, 1946)/Пастушка і камінар|Пастушка і камінар]] (''1845'') * [[Казкі (1923)/Маці|Маці]] (''1847'') * [[Казкі (1923)/Сон|Сон]] (''1851'') * [[Казкі (1923)/Якая-ж тут сумлеўка|Якая-ж тут сумлеўка]] (''1852'') * [[Выбраныя казкі (Андэрсен, 1946)/Капілка|Капілка]] (''1854'') * [[Выбраныя казкі (Андэрсен, 1946)/Ганс-Дурань|Ганс-Дурань]] (''1855'') * [[Казкі (1923)/Пяро і каламар|Пяро і каламар]] (''1859'') * [[Выбраныя казкі (Андэрсен, 1946)/Жаба|Жаба]] (''1866'') {{PD-old}} [[ru:Ганс Христиан Андерсен]] [[Катэгорыя:Дацкія аўтары]] [[Катэгорыя:Паэты]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] gf5dyozwmx6qdjqd0g9imrsll43lf3j 106 66176 296561 165411 2026-08-31T16:50:20Z Gleb Leo 2440 296561 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=Biełarus |Language=be |Volume=[[Biełarus (1913)/1913/26|№ 26]] |Author= |Translator= |Editor=[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|Antoni Byczkoŭski]] |Illustrator= |School= |Publisher=[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|Antoni Byczkoŭski]]<br />Drukarnia „Znicz“ |Address=Wilnia |Year=1913 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} epsgv0n2mwajfksc8hju98hithnf3mi 0 83877 296583 199460 2026-08-31T17:07:29Z Gleb Leo 2440 296583 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Да восені | аўтар = Андрэй Зязюля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 20 кастрычніка 1909 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Biełarus (1913)/1913/27/Da wosieni|Da wosieni]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 26 Wiereśnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/27|№27]]}} * [[Z rodnaha zahonu (1931)/IV/Da wosieni|Da wosieni]] // {{Fine|[[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]. Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} [[Катэгорыя:Вершы Андрэя Зязюлі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] b7ys7e3pr9tl4heye0sycyu3rt2f5ct 104 97068 296650 231036 2026-09-01T07:05:05Z RAleh111 4658 296650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 21 lutaho 1913 hodu'''|right='''№ 7'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}'''|памер=400%}} {{Цэнтар|'''tydniowaja katalickaja hazeta.'''|памер=120%}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kapiejki.'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' ({{Разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wialiki"/>{{Цэнтар|'''Wialiki Post.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Sorakadniowy post, szto paczniecca ŭ hetu sieradu papielcowuju, ŭ żyćci kaścielnym zawiecca Wialikim, dziela taho, szto jość jon ad ŭsich pastoŭ najdaŭżejszym, szto służyć pamiatkaj postu Jezusa Chrystusa, szto ŭreszcie daje nam możnaść macniej padumać, dy parupicca ab wialikich reczach, bo ab zbaŭleńni swajej duszy. Meta, dziela katoraj światy Kaścioł Katalicki ustanawiŭ post hety dla swaich duchoŭnych dzietak, woś jakaja. {{Водступ|2|em}}1) Iści darohaj Zbaŭcy naszaho Jezusa Chrystusa, katory sprawu zbaŭleńnia czaławieka ad hresznaho żyćcia paczaŭ sorakadniowym postam na pustyni. {{Водступ|2|em}}2) Kab addać cześć Zbaŭcy, na kryżu za Jaho muki, dy śmierć straszennu za ludziej, dy kab hodna pryhatawacca da abchodu Wialikadnia. {{Водступ|2|em}}3) Kab chryścijanie, pakutujuczy ŭ hetym czasie, paprawili swaje hresznaje żyćcio, dy serdecznaj dobraj spowiedziaj, pabożna pryniataj Kamunijaj światoj, pieraprasili Boha za hrechi, stalisia znoŭ miłymi synami Nieba i. {{Водступ|2|em}}4) Kab ludzi mieli możnaść zalubawać praŭdziwaje żyćcio chyścijanina, kab mieli możnaść umacawacca ŭ cnotach, pabożnaści, dy wiery. {{Водступ|2|em}}Wialiki Post jość najstarejszym zwyczajem, dy pastanaŭleńniem Matki naszaj Kaścioła. S paczatku paścili rozna: adny 70 dzion, {{Абмылка|druhie|druhije}} — 60 ci 50, a inszyje — 40. {{Водступ|2|em}}Papież Wigiliusz, kab była ŭsiudu adnakowaść, pastanawiŭ post sorakadniowy dla cełaho Katalickaho Kaścioła. Szto takoje post? {{Водступ|2|em}}Postam nazywajecca czas, kali my admaŭlajem sabie wa ŭsim tym, biez czaho możem abyjścisia: dziela zapanawańnia nad swaim ciełam kali jamo reczy posnyje, miensz pasilnyje, kali jamo tolki raz na dzień, a pobacz z hetym, starajemsia życi pa katalicku: uspamahajem naszych ''bliznich'' radaj, achwiaraju; ściarażemsia ŭsiaho, szto maje jakujukoleczy złucznaść z hrecham; pakutujem, dy molimsia czaściej da Boha. I, chacia ad postu ŭ jedzie kożny, kamu ni pazwalaje zdaroŭje, może być zwoleny (na szto treba prasić pazwaleńnia u swajho proboszcza), dyk ad pakuty duchoŭnaj, ad dobrych pastupkaŭ, ad malitwy zwolnicca nichto i nikoli nia może, kali chocze być dobrym katalikom, dy wiernym synam Kaścioła. {{Водступ|2|em}}Jaszcze niekolki słoŭ ab Papielcy. {{Водступ|2|em}}Sierada, ad katoraj Wialiki Post paczynajecca, nazywajecca Papielcom, dziela taho, szto ŭ hety dzień ksiondz pasyplaja haławu pabożnych popiełam na znak taho, szto paczynajecca czas pakuty, wialikaj pakory prykazam Bożym dy kaścielnym syplecca na pachilenyje hałowy popieł, kab prypomnić czaławieku marnatu reczaŭ ziemskich, marnatu jaho samoha, — szto ŭsienka, szto ziemska, daczesna — piarojdzie, zhinie, — jak popieł… {{Водступ|2|em}}„Pomni czaławiecze — szto prach ty i stanieszsia pracham“ — leciać u heny dzień z wusnaŭ kapłana słowy, katoryje Boh skazaŭ da Adama, kali toj sahraszyŭ. {{Водступ|2|em}}Pomni, czaławiecze, zaŭsiudy pomni, szto żyćcio minie, szto metaj naszaj nie<section end="Wialiki"/><noinclude></noinclude> psdmmhuzsuyomt23erd30i31hj9hp7e 296651 296650 2026-09-01T07:10:06Z RAleh111 4658 296651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto;" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 21 lutaho 1913 hodu'''|right='''№ 7'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wialiki"/>{{Цэнтар|'''Wialiki Post.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Sorakadniowy post, szto paczniecca ŭ hetu sieradu papielcowuju, ŭ żyćci kaścielnym zawiecca Wialikim, dziela taho, szto jość jon ad ŭsich pastoŭ najdaŭżejszym, szto służyć pamiatkaj postu Jezusa Chrystusa, szto ŭreszcie daje nam możnaść macniej padumać, dy parupicca ab wialikich reczach, bo ab zbaŭleńni swajej duszy. Meta, dziela katoraj światy Kaścioł Katalicki ustanawiŭ post hety dla swaich duchoŭnych dzietak, woś jakaja.</br> {{Водступ|1.5|em}}1) Iści darohaj Zbaŭcy naszaho Jezusa Chrystusa, katory sprawu zbaŭleńnia czaławieka ad hresznaho żyćcia paczaŭ sorakadniowym postam na pustyni.</br> {{Водступ|1.5|em}}2) Kab addać cześć Zbaŭcy, na kryżu za Jaho muki, dy śmierć straszennu za ludziej, dy kab hodna pryhatawacca da abchodu Wialikadnia.</br> {{Водступ|1.5|em}}3) Kab chryścijanie, pakutujuczy ŭ hetym czasie, paprawili swaje hresznaje żyćcio, dy serdecznaj dobraj spowiedziaj, pabożna pryniataj Kamunijaj światoj, pieraprasili Boha za hrechi, stalisia znoŭ miłymi synami Nieba i</br> {{Водступ|1.5|em}}4) Kab ludzi mieli możnaść zalubawać praŭdziwaje żyćcio chyścijanina, kab mieli możnaść umacawacca ŭ cnotach, pabożnaści, dy wiery.</br> {{Водступ|1.5|em}}Wialiki Post jość najstarejszym zwyczajem, dy pastanaŭleńniem Matki naszaj Kaścioła. S paczatku paścili rozna: adny 70 dzion, {{Абмылка|druhie|druhije}} — 60 ci 50, a inszyje — 40.</br> {{Водступ|1.5|em}}Papież Wigiliusz, kab była ŭsiudu adnakowaść, pastanawiŭ post sorakadniowy dla cełaho Katalickaho Kaścioła. {{Водступ|1.5|em}}Szto takoje post? {{Водступ|1.5|em}}Postam nazywajecca czas, kali my admaŭlajem sabie wa ŭsim tym, biez czaho możem abyjścisia: dziela zapanawańnia nad swaim ciełam kali jamo reczy posnyje, miensz pasilnyje, kali jamo tolki raz na dzień, a pobacz z hetym, starajemsia życi pa katalicku: uspamahajem naszych ''bliznich'' radaj, achwiaraju; ściarażemsia ŭsiaho, szto maje jakujukoleczy złucznaść z hrecham; pakutujem, dy molimsia czaściej da Boha. I, chacia ad postu ŭ jedzie kożny, kamu ni pazwalaje zdaroŭje, może być zwoleny (na szto treba prasić pazwaleńnia u swajho proboszcza), dyk ad pakuty duchoŭnaj, ad dobrych pastupkaŭ, ad malitwy zwolnicca nichto i nikoli nia może, kali chocze być dobrym katalikom, dy wiernym synam Kaścioła. {{Водступ|1.5|em}}Jaszcze niekolki słoŭ ab Papielcy.</br> {{Водступ|1.5|em}}Sierada, ad katoraj Wialiki Post paczynajecca, nazywajecca Papielcom, dziela taho, szto ŭ hety dzień ksiondz pasyplaja haławu pabożnych popiełam na znak taho, szto paczynajecca czas pakuty, wialikaj pakory prykazam Bożym dy kaścielnym syplecca na pachilenyje hałowy popieł, kab prypomnić czaławieku marnatu reczaŭ ziemskich, marnatu jaho samoha, — szto ŭsienka, szto ziemska, daczesna — piarojdzie, zhinie, — jak popieł…</br> {{Водступ|1.5|em}}„Pomni czaławiecze — szto prach ty i stanieszsia pracham“ — leciać u heny dzień z wusnaŭ kapłana słowy, katoryje Boh skazaŭ da Adama, kali toj sahraszyŭ.</br> {{Водступ|1.5|em}}Pomni, czaławiecze, zaŭsiudy pomni, szto żyćcio minie, szto metaj naszaj nie<section end="Wialiki"/><noinclude></noinclude> oa4u2q8wh9pr6rrsir0l0ci145pdked 104 97134 296641 231135 2026-09-01T06:22:23Z RAleh111 4658 296641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 1 marca 1913 hodu'''|right='''№ 8'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}'''|памер=400%}} {{Цэнтар|'''tydniowaja katalickaja hazeta.'''|памер=120%}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kapiejki.'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' ({{Разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/>{{block center/s}} <div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0.1px;"> {{Цэнтар|''Da pracy!''|памер=180%}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> ''Da pracy, da czynu!''<br /> ''Ty rodny moj synu,''<br /> ''Zawu ciabie ja —''<br /> ''Baćkou i twaja''<br /> ''Harotnaja dola:''<br /> ''Nia śpi ty użo bolaj!''<br /> ''Mnie ciażka samoj''<br /> ''Być wieczna s taboj —''<br /> ''Taki ty słaby''<br /> ''Ledź-ledź pou-żywy…''<br /> ''Sama by chacieła,''<br /> ''Kab brausia za dzieła''<br /> ''I s pracy mieu plon,''<br /> ''Prahnau mianie won…''<br /> ''Z achwotaj wialikaj''<br /> ''Paszła-b, kab nia klikau,''<br /> ''Mianie nia trymau''<br /> ''Ty sam, kab nie spau!..''<br /> ''Choć raz by da czynu''<br /> ''Ustań-że moj synu!..''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Antoni B.'''''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Naszaje"/>{{Цэнтар|'''Naszaje narekańnie.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Narekajuć ludzi na ciażkije czasy. Narekajuć ciapier — jak narekali daŭniej. Praŭda — żyćcio ludzkoje ciażkoje, harotnaje. Nawat tyje, katoryje żywuć u wialikich dastatkach — zdawoleny żyćciom nikoli nia bywajuć. Taki ŭżo skład samoha żyćcia, szto czaławiek — kolki-b jon nia mieŭ, czaho-b nie dabiŭsia, a jamu zaŭsiody — mała. Heta, badaj, i dobra. Padumajcie sami, szto-ż było-b z naszaho żyćcia, kali-b ludzi zusim byli im zdawoleny? Żadać, znaczycca, było-b nieczaha; dabiwacca jakohaś palapszeńnia ŭ hetym żyćci — nia było-b patreby. Szto-ż z hetaho było-b? A było-b toje, szto ŭsio żyćcio — jak taja wada stajaczaja — skora-b sapsawałosia i zapleśniało. {{Водступ|2|em}}Każuć, szto kożny czaławiek — kawal swajho szczaścia. Praŭdu każuczy, nie zaŭsiody tak bywaje: adnamu — szczaście samo lezie ŭ ruki, a jon tolki nia ŭmieje, ci nia chocze jaho brać; druhi — bjeccca jak ryba ab lod i — niczoha dabicca nia może. {{Водступ|2|em}}Usia sztuka żyćcia ŭ tym, kab zrazu ad niaho mnoha nie żadać, a tolki pracaj i rozumam — krok za krokam śmieła iści napierad. {{Водступ|2|em}}Ciapier, naprykład, moda pajszła szukać szczaścia pa czużych krajoch: moładź — a znaczycca samyje siły naszych wiosak — jedzie ŭ Ameryku nażywać hroszy. Nia kożnamu, razumiejecca, heta ŭdajecca, a choć niekatorym bywaje i paszencie, dyk jak heta baczym — lepszaj doli pa naszych wioskach nia prybyło: hroszy amerykanskije niejak skora raspaŭzajucca, i jak było ciażka, tak i ciapier nie lahczej; jak było narekańnie, tak i ciapier jano jość. A ŭsio, badaj, praz toje, szto, szukajuczy zarabotkaŭ pa czużych staronkach, mała źwiertajem uwahi na swajo bahaćcie.<section end="Naszaje"/><noinclude></noinclude> ipwx7c5sc91v6n0u2bb6973a2zjklj5 104 97136 296649 295366 2026-09-01T07:03:10Z RAleh111 4658 296649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''Pamiataj ab śmierci.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Anhlijcy — jak praktycznyje i dbajuczyje ab swaim narodzie, zahadali pa swaich haradoch — na wulicach, dzie jakoje nieszczaście stałosia z ludźmi, — nalepliwać u tych miejscach drukowanyje abwiestki ab nieszczaści, i hetym — prypaminać ludziam, kab ścierahlisia ad usielakich prypadkaŭ i mieli na pamiaci śmierć. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''DUMKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Ciahni, ciahni lamku, ażno pakul nie parwiecca. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ZAHADKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}16) Żyŭ-byŭ kapitan — siem dusz karmiŭ jon; pryjszłosia jamu ŭmirać, — nichto nie biare pachawać; wykinuli — za wuhoł i sabaki nie jaduć. {{Водступ|2|em}}17) Zaroŭ miadźwiedź na sielanskaj hare, a paczuli hołas — na hasudarskim dware. {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/9-10|№ 9]].'''}} {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhatki z [[Biełarus (1913)/1913/7|№ 7]]:'''</span> 14) pojas; 15) skrypka. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Цэнтар|'''U horadzie.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}— Pradajesz, haspadyńka, hetaho swajho pieŭnia? {{Водступ|2|em}}— Ani dumaju. {{Водступ|2|em}}— A kudy-ż jaho wałaczesz? {{Водступ|2|em}}— Da zeharnika: nieszta papsawaŭsia, had — hadziny na dźwie paźniej, jak treba, piaje. {{Цэнтар|'''Prytkaja rabota.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Da dziaŭczynki, szto rabiła panczoszki, padychodzić matka i pytaje: {{Водступ|2|em}}— Szmat użo raboty zrabiła? {{Водступ|2|em}}— O-ho, mamaczka, ŭżo druhuju panczoszku kanczaju. {{Водступ|2|em}}— A pakażysz — pierszuju. {{Водступ|2|em}}— Pierszaj jeszcze niema, bo ja paczała zrazu ad druhoj. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Nia tyje pany, szto hroszy majuć,<br /> Ale pany tyje, szto Boha znajuć.<br /> {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kouna, K. H—ro.'''</span> Dziakujem za tak szczyruju pracu dla „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa, [[Аўтар:Гальяш Леўчык|L—ku]].'''</span> Dziakujem. Czekajem abiecanki. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ziembin, [[Аўтар:Язэп Шпэт|I. Sz—tu]].'''</span> Za usio prysłanaje — dziakujem; prysyłajcie jeszcze: S czaho można budzie skarystajem, a inszyje — mohuć pryhadzicca ŭ buduczynie. Twory da druku można prysyłać pad bandarolkaj, ale pry nich nielha dapisywać listu swajho, bo Redakcii prydziecca zapłacić za ŭsio, — i to u dwaja. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Stawiszcze, Kijeusk. hub. Jazepku z nad Ukrainy.'''</span> Prysyłajcie ŭsio — wielmi budziem rady. S czaho można budzie — skarystajem. Usio, ab czym Wy uspaminajecie, można prysyłać u banderolcy; za kożnyje czatyry łoty wahi treba marku tolki za 2 kap. Kab nie zahinuło na poczcie, można pasyłać „zakaznym“, tady jeszcze pryjdziecca dapłacić 7 kap. Tolki nia można dapisywać u hetaj pasyłcy asabistaho listu. Za prychilnasć dla naszaj sprawy z usiaho serca dziakujem. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh, K. Bah—iczu.'''</span> Wierszy Waszy atrymali. Dziakujem. Dumka ŭ nich wielmi dobraja, ale szmat jość u nich słoŭ nie biełaruskich, dyk z hetym nam treba być wielmi aściarożnymi, bo hazeta nasza razychodzicca daloka i szyroka, dy dataho sami wierszy — nie na czasie. Prosim prysyłać prozaj, szto czutno ŭ Was. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{АРЦ|1-ho Krasawika (Kwietnia) st. st. 1913 h, a hadz. 10-aj ranicy, ŭ administracii dwara Iwji hr. Tamasza Zamojskaho (poczta Iwje, hub. Wilensk. st. ż. d. paleskaj — Hawja) buduć}} {{Цэнтар|'''TARHI — LICYTACIJA'''|памер=200%}} na pachty ŭ czatyroch folwarkach. Mleka bywaje ŭ hod kala 70-ci tysiaczoŭ harncoŭ kazionnaj miery. Licytacija paczniecca ad 13 kap. za harniec na ŭzwyż (in plus). Chto-b chacieŭ uziacca za heta — chaj padaje swaje warunki ŭ zapieczatanych listoch z załoham — 400 rub. {{Водступ|2|em}}Pachty paczynajucca z 23-ho Krasawika. {{Водступ|2|em}}A bolej detalnych warunkach — można dawiedacca ŭ administracii dwara Iwje. {{Выроўніваньне-канец}} {{Накіравальная рыса|height=2px}} {{Цэнтар|{{smaller|Redaktar — wydawiec '''[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|A. Byczkouski]].'''}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilia Śto-Jańska 19.}}}}<section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> ctmp63vzwlbqdzon23epgocpeo6tai5 104 97167 296640 231203 2026-09-01T06:17:31Z RAleh111 4658 296640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Żarty"/>{{Водступ|2|em}}— Nie, paniczka, atkazywaje taja, — kuryca zusim zdarowaja, a sumnaja jana dziela taho tolki, szto tak mała płacicie za jaje. {{Цэнтар|'''U sudzie.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}— Heta ty ukraŭ sasnu z lesu? {{Водступ|2|em}}— Zusim nie ja, wasze skarodzije. Ja szczyra pryznamsia wam — jak było. Jechaŭ ja praz les i woś maja zaczapiłasia za drewa, a toje — daj — dy złamałasia i braź na woz. I szto było rabić? Drewa ciażkoje — ja adzin nia skinu, — nu i zaciahnuŭ da chaty. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Na Boha spadziewajsia.<br /> Ale i sam — nia hultuj. {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk, [[Аўтар:Альберт Паўловіч|A. P-czu]].'''</span> Za prysłanaje — szczyra dziakujem. S czaho można budzie skarystajem. Czekajem ad Was czaho koleczy wiesialejszaho, żywuczaho — takije reczy Wy umiejecie padhledzić i padchapić. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk, [[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|H-ku]].'''</span> I ad Was żdżem taho samaho, ab czym uspaminajem ŭ pierszym atkazie „swajej poczty“. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Aszmiana, A. K-amu.'''</span> Czamu Wy sumlewajeciesia? Niczaho padobnaha rabić nichto i nia dumaje. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna, S-aj.'''</span> Szczyra dziakujem za pracu dla naszaj sprawy. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kirensk, Irkutsk. hub. Loł-ku.'''</span> Piszycie, szto pasyłajecie 1 r., a tyje, praz kaho pasłali — pryniasli 1 r. 30 k. Szto heta znaczyć? {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W-mu H. Cz-mu.'''</span> Listoŭ takich jak Wasz — atrymali my nimała. Dyk, pryznacca, ni razumiejem, szto mahło Was i druhich nawiaści na takija dumki, dy sumlewańnia. Zdajecca, dawoli ŭziać № „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“ i № „[[Наша Ніва (1906)|Haшай Нiвы]]“, kab prakanacca, szto roznica pamiż hazetami — hetymi wialikaja. {{Водступ|2|em}}Redakcija „Biełarusa“, apracza mowy, dy ahulnaho biełaruskaho kierunku, niczoha supolnaho z redakcijaj „Нашай Нiвы“ ni maje. Ni adkazywali my „Haшай Нiве“ na jaje staćciu ŭ [[Наша Ніва (1906)/1913/3|3-cim]] numery tamu, dziela czaho ni dali adkazu i inszym hazetam — ci jany adazwalisia ab nas dobra, ci drenna. Apiakunoŭ ni abiareszsia nikoli. Ahryzacca-ż z ŭsimi — ni majem ni miejsca, ni achwoty; tym bolej jeszcze i tamu, szto palemika (a pa sposabu jakim jana wiadziecca papraŭdzie — hazetnaja łajanka) da prahramy „Biełarusa“ nie należyć. {{Водступ|2|em}}Metaj naszaj jość i budzie zaŭsiody: palapszeńnie warunkaŭ żyćcia sielanina, dy razwićcio jaho duszy, jak katalika — biełarusa, a darohaj da hetaho — cichaja, spakojnaja praca z Boham! {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Samarkand, Azija. Wyhnance.'''</span> Jak że my rady, szto nasz „Biełarus“ tak ucieszyŭ Was! {{Водступ|2|em}}Wasz wierszyk maje wielmi hłybokuju dumku, ale pakul szto — nie addrukujem, bo szmat majem zapasu — nadasłanaho śpiersza. Dyk nia trymacca paradku — czarady — nielha. {{Водступ|2|em}}Pryszlicie, kali łaska, swaje apawiedańnia, a katorych Wy uspaminajecie u swajej pisulcy, — szto padojdzie — addrukujem. {{Водступ|2|em}}Swajej Siastryczce — pa rodnaj mowie — pasyłajem u dalokaju krainu życzeńnie adno: Boh chaj Was pacieszaje ŭ Waszaj ciażkaj doli!… <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=5px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{АРЦ|1-ho Krasawika (Kwietnia) st. st. 1913 h, a hadz. 10-aj ranicy, ŭ administracii dwara Iwji hr. Tamasza Zamojskaho (poczta Iwje, hub. Wilensk. st. ż. d. paleskaj — Hawja) buduć}} {{Цэнтар|'''TARHI — LICYTACIJA'''|памер=200%}} na pachty ŭ czatyroch folwarkach. Mleka bywaje ŭ hod kala 70-ci tysiaczoŭ harncoŭ kazionnaj miery. Licytacija paczniecca ad 13 kap. za harniec na ŭzwyż (in plus). Chto-b chacieŭ uziacca za heta — chaj padaje swaje warunki ŭ zapieczatanych listoch z załoham — 400 rub. {{Водступ|2|em}}Pachty paczynajucca z 23-ho Krasawika. {{Водступ|2|em}}A bolej detalnych warunkach — można dawiedacca ŭ administracii dwara Iwje. {{Выроўніваньне-канец}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|Redaktar — wydawiec <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|A. Byczkouski]].'''</span>}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilia Śto-Jańska 19.}}}}<section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> kg5yz151kcof13uzunnoihidrqbhvbh 104 97170 296630 231211 2026-08-31T18:39:40Z RAleh111 4658 296630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 14 marca 1913 hodu'''|right='''№ 9-10'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}'''|памер=400%}} {{Цэнтар|'''tydniowaja katalickaja hazeta.'''|памер=120%}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kapiejki.'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' ({{Разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Adwiecznaja"/>{{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''Adwiecznaja mowa''<br /> ''Prastoha narodu''<br /> ''Ty s chaty wiaskowaj''<br /> ''Wyjdzi na swabodu!''<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''I stań prad ludźmi,''<br /> ''Maja darahaja''<br /> ''Stań śmieła — idzi,''<br /> ''Bo ty — ty żywaja!!...''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Antoni B.'''''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|4em|height=2px}} <section end="Adwiecznaja"/> <section begin="Katalickaja"/>{{Цэнтар|'''Katalickaja chata.'''|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}Kożnaja chata, ŭ katoraj żywuć kataliki, pawinna być katalickaj, — ni żydoŭskaj, ani pahanskaj, ci inszaj jakoj, a tolki katalickaj, kab sam wyhlad hetakaj chaty świedczyŭ, jakoj wiery żywuć ŭ jej ludzi. {{Водступ|2|em}}Jak tolki chata wybudawana, treba pastaracca zaraz, ''kab jana była paświenczana ksiandzom'', bo tak nam raić Kaścioł. „Biaz Boha — ani da paroha“, każyć prykazka. Na Boha ŭsia nasza nadzieja. Dyk ci-nie wypadaje zaraz-że spaczatku paprasić ŭ Jaho błahasławienstwa dla siabie, dy apieki. Kolki-ż heta niszczaścia nad kożnaj chataj? Bury, piaruny, pażary, wada, chwaroby, złyje duchi i niadobryje ludzi ŭ adnej chwilcy mohuć zrujnawać nasza szczaścia, naszu pracu. Dyk karyść samych żylcoŭ wymahaje, kab jany staralisia chatu swaju paświeńcić. Ksiondz, kropiaczy świanconaj wadoj, prosić ŭ malitwie swajej Boha, kab Jon ŭziaŭ pad swaju apieku i chatu, i jaje żylcoŭ, — kab ŭ dalejszym żyćciu błahasławiŭ im. Za patrebaj paświanczeńnia chaty pramaŭlaje jaszcze woś szto: świataść praznaczeńnia czaławieka-katalika da ŭsich tych warunkaŭ, katoryje dapamahajuć jamu dajści da jaho światoj mety. Cieła dziciaci pry chryście św. ksiondz pamazywajeć św. alejami, ŭ żyćci czaławiek prymaje św. sakramenty, molicca u światym kaścieli, damawina, ŭ katoraj majuć złażyć cieła ŭmierszaha, tak sama paświenczwajecca, dyk tym bolej pawinna być paświenczena chata, ŭ katoraj czaławiek prawodzić bolszu pała winu swajho daczesnaho żyćcia. {{Водступ|2|em}}Druhoje, — czym roznicca katalickaja chata ad niekatalickaj — heta ''światyje abrazy''. Heta figury, dy malunki tych, szto żyli praŭdziwa pa-katalicku, szto mieli na ziamli, a ciapier ŭ niebie majuć łasku u Boha. Cześć światych abrazoŭ — zhodna z naszaj św. wieraj: ŭ pierszych wiekach chryścijanstwa była jana tolki zwyczajem, paźniej — ad 787 hodu (ad Saboru Nicejskaho) użo pastanaŭleńniem Kaścioła, abrazy raźwieszy wajuć nia tolki ŭ siarodku chaty, ale i znadworku — z wulicy, ni haworuczy ŭżo ab tym, szto czuć nia ŭ kożnaj katalickaj wioscy — staŭlajucca pa kancoch jaje kryży. Umieszczywańnie abrazoŭ pa chatach służyć i azdobaj i prynosić szmat roznych łask i dabradziejstwa ad Boha. Abrazy dapamahajuć nam dobra malicca, brać prykład sa światych, — jak treba żyć; dapamahajuć<section end="Katalickaja"/><noinclude></noinclude> 2a0qr88dryb08ohv6z84bo9yk5zg73l 296631 296630 2026-08-31T18:42:05Z RAleh111 4658 296631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 14 marca 1913 hodu'''|right='''№ 9-10'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}'''|памер=400%}} {{Цэнтар|'''tydniowaja katalickaja hazeta.'''|памер=120%}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kapiejki.'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' ({{Разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Adwiecznaja"/>{{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''Adwiecznaja mowa''<br /> ''Prastoha narodu''<br /> ''Ty s chaty wiaskowaj''<br /> ''Wyjdzi na swabodu!''<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''I stań prad ludźmi,''<br /> ''Maja darahaja''<br /> ''Stań śmieła — idzi,''<br /> ''Bo ty — ty żywaja!!...''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Antoni B.'''''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Adwiecznaja"/> <section begin="Katalickaja"/>{{Цэнтар|'''Katalickaja chata.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Kożnaja chata, ŭ katoraj żywuć kataliki, pawinna być katalickaj, — ni żydoŭskaj, ani pahanskaj, ci inszaj jakoj, a tolki katalickaj, kab sam wyhlad hetakaj chaty świedczyŭ, jakoj wiery żywuć ŭ jej ludzi. {{Водступ|2|em}}Jak tolki chata wybudawana, treba pastaracca zaraz, ''kab jana była paświenczana ksiandzom'', bo tak nam raić Kaścioł. „Biaz Boha — ani da paroha“, każyć prykazka. Na Boha ŭsia nasza nadzieja. Dyk ci-nie wypadaje zaraz-że spaczatku paprasić ŭ Jaho błahasławienstwa dla siabie, dy apieki. Kolki-ż heta niszczaścia nad kożnaj chataj? Bury, piaruny, pażary, wada, chwaroby, złyje duchi i niadobryje ludzi ŭ adnej chwilcy mohuć zrujnawać nasza szczaścia, naszu pracu. Dyk karyść samych żylcoŭ wymahaje, kab jany staralisia chatu swaju paświeńcić. Ksiondz, kropiaczy świanconaj wadoj, prosić ŭ malitwie swajej Boha, kab Jon ŭziaŭ pad swaju apieku i chatu, i jaje żylcoŭ, — kab ŭ dalejszym żyćciu błahasławiŭ im. Za patrebaj paświanczeńnia chaty pramaŭlaje jaszcze woś szto: świataść praznaczeńnia czaławieka-katalika da ŭsich tych warunkaŭ, katoryje dapamahajuć jamu dajści da jaho światoj mety. Cieła dziciaci pry chryście św. ksiondz pamazywajeć św. alejami, ŭ żyćci czaławiek prymaje św. sakramenty, molicca u światym kaścieli, damawina, ŭ katoraj majuć złażyć cieła ŭmierszaha, tak sama paświenczwajecca, dyk tym bolej pawinna być paświenczena chata, ŭ katoraj czaławiek prawodzić bolszu pała winu swajho daczesnaho żyćcia. {{Водступ|2|em}}Druhoje, — czym roznicca katalickaja chata ad niekatalickaj — heta ''światyje abrazy''. Heta figury, dy malunki tych, szto żyli praŭdziwa pa-katalicku, szto mieli na ziamli, a ciapier ŭ niebie majuć łasku u Boha. Cześć światych abrazoŭ — zhodna z naszaj św. wieraj: ŭ pierszych wiekach chryścijanstwa była jana tolki zwyczajem, paźniej — ad 787 hodu (ad Saboru Nicejskaho) użo pastanaŭleńniem Kaścioła, abrazy raźwieszy wajuć nia tolki ŭ siarodku chaty, ale i znadworku — z wulicy, ni haworuczy ŭżo ab tym, szto czuć nia ŭ kożnaj katalickaj wioscy — staŭlajucca pa kancoch jaje kryży. Umieszczywańnie abrazoŭ pa chatach służyć i azdobaj i prynosić szmat roznych łask i dabradziejstwa ad Boha. Abrazy dapamahajuć nam dobra malicca, brać prykład sa światych, — jak treba żyć; dapamahajuć<section end="Katalickaja"/><noinclude></noinclude> s3d12qycasfm20nxx7st7isco3u3xcm 104 126119 296642 291634 2026-09-01T06:24:00Z RAleh111 4658 296642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Naszaje"/>{{Водступ|2|em}}Ziamielka nasza nie takaja ŭżo błahaja i biednaja, jak na jaje prywykli narekać. Postup nawuki haspadarskaj szto raz bolej i bolej szyrycca, i ciapier użo nawat s samych horszych, jak heta ŭważali daŭniej, — bo zusim pieszczanych hruntaŭ, — prydumali ludzi ciahnuć wialikije dachody. Woś tolki treba nam kanieszna nie siadzieć na miejscy, a iści za hetym postupam nawuki. {{Водступ|2|em}}Usia bieda nasza ŭ tym, szto nasza wioska pazbywajecca ŭsich lepszych sił swaich na pracu abo dla czużyncaŭ, abo kidajucca jany ŭ harady, szukajuczy lohkich, jak im zdajecca, zarabotkaŭ. {{Водступ|2|em}}Jak adno, tak i druhoje, jak heta my skroś baczym, nia tolki ŭsiej naszaj sprawy — naszaho żyćcia samoha, nie palepszyli, {{Абмылка|aie|ale}} nawat pahorszyli. {{Водступ|2|em}}Dyk nie na czużyncaŭ nam treba tracić swaje siły, i nie na czynoŭnikaŭ — kirawać swaich dziaciej, a — czyja zmoha — wuczyć swaich dzietak u hasparskich szkołach, dy kab paśla waroczalisia jany ŭ swaju rodnuju wiosku, — na swoj rodny zahon — szyryć tam praświetu i nawuku nowaj haspadarki, katoraja ciapier i z małoha kawałaczka ziamli może patrapić wycisnuć usio, szto patreba dla lepszaho żyćcia naszaho. {{Калёнтытул|right=''Ha.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naszaje"/> <section begin="Jak"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|'''Jak u nas bywaje.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> Paszoŭ tatka da harańnia,<br /> {{gap|7em}}Maci ŭ pole żać —<br /> Astalisia kala chaty —<br /> {{gap|7em}}Dzieci pilnawać.<br /> Pryszoŭ złodziej, — dzieciam cacku<br /> {{gap|7em}}Wielmi pieknu daŭ,<br /> Sam, zabraŭszysia ŭ kamoru,<br /> {{gap|7em}}Szto chacieŭ uziaŭ:<br /> Zabraŭ hroszy blizka żmieni —<br /> {{gap|7em}}S panczochaj zusim —<br /> Usienka lepsza, a szto horsza —<br /> {{gap|7em}}Ta pakinuŭ im.<br /> Pryszoŭ tatka, pryszła matka —<br /> {{gap|7em}}Stohnuć ad raboty:<br /> Jana chocze czarawikaŭ,<br /> {{gap|7em}}Jon — zrabici boty.<br /> Na padworku siadziać dzieci —<br /> {{gap|7em}}Blaszkaju hulajuć,<br /> Baćki cieszacca, szto dobrych<br /> {{gap|7em}}Dziaciej takich majuć.<br /> „Chto wam cacku daŭ“? pytajuć —<br /> {{gap|7em}}A jany lapieczuć:<br /> „Dziadźka, dziadźka“! a ni znajuć,<br /> {{gap|7em}}Szto ciażka adwieczuć.<br /> Paszła maci da kamory<br /> {{gap|7em}}Krupoŭ trochi ŭziać —<br /> Na wiaczerańku sztokolak<br /> {{gap|7em}}Treba zhatawać.<br /> Ledźwie dźwiery adczyniła,<br /> {{gap|7em}}Zara dawaj ŭ krok<br /> (Mużyk pajszoŭ dać skacinie):<br /> {{gap|7em}}„Moj ty hałubok!<br /> „Chutezej — siudy“! — Jon siawienku<br /> {{gap|7em}}S sieczkaj nios kaniej,<br /> A jak kryknuła — tak zaraz<br /> {{gap|7em}}Kinuŭ — dy da niej.<br /> Toj — abrok siarod padworku<br /> {{gap|7em}}Pastawiŭ na czas —<br /> Parszuk chrukaŭ, bo hałodny<br /> {{gap|7em}}Padyszoŭ jak raz;<br /> Pahladzieŭ, paniuchaŭ łyczam,<br /> {{gap|7em}}Szturchnuŭ raz — druhi,<br /> I siawienku pierakinuŭ<br /> {{gap|7em}}— Nia było puhi!<br /> Baćka ŭskoczyŭ da kamory —<br /> {{gap|7em}}Maci bje dzicia,<br /> Jon pichnuŭ jaje ŭ złości:<br /> {{gap|7em}}„Nie zabi chacia“!<br /> — Abakrali nas, hałosić:<br /> {{gap|7em}}Hroszy, miasa — ŭsio,<br /> A jany, pamorki, blaszkaj<br /> {{gap|7em}}Zabaŭlajućsio!..<br /> Tatka hlanuŭ pa kutoch —<br /> {{gap|7em}}Praŭda, szto nima!<br /> Zniaŭszy dziahu, uziaŭ starszoha:<br /> {{gap|7em}}Kab ciabie, szelma!<br /> „Ci hulać ciable pakinuŭ<br /> {{gap|7em}}Kala chaty — ha“?<br /> I dawaj siaczy z apleczka,<br /> {{gap|7em}}Aż kroŭ paciakła.<br /> Matcy serca zabaleła<br /> {{gap|7em}}Dawaj baranić:<br /> „Ty, harodzie, ty za szto tak<br /> {{gap|7em}}Paczaŭ jaho bić pierestań<br /> Mużyk ŭ złości kinuŭ syna,<br /> {{gap|7em}}Sciabanuŭ i babu,<br /> Jana koł schapiŭszy hruby,<br /> {{gap|7em}}Szturchnuła pad skabu.<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /> Szto ŭżo dalej tam było,<br /> {{gap|7em}}Lepiej zamaŭczać:<br /> Kryki, płacz, praklaćcie —<br /> {{gap|7em}}Lepiej ich ni znać!..<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /> Astalisia biez wiaczery,<br /> {{gap|7em}}Jamu balić bok,<br /> Żonka ruk padniać nia może,<br /> {{gap|7em}}Zachwareŭ synok.<br /> Baćka sieczku sa smiaciom<br /> {{gap|7em}}Dla kania zharnuŭ —<br /> A za dwa dni ŭżo zdychlinu<br /> {{gap|7em}}U jamu zawiarnuŭ.<br /> Dzicia kaszlaje i sochnie<br /> {{gap|7em}}I pryszła para —<br /> U dwa tydni cielca biedna<br /> {{gap|7em}}Pryniała hara.<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /><section end="Jak"/><noinclude></noinclude> azn3xg8vmijc4dviv3gwt0flhuovv01 104 126204 296643 291850 2026-09-01T06:37:32Z RAleh111 4658 296643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Jak"/>Tak niarozumam czasami<br /> {{gap|7em}}Wodu sabie mucim —<br /> Żyćcio ciażka, dolu horku<br /> {{gap|7em}}Jaszcze bolej trucim!<br /> {{Калёнтытул|right=''Tamasz Kancawy.''}} {{Калёнтытул|left=''Hrodna.''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Jak"/> <section begin="Dobry"/>{{Цэнтар|DOBRY DUCH.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Ad rańniaj wosini czuć było można ŭ wioscy Dubnikoch szto dnia zyczny hołas zwanka szkolnaha, zzywajuczy dziaciej wiaskowych na nawuku. Hołas hety jość adnej paciechaj dla życharoŭ wioski Dubnikoŭ, bo nimajuć jany blizka ani kaścioła, ani adnej darohi pacztowaj. Nawat dziwa wialikaje — karczmy ŭ joj — i to nima. Niczoha, — apracza zwanka szkolnaha, nieprarywaje adzinokaha żyćcia cichaj wioski. Ad dwuch {{Абмылка|hadaŭ|hadoŭ}} zwanok hety zwonić nad Dubnikami. Pierad hetym niabyło tut ani zwanka, ani szkoły. {{Водступ|2|em}}Budynina, ŭ katoraj żyła ciapier wuczycielka, i dzie wuczyła dziaciej, była daŭniej świrnam hramadziańskim, a paśla pierarabili jaho na szkołu. Prad dwuma hadami pryjechała, — nichto niawiedaje skul i szto za adna, — wuczycielka: maładaja, pieknaja, spakojnaja, jak anioł. Nikomu jana nie zrabiła prykraści, {{Абмылка|ala|ale}} zaŭsiody dobra raiła haspadarom, niadnamu — napisała list da syna ŭ sałdaty, praczytała pawiestku na sud, abliczyła skolki chto winawat padatku, słowam — była jana praz dwa hady, jakby aniołam paciechi i dabraty hetaj wioski. {{Водступ|2|em}}A zimoj — ŭ niadzielu pa paŭdni — schodzilisia k joj dzieŭczaty wiaskowyja, i jana wuczyła ich śpiewać pieknyja pieśni, apawiedała ŭsiakija historyi. {{Водступ|2|em}}Siahońnia… zmoŭk zwanok, jakby hety maroz studniowy serca jamu zamaroziŭ; budynak szkolny akryŭsia niejkim patajnym pakrywałam nudy żalby… {{Водступ|2|em}}Panna Jadwiga Parczynska — jak heta kazaŭ ksiondz napisać na biełym kryžu, praznaczanym na mahiłu, adpaczywaje jeszcze ŭ szkole, ale nia wuczyć użo dziaciej, choć jany zhramadzilisia ŭ budynku szkolnym, — nie prahawore ŭzo dobraja panienka da wiaskowych dzieŭczat, nie paddaść im wiasiołaj pieśni! {{Водступ|2|em}}Błahasławionaja heta asoba zmoŭkła ŭžo na zaŭsiody. U skromnym pakoiku — na katafalku — lażyć u biełaj sukiency, jak anioł, wykawany z marmuru. Pieknyje jaje woczy zhaśli, — zhaśli — na wieki, paciamnieli wusny, s katorych stolki dabratliwych słoŭ płyło! Dzieci hledziać spużanyje na swaju dabradziejku. Ślozy pływuć pa rumianych, maładzieńkich twarach… {{Водступ|2|em}}— „Użo nia konczu alimantara“, — adzywajecca z żalam dziaŭczynka waśmiletka da swajej mamy, — „pani ŭżo nima“… {{Водступ|2|em}}— „Abrazok mnie dała pazłacany“, — skazaŭ chłopczyk. — „Byŭ by jeszcze nie adzin dastaŭ… Ale paniu pachawajuć“… Ale „pani“ nia czuje ŭżo hetych słoŭ, hetaha szczebiatu… Jakże joj żal było umirać, kali wiedała, szto asiarocić stolki dziaciej!… {{Водступ|2|em}}— „Sztoż joj tak raptoŭna stała“? — zapytaŭsia Maciej ŭ swajho siabry, zaniatoha habloŭkaj damawiny ŭ siencach. {{Водступ|2|em}}— „Hawaryła heta kabiecina, szto joj mleka danosiła, — pramierzła, jak chadziła pa zapłatu ŭ horad“… {{Водступ|2|em}}— „Takaja dalikatnaja — i iszła piechatoj“… {{Водступ|2|em}}— „Czamu nieprasiła kania? Chto niebudź pajechaŭ by“… {{Водступ|2|em}}— „Nu i hladzicia, nawat nichto i z radni nia prybyŭ… Musić nikoha nia mieła swaich“… {{Водступ|2|em}}— „A, praŭda, nichto da jaje nie pryjeżdżaŭ nikoli… Biednaja sirata… Czamu jaje jaki pan nie spadabaŭ: takaja była pieknaja“!.. {{Водступ|2|em}}— „U państwie — to trudna zamuż wyjści: nie tak, jak u muzykoŭ“. {{Водступ|2|em}}— „A ja czuła ad jaje, — adazwałasia Maryla — szto jana sama niechacieła iści zamuż, choć jaje pany i swatali. Hawaryła, szto lepiej pojdzie wuczyć mużyckich dziaciej, i szto heta dla jaje budzie wialikim szczaściam“… {{Водступ|2|em}}— „E — e, niewialikaje heta szczaście, — zahawaryŭ Maciej, — adnym mlekam i bulbaj żyła“… {{Водступ|2|em}}U hetaj minucie nadyjszli ludzi s choronhwiami, i ciażki mużycki woz zajechaŭ prad szkołu. Nadjechaŭ ksiondz. Adazwaŭsia zwanok szkolny żałaśliwa, zzywajuczy życharoŭ Dubnikoŭ na pacharony. Usia wioska ruszyłasia. Kabiety i dzieci paczali płakać na hołas. {{Водступ|2|em}}Da prostaj — s sasnowych doszczak zroblenaj damawiny — pałażyli biełuju, cichuju, maŭczliwuju dziaŭczynku i wyniaśli na woz. Ksiondz adśpiewaŭ „Rekwijem“, pakrapiŭ damawinu i ŭwieś prowad pacharonny ruszyŭ na mohiłki — u druhuju wiosku… {{Водступ|2|em}}Za pamierszaj apastołkaj praświety — nia iszoŭ nichto z radni, bo i paszto? Czyż hetaja hramada ludziej s czystym<section end="Dobry"/><noinclude></noinclude> ebpgrcxp36t07q3x5eewruyimfoqch2 104 126254 296644 291921 2026-09-01T06:43:12Z RAleh111 4658 296644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Dobry"/>i haraczym {{Абмылка|śercam|sercam}} nia była joj radnioj? Czy jaje mieniej lubiła, czym swaich najdarażejszych rodnych?.. {{Водступ|2|em}}U Dubnikoch iznoŭ cisz. Zwanok zmoŭk na asiroczanaj szkołcy. Wokny ŭ joj pabledli, jak henyje woczy pamierszaj… Chto idzie darohaj, toj zdaloku adhadaje szto heta — pustka! <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Ad zachodu chmary ciahnucca. Śniech zasypaje pole i aharody; pabialeli strechi i padworki, wiecier zanosie darohi… Dubniki jeszcze bolsz addzielacca ad świetu, bo i da kascioła ŭ susiedniuju wiosku nia budzie darohi. Ach, jak żutka ŭ {{Абмылка|h taj|hetaj}} wioscy, jak żutka!.. {{Водступ|2|em}}Ale szto dnia, jak tolki źmierkańnie i tuman nieba zakrywajuć, nosicca ŭ hare świetły duch — heta dobry duch pamierszaj wuczycielki zabieraje żalbu biednych ludziej, kab zanieści jaje da Bożaha tronu!… {{Калёнтытул|right='''J. Szpet.'''}} {{Калёнтытул|left=''Kazimirowo 19¹/₁₅13 h.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dobry"/> <section begin="Kaścielny"/>{{Цэнтар|'''Kaścielny kalendar.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Цэнтар|'''Marec.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> 1. P. †† Albina Biskupa. 2. S. † Aleny Carowaj. 3. ''Niadz. I-sza Wialik. Postu'', Kunegundy Carowaj. 4. P. † [[Аўтар:Казімір Казіміравіч|Kazimiera Karalewicza Wyznaucy]] 5. A. † Euzebiusza Biskupa. 6. S. †† Wiktora Mucz. 7. C. † [[Аўтар:Тамаш Аквінскі|Tamasza z Akwinu]] D. K. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Swiaty"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> {{Цэнтар|[[Аўтар:Казімір Казіміравіч|Swiaty Kazimier Karalewicz Wyznauca]].|памер=200%}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{Водступ|2|em}}Ludzi, katoryje sami nia wierać ŭ Boha i starajucca szyryć swaje niedawierstwa pamiż druhimi, nasampierad każuć prostamu niawuczanamu czaławieku, szto Boha ludzi duchoŭnyje wydumali, szto kali czaławiek chocza być wuczonym, razumnym to pawinien piersz-na-piersz adraczysia i Boha, i ŭsiaho, szto z wieraj u Jaho złuczana. {{Водступ|2|em}}Szto taki pohlad ich zusim falszywy, szto jany łhuć, możem pierakanacca, chaciab s kalendara na hety tydzień. Baczymo tutaka światymi nia tolki duchoŭnych — biskupaŭ, ale dźwioch carowych adnaho karalewicza. Usim hetym światym za żyćcia ich na ziamli, nawuki peŭna szto ni brakawała, a św. [[Аўтар:Тамаш Аквінскі|Tamasz z Akwinu]] (dzień katoraho abchodzicca 7 marca), byŭ tak duża wuczony i razumny, jak ni adzin s samazwanych mudraloŭ-nidawierkaŭ, — a ŭsio-ż taki i biskupy, i carowy, i karalewicz, i św. Tamasz z Akwinu — wieryli ŭ Boha mocna i żyli tak, jak nawuczaje św. katalickaja wiera. {{Водступ|2|em}}Za prykładam światych pawinny iści i my ŭsie ci chto wuczony, ci nia wuczony, bahaty, ci biedny, bo ŭ Boha ŭsie roŭnyje i pobacz s Papieżam, biskupami, karalami, {{Абмылка|wuczonvmi|wuczonymi}} — baczym u Katalickim Kaścieli światymi i ludziej prostych, biednych, jak św. Zyta, abo św. Izydor. {{Водступ|2|em}}Dyk chacia ŭsie światyje zaachwoczywajuć nas da naśledawańnia ich cnotaŭ, ŭsio-ż taki bliżejszymi da nas pawinny być tyje, szto żyli niekaliś pamiż nami, na naszaj ziamlicy. Takim światym ''naszym'' jość św. Karalewicz Kazimier; każu — naszym, bo żyŭ z naszymi pradziedami, uspamahaŭ, lubia nasz biedny narod, maliŭsia za jaho, dy liczycca ciapier Patronam naszaho kraju. Radziŭsia św. Kazimier ŭ Krakowie na Wawelu ŭ karaleŭskim zamku s carowaj Alżbiety, żonki karala polskaho Kazimiera 4-ho ŭ 1458 hodu. Bolszuju czastku żyćcia swajho prawioŭ ŭ Wilni, ŭ Karaleŭskich Miodnikach, dy ŭ Hrodnie. Hadawany swajej pabożnaju matkaju ŭ światoj katalickaj wiery, św. Karalewicz zmałku zalubawaŭ usio paważnaje, usio, szto hawaryłasia ab Bohu, ab żyćci wiecznym. {{Водступ|2|em}}Padrosszy, paznaŭszy nawuku ludzkuju, dy nawuku Bożuju, prakanaŭsia ab marnacie daczesnaści, sławy, karaleŭskich honaraŭ. Maładym i niawinnym swaim sercam i duszoj — zwiarnuŭsia sucelna da Boha, da Matki Bożaj, bo tolki ŭ złucznaści z Imi baczyŭ cel swajho ziemskaho żyćcia. Atkinuŭ kuraleŭskaje dahadżańnie sabie, spaŭ na ćwiordaj ziamli, nasiŭ hrubuju kaszulu s konskich wałasoŭ, dy zaŭsiody paściŭ, addajuczy swaju jadu biednym, a da ŭsiaho hetaho jaszcze wielmi maliŭsia; maliŭsia nia tolki ŭ dzień, majuczy wolnyje ad pracy czasiny, ale i ŭ noczy, leżuczy kryżam pierad zamknionymi dźwiarmi kaściołaŭ. Malitwa była pierszaj i najwialikszaj jaho cnotaj. Druhoj wialikaj hwiezdaj ŭ jaho duchoŭnaj światoj karonie była — jałmużna. Ni było czaławieka, katoraho by św. Knzimier ni ŭspamoh; bywała, razdaŭszy ŭsio, szto mieŭ pry sabie, addawaŭ biednamu i swoj karaleŭski płaszcz, mieniajuczy jaho duża czasta na żabrackuju siermiahu. Nazywali jaho<section end="Swiaty"/><noinclude></noinclude> p2ii9ejjnk5hy8bmxltelcj8usysrlh 296645 296644 2026-09-01T06:43:57Z RAleh111 4658 296645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Dobry"/>i haraczym {{Абмылка|śercam|sercam}} nia była joj radnioj? Czy jaje mieniej lubiła, czym swaich najdarażejszych rodnych?.. {{Водступ|2|em}}U Dubnikoch iznoŭ cisz. Zwanok zmoŭk na asiroczanaj szkołcy. Wokny ŭ joj pabledli, jak henyje woczy pamierszaj… Chto idzie darohaj, toj zdaloku adhadaje szto heta — pustka! <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Ad zachodu chmary ciahnucca. Śniech zasypaje pole i aharody; pabialeli strechi i padworki, wiecier zanosie darohi… Dubniki jeszcze bolsz addzielacca ad świetu, bo i da kascioła ŭ susiedniuju wiosku nia budzie darohi. Ach, jak żutka ŭ {{Абмылка|h taj|hetaj}} wioscy, jak żutka!.. {{Водступ|2|em}}Ale szto dnia, jak tolki źmierkańnie i tuman nieba zakrywajuć, nosicca ŭ hare świetły duch — heta dobry duch pamierszaj wuczycielki zabieraje żalbu biednych ludziej, kab zanieści jaje da Bożaha tronu!… {{Калёнтытул|right='''J. Szpet.'''}} {{Калёнтытул|left=''Kazimirowo 19¹/₁₅13 h.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dobry"/> <section begin="Kaścielny"/>{{Цэнтар|'''Kaścielny kalendar.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Цэнтар|'''Marec.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> 1. P. †† Albina Biskupa. 2. S. † Aleny Carowaj. 3. ''Niadz. I-sza Wialik. Postu'', Kunegundy Carowaj. 4. P. † [[Аўтар:Казімір Казіміравіч|Kazimiera Karalewicza Wyznaucy]] 5. A. † Euzebiusza Biskupa. 6. S. †† Wiktora Mucz. 7. C. † [[Аўтар:Тамаш Аквінскі|Tamasza z Akwinu]] D. K. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Swiaty"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> {{Цэнтар|[[Аўтар:Казімір Казіміравіч|Swiaty Kazimier Karalewicz Wyznauca]].|памер=180%}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{Водступ|2|em}}Ludzi, katoryje sami nia wierać ŭ Boha i starajucca szyryć swaje niedawierstwa pamiż druhimi, nasampierad każuć prostamu niawuczanamu czaławieku, szto Boha ludzi duchoŭnyje wydumali, szto kali czaławiek chocza być wuczonym, razumnym to pawinien piersz-na-piersz adraczysia i Boha, i ŭsiaho, szto z wieraj u Jaho złuczana. {{Водступ|2|em}}Szto taki pohlad ich zusim falszywy, szto jany łhuć, możem pierakanacca, chaciab s kalendara na hety tydzień. Baczymo tutaka światymi nia tolki duchoŭnych — biskupaŭ, ale dźwioch carowych adnaho karalewicza. Usim hetym światym za żyćcia ich na ziamli, nawuki peŭna szto ni brakawała, a św. [[Аўтар:Тамаш Аквінскі|Tamasz z Akwinu]] (dzień katoraho abchodzicca 7 marca), byŭ tak duża wuczony i razumny, jak ni adzin s samazwanych mudraloŭ-nidawierkaŭ, — a ŭsio-ż taki i biskupy, i carowy, i karalewicz, i św. Tamasz z Akwinu — wieryli ŭ Boha mocna i żyli tak, jak nawuczaje św. katalickaja wiera. {{Водступ|2|em}}Za prykładam światych pawinny iści i my ŭsie ci chto wuczony, ci nia wuczony, bahaty, ci biedny, bo ŭ Boha ŭsie roŭnyje i pobacz s Papieżam, biskupami, karalami, {{Абмылка|wuczonvmi|wuczonymi}} — baczym u Katalickim Kaścieli światymi i ludziej prostych, biednych, jak św. Zyta, abo św. Izydor. {{Водступ|2|em}}Dyk chacia ŭsie światyje zaachwoczywajuć nas da naśledawańnia ich cnotaŭ, ŭsio-ż taki bliżejszymi da nas pawinny być tyje, szto żyli niekaliś pamiż nami, na naszaj ziamlicy. Takim światym ''naszym'' jość św. Karalewicz Kazimier; każu — naszym, bo żyŭ z naszymi pradziedami, uspamahaŭ, lubia nasz biedny narod, maliŭsia za jaho, dy liczycca ciapier Patronam naszaho kraju. Radziŭsia św. Kazimier ŭ Krakowie na Wawelu ŭ karaleŭskim zamku s carowaj Alżbiety, żonki karala polskaho Kazimiera 4-ho ŭ 1458 hodu. Bolszuju czastku żyćcia swajho prawioŭ ŭ Wilni, ŭ Karaleŭskich Miodnikach, dy ŭ Hrodnie. Hadawany swajej pabożnaju matkaju ŭ światoj katalickaj wiery, św. Karalewicz zmałku zalubawaŭ usio paważnaje, usio, szto hawaryłasia ab Bohu, ab żyćci wiecznym. {{Водступ|2|em}}Padrosszy, paznaŭszy nawuku ludzkuju, dy nawuku Bożuju, prakanaŭsia ab marnacie daczesnaści, sławy, karaleŭskich honaraŭ. Maładym i niawinnym swaim sercam i duszoj — zwiarnuŭsia sucelna da Boha, da Matki Bożaj, bo tolki ŭ złucznaści z Imi baczyŭ cel swajho ziemskaho żyćcia. Atkinuŭ kuraleŭskaje dahadżańnie sabie, spaŭ na ćwiordaj ziamli, nasiŭ hrubuju kaszulu s konskich wałasoŭ, dy zaŭsiody paściŭ, addajuczy swaju jadu biednym, a da ŭsiaho hetaho jaszcze wielmi maliŭsia; maliŭsia nia tolki ŭ dzień, majuczy wolnyje ad pracy czasiny, ale i ŭ noczy, leżuczy kryżam pierad zamknionymi dźwiarmi kaściołaŭ. Malitwa była pierszaj i najwialikszaj jaho cnotaj. Druhoj wialikaj hwiezdaj ŭ jaho duchoŭnaj światoj karonie była — jałmużna. Ni było czaławieka, katoraho by św. Knzimier ni ŭspamoh; bywała, razdaŭszy ŭsio, szto mieŭ pry sabie, addawaŭ biednamu i swoj karaleŭski płaszcz, mieniajuczy jaho duża czasta na żabrackuju siermiahu. Nazywali jaho<section end="Swiaty"/><noinclude></noinclude> 4eeb425hfweksfo1x3wgt6gwungsrtk 104 126265 296646 291930 2026-09-01T06:46:06Z RAleh111 4658 296646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Swiaty"/>„Ajcom dy apiekunam ŭsich biednych“. Treciaju wialikaju cnotaj św. Karalewicza — była czystata duszy. Choczuczy być miłym N. Maryi Dziewicy, szlubawaŭ jon, szto nikoli ni padumaje, ni skaże, ni zrobie niczoha brydkoha i — czystym, dy niawinnym prażyŭ aż da śmierci. — „Lepiej śmierć — czym hrech!“ — atkazwaŭ tym, szto namaŭlali jaho da złoha. {{Водступ|2|em}}Jaśniejuczy henymi i inszymi cnotami, św. Kazimier addaŭ Bohu duszu 4 marca 1484 hodu; pachowany ŭ Wilni ŭ katedralnym kaścieli św. Stanisława, dzie i pa siahońniaszni dzień prachoŭlajucca astatki jaho światoha cieła. Da liczby światych zaliczany byŭ Papieżam Leonam X ŭ 1521 hodu. {{Водступ|2|em}}Tak skonczyłosia żyćcio jaho daczesnaje, a paczałosia wiecznaje. Dyk ni adniaŭ jon swajej nad ludźmi apieki; jak za żyćcia maliŭsia za bliźnich, dy pamahaŭ im, dobrym prykładam zaachwoczwaŭ da pabożnaści, tak i pa śmierci malitwaj swajej tam — ŭ niebie paczaŭ dapamahać ludziam żywuczym na ziamli: pry kaplicy, dzie jon byŭ pachawany, stali twarycca cudy. Chworyje, szto z wialikaju wieraj prasili jaho pomaczy, azdaraŭlali, a nawat adna pamierłaja dziaŭczyna, na modły swaich baćkoŭ u katedralnym kaścieli, na modły da Boha i da św. Kazimiera, — cudoŭna była wierniena da żyćcia. {{Водступ|2|em}}Wialikaho Patrona, dy apiekuna naszaho kraju majem u niebie, dyk pamiatujmo ab hetym zaŭsiody, a z malitwaju da św. Kazimiera Karalewicza złuczajmo mocnuju wieru, dobryje pastupki, naśladujmo jaho cnoty, kali choczym być pa śmierci razam z im. {{Калёнтытул|right=''B. P-ko.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Swiaty"/> <section begin="Kaścielnyje"/>{{Цэнтар|'''Kaścielnyje wiedamaści.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Pieramieny u duchawienstwie u Żmudskaj dyjecezii.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho biskupa ks. Cyrtoŭta stalisia pieramieny: ks. Adam Wilimowicz — wikary ŭ Pawondeni — pieranosicca da Jaswojń; ks. Jazep Jaroszunas, wikary ŭ katedry, — na filiju ŭ Łopiach; ks. Jan Maciejeŭski — filialist ŭ Łopiach, — da Paniewieża na kiroŭnika pry budowie nowaho kaścioła; ks. Izydor Hudowicz, filialist ŭ Łaŭkosodach, — na parocha da Linkowa; ks. Bołtrymas, wikary ŭ Hrynkiszkach, naznaczajecca kapelanam szkoły ŭ Hrywie. {{Цэнтар|'''Pastanauleńnia ministra unutrennich sprawau.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Dyrektar departamentu inszych wier, pa zahadu ministra, razasłaŭ da katalickich kansystoryj taki cyrkular: 1) Dyjecezyjalna ŭłaść nie pawinna razhladać takich sprawaŭ, dzie asoby źwiarnulisia da jaje nie ŭ rasiejskaj mowie; takim prasicielam treba wyjaśnić, szto proźby ich razhladacca nia buduć. 2) Nijakoje pastanaŭleńnie Papieża nia może być abjaŭlena ŭ dyjecezii, kali jano dastałosia ŭ ruki biskupa inszaj darohaj, czym praz ministra. 8) Usie sudnyje sprawy — należać tolki da kansystoryi i nichto ni maje prawa da ich mieszacca. 4) Kamisii: budynkowaja (dahladajuczaja kaścielnych budynkaŭ), archeolohiczna (dahladajuczaja, kab ŭ dyjecezii nia znisztożywali starych kaścielnych reczaŭ, abrazoŭ, arnatoŭ i dr.), i liturhiczna (dahladajuczaja spraŭ nabażeństwa), — kasujucca. 5) Kasujucca ŭsie płaty za dyspensy i składki ad duchawienstwa na syminaryi. 6) Ab usich zjezdach duchawienstwa, kali jany ni majuć charakteru czysta duchoŭnaho — pawinna pawiedamlać urad. 7) Abawiazak parafijan utrymwać duchawienstwa pawinien być źniesieny — zakon pazwalaje tolki na składki dziela ŭtrymańnia kaściołaŭ. {{Цэнтар|'''Konkordat s Serbijej.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}U adwajowanych Serbami ad Turcii ziemlach — żywie kala 400 tysiaczaŭ katalikoŭ. Dziela hetaha Papież zwiarnuŭsia da Serbii s tym, kab napisać konkordat ({{Абмылка|konkordat -|konkordat —}} heta takaja umowa miz Papieżam i hasudarstwam, ŭ katoraj pakazany ŭsie prawy Katalickaho Kaścioła). Serbski ŭrad atkazaŭ, szto niczoha nie maje prociŭ konkordatu, ale, tolki s tym warunkam, szto ŭ Serbiju nia buduć prysyłać aŭstryjackich ksiandzoŭ. Atkaz taki usioroŭna szto i admowa. Treba wiedać, szto Serbija należyć do aŭstryjackaj Djakowarskaj dyjecezii i szto tolki ksiandzy z Aŭstryi (serby, charwaty i dr. sławianie) mohuć zajmacca duszpastyrstwam ŭ serbskich ziemlach. Kali zabaranić aŭstryjackim ksiandzom pracawać ŭ Serbii, to tady buduć mahli pracawać tolki ksiandzy francuzy, dy italijcy. Tyje znoŭ nia znajuć mowy narodu, a kali nawat i nawuczacca, to ŭsio taki narod budzie liczyć ich czużyncami, szto dla sprawy katalickaj budzie nie raz szkodna. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Kaścielnyje"/><noinclude></noinclude> 4usklwrv60anfm68zjjhhd8u99ciywa 104 126276 296648 292465 2026-09-01T06:55:27Z RAleh111 4658 296648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>i Turkam daduć żachu takoha, szto tym i nosa nielha wytknuć. {{Цэнтар|'''Hrekam udałosia'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> hetymi dniami zachapić u swaje ruki wielmi ważny turecki horad — Janinu. Bitwa tam iszła straszennaja, ale Hreki tak prycisnuli Turkaŭ, szto tyje paddalisia z usim swaim wojskam. Ale nie paszenciło druhomu chaŭrusniku bałkanskich narodaŭ — {{Цэнтар|'''Serbam pryjszłosia horacza.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> Kinulisia jany pamahać Czornahorcam: — pamahczy — nie pamahli, a nałażyło haławoj ich bolsz tysiaczy. {{Цэнтар|'''Adryanopal jeszcze nie zdajecca,'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> choć byli czutki śpiersza, szto charczoŭ tam użo zusim skupa. Wialikije śniahi i marozy aposznimi czasami szmat pieraszkodżywali Bałharam, ale ciapier iznoŭ uzialisia jany szturmawać horad. Padyjszli da nich na pomacz i Serby. Szto budzie ciapier — nie zhadana. {{Цэнтар|'''Pawiałosia i Turkam'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> u adnym miejscy — kala Hakinkoj. Napali Jany tam na Bałharoŭ nieŭspadzieŭki i dobruju im sprawili łaźniu. {{Цэнтар|'''A zamireńni —'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> piszuć i haworać szmat, ale, zdajecca, — pakul szto — heta tolki pieraliwańnie s pustoha — dy ŭ parożniaje. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Цэнтар|'''Austryja.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Aŭstryja ani dumaje raspuszczać swajho wojska. Trymaje jana i zapasowych sałdataŭ pad arużżem na hatowie. Aposznimi czasami paczali tam skuplać szmat koni dla wojska. {{Цэнтар|'''Halandzija.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Na prypadak wajny, — pastanawili tut, szto ŭsie mużczyny — da 40 hadoŭ stanuć pad arużże. {{Цэнтар|'''Ameryka.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Niejki amerykaniec wydumaŭ nowuju strelbu, katoraja może dać u adnu minutu 652 strełaŭ. Amerykancy choczuć zawieści hetkije strelby dla swajho wojska. {{Цэнтар|'''Kitajszczyna.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Kitajski ŭrad zabaraniŭ dawać jakije koleczy wiestki ab swaim wojsku: — kolki jaho ciapier i kudy jaho pasyłajuć. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''USIACZYNA.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Цэнтар|'''Straszny pamiatnik.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Niedaloka Niszu — hdzie ciapier hłaŭnaje prystaniszcze Serbaŭ, jość dziŭny i razam straszenny pamiatnik. {{Водступ|2|em}}U 1809 hodu, a znaczycca bolsz, czym sto hadoŭ tamu nazad, było paŭstańnie ŭ Serbii prociŭ ŭłaści i ździeku nad nimi — Turkaŭ. {{Водступ|2|em}}Turki — kala Niszu — akrużyli zusich staronak Serbaŭ i kamandzier ich — Stefan Sinojewicz — baczyŭ, szto wyratawacca nielha. Tady jon zahadaŭ padłażyć miny i padpalić ich, — usie abaroncy kraju swajho — zhinuli. {{Водступ|2|em}}Turecki kamandzier prykazaŭ paadrezać usie hałowy Serbaŭ, i za heta płaciŭ jeszcze nahrady hraszmi swaim prysłużnikam. Z hałoŭ hetych, — a ich nabrali amal nia tysiaczu, — zrabili wysoki pamiatnik, skleiwajuczy ich cementam. {{Водступ|2|em}}Nia dziwa, szto ciapier Serby, hledziuczy na taki straszenny ździek nad ich prodkami, choczuć adamścić Turkam. {{Цэнтар|'''Cikaunyje wiestki.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Na Indyjskim akianie jość tysiaczy wostrawoŭ, na katorych i dahetul nichto nia żywie i nie karystaje z hetaj ziamli, choć, jak piszuć, wielmi prydatnaja jana i pad haspadarku, i można mieć z jaje wialikije dachody. Można nawat stacca, choć i niewialikim, ale ŭsioż taki karalom tych szmatoczkaŭ ziamli, na katoryje — pakul szto — nichto nie pakwapiŭsia. {{Водступ|2|em}}Wostrawoŭ hetkich jość tam tysiaczaŭ 16, a tolki 6 sotak s pamiż ich — dzie żywuć ludzi, a druhije — zusim słabodnyje. Ci wytrywaŭ by nasz brat i toj klimat, i tyje warunki żyćcia, — kab zadumaŭ stacca karalom, heta jeszcze wialikaje, — wielmi wialikaje pytańnie. {{Цэнтар|'''Dzie najdarażejszaje żyćcio.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Kali padliczyć, dzie najdarażej abchodzicca żyćcio, — to pierszaje miejsca — zajmaje Transwaal (u Afrycy — dzie wajewali Bury z Anhlijcami); paśla idzie Ameryka, a potym użo Jehipiet, Anhlija, Niamieczczyna, Halandzija, Aŭstryja, Francija, Szwajcaryja, Belhija, Italija i Hiszpanija. Ab Rasiei skazać szto koleczy — trudna, bo źbirańnie wiestak u nas — statystaka — wiadziecca słaba.<section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> 1z0l4owycd4xp6vtt41u0scrk9wvmf4 104 126278 296647 291947 2026-09-01T06:51:13Z RAleh111 4658 296647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Taurohi, Rosienskaho pawietu, Kowien. huberni.'''</span> Kowienski akrużny sud u Taŭrohach pryhawaryŭ ks. Jazepa Kojelisa na 25 rb. kary i zwalnienie na 3 miesiacy ad abawiazkaŭ za toje, szto daŭ szlub Iwanu {{Абмылка|Husakowu|Husarowu}}, pryniaŭszaho katalictwo zahranicaj, z Juljannaj Rebaczys. Sud zasudziŭ tolki dziela taho, szto Husaroŭ nia byŭ wypisany sa spiskaŭ prawasłaŭnych. Cikaŭna toje, szto Husaroŭ, jak świedka, nie chacieŭ prysiahać pierad prawasłaŭnym świaszczennikam, a żadaŭ ksiendza. Sud prośby nia spoŭniŭ, i ŭziaŭ z Husarowa słowa, szto jon budzie kazać praŭdu. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> 29 marca wilenskaja sudnaja pałata budzie razhladać sprawu byŭszaho ziemskaha naczalnika 3 wuczastku, biełastockaha pawietu, — Chwoszczynskaha, abwinawaczenaho ŭ tym, szto aszukanstwam dastaŭ z hasudarstwiennaho banku 6485 rubloŭ. Chwaszczynskaha, uciekajuczaho z hroszyma — arysztawali ŭ Wilni. U czasie śledstwa, Chwaszczynski skazaŭ, szto jon zrabiŭ heta, buduczy niaprytomnym, ale dachtary pryznali szto heta łharstwa. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Z 22 na 23 lutaho — reka Świsłacz wystupiła z bierahoŭ i zaliła usie prybreżnyje miejscy. Pawodka hetaha hodu kudy bolsz usich, szto byli dahetul. Najbolsz zaliwała wada wulicy: Mała-Tatarskuju, Podzamkowoju, Nabiereżnuju, Plebanski zawułak, Palicejskuju, Aharodna-Nabiereżny zawułak, i dr. U czasie pawodki ŭtanuŭ sałdat, katory chacieŭ wyratawać boczku z ahurkami. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U Bobrujsku'''</span> zhareła fabryka sierczykoŭ — Larcho. Straty — 100 tysiaczaŭ rubloŭ. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Warszawa"/>{{Цэнтар|''Piszuć da nas.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa.'''</span> 15-ho lutaho ŭ nas była wieczarynka biełaruskaja. Zrabili jaje prawasłaŭnyje seminarysty z Biełarusi, katoryje majuć ciapier prawy pastupać u Warszaŭski uniwersytet. {{Водступ|2|em}}Na wiaczaryncy hetaj, szczyra każuczy, choć narodu było hibiel, ale ani biełarusaŭ, ani samaj mowy biełaruskaj — mała było czutno. Na scenie, praŭda, śpiejali biełaruskije pieśni i śpiejali niszto: „[[А хто там ідзе?|A chto tam idzie?]]“, „[[Дуда-весялуха|Dudu wiesiałuchu]]“, „[[Чаму ж мне ня пець|Czamu-ż mnie nia pieć]]“. Śpiewakami zahadywaŭ student — M. Teadarowicz. Paśla — wielmi piekna pradaklamawaŭ biełaruskije twory małady jeszcze zusim biełarus — [[Аўтар:Павел Гуткоўскі|Paŭluk Hutkoŭski]]: „[[Абразкі (Просты)|Abrazki]]“ — [[Аўтар:Пётра Просты|Piotry Prostaha]], wierszy — [[Аўтар:Альберт Паўловіч|Alberta Paŭłowicza]] i „[[Важная фіга|Ważnuju fihu]]“ — [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Jadwihina Sz]]. {{Водступ|2|em}}Ureszcie wystupiŭ s swaimi tańcami [[Аўтар:Ігнат Буйніцкі|Ihnat Bujnicki]] u sześć par; praskakali Miacielicu, Lawonichu, Jurku, Mielnika i insz. Skakali pad sielanskuju muzyku: cymbały, dudara i skrypku. {{Водступ|2|em}}Tancy hetyje wielmi spadabalisia ŭsim: hladzieli na nich, jak na nieszta nowaje, nieznanaje, a ŭsioż-tki pryhożaje, żywuczaje… {{Водступ|2|em}}Pradawali i kniżki biełaruskije, ale bytcam bajuczysia — ścichacza. {{Калёнтытул|right=''Czorny Busieł.''}} <section end="Warszawa"/> <section begin="Ajczyzna"/>{{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Folwark Ajczyzna, Wilenskaj hubern. Wilejsk. paw.'''</span> Cikaŭny hety kutoczak — folwark — Ajczyzna N—ich. Mnie — padarożnamu czaławieku — pierszy raz zdaryłasia ŭbaczyć, szto daroha — amal nie na wiarstu — wysadżena tam fruktowymi dreŭcami i choć padnialisia ŭžo jany ŭ haru, i peŭna, szto rodziać, — stajać cełymi — nie pakaleczenymi. {{Водступ|2|em}}Apracza taho, ŭ folwarku hetym, choć maje jon usiaho z wałoku wornaj ziamli, jość da tysiaczy fruktowych dreŭ, a jeszcze dla prykrasy — roznyje zahranieznyje kuściki, kwietki i drewy, katoryje mohuć żyć i hadawacca ŭ naszym kraju. {{Водступ|2|em}}Ale szto jeszcze cikaŭniej, — to heta les pry hetym folwarku. Takoha lesu, szto, zdajecca, ażno z niebam hawore, mała ŭżo znajści można i pa wialikich dwaroch, — a tut jon jość. {{Водступ|2|em}}Dwa wializarnyje sady, zamiest płotu — husta absadżeny jołaczkami. Jak ja dawiedaŭsia, pasadzili ich — hadoŭ z 20 tamu nazad, i ciapier użo ani czaławieku, ani skacinie — praz jaho nie praleźci. Ale jołaczki hetyje skroź roŭna i nizka abstryżeny, dyk wyhladajuć wielmi azdobna — bytcam mur jaki. {{Калёнтытул|right=''Padarożny.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ajczyzna"/> <section begin="Wiestki"/>{{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Цэнтар|'''Wajna na Bałkanach —'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> haryć i haryć. Turki kidajucca na ŭsielakie wykruty, kab jak ubicca na zawajowanaje ŭżo pole balkanskimi szajuźnikami. Ale i hetyje nie śpiać u szapku. Zaŭsiody praniuchajuć tureckije chitryki<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> sfob0yr0b59qwk8ej2ldk39kfpk11am 104 126286 296632 291965 2026-08-31T18:43:47Z RAleh111 4658 296632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Katalickaja"/>zrazumieć praŭdu wiery, paŭstrymliwajuć ad hrachoŭ, zmuszajuć nas żyć prystojna, paważna, pa Bożamu, a ni raz i da pakuty prywodziać nawat najbolszych hresznikaŭ. Hetak św. Maryja Ehipieckaja, wialikaja piersz hresznica, uzhlanuŭszy na abraz Matki Bożaj, nawiarnułasia da Boha; św. Franciszku Salezymu malitwa pierad abrazam Matki Boskaj dapamahła zwolnicca ad niaczystych myślaŭ. {{Водступ|2|em}}Dyk kali ty, czaławiecze, katalik, — to światyje abrazy ŭ chacie twajej być pawinny. {{Водступ|2|em}}A jakije abrazy, jakich światych nam treba mieć? {{Водступ|2|em}}Sama piersza miejsca ŭ chacie pawinien zajmać Kryż. Jezus na kryży — heta najdarażejszaja nasza pamiatka, najwialikszy nasz życiowy znak. Szto-ż-by było z naszaj duszoj, kab Pan Jezus nia ŭziaŭ na swaje pleczy kryża i ni pamior na im za nasza zbaŭleńnie? Jezus ciarpieŭ na kryżu, kab my ni ciarpieli wieczna: Jezus pamior na kryżu, kab my żyli wieczna. Za miłaść — treba adpłaczywać miłaściaj. Dyk ni szkadujma ŭ swajej chacie miejsca dla Ukryżowanaho Boha. Radam s Kryżam — pawieś na ścianie abraz Matki Boskaj. Stajała Maryja pad kryżam na Kalwaryi i razam ciarpieła, dyk i my nie razłuczajmo Matki s Synam. Aprocz hetaho treba staracca mieć abrazy swaich patronaŭ, katorych imia nosim, dy abraz św. Izydora, patrona chlebarobaŭ. {{Водступ|2|em}}Kuplać abrazy treba tolki ŭ katalickaj kramie i ni brać takich, katory namalowany drenna, katoryje chutczej mohuć być naśmieszkaj sa światych, czym ich padabiznaj. {{Водступ|2|em}}Malunki świeckija ŭ chacie można mieć, ale nia treba ich wieszać ŭ adzin rad sa światymi i treba ściarahczysia, kab nia było na ich niczoha nieprystojnaho. {{Водступ|2|em}}Napaśledak — muszu skazać niekolki słoŭ ab paradku, jaki pawinien być ŭ naszych chatach. Spatykaŭ ja nidaŭna jaszcze takija chaciny, dzie awieczki, cielaty, dy parasiaty żywuć razam z ludźmi. Ciapier, dziakawać Bohu, hetakich chat — szto raz miensz, ale daloka nam da siakoha takoha paradku i czystaty. Szmat dzie jaszcze hetak brudna, duszna i brydka, szb sam nia wiedajesz, ci ludzi, ci nia ludzi tam żywuć i chata, ci chleŭ. Dyk, nichaj-że chaty waszy buduć ustrojeny nia tolki pa katalicku, ale i pa ludzku. „My ni pany“ — każuć inszyja haspadyni, kali źwierniesz ich uwahu, szto ŭ chatach ich brudna i brydka. Ależ ni panskaści tutaka damahajecca, a czystaty i ładu, katoryja mohuć być i ŭ najbiadniejszaj chacince. Kali jana czysta wymieciena, naczyńnia wymyty, ścieny — wybieleny, wokny i szyby wyczyszczany, pawucina i inszyje brudy — sciorty — woś i budzie paradak i czystata, jakije patrebny dla ludziej, kali jany choczuć życi pa ludzku, dy byci zdarowymi, bo brudnata — paczatak usielakich chwarobaŭ. I dziela taho treba jaszcze czysta ubiracca. Choć biedna, ale czysta pawinna być i chata i jaje żylcy. A ci jość hetak? Nia ŭsiudy. Dzieci abkareŭszyja, niamytyja, ni peczesanyja — biehajuć pa chacie, jak cyhaniaty pa cyhanskaj budzie. Baćka, syn chodziać ŭ brudnaj padziortaj adzieży, a maci i daczka — niraz wyhladajuć hetak, szto śmieła można pastawić na aharodzie za puhała na wierabjoŭ! Dahetul kazali i pisali, szto zly duch baicca świanconaj wady, a kolki-ż heta ludziej da hetaj pary baicca ni świanconaj, ale zwyczajnaj wady, bo myjucca i czeszucca tolki raz ŭ niadzielu; u budnija dni każuć — nima czasu. Drenna dzie tak jaszcze bywaje — treba paprawicca! <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=2px}} <section end="Katalickaja"/> <section begin="Na"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|'''Na szlachu.'''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''(Z rodnych malunkau).'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> Trywoha niamaja sztoś serce szczamiła,<br /> {{gap|2.5em}}Idu — kab prajści pa szlachu —<br /> Tut cisza świataja prywolna i miła,<br /> {{gap|2.5em}}I dyszycca lohka, jak ptachu.<br /> Abapał prybranyje ŭ szereń biarozy,<br /> {{gap|2.5em}}Jak panny ŭ bieli stajali;<br /> Zastyhszyje kapli, jak być tyje ślozy,<br /> {{gap|2.5em}}Na kożnaj na wietcy zijali.<br /> Ad sonca ziachcić, śnieh iskrycca;<br /> {{gap|2.5em}}I lohkaja chwala pa poli,<br /> Uzniataja wietram, strujoju pramczycca<br /> {{gap|2.5em}}I cicha znoŭ zdremie na woli.<br /> A szlach — jak kabierac toj — roŭny, hładziutki,<br /> {{gap|2.5em}}Daloka ustużkaj ŭjecca.<br /> Idu ja i czuju: z duszy majej smutki<br /> {{gap|2.5em}}Znikajuć, znikajuć… zdajecca.<br /> Tut koń-pry-koń panski wichrom praniasiecca,<br /> {{gap|2.5em}}U sankach znoŭ nasz brat abminie;<br /> Warona krykliwaja s kusta sarwiecca,<br /> {{gap|2.5em}}Spałochaje zajca ŭ dalinie.<br /><section end="Na"/><noinclude></noinclude> b0jah073qgv72meshoe1risf9pw3d8g 104 126297 296633 291981 2026-08-31T18:50:50Z RAleh111 4658 296633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Na"/>Toj pre biez ahladki, chawajecca ŭ kniei.<br /> {{gap|2.5em}}Stul słuchaje, wuszki padniaŭszy.,<br /> Chmyźniak ŭ wodali — jak chmurka sinieje,<br /> {{gap|2.5em}}Za snieżnaj haroju apaŭszy.<br /> A tam — wo dziadoczak siwieńki placiecca<br /> {{gap|2.5em}}S kijkom i katomkaj daŭhoju,<br /> I świtka, i wusy abmierzły — zdajecca,<br /> {{gap|2.5em}}Marozu nios woblik saboju.<br /> Skazaŭ „Pachwalony“ (nasz zwyczaj witańnia) —<br /> {{gap|2.5em}}I krekczuczy pchniecca da chaty…<br /> Tak chwila nieznaczna prajszła mnie ad rańnia,<br /> {{gap|2.5em}}Hladżu — ŭżo czas paznawaty.<br /> Aż niejak znoŭ nudna na sercy mnie stała,<br /> {{gap|2.5em}}Szto muszu szlach hety pakinuć, —<br /> Szto dumki iznoŭ i nudźha szto spała —<br /> {{gap|2.5em}}Duszu maju smutkam abwinuć.<br /> Idu, cień kładzieccca. Skroś cisza swiataja;<br /> {{gap|2.5em}}Biarozki nudniej zaszumieli;<br /> Kiwajucca wiećcia, szlach zdalu witaje —<br /> {{gap|2.5em}}A mary szto raz — to ciamnieli…<br /> {{Калёнтытул|left='''Minsk.'''}} {{Калёнтытул|right=''Albert Paułowicz''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Na"/> <section begin="Chto"/>{{Цэнтар|'''Chto jana?'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Praz rażok swajho wakna — baczyŭ ''jaje'' — szto dnia… {{Водступ|2|em}}Maładzieńkaja, kruhlenkaja, rumianieńkaja, jak kozaczka dzikaja — prytnaja — biehła jana i… kidajuczysia na kalency, prytulałasia da wializarnych, żalezam akawanych, dźwiarej kaścioła… i doŭha, doŭha maliłasia… {{Водступ|2|em}}Hledziuczy na jaje, nie pustaja ciekaŭnaść, a niejki bol, żal straszenny — cisnuli majo serca… {{Водступ|2|em}}„Zahublenaja! Nieszczasnaja!“ naletała dumka ŭ maju haławu, uhledajuczysia na hetu — jak kwietka majowaja — pryhożuju dziaŭczynku. <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Ja wyjszoŭ. Kirujuczysia drobnieńkimi pa świeżym śniahu sladoczkami, — padyjszoŭ da jaje. A jana, — prypaŭszy da chałodnaho żaleza, — maliłasia i maliłasia… {{Водступ|2|em}}Czas-ad-czasu cieła jaje uzdryhiwała; czutny byŭ, chiba wialikaj siłaj, strymwany płacz… {{Водступ|2|em}}„Zahublenaja! Nieszczasnaja!“ szto raz bolej cisnułasia dumka ŭ maju haławu, a jeszcze bolszy żal chapaŭ mianie za serca… {{Водступ|2|em}}Ustała ''jana''… {{Водступ|2|em}}— {{Абмылка|Wybaczajcie.|Wybaczajcie,}} każu, siastryczka, — ŭ was chiba bieda — bieda wialikaja. Nia hniewajciesia na nieznanaho wam czaławieka, ale mo-b u czym moh wam zaraić — pamahczy? {{Водступ|2|em}}Na mianie hlanuli jasnyje, jak samo nieba, sinieńkije woczki. {{Водступ|2|em}}— A wy chto? pytajecca dziaŭczynka. {{Водступ|2|em}}— Ja — zwyczajny czaławiek, chryścijanin i katalik, dyk z abawiazku… {{Водступ|2|em}}— Paczekajcie, wiasioła pierapyniła maju mowu nieznajomaja, szto wy czaławiek — to-ż baczu, i mo nawat czaławiek nia kiepski, ale szto chryścijanin i katalik, — to widać nie asabliwy… {{Водступ|2|em}}— A heta jeszcze szto? ŭzo krychu ŭ złości, pytaju. {{Водступ|2|em}}— A heta — woś szto, uśmiechajuczysia, każe ''jana:'' czaławiek pawinien malicca nia tolki „kali trywoha, — tady da Boha“, a zaŭsiody. Wam — ja skażu szczyra: ani sa mnoj, ani z radnioj, ci blizkimi maimi — nijakoha nieszczaścia, ani biady — nima, a wam — ŭsio-ż taki dziakuju i… bywajcie zdarowy… {{Водступ|2|em}}Rastapyryŭszy ruki, praz doŭhi czas stajaŭ ja… kala mianie staŭ źbiracca narod… zasaromiŭszysia, uciok ja da chaty i ciapier siadżu i dumaju: ''chto jana?'' {{Калёнтытул|right=''Jurka Mucha.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Chto"/> <section begin="Kaścielny"/>{{Цэнтар|'''Kaścielny kalendar.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Marec.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{Водступ|0.6|em}}8. P. †† Jana Bożaho.</br> {{Водступ|0.6|em}}9. S. †† Pranciszki ŭdawy.</br> 10. ''Niadz. 2 Wialik. Poslu, 40 muczynikau''.</br> 11. P. † Kanstantyna Wyznaŭcy.</br> 12. A. † Hryhora Wialik. Papieża i D. K.</br> 13. S. †† Krystyny Dz. M. i Kaciaryny.</br> 14. C. † Matyldy Carowaj.</br> 15 P. †† Klemensa</br> 16 S. †† 7 boleściaŭ N. M. P.</br> 17 ''Niadz. 3 Wialik. Postu'', Jazepa z Ar.</br> 18 P. † Gabryela Archan.</br> 19 A. † Jazepa Obl.</br> 20 S. †† Wolframa biskupa</br> 21 C. † Benedykta opata. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Kaścielny"/><noinclude></noinclude> d8nhq4uyyzu25bpi5vystqvc26kt4x8 296635 296633 2026-09-01T05:31:11Z RAleh111 4658 296635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Na"/>Toj pre biez ahladki, chawajecca ŭ kniei.<br /> {{gap|2.5em}}Stul słuchaje, wuszki padniaŭszy.,<br /> Chmyźniak ŭ wodali — jak chmurka sinieje,<br /> {{gap|2.5em}}Za snieżnaj haroju apaŭszy.<br /> A tam — wo dziadoczak siwieńki placiecca<br /> {{gap|2.5em}}S kijkom i katomkaj daŭhoju,<br /> I świtka, i wusy abmierzły — zdajecca,<br /> {{gap|2.5em}}Marozu nios woblik saboju.<br /> Skazaŭ „Pachwalony“ (nasz zwyczaj witańnia) —<br /> {{gap|2.5em}}I krekczuczy pchniecca da chaty…<br /> Tak chwila nieznaczna prajszła mnie ad rańnia,<br /> {{gap|2.5em}}Hladżu — ŭżo czas paznawaty.<br /> Aż niejak znoŭ nudna na sercy mnie stała,<br /> {{gap|2.5em}}Szto muszu szlach hety pakinuć, —<br /> Szto dumki iznoŭ i nudźha szto spała —<br /> {{gap|2.5em}}Duszu maju smutkam abwinuć.<br /> Idu, cień kładzieccca. Skroś cisza swiataja;<br /> {{gap|2.5em}}Biarozki nudniej zaszumieli;<br /> Kiwajucca wiećcia, szlach zdalu witaje —<br /> {{gap|2.5em}}A mary szto raz — to ciamnieli…<br /> {{Калёнтытул|left='''Minsk.'''}} {{Калёнтытул|right=''Albert Paułowicz''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Na"/> <section begin="Chto"/>{{Цэнтар|'''Chto jana?'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Praz rażok swajho wakna — baczyŭ ''jaje'' — szto dnia… {{Водступ|2|em}}Maładzieńkaja, kruhlenkaja, rumianieńkaja, jak kozaczka dzikaja — prytnaja — biehła jana i… kidajuczysia na kalency, prytulałasia da wializarnych, żalezam akawanych, dźwiarej kaścioła… i doŭha, doŭha maliłasia… {{Водступ|2|em}}Hledziuczy na jaje, nie pustaja ciekaŭnaść, a niejki bol, żal straszenny — cisnuli majo serca… {{Водступ|2|em}}„Zahublenaja! Nieszczasnaja!“ naletała dumka ŭ maju haławu, uhledajuczysia na hetu — jak kwietka majowaja — pryhożuju dziaŭczynku. <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Ja wyjszoŭ. Kirujuczysia drobnieńkimi pa świeżym śniahu sladoczkami, — padyjszoŭ da jaje. A jana, — prypaŭszy da chałodnaho żaleza, — maliłasia i maliłasia… {{Водступ|2|em}}Czas-ad-czasu cieła jaje uzdryhiwała; czutny byŭ, chiba wialikaj siłaj, strymwany płacz… {{Водступ|2|em}}„Zahublenaja! Nieszczasnaja!“ szto raz bolej cisnułasia dumka ŭ maju haławu, a jeszcze bolszy żal chapaŭ mianie za serca… {{Водступ|2|em}}Ustała ''jana''… {{Водступ|2|em}}— {{Абмылка|Wybaczajcie.|Wybaczajcie,}} każu, siastryczka, — ŭ was chiba bieda — bieda wialikaja. Nia hniewajciesia na nieznanaho wam czaławieka, ale mo-b u czym moh wam zaraić — pamahczy? {{Водступ|2|em}}Na mianie hlanuli jasnyje, jak samo nieba, sinieńkije woczki. {{Водступ|2|em}}— A wy chto? pytajecca dziaŭczynka. {{Водступ|2|em}}— Ja — zwyczajny czaławiek, chryścijanin i katalik, dyk z abawiazku… {{Водступ|2|em}}— Paczekajcie, wiasioła pierapyniła maju mowu nieznajomaja, szto wy czaławiek — to-ż baczu, i mo nawat czaławiek nia kiepski, ale szto chryścijanin i katalik, — to widać nie asabliwy… {{Водступ|2|em}}— A heta jeszcze szto? ŭzo krychu ŭ złości, pytaju. {{Водступ|2|em}}— A heta — woś szto, uśmiechajuczysia, każe ''jana:'' czaławiek pawinien malicca nia tolki „kali trywoha, — tady da Boha“, a zaŭsiody. Wam — ja skażu szczyra: ani sa mnoj, ani z radnioj, ci blizkimi maimi — nijakoha nieszczaścia, ani biady — nima, a wam — ŭsio-ż taki dziakuju i… bywajcie zdarowy… {{Водступ|2|em}}Rastapyryŭszy ruki, praz doŭhi czas stajaŭ ja… kala mianie staŭ źbiracca narod… zasaromiŭszysia, uciok ja da chaty i ciapier siadżu i dumaju: ''chto jana?'' {{Калёнтытул|right=''Jurka Mucha.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Chto"/> <section begin="Kaścielny"/>{{Цэнтар|'''Kaścielny kalendar.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Marec.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{Водступ|2.6|em}}8. P. †† Jana Bożaho.</br> {{Водступ|0.6|em}}9. S. †† Pranciszki ŭdawy.</br> 10. ''Niadz. 2 Wialik. Poslu, 40 muczynikau''.</br> 11. P. † Kanstantyna Wyznaŭcy.</br> 12. A. † Hryhora Wialik. Papieża i D. K.</br> 13. S. †† Krystyny Dz. M. i Kaciaryny.</br> 14. C. † Matyldy Carowaj.</br> 15. P. †† Klemensa</br> 16. S. †† 7 boleściaŭ N. M. P.</br> 17. ''Niadz. 3 Wialik. Postu'', Jazepa z Ar.</br> 18. P. † Gabryela Archan.</br> 19. A. † Jazepa Obl.</br> 20. S. †† Wolframa biskupa</br> 21. C. † Benedykta opata. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Kaścielny"/><noinclude></noinclude> a21ilc8lvkna1u170n2gnpd0o8j68jg 104 126412 296636 292110 2026-09-01T05:45:11Z RAleh111 4658 296636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="40"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0.5px;"> {{Цэнтар|40 muczynikaǔ.'''|памер=200%}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U dziesiaty dzień marca miesiaca kaścioł katalicki abchodzić świata 40 muczynikaŭ — wajakaŭ, szto ŭmierli za swaje prakanańnia ab praŭdzi światoj wiery Chrystusowaj. {{Водступ|2|em}}Historyja żyćcia, dy mukaŭ ich — niadoŭhaja. Było heta na paczatku 4 wieku. U armeńskim mieści Sebasta — pahanie wykryli ŭ wojsku chryścijanaŭ. 40 czaławiek z ich arysztawali i pasadzili ŭ turmu; bili, katawali ŭsielak, dyk niczoha nipamahała: chryścijanie ad wiery swajej ni adrekalisia. Tady pahanie asudzili ich na śmierć. U traskuczy maroz razdzieli i wywiali ich na lod — na woziera, a pobacz pabudawali ciaplicu, kab toj z muczynikaŭ, katory zachocza wyraczysia Chrysta, moh zaraz-że uciaczy da ciopłaho miejsca. Z malitwaj na wusnach, z mocnym pastanaŭleńniem ŭ sercy — mierźli światyje muczyniki i tak addali Bohu swaje duszy — za wieru. Dyk nia ŭsie; adzin ŭzbajaŭszysia śmierci, wyraksia żyćcia wiecznaho ŭ niebie dy, kab ratawać żyćcio daczesnaje, kinuŭsia da ciaplicy hrecca, ale niszczasny nia wyratawaŭsia: niŭbaŭki tam-że skanaŭ. A nad ciełami muczynikaŭ na lodzie pakazałasia 39, aniałaŭ z niabiesnymi ŭ rukach karonami, szto baczuczy, adzin z wajakaŭ, katoryje stajali na straży kruhom woziera, dy czujuczy naśmieszki pahanaŭ nad wieraj ŭ Boha — szto nia ŭsie chzryścijanie tak mocna ŭżo wierać, bo woś adzin chacieŭ ratawacca i ŭciok da ciaplicy, — kryknuŭ: „i ja chryścijanin“! i, kab prakanać niawiernych; kab zastupić miejsce zdrajcy, pabieh na lod, dzie i zamierz, i — dastaŭ muczynickuju karonu razam z druhimi. {{Водступ|2|em}}Nawuka dla nas z hetaho apawiedańnia takaja: mocna trymacca swajej wiery, chaciab nam hrazili śmierciaj ludzi, ci warunki żyćcia; bo śmierć ŭsioroŭna prydzie, tolki taja roznica, szto dla adnych jana budzie stupieniam da wiecznaj nahrody, dla druhich — stupieniam — da wiecznaj kary. {{Калёнтытул|right=''B. P—ko.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="40"/> <section begin="Kaścielnyje"/>{{Цэнтар|'''Kaścielnyje wiedamaści.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Цэнтар|'''Pieramieny u duchawienstwie.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka Prawielebnaha Administratara — ks. Michalkiewicza, ŭ duchawienstwie Wilenskaj dyjecezii stalisia pieramieny: ks. Nikanazy Hintoŭt-Dziewiałtoŭski naznaczajecca na parocha da Korycina; ks. Edward Wojciechoŭski, — paroch ŭ Korycini, — na parocha ŭ Holszanach; ks. Bolesłaŭ Moczulski — paroch ŭ Holszanach — na parocha da Ejszyszek; ks. Franciszak Sokołoŭski — paroch ŭ Wasiliszkach — na czasowaho dziekana ŭ Raduni. ks. Jazep Chlewiński czasow. paroch ŭ Szereniewie — da Biełaj Waki; ks. {{Абмылка|Romuadld|Romuald}} Chodyko, czasow. paroch ŭ Miorach — da Szerszewa; ks. Stan. Hrynieŭski — na parocha da Mior; ks. Edmund {{Абмылка|Pietkiewicz pietkiewicz|Pietkiewicz}} paroch ŭ Trabach — na parocha da Swisłoczy; ks. Maciej Bugianis z Biełaj Waki — na {{Абмылка|paroch|parocha}} da Trabaŭ; ks. Maliszeŭski — na wikaraha da Zdziatowa ks. Ołdziejeŭski — na wikaraha da Daŭhinawa; ks. Bronerna — na wikaraha da Lipniszek. {{Цэнтар|'''U sprawie Mahilnikau.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Wysoko-Prawielebny ks. Administratar zahadaŭ praz Kansystoryju ŭsim ks. ks. parochani, kab jany uparadkawali wiaskowyje i parochijalnyje mahilniki. {{Водступ|2|em}}Mahilniki pawinny być kaniesznie abharożeny; klucz ad mahilnika pawinien być ŭ ks. parocha, a ad wiaskowaho — ŭ wybarnaha, katory nie maje prawa pazwalać chawać niaboszczykaŭ, pakul jon nie zapisany ŭ metryki. {{Водступ|2|em}}Tyje mahilniki, szto nia buduć da 15-ha kastrycznika hetaho hodu uparadkawany, buduć skasawany i chawać na nich niaboszczykaŭ budzie zabaroniena. {{Цэнтар|'''U sprawie Minskaj dyjecezii.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}21 lutaha, hetaho hodu, kataliki byŭszaj Minskaj dyjecezii pasłali na Imia [[Аўтар:Мікалай II Раманаў|Hasudara]] praszeńnie ab adkryćci byŭszaj Minskaj dyjecezii i naznaczeńni biskupa. U praszeńni pakazany czas zakryćcia Minskaj dyjecezii i ŭspamianuli, kali wywiaźli aposzniaha biskupa ks. Wojtkiewicza. {{Цэнтар|'''Z Rymu.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}S pryczyny jubileuszu edyktu Medjolanskaho — da Rymu {{Абмылка|żbirajecca|źbirajecca}} szmat pilihrymak. Pierszaj prybuduć — 11 sakawika (marca) polskaja; a pa niej prybuduć italijskaja, belhijskaja, níamieckaja, czeskaja, 2 wenhierskije, 6 francuskich, 3 hiszpanskije, arhentynskaja, brazylijskaja i szmat druhih. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Kaścielnyje"/><noinclude></noinclude> 09geac9gsgoeyim9hi3sws9zwz4dtya 104 126587 296637 295269 2026-09-01T05:56:54Z RAleh111 4658 296637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia,'''</span> 4 sakawika adbyŭsia tut kiermasz. Kupcoŭ było szmat; prodana tawaraŭ blizka na 300 tysiaczoŭ rubloŭ. Szkada tolki, szto ŭ hetym hadu miensz było sielanskich wyrabaŭ. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Rosieni,'''</span> Kowien. hub. Sielanie Widuklanskaj wołaści na schodzie pastanawili prasić urad zakrywać szynki i manapolki ŭ miasteczku Widuklach ŭ niadzieli i światy. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Zahory,'''</span> Kowiensk. hub. 14 lutaha jechaŭ z miasteczka rybnik. Sześć wiorst adjechaŭszy ad miasteczka, jon nahnaŭ mużczynu, dy kabietu, katoryje paprasilisia padwiaści ich. Praz paŭtary hadziny żychary miasteczka uhledzili kania z wazom biaz furmana. Dali znać u paliciju, i kali prajechali 6 wiorst — znajszli rybnika czuć żywoha. {{Водступ|2|em}}Kali jaho adczucili, to jon skazaŭ, szto jaho ŭdaryła pa haławie kabieta. Żonka kupca każe, szto ŭ muża prapała 24 rubli. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Krypno,'''</span> Biełastockaha paw. Hrod. hub. Szto może stacca praz harełku baczym z hetaha prypadku. {{Водступ|2|em}}U haspadara J. S. zachwarela kabyła J. S. zahadaŭ synu zawiaści chworuju żywiołu da felczera. Felczar, ahledziŭszy kabyłu, daŭ paraszkoŭ. Małady S. u darozie da chaty — zajszoŭ s siabrukami da manapolki, dy tak nalizaŭsia, szto kali wiarnuŭsia da chaty, zamiest kabyle — dau paraszki swajej chworaj matcy. Biednaja kabieta amal szto nie pamierła ad hetaha lekarstwa. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kalinouka,'''</span> Biełastoc. paw. Hrodz. hub. U hetu wosień, dziakujuczy pracy kaścielnaha kamitetu i ks. parocha, pryrychtawalisia da budowy kaścioła. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Piszuć"/>{{Цэнтар|''Piszuć da nas.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Uzlany, Minsk. hub. Ihum. paw.'''</span> S 14-ho na 15-je lutaho — noczaj — tut adzin czaławiek nalizaŭszysia harełki, adyjszoŭ ad rozumu i, błudziaczy pa miasteczku, ŭwaliŭsia ŭ studniu. {{Водступ|2|em}}Na zaŭtra — doświta — żyd, pryjszoŭszy brać wadu z hetaj studni, nia moh zaczarpnuć jaje. Dyk, waroczajuczysia damoŭ biez wady, staŭ łajać i klaści uźlanskich chłopcoŭ, szto jany, bytcam sumysłu, nakidali ŭ studniu paleńniaŭ. {{Водступ|2|em}}Kali-ż dobra razwidnieła, pryjszła kabieta da hetaj-że samaj studni i, uhledziŭszy na dnie jaje czaławieka, — sprawiła kryk. Zbiehlisia uźlanie i wyciahnuli tapielnika. {{Водступ|2|em}}Woś da czaho dawodzie hetaja praklataja harelica. {{Калёнтытул|right=''A. Z,''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Piszuć"/> <section begin="Wiestki"/>{{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|{{larger|'''Wajna na Balkanach —'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> nia tolki nie ścichaje, ale za aposznije czasy paczynajecca tam nieszta nowaje i zusim niespadziewanaje. {{Водступ|2|em}}Dahetul — usie sajuźniki bałkanskije — iszli zhodna — ruka ŭ ruku, a ciapier i hetyje. {{Цэнтар|'''Sajuźniki paczali bracca za czuby.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Hetak, spatkaŭszysia Bałhary z Hrekami — adny druhim zadali dobraho pytlu. {{Водступ|2|em}}Jak z adnej, tak i z druhoj starany zhinuła szmat narodu, a Hreki adabrali nawat niekolki harmatoŭ u swaich {{Абмылка|sajużnikaŭ|sajuźnikaŭ}} — Bałharoŭ. {{Водступ|2|em}}Prahawitość ludzkaja, jak i ŭsiudy, tak i tut — wylezaje nawierch: kożny chocze szto najbolej zachapić ŭ swaje ruki. {{Водступ|2|em}}Kożny zasobku narod s pamiż balkańskich sajuźnikaŭ chocze, kab kożny szmatoczak ziamli, ci horad, katory jany adwajowywajuć swajej kroŭju ŭ Turkaŭ, zastaŭsia pry nich — to jest pry tych, szto kroŭ swaju pralili. {{Водступ|2|em}}A jak dahetul — bitwy s Turkami wialisia supolnymi siłami, dyk razabracca ciapier i ciażkawata: chto dzie bolsz pieradaŭ, ci niedadaŭ. {{Водступ|2|em}}Na zachwat ważniejszych punchtaŭ u Tureczczynie bałkanskimi sajuźnikami nieszta {{Цэнтар|'''kruciać nasami i ważniejszyje hasudarstwy Europy'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Choć i nie pryczastny jany — pakul szto, ale kożny dumaje: „anuż zjaduć miadźwiedzia, a mnie — i kostki nie zastanie cca?!“ {{Водступ|2|em}}Ci czasam nie pahryzucca za kostku hetu??… {{Цэнтар|'''Aposznije wiestki —'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> szto raz horszyje i horszyje. Była, praŭda, pohałaska, szto Rasieja i Austryja — zhawarylisia zhodna pamiż saboj, kab wojska na swaich hranicach zmieńszyć, bo strach wajny to minuŭ. Ale paśla pakazałosia, szto hetkaho żuczka padpuściŭ predstaŭnik Aŭstryi {{перанос-пачатак|п=Pieciarbur|к=hu}}<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> chf1rhcdelxsx084y8e4ebyn69e68av 104 126590 296638 292469 2026-09-01T06:02:13Z RAleh111 4658 296638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{перанос-канец|п=Pieciarbur|к=hu}} na swaju ruku — biaz wiedama swajho ŭradu i jak ciapier widać z aposznich telehramak — {{АРЦ|'''Austryja — nie pamienszaje, a pawialiczywaje swajo wojska.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{Водступ|2|em}}Praŭda — ci nie, a bytcam usich swaich zapasnych ciahnie na cyhundar. A heta ŭżo sprawa — śmiardziuczaja… {{Цэнтар|'''Turkam wiadziecca drenna.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Niejki tam Dżawid — pasza zdaŭsia z usim swaim wojskam Serbam. Widać — kruta pryjszłosia. Choć na druhih ważniejszych punchtach — jak Adryanopal i Skutary — katoryje Bałkanskije sajuźniki prażuć i prażuć, ale pakul szto — łamajuć tolki sami sabie zuby… {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Цэнтар|'''Hrecija.}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Niejki czaławiek, jak tym czasam piszuć telehramy — hrek — Aleksandra Schinas, padyjszoŭszy zzadu da karala hreckaha, kali toj prachadziŭ pa wulicy, streliŭ z rewalweru i ŭsadziŭ jamu kulu pad serca. {{Водступ|2|em}}Praz poŭ hadziny — karol pamier. Ubiŭcu — arysztawali. {{Цэнтар|'''Bałharyja.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}U wojsku, katoraje idzie prociŭ Turkaŭ, paczaŭsia bunt. Sałdaty damahajucca, kab ich puścili damoŭ. Czatyry bataljony, bytcam, maniacca raspuścić. {{Цэнтар|'''Belhija.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Na zjezdzie sacialistaŭ pastanawili s pierszaho krasawika zrabić ahulnaju zabastoŭku {{Цэнтар|'''Aposznija nacznyja telehramy.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}'''Paśla straszennaho szturmu, Bałhary adaleli ureszcie Adryanopalam. Horad — haryć. Turki padpalili sami składy z arużżem i zapasowyje mahazyny. Ludzi z horadu — jak maha uciekajuć.''' {{Водступ|2|em}}'''Wielmi ważny wajenny puncht — Czetaldży — użo bliski zusim (wiorst 30) samaj stalicy Turcii — Kanstantynopala — Bałhary zachapili u swaje ruki.''' <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{Цэнтар|'''Nasza Haspadarka.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Kożny wiedaje dobra, jakaja ciapier na ŭsio pajszła darażynia, i jaki dachod można mieć haspadaru s swajho dabytku. {{Водступ|2|em}}Kab pryhadawać bolsz hetaho dabytku i jak prynależe pracharczawać jaho — abyjścisía tolki swaimi sienażaciami — pociażka. Prykuplać — najczaściej bywaje jeszcze horsz ciażej, bo hetaho praklataho kupidły — zaŭsiody skupa. Dyk choćki-nia-choćki treba kidacca na chitryki. {{Водступ|2|em}}Pola — jak wiadoma — skupawata ŭ nas. A i toje — jakoje jość — dzie wiadziecca sznurowaja, trochpaletkowaja haspadarka, — trejciaja czaść — lażyć biez nijakaj karyści — bo pad paparam. {{Водступ|2|em}}Papar hety liczycca pad paszu dla żywioły, ale, praŭdu każuczy, trawa na nim paraście tolki u drennaho haspadara, i to — jakaja tam trawa — tolki ŭsielakaho pa krysie ziella. U taho-ż haspadara, katory ziamlu wyrablaje dobra i sumlenna kala jaje zawichajecca, — na papary nijakaj paszy nia budzie, bo jon nie dapuście, kab na jaho poli razrastałosia usielakaje ziella i smaktało soki z ziamli i hetkim paradkam wypałaskiwało samu ziamlicu, s katoraj pryjdziecca żywicca zbażynie. {{Водступ|2|em}}Dyk dzie-ż znajści padmohu dziela kormu swajej żywioły? A szukać jaje treba ŭsiudy — dzie tolki maha. {{Водступ|2|em}}Piersz-napiersz — nia kidać swajho paparu pustym. Jak heta wiadziecca, — papar idzie ŭ nas paśla jaryny, dyk ŭ hetu jarynu treba kanieszna ŭsiewać kaniuszynu. Mała taho, szto kaniuszyna budzie wialikaj padmohaj ŭ karmieszcy żywioły, ale i sama kaniuszyna padpraŭlaje ziamlu: żyto paśla jaje — zaŭsiody ŭdajecca dobra, a heta samaje ważnaje dla nas apiryszcze. {{Водступ|2|em}}Tam — dzie hrunt pad kaniuszynu nie padchodzie, — treba z wiasny wywiaści hnoj na papar, usled jaho zaharać i pasiejać szperhiel. Nasieńnie jaho, tannaje, ŭzrastaje jon skora i wielmi karystny i pażyŭny dla karoŭ. Ad jaho nia tolki szto prybywaje małaka, ale i heta małako budzie szmat tłuściejszaje. {{Водступ|2|em}}Treba parupicca i ab paszy na wosień. Najlepsz z wiasny padsiejać ruń — seradelej, abo jak nazywajuć jaje — ptaszyncam. Nasieńnie — tak sama tannaje, i choć s paczatku biarecca jano słaba, ale poznaj wosieni — kali źnimicie żyta i daścio dostup sonca da saradeli, — jana skora razrastajecca wielmi dobra — jak najlepszaja wika. S paczatku, praŭda, żywioła krychu czurajecca jaje, ale u skoraści prywykaje i łasa jeść, i sycieje. {{Водступ|2|em}}Usielakije hetyje nasieńnia znojdziecie ŭ kożnym sielska-haspadarskim {{перанос-пачатак|п=skła|к=dzie}}<section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> 4nk2untiul8xdai0ndw3tto48d6ra7e 104 126594 296639 294427 2026-09-01T06:09:29Z RAleh111 4658 296639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос-канец|п=skła|к=dzie}}, abo nawat u susiednich dwaroch, tolki, razumiejecca, treba kuplać s peŭnych ruk. {{Калёнтытул|right=''Lo—nik.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="List"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> {{Цэнтар|''List ŭ redakciju.'''''|памер=200%}}</div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>Wysoka paważanaja redakcija!</center> {{Водступ|2|em}}Prypadkam trapiŭsia da mianie [[Biełarus (1913)/1913/1|pierszy №]] „Biełarusa“. Da wioski niaskora dachodziać haradzkija nawiny.. {{Водступ|2|em}}Paczała wydawacca nowaja hazeta — nawina wielmi ważnaja dla kożnaho świadomaha biełarusa i nasyłajeć ŭ haławu mnoha radasnych i trywożnych dumak. {{Водступ|2|em}}Radaść ŭ samym tym, szto wychodzić adnej bolej białaruskich hazet, — a znaczycca sprawa biełaruskaja nie zamiraić, a szyrycca… {{Водступ|2|em}}Trywoha — ŭ tym, ci buduć ŭsie biełaruskije hazety zhodna służyć narodu? ci nia {{Абмылка|budzuć|buduć}} niekatoryje z ich dla sprawy biełaruskaj szkodnymi? {{Водступ|2|em}}{{Абмылка|Pryznacca.|Pryznacca,}} jak mnie skazali, szto ŭ Wilni paczała wychadzić katalickaja biełaruskaja hazeta, u haławie prabiehła trywożnaja dumka: „ci czasam nia kryjecca tut jakaja {{Абмылка|zdrada?|zdrada?“}} {{Водступ|2|em}}Ale, woś — pierszy № „Biełarusa“ ŭ mianie, i ja — ŭ zwarotce da czytaczoŭ „[[Biełarus (1913)/1913/1/Z Nowym Hodam!|Z Nowym hodam]]“ — czytaju życzeńnia Redakcji: „… ''kab pakachali szczyra i mocna swaich bratou biełarusou, i swaju ziamielku, i swaju mowu''…“ — {{Водступ|2|em}}Dziakuj, Tabie, Boże! Takich słoŭ worah biełaruskaj nacii ŭżo peŭna nie paważycca skazać. Pużaŭsia ja, jak baczu, naprasna. {{Водступ|2|em}}Strach, widać, nalacieŭ dziela taho, szto ŭ nas, użo Boh wiedajeć s czyjej winy, paniaćcia „palak“ i „katalik“ — zusim pieramieszalisia… {{Водступ|2|em}}Dla biełarusa — katalika wyjście ŭ świet katalickaj hazety, jak i kożnaj katalickaj drukawanaj pracy ŭ rodnaj mowie, maić wialikaje znaczeńnie. Nadta ŭżo horkaja dola biełarusoŭ: i malicca, i wuczycca wiery swajej — im prychodzicca u czużoj mowie: nima ŭ nas, aprycz [[Karotki Katachizm (1907)|karotkaha katechizmu]], kniżak ni dla malitwy, ni dla nawuki. {{Водступ|2|em}}Dyk, kali wy, pracoŭniki, na niwie narodnaj, szczyra wierycie ŭ toje, szto każycie, chaj wam Boh pamoże ŭ waszej — miłaj Jamu — pracy. {{Цэнтар|Z paważańniem ''Bolesłau Łapyr''.}} {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ad Redakcii.'''</span> Za Waszu szczyraść — dziakujem; i tak sama szczyra atkazywajem: nia tolki chiba pierszy numer, ale i dalejszyje numery — razhoniać, badaj, Waszy sumlewańnia. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="List"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''USIACZYNA.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Цэнтар|'''Postup nawuki.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Nie tak daŭna — za hranicaj — dachtary prydumali takuju maszynku, katoraju można chworamu czaławieku praz horła zapuścić ażno ŭ samaje nutro. Na kancy tej kiszki, na katoraj trymajecca maszynka, jość druhaja pryłada, dzie i adbiwajecca, jak u lustry ŭsio nutro czaławieka i hetkim paradkam, razumiejecca, szmat kudy lahczej razhadać samuju chwarabu. {{Цэнтар|'''Dziunaja matka.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}U lokaja adnaho anhlijskaho ministra była kotka, ŭ katoraj dzieci — zaŭsiody radzilisia niażywymi. {{Водступ|2|em}}Woś hety lokaj padmianiŭ adnaho razu niażywych kacianiat cełaj kuczaj maleńkich pacukoŭ. Kotka wielmi ŭścieszyłasia, zaapiekawałasia imi szczyra, wykarmiła i wyhadawała ich. {{Водступ|2|em}}Niczoha tolki nia piszuć hazety, ci czasam paśla — heta matula nie złasawała swaich haduncoŭ? <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|'''DUMKI.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Ruka ŭ chlebaroba czornaja, — ale swoj chleb jeść i druhih kormie. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Lepsz płakać z razumnym, czym śmiejacca z durniem. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|'''ZAHADKI.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}18) Miasnaja boczka — załaty abrucz? {{Водступ|2|em}}19) Na koliku — siem sakolikaŭ, — kożny ŭ kapotcy? {{Водступ|2|em}}20) Asnowa — sasnowa; sałamiany utok? {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/11|№ {{Абмылка|10|11}}]].'''}} {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/8|№ 8]]:'''</span> 16) harszczok, 17) hrom. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|'''ŻARTY i PRYKAZKI.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Цэнтар|'''Na rynku.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}— Wasza kuryca chiba chworaja, bo nieszta sumna wyhledajeć, każe niej kajapania da sielanki<section end="Żarty"/><noinclude></noinclude> ead5hkzvjozo578fjfzbhp5gqxee83d 104 127600 296626 295129 2026-08-31T18:32:54Z RAleh111 4658 296626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Zwiastawańnie"/>zaŭsiody treba prasić Boha i samym rupicca — heta kab nia być hresznymi, heta, kab być ǔściaż miłymi Maryi Dziawicy, a tym samym i Bohu! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zwiastawańnie"/> <section begin="Kaścielnyje"/>{{c|'''Kaścielnyje wiedamaści.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''Pieramieny u duchawienstwie.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prawielebnaho Administratora ks. Michalkiewicza u duchawienstwie Wilenskaj dyjecezii stalisia pieramieny:</br> {{gap|1.5em}}Ks. Feliks Mingin — naznaczeny na wikaraho u Dzisnu; ks. Alfons Chalecki — na wikaraho Sakołku; ks. Aǔhustyn Aǔtuchiewiecz — s Sakołki — na wikaraho ŭ Tabaryszki, i razam zamieniać chworaho tamtejszaho parocha; ks. Benon Kajparoch Łubina i ks. Jazep Rowinski — paroch s Ciechanoŭca — na swai prośby — zamieniajucca miejscami; ks. Antoni Dalinkiewicz — paroch z Herwiatoǔ, i ks. kan. Anicet Butkiewicz — paroch z Nowa-Wilejki zwalniajucca ad abawiazkoǔ na czatyry miesiacy dla papraŭki zdaroǔja. <center>'''Zapret.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Urad atkinuŭ prośbu Wysoko-Prawielebnaho Administratara ks. Michalkiewicza ab pazwaleńni abchodu 1600-lecia. edyktu Medjolanskaha.</br> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ministar ǔnutreńnich spraǔ admowiǔ prośbie ks. Fordona ab pazwaleńni ǔstupić da klasztara ks. ks. Franciszkanaǔ u Hrodni. <center>'''Rym.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na Wialikdzień — Papież skasawaǔ interdykt, wydany praz Jaho na horad Adreju (ǔ Italii) za źniewahu swajho biskupa. (Interdykh — pazbaŭleńnie jakich koleczy łask kaścielnych). <center>'''Austro-Wenhry.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pierszy biskup Wenhryi wydaǔ pasterski list, ǔ katorym razważaje sprawu apieki nad moładziej.</br> {{gap|1.5em}}Pryzywaje jon duchawienstwo i wuczycieloŭ apiekawacca siemjami, majuczymi szmat dziaciej: zahadywaje duchawienstwu dahladać wychawańnia moładzi, adbywajuczej kary ǔ turmach i apiekawacca jeju pa wychadzie s turmaŭ; wymahaje zbirać wiedamaści ab dzieciach katalickich, katoryje chodziać da szkołak inawiercaŭ i wychawanych ŭ domie apiakunoŭ inawiercaŭ; ureszcie — hanić apieku hasudarstwa nad dziaćmi, bo miest pamahać biednym baćkom samim wychowywać swaich dziaciej. — buduje tolki damy dla wychawańnia. <center>'''XXIV miżnarodny eucharystyczny Konhres.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Konhres (albo zjezd) budzie at 23–26 krasawika hetaha hodu na wostrowie Malcie. Wostraŭ maje 184 tysiaczy dusz narodu. Maltancy — narod katalicki i wielmi paboźny.</br> {{gap|1.5em}}U 58 hadu pa naradzeńni Chrystusa — kala Malty — razbiŭsia karabl, na katorym jecha św. Paweł da Rymu, i clapier jaszcze ǔ horadzi Notabil jość kaścioł, pabudowany na pieczary, dzie żyǔ św. Paweł. <center>'''Indija.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Katalicki Kaścioł ǔ Indji i na wostrawie Cejłoni maje ciapier 9 arcybiskupoǔ, 30 biskupoŭ i 4 apostalskije prefektury. Ksiandzoǔ eŭrapejcaŭ tam — 1039, ksiandzoŭ indijan — 1596. Apracza taho, jość tam 561 manachaŭ i 2961 manaszak. Kaściołaŭ i kaplic ǔ Indii — 4914. Katalickich dziaciej ŭ szkołach — 230 tysiaczaŭ, a ǔsich katalikoŭ jość ǔ Indijach — kala 2 s pałowaj miljonaǔ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyje"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Tut użo wiesna — zusim wiesna: ciopła, pryhoza; na niekatorych kuścikach pakazalisia liştki; na inszych drewach panabuchali ǔżo i poczki. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}U wilenskim akrużnym sudzie razbirajecca ciapier wielmi cikaǔnaja sprawa.</br> {{gap|1.5em}}Padsudnych — czaławiek 80. A sudziać ich za toje, szto jany, nie zdaŭzsy, jak patreba ekzaminu, pakuplali sabie za hroszy falszawanyje atestaty — patenty, i hetkim paradkam, karystajuczy s padfałszawanych świadectwoǔ, paǔbiwalisia ǔ uniwersytety — uczycca na daktaroǔ; inszyje — prajszli ǔ czynoǔniki i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Sprawa ciachniecca doŭha, i jeszcze nia skonczyłasia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Aposznimi czasami — nad Rasiejaj, asabliwa sa staron {{перанос пачатак|Niamiecz|czyny}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> cpem672up5e7rwjo3yj1q4ggbtbejn9 104 127601 296627 295268 2026-08-31T18:34:13Z RAleh111 4658 296627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|Niamiecz|czyny}} i Aŭstryjackaj, paczali czasta pakazywacca latuczyje maszyny. Chto, i dziela czaho na ich lotajuć nad ziamloj rasiejskaj — nima wiedama.</br> {{gap|1.5em}}Woś, dziela hetaha — rasiejski ǔrad manicca wydać pastanaŭleńnie, szto, kali-b hetyje latuczyje maszyny pa danym znaku palicii, nie zachacieli spuścicca na ziamlu, kab zahlanuć, jakije tam hości lotajuć, — strelać u hetyje ptuszki.</br> {{gap|1.5em}}Choć, praŭdu każuczy, my — i ǔ miadźwiedzia adwykli ǔżo traplać, a szto-ż hawaryć a takich ptuszkach, katoryje lotajuć i wysoka, i daloka?... <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Pieciarburhu jość akademija, ŭ katoraj wuczacca na wajennych dachtaroǔ.</br> {{gap|1.5em}}Woś, hetym akademikam, dzlela taho, szto jany nosiać adzieżynu, padchadzia na wajennuju, zahadali addawać „cześć“ nia tolki aficeram armii, ale nawat żandarmskim aficeram.</br> {{gap|1.5em}}Hetkim rasparadzeńniem — studenty straszenna aburylisia i, sabraǔszy pamiż saboj schod, — pastanawili pakul szto bolsz nia uczycca na wajennych dachtaroŭ, i pazrywali s swaich mundzieroŭ pahony, pałamali swaje szaszki i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Akademiju hetu pa zahadu naczalstwa — pakul szto — zakryli.</br> {{gap|1.5em}}Nu, dyk szto-ż z hetaho budzie? — Rezać lohka, ale laczyć — ciażkawata… <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}U ministerstwie praświety — znoǔ stali apracowywać prajekty ahulnaj, paczatkowaj nawuki dla usiej moładzi.</br> {{gap|1.5em}}Prajekty i… tolki prajekty…</br> {{gap|1.5em}}Szto-ż? — dobraja recz: czym-by dzicia nia cieszyłosia, aby nie płakało…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Białystok.'''</span> U pryharodnym lesie, palicija arysztawała 16 rabotnikoŭ s fabryk biez daj pryczyny. Kwatery arysztawanych pieratresli. U try dni pasla hetaho troch czaławiek wypuścili na swabodu, a druhich — trymajuć jeszcze i ciapier u aryszcie.</br> {{gap|1.5em}}Nie kujecca, a pleszczycca…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ryha.'''</span> Aposznimi czasami pajszła moda na usielakije zjezdy. Tak, naprykład, u Ryzie byǔ zjezd zładziejaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Zjechacca — to zjechalisia, ale razjechacca — nie ǔdalosia… Palicija ǔ czas praniuchała i usich hetych panoŭ arysztawała.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Carycyn.'''</span> Azimina prapała, a heta ǔżo czaćwiorty pad rad nieuradžaj. Znoŭ, znaczycca, można spadziewacca hoładu.</br> {{gap|1.5em}}Woś jeszcze adna paciecha; nu, ale my da hetaho prywykli. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Prudziszcze"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.0em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''F. Prudziszcze, Wilensk. hub. Wilejsk. paw.'''</span> Za aposznije czasy — szto raz bolej i bolej stała prybywać kupcoŭ na lasy. Szto jeszcze horsz — paczali jany jeździć pa naszym kraju s pierawoznymi swaimi pryładami — tartakami.</br> {{gap|1.5em}}Dzie hetki tartak zawiadziecca, — u kruh wypałaskiwaje les. I, choć na razie zarabotki traplajucca i nia drennyje, ale paśla, badaj, prydziecca źwiarnuć ich… na treski, bo apału ǔ wakolicy budzie skupawata.</br> {{gap|1.5em}}U Prudziszczy jość użo dwa parawiki, katoryje pracujuć nad tym, kab spusztoszyć naszu wakolicy. Szto budzie dalej — nima wiedama, ale ŭzo trudna czaławieku dakupicca biarwienca na chatu. {{справа|''Z.{{gap|1.5em}}}} <section end="Prudziszcze"/> <section begin="Mienski"/><center>{{larger|'''Szto czuwać u nas.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Kali sudzić z nawinaŭ u hazecie, —</br> Szmat lepiej dzieicca ǔ ludziej na Bożym świecie,</br> Jak tut u nas — ǔ Ihumienskim pawiecie.</br> Bo ludzi ab duszy tam bolej dbajuć:</br> Harełku pić i klaścisia — kidajuć,</br> I ǔ spowiedzi na rok raz niekolki bywajuć.</br> A ǔ nas — rady ǔ-hady chto zjeździć da kaścioła,</br> A ǔsio na torh — u Minsk, miasteczki, sioła,</br> I tam harelicaj czastujucca wiasioła.</br> A to i hetkaho spatkaisz tut pjaniuszku,</br> Szto raz prapiǔ chamut, kažuch i apraniuszku;</br> I ledź duszy nie zapradaŭ czartu na juszku…</br> Nie mała i takich joś, szto na wieczarynki</br> Nie żalejuć husiej, kurej, aposzniaj szynki,</br> I na harełku zboża zbyć sa try aśminki…</br> Tady ǔżo bal: na stoł, znaj, padajecca</br> Zakuska żarana, harełka moram ljecca,</br> Aż czort na pokuci ad radaści śmiajecca.</br> A jak na dobry czyn prykinucca da składki,</br> Dyk: „trudna żyć siamiejka, niedastatki“…</br> Takije ǔ nas — u Mienszczynie paradki.</br> Para, bratki, aczuchacca nam s czadu:</br> Pryniać ludcoŭ ad nas mudrejszych radu,</br> Rabić, kab bolsz było ŭ żyćci duchoŭnym ładu:</br> <section end="Mienski"/><noinclude></noinclude> 2ec5v91ljek7kqhpfj8i9orvt9myqct 104 127618 296628 295131 2026-08-31T18:35:56Z RAleh111 4658 296628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Mienski"/>Za pracu treba nam, braty, uziacca,</br> Błahich narowaŭ, pjanstwa wyrakacca,</br> I da ŭsiaho, szto dobra, prykładacca!</br> {{gap|9em}}''Mienski Biełarus. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Mienski"/> <section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=160%}} <center>{{larger|'''Italija.}}</center> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Rym. Trywożnyja wiestki latuć z Rymu. Papież ciażka zachwareǔ.</span></br> {{gap|1.5em}}Byli, praŭda, i śpiersza czutki a chwarobie św. Ajca, ale tady pisali, szto heta tolki ''influencija'' — niczoha strasznoha, i tyki skora jana minuła. A ciapier, jak piszuć u telehramach, Papież zachwareǔ na zapaleńnie nyrak, i czasta mleje. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{gap|1.5em}}Boże! Źmiłujsia nad Ajcom naszym! <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach —}}</center> ciapier, badaj, może skora i skonczycca, bo, jak użo wiedama, Bałhary — czaho najbolsz dabiwalisia — taho i dabilisia: Adryanopal uziali.</br> {{gap|1.5em}}Hłaǔny turecki naczalnik Adryanopala — Szukry-pasza, choć baraniŭsia dahetul wielmi adważna, ale — baczuczy, szto nijakoha ratunku ǔżo nima, zdaŭsia z usim swaim wojskam.</br> {{gap|1.5em}}Bałharski karol, chwaluczy adwahu Szukry-paszy, addaŭ jamu nazad jaho sablu. <center>'''Zawirucha kala Skutary —</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> hetaho wielmi ważnaho punchtu tureckaha, najbolsz ciapier zwiertaje wahu ŭsich.</br> {{gap|1.5em}}Na Skutary palahli Czornahorcy, a padmahajuć im Serby. Ale na heta <center>'''naszupyryłasia Europa.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Aŭstryjaki, niemcy, anhlijcy, italijcy i francuzy — pasłali swaje karabli na more ad starany Skutary, kudej idzie padmoha wojskam i charczami czornahorcam i serbam, i hetkim paradkam choczuć zaharadzić im darohu z hetaj starany, kab nia było padwozu — pomaczy.</br> {{gap|1.5em}}Robiać jany heta dziela taho, szto zhawarylisia pamiż saboj, kab Skutary — ci adalejuć im bałkanskije sajuźniki — ci nie, — a nie addać jaho czornahorcam, bo tak wymahaje palityka…</br> {{gap|1.5em}}Palityka — palitykaj, a tymczasam czornahorcy i serby, nie zważajuczy na pratest wialikszych hasudarstwaŭ, prażuć i prażuć heta nieszezasnaje Skutary, i badaj skora budzie z nim toje, szto i z Adryanopalam.</br> {{gap|1.5em}}Szto tady budzie — nie zhadana… {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ci nia pojduć u hety krywawy taniec inszyje pary?</span> {{gap|1.5em}}Bo, jak-ni-jak, a eǔropejskije karabli papłyli tudy dziela taho tolki, kab pieraszkodzić bałkanskim sajuźnikam brać Skutary. A tym czasam, hetyje sajuźniki i ǔwahi nie zwiertajuć: „pływajcie sabie, każuć jany, kali ŭ was jość czas i achwota, a my budziem rabić swajo — szto nam patreba“.</br> {{gap|1.5em}}Dyk ciapier prychodzicca, abo chwost padtuliǔszy, papłyć sabie… da chaty, abo… udarycca ǔ honar. A honar hety pachnie kroŭju… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{c|'''Nasza Haspadarka.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wialikaj padmohaj ŭ naszaj haspadarcy może być kormnaja morkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Nia dumajcie, szto kali aharodnina — jak, znaczycca, morkaŭ, to ŭżo kanieszna i patrabuje ziamli tolki s pad aharodu — zusim nie. Nawat, każyczy praŭdu, kormnaja morkaŭ nia lubić ani wielmi hnojanaj ziamli, ani ciażkaj, bo tam raście jana karotkaj, a najlepsz udajecca na hruntach lohkich — pieszczanych, choć, razumiejecca, nie zusim pustych.</br> {{gap|1.5em}}A pryrychtawańni ziamli pad morkaŭ z wośeni (bo heta najlepsz) — ciapier użo hawaryć pozna; ale można siejać jaje na bulbiańni.</br> {{gap|1.5em}}Kali ziemla mała hnojena, to treba padwieści krychu drobnaho hnoju, najlepsz — awieczaho, abo konskaho i razsypaŭszy jaho, akuratna — zaharać.</br> {{gap|1.5em}}Zahorywać pad morkaŭ treba szto najhłybiej. Najbolsz robiać tak, szto puszczajuć adnej i tej samaj baraznoj płuh za płuham, abo sachu — za sachoj, kab jaknajhłybiej uspulchnić ziamlu. Paśla hetaho, treba jaje hładzieńka zabaranawać i bracca da siaŭby morkwy — szto najraniej z wiasny.</br> {{gap|1.5em}}Siejuć jaje roznymi sposabami. Abo, źmieszaǔszy s piaskom, siejuć jak mak, a paśla razhaniajuć u hranki, abo śpiersza robiać hranki — jak pad kapustu, i siejuć radoczkami u zusim płytki rawoczak, zrobleny na hetaj hrancy, abo ŭreszcie na hładka wybaranawanym {{перанос пачатак|po|li}} <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> myq1swi95epkeljk2we03l7p8ztfsov 104 127620 296629 295133 2026-08-31T18:37:57Z RAleh111 4658 296629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><center>'''Chiba nacieszyłasia.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Bałharskim horadzie — Tyrnawie pamierla kabieta, prażyǔszy 188 hadoǔ. Heta nie pa naszamu… <center>'''Na szto traciać hroszy.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Niejki amerykanin — bahacz — pa proźwiszczu — Dinler, — prahandlawaǔsia i abankruciǔsia da astatku. Za daǔhi — pradawali ŭsie nażytyje im za lepszych czasaŭ — dastatki.</br> {{gap|1.5em}}Pamiż imi — była i sabaka, za katoruju niejki anhlijski bahacz zapłaciǔ 36 tysiaczoŭ rubloŭ. Treba jeszcze wiedać, szto sabaka heta nia mieła nijakaj asabliwaści. Dyk ci z mordy, ci s chwościka spadabałasia jana bahaczu — anhlijcu — nima wiedama.</br> {{gap|1.5em}}A jeszcze kažuć, szto anhlijcy razumny i praktyczny narod. Widać, szto ŭ kożnym narodzie jość razumnyje, ale chapaje i… durnioǔ… <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.}}</center> {{gap|1.5em}}Pracuj tak, — jak by mieǔ prażyć jeszcze sto hadoǔ; malisia tak, — jak by śmierć stajała za placzyma. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Chto nie papraŭlaje staraj adzieżyny, tamu u skoraści nie chopie spraŭlać i nowuju. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.}}</center> {{gap|1.5em}}21) Żalezny tok, świnny pieraskok, pasad — hreczany?</br> {{gap|1.5em}}22) Idzie miadźwiedź pa wulicy, a miedźwieżaty — ǔ kożnuju chatu zabiehajuć? <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/12|№ 12]].</center> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhadki z № [[Biełarus (1913)/1913/9-10|9–10]]:'''</span> 18) piarścionak na palcy: 19) wietki aŭsa; 20) sałamianaja stracha. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{c|{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.}}}} <center>'''Dahadaǔsia.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}— Ci nia wiedajesz, Piatruk, czamu heta zimoj wieciar chaładniejszy, czym u letku?</br> {{gap|1.5em}}— Stydno tabie, Hanulka, nie dahadacca takoj prostaj reczy: ŭ letku — wieciar czasta puszczajuć u chatu, a zimoj — praz uwieś czas jon na dware. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''Chto budzie jeści?</center> {{gap|1.5em}}Prychodzie cyhan u chatu, kali haspadynia piacze bliny.</br> {{gap|1.5em}}— Oho, adzywajecca cyhan, to-ż pojedajem blinoǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Pajedajem — dy nia ǔsie, atkazywaje haspadynia.</br> {{gap|1.5em}}— A ci-ż ty, haspadyńka, nia choczesz? pytajecca cyhan. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{c|'''''Swaja poczta.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Jezno, W-mu ks. H…'''</span> Żyć — to żywie, ale chwareje… na kiszeniowyje suchoty, dyk nie zaŭsiody akuratna może pryjeżdżać… {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Samara K-mu.'''</span> Każuć: „chwali — dy mieru znaj“, a Wy ǔżo praz ład raspisalisia. Dziakujem, ale drukawać nia wypadaje. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kansk, Jenisiejskaj hub. St. D-lu.'''</span> Choć i skupa ich — ale zadańnie Wasze — spoǔnim. Prosim prysyłać nam swaje wiestki. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W-nym Zur-mu, K-cu, J-aj i insz.'''</span> Za prysłanyje adresy Waszych znajomych — wielmi dziakujem: — paskutkawała. Prosim prysyłać jeszcze. Usim im Redakcija „Biełarusa“ paszle probnyje numery — darma. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{c|{{x-larger|ABWIESTKI.}}}} {|style="margin:auto; width:20em" |<center>Pawiedamlajem, szto</center> |- |<center>{{x-larger|{{разьбіўка|'''TARHOU — LICYTACII}}}}</center> |- |na pacht małaka, katoryje byli naznaczeny na 1-aje Krasawika (Apryla) h. h. u dware hr. T. Zamojskaho — IWJE (poczt. st. Iwje, Wilensk. hub. st. pal. ż. d. Hawja) — |- |<center>{{x-larger|'''NIA BUDZIE.}}</center> |- |<center>'''''Upraŭleńnie dwara Iwje.</center> |} {{накіравальная рыса|35em|height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса|35em|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 118hhclk9pwh2umlawm37e6iyhx2v96 104 127673 296621 295264 2026-08-31T18:26:10Z RAleh111 4658 296621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Encyklika"/>Pietra Baroŭskaha. Ks. Baroŭskaha ŭrad nia chocze utwierdzić użo trejci raz. <center>'''Nowy kaścioł u Wilni.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Na rahu wulic Tamboŭskaj i Archanielskaj prystupili ǔżo da pierszych rabot pad budowu nowaho kaścioła „Serca Pana Jezusa“. <center>'''16-taja afiara.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}''Kijeǔ''. Nowy kaścioł św. Mikalaja ŭ Kijewi — jeszcze i dahetul nia skonczyli budawać, bo ŭsio skupa z hraszyma.</br> {{gap|1.5em}}Woś niedaŭna, wiadomy tutejszy abywatel — p. Leanard Jankoǔski daŭ na hetu światujú sprawu 10 tysiaczaŭ rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}Szto najcikawiejszaja, szto heta ǔžo 16-taja afiara pływie s tej samaj kiszani na budawu nowaha kaścioła. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Encyklika"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''w. Wierchawica,'''</span> brest. paw. U wioscy hetaj zawiałosia straszenna mnoha myszaǔ; dyk, kab źnisztożyć ich, — sielanie paraskidali atrutu — strychninu; myszy — jak myszy, ale nieszczasnaja skacinka, traplajuczy na hetu atrutu prypadkam, — amal nia ǔsia prapała. Straty dla sielan — wializarnyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''w. Zastaryni,'''</span> Wilensk. hub. Dzis. paw. Na Źwiastawańnie zhareła tut chata ad piaruna.</br> {{gap|1.5em}}Paraniŭsia hety hość…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed;</span> letter-spacing: -0.1px;">'''Lida,'''</span> Wilensk. hub. Pa pryhawaru Wilenskaho Wajennaho Sudu — ǔ Lidzie razstrelali saldata Formana za toje, szto jon zabiǔ aficera Pachojkina, katory admowiǔ proźbie saldata pajści ǔ horad.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Ministerstwa ŭnutreńnich sprawaŭ za minuły — 1912 hod mieło dachodu ad sztrafaŭ na hazety 1 miljon 700 tysiaczoŭ rubloǔ. U hetym hadu jość nadzieja, szto hetakich sztrafaŭ zbiarecca nia miensz 1 mil. 200 tys. rubl. Źmieńszycca dziela taho tolki, szto szmat pryjdziecca darawać pa wedłuh manifestu.</br> {{gap|1.5em}}Ażno dziwa, jak heta można zhadać napierad, chto i na kolki prasztrafujесса?</br> {{gap|1.5em}}Ale-ż na toje i ministerstwa…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Nowaja, mała znanaja jeszcze chwaroba, tak zwanaja — „zaraza Bolinhera“ — wielmi niebiazpiecznaja dla naszaj żywioły, stała szyrycca ǔ zachodnim kutku Hrodzienszczyny.</br> {{gap|1.5em}}Zaraza heta zazwyczaj paczynajecca pamiż zajcoŭ, a paśla idzie dalej i dalej, i zachopliwaje ŭreszci i damowuju żywiołu.</br> {{gap|1.5em}}Hetak, u dware Wierchawice — praz dwa tydni palo 60 sztuk skaciny i czaść żerabiatoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dw. Szyrwinty,'''</span> Wil. hub. i paw. Szaści hadkoŭ chłopczyk — syn Branisława Dymszewicza, astaŭszysia adzin u chacie, dzie hareła ŭ pieczcy, musić to hulajuczy z ahniom, zahareŭsia i sam. Wiarnuǔszyjasia baćki — znajszli, miest swajho synka, tolki… wuhalczyki. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> U pamiać hadaǔszczyny rastrełu raboczych u Sybiry na zawodzie Lenskim, u Pieciarburhu zabastawała bolsz 50-ci tysiaczaŭ rabotnikaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Iszła heta wializarnaja hramada s pieśniami i czyrwonym sztandaram.</br> {{gap|1.5em}}Manifestantoŭ razahnała palicija arużżam. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wałożyn"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''m. Wałożyn,'''</span> Wilensk. hub. Aszm. p. Niewielmi czym jość u nas chwalicca, skazać Bożuju praŭdu; ale ab tym, szto lażyć na sercy, chaciełasia-b padzialicca z druhimi; bo każuć, szto, wyskazaǔszy swajo hore druhomu, lahczej zrobicca czaławieku. Tak, jak chwory, kali razkaże pierad dochtaram swaju chwarobu, dyk jamu zdajecca, szto woś ǔžo i palahczeła.</br> {{gap|1.5em}}Miasteczka nasza z wakolicami na 14 wiorstaŭ u wokruch — liczyć paǔtary tysiaczy dusz katalikoǔ.</br> {{gap|1.5em}}U miasteczku josć czatyry żydoŭskija bażnicy i czatyry carkwy; ŭ tym liku — adna wybudawana starym hrafam Tyszkiewiczam; druhaja — unijackaja, a treciaja — ǔ miasteczku, i czaćwiortaja na mahiłkach.</br> {{gap|1.5em}}Prawasłaǔnyje i żydy majuć hdzie malicca Bohu, a nam — katalikom treba ciahacca za dźwie, a inszym i za try mili da Zabrezia, kudy nas pryłuczyli ǔ 1866-m hadu, paśla skasawańnia naszaho parafijalnaho kascioła ǔ Wałożyni. A treba wiedać, szto dastacca da Zabrezia nie tak to lohka, jak heta kamu zdajecca, dy jaszcze pry hetakich darohach, jakija jany u nas jość; a najhorsz ŭ wosieni i wiasnoj za wadami i bałotam.</br> <section end="Wałożyn"/><noinclude></noinclude> mibu59juxrb5gvo11py075ltaiad6mv 296622 296621 2026-08-31T18:26:51Z RAleh111 4658 296622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Encyklika"/>Pietra Baroŭskaha. Ks. Baroŭskaha ŭrad nia chocze utwierdzić użo trejci raz. <center>'''Nowy kaścioł u Wilni.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Na rahu wulic Tamboŭskaj i Archanielskaj prystupili ǔżo da pierszych rabot pad budowu nowaho kaścioła „Serca Pana Jezusa“. <center>'''16-taja afiara.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}''Kijeǔ''. Nowy kaścioł św. Mikalaja ŭ Kijewi — jeszcze i dahetul nia skonczyli budawać, bo ŭsio skupa z hraszyma.</br> {{gap|1.5em}}Woś niedaŭna, wiadomy tutejszy abywatel — p. Leanard Jankoǔski daŭ na hetu światujú sprawu 10 tysiaczaŭ rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}Szto najcikawiejszaja, szto heta ǔžo 16-taja afiara pływie s tej samaj kiszani na budawu nowaha kaścioła. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Encyklika"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''w. Wierchawica,'''</span> brest. paw. U wioscy hetaj zawiałosia straszenna mnoha myszaǔ; dyk, kab źnisztożyć ich, — sielanie paraskidali atrutu — strychninu; myszy — jak myszy, ale nieszczasnaja skacinka, traplajuczy na hetu atrutu prypadkam, — amal nia ǔsia prapała. Straty dla sielan — wializarnyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''w. Zastaryni,'''</span> Wilensk. hub. Dzis. paw. Na Źwiastawańnie zhareła tut chata ad piaruna.</br> {{gap|1.5em}}Paraniŭsia hety hość…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Lida,'''</span> Wilensk. hub. Pa pryhawaru Wilenskaho Wajennaho Sudu — ǔ Lidzie razstrelali saldata Formana za toje, szto jon zabiǔ aficera Pachojkina, katory admowiǔ proźbie saldata pajści ǔ horad.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Ministerstwa ŭnutreńnich sprawaŭ za minuły — 1912 hod mieło dachodu ad sztrafaŭ na hazety 1 miljon 700 tysiaczoŭ rubloǔ. U hetym hadu jość nadzieja, szto hetakich sztrafaŭ zbiarecca nia miensz 1 mil. 200 tys. rubl. Źmieńszycca dziela taho tolki, szto szmat pryjdziecca darawać pa wedłuh manifestu.</br> {{gap|1.5em}}Ażno dziwa, jak heta można zhadać napierad, chto i na kolki prasztrafujесса?</br> {{gap|1.5em}}Ale-ż na toje i ministerstwa…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Nowaja, mała znanaja jeszcze chwaroba, tak zwanaja — „zaraza Bolinhera“ — wielmi niebiazpiecznaja dla naszaj żywioły, stała szyrycca ǔ zachodnim kutku Hrodzienszczyny.</br> {{gap|1.5em}}Zaraza heta zazwyczaj paczynajecca pamiż zajcoŭ, a paśla idzie dalej i dalej, i zachopliwaje ŭreszci i damowuju żywiołu.</br> {{gap|1.5em}}Hetak, u dware Wierchawice — praz dwa tydni palo 60 sztuk skaciny i czaść żerabiatoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dw. Szyrwinty,'''</span> Wil. hub. i paw. Szaści hadkoŭ chłopczyk — syn Branisława Dymszewicza, astaŭszysia adzin u chacie, dzie hareła ŭ pieczcy, musić to hulajuczy z ahniom, zahareŭsia i sam. Wiarnuǔszyjasia baćki — znajszli, miest swajho synka, tolki… wuhalczyki. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> U pamiać hadaǔszczyny rastrełu raboczych u Sybiry na zawodzie Lenskim, u Pieciarburhu zabastawała bolsz 50-ci tysiaczaŭ rabotnikaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Iszła heta wializarnaja hramada s pieśniami i czyrwonym sztandaram.</br> {{gap|1.5em}}Manifestantoŭ razahnała palicija arużżam. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wałożyn"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''m. Wałożyn,'''</span> Wilensk. hub. Aszm. p. Niewielmi czym jość u nas chwalicca, skazać Bożuju praŭdu; ale ab tym, szto lażyć na sercy, chaciełasia-b padzialicca z druhimi; bo każuć, szto, wyskazaǔszy swajo hore druhomu, lahczej zrobicca czaławieku. Tak, jak chwory, kali razkaże pierad dochtaram swaju chwarobu, dyk jamu zdajecca, szto woś ǔžo i palahczeła.</br> {{gap|1.5em}}Miasteczka nasza z wakolicami na 14 wiorstaŭ u wokruch — liczyć paǔtary tysiaczy dusz katalikoǔ.</br> {{gap|1.5em}}U miasteczku josć czatyry żydoŭskija bażnicy i czatyry carkwy; ŭ tym liku — adna wybudawana starym hrafam Tyszkiewiczam; druhaja — unijackaja, a treciaja — ǔ miasteczku, i czaćwiortaja na mahiłkach.</br> {{gap|1.5em}}Prawasłaǔnyje i żydy majuć hdzie malicca Bohu, a nam — katalikom treba ciahacca za dźwie, a inszym i za try mili da Zabrezia, kudy nas pryłuczyli ǔ 1866-m hadu, paśla skasawańnia naszaho parafijalnaho kascioła ǔ Wałożyni. A treba wiedać, szto dastacca da Zabrezia nie tak to lohka, jak heta kamu zdajecca, dy jaszcze pry hetakich darohach, jakija jany u nas jość; a najhorsz ŭ wosieni i wiasnoj za wadami i bałotam.</br> <section end="Wałożyn"/><noinclude></noinclude> o7w5gq8g9t7t95aw4tbp1pfv6u9nyee 104 127684 296623 295120 2026-08-31T18:28:17Z RAleh111 4658 296623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wałożyn"/>{{gap|1.5em}}Nie adno dzicia pamiraje biaz chrystu światoha, nie adno staroje idzie na toj swiet nie zjednaǔszysia z Boham.</br> {{gap|1.5em}}Była ŭ naszym dware hrafskaja kapliczka i woś, hadoŭ s sześć tamu nazad, paczali tudy zbiracca na malitwu i s pazwaleńnia Wysoka-Prawielebnaho Biskupa Roppa, pryjeżdżaŭ adzin raz na tydzień ksiondz z Zabrzezia i atpraŭlaŭ św. Imszu.</br> {{gap|1.5em}}Radaść była wialikaja i ŭsie stali harnucca da kapliczki hramadoju. Ale szto-ż? niekamu heta niepadabałasia…</br> {{gap|1.5em}}Nie inaczej, jak niaczystaj sile; bo joj lepsz, kali ludzi chodziać pa korczmach, upiwajucca i szczapajuć adzin druhomu hałowy. Dyk, jak widać, z Bozaho dapuszczeńnia pryjszli na nas Hijobawy dni. Naszu kapliczku zakryli, a iszcze skolki było ciahaniny, sudoǔ!</br> {{gap|1.5em}}Ciapier stali pahawarywać, szto Wałożyncy daczekajuć lepszych czasoŭ: a niekatoryje haworać, szto budzie budawacca nowy kaścioł. Każuć, niejkaja hrafinia ǔziała uwieś dwor u swaje ruki i bytcam daje plac na kaścioł u niekolki sot łokciaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Dyk, kali Boh pazwolić, to może i pryždžom, szto budzim mieć swoj ŭłasny, choć skromny kaściołak.</br> {{gap|1.5em}}Daj Boże, — kab skarej. {{справа|''Stary Ułas.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wałożyn"/> <section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>{{larger|'''Italija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Rym. Chwaroba papieża'''</span> była wielmi ciażkaja: da zapaleńnie nyrak, pryłuczyłosia zapaleńnie lohkich. Nadziei na wyzdaraǔleńnie śpiersza amal nijakaj nia było. Zjechałasia radnia i nie atstupała św. Ajca.</br> {{gap|1.5em}}Ale, aposznimi dniami — jak iduć wiestki — strach minuǔ: Papież papraǔlajecca i ǔżo zajmajecca kaścielnymi sprawami. <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach —}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}ścichaje. Praŭdu kažuczy, nima ǔżo za szto i bicca. Czaho chacieli bałkanskije sajużniki — taho dabilisia: adabrali amal nia ŭsiu eŭrapejskuju tureczczynu; ale ciapier prychodzicca dzialicca hetym tłustym kawałkam, dyk adzin na druhoha <center>'''szczyrać zuby.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Bałhary choczuć zachapić horad Wieles, dzie zasieli Serby; a tyje i nia dumajuć adtul wyłazić, dyk Bałhary hroziać padłażyć kurawo… <center>'''Serby i Czarnohorcy —</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}tak sama biarucca pamiż saboj za czuby. Zawialisia śpiersza aficery, za nich zastupilisia sałdaty, pajszli na sztyki — nu i nakryszyli ludzkaho miasa… <center>'''Aposznija wiestki</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Czarnahorcy ǔziali Skutary. <center>{{larger|'''Kitajszczyna.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kitajcy na hranicy swajho hasudarstwa spatkalisia z Manhołami.</br> {{gap|1.5em}}Spatkalisia i… pacaławalisia… Ad hetaho pocałunku, aprycz rannych, lahło trupam 400 kitajcoǔ.</br> {{gap|1.5em}}Jak na paczatak — chiba dosyć… <center>{{larger|'''Hiszpanija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kali karol hiszpanski waroczaǔsia konna s prohladu wojsk da swajho pałacu, niejki czaławiek, padbiehszy, schapiŭ kania za uzdeczku i narychtawaŭsia strelić z rewolwaru u hrudzi karala; ale toj, nie straciǔszy prytomnaści, — mocna szarpanuǔ kania. Koń uźwiǔsia na dybki, hruknuli dwa wystrały, ale kuli papali nie ŭ karala, a ŭ kania.</br> {{gap|1.5em}}Paliciejskije — nakinulisia ǔ moment na nieznanaho czaławieka i pawalili jaho, ale toj uśpieǔ jeszcze dać dwa streły, adnym s katorych zraniŭ paliciejskaho.</br> {{gap|1.5em}}Wiadziecca śledstwa. Paczalisia aryszty. <center>'''{{larger|Turcija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kanstantynopal.'''</span> U domie armianina — niejkaho Karandżana — nima wiedama dziela jakoj pryczyny — staŭsia straszenny uzryǔ.</br> {{gap|1.5em}}Nia tolki hety dom, ale i susiednije ruchnuli i pad hruzami zhinuło niemało ludziej; znajszli, raskopywajuczy razwaliny damoŭ, szmat pryrychtowanych bombaŭ, hranataŭ i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Pajszli, razumiejecca, aryszty i paczali pieratrasać damy niekatorych armianaǔ. I tak sama znajszli niemała pryrychtawanych bombaŭ i arużża.</br> {{gap|1.5em}}Widać, szto czym dalej ŭ les — tym bolej droǔ… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> ep596vj60reohxkgl6xl2mxhj9vppf2 104 127691 296624 295153 2026-08-31T18:29:27Z RAleh111 4658 296624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Dumki"/>{{gap|1.5em}}Niasumlenna nażytoje — skora prażywajecca. Dabytoje pracaj — sporyć. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{c|{{larger|'''ZAHADKI.}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.0em"></div> {{gap|1.5em}}23) Na mory dub siakuć — na uwieś świet treski latuć?</br> {{gap|1.5em}}24) Lacić ptica, nos — jak śpica; chto jaje zabje, swaju kroŭ razalje?</br> {{gap|1.5em}}25) Maŭczliwy sabaczka dom ścieraże? <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/14|№ 14]].</center> {{gap|1.5em}}'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/11-12|№ 11-12]]:''' 21) skwarada, podmazka, blin, 22) daroha praz wiosku, a ad niej darożki ǔ kožnuju chatu. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{c|{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.}}}} <center>'''Usim baleła.</center> {{gap|1.5em}}Susied źwiertajecca da cyrulika:</br> {{gap|1.5em}}— Szto heta za kryk taki byǔ u was siahońnia?</br> {{gap|1.5em}}— At — hłupaść, atkazywaje cyrulik. Wyrwaŭ kawalowaj żoncy zub, ale jana pryjszła s szaściorma dzietkami swaimi, dyk ǔsie razam kryczali. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <center>'''Ahledziǔsia.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na pjanoha czaławieka, wiertajuczahosia konna da chaty, napali, zładziei i abczyściǔszy kiszeni, pasadzili jaho nosam da chwasta konskaha, prywiazali, kab nie zwaliǔsiá, dyj pahnali kania.</br> {{gap|1.5em}}Koń prypior da chaty i staǔ kala płotu.</br> {{gap|1.5em}}Razczuchaŭsia haspadar, macnuǔ pa kiszeniach, hlanuŭ na konski zad, dyj każe:</br> {{gap|1.5em}}— A kab was licha! Mała taho, szto mianie ababrali, jeszcze i kaniu haławu adrezali!… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{c|'''''Swaja poczta.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk [[Аўтар:Альберт Паўловіч|A. P—u]].'''</span> Szto aznaczaje Wasza aposzninja pisulka — dalipan nie razbiaromsia! Ci-ż by Wy nie atrymali ǔsich numeraŭ „Biełarusa“? — Pasyłali — i pasyłajem jeszcze raz.</br> {{gap|1.5em}}Za abiecánku dziakujem — czekajem.</br> {{gap|1.5em}}Mo Światam budziecie ŭ Wilni zahlańcie da nas. Spatkajecie starych znajomych pry… „kominku“! {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Wałożyn, [[Аўтар:Стары Улас|St. U—su]].'''</span> Jość tut pamiż nas taki, katory baczyǔsia z Wami hadki so try tamu ŭ Wałożynie, i achwotna pahandlawaǔsia-b z Wami swaimi hadami, adnak lamku swaju ciahnie. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; padding:1em;" |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="padding:1em;" |{{c|ABWIESTKI.|памер=160%}} <center>{{larger|'''Patrebny Ahrodnik — Sadoǔnik}}</center> Dawiedacca: Wilnia, Siemionaŭskaja d. 6 kw. 5. |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:2em; margin-bottom:2em; padding:1.5em; border-left:solid 10px gray;border-right:solid 10px gray;border-top:solid 10px gray;border-bottom:solid 10px gray;" |{{c|'''Usie kataliki pawinny|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.0em"></div> <center>{{larger|wypisywać, razszyrać i czytać}}</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju</br>hazetu</center> {{c|'''„{{разьбіўка|BIEŁARUS}}“|памер=160%}} <center>{{larger|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb.</br>50 kap., na 6 miesiacaǔ 80 kap.</br>Addzielny numer 3 kap.}}</br>Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6</br>kw. 5. „BIEŁARUS“.</center> |} {{накіравальная рыса|35em|height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса|35em|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> omqir9gf6jtfrv7wfte2h9qrouux1va 296625 296624 2026-08-31T18:30:39Z RAleh111 4658 296625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Dumki"/>{{gap|1.5em}}Niasumlenna nażytoje — skora prażywajecca. Dabytoje pracaj — sporyć. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{c|{{larger|'''ZAHADKI.}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.0em"></div> {{gap|1.5em}}23) Na mory dub siakuć — na uwieś świet treski latuć?</br> {{gap|1.5em}}24) Lacić ptica, nos — jak śpica; chto jaje zabje, swaju kroŭ razalje?</br> {{gap|1.5em}}25) Maŭczliwy sabaczka dom ścieraże? <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/14|№ 14]].</center> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/11-12|№ 11-12]]:'''</span> 21) skwarada, podmazka, blin, 22) daroha praz wiosku, a ad niej darożki ǔ kožnuju chatu. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{c|{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.}}}} <center>'''Usim baleła.</center> {{gap|1.5em}}Susied źwiertajecca da cyrulika:</br> {{gap|1.5em}}— Szto heta za kryk taki byǔ u was siahońnia?</br> {{gap|1.5em}}— At — hłupaść, atkazywaje cyrulik. Wyrwaŭ kawalowaj żoncy zub, ale jana pryjszła s szaściorma dzietkami swaimi, dyk ǔsie razam kryczali. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <center>'''Ahledziǔsia.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na pjanoha czaławieka, wiertajuczahosia konna da chaty, napali, zładziei i abczyściǔszy kiszeni, pasadzili jaho nosam da chwasta konskaha, prywiazali, kab nie zwaliǔsiá, dyj pahnali kania.</br> {{gap|1.5em}}Koń prypior da chaty i staǔ kala płotu.</br> {{gap|1.5em}}Razczuchaŭsia haspadar, macnuǔ pa kiszeniach, hlanuŭ na konski zad, dyj każe:</br> {{gap|1.5em}}— A kab was licha! Mała taho, szto mianie ababrali, jeszcze i kaniu haławu adrezali!… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{c|'''''Swaja poczta.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk [[Аўтар:Альберт Паўловіч|A. P—u]].'''</span> Szto aznaczaje Wasza aposzninja pisulka — dalipan nie razbiaromsia! Ci-ż by Wy nie atrymali ǔsich numeraŭ „Biełarusa“? — Pasyłali — i pasyłajem jeszcze raz.</br> {{gap|1.5em}}Za abiecánku dziakujem — czekajem.</br> {{gap|1.5em}}Mo Światam budziecie ŭ Wilni zahlańcie da nas. Spatkajecie starych znajomych pry… „kominku“! {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Wałożyn, [[Аўтар:Стары Улас|St. U—su]].'''</span> Jość tut pamiż nas taki, katory baczyǔsia z Wami hadki so try tamu ŭ Wałożynie, i achwotna pahandlawaǔsia-b z Wami swaimi hadami, adnak lamku swaju ciahnie. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; padding:1em;" |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="padding:1em;" |{{c|ABWIESTKI.|памер=160%}} <center>{{larger|'''Patrebny Ahrodnik — Sadoǔnik}}</center> Dawiedacca: Wilnia, Siemionaŭskaja d. 6 kw. 5. |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:2em; margin-bottom:2em; padding:1.5em; border-left:solid 10px gray;border-right:solid 10px gray;border-top:solid 10px gray;border-bottom:solid 10px gray;" |{{c|'''Usie kataliki pawinny|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.0em"></div> <center>{{larger|wypisywać, razszyrać i czytać}}</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju</br>hazetu</center> {{c|'''„{{разьбіўка|BIEŁARUS}}“|памер=160%}} <center>{{larger|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb.</br>50 kap., na 6 miesiacaǔ 80 kap.</br>Addzielny numer 3 kap.}}</br>Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6</br>kw. 5. „BIEŁARUS“.</center> |} {{накіравальная рыса|35em|height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса|35em|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 8m8x0s42kppdbp57lvuv9xf5mapspbj 104 127696 296620 295164 2026-08-31T18:22:55Z RAleh111 4658 296620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Lirnik"/>{{c|''Lirnik.|памер=250%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2.5em"></div> {{block center/s}} ''Tolki woczy pracior, —</br> {{gap|2em}}''Dzień, zajaśniǔsia ǔschod,</br> ''Wałaczecca u dwor</br> {{gap|2em}}''Biedny lirnik z warot. ''Kab darohu znajści</br> {{gap|2em}}''Jon, ci ǔ noczy, ci ǔ dzień,</br> ''Kijam bje pa puci,</br> {{gap|2em}}''Bo ślapy, jak toj pień. ''Padyszoǔ pad pakoj,</br> {{gap|2em}}''Liru s plecz chudych źniaǔ</br> ''I niaśmiełaj rukoj</br> {{gap|2em}}''Cicha stroić paczaǔ. ''Pośla ǔ dźwiery stuknuǔ</br> {{gap|2em}}''Zlohka kijam raz znoǔ,</br> ''Kab lakaj choć paczuǔ,</br> {{gap|2em}}''Ci chtokolak s panoǔ. ''Doǔha spali pany,</br> {{gap|2em}}''Nia budziǔ ich lakaj,</br> ''A ty dzied niawisny,</br> {{gap|2em}}''Chwilu jeszcze paczakaj. ''Tolki pani adna,</br> {{gap|2em}}''Niejak ǔczuła toj hruk,</br> ''I cikawa z wakna</br> {{gap|2em}}''Spazirnuła ǔwakruh. ''Widzić lirnik siadzić</br> {{gap|2em}}''Z liraj kobzaj swajej,</br> ''I, kazaǔby, hladzić</br> {{gap|2em}}''Ǔsio na klamku dźwiarej. ''Woś na ganak swoj krok</br> {{gap|2em}}''Skierawała prytnom,</br> ''Kab paczuć, jak dziadok</br> {{gap|2em}}''Budzie hrać pad waknom. ''Chwilak niekolki jon,</br> {{gap|2em}}''Jak i ǔpierad, maǔczaǔ —</br> ''I, prabujuczy ton,</br> {{gap|2em}}''Struny zlohka czapaǔ. ''Ǔreszcie ciażka ǔzdychnuǔ,</br> {{gap|2em}}''Woczy k niebu uźniaǔ,</br> ''Korbaj ǔ mach pawiarnuǔ,</br> {{gap|2em}}''Klawiszy pierabraǔ. ''Zadrymcieła struna,</br> {{gap|2em}}''Hłucha szurchnaǔ klawisz —</br> ''I pad ton bylina</br> {{gap|2em}}''Paliłasia ǔ wyż. ''Ad duszy ǔsiaje</br> {{gap|2em}}''Sa ślazoju biedak</br> ''Ab minuǔszym piaje,</br> {{gap|2em}}''Kab paczuǔ z nas usiak. ''I da pani tajej</br> {{gap|2em}}''Nadyszło bolsz panoǔ,</br> ''I dwarowych ludziej</br> {{gap|2em}}''Słuchać liry i sloǔ. ''Czarawała usich</br> {{gap|2em}}''Pieśnia-byl kabzara:</br> ''Razczulaǔsia u nich</br> {{gap|2em}}''Kożny żychar dwara. ''Pakraplaǔsia u duchu,</br> {{gap|2em}}''Horki ǔspomniǔszy los —</br> ''I ślapniǔ — biedaku</br> {{gap|2em}}''Hrosz jałmazniny nios.</br> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. ''Konczyǔ dzied bylinu,</br> {{gap|2em}}''Liru ǔzwiesiǔ iznoǔ,</br> ''I budzić z mary—snu</br> {{gap|2em}}''Lud wiaskowy paszoǔ…</br> {{справа|'''''{{larger|A. Ziaziula.}}{{водступ|-4|em}}}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Lirnik"/> <section begin="Kaścielny"/>{{c|'''Kaścielny kalendar.|памер=160%}} <center>{{larger|'''Krasawik.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} 19.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Tymona i Hermana</br> 20.{{gap|0.5em}}S.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Serwilina i św. Ahnieszki Dz.</br> 21.{{gap|0.5em}}''N.{{gap|0.5em}}Prawodn'', Anzelma B. i D. K.</br> 22.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}Sotera i Kaja PP. MM.</br> 23.{{gap|0.5em}}A.{{gap|0.5em}}Juryja Mucz.</br> 24.{{gap|0.5em}}S.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Wojciecha B. M. i Fidelisa M.</br> 25.{{gap|0.5em}}C.{{gap|0.5em}}''Marka Ewan.</br> 26.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Teofila i Zytty Dz.</br> 27.{{gap|0.5em}}S.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Witalisa M. Kleta i Marcelina</br> 28.{{gap|0.5em}}''N.{{gap|0.5em}}2 pa wialikad.'' Paŭła ad Kryża.</br> 29.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}Pietra Mucz.</br> 30.{{gap|0.5em}}A.{{gap|0.5em}}Katarzyny Senenskaj. <center>{{larger|'''Maj.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|0.5em}}1.{{gap|0.5em}}Ś.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Filipa i Jakuba Ap.</br> {{gap|0.5em}}2.{{gap|0.5em}}C.{{gap|0.5em}}Zyhmunta i Atanazaho. {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/><noinclude></noinclude> r0dt2xe4p5o6w2hf24zl6zg3y7pezhf 104 127702 296619 295173 2026-08-31T18:21:46Z RAleh111 4658 296619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><center>'''Mahiloǔskaja archidyjecezija i dyjec. Minskaja.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prawielebnaho ks. Metrapolity ǔ duchawienstwie hetych dyjecezij pieranosiacca: ks. J. M. Widal ǔ kaścioł św. Ludwika ǔ Maskwu; ks. W. Franckiewicz — da kaścioła św. Stanisława u Pieciarburhu; ks. E. Kluczeǔski zwalniajecca ad abawiazkaŭ Wice Oficijała Kansystoryi, na jahoż miejsce naznaczajecca ks. kanonik Pr. Ostroǔski; ks. St. Ejsymont M. T. na wikaraho da Mazyra i na kapelana tamasznych szkołaŭ; ks. Pranc. Rutkoŭski — na wikaraho pry kaśc. św. Kazimiera ŭ Pieciarburhu; ks. Jan Paŭlowicz — na wikaraho ǔ Ryhu; ks. Uład. Issajewicz, na swaju proźbu zwalniajecca z abawiszkaŭ parocha u Hłusku, kudy naznaczajecca ks. Zyhm. Siemaszko; ks. Al. Łentoŭski — na wikaraho ǔ Darewo; ks. J. Worsłaǔ — na wikaraho ǔ Barysoŭ; ks. P. Barkoŭski — na kap. u Uszaczu.</br> {{gap|1.5em}}'''Pamierli:''' ks. kanonik Jan Krassoŭski u Babrujsku, ks. Teofil Wojczynski i ks. Winc. Kuszeleŭski. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Czenstochowo.'''</span> U pałowie krasawika ǔ hetych staronkach była straszennaja nawalnica z hradam i wichram. Szmat z jakich damoŭ paźdirało strechi, a i sam hrad parabiŭ niemałyja szkody — asabliwa pa sadoch. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ihumensk. paw.'''</span> Predsiedaciela Piereżarskaho wałasnoha sudu — F. Kruka paciahnuli pad sud wilenskaj sudowaj pałaty za toje, szto pan predsiedaciel Kruk, adnu sprawu pamiż sielanami, pakruciǔ jaje nia zusim tudy, kudy treba było — za try kwarty czortawa ziella. {{gap|1.5em}}Try kwarty — nie żarty: warta i pasiadzieć. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Pry ciapieraszniaj budoǔli krepaści kala Hrodny, rabotniki — kapaczy aitrafili na kości mamuta. Leżali jany ŭsiaho na sażań hłybini pad ziamloj. Raboty kapaczoŭ u hetym miejscy strymali; dali znać u Pieciarburh, adkul manicca pryjechać wuczonaja kamisija.</br> {{gap|1.5em}}(Mamut, katory niekolki tysiaczoŭ hadoŭ tamu źwioŭsia ǔżo zusim, padobny da słana, ale wialiczynioj byǔ z dobruju chatu). {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Czapuń, Wilensk. hub. Aszm. paw.'''</span> Hetymi dniami zhareło tut 82 chaty i 307 budynin z usim dabrom. Strataŭ bolsz czym na 100 tysiaczaŭ rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}Pażar paczaǔsia s komina adnaho haspadara, katoraho ciapier za niedahlod addali pad sud. Paciecha niewialikaja, a karyść jeszcze mienszaja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ad Redakcii.'''</span> U kożnaj wioscy znojdziecca, badaj, choć adzin starec, katory nie zdacien użo da haspadarskaj pracy. Woś hetkaha starca wioska i pawinna prynaniać, ssypajuczy jamu pa harczyku — druhim dabra, kab szto tydnia akuratna dahledaŭ i czyściǔ kominy ŭsiej wioski. Raschod zusim mały, a spakoj — wialiki. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dw. Zabałoćcie, Minsk. hub. i paw.'''</span> Sielanie, zawioŭszysia z dwarom za serwitutnuju paszu, pryjszli hramadoj da haspadara dwara Swarczeǔskaho, akrużyli dom i paczali kidać kamieńniami. Swarczeǔski i dwoch jaho synoŭ paczali strelać praz wakno. Adnaho sielanina zabili na miejscy, dwoch — ciażka zranili. Tady sielanie uwarwalisin ǔ dom, źbili Swarczeǔskaho i jaho synoŭ i adabrali arużże. Wieczaram najechała palicja razbirać sprawu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> U hetu wosień naznaczano z ǔsiaho Rasiejskaho hasudarstwa nabrać 465 tyciaczoŭ rekrutoǔ. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Ministerstwa żaleznych daroh padliczyło, kolki za minuły hod zławili ǔ wahonach „zajcoǔ“ (zajcami nazywajuć tych, katoryje jeduć cichaczom — biaz biletu). Pakazałosia, szto hetaj żwiaryny upalawali blizka miljona sztuk. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Prawaslaŭny Synod wydaŭ nowuju ustanowu, pawedłuh {{абмылка|karoraj|katoraj}} kumami dziaciej prawasłaŭnych, mohuć być ''tolki prawasłaǔnyje. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Na zapytańnie papieczyciela maskoŭskaho wuczebnaho wokruhu, ci wuczeniki i wuczenicy katalickaj wiery pawinny chadzić u tabelnyje dni ŭ cerkaŭ, — departament inawercaŭ razjaśniǔ, szto pawedłuh ukazu 25 czerwienia 1897 hodu wuczenic i wuczenikoŭ — katalikoŭ prymuszać da hetaho nielha. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Samara.'''</span> Aposznimi dniami pralacieła tut straszennaja bura z miacielicaj. Apracza Samary, zachapiła jana Kazań i Jekacierynburh. Bura łamała i kryszyła drewy, parazrywała telehraf, a śniech sypaǔ taki, szto zdawałosia i kanca jamu nia budzie. Wichor paadrywaŭ ad bierahoǔ Wołhi parachody i pahnaŭ pa razszalełaj buraj wadzie.</br> <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 38ra6kvolhyrc1tlixkbudo1i1zl6jx 104 127703 296617 295267 2026-08-31T18:18:44Z RAleh111 4658 296617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Hłybokaje, Wil. hub. Dzis. paw.'''</span> 14-ho maja budzie tut sielska-haspadurskaja wystaŭka; 15-ho — wystaǔka koni. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Biełastok.'''</span> 19-ho krasawika poǔdniam nad horadam pralacieła bura z hradam i piarunami. Na wulicy piarun zabiǔ raboczaho Iwana Rotkawicza. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Bucłaŭ"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Bucłau,'''</span> Wilejskaho pawietu, Wilen. hub. Nidaǔna zalażyli tut chaǔrusnuju kramku „Wyhoda“. Pirad światam Wialikadniam natta dobra torh u joj iszoŭ. Oś na Wierbnicu utarhawali da paŭpiaty sotki rubloŭ u adzin dzień. Praz Wialiki tydziń razyjszłosia bolsz waśmisot pudoŭ pszonnaj muki na pirahi k światu. Jak daczulisia ludzi pra hetu kramu, dyk ażno s susiednich parafij pryjeżdżali kuplać taki-siaki drobiź. Szczyra pamahaǔ tutejszy ksiondz załażyć hetu kramu, dyk za toja pajszli na jaho ad żydoǔ błahija plotki. Mużyki szczyra pryharnulisia da „swajej“, jak nazywajuć jany, kramy, za toja í dobry pawioŭsia paczatak.</br> {{gap|1.5em}}U chaŭrusie kramnym użo bolsz sotki „pajszczykaǔ“. Chto-niachto z miajscowych ni padaŭsia jaszcze ŭ chaŭrus i nia iduć u „swaju“ „Wyhodu“, a da żydoŭ, kab ni stracić łaski u dwornaha pana, bo ǔ jaho damoch tolki żydoŭskija kramy.</br> {{gap|1.5em}}Zdajecca hetymi czasami, ci nia zrobiać tolki parafijanie warot na mahilnik, a to świńni zusim zryli mohiłki, ażno strach hlanuć.</br> {{gap|1.5em}}Wałasny dom, dzie miaściłasia kancylaryja, padupaŭ, dyk kancylaryju piraniaśli ŭ susiedni dom, a stary zabili doszkami. Niejak nima kamu padbać ab budynku, jość tolki ludzi, szto bjucca — kab starszynioj jak — nibudź astacca, nima wiedama dziela jakoj wyhody…</br> {{gap|1.5em}}Ale tki byǔszyje wybary, kažuć, zmieniany i buduć abirać nowaha starszyniu; moża toj budzie i lepszy?..</br> {{gap|1.5em}}A pra sudy u ziemskaha — dyk mnoha bajak, tolki niekamu śmiełamu hub raźniać, nu i ja pakul szto strymajusia. Bolsz daznajusia, tady zaraz taki homan padnimu — ażno papużaicisia. {{справа|''Wałaczobnik.{{gap|1.5em}}}} </br> <section end="Bucłaŭ"/> <section begin="Mścisz"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Mścisz,'''</span> Barysaŭsk. paw. Minsk. h. Aposznimi czasami ǔ hetym miasteczku pakrali koni ŭ sielan. Sielanie prykmiecili ŭ hetym dziele dwuch niewialikich chlapczukoǔ, katoryje pryjechali z m. Ziembina za niejkimi patrebami. Czy krali jany koni, czy nie — hetaha nichto ni baczyǔ, ale szto jany byli prykmieczany ŭ małych zładziejstwach, jak padsiadziołki, uzdeczki, abo tak szto z woza ściahnuć, i ab hetym mnoha chto wiedaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś, znaczycca, Mścizkije sielanie i ŭziali na „akzamin“, jak jany nazywajuć. Stali sielanie dapytywać, dzie jany padzieli koni, a tyje — zarekacca, szto niczoha niawiedajuć. Tady chłapcoǔ stali bić tak, szto tyje, kab jak wykrucicca, skazali, szto pieradali życharu m. Ziembina Ł. Prad… Tady ich pakinuli bić i zapiorli u kłapoǔnik, a uradnik patrebawaŭ E. Prad…</br> {{gap|1.5em}}Pryjechaŭszy u Mściż, Ł. Prad…, pakul da uradnika, — papaŭsia ǔ ruki sielanam, a tyje dali jamu hetkaju łaźniu, tak źbili, akrywawili, szto musić, kab ni skazaŭ: „ja koni ukraǔ“, dyk-by i na śmierć zabili! Ale jak skazaǔ jon hetak, dyk jaho pierastali bić i atdali ǔradniku.</br> {{gap|1.5em}}Uradnik uziaŭszy Ł. Prad…, pajechaŭ u Ziembin na daznańnia. Staǔ pytać Ziembinskich życharoǔ, dzie Ł. P… byǔ tej naczy, jak koni pakrali, a jamu i atkazali, szto byǔ doma i nihdzie nie atłuczaŭsia, dyk jaho, znaczycca, i atpuścili da chaty. {{справа|''„Swoj“{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Mścisz"/> <section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach —}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}prycichła. Bałhary, Serby i Hreki zdawolenyje, szto tki ǔreszcie ǔdalosia im sahnuć swajho adwiecznaho woraha — Turka — ŭ barani roh, siedziać i czekajuć: <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>'''jakaja budzie raspłata.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}A raspłata budzie ciażkawata; bo ziemla — ziamloj, ale prydziecca Turkam jeszcze wiarnuć i wojennyje raschody bałkanskim sajuźnikam. Wiarnuć — to wiarnuć, ale skul na heta ŭziać? Bo treba wiedać, szto Turki majuć jeszcze hibiel daǔniejszych daǔhoǔ. Dyk woś maniacca zjechacca predstaǔniki wialikszych hasudarstwaǔ i razam s predstaǔnikami wajujuczych staron, jak koleczy razabracca z hetaj sprawaj. <center>'''Ci usich zdawolić zjezd</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}hety — jeszcze wialikaje pytańnie, ale szto Turku — to peŭna nia tolki abreżuć <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> i2ngcp2xp5zlup0w2l8amjpykhthdos 296618 296617 2026-08-31T18:19:14Z RAleh111 4658 296618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Hłybokaje, Wil. hub. Dzis. paw.'''</span> 14-ho maja budzie tut sielska-haspadurskaja wystaŭka; 15-ho — wystaǔka koni. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Biełastok.'''</span> 19-ho krasawika poǔdniam nad horadam pralacieła bura z hradam i piarunami. Na wulicy piarun zabiǔ raboczaho Iwana Rotkawicza. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Bucłaŭ"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Bucłau,'''</span> Wilejskaho pawietu, Wilen. hub. Nidaǔna zalażyli tut chaǔrusnuju kramku „Wyhoda“. Pirad światam Wialikadniam natta dobra torh u joj iszoŭ. Oś na Wierbnicu utarhawali da paŭpiaty sotki rubloŭ u adzin dzień. Praz Wialiki tydziń razyjszłosia bolsz waśmisot pudoŭ pszonnaj muki na pirahi k światu. Jak daczulisia ludzi pra hetu kramu, dyk ażno s susiednich parafij pryjeżdżali kuplać taki-siaki drobiź. Szczyra pamahaǔ tutejszy ksiondz załażyć hetu kramu, dyk za toja pajszli na jaho ad żydoǔ błahija plotki. Mużyki szczyra pryharnulisia da „swajej“, jak nazywajuć jany, kramy, za toja í dobry pawioŭsia paczatak.</br> {{gap|1.5em}}U chaŭrusie kramnym użo bolsz sotki „pajszczykaǔ“. Chto-niachto z miajscowych ni padaŭsia jaszcze ŭ chaŭrus i nia iduć u „swaju“ „Wyhodu“, a da żydoŭ, kab ni stracić łaski u dwornaha pana, bo ǔ jaho damoch tolki żydoŭskija kramy.</br> {{gap|1.5em}}Zdajecca hetymi czasami, ci nia zrobiać tolki parafijanie warot na mahilnik, a to świńni zusim zryli mohiłki, ażno strach hlanuć.</br> {{gap|1.5em}}Wałasny dom, dzie miaściłasia kancylaryja, padupaŭ, dyk kancylaryju piraniaśli ŭ susiedni dom, a stary zabili doszkami. Niejak nima kamu padbać ab budynku, jość tolki ludzi, szto bjucca — kab starszynioj jak — nibudź astacca, nima wiedama dziela jakoj wyhody…</br> {{gap|1.5em}}Ale tki byǔszyje wybary, kažuć, zmieniany i buduć abirać nowaha starszyniu; moża toj budzie i lepszy?..</br> {{gap|1.5em}}A pra sudy u ziemskaha — dyk mnoha bajak, tolki niekamu śmiełamu hub raźniać, nu i ja pakul szto strymajusia. Bolsz daznajusia, tady zaraz taki homan padnimu — ażno papużaicisia. {{справа|''Wałaczobnik.{{gap|1.5em}}}} </br> <section end="Bucłaŭ"/> <section begin="Mścisz"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Mścisz,'''</span> Barysaŭsk. paw. Minsk. h. Aposznimi czasami ǔ hetym miasteczku pakrali koni ŭ sielan. Sielanie prykmiecili ŭ hetym dziele dwuch niewialikich chlapczukoǔ, katoryje pryjechali z m. Ziembina za niejkimi patrebami. Czy krali jany koni, czy nie — hetaha nichto ni baczyǔ, ale szto jany byli prykmieczany ŭ małych zładziejstwach, jak padsiadziołki, uzdeczki, abo tak szto z woza ściahnuć, i ab hetym mnoha chto wiedaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś, znaczycca, Mścizkije sielanie i ŭziali na „akzamin“, jak jany nazywajuć. Stali sielanie dapytywać, dzie jany padzieli koni, a tyje — zarekacca, szto niczoha niawiedajuć. Tady chłapcoǔ stali bić tak, szto tyje, kab jak wykrucicca, skazali, szto pieradali życharu m. Ziembina Ł. Prad… Tady ich pakinuli bić i zapiorli u kłapoǔnik, a uradnik patrebawaŭ E. Prad…</br> {{gap|1.5em}}Pryjechaŭszy u Mściż, Ł. Prad…, pakul da uradnika, — papaŭsia ǔ ruki sielanam, a tyje dali jamu hetkaju łaźniu, tak źbili, akrywawili, szto musić, kab ni skazaŭ: „ja koni ukraǔ“, dyk-by i na śmierć zabili! Ale jak skazaǔ jon hetak, dyk jaho pierastali bić i atdali ǔradniku.</br> {{gap|1.5em}}Uradnik uziaŭszy Ł. Prad…, pajechaŭ u Ziembin na daznańnia. Staǔ pytać Ziembinskich życharoǔ, dzie Ł. P… byǔ tej naczy, jak koni pakrali, a jamu i atkazali, szto byǔ doma i nihdzie nie atłuczaŭsia, dyk jaho, znaczycca, i atpuścili da chaty. {{справа|''„Swoj“{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Mścisz"/> <section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach —}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}prycichła. Bałhary, Serby i Hreki zdawolenyje, szto tki ǔreszcie ǔdalosia im sahnuć swajho adwiecznaho woraha — Turka — ŭ barani roh, siedziać i czekajuć: <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>'''jakaja budzie raspłata.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}A raspłata budzie ciażkawata; bo ziemla — ziamloj, ale prydziecca Turkam jeszcze wiarnuć i wojennyje raschody bałkanskim sajuźnikam. Wiarnuć — to wiarnuć, ale skul na heta ŭziać? Bo treba wiedać, szto Turki majuć jeszcze hibiel daǔniejszych daǔhoǔ. Dyk woś maniacca zjechacca predstaǔniki wialikszych hasudarstwaǔ i razam s predstaǔnikami wajujuczych staron, jak koleczy razabracca z hetaj sprawaj. <center>'''Ci usich zdawolić zjezd</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}hety — jeszcze wialikaje pytańnie, ale szto Turku — to peŭna nia tolki abreżuć <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> eslolyrz0ojalzkmjip13diajpuwsny 104 127719 296616 295181 2026-08-31T18:16:50Z RAleh111 4658 296616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude>poły, a dabiarucca jeszcze wyżej, tak szto, badaj, adzin tolki kaŭnier i astaniecca…</br> {{gap|1.5em}}A tut <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''jeszcze adna skuła</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}tak była narwała, szto užo ǔsie wialikszyje hasudarstwy manilisia zlaciecca i laczyć jaje, a wiadomaja recz, dzie szmat nianiak, tam dzicia biaz nosa, dy i samyja nianki nieraz adna druhoj nasadzie dobrych huzakoǔ. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''Sprawa woś u czym.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jak wiadoma, pamiż bałkanskimi sajuźnikami byli i Czornahorcy. I, kali ǔżo, zdawałosia, ŭsio supakoiłosia na Bałkanach, Czornahorcy ani dumali ǔhamonicca, pakul nie ŭziali Skutary. Woś tut i nachmuryłasia ǔsia Eǔropa, apracza Rasiei. Bo, jak wiadoma, Aŭstryja — pierszaja zajawiła, szto Skutary, ci jaho woźmuć Czornahorcy, ci nie, ǔsio roǔna im nie daść, bo hety horad pawinien prynależyć da Albanii. Hetkaj prychilnaściu i apiekaj nad Albanijoj, Aŭstryja chacieła z jaje zrabić sabie sajuźnicu na buduczynu.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam, byǔszy abaronca Skutary — sam z rodu Albaniec — <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''Essad-pasza źniuchaǔsia s karalom czornahorskim</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}i zdaŭ horad biaz bitwy, zabiǔszy pierad hetym hłaŭnaho tureckaho kamandziera krepaści. Za heta karol czornahorski Mikalaj I, zhodziǔsia pryznać Essada-paszu Albanskim kniaziam, a sam zasieǔ u Skutary, dzie dumaŭ załażyć swaju buduczuju stalicu.</br> {{gap|1.5em}}Hetkim paradkam karol Mikałaj <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''„jak kata da hary — usio dzieła skruciǔ“,</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}bo Albanija — miest liczyć swajej apiakunkaj i dabradziejkaj Aŭstryju, majuczy ciapier swajho kniazia — pryjaciela czornahorskaho karala — woraha Aǔstryi — nie patrebawała ǔżo niczyjoj łaski.</br> {{gap|1.5em}}Tut użo u Aǔstryi <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''honar za honar zajszoǔ.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Dyj nia dziwa. U cełym czornahorskim karaleǔstwie ǔsiaho narodu niabolsz, jak pałowa taho, kolki, prymieram, u naszym adnym Kijewie, a tymczasam karol ichni pierakuliŭ usiu palityku Aŭstryi.</br> {{gap|1.5em}}Woś heta samaja <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''Aǔstryja padbuchtoryła Italiju,</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}kab supolnymi siłami wykuryć s Skutary czornahorskaho karala; dać pytlu nowa-śpieczanamu albanskamu kniaziu — Essad-paszu, a pasla samuju Albaniju padzialić pamiż saboj.</br> {{gap|1.5em}}Zrabiǔszy hetkuju zmowu, Italija i Aǔstryja pryrychtawalisia ǔżo jak raz da rasprawy s swaim woraham.</br> {{gap|1.5em}}Tym czasam zjechalisia — u stalicu Anhlii — Londyn — usie predstaǔniki wialikszych hasudarstwaŭ na naradu, i bajuczysia, widać, kab nia wyjszło tak, jak u tej bajcy: „dziedka — za repku, babka — za dziedku, ǔnuczka — za babku, a za ŭnuczku — suczka“…, dy i tak, ci wyciahnuli-b repku, dali znać karalu Mikalaju, kab lepsz za dobraj pahodaj pakinuŭ Skutary.</br> {{gap|1.5em}}Choćki-nia-choćki, a <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''karol abiecaǔsia wybracca s Skutary</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> z usimi swaimi manatkami. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''Szto budzie z Essad-paszoj —</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> jeszcze nima wiedama. Dajuć użo jamu niemałoha chabara, kab ustupiŭ pa dobramu, ale toj jeszcze pakul szto kazyrycca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Niamieczczyna.'''</span> Piszuć sa stalicy Niamieczczyny — Berlina, szto ǔ tych staronach niabywałaja u hetkim rannym czasie staić haraczynia. Z wajennych musztroŭ u adzin dzień prywiaźli ŭ szpital 40 saldatoŭ, katoryje zachwareli ad prypioku sonca. Było ǔżo niekolki wypadkoŭ śmierci i ad piarunoǔ. {{gap|1.5em}}= Nidaǔna u prawincji Niamieczczyny — Westfalii, kala miasteczka Hofsten zawaliłosia 15 marhoǔ hruntu razam z lesam. Na heta miejsees — s pad ziamli szuhnuła wada i zrabiłosia wializarnaje woziero. Ziemla apuszczałasia tak pawoli, szto nawat drewy nie pawywaraczywalisia, a jak rasli, tak, stojuczy, i sczeźli pad wadoj ŭ nieznanuju nietru. Z bliżejszych akolic narod u strachu paczaǔ uciekać u dalszyja wakolicy. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Italija.'''</span> U paŭnocznaj staranie Italii — niedaloka Aosty — asunułasia wializarnaja hara i zasypała szmat damoŭ bliżejszaj wioski. Pad nawałaj ziamli pahinuło szmat narodu.</br> {{gap|1.5em}}Ale z hetaj samaj Italii iduć jeszcze straszniejszyja wiestki.</br> {{gap|1.5em}}Jość tam hory — tak zwanyja — wułkany, katoryja czas-ad-czasu buchajuć sa swaich dzirawych wiarchoǔ ahniom, i wykidajuć na kolki sotak sażnioŭ u haru raspalenyje kamieńnia i popiał. Apracza taho, z henych dzirak — propaściej (tak zwanych — krataroǔ) wyciekaje ni s czym niezraŭnianaj haryczyni żyszka, …sta razbaǔlenaja wapna (law... Kudej tolki heta lawa papływie —<noinclude></noinclude> 934gfk4k5xntm8rm4v6mcg6ahrtkss0 104 127731 296615 295535 2026-08-31T18:14:09Z RAleh111 4658 296615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{перанос канец|Wo|robiej}}. Usie pašla spaǔnieńnia farmalnościaŭ, wosieńju buduć pryniatyje na 1-szy kurs seminaryi. Niedaŭna pamior kleryk 1 kursu Juljan Woszczuk 21 hodu.</br> {{gap|1.5em}}Kab pastupić u seminaryju na kleryka, ciapier wymahaje ŭrad, kab pastupajuczy akonczyǔ najmieńsz 4 klasy himnazii, realnaj szkoły, abo haradzkuju szkołu, paśla czaho treba umieć dobra pa łacinie, s czaho zdajuć ahzamin pry samoj seminaryi. Daǔniej można było pastupać zdaŭszym ahzamin na aptekarskaho wucznia, ale ministr nidaǔna zabaraniǔ hetakich prymać u seminaryju. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Sałdata 120-ho wiackaho połku — Prakofjewa za kradzież siarebranaho hadzińnika zasudzili na poŭtreécia hodu ŭ arysztanskija roty. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Siało Siamionoŭskaje,'''</span> Arłoŭskaj hubernii. Paśla śmierci tutejszaho wałasnoha pisara, pryjszłosia wybirać nowaho. Sabrali schod i pakazałosia, szto nima ni adnaho hramatnaho mużczyny ŭ wołości, katory moh by zaniać hety abawiazak. Schod wybraŭ hramatnuju sielanku Marju Kaniukowu.</br> {{gap|1.5em}}Padciahnicisia chłopcy, kab i nam czasam nie dażyć hetkaho soramu! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Sielec"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''Sielec, Hrodz. huberni.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}28 krasawika pa zahadu W. P. ks. Admistratara dyjecezyi Wilenskaj odbywałasia tut uraczystaja pracesija u pamiać 1600 hadaǔszczyny wydańnia wolnaści wiery chreścijanskaj. Naproci hetaj pracesii wyjszoǔ miejscowy asesor i dzierżacy ruku na szabli zahadaŭ ksiandzu, niasuczamu Pr. Sakrament źwiarnucca ŭ kaścioł. Asesar hety pastupiǔ proci rozparadżeńnia nawat ministra i tłumaczycca, szto bytcym niawiedaŭ ab hetym i szczytaŭ procesiju nieduzwolanaj.</br> {{gap|1.5em}}Mnie zdajecca, szto kab i nia było pozwaleńnia na procesiju, dyk tak, jak pracesija nikomu nijakaj kryǔdy i szkody ni pryczyniłab, asesaru trebab było jej nie pieraszkadzać, a lepsz paśla, zaskarżyć heta, kamu treba. {{справа|''Z. S.{{gap|1em}}}} <section end="Sielec"/> <section begin="Jałucewiczy"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Jałucewiczy,'''</span> Hrodz. hub. Wołk. paw. U wioscy hetaj znajszoŭsia taki czaławiek-źwier, pra katoraha, kab usiu praŭdu napisać, to ludzi hatowy padumać, szto niejkuju bajku raskazwaju, a toż nie bajka, a praŭdziwaja praŭda.</br> {{gap|1.5em}}Hety czaławiek-źwier wielmi nia lubiǔ swajej daczki iszcze kali jana była małaja. Ździekawaŭsia nad joj, jak moh: to kary roznyja naznaczaŭ, to biŭ jaje czym i dzie papała: puhaǔjom, dziahaj, palenam pa placzoch, pa haławie, ci tak dzie — ŭsio roŭna. Adnak biednaje dzicianio niejak wytrywała hetu katarhu: padkaczałasia dziaŭczynioszka, ǔżo takaja-siakaja i pomacz była z jej u haspadarcy — to ŭ aharodzie kapałasia, to skacinku paświla, ale baćka na heta nie zważaŭ — biǔ, jak daŭniej datul, pakul nie adbiŭ zusim rozumu biednaj dziaŭczyncy.</br> {{gap|1.5em}}Pryżdaŭszy hetkaj paciechi, źwier-baćka ǔziaǔ swaju daczku na łancuh i ǔ letku prywiazywaŭ jaje pad pawietkaj, ci u chlewie, a zimoj — u ciomnym kutku — ŭ chacie. Usiej adzieżyny była adna-adniusieńka czornaja padranaja kaszulina; usiej jady — chleb, a to i padhniǔszaja, syrawataja bulba.</br> {{gap|1.5em}}Hetak muczyłasia na łancuhu biednaja, adyjszoŭszaja ad rozumu dziaŭczyna praz dwa hady. A choć susiedzi czuli nie raz jaje stohny ad puhaŭja, ci dziahi; wiedali i baczyli ǔsielakije zdzieki źwiera-czaławieka nad rodnaj doczkaj, — usie maŭczali. I, tolki dziakujuczy tamu, szto ludzi dalszyje — sa starany, dawiedaŭszysia ab tym, jak heny baćka haduje swaich dziaciej, usia sprawa uspłyła na wierch. Źbituju chworuju zabrali u szpital, baćku sudziebny śledawaciel adprawiŭ u pawiet, nu i razumiejecca, pojdzie paśla pad sud.</br> {{gap|1.5em}}Najcikawiejszaje toje, szto kali spytalisia sielanoŭ, czamu jany, wiedajuczy ab hetkich ździekach, maŭczali, — tyje atkazali, szto bajalisia adazwacca, kab heny źwier pasla pa złości nie zabiǔ, ci nie spaliŭ danoszczyka.</br> {{gap|1.5em}}Kożny danos, razumiejecca, sprawa śmiardziuczaja i nie nam — Biełarusam hetym zajmacca, ale tut byŭ by nie danos, a zastupstwo za słabiejszaje, pakryǔdzanaje stwareńnie Bożaje: heta ǔżo nia tolki nia soram, a abawiazak. A szto da strachu, dyk — waǔka bajacca — to i ŭ les nie chadzić. {{справа|''Wakulary.{{gap|1.5em}}}} <section end="Jałucewiczy"/><noinclude></noinclude> lbc2wrug4snp6s0x46ap3f3u9u9oyj3 104 127745 296614 295239 2026-08-31T18:12:58Z RAleh111 4658 296614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Zabałać"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Zabałać,'''</span> Minsk. hub. Ihumiensk. paw. Z hetaj wioski 1-ho krasawika pajechali ǔ Minsk dwoch susiedoǔ kupić toja-sioja k światu.</br> {{gap|1.5em}}Pierszy — Łukasz byǔ s synam, a druhi — sam adzin. Sprawiŭszysia ŭ Minsku s pakupkami, waroczalisia jany damoŭ i zatrymalisia kala karczmy, padkrapicca na darohu harelicaj. Syn Łukasza klikaŭ baćku damoǔ, ale susied, katory z nim jechaŭ, staŭ uhawarywać: „paczakajcie, każe, razam pajedzim; woś pryduć maje znajomyje — wypjem pa czarcy i pasunimsia da chaty“.</br> {{gap|1.5em}}A znajomych jon naprasiǔ, kab Łukasza pabić. Pryjszli tyje siabry, sieli wypiwać, a tymczasam Łukaszoǔ susied, padniaŭszysia s kresła, laś jamu poŭchu, a praszonyje wypiwaki tolki hetaho i czekali: stali bić czaławieka czym papała i, musić-to prykonczyli-b Jaho na miejscy, kab nie nadbiehli strażniki. Nie razabraŭszy sprawy, pahnali jany ǔsich u chałodnuju. Tam — źbitaho Łukasza iszcze paczastawali tak, szto toj nazaŭtra, pryjechaŭszy damoǔ, pamior.</br> {{gap|1.5em}}Woś i padkrapiǔsia… {{справа|''Padarożny.{{gap|1.5em}}}} <section end="Zabałać"/> <section begin="Dziewieniszki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Dziewieniszki,'''</span> Wilensk. hub., Aszmiansk. paw. U hetym miasteczku 19-ho krasawika byǔ kirmasz. Adziń czaławiek pradaŭ tam swajho kania za 200 rubloŭ. Zładziei heta padhledzieli, dyj zakralisia zahadzia na tej darozie, kudoj wiedali, szto budzie waroczacca pradawiec kania.</br> {{gap|1.5em}}Tym czasam, jak na biadu, nałuczyǔsia im zusim inszy czaławiek, katory tak sama hetaj darohaj waroczaǔsia s kirmaszu da chaty. Zładziei, nie raspaznaŭszy, prystali da jaho, kab addaŭ im 200 rubloǔ. Jak toj nie bazyǔsia, szto ǔsiaho pry duszy maje 40 kop., niczoha nie pamahała. Stali jaho muczyć: zrobili 30 ranoŭ nażami na cielie i musić-by to prykonczyli zusim jaho, kab nie nadjechali ludzi; choć i tak nijakaj nadziei nima, kab jon zastaŭsia pry żyćci.</br> {{gap|1.5em}}Złydni helyje, jak chodziać czutki, bajuczysia sudu, drapanuli ǔžo ŭ Ameryku.</br> {{gap|1.5em}}I smutna, dyj żutka pisać i czytać padobnyja wiestki… A hetkich wiastak — mnoha, praz ład mnoha — ǔsich ich i na wałowaj skury nia śpiszysz… A czamu hetak ludzi askacinilisia? Bo traciać wieru, nasłuchaŭszysia i nahledziǔszusia za aposznije hody usielakich rastreloǔ, dyj wieszaniny ludziej… {{справа|''F. A.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dziewieniszki"/> <section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=160%}} <center>'''Tureczczyna.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Trywożnyja wiestki iduć s tureckaj prawincii — Nestorjany: bytcam u Tuchmie maniacca wyrezać usich chryścijan; użo jość ranienyje i zabityje. <center>'''Ameryka.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"> {{gap|1.5em}}U amerykanskaj prawincii Aryzonie dynamitam ǔzarwało wajenny pojezd, paǔniusieńki saldataŭ. Bolszaja ich czaść zhinuła. Chto winoŭca hetaj piakielnaj raboty — pakul szto nima wiedama. <center>'''Bałharyja.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"> {{gap|1.5em}}Choć tymezasam wajawać Bałharam i nima ǔżo s kim, adnak s kazny iznoǔ wydali 50 miljonoŭ na wajennyja patreby. Widać rychtujucca na dalniejszyje czasy. <center>'''Hrecija.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"> {{gap|1.5em}}Aposznimi dniami Hreki, spatkaǔszysia s Bałharami, nieszta nie paładzili, dyj tak zawialisia, szto nawat puścili ǔ chod artyleryju.</br> {{gap|1.5em}}Och, ciażka, badaj, budzie zhodna razabracca hetkim sajuźnikam… <center>'''Serbija.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"> {{gap|1.5em}}Na Serbski pasażyrski parachod, kali jon plyǔ spakojna bliska bierahu Aǔstryjackaj hranicy, pasypalisia adtul streły. Zranili adnaho pasażyra i prabili kulami parachodny komin. Serby straszenna hetym aburany. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{c|'''Nasza haspadarka.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"> {{gap|1.5em}}Padyjszła samaja najważniejszaja para dla haspadara-chlebaroba: czas siaŭby.</br> {{gap|1.5em}}Kali i szto siejać? Na heta praǔdziwaha atkazu dać nielha; nielha dziela taho, szto naszy ziemli najbolsz słabyja, wypałaskanyja, dyk kinutaja ziarnio ǔ takuju pustyniu nie maje siły patrebnaj, nie maje padmohi ŭ samaj ziamli wiaści baraćbu s klimatycznymi, czasta praz ład źmiennymi, niespryjajuczymi warunkami dla dobraho uzrostu i raźwićcia samoj raśliny.</br> {{gap|1.5em}}Zusim inakszaja sprawa tam, dzie haspadarka pastaǔlena dobra, jak za hranicaj, abo choć i pa naszych {{перанос пачатак|niekato|rych}} <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> 6amu0n6yd279la3wo6ctxz9mz3sadji 104 127749 296613 295249 2026-08-31T18:11:43Z RAleh111 4658 296613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос канец|niekato|rych}} dwaroch: tam mała źwiertajuć na paru siaŭby, bo kali źwierchu prypiacze, prysusze, ci zachaładaje, sam koreń maje ŭ siabie stolki siły, szto amal nia ŭsielakuju biadu piaretrywaje.</br> {{gap|1.5em}}Heta i nia dziwa. Toje samaje my możem baczyć i na ludzioch. Koźny czaławiek, katory maje wyhodu, dobryje charczy, dobry dahlad, nie tak lohka paddasca jakoj koleczy chwarobie, a kali i zaniadużaje, to chutczej aprawicca, czym inszy biedak, katory nie maje ani czym, ani za szto padtrymać swaje słabyja sily.</br> {{gap|1.5em}}Hetak bywaje i z raślinami. I, kali nasza ziamlica mała maje zapasu hnoju, kab padtrymać żyćcio raśliny, to my prynamsi pawinny źwiarnuć wialikuju ŭwahu, kab jak nailepsz ułuczyć sam czas siaŭby.</br> {{gap|1.5em}}Piersz-na-piersz treba pamiatawać, szto nie na kożnaj ziamli można siejać u adzin i toj samy czas. Hetak — na hruntach lohkich — pieszczanych, katoryje lohka wysychajuć i chutczej abahrewajucca, siaŭbu treba paczynać raniej; na ciażkich-że hruntach, hlejewatych, padzolistych — rannaj siaŭby treba ścierahczysia, bo ŭsie hetkija ziemli chałodnyja, wada nia skora prachodzie u hrunt i dziela taho nie raz bywaje pry rannaj siaŭbie, zbażyna wymakaje cełymi łatami. S siaŭboj na hetkich hruntach treba czekać, pakul ziemla dobra nie abahrejecca, nie padsochnie, a sama ralla pakul nia zrobicca kruchawaj.</br> {{gap|1.5em}}Na wohuł treba trymacca takoha paradku: paśla harachoŭ, bracca za siaŭbu aŭsa, potym siejać jaczmień, ureszci sadzić bulbu. Jaczmiani siejuć jeszcze i zusim poznyje, ażno da 7-aho czerwienia i — kali pad hod — udajucca i nia zhorsza, tolki biada taja, szto ŭ wosień poznuju siaŭbu trudna dasuszycca, dyk zaŭsiody lepiej trymacca rannaj siaŭby, pamiatujuczy prykazku: rannaja siaŭba, kali i nia ŭrodzie, to nasieńnia nia zwodzie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U sadoch.'''</span> Chto maje sadok — na wiasnu — kali abirajecca jon u pryhożyja bledna-rużowyja i biełyja kwietki — niespakojnyja noczki pierażywaje haspadar-sadounik: anu-ż stuknie maroz i usiu pracu i nadzieju na siolatni uradżaj źnisztożyć. Bo tki hetak czasta-husta bywaje.</br> {{gap|1.5em}}Za hranicaj — asabliwa u Francii, dzie na wialikich abszarach hadujuć darahije, bo najbolsz winahranowyje sady, a wiesnawyje prymarozki bywajuć tak sama, jak i ŭ nas, zawiedzieny inszyje paradki.</br> {{gap|1.5em}}Jak tolki sady zacwituć, praz usiu nocz chodziać kaławurszczyki i, aby tolki prykmiecili, szto źbirajecca na maroz, paczynajuć dzwanić, jak ma pażar. Nia tolki haspadary sadoŭ, ale z usiej wakolicy źbiehajecca tady narod baranić sady ad marozu. Tam kożny razumieje dobra, szto tut strata nia tolki dla samoha sadoŭnika, ale i dla usiej akolicy, bo kali prapadzie uradżaj u sadzie, prapaduć i zarabotki dla bliżejszych sielanoŭ pry hetych sadoch.</br> {{gap|1.5em}}Sposaby, jakimi baroniać francuzy swaje sady ad marozaŭ zusim nie kasztoŭnyje i prydatny tak sama i dla naszych sadoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Zważajuczy na abszar sadu, zahadzia ŭ kolki miejscach pryhatoŭlajucca łamy, na nich kładucca kuczki dobra niepierahniŭszaho hnoju, śmiećcia, niepatrebnyje abrezki skuratoŭ i t. p. Naczami, razumiejecca, treba pilnawacca i, kali tolki pakazywaje na maroz, to ŭżo treba być na hatowie. Maroz najczaściej biarecca pad ranicu — samym uschodam sonca i tady jon bywaje najszkadliwiejszy dla ćwietu. Woś i treba pierad hetym pazapaliwać pryrychtowanyje łamy, zważajuczy, kab nia stolki było ahniu, kolki dymu. Wiasnoj — pad czas marozu — amal nie zaŭsiody bywaje cichaje nadworje, woś dym, uźniaŭszysia nad drewami, zawiśnie nad nimi i bytcam pościłkaj zakryje ŭwieś sad ad prypieku sonca i maroz, aby tolki dymu było dosyć, ćwietu nie paszkodzić.</br> {{gap|1.5em}}Apracza taho, hety jadki dym, bo ad śmiećcia, dy skuratoŭ, niemała hubić i adhaniaje napaśnikoŭ na naszy sady: rabakoŭ, żukoŭ, matyloŭ i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Sposab hety ja prabawaŭ niekolki razoŭ u swaim sadzie i zaŭsiody jon pamahaŭ. {{справа|''Ka-zak.{{gap|1em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''USIACZYNA.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''Chwastaty syszczyk.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Chiba mała ǔžo chto nia czuǔ, szto ciapier i sabaki jość wuczonyje: spoŭniajuć jany służbu syszczykoǔ. Dzie stałasia pakraża, zdaryłosia ǔbijstwa, ci tak szto jakoje, — prywodziać hetkaho mudraha ciućku, a toj, abniuchaŭszy tolki ślady, dzie byǔ niaproszany hość, ci jakija reczy, da katorych jon dakratywaŭsia: zamok, szafu, łożka i t. p., wybiehaje potym na dwor i tam razbirajuczy hety samy pach, kocie darohaj, <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> f309kw3xyop6dh8biz7fans8ki5vhf1 104 127754 296612 295365 2026-08-31T18:10:19Z RAleh111 4658 296612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>lesam, pierałazie praz płaty i t. d., ażno pakul nie dawiadzie sledam da taho czaławieka, ci jaho reczaŭ, katoryja treba było adszukać. Adnym słowam: czaho syszczyk nia może dajści swaim rozumam, sabaczy nos, jak bacz, raźbiare.</br> {{gap|1.5em}}Woś hetkaja cikaŭszaja sprawa zdaryłasia nidaǔna ǔ bardyczoǔskim pawiecie ŭ wioscy Nowaja Hrebla, dzie ǔbiŭcy, pahaliǔszysia na hroszy, wyrezali ǔsiu siamju — wosiem dusz — i starych, i małych. Dali telehramku ŭ Kijeǔ, dyk adtul u skoraści pryjechała palicija z musztrawanym sabakam.</br> {{gap|1.5em}}Chwastaty syszczyk, abniuchaǔszy akuratna chatu i pazabiwanych ludziej, wybieh na dwor i praz doŭhi czas nia moh dać rady, bo wiadomaja recz — ślady użo krychu pazataptywali druhije ludzi, dy i sam pach źwiatreǔ. Ale ǔreszcie, dapaŭszy da chaty adnaho rabotnika s tamtejszaj cukroǔni, zabiehsia tudy, kinuŭsia pad łożka i, wyciahnuŭszy adtul boty, staŭ ich razzłosczany hryści. Czyje hetyje byli boty, dawiedacca było razumiejecca, nia trudna, dyk pajszli na fabryku i tam zaraz-że arysztawali hetaha rabotnika.</br> {{gap|1.5em}}Jak tolki stali dapytywać arysztowanaho, jon paprasiŭ, kab dali jamu wady napicca. Uziaǔszy ǔ ruki dzbanok, jon z usiaho machu puściŭ im u haławu pilnujuczaho jaho strażnika, a sam wybiǔszy szybu, wyskaczyǔ praz wakno, kinuŭsia da wysokaj fabrycznaj baszty, uźbieh na samy wierch, dyj zaczyniǔsia. Jak że tolki paczuǔ, szto dźwiery ǔżo padważyli i adczynili, rynuǔsia jon u niz haławoj i zabiŭsia nia miejscy.</br> {{gap|1.5em}}Z hetaha my baczym, szto s kurtatymi syszczykami — nia pieraliŭki, a najhorsz, toja, szto nia biare, had, nijakoho chabara… <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}29) Boh ni baczyć nikoli, cary — redka, a sielanin — zaǔsiody?</br> {{gap|1.5em}}30) Zimoj jeździać, a ŭ letku ślady znać? <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/16|№ 16]].</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/14|№ 14]]: 26) wulej, pszczoły, wosk; 27) kałodka na katoraj siakuć drowy, ci miasa; 28) narohi ǔ sasie. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{c|{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.}}}} <center>'''Pacieszyǔ.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Żonka turemnaho nadziraciela prybiehaje, pierepałochanaja, da muža:</br> {{gap|1.5em}}— Czuǔ ty? hetaż dwoch arysztantoǔ uciakło! Szto-ż z nami ciapier budzie?</br> {{gap|1.5em}}— Nie biaduj, hałubka, supakaiwaje żonku dobry muż, na ich miejsce dwaccać nowych pryszluć. <section end="Żarty"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Czym hanić druhich, pakaży sam jak treba żyć. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Z durnym śpiracca, — szto za czuprynu z łysym ciahacca. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wołkawysk. W―mu ks. [[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|Tołoczko]].'''</span> Nia lik, a Waszy darahija słowy wialikaj padmohaj dla nas!</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Szwejcaryja. Fryburh. W-mu ks. A. Jaroszewiczu.'''</span> Z miłaj achwotaj spoŭniajem Wasze żadańnie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Aǔstryja. Zakopane. W―mu Dk. K. Szapowiczu.'''</span> Wielmi nas cieszyć, szto naszy dumki zusim zychodziacca z Waszymi pohladami na sprawu. Za abiecanyja wiestki — dziakujem i czekajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Sybir. h. Kirensk. J. M―sci [[Аўтар:Язэп Лёсік|O. Lesiku]].'''</span> Prosta nie razumiejem, jakaja pryczyna, szto Wy nie atrymali aposzních numeroŭ „Biełarusa“. Pasyłali i jeszcze raz pasyłajem. Zrabicie akuratnuju spraǔku na poczcie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dw. Czerepoǔszczyzna. J. M―ści A. Malinoǔskaj.'''</span> Choć mowu jeszcze i nia uśpieli pryswoić, ale duszoj i sercam, widać, pryihnuli da narodu. Kali-b bolej mieŭ jon takich apiakunak, chutczej „zahlanulo-b sonce i ŭ nasza wakonce“…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''St. Chaczmas, Wład. ż d. J. M―ści B. Nawickamu.'''</span> Kali-b usie tak razumieli sprawu, jak Wy, bardziej pryżdali-b swoj chleb jeści, a nie szukać jaho u czużoj staroncy. Za dobryja życzeńnia — Szczyra dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}Inżenieru W. B. razam z hetym numeram — pasyłajem usie ad 1-ho.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''P. S. Kryczewo. J. M―ści [[Аўтар:Язэп Ціхінскі|J. Cichinskamu]].'''</span> Z Waszaj — choć karocieńkaj pisulki baczym, szto nie źwialisia jeszcze ŭ nas praŭdziwyje syny swajej baćkoŭszczyny, dyj chiba ǔżo i nie źwiaducca. Radzi, Boże, takich.</br> {{gap|1.5em}}Jak za ''prysłanaje'', tak i za ''abiecanaje'' — z usiaho serca dziakujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса|35em|height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса|35em|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> bwv7fdua430ko0d70ldv89kojpa11am 104 127770 296608 295327 2026-08-31T18:02:47Z RAleh111 4658 296608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude> <section begin="Les"/>''Uzirajeszsia ǔ wyź</br> ''I szukajesz tych zor,</br> ''Szto wiaduć nas praz kryż</br> ''U niabiesny prastor… ''I nadziei pramień</br> ''Razam z wieraj tady</br> ''Prabiwaicca ǔ cień</br> ''Biezpraświetnaj żudy. ''Woś tady, jak dzicia</br> ''Choczysz żyć i lubić</br> ''Kryż i cierni żyćca,</br> ''Kab na Raj zasłużyć.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Piekny les u mai</br> ''U karonie jak car,</br> ''Tut kazaǔby ǔ rai</br> ''Czuisz roskaszy czar. {{справа|'''''A. Ziaziula.{{водступ|-2|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Les"/> <section begin="Ś-ty"/>{{c|'''Ś-ty Izydor Araty.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Światy Izydor, Aratym nazwany, dziela taho, szto bolszuju czastku swajho żyćcia prawioŭ, buduczy parabkam u adnaho pana u Hiszpanii, ǔ paczatku 12-ho wieku. Pa śmierci swaich ubohich backoŭ światy Izydor dastaŭ tolki płuh i sachu i to biez waloŭ. Dyk naniaŭsia za parabka da bahataho pana Jana Wergasa. U skoraści ażaniŭsia s takojże, jak sam, biednaj dzieŭczynaj Maryjannaj, katoruju pakachaŭ za toje, szto była wielmi pracawitaja i nabożnaja.</br> {{gap|1.5em}}Boh daŭ im synka, katoraho hadawali starajuczysia pierad usim ab toje, kab jon nia byǔ kali wyrodnym synam Boha i kaścioła św. Dyk i ros chłopczyk na takohoż pabożnaho i dobraho, jak baćki jaho. Ale adnaho razu jon upaŭ u studniu tak, szto nijak wyratawać było niamożna. Tady św. Izydor z żonkaj uklenczyli i stali malicca da Matki Boskaj, kab Jana sprawiła toje, czaho ludzi zrabić ni zdalejuć… i staŭsia cud: chłopczyk uspłyǔ na wierch wady i, choć użo doǔha byǔ u wadzie, usioż astaŭsia zusim nawat zdarowy, nia to, szto żywy. Na padziaku za hetu łasku Bosku św Izydor z Maryjannaj pastanawili żyć, jak brat s siastroj.</br> {{gap|1.5em}}J. Wergas wielmi szanawaŭ swajho parabka za jaho szczyraść i pracawitaść, dyk zazdrośniki stali skarżyć, szto jon paźniej druhich prychodzie da pracy, bo szto dzień chodzie da kaściola i druhoje. Tady Wergas paklikaŭ Izydora i zapytaŭ łahodna, ci praŭda heta; Izydor atkazaŭ, szto praŭda, ale szto jon usioż rabotu, szto da jaho należyć, robić zaǔsiody ǔ paru. Kaliż hetkije skarhi uściaż paŭtaralisia, dyk Wergas zachacieǔ sam pierakanacca, ci praŭda, szto Izydor robić stolkiż, abo i bolej, jak druhije parabki. Jon pajazoŭ, dzie jany harali i schawaŭszysia u kustoczkach — pryhladaǔsia jak hareć Izydor.</br> {{gap|1.5em}}Hladzić, aż zamiesta adnaho Izydora haruć pobacz jaho jeszcze niejkije dwa chłopcy ŭ bieli i hetak u Izydora rabota idzieć wielmi sporna. Zdziwiǔszysia, pryzwaŭ Wergas Izydora da siabie i spytaŭ, chto heta jamu pamahaje harać? Hartai zniknuli. Izydor bajaźliwa atkazaŭ, szto, jak jon czasta prosić Boha pamahać jamu u pracy, dyk peŭna Boh ssyłaje jamu aniołaŭ na pomacz, ale jon ich nie baczyć. Adhetul Wergas użo nie zwaroczywaŭ uwahi na skarhi, tym bolej, szto Izydor da swaich praciǔnikoǔ adnosiǔsia z najbolszaj miłaściaj.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż za pryczynaj madlitwy św. Izydora paczali dzieicca cudy, dyk i samyje hetyje worahi Izydora paczali jaho szanawać.</br> {{gap|1.5em}}Sława cudoǔnych skutkaŭ jaho madlitwaŭ razyszłasia szyroka i szmat chto zwaroczywaǔsia da Izydora s prośbaj ab madlitwy u ŭsiakich pryhodach.</br> {{gap|1.5em}}Hetak, kali umiorła daczka Wergasa, jon prasiǔ swajho parabka paratawać jaho ǔ smutku. I zapraŭdy kali Izydor pamaliŭsia, dziaǔczynka adzyła i azdarawieła. Tahdy Wergas zrabiŭ Izydora rasparadzicielam swajho majontku i chacieù dać jamu szmat hroszy, ale Izydor hroszy nia pryniaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Majuczy bolej czasu, Izydor tym bolej addawaŭsia pabożnaści i dawaŭ jałmużny. I hetak ǔzbahaciŭszysia światymi cnotami, pachawaŭszy piersz swaju takujuż światuju żonku, pamior i sam 15 maja 1170 hodu.</br> {{gap|1.5em}}I tak nikomu z nas nia można adhawarywacca, szto nia może być pabożnym, bo jaho stan i abawiazki pieraszkadzajuć hetamu, bo woś widzim, szto i ubohi parabak staŭsia światym; dyk idziemo i my jaho darohaj, a tak sama zajdzim da nieba. {{справа|''B.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ś-ty"/> <section begin="Kaścielnyja"/>{{c|'''Kaścielnyja wiedamaści.|памер=160%}} <center>{{larger|'''Azdaraǔleńnie Papieża.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}7 maja u Rymie adpraŭlałosia uraczystaje nabazenstwo u Bazylice św. ap. ap. Piatra i Paŭla, dziakujuczy za wyzdaraǔleńnie Jaho światabliwości Piusa X.</br> <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> j9cj8yrxoqt54we87no47hbxe5bfvb5 104 127771 296609 295285 2026-08-31T18:03:48Z RAleh111 4658 296609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Wieczaram taho dnia rymskije mieszczanie s tej samaj pryczyny aświatlili i paubierali wokny swaich kwateraŭ. <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z rasparadzeńnia W. Prawielebnaho ks. Administratora Wilenskaj dyecezii pamiż duchawienstwam stalisia pieramieny hetakije:</br> {{gap|1.5em}}Ks. Jazep Puciłoŭski wikary z Waŭkawyska pieranosicca na wik. da Suchawoli, jahoż miejsce zajmie b. wikary suchawolski ks. Władysłaŭ Muraŭski; ks. Jan Skrodzis pa swajej woli zwalniajecca ad prabostwa u Surwiliszkach, kudy naznaczajecca wikary s Twerecza ks. Jan-Michał Skardyński. <center>{{larger|'''Dni kryżowyje.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U paniadziełak, aŭtorak i sieradu adbylisia pracesii pakutnyje, sabranyje z usich wilenskich kaściołaŭ; u paniadziełak iszli s katedralnaho kaścioła, da kaśc. św. Jana, u aŭtorak s Katedry da kaśc. św. Ducha (dominikany) i u sieradu — s Katedry da kaścioła św. Franciszka (bernardynski).</br> {{gap|1.5em}}Za kożnym razam waroczalisia do Katedry. <center>'''{{larger|Smutnyja sprawy.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa prośbie litwinoŭ, z rasparadzeńnia Adminisrtatara dyecezii Wilenskaj i za zhodaj miejscowaho probaszcza, u kaściele św. Jana ŭ Wilni mieło adbywacca praz miesiac maj a 6-aj hadzinie rana nabazenstwo majowaje pa litoŭsku. Parachwijanież palaki, dumajuczy, szto litwinom pamału choczecca zachapić i zusim kaścioł św. Jana, sabralisia 1-ho i 2-ho maja i śpiewami ŭ polskaj mowie zahłuszyli śpiewy litwinoŭ, katorych było kudy mieniej. Niczoha nie pamahli uhawory ksiandza litwina i probaszcza św. Jana: palaki nie ustupili i, kab nie dajszło da horszych biezparadkoŭ u kaściele, ŭłaści dyecezii skasawali nabażenstwo dla litwinoŭ i za karu nie pazwolili adpraŭlač nabażenstwa majowaho i dla palakoŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Mir,'''</span> Minskaj hub. Huberskije ŭłaści zapieczatawali tut kaplicu katalickuju nawat z Pr. Sakramentam u aŭtary. <center>{{larger|'''Koronacija abrazu M. Boskaj.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}W. Pr. biskup Sandomierski wydaŭ list pasterski, u katorym abwieściŭ, szto 8 wiereśnia odbudziecca u Sulisławicach koronacija abrazu Matki Boskaj, cudoŭnaho użo praz 300 hadoŭ. S pryczyny hetaj uraczystaści, Papież ustanawiŭ u Sulisławicach jubileuszowy odpust ad 15 sierpnia da 15 wiereśnia hetaho hodu. <center>{{larger|'''Kataliki u Polszczy.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U 7 dyecezjach Karaleŭstwa Polskaho katalikoŭ nachodzicca 8 miljonaŭ 100 tysiacz. U Warszaŭskaj — 1.900.000, u Lublinskaj — 1.600.000, Kaliszskaj — 1.400.000, u Kieleckaj — 1.090.000, u Sandomierskaj — 800.000, u Płockaj — 800.000 i Sejneuskaj — 600.000. <center>{{larger|'''Kataliki u Sibiry.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Katalickije parachwiii u Sibiry należać do Mahileŭskaj archi-dyecezii. Jany rasdzielany na try dekanaty. Omski dekanat maje 35.900 dusz, 10 parachwij, 13 kaściołaŭ i 9 kaplic. Irkucki maje 7 parachwij 29.925 dusz, 6 kaściołaŭ i 7 kaplic. Aprocz hetych dekanatoŭ jość iszcze ŭ Sibiry 8 parachwij, katoryja s przyczyny dalokaści ad druhich kaściolaŭ nie należać da żadnaho dekanatu. <center>{{larger|'''Pierachod u katalictwo.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kala Jeruzalimy, dzie żyŭ i byŭ zamuczany Zbaŭca nasz Jezus Chrystus, aposznimi czasami dyzunickaje duchawienstwo stało pierachodzić u katalictwo. Niedaŭno pierajszli hetak biskup Syryjski u Jeruzalimie, ab czym użo pisałosia, i biskup Damascenski z mnohimi papami, a ciapier pierajszoŭ u katalictwo i Patryarcha Syryjski u Jeruzalimie. Można spadziewacca, szto u skoraści usia ludnaść Syryi staniecca katalickaj. <center>{{larger|'''Kongres eucharystyczny.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na wyspie Malcie adbyŭsia zjezd na cześć Pr. Sakramentu. Na hety zjezd sabralisia tawarystwy, bractwy, zakonniki maltanskije i szmat roznych dastojnikaŭ, miż katorymi było 30 biskupoŭ i 5 kardyłoŭ. Pabożnych liczyli na 70 tysiacz.</br> {{gap|1.5em}}Zjezd zakonczyŭsia uraczystaj pracesijaj, paśla katoraj kardynał legat (wysłany ad Papieża) daŭ sabranym Apastolskaje błahasławienstwo.</br> {{gap|1.5em}}Niezadoŭha takiż kongres adbudziecca u Francii u m. Lurd, dzie prad 25 hadami uziali paczatak hetyje kongresy. <center>{{larger|'''Kongres wuczycieloŭ katalickich u Paryży. (Francija).}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wuczycieli katalickich prywatnych szkołaŭ u Paryży niedaŭna adbyli swoj kongres (zjezd), na katory sabrałosia 500<noinclude></noinclude> hafvmsy6hq6uyv1s2ujuxs230c9ftt8 104 127772 296610 295335 2026-08-31T18:05:00Z RAleh111 4658 296610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>wuczycieloǔ. Z hetaho baczym, szto choć u Francii ŭrad i wialikaja czastka hramadzian — biezboźniki — usloż tyki jość i szczyrych synoŭ kaścioła światoha, katoryje majuć adwahu publiczna pryznawacca da swajej wiery. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Tamże u Paryży'''</span> adbyǔsia zjezd katalickich kabiet, złuczanych u tawarystwo pad nazwańniem: „Liga francuzkich kabiet“. Hetaje tawarystwo robie szmat zbożnaj raboty pamiż apahanieŭszych francuzoǔ. <center>{{larger|'''Tawarystwo katalickaho uniwersytetu u Solnohoradzie (Austryja).}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}13-ho maja nowaho stylu u Solnohoradzie adbyǔsia zjezd tawarystwa katalickaho uniwersytetu. Prawadziǔ hetym zjezdam kardynał Kacztaler.</br> {{gap|1.5em}}Padliczyli sabranyja achwiary na uniwersytet; majuć użo bolsz dwoh miljonoǔ rubloǔ. <center>{{larger|'''U Londonie spalili kaścioł.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kabiety anhlickija (sufrażystki), uraiǔszyja sabie, szto bytcym kaścioł katalicki pieraszkadzaje im dabywać raǔnyje z mużczynami prawy, sa złości padłażyli u adnym kaściele u Londonie bombu, katoruju najszoǔ zakrystyjan i pryniaǔ u paru.</br> {{gap|1.5em}}Paśla hetaho jany udaczna padpalili kaścioł św. Kaciaryny; heta najpiakniejszaja u Londonie światynia i zhareła; škody zrobleno na sto tysiacz rubloǔ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> U kancy miesiaca Sierpienia, abo s paczatku wiereśnia hetaho hodu ǔ Wilni manicca być pierszaja wystaŭka wiaskowych wyraboǔ.</br> {{gap|1.5em}}Naszym sielanam treba kaniesznie zahadzia pryrychtawacca da jaje i adusiul — s samych hłuchich nawat kutoczkoǔ naszaj Biełarusi paściahiwać usio, szto prydatna dla wystaŭki, kab i my mahli pachwalicca swajej pracaj. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Hetymi dniami palicija zławiła tut daǔno znanaho zładzieja — Rozentala. Jak tolki padwiali jaho ǔżo da turmy, wyrwaǔsia z ruk haradawych i ǔciok. Na zaŭtra znoŭ jaho zławili i na hety raz upchnuli-tki ŭ turmu. Tam Rozental pryczapiǔsia da druhoha zładzieja — Mehera, bytcam toj jaho zdradziǔ pierad palicijej i paczałasia bojka, padczas katoraj Meher nażom ciażka pakaleczyǔ swajho byŭszaho tawarysza. Rozentala czuć żywoha adwieźli u szpital. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Sioleta, jak i tyje hady, czaść pamiaszczeńnia ǔ muroch, szto franciszkanskimi zawucca, addajecca dla padarożnych, katoryje letnim czasam maniacca źwiedać Wostruju Bramu, Kalwaryju i insz. kaścioły.</br> {{gap|1.5em}}Kab tut mieć miejsca zahatoŭlinym dla ǔsiakaj hramady, treba zahadzia dać znać ǔ Wilniu (Wulica Trockaja, d. № 14) ǔ Kantoru Tawarystwa apieki nad biednymi: kali hramada maje być ǔżo ǔ Wilni i na lik skolki asob chocze karystać z miejsca dla swajho czasowaho prytułku. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Kolki dzion tamu, pan Hoǔwald, jeduczy samachodam, najehaǔ na chłopca i taho tak pryciorła, szto, adwiezieny da szpitalu, na druhi dzień pamior. Pana Hoǔwalda ciahnuć pad sud za nieaściarożnuju jazdu. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Sudzili tut u sudziebnaj pałacie ziemskaha naczalnika 4-ho wuczastku Waŭkamierskaho powietu za paboi mużykoǔ na zbory ǔ wołaści.</br> {{gap|1.5em}}Zasudzili jaho na 6 dzion u adsiedku. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}U wilenskuju turmu nidaǔna prysłali z Uść-Kamieniehrodzku niejkaho W. Nawickaho, zasudżenaho wajennym sudam na 3 hady u ssyłku. Pawedłuh manifestu jaho manilisia ad hetul puścić na swabodu. Tymczasam pry daprosie Nawicki staŭ nieszta płutać, a jak ŭzialisia kala jaho jeszcze szczyrej, to pakazałasia, szto heta zusim nie Nawicki, a znany kaŭkazki razbojnik, katory za zhodaj Nawickaho pryjechaŭ siudy, kab pad czużym imianiam wykrucicca na swabodu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Hłybokaje,'''</span> Wilen. hub. 14 i 15 maja adbyłasia tut haspadarskaja wystaǔka. Apracza żywioły, sielanie panawozili i roznyje swaje chatnije wyraby: pałotny, abrusy, ruczniki, kapy, pościłki, roznyja tkaniny, prutkowyja raboty i t. p.; byli i kawalskija, ślesarskija, stalarskija i dr. raboty.</br> {{gap|1.5em}}Za lepszyje chatnije wyraby dali sielanam nahrady hraszyma na 100 rubl.; za koni i skacinu — wydali nahrady 600 rub. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Świr,'''</span> Wilensk. hub., Świenc. paw. Hetymi dniami zhareło tut 20 budynin. Straty 4 tys. rubl.</br> <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> axopychkc2f4en64tydr2w8jy0fs6wd 104 127773 296611 295338 2026-08-31T18:07:03Z RAleh111 4658 296611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Razabrałasia ǔ sudzie sprawa buntu sielanskaho ŭ Wostrawie. 2-ch zasudzili pa 8 mies. arysztanskich rotaŭ; 8 — u turmu ad 8 da 20-ci miesiacoǔ, a 11 — aswabadzili. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Płock.'''</span> (Polszcza). Płocki pawiet pierszy zawodzie ŭ siabie ahulnuju hramatu, tak szto praz kolki hadoŭ tam użo nia budzie nihramatnych ni chłopcaŭ, ni dzieŭczataǔ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> U sadzie marskoha ministra palicija zławiła niejkaho nieznanaho czaławieka, katory prakradaǔsia da letniaho jaho domu. Czaho jon tam byǔ i jak tydy zabraŭsia, dy chto jon — na heta nieznany czaławiek admowiǔsia dać atkaz. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}U Hasudarstw. Dumu padadzieny ministram sprawiadliwaści prajekt, kab prysiażnym zasiedacielam płacić prahony i sutacznyja. Na heta pojdzie bolsz poǔ miljonu rubl. ǔ hod. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Wajennaje, ministerstwa rasparadziłosia, kab takich nawabrancoǔ, katoryje majuć lhoty ad sałdatczyny dziela padmohi swajaj siamji, a hetaha nie spaǔniajuć i budzie na ich żałaba (ad baćki, matki, dzieda, ci babki) brać ich u wojska. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''St. Bobrynskaja.'''</span> Na hetaj stancii arysztawali i adprawili ŭ turmu byŭszaho prawaho deputata 2-oj Has. Dumy — Malarenku, pry katorym najszli niekolki pudoǔ kradzienaho cukru.</br> {{gap|1.5em}}Niema czaho skazać — sałodki prawy deputat! {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Saratoǔ.'''</span> Na ahramadnaj, tak zwanaj, Sakoławaj hare zrabiłasia wializarnaja — s pod wiarsty daŭżyni szczalina, adkul ziemla uściaż asowywajecca i zasypaje bliżejszyje damy. Narod sa strachu ŭciekaje, adrekajuczysia usiaho swajho dabra. Straty wializarnyja. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Traścianica"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Traścianica,'''</span> Minsk. hub., Barysaŭsk. paw., Byczanskaj woł. Praz hetu wiosku 23-ho krasawika prachadzili parcii rabotnikaŭ ad stancii Barysawa ŭ w. Damaszkowiczy, Mściażkaj wołaści; bo ŭ tej staranie ciapier dobryja zarabotki: Dziadziławickuju puszczu jeszcze nia zusim wypałaskali — na heta treba nimało siły; dyk kupcy, znaczycca, kab tki jaje bardziej prykonczyć, wypisali rabotnikoŭ z druhich staronak.</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś, niekatoryje s pamiż hetych ludziej, napiŭszysia harełki, razbili kapliczku, kataraja stajała krychu u staranie ad wioski Traścianicy: pałamali dźwiery, wokny i abrazy.</br> {{gap|1.5em}}Pakul szto arysztawali tolki troch zapadazronych czaławiek, ale, badaj, winoŭnych ŭ hetaj sprawi było i bolej.</br> {{gap|1.5em}}Daŭniej naszy baćki i dziady, zdajecca, krychu inaksz prawodzili toj dzień, kali wychodzili zarablać na kusok chleba {{справа|''„Swoj“.{{gap|1.5em}}}} <section end="Traścianica"/> <section begin="Stajki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Stajki,'''</span> Wilensk. hub., Wilejsk. paw. Chto choć kryszku znaje hetu wiosku, to peŭna wiedaje, szto tut żywuć adny biełarusy, bo i mowa ich biełaruskaja, i zwyczai, hulni nawat — usio biełaruskaje. Adnak jany nazywajuć siabie „palakami“ praz toje tolki, szto ŭsie jany kataliki.</br> {{gap|1.5em}}Biedny, ciomny narod! Nie razumiejuć jaszcze jany, szto wiera i narodnaść niczoha supolnaha pamiż saboj ni majuć. Kataliki jość u kożnym zahranicznym kraju, a aposznimi czasami nimała ŭżo i rasiejcoŭ pierajszło na katalictwo, dyk czyż usie tyje zahranicznyje narody, abo rasiejcy, praz toje tolki, szto jany kataliki, dyk użo i palaki? Dyk nie pa wiery pawinien liczyć swaju narodność czaławiek, a pa tej staroncy ŭ jakoj jon radziŭsia, dy chto byli jaho baćki.</br> {{gap|1.5em}}Hetkuju prastuju i jasnuju recz naszy stajkoŭcy ani jak nia mohuć zrazumieć. Badaj, ci nia wino ny ŭ hetym tyje 23 szynoczki, jakije my majem na swaje 150 chat, u katorych zatumaniwajuć sabie hałowy naszy sielanie…</br> {{gap|1.5em}}23 szynki na 150 chat! Heta ǔżo i nie pa biełarusku, i nie pa polsku, a najhorsz, szto zusim nie pa katalicku! {{справа|''K.{{gap|1.5em}}}} <section end="Stajki"/> <section begin="Surwiliszki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Surwiliszki,'''</span> Wilensk. hub., Aszmianskaho paw. U hetaj parafii chłopiec I… pakachaŭ dziaŭczynu A… Lubiŭ jaje chłopiec, pakul nia wykruciŭ ad dziaŭczyny 200 rubloŭ i nie adabraŭ jej sławy, a kali dziaŭczyna uspomnila a szlubie, toj i słuchać nie chacieŭ.</br> {{gap|1.5em}}Pakryŭdżonaja, padpaliła pa złości jaho chlawy, katoryje razam z żywiołaj i zharell. Straty ad pażaru było na 3000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}Jak huknuŭ, tak i adhuknułasia… {{справа|''Tutejszy.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Surwiliszki"/><noinclude></noinclude> rp8vt3jrfp8wn2vfi8m2b0fparccl37 104 127809 296607 295468 2026-08-31T18:01:22Z RAleh111 4658 296607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Bożaje"/>{{перанос канец|kaścio|łam}} niepryjacielaŭ hetaj tajnicy naszaj Swiatoj Wiery i dla taho, kab Pan Jezus, utajany u Hostyi, pabłahasławiŭ damy, placy i wulicy, praz katoryje idzie pracesija.</br> {{gap|1.5em}}Paczatki 4-ch Ewanelijoŭ piajucca, kab pakazać, szto my wierym u tyja praŭdy, jakich nawuczajuć nas hetyja Ewanelii, a katoryja Pan Jezus kazaŭ apastołam rasszyrać pa ŭsim świecie. {{справа|''B.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Bożaje"/> <section begin="Kaścielnyja"/>{{c|'''Kaścielnyja wiedamaści.|памер=160%}} <center>{{larger|'''Pryjezd Biskupa.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}W. Pr. ks. biskup Karaś s Sejn pryjeżdżaŭ u Wilniu wyświenczać klerykoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na dyakanoŭ wyswiańciŭ: Kazimiera Borzymu, Jazepa Brejwu, Antoniaha Jaskiela, Jazepa Mincewicza, Aleksandru Swerpela, Jana Bruzhu, Jazepa Hryhonisa, Kazimiera Piłucia, Jazepa Reszecia, Jakuba Zdanowicza, Alfonsa Zienkiewicza, Piotru Żarnoŭskaha, Jazepa Bajku i Wiktara Szutowicza.</br> {{gap|1.5em}}Na subdyakanoŭ wyświańciŭ: Andreja Cikotu, Teofila Pryszmonta i Henryka Wojniusza.</br> {{gap|1.5em}}Nikatoryje s pamiż klerykoŭ atrymali niżejszyja świanceńnia.</br> {{gap|1.5em}}U katedralnym kaściele na Uniebaustupleńnie P. Jezusa i ŭ niadzielu biskup pabiermawaŭ szmat maładziaży.</br> {{gap|1.5em}}16-ho czerwienia hetyż biskup maje iznoŭ pryjechać u Wilniu wyświeńczywać klerykoŭ na ksiandzoŭ. <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu W. Pr. Administratara dyecezii ks. Michalkiewicza — ks. Kazimier Lesiewicz naznaczajecca na wikaraho ŭ Ejszyszki; ks. Lawon Petkiel — na wikaraho da Twerecza; ks. Karol Humbaragis s Szyrwintaŭ — na wikaraho ŭ Kalwaryju pad Wilniaj; a ks. Jazep Kancler s Kalwaryi — na wikaraho da Szyrwintaŭ. <center>{{larger|'''Zabarona pracesij.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wilenski hubernatar zabaraniŭ adbywać pracesji ŭsim prychodziaczym sa starany z druhich miejscoŭ u Wilniu. Heta bytcam dziela taho, szto ŭ Wilni zawialisia swarki miż Palakami i Litwinami.</br> {{gap|1.5em}}Takaja zabarona budzie trywać datul, pokul ni naładzicca miż hetymi narodami zhoda. <center>{{larger|'''Kaścioł Serca P. Jezusa.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na pierszy dzień Zialonych światkoŭ mielisia paświencać kamień wuhławy pad zakładku nowaho kaściołu Serca Pana Jezusa u Wilni.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam ŭłaści zahadali, kab kamitet budowy kaściołu pałażyŭ u hasudarstwieny bank stolki hroszy, kolki maje pa planu kasztawać usia budowa kaściołu t. j. bolsz sotki tysiaczaŭ rubl., a pakul szto pałożeno tolki tysiaczaŭ 60, dyj apracza taho na kuplu placu addali 38 tys., dyk i niedachwat niewialiki, a usioż-tki zakładku zabaranili. <center>{{larger|'''Sprawa ks. Sienkiewicza.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pskoǔski akrużny sud prysudziǔ ksiandza J. Sienkiewicza z Wilni na 4 hady u adsiedku za pieradruk u hazecie „Przyjaciel“ staćci z zahranicznaj hazety katalickaj, u katoraj bytcam było sztoś skazana na prawasłaǔnuju wieru. Hety pryhawor użo uwajszoŭ u zakonnuju siłu, dyk sudziebnaje naczalstwo zahadało arysztawać ks. Sienkiewicza i pasadzić u turmu. Ale pa zakonu — ksiondz pawinien adbywać karu nie ǔ turmie, a ǔ klasztary, dyk Administratar dyecezii padaŭ prakuroru pratest proci niezakonnaho pastupku ǔłaści. Hety pratest pryznali sprawiadliwym i ks. Sienkiewicza zaraz że wypuścili na wolu. <center>{{larger|'''Konsekracija biskupa.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}9-ho czerwienia ŭ Pieciarburzie adbudzicca ŭ kaściele św. Kaciaryny konsekracija na biskupa ks. Al. Kakoŭskaho, naznaczenaho arcybiskupam u Warszawie. Konsekrataram budzie W. Pr. ks. biskup Ździtowiecki z Wracłaŭka, ŭ asyście biskupoŭ ks. Cieplaka w Pieciarburhu i ks. Zarnawieckaho z Żytomira. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>{{larger|{{разьбіўка|'''Pażary}}.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U miast. Mikuliczy,'''</span> Minsk. hub. Ihum p. zhareło 40 chat i carkwa. U ahni zhinuło dzicianio.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U w. Puchowiczy,'''</span> Minsk. h. Mazyrsk. p. zhareło 54 budyniny, a z imi i troje ludziej, pamiż katorych adzin mieǔ 100 hadoǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U w. Aziory,'''</span> Mahil. h. Czyrykoǔsk. p. zhareło 157 chat; straty padliczajuć na tysiaczoŭ 57 rubl.</br> <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> ddmbvq54ddl0ixtcexoi5jzg1mqr5b7 104 127813 296606 295423 2026-08-31T17:59:19Z RAleh111 4658 296606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U w. Horbawo,'''</span> Hrodz. h. Słonimsk. p. Siarod dnia zhareło 82 budyniny i manapol; zhareło i dwóchhadowaje dzicia.</br> {{gap|1.5em}}Tut cikaǔnaja sama pryczyna pażaru. Maleńki chłopczyk, zabraŭszysia ŭ humno, razłażyǔ ahoń na taku, kab napiaczy bulby. Bulbu niedapiok, a wiosku puściǔ z dymam…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U w. Wialikije Chwaliwarki,'''</span> Hrodz. hub. Biełastock. p. Dwoch chłapczukoŭ — 6-ci i 8-i hadkoǔ, ukraǔszy ŭ baćki tytunu, papiery, dy siernikoŭ, schawalisia za humno, dyj paczali tam balawać, a z hetaho balu padpalili swajo humno, a za im pajszło jeszcze 7 humnaŭ czużych s prybudoŭkami.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Minskaja haradzkaja rada postanowiła zawiaści ahulnuju hramatu dla ǔsich haradzkich dziaciej. Na hetu światuju sprawu horad daje 63 tys. rubl., dy jeszcze choczuć wycisnuć padmohi s kazny — 132 tys. rubl. Czy heta tolki ǔdasca?</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pinsk.'''</span> Wilenskaja sudowaja pałata zasudziła barysaŭskaho dziekana ks. Hurku na 100 rubloŭ sztrafu i praz try miesiacy niadapuszczać da abawiazkoŭ prabostwa i dziekanstwa za toje, szto achryściŭ prawasłaŭnych baćkoŭ dzicia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Smalensk.'''</span> Akrużny sud zasudziŭ sielanina Chadarenku za krażu brylantoǔ z abrazu Matki Boskaj na 7 hadoŭ u katarhu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Siudy pryjechaŭ z nad Wołhi raki niejaki Hryhor, katory padaje prajekt u Synod, kab sklikać predstaŭnikoǔ z usiaho świetu na zjezd dziela sprawiedliwaho padziełu ziamli pamiż usimi i zrabić wiecznuju zhodu. Adozwu swaju Hryhor nazywaje: „Wajna Chrystusa proci wajny usiaho świetu“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Czułkinskaja,'''</span> Wiackaj hub. Niedaloka hetaj wioski ŭ lesie kala reczki znajszli abraz Matki Boskaj Czenstachoǔskaj, maleńkije kryżyki i abraziki, arnat i inszuju kaścielnuju adzieżynu. Niedaloka hetaho leżała skrynka, ŭ katoraj tak sama szmat było raznoj drobiazi, szto można było dastać, badaj, tolki u samym Czenstochawie.</br> {{gap|1.5em}}Idzie sledztwa, kab jak dajści paradkam skul hetyja reczy mahli ażno siudy trapić.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Czyta'''</span> (Sybir). Niedaloka hetaho horadu razbojniki, napaǔszy na maszynu, paczali strelać u pasażyraǔ, zranili pacztowaho czynoŭnika, adczapili bahażny i pacztowy wahony i szto dałosia — zabrali. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Masary"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Masary,'''</span> Wilen. h., Dzisien. paw. Jość tut stary i duża charoszy kaściol. Narod tutaka pabożny. U światocznyje i ŭ niadzielnyje dni narodu poǔny kaścioł. Szmat jaho zjeżdżaicca na fest św. Jana i na św. Pietra, kab pamalicca da św. Justyna, katoraha relikwii pierachowywajucca u Masarskim kaścieli. Na tyja światki pryjeżdżajuć ludzi adusiul: z Hłybokaha, z Łuczaju, z Zadzieŭja, dy nawati z dalejszych wakolicaŭ — aż Minskaj huberni. Pryjeżdżajuć nie tolki kataliki, ale i prawasłaŭnuje, daŭniejszyje unijaty. Chorasza hladzieć, jak usie hetyje ludzi szczyra, horacza molacca Bohu. Nie adzin nidawierak mohby nawiarnucca, hlanuǔszy na ich żywuju, haraczaju wieru i na ich wialikuju luboŭ da Boha.</br> {{gap|1.5em}}Drenna tut tolki toja, szto jakraz nidaloka kaściołu staić karczma. La jaje czasta pjanyje dziaciuki swaracca, dy i bjucca, nawat i u tyja wialikija światki. Bjucca najczaściej parabki masarskaha pana P… Jahoż i taja karczma. Jak to dobra było-b, zamiest addawać chatu pad karczmu, — kab Pan P… addaŭ jaje pad narodny dom, na czytalniu i biblioteku, ci na szto inszaje dobraje dla susiednich sialanoŭ, za ich ciażkuju pracu ǔ jaho dware, czymsia prysporywać atruty dla biednaha i ciomnaha mużyka. Hetym dapikaŭ pana P… ks. Dudz., ale widać — niczoha toja ni pamahło.</br> {{gap|1.5em}}Tutejszy narod trymaicca staryny: usie piajuć charoszyja biełaruskija pieśni, hulajuć daǔnyja hulni, prymieram „Ciareszku“, „Pirapiołku“ i inszyja. Szmat u jakich pieśniach jość zwarotki da Boha, da Chrystusa, da Jaho Matki Najświaciejszaj. Heta świedczyć ab tym, jak užo zdaŭna u naszym narodzie umacawałasia chryścianskaja wiera. U adnej pieśni, pra dziawoczuju niadolu tak piajecca: „Chiba mianie maci ǔ kaścioł ni nasila,</br> „Czamu bo mnie maci doli ni ŭprasiła“. {{gap|1.5em}}Adnaho razu, kali ja źbiraŭ i zapisywaŭ pieśni, dyk kabieta piejała mnie ich i płakała. Czaho, pytajusia, płaczysz? — „Jak, każe, ni płakać, kali mnie jak raz tak żyłosia, jak u hetaj pieśni piajecca“.</br> {{gap|1.5em}}Z hetaho widać, szto pieśni tutejszyja narod wypiajaŭ s swajej duszy, s swajho hora, żudy i radasci — s swajho minułaho żyćcia, dyk szanawać i zachawać hetyje skarby swaje chiba narod patrapić. {{справа|''J…{{gap|1.5em}}}} <section end="Masary"/><noinclude></noinclude> l3y4h5tjdh8mze2xlaaiw6sb9ctomig 104 127830 296605 295439 2026-08-31T17:56:41Z RAleh111 4658 296605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Krewa"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Krewa,'''</span> Wilen. h., Aszmian. paw. Paczynajuczy ad 1905 hodu, ażno da sioletniaha — sielanie Kreǔskaj wołaści prawili darohu kożny proci swajho pola. Siolitaż wiarnulisia iznoŭ staryje paradki: sielanam zahadywajuć prawić darohu i miż skarbowaj, dy panskaj ziamli. Nikatorym treba iści na papraǔku swajho uczastku darohi za wiorst 14–16. Bajuć ludzi, szto jak mużyki naprawiać hety raz darohu, dyk kazna zabiare jaje pad swaju apieku, znaczycca tady kazna budzie użo sama prawić darohi. Ci praŭda heta — chto zhadaje, a tymczasam ciahanina i ściorka czasu straszennyja. {{справа|''J–k.{{gap|1.5em}}}} <section end="Krewa"/> <section begin="Wałożyn"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Wałożyn,'''</span> Wilensk. hub. Aszmiansk. paw. Hetymi dniami kala nas było niekalki, nieszczaśliwych zdareńniaǔ. U wioscy Żuraŭcoch nałażyǔ na siabie ruki adzin małady czaławiek. Jon, pahnaǔszysia za pasaham, ażaniǔsia u miasajedzie, bo jamu cieść abiecaŭ dać dźwie dziesianciny ziamli pasahu. Tym czasam jak u nas każuć: „abiecanka cacanka, a durnomu radaść“.</br> {{gap|1.5em}}Hetak było i tut. Żonku jon dastaŭ nieǔdałaju, s tajej ziamloj jeszcze paradku niebyło nijakoha, a tut jak na złość sielskaja maładzież u woczy lezie; dyk jon nalizaǔszysia ŭ Wałożyni paradna „kazionki“, pryjszoŭ damoŭ, nasypaŭ poǔ rulki porachu, szrotu, a na wierch ussadziŭ kulu, wyjszoŭ za humno, dy i upakawaŭ sabie u hrudzi.</br> {{gap|1.5em}}U wioscy <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Zamaścianach'''</span> byǔ wialiki pażar: zhareła 22 chaty z usimi haspadarskimi budynkami, i choć heta wioska lażyć na samym bierazie raki Biarozy, ale ŭ hetu susz, dy pry takoj huszczy budynkaŭ, jak heta ǔ nas ciapier wiadziecca pry praklataj szachaŭnicy, niamożna było dać nijakoha ratunku i tolki tady ahoń uniaŭsia, jak prypiorsia da prahonki. A jeszcze, jak na biadu, niabyło mużczynaŭ doma, bo ciapier u nas prawiać darohi, dyk usich honiać na kalejku. Da ahniu kinulisia ǔsie chto tolki moh, adny ratawać, a druhije dla cikaŭności, ot jak heta i zaǔsiady pry pażarach.</br> {{gap|1.5em}}Dyk hetak sama i z wioski Krażyna, katoraja lażyć na druhim bierazie r. Biarozy, ŭziali ludzi pierabiracca na czaŭnoch praz raku da pażaru, i u adzin nie samawity czowień sieło troch dzieŭczat i adzin chłapiec; czaŭnok byŭ niewialiki i niamoh utrymać na wadzie ŭsiaho ciżaru, dyk paczaŭ siorbać wadu, a ǔ paławinie raki staŭ tanuć. Paczaŭsia kryk i lament i pakul daśpieli im na ratunak, dyk chłapiec sam wypłyǔ, dwoch dzieŭczat wyratawali, a trejciuju — 19 hadoǔ dziaŭczynu dastali ǔżo niażywuju.</br> {{gap|1.5em}}Trudna apisać hora biednych paharelcaŭ i hora nieszczaśliwych baćkoŭ dziaŭczyny; zrazumieje chiba heta nasz brat sielanin, szto znaczyć baćkom stracić swaju daczku–rabotnicu!</br> {{gap|1.5em}}Braty Biełarusy! Kidajmo staryje naszy paradki, a pierachodźmo bardziej na chutary: budzie miensz nieszczaścia, a karyści mnoha! {{справа|''Stary Ułas.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wałożyn"/> <section begin="Hudzi"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Hudzi,'''</span> Wilensk. hub. i paw. Rukojnskaj woł. Jeszcze ǔ marcy miesiacy hetaho hodu niejkije złydni prybraŭszysia s panska, pryciahnulisia ǔ naszu wiosku i paczali nahawarywać naszych sielanaŭ, kab tyje zapisywalisia ŭ nich na niejkija duża dobryja haspadarskija, zahranicznyja maszyny, katoryja hetyje panki abiecalisia wysłać z zahranicy tamu, chto daść im ciapier zadatak — rubloŭ 3–5. Hetkimi abiecankami u adnych Hudzioch sabrali jany rubloǔ z 20, dy i pa druhich wioskach naszaj wołaści pażywilisia nia zhorsz; a ab maszynach i pa siahoniaszni dzień, jak ni czuwać tak ni czuwać…</br> {{gap|1.5em}}Jak-ni-jak, a krychu soramna naszamu bratu, szto tak papaŭsia, dyk ciapier siedziać i maŭczać, zuby ściaŭszy.</br> {{gap|1.5em}}Kali-ż my wyraściem?.. {{справа|''Tutejszy.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hudzi"/> <section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>{{larger|'''Bałkany.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pamiż byǔszymi sławianskimi sajuźnikami nieszta anijak nia może naładzicca zhoda. Kożny z ich wojska swajo trymaje pad arużzem — na pahatowie. Kali da czaho i dojdzie, to, zdajecca, Serbam pojduć na padmohu Hreki, a mo i jeszcze jaki chaŭruśnik nojdziecca, kab razam z usich bakoŭ skubianuć Bałha- ryju…</br> {{gap|1.5em}}Kab nie dapuścić do hetaj skubaniny, Rasieja padradżajecca pahadzić niedaŭnych sajuźnikoŭ, a ciapierasznich worahoǔ. Zhadżajucca na heta i sajuźniki, nawat niby to cieszacca z hetaho, tolki… woś usia i bieda z hetymi „tolki“… Kożny sojuźnik prystupaje da zhody kali ''tolki'' prysudziać jamu toje, czaho jon sam chocze. Woś tut i raźbiarysia z hetkimi padsudnymi — dahadzi im usim!…</br> <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> fpg9q7m7835qfzzw13mbltl1jah2bsc 104 127875 296603 295562 2026-08-31T17:51:19Z RAleh111 4658 296603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{c|'''Kaścielnyja wiedamaści.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>{{larger|'''Pieramieny ksiandzoǔ.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z rasparadzeńnia W. Pr. ks. Administratara pamiż duchawienstwam dyecezii wilenskaj stalisia takija pieramieny: ks. Joz. Fordon pa swajej prośbie zwalniajecca z wikarjatu u Starych Trokach i kapelanii u Wace, a na jaho miejsce naznaczajecca ks. Bol. Korń z Wilni. Ks. Witold Sarosiek wik. z Goniondza zwalniajecca na papraŭku zdaroŭja; na jaho miejsce naznaczajecca ks. M. Żołudziewicz. Ks. Michał Piatroŭski wik. z Sakołki budzie wik. u Żałudku, a da Sakołki na wik. naznaczany ks. Fel. Kaczmarek wikary z Halszan. Ks. Piotra Waluszkis, prob. z Widzianiszak budzie prob. u Darsuniszkach, a ks. kan. Eŭstachy Jeleniewicz budzie mans. u Pareczy. <center>{{larger|'''Śmierć ks. I. Mokrzeckaho.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}5-ho czerwienia u parachwii ciechanoŭskaj płockaj dyecezii u swajho brata pamior kanonik hanarowy wilenski ks. Jan Mokrzecki.</br> {{gap|1.5em}}Praz doŭhi czas niaboszczyk byŭ probaszczam u Lipniszkach, dzie wybudawaŭ piekny kamienny kaścioł, na miejscy daŭniejszaho dzieraŭlanaho, katory pierad tym zhareŭ; paśla byŭ prob. u Wostraj Bramie i dziekanam wilenskim, adkul administracyjnym paradkam byŭ wysłany na wiosku, dzie byŭ praz niejki czas biaz miejsca, paśla naznaczyli tam że wikarym i probaszczam. <center>{{larger|'''Pryjezd biskupa.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U niadzielu 16 czerw. byŭ u Wilni biskup s Sejnaŭ W. Pr, ks. Karaś i wyświańciŭ na ksiandzoŭ wilenskich klerykoŭ: Sad. Akscina, Al. Antuchlewicza, Jazepa Bajku, Wacława Draba, Jaz. Harasimowicza, Mik. Ikanowicza, Ant. Jaskiela, Kaz. Łobacza, Jaz. Mincewicza, Jarosława Rokickaho, Wacława Romanoŭskaho, Wikt. Szutowicza i Ant. Udalskaho.</br> {{gap|1.5em}}Jak nowawyswienezanyje ksiandzy, tak i usie kleryki 17 czerw. razjechalisia na wakaciju. <center>{{larger|'''Pracesija Bożaho Cieła.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U czaćwierh 20 czerw. a 6-aj hadzinie wieczara adbyłasia ŭ Wilni uraczystaja pracesija, katoraja nie mahła adbycca ŭ niadzielu s pryczyny dażdżu. <center>{{larger|'''Nowy kaścioł.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Dzienbrowie lidz. paw. 14 czerw. paśw. miejsca i wuhławy kamień pad nowy murawany kaścioł, katory budzie budawacca kosztam kniazia Eustachaho Sapiehi. <center>{{larger|'''Konsekracija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U kaściele św. Kaciaryny u Pieciarburzie 8 czerwienia adbyłasia konsekracija ks. Al. Kakoŭskaho, naznaczanaho praz Papieża Arcybiskupam Warszaǔskim. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>{{larger|'''Pażary.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Zaborowie,'''</span> Wil. h., lidz. paw. Z niwiadomaj pryczyny zaharełasia adna budynina, ad jaje zanialisia druhija i hetak zhareło niekolki chat. U adnym chlewie zhareło 4 karowy. Straty bolsz 4 tysiaczoŭ rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Bucłaǔ,'''</span> Wilensk. h., Wilejsk. paw. Zhareła łaźnia Bucłaŭskaho mieszczanskaho tawarystwa. Szkody — na tysiaczu rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Hiliszki,'''</span> Wil. h., dzisn. paw. Ahniom znistożena 9 chat s prybudoŭkami.</br> {{gap|1.5em}}Pażar zrabiŭ szkody na 10 tysiaczoŭ rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Wuczanicy 7-aj klasy Maryjskaho instytutu pajszli u troch kupacca, pry adnej z nich była pakajoŭka. Kinuŭszysia ŭ wadu, jany, nie znajuczy, widać, dobra miejsca, zrazu natrapili na hłybokaje miejsce i paczali tanuć. Adna z dziaŭczynak, katoraja była bliżej bierahu, padała ruku pakajoŭce, a taja uchapiłasia za swaju panienku, kab jak wyratawać jaje, ale niczoha nie pamahło; i panienka, i pakajoŭka pajszli na dno; wyratawałasia tolki niejak pierszaja dziaŭczynka, dyj druhuju wyratawaŭ mular Szulski.</br> {{gap|1.5em}}Cieła wuczanicy Taciany Baszkirawaj znajszli ledź na czaćwierty dzień ażna kala w. Szałtany, a nieboszczycu pakajoŭku — jeszcze i zusim nie najszli. {{gap|1.5em}}= 18 czerwienia, kupajuczysia ŭ Wilji, utapiŭsia 14 hadowy chłopczyk Sakurenko pasłuhacz s cukierni „Bronisława“. Cieła dahetul nie najszli. {{gap|1.5em}}= U aŭtorak 18 czerw. u Wilni atkrylisia misijonarskieje kursy dla {{перанос пачатак|pad|hatoŭki}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> j5wvvd7h4qhbml6jeaibm01pvl07qxw 104 127876 296604 295569 2026-08-31T17:53:58Z RAleh111 4658 296604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|pad|hatoŭki}} pracoǔnikoǔ dziela zmahańnia s katalictwam na Litwie i złaszcza na Biełarusi.</br> {{gap|1.5em}}Zapisałosia 55 czaławiek, miż imi jość niekolki muzykoǔ, bliska pałowy — carkoŭnyje pieŭczyje i wuczycieli carkoǔnych szkołaŭ, a reszta — papy.</br> {{gap|1.5em}}= U wilenskaj sudowaj pałacie uskoraści buduć sudzić byǔszaho mirawoha sudździu s Koǔny za rastratu kazionnych hroszaj. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Małmyhi,'''</span> Wilejsk. paw., Kuranieckaj woł. Jazep Radziwanowicz kupaǔsia u Wilji i, nia umiejuczy dobra pływać, papaǔ na hłybinu, dyk i paszoǔ biedak na dno. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kuraniec,'''</span> Wil. hub., Wilejsk. paw. Ministerstwa finansoŭ zaćwiardziło ustanowu kuranieckaho tawarystwa ǔzajemnaho kredytu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Akrużny sud pryhawaryŭ Łohica za tajnaje nawuczańnie i 12 haspadaroŭ z wioski Kurezenki, u katorych dzieci zbiralisia na nawuku — pa 2 rubli sztrafu s kożnaho, z zamienaj na adzin dzień adsiedki. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Plaszywiczy"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Plaszywiczy,'''</span> Minsk. hub. Słuck. paw. Sioleta ŭ nas atkryłasia chaŭrusnaja krama. Załażyli jaje try naszy siabruki i dziakuj Bohu idzie nia zhorsz. Woś, znaczycca, i ŭ nas paczałasia hramadzianskaja praca; kab że tolki hety paczatak dobra ǔdaŭsia, to mo-b jeszcze za szto ŭzialisia supolnymi siłami, bo raboty da hetaha ǔ nas ceły niepaczynany kut. {{справа|''W. Tryczko.{{gap|1.5em}}}} <section end="Plaszywiczy"/> <section begin="Biniakoni"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''St. Biniakoni,'''</span> Wil. h. Na betaj żaleznadarożnaj stancii niejki czaławiek zabyǔsia swajho partmanetu z hraszyma na bufecie, ale służaczy pry stancii addaŭ hety partmanet żandaru, a toj, prachodziaczy usie wahony, dapytywaŭ chto zhubiǔ hroszy, ale nichto nie pryznaǔsia; i tolki na trejciej użo stancji toj czaławiek, kotory zabyǔsia hroszy, — ahledziǔsia i wiarnuŭsia da Biniakoniaŭ pa zhubu. {{справа|''Wokabaczny.{{gap|1.5em}}}} <section end="Biniakoni"/> <section begin="Babrowiczy"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Babrowiczy,'''</span> Wil. hub. Aszmiansk. p. 5-ho czerwienia u adnaho haspadara hetaj wioski Mirona Kułaka było wiasielle. Hulali-jak i prynależe na wiasielli: piejali, skakali, jeli, pili da adwału.</br> {{gap|1.5em}}Adna kabiecina s pamiż haściej — Aksienia Suchadolec, choć chwarawitaja była, ale ad kampanii zdarowych nie adstawała ni u skokach, ni pry plaszcy.</br> {{gap|1.5em}}Pozna wiarnuǔszysia damoǔ, Aksienia lahła spać. Ranicaj, kali 10-ci miesiacznaje dziciatka paczało nadta kryczeć, damahajuczysia ad matki śniedania, muż staŭ budzić Aksieniu, ale nieszta nijak nia moh jaje razszturchać; kali-ż dobra pryhledziǔsia — pierakanaŭsia, szto jaho żonka ǔżo nawat achaładała.</br> {{gap|1.5em}}Woś na druhi dzień paśla wiasiella adbyǔsia i pachawunek maładoj, bo jeszcze tolki 26-ci hadoŭ kabieciny.</br> {{gap|1.5em}}Biednaja kabiecina, ale, badaj, biadniejszaje budzie jeszcze jaje dziciatka-sirotka. {{справа|''Piatrukoǔ M.{{gap|1.5em}}}} <section end="Babrowiczy"/> <section begin="Zahornaja"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Zaścien. Zahornaja,'''</span> Minsk. hub., Barys. paw., Ziembinsk. woł. 31 maja ŭ hetym zaścienku adna dziaŭczyna chacieła atrúcicca, hłynuǔszy dobruju mierku wactowych kroplaŭ, ale na szczaście byǔ tutaka na toj raz doktar na daczy, dyk tak siak adratawaǔ jaje. A pryczyna była woś jakaja. Adzin chłapiec lubiǔsia z joj i ǔżo mielisia żanicca, ale paśla hety samy chłapiec nieszta zakruciǔ nosam i maniŭsia cichaczom niekudy drapanuć. Dawiedaŭszysia ab hetym, dziaŭczyna i nadumałasia atrucicca.</br> {{gap|1.5em}}Ale nie poszenciła i chłapcu: susiedzi aburylisia na jaho za aszukanstwo, dyj nia tolki szto nia puścili jaho uciekać, ale nawat prymusili ażanicca. Adbycca wiasielle — adbyłosia, ale jakoje dalej budzie życcio hetych maładych — chto zhadaje?.. {{справа|''Swoj.{{gap|1.5em}}}} <section end="Zahornaja"/> <section begin="Rukojni"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Rukojni,'''</span> Wil. hub. i paw. Miasteczka nasza, jak każuć dziady, założena ǔ adnym czasie, jak i Wilnia, ale ci heta praǔda, a tak sama chto jaho zakładaŭ — niczoha napeǔna niawiedama. Wiedama tolki, szto ŭ 1545 hadu biskup Wilenski Pawał Alhmund Halszanski, zważajuczy na patrebu, załażyǔ tut kaścioł katalicki, ǔ katorym probaszczami bywali prałaty, archidyakany kapituły Wilenskaj. Hety kaścioł, jak każuć staryje, padpalili francuzy ǔ 1812 h., choczuczy spalić tam zakrystyjana, katory da ich wystraliŭ, a sam schawaŭsia ŭ kaścioł, dzie znajści jaho nie mahli, bo nieahledzilisia, jak zakrystyjan wyskaczyǔ praz druhija dźwiery i schawaǔsia u blizkich kustoch łazy.</br> <section end="Rukojni"/><noinclude></noinclude> b9rbbwtmid3iefy5qznu4o21xiqs9gl 104 127976 296602 295702 2026-08-31T17:48:32Z RAleh111 4658 296602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{перанос канец|ab|hodam}} 1600 hadaŭszczyzny swabody dla wiery hreścijanskaj budzie u Czanstachowie adbywacca iszcze uraczystaje paswianczeńnie nowych stacijaŭ Muk Panskich.</br> {{gap|1.5em}}Na hetu uraczystaść pryjeduć usie biskupy z 10 huberniaŭ Carstwa Polskaho i nowy arcybiskup z Warszawy ks. Al. Kakoŭski.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kielcy.'''</span> (U Polszczy). Biskup Auhustyn Łosiński zakonczyŭ nidaŭna adwiedziny swajich parahwij; heta jon adbywaŭ pichatoj — z parachwii da parachwii.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Czenstachowa.'''</span> Piotrakoŭski Hubernatar admowiŭsia dać pazwaleńnia sabracca hramadzie i udacca z Czenstacowy u Wilniu da Wostraj Bramy. {{gap|1.5em}}= U parachwijach Czenstachoŭskich astatnimi czasami czasta zdarajecca, szto żydy chryściacca na katolikoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Znaczycca — jość tam dobryja kataliki, szto umiejuć z żydami dobra pa chryścijansku susiedawać. <center>{{larger|'''Arcybiskup Symon.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Arcybiskup Symon kaliś byǔ biskupam u Żytomiry, paśla jamu nie pazwolili być u Rasiei biskupam, dyk jon doŭhi czas byŭ u Rymie s tytułam arcybiskupa. Ciapier jon maje być probaszezam kaścioła Maryjackaho u Krakowie, kudy pryjedzie u pałowie sierpienia. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>{{larger|'''Świata Kupały.}}</center><div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}„Biełaruski Muzykalna-Dramatyczny Hurtok u Wilni“ wieczaram 23-ho czerwienia ustrajwaŭ „Świata Kupały“.</br> {{gap|1.5em}}Hłaŭnaja i samaja pieknaja szto była z hetaho „świata“ dyk heta pierajezd pa Wilji ad Antokola ŭ Zakret na prybranych zielaninaj i ahniami barkach (łajbach) z wajennaj kapelaj i biełaruskimi pieśniami, katoryja śpiewaŭ swoj biełaruski chor. Pry hetym palili benhalskije ahni i puszczali rakiety.</br> {{gap|1.5em}}Pieknie było hladzieć na heta, dyk nia dziwa, szto na bierahoch Wilji nabrałosia mnoha tysiacz narodu, katory witaŭ prajeżdżaŭszych plaskam u ładoni i krykami: „Brawo, Biełarusy!“ i t. p.</br> {{gap|1.5em}}U Zakrecież na pieknaj palanca miż lesam adbywalisia pieśni, tancy, skikańnie praz ahoń, szto u pahanskije czasy adbywałasia naszymi pradziedami na chwału niejakaho bożyszcza, a ciapier tolki dziela zwyczajnaj zabawy.</br> {{gap|1.5em}}Konczyłasia heta usio aż kala 5-aj hadziny ranicy 24-ho czerwienia. {{справа|''Widziaszy.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Wilenski hubernatar admowiŭsia dać pazwoleńnia zjechacca u Wilni wybarnym ad chaŭrusnych kramak, jakich jość u cełaj huberni pakul szto 28. Ci ni manilisia jany naradziecca i naładzić tut hurtawy skład usiakaha tawaru, adkul ba paśla mielib dla siabie dachodu, biaruczy peŭny tawar i najschadniej pa canie.</br> {{gap|1.5em}}Heta recz patrebnaja, dyk warta jaszcze raz zwiarnucca da hubernatara za pazwaleńniam. {{gap|1.5em}}= Zmiorły nidaŭna pan Pokleŭski-Kaziełło testamentam ahwiarawaŭ 36 tysiaczaŭ rubloŭ na karystnyja dla ludziej patreby. {{gap|1.5em}}= Hetymi dniami chlebnyja piekarni u Wilni zmowilisia damahacca ad Haradzkoj Uprawy, kab można bylo pradawać chleb czorny darażej, czym pa 5 hroszy funt, i sitny pa 7 hroszy funt. Uprawa ni zhadziłasia na heta, dyk piekary zabastawali: pirastali zusim piaczy chleb.</br> {{gap|1.5em}}Ale widać piekary niczoha ni dabjucca, bo za ich zabastoŭku ni piaczy chleba jakoby papaducca pad sztraf pa 300 rubloŭ, abo na jaki miesiac adsiedki. A najhorszy strach heta toja, szto Uprawa abiacuić zbudawać swaje jakija sa try parawyja piekarni, dy puścić chleb czorny pa 2 k. funt, a sitny pa 3 k. f. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Nowo-Dolistowo.'''</span> Padczas bury maładaja kabieta praczyniła akno, kab uklikać u chatu małych dziaciej, szto zabaŭlalisia na padworku. U hety moment streliŭ piarun i kabiecinu wyrwała praz akno na padworka.</br> {{gap|1.5em}}Ruka i naha u jaje mocna apalanyja, a sama tak stresianaja, szto nima nadziei, kab jana azdarawieła. Chata zhareła. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Bakszty,'''</span> Trockaho paw. Zhareła tŭt najlepszaja czaść miasteczka, chat 20. Straty kala 35 tysiaczaŭ u tym liku 2.800 rubloŭ czystymi hraszmi. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Wysoki Dwor.'''</span> Nadyjszło zaćwiardżenie statutu zwyczajnaho dla wiaskowych pażarnych towarystwaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Skora znaczycca naładzicca pażarnaja drużyna. A heta rzecz nadta patrebnaja usiudy, i dobra — kab to ludzi usiudy pa miasteczkach bralisia zakładać pażarnyja drużyny.</br> <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> b2cm9cqho3hmjv8d7lmgxwthbjowwem 104 127996 296601 295717 2026-08-31T17:45:56Z RAleh111 4658 296601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Szauli,'''</span> Kow. hub. U hetaj akolicy aposznimi czasami było zroblano niekolki napadoŭ na spakojnych ludziej i nawat zabito żyda z żonkaj i 8-mi hadowaj daczkoj.</br> {{gap|1.5em}}Wuczonyje policejskije sabaki dawiali palicyju da schawanych strumentaŭ, katorymi zabiwali, a adhetul i da samych razbojnikaŭ, jakimi akazalisia 6 starawieroŭ, katorych usich i arysztawali.</br> {{gap|1.5em}}Kroŭ ludzkaja pralitaja niawinnie damahajecca ad Boha pomsty i nikoli razbojnik ad kary nia wykrucicca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Słonim.'''</span> Hrodz. hub. U cełaj wakolicy hrad adbiŭ jarynu i prypsawaŭ żyta.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Iwieniec,'''</span> Minsk. hub. Episkop minski Mitrafan. padaŭ synodu prajekt załażyć u Iwiency prawasłaŭny manastyr, kab praz heta szyryć prawasłaŭie u akolicach Iwienca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Homiel.'''</span> Mahil. hub. Bura z nawalnicaj papsawała u horadzi i ŭ wakolicy szmat budynkaŭ, pałamała drewy i pakruciła żyta.</br> {{gap|1.5em}}U niekatorych miejscach pawaliła telehrafnyje słupy, dyk parwalisia draty.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kijeŭ.'''</span> Znajszli u ziamli wialiki kacioł, u katorym było 25 funt. siarebranych hroszaj z arabskimi napisiami, 6 załatych branzaletak, kala 2 f. wahoj. Skarb hety, każuć wuczonyje, maja kala tysiaczy hadoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Syzrań.'''</span> Znajszli u ziamli hlinianuju dzieżku z załatymi i siarebranymi hraszmi z 18-ho wieku. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrad u Besarabii.'''</span> U czatyroch pawietach Besarabii hrad adbiŭ 10 tysiacz i 20 dzisiacin zasiewaŭ — hetak zrabiŭ szkody na 234,500 rubloŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dom raboczych chreścijan.'''</span> U niadzielu 30 czerw. ŭ Warszawie paśla uraczystaj imszy u kaśc. św. Floryjana ks. Harncark paświaciŭ nowy dom, ŭłasnaść Tawarystwa chreścijan-raboczych na Prazie.</br> {{gap|1.5em}}U hetym domie buduć żyć tyjeż raboczyje, kancelaryja tawarystwa, sala na sabrańnia i dr.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż my dażyjom da hetaho? {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Waŭkawysk,'''</span> Hrodz. hub. U dzień aktawy Bożaha Cieła, 20 czerw., pa nieszpary mieła adbycca tut uraczystaja pracesija z 4-ma ewanelijami pry sumyśla pastaŭlanych aŭtarach. Ad 50 hadoŭ tutaka hetaj pracesii nia bywała, dyk usieda jaje pryhatowilisia jak najlepiej.</br> {{gap|1.5em}}Ale spraŭnik zahadaŭ strażnikam razabrać aŭtary.</br> {{gap|1.5em}}Pracesija usioż tyki adbyłasia pa wulicach, ale ewanelii adspiewany byli u kaściele. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Turhieli"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Turhieli,'''</span> Wilen. hub. i paw. Najbliżejszaja dla nas poczta u Jaszunach, za 16 wiorst adhetul. U Turhielskaj parachwii szmat hramatnych ludziej, i szmat chto wypisujuć sabie hazety, pasyłajuć i adzierżywajuć listy. Dwary i plebanija na pieramien pasyłali swaje koni u Jaszuny i prywazili adtul pocztu u Turhieli na ǔsiu akolicu. Plebanija była jak-by jakoj pacztowaj kantoraj, bo bliska szto ǔsie parachwijanie siudy znasili swaje piśmy, kab pirasłać ich na pocztu, i adsiul zabirali prywiezianyja z Jaszunaŭ listy i hazety.</br> {{gap|1.5em}}Ale oś nidaŭna zakratalisia pany pa dwarach, dy ks. dziekan P. Szepecki, szkolny wuczyciel, aptakar, dy inszyje parachwijanie, pasłali prośbu u huberniu.</br> {{gap|1.5em}}I na skutak jaje atkryłasia poczta ǔ Turhielach.</br> {{gap|1.5em}}Praz pierszyje try hady tutejszyje dwary buduć dawać swaje koni dla prywozki i adwozki poczty u Jaszuny i z Jaszun. A dalej — jość nadzieja, szto poczta umacujecca tak, szto nia treba budzić nijakaj pomaczy, sama utrymajeca, bo atkryłasia jana tut — u nadta patrebnym miasteczku.</br> {{gap|1.5em}}Usim, chto ab naszaj poczcie staraǔsia, ad usich parachwijan turhielskich chaj budzić: Boh wam zapłaci! {{справа|''B. J.{{gap|1.5em}}}} <section end="Turhieli"/> <section begin="Wioska"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wioska D…'''</span> u Hrodzienszczynie. Sioleta, noczczu, z 20 na 21 czerwienia, z niwiadomaj pryczuny padniaǔsia tut pażar.</br> {{gap|1.5em}}Ludziej chutka na pażar zbiehłasia szmat i wady wakoła ni brakawała, adnak prapała piać chat z prybudoŭkami, a taho haspadara, ad katoraho paczaŭsia ahoń, dyk pahareła i żywioła, szto warta była kala 500 rub. Bieda, kali chata na chaci, budynak na budynku zleplany. A ab pażarnym strumencie — nima szto i hukać, — kali busakoǔ i tych trudna było zdabyć. Styd nam sialanie, szto ǔ naszym siale, dzie kala 150 dymoŭ, nietucia pażarnaha strumentu! A czuŭ ja ni ad adnaho haspadara, szto na pażary {{перанос пачатак|sto|juczy}}<section end="Wioska"/><noinclude></noinclude> 5o0vrly6s16y2ygyi4ah33uf7r8tey7 104 128000 296600 295727 2026-08-31T17:42:58Z RAleh111 4658 296600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wioska"/>{{перанос канец|sto|juczy}} drapaǔ patylicu i uzdyhaŭ: „A, dziaciuczki maje, kab hetaż ciapier strument pażarny, dyk adrazu zalilib“. Chtoż tabie jaho padarujeć, moj ty susiedka, kali sam sabie ni prydbajesz?!</br> {{gap|1.5em}}Oś heta pryhoda moża was nawuczyć! I użo, czymsia stahnać i biadawać pa czasie, zbiaryciasia, dy kupicia sabie strument pażarny i zawiadzicia u siabie pażarnuju drużynu z maładych dziaciukoǔ. A pażarnym strumentam troch-czatyroch czaławiek bolsz machczymuć zrabić, jak wy dwadcacioch, cyrkajuczy zbanoczkami wadu.</br> {{gap|1.5em}}Pry haszeńniu pażaru usie rupna pracawali, nawat kabiety ni stajali apusciǔszy ruk. Za heta usim należycca pachwała, a najbolsz pirad usimi Mikodymu D. Jon myhby być kamandzieram pażarnaj drużyny, bo nadta bordzieńka usiudy ǔszczabiarachajecca, zalje, zaduszyć połymia i dalej. Dyk, Braty Biełarusy, nia spimo! Pomnicia, szto adkład nia jdzie na ład. Dyk kali trudna was, Braciki, wypchnuć na asabniaki, na chutary — a heta badaj najlepiej zabiazpiaczajeć ad wialikaha pażaru — dyk kanieszna zadbajcia u siabie pażarnyja strumenty, boczki na ciależkach dla ważeńnia wady, busakoŭ bolsz, i druhich prypasaǔ. Oś jaszcze dawoli jość biady z żywiołaj na pażary: trudna jaje wypudzić z chlewa. Dyk, kab skacinka wyszła, treba jej zakryć czym woczy, a tady wywadzić, dyk jana wyjdzieć. {{справа|''K. Razom…a.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wioska"/> <section begin="Porazwo"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Porazwo,'''</span> Waŭkawysk. paw. Hrodz. hubern.</br> {{gap|1.5em}}U sieradu, 16 czerwienia, u nas adbyłasia wialikaja i uraczystaja pracesija pa miasteczku. Miełasia jana być u niadzielu, al doszcz pirászkodziǔ. A ǔ sieradu pahoda paszancawała. Dyk narodu zyszłosia szmat i ksiandzoǔ zjechałasia aż siamioch.</br> {{gap|1.5em}}Kala poǔdnia tak niejak stali straszyć chmurki, sonce zaczało pry parywać, — ludzi usioż taki nia pirastali ustroiwać aŭtaroǔ pa wulicach miasteczka. Kala hadziny 4 spaǔdnia wyruszyła pracesija s Kaścioła.</br> {{gap|1.5em}}U załacistaj monstrancii Najświaciejszy Sakrament nios probaszcz z Wołpy, a pirad im iszło jaszcze sześć ksiandzoǔ — usie ǔ albach i ŭ arnatach. Jaszcze musić nikoli nasza parahwija ni baczyła hetkaj pieknaj i uraczystaj pracesii. Wulicy byli wymieciany i pasypany ajeram, a miejscami nawat wysadzany biarozkami; chaty byli prybrany.</br> {{gap|1.5em}}Nadtaż zdatna było uhladacca, jak kala kožnaj chaty ǔ Nowadworskaj wulicy, kudy najpiersz pajszła pracesija, stajaŭ stolik, nakryty biełaj nastolnicaj, a na jom najlepszy s chaty abraz i dźwie świeczki, — a kala stała klenczyli tyja, katoryja jaho prybrali. Na hetajża wulicy, na horcy, kala kaplicy, byŭ prybrany pierszy aŭtar. Tut wikary z Kremianicy adśpiewaŭ pierszuju ewaneliju, a narod stojuczy u nizu, pad horkaj na darozi, szczyra maliŭsia da Boha, da Baćki swajho… A chmary zuschodu padymalisia usio huściejszyja i czarniejszyja… Upali 2–3 kapli dożdżu… Ludzi czaściej stali pahladać u toj bok, skul nadchodziǔ dożdż… Raptam chmary razbilisia, i paszli u bok kudy katoraja.</br> {{gap|1.5em}}Jaszcze dźwie-try — i astatnija kapli dożdżu spali, kali padchodzili da druhoha aŭtara; i pahoda zatrymałasia. Adny sabie padumali, a druhija szaptali: „Boskaja łaska nad nami“…</br> {{gap|1.5em}}Druhi aŭtar, czuć szto ni kaplica, na Mataszoŭskaj wulicy byŭ nadtaż piekny; skroś u siarodku uwieszany byŭ sinimi dywanami, a u wiarchu pakryty byŭ sfałdowanym, czysta chmarki, biełym i sinim gazam.</br> {{gap|1.5em}}Trećci aŭtar na Krapiŭnickaj wulicy byŭ taksama piekny; tut bolsz było zielaniny i kwiatak, a mieńsz materyi… Dapraŭdy, hladziuczy na hetyja aŭtary, na ludziej, na chaty — mimawoli lezić u hałoŭku dumka: „Kab heta ludzi i na duszy byli hetkija pieknyja i pryhożyja!“..</br> {{gap|1.5em}}Pry czaćwiertym aŭtary, pry samym kaścieli, pa astatniaj ewanelii, dano było błahasławieńnie Najświaciejszym Sakramentam.</br> {{gap|1.5em}}Damoŭ ludzi razyjszlisia wiasiołyja i szczaśliwyja pašla takoj pracesii.</br> {{справа|''Parachwijanin.{{gap|1.5em}}}} <section end="Porazwo"/> <section begin="Ruszczany"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wioska Ruszczany,'''</span> Hrodz. hub. (Piszu tak, jak u nas każuć).</br> {{gap|1.5em}}Praczuwajemo kiepskuju zimu: dażdże luć, woda u rece Narwi prybywaje, szto raz bolsz, — siena bołotnioho nie budzie. Chto i skasiŭ — nie wykorystaje, bo ŭsieńko popłyje z wodoju. Słowom z rekie nie spodziewajemsie niczoho. A szto da paszy polnaj taksamo kiepsko, bo wielmi suszyło z wiesne, dyk mało szto narosło. Szto poczniemo prez zimu z żywiołoju — zhanuci trudno. Hospadare ŭ kłopoci. A trawa była pieknaja na rece, ale sztoż — mokro, choć ty szto choci robi, — nimaż żadnoho dostupu. A kab tak prakopać rawe, zrobić spust wodzie? Tak moża robiać niemcy, chrancuzy, ale nasz <section end="Ruszczany"/><noinclude></noinclude> iiqqwunvcvk6zlxw8i7ii78gghnzety 104 128131 296598 295947 2026-08-31T17:37:55Z RAleh111 4658 296598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{gap|1.5em}}Pry hetym pałacy Leon XIII załażyǔ pieknuju winnicu i sam jaje starannie dahledaǔ. <center>{{larger|'''Zwalnieńnie ad świanceńniaǔ.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Małady ksiondz Aron Rafa katory prasiŭ zwalnieńnia ad świanceńnia, bo jon tolki pa nahaworu baćkoǔ wyswiańciǔsia, sam ni majuczy pawałańnia, hetaje zwalnieńnie dastaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Heta pierszy wypadak u dziejach kaścioła. <center>{{larger|'''Pierachod na katalictwo.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Anhlii niedaŭna pierajszli u katalictwo dwa cełyje klasztory Benedyktynoŭ anhlikanskich adzin mużczynski a druhi damski.</br> {{gap|1.5em}}Treba wiedać, szto anhlikancy majuć wieru bliska szto zusim padobnuju da katalickaj, ale nie słuchajuć zwierchnika katalickaho kaścioła Papieża, namjesnika św. Piatra, katoraho sam Chrystus pastawiŭ zwierchnikam swaho Kaścioła.</br> {{gap|1.5em}}Pamiż duchawienstwam hataj wiery duża czasta zdarajucca nawaroty u katalictwo. <center>{{larger|'''Zabor kaplicy.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U w. Makaszy Nowahrudz. paw. na mahilniku staić daŭno ŭżo kaplica, katoraja była zamknionaja. U 1905 hadu pazwolili jaje odczynić i malicca.</br> {{gap|1.5em}}Nidaŭnaż da hetaj kaplicy pryjechała miejscowaja palicija s papom, odarwali siakieraj zamok, paśla prybili swoj, zamknuli kaplicu i oddali klucz papu. Kataliki miejscowyje, pakryŭdżanyje hetym, padali żałaby hubernataru, ministru i Arcybiskupu. {{справа|Z haz. „Lud Boży“.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Pierszaja krajowaja wystaŭka drobnaho i rucznoho promysłu adkryjecca ŭ Wilni 1 wiereśnia hetaho hodu.</br> {{gap|1.5em}}Na wystaŭku pryjmajucca roznyje chatnije (nie maszynowyje) wyraby z drewa, hliny, żaleza, roznyja tkaniny i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Usie takija reczy treba prysyłać u Wilenskaja Sielska-haspadarskaja Tawarystwo (Wilnia, Zawalnaja wul. № 9). Paśla wystaŭki usio budzie zwierniano nazad ŭłaścicielam.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Gudahai,'''</span> pad Wilniaj. U hetaj akolicy była nidaŭna takaja ulewa, szto wada pa sienażaciach padniałasia na 2 arszyny a ŭ wioscy Blikońcy praz okny ciakła u chaty. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Landwarawa'''</span> pad Wilniaj. Jan Biedulski, prajeżdżajuczy praz żaleznuju darohu, nie ahledziŭsia nawat, jak sa starany Wierżbałowa nadlacieła maszyna; ściorła jaho samoho, woz i kania. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Krewa.'''</span> Aszm. paw. Padczas nawalnicy piarun zabiŭ 18 had. chłopca Bronisława Bućku. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Balni'''</span> Wil. hub., dzisn. paw. Kala hetaho miasteczka zhareła 70 dziesiacin lesu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> U hrodzienskim pawiecie u hetym hadu szmat wiosak razychodziacca na chutary (asabniaki), z nikatorych że wychodziać na asabniaki tolki paadzinocznyje haspadary.</br> {{gap|1.5em}}Ahułam razbiwajuć na asabniaki: u Bersztoŭskaj wołaści 5050 dziesiacin, u Mastoŭskaj — 903 dzis., u Hożskaj — 24 i ŭ Wialika-Bierastawickaj — 20 dzis.</br> {{gap|1.5em}}Apracza hetaho u tym że pawiecie majuć rabić na asabniaki u 1914 hadu: U Żydomlanskaj woł. 600 dzis., Wierceliszskaj — 1100 dzis. i ŭ Bersztoŭskaj — 1894 dzis. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Waŭkawysk'''</span> Hrodz. hub. Kala Waŭkawyska skacina chwareje na sibirskuju zarazu. Da 11-ho lipnia pała 11 sztuk bydła. Byli 2 wypadki, szto i ludzi zachwareli na tujuż zarazu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Szereszewo'''</span> Hrodz. hub. Ad piaruna zharea bolszaja czaść miasteczka i praz toje tysiacza dusz astałasia biaz chat. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Czornaja Wieś'''</span> Hrodz. hub. Tutaka narod razumnieje i adwykaje ad pjanstwa: nidaŭna zamknuli aposzniuju piŭnuju.</br> {{gap|1.5em}}Jość praŭda i takije, szto hetaho szkadujuć, ale bolsz takich szto cieszacca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa.'''</span> Jak palaki pierastali kuplać u żydoŭ usiakija tawary, dyk żydom stała nadta ciesna i jany ciapier hrumadami pakidajuć Warszawu dy uciekajuć u Ameryku i inszyja starony. Wyjeżdżajuć i kramniki i pierakupniki i nawat roznyje remiesniki. {{gap|1.5em}}— Inerał-hubernatar Warszaŭski pawiedamiŭ, szto kali chto s ksiandzoŭ budzie padachwoczywać narod da bojkatu żydoŭskich tawaraŭ, dyk budzie surowa karany. <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 66xfbxvdb1sf95qcuettl2x4i9sv3f5 104 128152 296599 296000 2026-08-31T17:40:37Z RAleh111 4658 296599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}— Niekatorych redaktaraŭ, katoryje u swaich hazetach padmaŭlali narod da bojkatu żydoŭ, paciahnuli pad sud. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kijeu.'''</span> Tutaka arysztowujuć i wysyłajuć z horadu nikatorych żydoŭ, bo u Kijewie, jak u cełaj Rasiei, żydom żyć nie pazwolano. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Pa zahadu naczalnika horadu wyprawili s Pieciarburha 117 siamiejstwaŭ żydoŭ, katorym żyć tut nie pazwolano. {{gap|1.5em}}— Kamisija wajny s czumoj (czuma — zaraza straszniejszaja, czym chalera) pryznała szto huberni: samarskaja, saratoŭskaja i staŭrapolskaja zarażany czumoj. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Carycyn'''</span> Sarat. hub. Nawalnica z hradam wialiczynioj s kurynaja jajko adbiła bolsz 5 tysiacz dzis. pasiewaŭ. Hradam zabiło 5 czaławiek. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Czenstachowa.'''</span> U wioscy Szarlejko pad Czenstachowaj bolsz dziesiaci asob zatrucilisia hrybami. 5 asob pamiarli, a druhija chwarejuć. {{gap|1.5em}}— Astatnimi dniami wyjechało za hranicu kala 200 siamiej żydoŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Zagłembie'''</span> u Polszczynie. Z miesiac tamu u Zahlembi zhareła 6 chat, s katorych dzwie byli żydoŭskija, ad ich i paczaŭsia pażar. Pryczyna pażaru — padpaleńnie. Złapali 2-ch małych chłapcoŭ, katoryje skazali szto ich chtoś nawuczyŭ padpalić i daŭ pa 20 kap. ale ni kazali chto heta byŭ. {{gap|1.5em}}Żydoŭskija hazety narabili hałasu na ceły świet, szto palaki nia dość taho szto użo niczahusieńka u żydoŭ nia kuplajuć, dyk im prychodzicca zuby klaści na palicu, ale woś palać ich chaty.</br> {{gap|1.5em}}U kancy chłopcy nazwali taho, chto ich padwuczywaŭ i nawat pamahaŭ im padpaliwać, heta byŭ żyd Malarski jon uciok zahranicu, ale i druhije żydy ab hetym wiedali, bo chłopcam arysztawanym abicali dać pa 2 rubli, kali jany ni skazuć praŭdy.</br> {{gap|1.5em}}Hetak wychodzić, szto żydy sumyśla robiać roznyja sztuczki, kab paśla zwalić winu na palakaŭ, katoryje nie dajucca im stryhczysia, jak awieczki, dy każuć: „nasza woŭna nichaj budzie nam“. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kałuszyn'''</span> Warszaŭsk. hub. Pa darozie s Kałuszyna da Nowaminska czaławiek wioz kachli. Raptam woz pierawiarnuŭsia i prycisnuŭ furmana.</br> {{gap|1.5em}}Kali zbiehlisia ludzi na ratunak — furman byŭ czuć żywy i skazaŭ, szto ŭ hetym-że miejscy jon i z dwuma jeszcze tawaryszami zabili padarożnaho czaławieka 2 hady tamu. Tawaryszaŭ nazwaŭ pa imieni i skanaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Niawinnaja kroŭ dabiłasia pomsty na tych, szto jaje pralili. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Adesa.'''</span> U adeskim pawieci hrad wybiŭ 8118 dzisiacin pasiewaŭ, czym zrabiŭ szkody na 780 tysiacz rubl. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Arhanhielsk.'''</span> U huberni straszennie harać kazionnyje lasy. Na miejsce pażaraŭ wyjechaŭ hubernatar. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Irkutsk (Sibir).'''</span> Nidaŭna u 60 w. ad Irkutska zwaliŭsia z rejak tawarny pojezd. Pry hetym 23 wahony pałamalisia na szczepki, parawoz adlacieŭsia na staranu. Harbata, szto wiaźli, zmieszana s piaskom. Kanduktar i kaczahar zabity na miejscy i niekolki kanduktaroŭ pakaleczany.</br> {{gap|1.5em}}Straty wializarnyja. Pryczyna — rasszyreńnie rejak. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Kiernowa"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kiernowa,'''</span> pad Wilniaj. Da hetych por u miasteczku naszym było niekolki piǔnych. Kalis byǔ tut i manapol, a zdaryǔsia raz razhrom, dyk paśla u skorasci manapol zusim zakryli.</br> {{gap|1.5em}}Ale ni wialikaja biada pjanicam stałasia, bo na miejscy adnaho manapola znajszlosia moża z dzisiatak patajnych szynkoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Dziakujuczy hetamu i druhim warunkam ludzi tracili styd tak, szto mała katory muż nia mieǔ „szwagroǔ“, jak tut nazywajuć pastaronnych luboŭnikaǔ żonki; redka katora żonka mieła adnaho tolki muża i redkaja dziaǔczyna wychadziła zamuż nia buduczy u błahasłaŭlonym stanie.</br> {{gap|1.5em}}Ale ciapier na kiernawianaŭ pawiejaŭ nowy duch i jany, sabraǔszysia na schod, pastanawili zamknuć usie piŭnyja, jakija tolki jość u Kiernowie. Pad hetym pryhaworam padpisałasia 40 asob.</br> {{gap|1.5em}}Heta recz wielmi paciesznaja, tolki treba byłob mocna pastanawić zakryć hetak sama i usie patajnyje szynki. {{справа|''Susied.{{gap|1.5em}}}} <section end="Kiernowa"/> <section begin="M"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. H…'''</span> Minsk. hub. Słuck. p. Naszy ludzi jeszcze nijak nia mohuć zrazumieć, szto nijakaja praca ni hańbić czaławieka, i szto ''nirazumna robić toj, chto chocze padabrać sabie taki stan, kab jon byǔ'' <section end="M"/><noinclude></noinclude> ffzbz85sq8rbj7474a7bi97vnlcah7s 104 128207 296596 296065 2026-08-31T17:32:48Z RAleh111 4658 296596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Alszany"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Alszany'''</span> wil. hub. aszmian. paw. U naszym miasteczku 7-ho lipnia kala hadziny 12-aj noczy zdaryǔsia pażar. Zhareli dwa humny tutejszych haspadaroŭ i dwa chlawy. Kab nia dożdż i nie drużnaja praca susiedziaŭ — mahłob usio miasteczka pajści z dymam. A kab była swaja pażarnaja drużyna i dobryja pażarnyja pryłady, dyk mahło niszczaście konczycca na adnym humnie, ad katoraho paczaŭsia pażar.</br> {{gap|1.5em}}U tutejszych żydoǔ jość dzwie pażarnyja boczki s sikaŭkami, ale adna z ich zusim papsawałasia, a druhuju uziali na pażar, tolki szto i jana ni szmat karyści pryniasła, bo tak sama papsawanaja. Ad czaho paczaŭsia pażar, dyk nima wiedama. Adny każuć szto chtoś padpaliǔ, druhije — szto ahoń byǔ zatruszany kurcami.</br> {{gap|1.5em}}Szkody pażar zrabiǔ na rubloŭ 500. {{справа|''Alszanski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Alszany"/> <section begin="Dzisiatniki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Dzisiatniki'''</span> wil. hub. aszm. p. U hetaj {{абмылка|wiosca|wioscy}} jość katalickija mohiłki, abharodżany swaim kosztam i na swajej ziamli.</br> {{gap|1.5em}}Tydni try tamu nazad pamiarło u prawasłaǔnaho storaża carkoǔnaj szkoły dzicia i jon chacieŭ pachawać na katalickich mohiłkach, tolki ab pazwaleńni na heta nie pajszoŭ prasić da taho, czyje hety mohiłki, ale da prystawa dy baciuszki. Tyjeż dyk i samyje pajechali na miejsca i skazali kapać doł. Hetym aburylisia katalickija kabiety i kolki z ich pajszło na mohiłki i stali nie pazwalać. Paczałasia swarka i niewiadomo czym heta konczyłasiab, ale nadjechaŭ niejki pan i baczuczy, szto robicca, skazaŭ baciuszku, szto ab hetym biezpraŭji pawiedamić kaho treba i dapilnuje sam, kab winawatyje byli pakarany. Paśla hetaho baciuszka zahadaŭ dzicianio chawać na druhich mohiłkach, dzie chawaliś prawasłaŭnyja. A prystaŭ zahadaŭ kabiet arysztawać, i prasiedzili jany pa 10 dzion. <section end="Dzisiatniki"/> <section begin="Bohdanowa"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Bohdanowa'''</span> aszm. paw. Da tutejszaho mielnika pryjechaŭ sa stancyi Wajhian niejki czynoŭnik na palawańnie na kaczki. Sieli abudwa na łodku i pajechali na staŭ. Mielnik kirawaŭ łodkaj, a czynoǔnik nahatawaǔszysia czakaŭ uzlotu kaczak; tym czasam łodka skałychnułasia i czynoǔnik, bajuczysia, kab ni zwalicca niejak spuściǔ kurki i z abiedźwiuch rulak wystraliła ǔ haławu mielnika, katory na miejscu i skanaǔ. {{справа|''F. A.{{gap|1.5em}}}} <section end="Bohdanowa"/> <section begin="Ruszczany"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wioska Ruszczany'''</span> hrods. hub. Paciesznaho mało skażu. Prysłuchowujuczysia tamu, szto każuć ab biełaruskaj sprawie, nie wytrywaŭ, kab nie napisaci wam. Czaławiek wiaskowy, ale z naukaju tak adzywajecca: „Pałożyŭby życie swajo, żyb tolko zatamawaci hety niczym niepatrebny ruch, biełaruski“.</br> {{gap|1.5em}}Czom jon hetak skazaŭ, trudno wiedaci, dy nie wiedomo, czy jon i sam wiedaje, ale usioż skazaŭ. I kabże heta jon adzin byŭ taki, a to dzie nie powiernieszsia — ŭskroś toje samoje. Dumaju, szto nie jednomu przyszłosia taki adkaz atrymaci, bo szmat padobnaho plyje z jazykoŭ. Kab heta pryjemnie było — nie skażu. Toje, szto zdajecca cibie obchodzić tak haracze, szto tabie — światoje, z taho ŭsiudy smiejucca śmiechom, u katorym czutna paharda. Słowam na sprawu naszu hladziać, jak na recz ab katoraj doŭha hawaryć nima szto.</br> {{gap|1.5em}}Smutna heta — praŭda. Ależ czy majemo kidacisia ŭ beznadziejnaść? Siły usloż takije-siakije majemo.</br> {{gap|1.5em}}Pracujmo! Ciażka nam, ludzi nas nie razumiejuć, ale niczoha, pracujmo, zrazumiejuć z czasam. Może u zmahańni z ludzkimi pohladami, z piereszkodami usielakimi i zhynie katory z tak nielicznych pracoŭnikaŭ niwy naszaj, to wiedaci patreba, jak każe paet Krasinski, szto dumki taho, chto u paloci da praŭdy, dobra umiraje, nikoli z nim nie zamirajuć razam, a praliwajucca ŭ duszy druhich i ŭ ich budziać iskry, razdmuchiwajuć, zwialiczywajuć u ahoń, katory praz choład żyćcia daczesnaho mo byŭ pryhaszany u sercach ludziej tych.</br> {{gap|1.5em}}Chto najbolsz adczuwaje patreby narodu, niadoli jaho? Heto Wy, szto u pierednich radach bojcoŭ sprawy ahulna — naszaj stoicie. Wasz smutok, bol nie hynuć. Jaho czujemo, mo u szumi wietru, katoromu udałosie podsłuchać jaho, my czujemo. O, kab chutczej, jenk hetaki prabiŭ ćwierdyje ścienki serc chołodnych usich bratoŭ naszych i ŭstaliby my, jak poważnaja siła do boju i ŭtedy żadnaja moc nie premoże. A pracawaci treba i to nie żartami, ale ćwierdo i odważnie iści ŭpierod, pamiatujuczy, szto, jak skazaŭ chtoś: „Chto chocze — swiet zwojuje“. Pracujmo miensz słowom, a bolsz czynom, razważnym, dobrym. {{справа|''Ruszczaniec.{{gap|1.5em}}}} <section end="Ruszczany"/><noinclude></noinclude> 447j6oq80q1ny4ffv2ws0wofy7s9o49 296597 296596 2026-08-31T17:34:39Z RAleh111 4658 296597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Alszany"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Alszany'''</span> wil. hub. aszmian. paw. U naszym miasteczku 7-ho lipnia kala hadziny 12-aj noczy zdaryǔsia pażar. Zhareli dwa humny tutejszych haspadaroŭ i dwa chlawy. Kab nia dożdż i nie drużnaja praca susiedziaŭ — mahłob usio miasteczka pajści z dymam. A kab była swaja pażarnaja drużyna i dobryja pażarnyja pryłady, dyk mahło niszczaście konczycca na adnym humnie, ad katoraho paczaŭsia pażar.</br> {{gap|1.5em}}U tutejszych żydoǔ jość dzwie pażarnyja boczki s sikaŭkami, ale adna z ich zusim papsawałasia, a druhuju uziali na pażar, tolki szto i jana ni szmat karyści pryniasła, bo tak sama papsawanaja. Ad czaho paczaŭsia pażar, dyk nima wiedama. Adny każuć szto chtoś padpaliǔ, druhije — szto ahoń byǔ zatruszany kurcami.</br> {{gap|1.5em}}Szkody pażar zrabiǔ na rubloŭ 500. {{справа|''Alszanski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Alszany"/> <section begin="Dzisiatniki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Dzisiatniki'''</span> wil. hub. aszm. p. U hetaj {{абмылка|wiosca|wioscy}} jość katalickija mohiłki, abharodżany swaim kosztam i na swajej ziamli.</br> {{gap|1.5em}}Tydni try tamu nazad pamiarło u prawasłaǔnaho storaża carkoǔnaj szkoły dzicia i jon chacieŭ pachawać na katalickich mohiłkach, tolki ab pazwaleńni na heta nie pajszoŭ prasić da taho, czyje hety mohiłki, ale da prystawa dy baciuszki. Tyjeż dyk i samyje pajechali na miejsca i skazali kapać doł. Hetym aburylisia katalickija kabiety i kolki z ich pajszło na mohiłki i stali nie pazwalać. Paczałasia swarka i niewiadomo czym heta konczyłasiab, ale nadjechaŭ niejki pan i baczuczy, szto robicca, skazaŭ baciuszku, szto ab hetym biezpraŭji pawiedamić kaho treba i dapilnuje sam, kab winawatyje byli pakarany. Paśla hetaho baciuszka zahadaŭ dzicianio chawać na druhich mohiłkach, dzie chawaliś prawasłaŭnyja. A prystaŭ zahadaŭ kabiet arysztawać, i prasiedzili jany pa 10 dzion.</br> <section end="Dzisiatniki"/> <section begin="Bohdanowa"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Bohdanowa'''</span> aszm. paw. Da tutejszaho mielnika pryjechaŭ sa stancyi Wajhian niejki czynoŭnik na palawańnie na kaczki. Sieli abudwa na łodku i pajechali na staŭ. Mielnik kirawaŭ łodkaj, a czynoǔnik nahatawaǔszysia czakaŭ uzlotu kaczak; tym czasam łodka skałychnułasia i czynoǔnik, bajuczysia, kab ni zwalicca niejak spuściǔ kurki i z abiedźwiuch rulak wystraliła ǔ haławu mielnika, katory na miejscu i skanaǔ. {{справа|''F. A.{{gap|1.5em}}}} <section end="Bohdanowa"/> <section begin="Ruszczany"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wioska Ruszczany'''</span> hrods. hub. Paciesznaho mało skażu. Prysłuchowujuczysia tamu, szto każuć ab biełaruskaj sprawie, nie wytrywaŭ, kab nie napisaci wam. Czaławiek wiaskowy, ale z naukaju tak adzywajecca: „Pałożyŭby życie swajo, żyb tolko zatamawaci hety niczym niepatrebny ruch, biełaruski“.</br> {{gap|1.5em}}Czom jon hetak skazaŭ, trudno wiedaci, dy nie wiedomo, czy jon i sam wiedaje, ale usioż skazaŭ. I kabże heta jon adzin byŭ taki, a to dzie nie powiernieszsia — ŭskroś toje samoje. Dumaju, szto nie jednomu przyszłosia taki adkaz atrymaci, bo szmat padobnaho plyje z jazykoŭ. Kab heta pryjemnie było — nie skażu. Toje, szto zdajecca cibie obchodzić tak haracze, szto tabie — światoje, z taho ŭsiudy smiejucca śmiechom, u katorym czutna paharda. Słowam na sprawu naszu hladziać, jak na recz ab katoraj doŭha hawaryć nima szto.</br> {{gap|1.5em}}Smutna heta — praŭda. Ależ czy majemo kidacisia ŭ beznadziejnaść? Siły usloż takije-siakije majemo.</br> {{gap|1.5em}}Pracujmo! Ciażka nam, ludzi nas nie razumiejuć, ale niczoha, pracujmo, zrazumiejuć z czasam. Może u zmahańni z ludzkimi pohladami, z piereszkodami usielakimi i zhynie katory z tak nielicznych pracoŭnikaŭ niwy naszaj, to wiedaci patreba, jak każe paet Krasinski, szto dumki taho, chto u paloci da praŭdy, dobra umiraje, nikoli z nim nie zamirajuć razam, a praliwajucca ŭ duszy druhich i ŭ ich budziać iskry, razdmuchiwajuć, zwialiczywajuć u ahoń, katory praz choład żyćcia daczesnaho mo byŭ pryhaszany u sercach ludziej tych.</br> {{gap|1.5em}}Chto najbolsz adczuwaje patreby narodu, niadoli jaho? Heto Wy, szto u pierednich radach bojcoŭ sprawy ahulna — naszaj stoicie. Wasz smutok, bol nie hynuć. Jaho czujemo, mo u szumi wietru, katoromu udałosie podsłuchać jaho, my czujemo. O, kab chutczej, jenk hetaki prabiŭ ćwierdyje ścienki serc chołodnych usich bratoŭ naszych i ŭstaliby my, jak poważnaja siła do boju i ŭtedy żadnaja moc nie premoże. A pracawaci treba i to nie żartami, ale ćwierdo i odważnie iści ŭpierod, pamiatujuczy, szto, jak skazaŭ chtoś: „Chto chocze — swiet zwojuje“. Pracujmo miensz słowom, a bolsz czynom, razważnym, dobrym. {{справа|''Ruszczaniec.{{gap|1.5em}}}} <section end="Ruszczany"/><noinclude></noinclude> iksqbiy8t1tt0b5xie7ps9n13ye50wd 104 128222 296595 296102 2026-08-31T17:31:21Z RAleh111 4658 296595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{c|'''Kaścielnyja wiedamaści.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z woli W. Pr. ks. Administratora dyecezii wilenskaj pamiż padǔładnym jamu duchawienstwam stalisia takija pieramieny: ks. Kazimier Zacharzeŭski, wikary z Lidy naznaczany wikarym da Bernardynoŭ u Wilni, ks. Witold Kuźmicki byǔszy wikary u Breściu Litoǔskim — da św. Jakuba u Wilni, tak samo na wikaraho, ks. Pawał Obolewicz, szto prabywaŭ praz kolki hadoǔ u Ameryce, wiarnuǔsia ŭ swoj kraj i budzie wikarym u Sołach, ks. I. Olszański naznaczany na wikaraho da Katedry u Wilni. <center>{{larger|'''Kaścioł Serca Jezusa u Wilni.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Użo pryjszło formalnaje pazwaleńnie ad ministra na zakładziny kaścioła „Serca Jezusa“. Dahetul użo wykapanyje rawy pad fundamenty i paczaści zapoŭniany betonam. Pastaŭlana hetak sama czaść rusztawania. Kaścioł Serca Pana Jezusa budzie z żaleza i betonu (beton robicca s piasku s cymentam), takoho kaścioła dahetul nima u cełym naszym kraju, da taho plan kaścioła zroblany wielmi akazały, dyk nowy kaścioł budzie azdobaj i chlubaj Wilni i cełaj Litwy i Biełarusi.</br> {{gap|1.5em}}Paświanczeńnie wuhhławoho kamienia adłażyli na kaniec leta, kali użo buduć wypoŭniany betonam usie rawy, da katorych pad czas ścisku na uraczystości mahlib paŭwalawacca ludzi, dy pakaleczycca. <center>{{larger|'''Wizytacja Arcypiskupa Mahileuskaho u Pinsku Min. h.}}</center> {{gap|1.5em}}S Pinska piszuć z wialikaj radościaj ab przyjeździe tudy Arcybiskupa Mahileŭskaho ks. W. Kluczynskaho. U Pinsku J. W. Pr. prabyǔ 4 dni, u hetym czasie szmat pabiermowaŭ i pakonsekrawaŭ wialiki aŭtar u kaściele parachwijalnym, byǔ tak sama z imszoj i ŭ druhim kaściele, a paśla adjechaŭ da Lubieszowa. Abjechaŭszy pinski pawiet, arcybiskup budzie wizytawać kaścioły u pawiecie mozyrskim. Usiudy witajuć jaho wielmi serdeczna, bo użo bolsz paŭsotni hadoŭ jak tut bywali biskupy. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Tut złażyŭsia kamitet, katory manicca pierahledzić mytnuju umowu z Niamieczczynaj. (Myto — heta padatak, szto biaruć na hranicy za pierawoz reczaŭ praz jaje). Na aposzniaj radzie hety kamitet pastanawiŭ padniać pytańnie ab atkryćci u Wilni mytnaj kancylaryi.</br> {{gap|1.5em}}— Raboty pry kanalizacii iduć napierad, choć uleŭnyje dażdży, zaliwajuczy wykapanyje rawy, szmat pieraszkadżajuć rabocie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Resza'''</span> pad Wilniaj. Nidaŭna adbyłasia wystaŭka bydła wiaskowych haspadaroŭ, arhanizawanaja miejscowym haspadarskim kołkam.</br> {{gap|1.5em}}Na wystaŭce było 75 sztuk, s katorych za 45 dany nahrady. Hroszawych nahrad dano na 100 rubloŭ, katoryje asyhnawaŭ departament ziemladzielija. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Z. Kryżoŭka'''</span> pad Wilniaj, rukonsk. woł. 19-ho lipnia piarun zabiŭ pastucha syna haspadara z zaścienku Kryżoŭki — Kanopka. <center>'''Pa hrodzienskaj huberni.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Repla.'''</span> 7-ho lipnia piarun uderyŭ u wieżu kaścioła, pryczym paabłomawaŭ dzie-niedzie hzymsy, paśla raniŭ kolki asob u kaściele i znik. Ranianyja asoby stajali u roznych miejscach kaścioła, dyk piarun pieraskakiwaŭ to siudy, to tudy. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Biełastok.'''</span> 6-ho lipnia a hadz. 3-aj u dzień na padworku domu Sapirsztejna dzieci bawilisia, kidajuczy adno na druhoja zapalanyja zapałki. Na 6-cihadowaj dziaŭdczynce, daczce haspadara domu zaharełasia sukienka, tady usie druhije dzieci paŭciekali. Pakulże na kryk dziciaci prybiehli starszyje, było użo pozna. Dziaŭczynku adwieźli da szpitala, dzie ŭ ciażkich mukach razstałasia z życiom. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Wialikaje Dobryniewo'''</span> biełastock. paw. U nocz 12-ho lipnia piarun spaliŭ budynki Piotry Hancewicza. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Uhowo'''</span> biełastock. paw. 12-ho lipnia spaliłasia ad piaruna 11 budynkaŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Letniki'''</span> biełastock. paw. Piarun ulacieŭ praz komin, ahłuszyŭ dzicia i tej samaj darohaj wylacieŭ. <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> epd16vbpu340s0id3ey6contgfzyqqn 104 128225 296586 296104 2026-08-31T17:13:03Z RAleh111 4658 296586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/><center>{{larger|{{разьбіўка|'''Z MIŃSZCZYNY}}.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk'''</span> hub. Tutejszaja hubernskaja ziemstwa kaliś było wyznaczyło asobnuju kamisiju dla prahladu sprawy ab atkrycci u Minsku Wyszejszaj sielska- haspadarskaj szkoły.</br> {{gap|1.5em}}Paśla użo byli padniaty hutarki kab atkryć Uniwersytet, abo choć medycynski addzieł. Ciapierże iznoǔ ziemstwa pastanawiła staracca tolki ab atkryćci sielska-haspadarskaho Instytutu. Da supolnaho starańnia pastanawili zaprasić witebskaja i mahileǔskaja ziemstwy i rasparadzicielnyja kamitety huberniaŭ wilenskaj, hrodzienskaj i kowienskaj. Szto z hetaho budzie — nima wiedama. {{gap|1.5em}}— U pawietach pinskim, reczyckim i mozyrskim dażdży pazaliwali sienażaci tak, szto pa niżejszych miejscach siena zusim prapaa. Straty — ahramadayja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Lubcza'''</span> nowahrudzk. paw. Tutaka staranniem miejscowych hramadzian załażyłosia sielska-haspadarskaje tawarystwo. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Babajewiczy,'''</span> słuckaho paw. Zhareła chata haspadara Apanasewicza i ǔ chacie — jaho żonka, kabieta 45 had., katora była nia ǔ peǔnym rozumie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Witebsk.'''</span> Wosieńniu hetaho hodu tutaka manicca być ustrojona wystaŭka rucznych wyraboŭ i narodnaho sztukarstwa biełaruska-litoǔskich huberniaǔ. Hetakajaż wystaŭka, jak użo pisałosia u Biełarusie ustrajwajecca i ǔ Wilni, dyk znaczyć, jak ni rabili, dyk nihdzie ni rabili, a jak paczali rabić, dyk aż zaraz dźwie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Lepel,'''</span> witebsk. hub. Paǔstaŭ prajekt prawiaści nowy suk Paleskich żal. dar. ad Połacka da Lepela. Użo namieczajuć liniju, dzie budzie prałożena nowaja daroha.</br> {{gap|1.5em}}Żywuczyje kala hetych miejscoǔ sielanie cieszucca z hetaho i majuć s czaho, bo mieć bliska czyhunku, heta karysnaja recz. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Patasznia'''</span> mahil. hub. czaus. paw. U hetaj wioscy pamiorła staraja 80 had. kabieta; jaje pałażyli na ławu, a doczki paczali hałasić. Raptam niaboszczyca padniałasia i stała narakać na daczok, szto jej i na tym świeci ni dajuć spakoju; paśla skazała, szto zaŭtra pamre chłopczyk susieda i apusciŭszysia na ławu paprasiła hramnicu i iznoŭ skanała. Pop nichacieŭ chawać, pryjechaŭ doktar i palicija i praz try dni kabietu tyki pachawali.</br> {{gap|1.5em}}Chłopczyk toj — jak i skazała niaboszczyca — pamior.</br> {{gap|1.5em}}Pajszli pa ludzioch roznyja hutarki ab hetaj śmierci. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Majucca ustanawić dwa nowyja ministerstwy, adno — ministerstwa żależnych daroh, a druhoje ministerstwa poczt i telehrafoŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa.'''</span> Synod pastanawiǔ atkryć u Warszawie prawasłaŭnuju duchoŭnuju akademiju dziela paszyreńnia u Polszy prawasławija. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kijeu.'''</span> Wykryli kwateru socialistaŭ rewolucijoneroǔ. Znajszli szmat proklamacji (zabaronianych adozwaŭ) falszywyja paszparty, pieczatki, rewolwer i inszyje reczy. Arysztawali dźwie asoby. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Chabarousk'''</span> na Sybiry. Załażyli tut fundamenty pad najbolszy u świecie most, katory majuć ustroić nad rekaj Amuram. Pracawać pry hetym buduć rabotniki z Rusiei. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jak i prawidzieli my piszuczy ab wajnie u Nr. 20 hetaja kainoŭskaja reźnia zakonczyłasia i 25 lipnia (7 żniŭnia) u Bukareszcie paŭnamocniki wajujuczych staron padpisali umowu ab zhodzie.</br> {{gap|1.5em}}Nie ŭsie adnacze zdawolany hetaj umowaj, rumyncy naprykład za adno toje, szto cicha siadzieli, kali druhije praliwali kroŭ swaju i czużuju — dastali kusok ziamli, a baŭharcy, szto bolsz usich zmahalisia s turkam i horsz druhich im nadajeli astalisia pakryŭdżanyje, można skazać, bo im bliska szto niczoho nie dawiałosia, tak pastaralisia siabruki.</br> {{gap|1.5em}}Iszcze roźnie taŭkujuć ab trywałaści zhody na Bałkanach i zapraŭdy <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''usiaho tam można spadziawacca,'''</span> a tymczasam z uschodu, s kraju adkul da nas prywoziać harbatu, s Kitaja znaczyć, prychodziać wiestki, szto i <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''u Kitai wiadziecca bratniaja wajna,'''</span> bo wybrany u proszłym hadu prezydent Juanszykaj staŭ usiudy zawodzić ład i paradak, a heta nie padabałasia hubernataram, prywykszym rabić usio pa swajej woli i nikoho nie <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> h6ami987884oqyd0aw7vqy5b7jj4h15 296587 296586 2026-08-31T17:13:24Z RAleh111 4658 296587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/><center>{{larger|{{разьбіўка|'''Z MIŃSZCZYNY}}.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> hub. Tutejszaja hubernskaja ziemstwa kaliś było wyznaczyło asobnuju kamisiju dla prahladu sprawy ab atkrycci u Minsku Wyszejszaj sielska- haspadarskaj szkoły.</br> {{gap|1.5em}}Paśla użo byli padniaty hutarki kab atkryć Uniwersytet, abo choć medycynski addzieł. Ciapierże iznoǔ ziemstwa pastanawiła staracca tolki ab atkryćci sielska-haspadarskaho Instytutu. Da supolnaho starańnia pastanawili zaprasić witebskaja i mahileǔskaja ziemstwy i rasparadzicielnyja kamitety huberniaŭ wilenskaj, hrodzienskaj i kowienskaj. Szto z hetaho budzie — nima wiedama. {{gap|1.5em}}— U pawietach pinskim, reczyckim i mozyrskim dażdży pazaliwali sienażaci tak, szto pa niżejszych miejscach siena zusim prapaa. Straty — ahramadayja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Lubcza'''</span> nowahrudzk. paw. Tutaka staranniem miejscowych hramadzian załażyłosia sielska-haspadarskaje tawarystwo. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Babajewiczy,'''</span> słuckaho paw. Zhareła chata haspadara Apanasewicza i ǔ chacie — jaho żonka, kabieta 45 had., katora była nia ǔ peǔnym rozumie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Witebsk.'''</span> Wosieńniu hetaho hodu tutaka manicca być ustrojona wystaŭka rucznych wyraboŭ i narodnaho sztukarstwa biełaruska-litoǔskich huberniaǔ. Hetakajaż wystaŭka, jak użo pisałosia u Biełarusie ustrajwajecca i ǔ Wilni, dyk znaczyć, jak ni rabili, dyk nihdzie ni rabili, a jak paczali rabić, dyk aż zaraz dźwie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Lepel,'''</span> witebsk. hub. Paǔstaŭ prajekt prawiaści nowy suk Paleskich żal. dar. ad Połacka da Lepela. Użo namieczajuć liniju, dzie budzie prałożena nowaja daroha.</br> {{gap|1.5em}}Żywuczyje kala hetych miejscoǔ sielanie cieszucca z hetaho i majuć s czaho, bo mieć bliska czyhunku, heta karysnaja recz. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Patasznia'''</span> mahil. hub. czaus. paw. U hetaj wioscy pamiorła staraja 80 had. kabieta; jaje pałażyli na ławu, a doczki paczali hałasić. Raptam niaboszczyca padniałasia i stała narakać na daczok, szto jej i na tym świeci ni dajuć spakoju; paśla skazała, szto zaŭtra pamre chłopczyk susieda i apusciŭszysia na ławu paprasiła hramnicu i iznoŭ skanała. Pop nichacieŭ chawać, pryjechaŭ doktar i palicija i praz try dni kabietu tyki pachawali.</br> {{gap|1.5em}}Chłopczyk toj — jak i skazała niaboszczyca — pamior.</br> {{gap|1.5em}}Pajszli pa ludzioch roznyja hutarki ab hetaj śmierci. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Majucca ustanawić dwa nowyja ministerstwy, adno — ministerstwa żależnych daroh, a druhoje ministerstwa poczt i telehrafoŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa.'''</span> Synod pastanawiǔ atkryć u Warszawie prawasłaŭnuju duchoŭnuju akademiju dziela paszyreńnia u Polszy prawasławija. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kijeu.'''</span> Wykryli kwateru socialistaŭ rewolucijoneroǔ. Znajszli szmat proklamacji (zabaronianych adozwaŭ) falszywyja paszparty, pieczatki, rewolwer i inszyje reczy. Arysztawali dźwie asoby. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Chabarousk'''</span> na Sybiry. Załażyli tut fundamenty pad najbolszy u świecie most, katory majuć ustroić nad rekaj Amuram. Pracawać pry hetym buduć rabotniki z Rusiei. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jak i prawidzieli my piszuczy ab wajnie u Nr. 20 hetaja kainoŭskaja reźnia zakonczyłasia i 25 lipnia (7 żniŭnia) u Bukareszcie paŭnamocniki wajujuczych staron padpisali umowu ab zhodzie.</br> {{gap|1.5em}}Nie ŭsie adnacze zdawolany hetaj umowaj, rumyncy naprykład za adno toje, szto cicha siadzieli, kali druhije praliwali kroŭ swaju i czużuju — dastali kusok ziamli, a baŭharcy, szto bolsz usich zmahalisia s turkam i horsz druhich im nadajeli astalisia pakryŭdżanyje, można skazać, bo im bliska szto niczoho nie dawiałosia, tak pastaralisia siabruki.</br> {{gap|1.5em}}Iszcze roźnie taŭkujuć ab trywałaści zhody na Bałkanach i zapraŭdy <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''usiaho tam można spadziawacca,'''</span> a tymczasam z uschodu, s kraju adkul da nas prywoziać harbatu, s Kitaja znaczyć, prychodziać wiestki, szto i <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''u Kitai wiadziecca bratniaja wajna,'''</span> bo wybrany u proszłym hadu prezydent Juanszykaj staŭ usiudy zawodzić ład i paradak, a heta nie padabałasia hubernataram, prywykszym rabić usio pa swajej woli i nikoho nie <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 2ap8uppswotps54lqyzjttc059rfsme 104 128255 296574 296163 2026-08-31T17:01:52Z RAleh111 4658 296574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{перанос канец|Ej|szyszki}}, ks. Wacłaŭ Ramanoŭski u Daǔhieliszki, ks. Al. Auhustynowicz u Krewa, ks. A. Jaskiel u Tabaryszki, ks. Drabb u Alszany, ks. J. Bajko u Porazowa, ks. Jaz. Hermanowicz — da Dalistowa, ks. J. Rokicki da Choroszczy, ks. Tad. Akscin u Żyżmory i ks. Szutowicz u Lidu. <center>{{larger|'''Ab nawuce religii.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}W. Pr. Ks. K. Michalkiewicz, Administrator dyecezii Wilenskaj wydaŭ swoj akolny list (cyrkular) da ksiandzoǔ, u katorym każe, szto wuczyć dziaciej religii u szkołach treba u tej mowie, katoruju najlepiej razumiejuć hetyje wuczni i katoruju jany samyje uważajuć za swaju rodnuju. <center>{{larger|'''Konhresy katalickije.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}S pryczyny jubileuszu wydańnia edyktu medyolanskaho ab swabodzie wiery katalickaja moładź u Hiszpanii adbyła uraczysty konhres.</br> {{gap|1.5em}}Padobnyż konhres adbyli niemcy-katoliki ǔ Aŭstryi u hor. Linzu. <center>{{larger|'''Nowy kaścioł u Rymie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na jubileuszowy pomnik — kaścioł Zbawiciela u Rymie użo sabrałosia szmat hroszy i raboty kala budoǔli hetaho kaścioła użo paczalisia. <center>{{larger|'''Nawarot u katalictwo.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wialikaja ǔrażeńnie miż wuczonymi u Ameryce zrabiŭ pierachod u katalictwo s protestantyzmu inżyniera Paǔła Pattona. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Traby"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Traby,'''</span> Wilenskaj hub., Aszmianskaho paw. U hetym miasteczku 21 lipnia u niadzielu sabrałasia szajka razbojnikoǔ czaławiek piatnaścia pabić adnaho Żukoŭskaho.</br> {{gap|1.5em}}Wypiǔszy dobra harełki zławili jaho na wulicy i tak pabili jamu haławu, szto toj na druhi dzień i skanaŭ. Winawajcoŭ siem zławili, a astatnich szukajuć.</br> {{gap|1.5em}}Dobra papisywajucca naszy Trablanie! — na wulicy bjuć ludziej, nibajucca ni ksiandza ni baciuszki, tolka katarhi, to moża i spalochajucca. {{справа|''Nidaloki.{{gap|1.5em}}}} <section end="Traby"/> <section begin="Wiszniewo"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Wiszniewo,'''</span> pad Aszmianoj, Wilen. hub. Praz heta miasteczka 12 żniŭnia wieźli parawik sa stancij Wajhiany.</br> {{gap|1.5em}}U miasteczku astanawilisia pakarmić koni. Żydki uwidziaŭszy maszynu sabralisia pahladzieć jaje; adzin żydok hadoŭ 6 uziaŭ za szrubku i staŭ krucić a czaławiek, katory byŭ pry maszynie, uwidziaŭszy heta, tak pichanuŭ jaho kułakom u hrudzi, szto toj pawaliŭszysia ab bruk na miejscy skanaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Czaławieka hetaho zabrali na kazionny chleb. {{справа|''F. A.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wiszniewo"/> <section begin="Alszany"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Alszany,'''</span> Wil. hub., Aszmian. paw. U tutejszym kaściela na Zielnuju 15-ho żniŭnia było duża ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Padczas summy adna baba wyciahnuła u druhoj s kiszani 10 rubloŭ; ludzi heta widzieli i pakazali jaje pakryŭdżanaj. Taja prywiała strażnikaŭ i zładziejku zawiali da uradnika, toj zniaŭ dapros i adpuściŭ babu.</br> {{gap|1.5em}}Kazuć ludzi, szto baba hetaja usiudy jeździć na festy dziela abkradańnia i kali dzie, jak i ŭ Alszanach, jaje złowiać, usiudy kanczajecca na tym, szto zdymajuć z jaje dapros. {{справа|''Alszanski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Alszany"/> <section begin="Soły"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Soły,'''</span> Wil. hub., Aszm. paw. Z 10-ho na 11-ho zniŭnia a 12 hadz. u noczy pralacieła tut „wietranaja truba“ s takim impetam, szto u w. Wołajkowiczach razwiarnuła 18 humion i 2 nowyja chaty, a ŭ Zajaziercach 5 humion.</br> {{gap|1.5em}}Hetkaj zjawy u nas i najstarszyja ludzi nia pomniać. {{справа|''A. Z.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Soły"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Kolki dzion tamu niejkaja W. Pastuchowa ŭziała z has. banku 80 rubloŭ, tutże z jej paznajomiłasia niejkaja druhaja kabieta i razam pajszli da chaty. Prachodziaczy kala pomnika Murawjowa niznajomaja kabieta paraiła adpaczyć.</br> {{gap|1.5em}}Prysieli. Zaraz da ich padyjszoŭ niznajomy mużczyna i spytaŭ, ci nie najszli 300 rubloŭ, katoryje jon zhubiŭ. Niznajomaja pakazała jamu nawat swoj partmanet; jon pahladzieŭ u im i zwiarnuŭ, dy zażadaŭ, kab i Pastuchowa pakazała swaje hroszy. Taja padała partmanetku i niznajomy zaraz że zwiarnuŭ i sam pajszoŭ. U skoraści i kabieta pajszła adna.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż Pastuchowa wiarnułasia da chaty, dy stała wyjmać hroszy, wyniała <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> pw1l42vesg7yz8cgtf08f6css643kjq 104 128256 296579 296175 2026-08-31T17:04:21Z RAleh111 4658 296579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>wekselnuju papierku i 3 hralnyja karty, a hroszy prapali. {{gap|1.5em}}= 19 żniǔnia na hłaǔnaj poczcie niejkaja Widuczynskaja 16 hadawaja dziaǔczyna pisała pierawodny blank i tutże pry sabie na stoł pałażyła 123 rubli, katoryja mieła wysłać. I ŭ adzin moment hroszy hety s pad ruk prapali.</br> {{gap|1.5em}}Myśli pali na siadzieŭszuju pry tymże stale niejkaju aficerawu żonku i Widuczynskaja zażadała arysztawać jaje. Taja pajszła da telefona i paklikała muża, katory pryjszoǔszy zażadaŭ arysztawańnia samoj Widuczynskaj.</br> {{gap|1.5em}}Palicyja sysknaja zaniałasia hetaj sprawaj, ale hroszy ǔżo napeŭna nia wiernucca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''— Z ruchu biełaruskaho'''</span> u № 33-im biełaruskaj hazety: „Наша Ніва“ z dnia 16 żniŭnia hetaho hodu nadrukawana abwiestka niejkaho „Biełaruskaho wydawieckaho tawarystwa u Wilni“, katoraja prosić prysyłać jamu da druku szmat jakich kniżek i ǔ tym liku: „Piśmo światoje“ (cełaje) Ewanheliczku, Historyju Kaścioła dla szkoł, Historyju staroho i nowaho zakonu i insz.</br> {{gap|1.5em}}Szto heta za tawarystwo i jakije u im ludzi, my pakul szto nia wiedaim. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Uhlany.'''</span> Wil. hub. Aszm. paw. Bielickaj woł. 14-ho żniŭnia zhareła heta usia wioska tak, szto ad jaje astalisia tolki wuhalczyki dy papieł.</br> {{gap|1.5em}}Zdaryłosia heta u dzień kali usie sielanie byli na paloch kala zborki jaryny, dyk niczahusieńki uratawać ni udałosia i tolki szczaściam niepahareli dzieci, szto byli u chatach.</br> {{gap|1.5em}}Szkody zroblano na tysiacz 20. Kala 100 asob astalisia biez nijakaho prytułku. A ciż mahłob heta zdarycca, kab Uhlancy byli razyjszoǔszysia na asabniaki? {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Trabejny,'''</span> Wil. hub., Aszm. paw. Tutejszy haspadar 60 hadowy Prancisz Markoǔski, ubaczyǔszy szto bura zhłumiła jaho siena na sienażaci, z hora chacieŭ zarezacca. Daczka skora wychapiła z jaho ruk noż, ale jon mocna pakaleczyǔsia i ciapier chwaraje u szpitali u Iwiency Min. hub. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hłybokaja,'''</span> Wil. hub., Dziś. paw. 11-ho żniǔnia adbyłasia tut biełaruskaja wieczarynka. Na scenie stawili: „Paszylisia ǔ durni“ i „Michałka“. Syjchrali jak na pierszy raz dobra. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Radaszkawiczy,'''</span> Wil. hub., Wilcjsk. p. 15 żniǔnia adbyłasia tut sielska-haspadarskaja wystaǔka i wieczaram teatralnaja prystaǔleńnia u kolki mowach. Biełarusy stawili abrazok: „Paŭlinka“, kazuć szto publicy najlepiej padabałosia biełaruskaje prystaŭleńnie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Nowyja szkoły.'''</span> U wilenskim wuczebnym okruzie hetaho hodu adkrywajecca niekolki nowych szkoł.</br> {{gap|1.5em}}U tym liku himnazii: u Swiencianach, Lidzie Wil. h. i ŭ Rezycy, Witeb. hub.; Wuczycielskaja seminaryja u Newli Wit. hub. i wuczycielski instytut u Mahilewie. Apracza hetaho adkryjecca 7 wyszejszych paczatkowych szkoł s katorych 5 dla chłopcaŭ i 2 dla dziaŭczat. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Pa zahadu naczalstwa dwa sałdaty T. Łagier i A. Soroczynski pajechali na pawietry u Arany i wiartajuczysia nazad za 3 wiarsty ad Hrodny zwalilisia na ziemlu, pry czym Saroczynski trochi akaleczyŭsia, a Łagier niekolki minut byŭ nieżywy, ale aczuniaŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Pry minskim wajennym szpitali atkrywajuć sanitarnyje kursy dla sałdataŭ, wychodziaczych u zapas. Na hetyje kursy majuć kamandzierawać 120 czaławiek u tym liku 80 czał. z Wilenskaho okruha i 40 z warszaŭskaho. {{gap|1.5em}}— U Minsku zamała szkoł, dziela taho wuczniam trudna dzie pastupić u wuczelniu, bo s pryczyny niechwatu wakansaŭ na wialiki lik kandydataŭ, ich wielmi stroha egzaminujuć i mnohim prychodzicca astawacca biez wuczelni. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Starosielle,'''</span> Mohil. hub. I. H. 23-ch hadowy dziaciuk zastreliŭsia, dziela taho szto za jaho nie jszła dziaŭczyna, katoruju jon chacieŭ brać. Jaho chawali biez papa, bo toj admowiǔsia. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Sieŭba"/>{{c|'''Sieǔba żyta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Czas ad 15-ho da 31-ho sierpienia samaja lepszaja para na siaǔbu żyta, dyk wiedajuczy toje, szto „jak pasiejesz, tak i pażniesz“, treba kożnamu rupicca ab tym, kab pasiejać czym najlepiej.</br> {{gap|1.5em}}Kab siaŭbu można było nazwać dobraj, dyk treba zwiarnuć uwahu i na rallu, na katoruju majem siejać, i na nasieńnie i na sposab samoj hetaj raboty.</br> {{gap|1.5em}}''Ralla'' pawinna być nie zusim świeżają, a trochi zleżałaja. U nas zwyczajna siejuć pośle dwuchrazowaj orki, dyk oś treba staracca kab pierszaja orka była u samym paczatku leta, sa try tydni <section end="Sieŭba"/><noinclude></noinclude> pee42t51i1ruvemqjbibrtdffko3on5 104 128283 296582 296220 2026-08-31T17:06:42Z RAleh111 4658 296582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu [[Аўтар:Язэп Рэшаць|Ruszczancu]].'''</span> List drukujem biez pieramieny, choć hetaku mowu uważajem za nieczystuju, bo u joj widzim mnoha słoŭ czysta polskich i mnoha czysta rasiejskich. Z dumkaju waszaj, kab usie korespondenty pisali tak jak u ich wioskach haworuć, zusim zhadżajemsia. My rady adzierżujem listy pisanyje czysta „pa-swojmu“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu Ja. Ż.'''</span> u Czasznikach. Hazetu pasyłajem, jak hetaho prosicie u liście, katory nam prysłali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu [[Аўтар:Алесь Гарун|A. Pr–skamu]]'''</span> u Kirensku. Hroszy i marki adzierżali, za ich i za list serdeczny szczyra dziakujem. Prosim pisać nam sioje-toje da druku, budzim ǔdziaczny.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu I. Michałoǔskamu'''</span> u Wiszniewie. Redakcija nie maje czasu zajmacca szukańniem służby. Z druhoj starany wiedajem, szto najści jakujukoleczy nawat ciażkuju pracu u Wilni — trudna i dziela hetaho radzim pracawać u wioscy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu [[Аўтар:Люцыян Хвецька|L. Chwiećko]]'''</span> u Dubrowi. List i marki na 50 k. adzierżali, szcyra dziakujem. Hazetu budzim pasyłać, list budzie drukawacca u czarodnym nomiery, bo da hetaho spaźniǔsia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Usim'''</span> chto prabuje sił i zdolności u biełaruskim piśmienstwie redakcija „Biełarusa“ hatowa dapamahczy, skolki możeć, swajej radaj. Dyk prosim bracca za pracu i prysyłać nam swaje proby.</br> {{gap|1.5em}}Radakcija prosić usich tych, chto-kali atrymajić liszni nomier „Biełarusa“ — addać jaho swajmu susiedu ci kamu — znajomamu, kab zapaznać ich z „Biełarusam“ i zaachwocić wypisać sabie hetu hazetu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W-naja Pani M. Ord.'''</span> s pad Słonima. Hroszy adzierżali: Szczyra dziakujem, da życzeńnia u liście zastasujemsia achwotnie. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; padding:0em; width:35em; border-style: solid; border-width: 3px 3px 3px 3px" |<center>'''Wyjszła z druku nowaja praktycznaja kniżka pad nazwańniem:</center> |- |style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>'''„Rady dla matak jak hadawać dzieci na dobrych ludziej“.</center> |- |style="letter-spacing: 0.7px;" |{{АРЦ|Padaje razumnyje rady, jak treba chadzić kala małych dziaciej, kab nie uzhadawalisia jany na złydniaǔ i nikczemnikaǔ, dy kab wyraśli na ludziej dobrych.}} |- |<center>'''Cena adnaho egzemplara 3 kap.; s pierasyłkaj pa poczcie 5 kap.</center> |- |style="letter-spacing: 1px;" |<center>Chto wypisywaje kolki sztuk, toj za pierasyłku kożnych troch egzem. płacie pa 2 kap., a chto — na rubla ci bolej toj za pierasyłku zusim</br>ni płacić. _{{{larger|°°°°°°}}} '''Hroszy można wysyłać pacztowymi markami.</center> |- |style="font-size:138%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>Hłaǔny skład u B. Poczobki, Wilnia Wilenskaja wul. d. № 18, kw. 6.</center> |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса|35em|height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса|35em|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> by4ltgklf0tixw2tpoav4eoorkkb3sn 104 128289 296573 296244 2026-08-31T16:59:18Z RAleh111 4658 296573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Dubrowa"/>{{перанос канец|dob|rymi}} ksiandzami — toj z razwićciom (z postupam) kiruicca. {{справа|''L. Małyszewicz.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}(Ad radakcii. Na praszeńniu ab hramadzianskaj kramia treba kab byli podpisy nia mieńsz 7 czaławiek letnich (katorym bolsz 21 hodu) i tamtejszych (a ni pryjeznych z horadu na hości tolki). Kali na pierszaja starańnia budzić atkaz, rabicia nowaja starańnia, dyk niekali dastukaicisia swajho). <section end="Dubrowa"/> <section begin="Hannapol"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hannapol,'''</span> Min. hub. U 1908 hadu tut s pazwaleńnia duchoǔnaj mocy na miejsca staroha dryǔlanaha kaścioła stali budawać nowy murawany. Heta budoǔka biaz nijakich piraszkod, s piarerwami, ciahnułasia aż da wosieni letaszniaha 1912 hodu, da 21 listapada, kali pryjechaŭ asesar (stanawy) i spisaǔszy pratakoł zabaraniǔ dalej murawać, pakul nia budzia pazwaleńnia ad ministra unutrannych spraǔ, szto niby wymahaicca jaho cyrkularam ad 19 marca 1911 hodu. Ciapier parachwijanie hannapolskija robiuć starańnia — kab jakniebudź dakończyć murawać kaścioł; ścieny padwiedziany użo bliska pad dach; usiożtki siolita kaścioł astajecca tak jak jość, budawacca nia możyć.</br> {{gap|1.5em}}26-ho lipnia byŭ tut fest światoj Hanny. Parachwijanie tutejszyja i z susiednich parachwij mieli ab czym Boha prasić — ni majuczy kaścioła tut — dyk u kaplicy, tolki tutejszaha dwara parabki kataliki byli na poli pry pracy… {{справа|''A. Z.{{gap|1em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hannapol"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> U niadzielu 1-ho wieraśnia atkryjecca u Wilni na Ostrobramskaj wulicy d. № 10 u ''Miastowaj Sali „Pierazaja krajowaja wystaǔka chatnich wyrabaǔ“.</br> {{gap|1.5em}}Płata za ǔchod u pierszym dniu 1 r., na 2-hi d. 50 kap., paśla ŭsie dni pa 25 kap. Wuczni płaciać pałowu. Ekskursii wuczniaŭ i sielan hrumadoju — darma. Wystaŭka patrywaje praz miesiac. {{gap|1.5em}}= <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Nowyja hazety.'''</span> Ad 1-ho wieraśnia h. hodu majuć wychodzić aż dźwie nowyja hazety: adna — raz u dwa tydni p. n. „Nasze Ognisko“ pad red. p. Ludwiki Życkaj, a druhaja — szto tydzień pad nazw. „Wiadomości Illustrowane“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Mihuny.'''</span> Wil. hub. i p. Ad piaruna paŭstaŭ pażar, u katorym zhareła 36 hadoŭ kabieta Lunskaja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Lida.'''</span> Wil. hub. Tutaka jeździać cyhany pradajuć roznaje naczyńnie, niby miednaje, niadoraha. Tymczasam akazałosia szto heta naczyńnie sa zwyczajnaj blachi i niwarta nawat pałowy taho, szto biaruć za jaho cyhany. Treba aścierahacca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilejka.'''</span> Wil. hub. U hetych akolicach nadta użo uzialisia wyjeżdżać u Ameryku, złaszcza dziaǔczaty.</br> {{gap|1.5em}}Da aposznich czasoŭ usie siadzieli cicha, ale paczali krucicca pa wioskach niejkije harbatanosyje ahienty i abiecać załatyja hory za moram, dyk ciapier naprałom ruchnuli adna praz adnu. A szkoda naszych biełarusak. bo wiedajem, szto ni adna z ich papadziecca tudy, dzie jej adbiaruć niawinnaść i druhija cnoty.</br> {{gap|1.5em}}Tymbolej szkoda, szto ich tudy niahonie nidastatak pracy na miejscy, ale durnaja wiera ahientam, szto tam biez pracy można nażycca.</br> {{gap|1.5em}}Oj, siostranki, razdumajcisia. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk'''</span> h. Na rahu ulic Naczleżnaj i Żalezna-darożnaj budujuć naczleżny prytułak z addziełami dla kabiet i dla mużczyn. Budoŭka maje być skonczana na 1-ho listapada hetaho hodu. {{gap|1.5em}}= Palicyja zabrała (skonfiskawała) u kniharni W. Makoǔskaho abwiestku nadrukowanuju pa rasiejsku i pa-polsku, dziela taho tolki, szto było i pa-polsku. Abwiestka heta z napisam: „Учебники“ — „Podręczniki szkolne“ wisieła u siaredzinie kniharni. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kleck.'''</span> Minsk. hub. U niadzielu, 25-ho żniǔnia, tut adbyłasia sielska-haspadarskeja wystaŭka. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Nowahrudak.'''</span> Minsk. hub. 28 źniǔnia u sieradu adbyłasia tut wystaŭka skaciny i chatnich wyrabaǔ, ustrojanaja Sielska-haspadarskim tawarystwam. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Uzda.'''</span> Minsk. hub. Ihum. p. U hetym miasteczku s pryczyny niaściarożnaści s ahniom paŭstaŭ pażar, katory z niszczyǔ 60 żydoŭskich chat z usiakimi prybudoŭkami i hetym zrabiǔ szkody na 45 tys. rubloǔ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Borki.'''</span> Minsk. hub. Mozyr. p. Ad piaruna zhareła 9 chat i z druhimi budynkami. Szkody zroblana na 5 tysiacz rubloǔ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Kazłoǔszczyna.'''</span> Hrodz. hub. Ad hetul palicyja wyhaniaje żydoǔ, katorych <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> mrn01i3l4bn76y3wbqr5u8td3fwpyug 104 128290 296572 296249 2026-08-31T16:55:44Z RAleh111 4658 296572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>tut było szmat nia mieŭszych prawa prażywać u hetych miejscach. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Krasoŭszczyna.'''</span> Wit. hub. Lepel. p. Czerstwiakoŭskaj woł. 6-ho żniŭnia wieczaram 6-ciora sielan pierajeżdżali łodkaj praz woziera Czerstwiaty, i kali byli na 200 szahoŭ ad bierahu, ad liszniaho ciażaru łodka paszła u wadu i ŭsie sielanie za jeju. Na ratunak paśpiaszyli z bierahu druhije sielanie z lodkami, ale udałosia wyratawać tolki 3 asoby, a druhija 3, muż z żonkaj i jeszcze adna dziaŭczyna, utapilisia. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Himrowo.'''</span> Wit. hub. Lepel p. Bobynickaj woł. Ad niwiadomaj pryczyny uzniaŭsia pażar, katory zhłumiŭ budoŭki 3 bratoŭ Małyszczenkaŭ i zrabiŭ szkody na 2116 rubloŭ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Turki z Baŭharami hodziaca, i jość nadzieja, szto jszcze da niadzieli zrobiać dobry kaniec pirahaworam ab warunkach henaj zhody. Turki choczuć zadżierżyć pry sabie haniesznle Adryanopal a Baŭhary Kirk-Kilisse. <center>{{larger|'''Daloki uschod.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Kitai biezparadki choć użo zmniejszylisia, ale usioż tki jszcze dobraho paradku nima a z hetaho widać choczuć skarystać Japoncy, katoryje damahajucca ad swaho ŭradu, kab kaniesznie wysylaŭ wojska u Kitaj. Dyk nima wiedama, ci czasam ni paczniecca wajna miż Japonijej i Kitajam. Hetaha lohka spadziwacca, bo telehramy danosiać, szto car japonski sabiraje nawat zapasnych, puszczanych da chaty aposznimi dwuma hodami. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{c|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Za aposznije czasy stali naszy chlebaroby szto raz bolsz źwiartać uwahu na swaju żywiołu, asabliwa na karoŭ, bo pierekanalisia, szto tolki dobra dahledanaja i sytna karmlonaja karowa daje nie mały dachod. Ale, kab mieć sa swaich karoŭ i sapraŭdy wialikuju karyść, treba zusim inakszyja dawać im charczy. Kuplać ich — darahawata abchodzicca, dyk lepsz, kali haspadar sam u siabie — na swajej ziamli ich wyhaduje i pryzapasić na zimu.</br> {{gap|1.5em}}Wiadomaja recz, szto spamiż sytniejszych kormaŭ, apracza dobraho murożnaho siena, nadajecca jeszcze (asabliwa da sieczki) kaniuszyna, seradela i t. p. Ale i hetaho jeszcze mała: da trawianoha kormu treba kanieszna praz usiu zimu dadawać bolsz pażyŭnaj jady, jak naprykład: wotruby, żmychi, bulba, buraki, ci morkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Bulbu ŭ nas sadzić kożny haspadar, ale redka katory kormie joj swaju karowu, kali i jość lisznica, to bujniejszuju — pradaść, a na drabniejszuju — liszniaje świnczo puście.</br> {{gap|1.5em}}Pad buraki — kab zasadzić ich bolszy kawałak — mała ŭ nas, na Biełarusi, takoj ziamli, i tolki na morkwu, to badaj u kożnaha najdziecca padchadziaczaje miejsce, bo jana i piasoczkam nie hańbuje, a nawat lepsz na jim udajecca, czym na ciażkich, tłustych hruntach.</br> {{gap|1.5em}}U № 11–12 „Biełarusa“ pisałosia ŭżo a kormnaj morkwie, jak kala jaje chadzić i ŭspaminałosia tam, szto ziamlu pad morkaŭ najlepsz pryrychtawać z wosieni, tolki tady, z wiasny, nie para było apisywać wasieńnija raboty, dyk radu hetu dajom ciapier.</br> {{gap|1.5em}}Wybraŭszy dzie na poli kawałak lahczejszaj zlamli, na katorym czaściej prachodziŭ hnoj, szto najraniej z wosieni jaho zaharać, kab skiba mahła jeszcze pierapreć, tady hładka wybaranawać, nawieści drobnaho dobra pierapreŭszaho konskaho, ci awieczaho hnoju i rastrosszy jaho, zaharać druhi raz jak najhłybiej, najlepsz puściuszy płuh za płuham, ci sachu za sachoj. Tady uśled można hładzieńka zabaranawać i hetak pakinuć na zimu; wiasnoj kratać hetu raliu ŭżo nie warta, a zrazu, szto najraniej bracca za siaŭbu morkwy i dalej abychodzicca z joj użo tak, jak apisawałasia u tym 11–12 numery „Biełarusa“.</br> {{gap|1.5em}}Morkaŭ można siejać nawat na zimu, ale tolki tam, razumiejecca, dzie ŭ wosień nie puszczajuć samapasam świniej i skaciny, bo świńni mohuć zryć, a skacina zdratawać uwieś zasieŭ, a tady i paradku nie dabiareszsia.</br> {{gap|1.5em}}Niszto tak nia prysporywaje kormu, jak morkaŭ. Siaredni uradżaj jaje z morga 1500–2000 pudoŭ. Jaduć jaje łasa ci to syruju (pasieczanuju), ci hatawanuju, jak karowy, koni, awieczki, cielaty, świni, tak i husi, kaczki, kury i t. p. Jada sama wielmi zdarowaja dla kożnaj żywioły. Dajuczy jaje koniam pa funtaŭ 20–30 u sutki, można abyjścisia i biez <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> 1oo4djfb9jozlwdysl7ed9tbrzjt1ou 104 128329 296569 296306 2026-08-31T16:54:11Z RAleh111 4658 296569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Sławiensko"/>pierad 16 wiekami zapanawaǔ nad pahanstwam; abchadzili jaho takża na pamiatku 863 hodu, kali światyje braty Cyryl i Metody pryniaśli Sławianam, szto żywuć u Aǔstrji, świet praŭdziwaj wiery. Abchadzili jaho i na cześć 65-letniacho jubileuszu praŭlennia aŭstryjskaha cara Franciszka-Jazepa, wiernaha syna katalickaha kaścioła.</br> {{gap|1.5em}}Na Zjezd zjawiłasia bolsz jak 300 Czechaŭ i 100 Polakoŭ. Dzień paczali katalickije studenty, katorych użo ładnaja liczba złuczyłasia u krużki. Najpiakniejszaja chwila była u niadzielu 11 (24) żniǔnia, kali rankom praz usiu Lublanu razciahnułasia pracesyja. Lublana była jakby adzieta u bieła-sinie- czyrwonyje sławienskije flagi. Bolsz jak 20,000 asob szło u hetaj pracesji; wielmi mnoha było u nacjonalnaj adzieży. Usie stany narodu mieli swaich predstawicielaŭ: byli tut i prostyje ziemlaroby, i rabotniki, ramieślinniki, mieszczanie, wuczycieli, czynoǔniki i inszyje intelihentnyje asoby.</br> {{gap|1.5em}}Pa pracesji adprawiǔ arcybiskup z Zahreba dr. Bauer św. Imszu, a potym adbyłasia pieknaja ceremonja afiarawańnia Sławienskaho i Charwackaho narodu Niepakalanie Paczataj Matca Boskaj. Madlitwy admowiǔ Dr. A. B. Jeglicz, biskup z Lublany, wialiki czciciel Maryi, i za hasła pastawiǔ: Praz Maryju da Jezusa. — Sławiency ǔżo i zdaǔna wielmi czcili Matku Boskuju, a ciapier uraczysta addalisia u Jaje apieku.</br> {{gap|1.5em}}Astalnymi dniami adbywalisia pasiadżenia, na katorych byli pryczasny tysiaczy asob. Usie mowy źwiertalisia da taho celu, kab zapalić narod nowym ahniom da wiery i rodnaj ziamli i ǔzmocnić narodnaje samopaczuccie. U sekcjach (u addziełach) tałkawali ab tym, jak należyć praktyczna razwiwać relihijnaje życcio u narodzie i niaści jamu praświetu, kab jana stajała na fundamencie, ab katorym użo św. Apostał Pawał kazaŭ: „Inakszaha fundamentu nichto nia możyć pałażyć, jak toj, szto užo jość palożany — Jezus Chrystus“.</br> {{gap|1.5em}}Katalicki dzień abchadziǔsia „u znaku Kryża“, i zatoja u im, jak czyrwonaja nitka, praz usie mowy prachadziła myśl, szto my pawinny być ćwiordymi i szczyrymi katolikami, pasłusznymi dziaćmi katalickaha Kaścioła i szto my heta ni sławami, ale ǔsim naszym żyćciom, — prywatnym i publicznym — paświedczyć musim; szto nam nia wolna iści na nijakije ustupki, ale treba spaǔniać naszy abawiazki ǔsiej duszoj, a nie na paławinu tolki. U hety sposab my pryczynimsia da taho, szto pomiż nas naŭsiahdy zapanuje Toj, katory jość „Daroha, Praŭda i Żyćcio“.</br> {{gap|1.5em}}O, daŭby Boh, kab i pamiż Biełaruskim narodam katalickaja myśl ǔsio bolsz uzrastała i razwiwałasia! Asobienna hetymi czasami katalikam treba wialikaj i mocnaj wiery, trywałaj nadzieji, haraczaj i dawierczywaj miłaści da Kaścioła i Papieża.</br> {{gap|1.5em}}Złuczanymi siłami można kudy bolsz zrabić, i dla taho nam patreba relihijnych i praświetnych arhanizacij.</br> {{gap|1.5em}}Niepakalanie Paczataja budzić nam pamahać u hetym dziele, a Najświaciejszy Sakrament, hety „Chleb mocnych“, daść nam dosić siły, kab my wiernymi zastalisia dla Boha i naszaj sprawy.</br> {{gap|1.5em}}Nasza praca pawinna paczacca z hasłam, katoraje ababrała sabie Sławienskaja Narodnaja Partyja i sławienskije studenty:</br> {{gap|1.5em}}„Z Boham dla Narodu“. {{справа|''Dr. I. Fabijan (Słovenec).{{gap|1.5em}}}} <section end="Sławiensko"/> <section begin="Dambrowa"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dambrowa,'''</span> Sakolskaha paw., Hrodz. hub. Czytajemo niraz u hazetach, jak dzieści daloka za hranicaj, abo u Polszczy, ludzi razumna daradżajuć swaim patrebam. Z hetaha dziwimosia. Mo nawat katory skażyć: „Jak heta dobra, sato ludzi zawodziać swaje hrumadzkija kramy, jak skuplajuć hurtom nasieńnia, ci sztucznyja nawozy, — udabreńnia pola, bo hetak hurtom kuplajuczy taniej prychodzicca i peǔniejszy tawar“.</br> {{gap|1.5em}}Ale, praczytaŭ, padziwawaŭsia, hazetu pałażyǔ i znoŭ pajszoŭ harawać jak harawali baćki: „Dobra heta, dobra, ale nia ǔ nas“, — tak ni adzin zakonczyć i pojdzić.</br> {{gap|1.5em}}A woś Dambrowa — heta ni zaharami, ni ǔ dalokich krajoch, a tutaka nidaloczka — u Sakolskim pawiecie, bliska Horadna. I jana majić użo ni adno, szto i ŭ lepszych krajoch jość:</br> {{gap|1.5em}}Najpiersz Dambroǔskija parachwijanie żałażyli hetaha letka swaju hramadzkuju kramu, dzie biaz torhu majić szto u „swajej“ kramie kupić pa schodnaj i dahodnaj dla usich canie — biz aszukanstwa — peǔny tawar.</br> {{gap|1.5em}}Mała taho, — zmaǔlajucca, kab składkowymi hraszmi wybudawać parowy młyn, — kab nia treba było daloka wazicca sa zbożam na muku, a kab na czas i na patrebu mahczy zmałoć u „swajim“ młynie, dy być peǔnym — ni pabaiwacca, szto chtości skradzie zboża skolki, ci muki, jak to zdarajieca u czużych młynoch.</br> <section end="Dambrowa"/><noinclude></noinclude> ct8nwa0g241o862rec7u6gwltranz2f 104 128330 296567 296313 2026-08-31T16:53:21Z RAleh111 4658 296567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Dambrowa"/>{{gap|1.5em}}Znaczycca, Dambrawiancy dobra kratajucca i dobra radziać swaimi sprawami. A czutno, szto jaszcze nieszta dobraja naładżaicca tut, ali pra toja druhim razam napiszu. Na ciapier — jaszcze skażu Dambrawiancam i ich prawadyru: Pamahaj wam Bożyńka! {{справа|''Susied.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dambrowa"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> U niadzielu 1-ho wiereśnia adkryłasia pry Ostrabramskaj wulicy u d. № 10 u miastowaj sali pierszaja krajowaja wystaŭka chatnich wyrabaŭ. Jość szmat cikawych, bolej abo mieniej pieknych, i bolej abo mieniej praktycznych reczau, ale badaj najpraktyczniejszaja recz, heta snujka i krosny, wystaŭlanyje tkackim zakładam hr. Mohl. U aŭtorki i piatnicy da 3 hadziny uchod dla sielan pa 5 kap. Dyk chto budzie u Wilni hetymi dniami, nichaj kaniesznie zajdzie dy pryhledzicca i zrobić takije krosny dla swojej żonki abo daczki. Wystaŭka budzie adkryta da kanca wiereśnia. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Maj. Mulary,'''</span> świenciansk. paw. Tut było takoja zdareńnia. Rezali cialo u chlawie, dzie stajała matka hetaha cielaci, karowa pieknaja i zdarowaja, warta kala 100 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}Widziuczy śmierć swaho dziciaci, karowa ciażka uzdychnuła, na waczach jaje pakazalisia ślozy i pała niażywaja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Padbrodzie,'''</span> wil. hub., świenć. paw. Jeduczy maszynaj z Nowych Swieńcian da Padbrodzia, Michał Stankiewicz stajaŭ na ganaczku wagona. Wiecier sarwaŭ jamu szapku, a jon łowiaczy jaje saskoczyŭ z maszyny i tak zbiŭsia, szto czuć żywoha i biez nadziei prywiaźli jaho u żalezna-darożny szpital u Wilniu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk. hub.'''</span> Radny miastowy p. Prybytek opracowywaje prajekt ab ustrojstwie u Mińsku miastowaha domu pracy dla wulicznych żebrakoŭ.</br> {{gap|1.5em}}= Miastowaja apteka, katoraja mieła być atkryta u proszłaju niadzielu, s pryczyny niezakonczanych rabot kala jaje ustrojstwa, jeszcze ni atkryłasia i badaj ni atkryjecca u wiereśni. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Biełastok.'''</span> Hrodz. hub. Użo druhi raz hrodzienski hubernatar nieućwierdziŭ wybranaha miastowymi radnymi haradzkoha haławy. Pierszy raz byŭ wybrany pan Dawidoŭski, a ciapier inżynier K. M. Hołaŭski. Buduć trejcije wybary. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Chołm.'''</span> Użo atkryłasia nowaja chołmskaja hubernija, a zakryłasia hubernija siedleckaja.</br> {{gap|1.5em}}Hubernatar chołmski Wołżyn pawiedamiŭ chołmskaje bractwo prawasłaŭnaje, szto na kazionnyja służby u nowaj hubernji buduć prymać tolki prawasłaŭnych. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Sulisławicy,'''</span> pad Sandomieram. U świata naradzeńnia M. Boskaj u Sulisławicach adbywałasia uraczystać karonacii cudoŭnaha abraza Matki Boskaj.</br> {{gap|1.5em}}Na hety abchod sabrałosia kala 100 ksiandzoŭ i kala 20 tysiacz katalikoŭ, s katorych da 10 tysiacz byli u spowiedzi i bieżmawalisia. Abraz karonawaŭ biskup sandomierski J. E. ks. Ryks u asystencyi prałataŭ i kanonikaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na uraczystaść pryjszli kampanii z Sandomiera, Radomia, Kielcaŭ, Lublina i druhich miejscaŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Spożniany ćwiet.'''</span> U nikatorych miejscach u Polszczy zaćwili drewy pa sadoch. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Smalensk.'''</span> U pawiecie Dorohobuskim pany Penskije achwiarawali dwor z budynkami i parkam u wioscy Mytyszynie na ustrojstwa szpitala. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Piciarburh.'''</span> Rada ministraŭ pastanawila zniać uzmacawanuju achranu u mnohich miejscach, miż inszymi u paw. Biełastockim i u hub, warszaŭskaj, lublinskaj i siedleckaj. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Adesa.'''</span> U horadzie i akolicach zdarajucca wypadki chwaroby i śmierci na chalernuju zarazu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kijaǔ.'''</span> Tutaka sabraŭsia Usierasiejski zjezd ziemlarobaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Ułaści patrebawali adresaŭ usich czlenau zjezdu — i spisku, adkul chto pryjechaŭ i czym joń zajmajecca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Wiazyna,'''</span> wialejskaha pawietu, wilen. hub. Ad czysła 1 hetaha miesiaca zawiałasia tut pacztawaja stancija. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Turki i Baŭhary dabiwajuć pamiż saboj torhu ab nowych hranicach. Z dnia na dzień czakajuć kanca. Dy widać z usiaho, szto na Bałkanach — na doŭha, ci nie — a tki pakulszto supakoicca. Serby z Baŭharami maniacca ŭżo zrabić zamienu wajakami, katorych adny u druhich <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> qohqcq2dmmitnux8dcllyd4qq22qdhk 104 128332 296559 296317 2026-08-31T16:49:40Z RAleh111 4658 296559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>pazabirali ŭ niawolu; Rumynija — raspuszczaja swajo zapasowaje wojska i t. d., i tolki ǔ Albanii nieszta anijak paradku nie dabjueca: tam niekolki jość achwotnikaŭ, katoryja chacieli-b zachapić kamandzierstwa u swaje ruki, dyk iduć nia to szto bojki, a prosta reżnia, dy razboi pamiż adnymi i druhimi parcijami. <center>{{larger|'''Na Dalokim uschodzie}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> tuzanina pamiz Japoncami i Kitajcami jeszcze nie zusim skonczyłasia. Paczałasia jana, jak wiadoma, paśla ŭbiŭstwa kitajcami czatyroch japonskich aficaraŭ, za śmierć katorych Japoncy damahajucca ad Kitaŭcaŭ roznaj adpłaty, i kali tyja ich nia spoŭniać, to, jak sami Japoncy pryznajucca, hatowy jany pajści na ŭsio, a hetaje ''usio'' wiadoma czym pachnie.</br> {{gap|1.5em}}Juanszykaj tymczasam atkazaŭ Japoncam, szto jon zdawolić ich żadańnia, dyk niby to i nia budzie ŭżo pryczyny da wajny, ale ŭsio-ż tki Japoncy rychtujucca s swaim wojskam, a Kitajcy wypisali sabie 200-niemcaŭ-aficeraŭ, katoryje musztrawali-b na europejski ład Kitajskaje wojsko. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Japonija.'''</span> Z pryczyny niładoŭ z Kitajam, japoncy zwialiczyli lik wajennych swajich karabloŭ kala kitajskich bierahoŭ, dzie ciapier budzić ich sztuk aż 17.</br> {{gap|1.5em}}Ab zhodu wiaducca uhawory japoncaŭ z kitajcami, i kab kitajcy lahczej i „achatniej“ padalisia na japonskuju zhodu, dyk japoncy — bacz — wystawilisia pirad Kitajam swajej straszennaj wajennaj siłaj, kab kitajcaŭ „zaspakojić“, szto japoncy błahoha adkazu „ni spadziajucca“. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{c|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Każuć, kali projdzie praz budyninu złodziej, to choć wuhły pakinie; a jak pralacić ahon, to niczoha nie zastaniecca. Szto praŭda — to praŭda: pażar — straszennaja zhuba; ale kali haspadar dbały, to jaho ŭsia budynina akuratna pastrachowana, dyk — ścieraży Boża biady — ŭsio-ż tki na pierszy paczatak pomacz budzie sa strachoŭki, a kali jaszcze padskoczyć hod — druhi ŭdały na poli, dyk niejak i sprawieca.</br> {{gap|1.5em}}Nia mienszaja, kali nia bolszaja bieda czym ahoń — złodziej, kali jon unadzicca da kaho dawiedacca z hodu ŭ hod: nażywie haspadar swajej, mazolnaj pracaj szto koleczy, a toj złydzień u śled i padbiare, woś tut i papraŭsia!</br> {{gap|1.5em}}Hetkich zładziejaŭ, hetkich złydniaŭ maje amal nia kożny z naszych haspadaroŭ. Nie ciahajuć jany, praŭda, z budyniny, ale prosta s poła.</br> {{gap|1.5em}}Praz uwieś hod starajecca haspadar sabrać szto najbolsz hnoju; nieraz i sztucznych paraszkoŭ za aposznija hroszy prykupić, usio kab jak padprawić swaju ziamlicu. Inszym razam pryskupić zierniaci, chacia-b na nasieńnie jak ściachnuć.</br> {{gap|1.5em}}A kolki sam napracujecca, dy kolki namazolić swaju żywiołu, pakul pryrychtuje rallu da pasiewu. Nu, ale ŭreszcia ŭsio pieratrywaŭ czaławiek i pryżdaŭ, szto zbażyna ŭżo zasiejana: czakaj tolki na ŭrodu. Woś i abchod pakazaŭsia: husty, ciomny, piorki szyrokija; hledziuczy, dusza cieszyca. Ażno tut — adkul szto brałosia — pamiż hetaj pieknaj zbażyny paczynaje pakazywacca ŭsielakaje ziało: zwaniec, świrepka, labiodka, padbiarozka, wasilki i t. d., i t. d. Miham usie hetyja niaproszenyja hości razpanoszywajucca pa ŭsim poli i ŭwieś toj pasiłak, jaki paściahiwaŭ swajej pracaj haspadar na pole dla zbażyny, wyciahiwajuć z ziamli hetyja złydni dla siabie, a pasiejenaja raślina raście, biednaja, jak na pustyni, i samo saboj razumiejecca, marnieje.</br> {{gap|1.5em}}Ciapier pasudzicia sami, ciż usio hetaje ziało — nia toj samy złodziej, szto abkradaje naszyje świrny?</br> {{gap|1.5em}}Ziało u zbażynie — heta nawat horsz złodzieja, horsz suszy, ci makryni, horsz hradu, — bo ŭsie hetyja biedy bywajuć kali-nikali, a ziało abkradaje nas z hodu ŭ hod akuratna. Kab nie ziało, arudy naszy u dwaja byli-b paŭniejszyja, a ziemli nia byli-b tak wypałaskany.</br> {{gap|1.5em}}Jaki-ż ratunak, jak zmahacca nam z hetym amal nie adwiecznym naszym woraham — paletkowym złodziejam — zialom?</br> {{gap|1.5em}}Piersz na piersz, razumiejecca, treba siejać tolki dobra aczyszczanym ad usielakaha ziella zierniam, kab samim nie raspaŭsiużywać na swaim poli zładziejaŭ. Hnoj można wywozić na pole tolki dobra pirahniŭszy, bo tady usielakaje nasieńnie ziella ŭ im pierapreje — zhłumicca i choć papadzie ǔ rallu — nie abojdzić.</br> {{gap|1.5em}}Ab dobraj i akuratnaj wyrabcy ziamli — i hawaryć nima czaho. Ale biada ǔ tym, szto na ǔsim naszym poli praz minułyja hady stolki ǔżo nazapasilasia nasieńnia usilakaho ziella, szto nam prydzicca patracić ni adzin hod, pakul udasca zusim jaho pazbycca.</br> {{gap|1.5em}}Treba wiedać, szto nasieńnie ziella <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> pehybjh8z8i21hwj2gb0k9efm17imk6 104 128367 296558 296385 2026-08-31T16:48:37Z RAleh111 4658 296558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Ś-ty"/>{{gap|1.5em}}Byǔszy cudoǔnym pry życi, nie pierastaŭ rabić cudaŭ i pa śmierci, dziela czaho Papież Pius IX abwieściǔ jaho błahasławionym, a Leon XIII u 1888 hadu zaliczyǔ jaho u światyje.</br> {{gap|1.5em}}My, braty chryścijanie, wuczymosia ad św. Piotra Klawera żywoj wiery ŭ praǔdy Boskija i hatowaści pracawać dla chworych i niszczaśliwych, a ni dbać ab wyhodach cieła, kab wypaŭniajuczy zakon Boży zasłużyli i my z hetym światym ahladać wieczna Boha ǔ niebie. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ś-ty"/> <section begin="Krupicca"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wioska <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Krupicca'''</span> Minskaj hub. i pawietu. Tutejszy kramnik byǔszy pjanawatym, kali żonka jaho stała łajać, szto jon marnuje hroszy na wodku, sa złości chapiŭ woctawaj essencii i wypiǔ jaje. Pierszy ratunak daŭ miejscowy chwelczar, a paśla jaho pawieźli da Minska u szpital. Ci azdarawieje jon trudna zhadać, ale skarej szto nie, bo za mnoha tki chapiŭ henaj essencii. Woś da czaho dawodzić harełka, a ludzi ǔsioz z jej razstacca nia choczuć. A para ǔżo paliczyć tyja szkody, jakija heta hara robić biednym ludziam, dy pakinuć jaje raz na usiohdy. {{справа|''A. Z.{{gap|1.5em}}}} <section end="Krupicca"/> <section begin="Ruszczany"/>{{gap|1.5em}}W. <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ruszczany'''</span> Hrodz. hub. Praświeta szyrycca szto raz bolsz, każe nie adzin, hledziuczy na toje, jak siut tut pa wioskach paczali ludzi czytać hazety.</br> {{gap|1.5em}}Ci mnoha ǔ hetym praǔdy, nieszta nia choczecca wieryć. Zdawałobysia, czamuż tak, użoż kożnamu wiedama, jakuju usłuhu niasie hazeta ludziam: swaimi radami naǔczaje jana jak pa chryścijansku żyć, jak majuć ludzi haspadaryć, każe, szto na świeci czuwać… usioż heta praciraje ludziam woczy i z ciemnaty na świet wywodzić; czahoż boli treba, oś i praświeta! Zdajecca czamuż tut nie dawierać? — Dzie dobraja hazeta, tam musić być i praświeta. Adnak nie tak bywaje. Baczym druhoje. Niekatoryje ludzi nawat i czasta-husta czytajuć hazety, ŭ katorych piszecca szmat czaho dobraho, a kali hlanuć na ich — jakimi byli daŭniej, takimi zastalisia i ciapier, jak żyli, tak i żyjuć, jak haspadaryli, tak i haspadarać i niŭczym żadnaj pieramieny — usienko pa staromu.</br> {{gap|1.5em}}Pryczyna ǔsiamu taja, szto adno czytańnie jeszcze mała robić, a treba dobra, hłyboka ǔdumywacca u toje, szto czytajem i kali heta najdzim zhodnym s ćwiarozym rozumam, dyk zaraz że bracca rabić tak, jak hazeta radzić.</br> {{gap|1.5em}}Czytajuć bo ludzi ab patrebie pajści na asabniaki, dzie można wyhadniej pawiaści haspadarku, ab tym, kab kramki chaǔrusnyje zakładać, nie dawacca woǔczaj apiecy żydoŭskaho handlu, jak dzie szto rabić, kab bolszuju karyść dawała haspadarka, ale ŭsio heta tolki praczytajuć i zabywajuć.</br> {{gap|1.5em}}Datul hazeta budzie nam pustym słowam, pakul my nie paczniem hłybiej zastanaŭlacca i ǔdumowacca ǔ toje, szto jana padaje.</br> {{gap|1.5em}}Pakul taho nia budzie, nie skażu kab szyryłaś praświeta miż ludźmi. Tojeż można budzie nazwać praświetaj, kali my paczniem papraŭdzi karystać z jaje.</br> {{gap|1.5em}}Dyk paczniemoż karystać z rozumam pa ludzku, s ''t''ych rad, katoryje padajuć nam naszy światlejszyje braty, szto nie szkadujuć pracy i hroszy na wydawanie hazet dziela naszaj praświety. {{справа|''Ruszczaniec.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ruszczany"/> <section begin="Kaścielnyja"/>{{c|'''Kaścielnyja wiedamaści.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}U paniadziełak 9 wieraśnia u kaściele Katedralnym Wilenskim adbyłosia żałobnaje nabażenstwo za duszu św. p. biskupa żmudzkaho ks. G. Cyrtoŭta, pamiorszaho 5 wier. ŭ Berlinie, kudy jezdziŭ laczycca. U tojże dzień cieła niaboszczyka biskupa chawali u Koŭnie, kudy prywieźli z Berlina. Na pachawańnie pryjechali biskupy z Sandamiera, Włoclaŭka i Sejn i arcybiskup s Pieciarburha, ad Wilenskaj dyecezii byli ks. prałaty J. Kurczeŭski i J. Hanusowicz. <center>{{larger|'''Papież i Francija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Francuski urad złożany z nidawierkaŭ i sacyalistaŭ u 1904 hadu sarwaŭ usiakija stasunki z Papieżam i staŭ usiakimi sposabami praśledawać katalickaje duchawienstwa. Ciapier że palityki francuskije ahledzilisia, szto hetakije pastupki ni na dabro wychodziać dla Francii. Niemcy, ludzi chitryja, starajucca wykarystać usiakuju palitycznuju abmylku swaich susiedziaŭ. Hetak sama i ciapier stali abiecać zaapiekawacca nad katalikami ŭ krajach niechryścijanskich, a hetaż padarwałab pawahu Francii prad azijackimi narodami. Dziela betaho ŭrad francuski paczaŭ iznoŭ hadzicca z Papieżam. Pierahawory hetyje dzierżacca u hłybokim sekrecie. <center>{{larger|'''Konsekracija kaścioła.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Siedlcach (u Polszczy) wystawili <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> l3q1y61hceews6vtbxj2muxalempe7t 104 128368 296556 296391 2026-08-31T16:46:57Z RAleh111 4658 296556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>nowy kaścioł, katory u niadzielu 8 wiereśnia paświenczaŭ (konsekrowaŭ) biskup z Lublina ks. Jaczeŭski. <center>{{larger|'''Nowaja kaplica.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U w. Biezpiecznaja kijeŭskaj hub. ks. A. Świencicki probaszcz parachwii nowasielickaj 16 sierpienia paświenczaŭ wuhławy kamień pad nowuju kaplicu. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Pry Haradzkoj wulicy budujecca nowy murawany dom. Kolki dzion tamu adna ściana hetaho domu abwaliłasia i prysypała kolki czaławiek rabotnikaŭ. Usich dastali żywych, tolki 2 z ich mocna prybityje.</br> {{gap|1.5em}}— Haradzki haława jeździŭ u Pieciarburh dastawać pazwaleńnie pazyczyć hroszy na elektryczny tramwaj. Wiarnuŭsia bytcym zdawolany.</br> {{gap|1.5em}}Może kali i daczakajem elektrycznaho tramwaja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Lebiodka.'''</span> Wil. hub. Lidzk. paw. 1-ho wiereśnia adbyłasia tut wystaŭka skaciny susiednich wiosak. Prywiali 65 sztuk. Nahradzili 21 sztuku: 2 nahrady pa 10 rubloŭ, 12 — pa 5 r., 6 — pa 8 r. i adna 2 r.</br> {{gap|1.5em}}Pad kaniec wystaŭki ahranom ad departamentu ziemladzielija skaza mowu, u katoraj zaachwoczywaŭ sielan lepiej dahladać skacinu i dakazywaŭ, szto dobra dahladanaja karowa adna pryniasieć karyści bolej, jak aby jak dahladany 3 karowy.</br> {{gap|1.5em}}Paśla abicaŭ ustroić u Lebiodca kursy małocznaj haspadarki.</br> {{gap|1.5em}}Dwor <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Teklinopol.'''</span> Wil. hub. Wilejsk. paw. Ad niwiadomaj pryczyny zhareła stadoła z zapasami kormu dla skaciny. Szkody zroblano na 5 tys. rubloŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Miejscowaje tawarystwo sielskaj haspadarki u hetym miesiacy sklikaje zjezd dziela narady u sprawie wywozu roznych tawaraŭ krajowych.</br> {{gap|1.5em}}— U niadzielu na wuhłu Kłasnaj i Krasnaj wul. maładaja dzieŭczyna Nadzia Wojtuszonak kinułasia u studniu dziela taho, szto jaje, niawinnuju, winawacili u kraży 10 rubloŭ. Adnakże wyratawali jaje tolki z niciażkimi uderami i adasłali u szpital.</br> {{gap|1.5em}}— Uradżai u minszczynie wielmi marnyje: żyta zusim niŭmalotnaje, jaczmień pabity rżoj, a bulba ŭ nikatorych miejscach zusim pawymakała. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Słuck.'''</span> Minsk. hub. Zahad horada pastanawiŭ zawiaści u Słucku ahulnaje nawuczańnie. Nawuka maje być darmawaja i lik miastowych szkołaŭ majuć ułuczyć szkoły carkoŭnyja i prywatnyja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Baranowiczy.'''</span> Minsk. hub. 5-ho wiereśnia pryjehaŭ z Maskwy sielanin katoraho, jak chworaho zniali z maszyny.</br> {{gap|1.5em}}Daktary skazali szto ŭ jaho — chalera. Chwory skora i pamior. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Tutejszy kapelan szkołaŭ, admowiŭsia wuczyć religii biełarusaŭ u rasiejskaj mowie. Dziela hetaho ciapier u hrodzienskich szkołach religii zusim nia wuczać. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Koŭna.'''</span> Hubernatar asztrafawaŭ ks. Rymejku, probaszcza z Troiszak na 800 r. za tajnuju polskuju szkołu i wuczycielku hetaj szkołki na 25 rubl.</br> {{gap|1.5em}}Asesar Papoŭ szto ni danios ab hetaj szkołce pasadżany na 3 dni ŭ adsiedku, a wuradnik miejscowy za tojeż prahnany sa służby. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Pryjechaŭszy wuczycca na wyszejszych żanockich kursach dźwie maładyja panienki z paŭdniowaj Rasiei zhadzilisia adnaczaśnie służyć u polskaj kuchni pry Newskim praspekcie, kab hetym zarabić na apłatu kursa i wyżywicca.</br> {{gap|1.5em}}Dziakawać Bohu i ŭ nas użo siam tam jość ludzi, szto nia stydajucca nijakaj pracy, aby nie jści prasić łaski. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Proci hultajoŭ.'''</span> Ministerstwa sprawiedliwaści pastanawiło uwiaści ŭ życio 274 staćciu nowaho uhałoŭnaho ułażeńnia. Pa henoj staćci usiak, chto nie starajecca znajści sabie pracu i nie maje swaich srodkaŭ da żyćcia uważaecca za hultaja i pawinien być uziaty u rabotny dom. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Maskwa.'''</span> Dawiedywajemsia, szto atkryć zamknionuju polskuju szkołu miejscowy naczalnik nawukowaho okruha nie pazwoliŭ. Ale pazwoliŭ prasić ab atkryćci nowaj padobnaj szkoły. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa.'''</span> U subotu 7-ho wiereśnia ranicoj prajszła nad Warszawaj takaja strasznaja bura, szto nikatoryje padumali, szto nadchodzić użo kaniec świetu. Bura hetaja u Warszawie i akolicach narabiła szmat szkody. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Adesa.'''</span> Tutaka atkryli wyszejszuju muzykalnuju szkołu (konserwatoryju).</br> {{gap|1.5em}}— U hetym horodzie było niekolki wypadkaŭ chwareńnia na chaleru. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 1ito4fm8f1yl5laxeb4pcnwvvbk0hml 104 128375 296554 296407 2026-08-31T16:43:33Z RAleh111 4658 296554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Aposznije telehramy danosiać, szto na Bałkanach usiożtki zawirucha nie supakoiłasia zusim, jak hetaho chaciełasiab, bo niechta tam usio mucić wadu, kab u joj naławić ryby. Dziakujuczy hetamu <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''miż Serbijaj i Albanijaj paczałasia wajna.'''</span> Albancy majuć dobraje arużże i kamandujuć imi czużaziemnyje aficery, tolki pakul szto nima wiedama czyje. Miż wojskami hetych dwoch narodaŭ użo była i bojka u katoraj zhinuło 4 serbskije aficery i szmat sadataŭ. Albancy zaniali horad Dibru, spalili chryścijanskija wioski i pazabiwali szmat chryścijan. Serbija pasyłaje u Albaniju bolej wojska. <center>{{larger|'''Na Dalokim uschodzie}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nadchodziać wiestki, szto wymahańnia Japonii Kitaj zhadziǔsia zdawolić; udałosia znaczycca niłady zakonczyć zhodaj. Ci hetaja zhoda budzie trywać doǔha — żywuczy ubaczym.</br> {{gap|1.5em}}Każuć, szto Japonija nie zdawolena s taho, szto kitajcy spaŭnili jaje zadańni, choć tyja byli i trudnyja. Hetak Japonija straciła pryczynu da wajny, katoraj szczyra żadała.</br> {{gap|1.5em}}Kitaj dobra razumieje, szto ad wajny z Japonijaj jamu niczoha dobraha nie prybudzie i dziela hetaha spaŭniaje usie żadańnia swaho susieda, jakija tolki spaǔniać można.</br> {{gap|1.5em}}Ale Japonija wystaŭlaje szto raz nowyja i uściaż trudniejszyja żadańnia, katorych u kancy Kitaj zdawolić ni zachocze, a tady ǔżo paczniecca wajna na życio i śmierć. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{c|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jeszcze adna nam zastałasia ważnaja zborka s pola — bulba.</br> {{gap|1.5em}}Bulba — heta nasza padmoha i apiryszcze u cełaj haspadarcy, dyk treba dobra tki żwiarnuć na jaje swaju ŭwahu i nie paszkadawać zachodu, kab jak najmiensz było ŭ joj upadku. Praktyka aposznich hadoŭ pakazała nam, szto chto tolki adkładywaŭ wybirańnie bulby, toj zusim drenna wyjszaŭ: rannyje marazy paprychopliwali jaje i miejscami na paławinu było ŭpadku, a to i zusim prapała, bo albo nia uśpieli wybrać, albo pahniła ŭ kapcoch, ci jamach tak, szto na wiasnu tolki kijam pamieszali.</br> {{gap|1.5em}}Pierszaja aznaka, szto bulbu para wybirać, heta — kali bulbiańnik jaje paspadaje, abo choć paczarnieje. Tady ŭżo bulba pierastaje raści i prybywać. U rannych hatunkach bulby, raniej zwaliwajecca i bulbiańnik, ale ciapier jość nowyja admieny bulby, ŭ katoraj bulbiańnik staić da pozna zielanienki, a nawat nie nadta baicca niewialikich prymarozkaŭ. Woś, razumiejecca, treba śpiersza bracca za ranniejszyje hatunki, a uprawiŭszysia z imi, nie adkładajuczy bracca i za poznyje. Kab że zialony bulbiańnik darma nie prapadaŭ, treba jaho zżać, ci skasić, pawiazać u puczki i pawieszać na żerdkach, kab jon wysach — zimoj prydasca da sieczki.</br> {{gap|1.5em}}Kali paszancuje wybrać zdarowuju i suchuju bulbu, to najlepsz zrazu sypać jaje ŭ kapcy, ci jamy, abo u sklep; ale, kali bulba papadziecca raz-druhi pad maroz, abo — ''jak sioleta'' — praz ład namoknie jaszcze ŭ ziamli, tady jana wielmi nie trywałaja i ssypanaja zrazu ŭ wialikija kuczy — chutka zahniwajecca. Kab ad hetaho uściarahczysia, wybranuju bulbu treba śpiersza sypać u jaki koleczy parożni kut budyniny, a praz niekolki dzion — pierabrać. Kali pakażecca szmat zahniŭszaj, to jeszcze pakinuć jaje tam na niejki czas, dyj znoŭ paśla pierabrać, a tady ŭżo sypać na miejsce. Zachodu, praŭda, mnoha, ale inakszaj rady nima: chto lubić praz usiu zimu ciahać bulbu z harszka, toj pawinien paciahacca z joj i na poli. {{справа|''Wat—ka.{{gap|1.5em}}}} <section end="Nasza"/> <section begin="Raboty"/><center>{{larger|'''Raboty u sadoch.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kożny dbały haspadadar, jaki by nia mieŭ jon maleńki sadoczak, a pierad zimoj pawinien jaho akuratna abhledzić.</br> {{gap|1.5em}}Piersz-na-piersz ciapier — kali tolki frukty z drawaŭ paźnimany, pilna abhledzić kożnaje drewo: ci niema dzie pałamanych sukoŭ, halinak. Dzie tolki uhledzisz takuju szkodu, zaraz-że złamanuju halinu adrezać, a astaŭszujusia ranu wyhładzić roŭnieńka wystrym nażom i zamazać akuratna, kab nidzie nie astawałosia hołaho miejsca. Heta rabota wielmi ważnaja, bo kali pakinuć szurpatuju ranu, abo szczylna nie zamazać, to ad wasieńnich dażdżoŭ, a zimoj — padczas adlih — ad śniehu — wada zaciahiwaje pad karu drewa i na wiasnu jana treskajecca, dyj paczynaje hnić. Hetu chwarobu drewa (zawiecca jana — rak) paśla wielmi trudna ǔżo zwieści i drewa na wiek zastajecca kalekaj.</br> <section end="Raboty"/><noinclude></noinclude> 6m4x1ofmv0nx2yjrrayee6zxd1x4fxu 104 128395 296577 296433 2026-08-31T17:03:42Z Gleb Leo 2440 296577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto;" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 19 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 26'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak.<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{c|'''Alkahol.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>III.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usiaho skazanaho raniej, a jeszcze bolej z żyćcia sztodziennaho, szto pakazwaje, jakim straszennym niszczaściem jość pjanstwa — wychodzić patreba: ''kinuć samym pić harełku, piwa, wino — i staracca adciahnuć ad hetych trunkaǔ inszych''. Słowam, zjaŭlajecca sama praz siabie dumka zmahacca z chwarobaj pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Zmahańnie z alkaholem staro jak świet. U starażytnaj Hrecii, ŭ Atenach, było adnym czasam prawa, szto śmiertny pryhawor kłało na czaławieka, katoraho zławili pjanym. U tojże Hrecii prawodaŭca Likurh prykazaŭ zniszczyć usie winnicy, dzie wyrablałoś wino. U siomym wieku pa Chrystusie reformatar relihijny Mahomet zabaraniǔ susim pić wino swaim prychilnikam. Francuskija karali ǔ roznych czasach staralisia ahraniczyć wyrab wina. Z dziewiataho wieku prachawałosia pradpisańnie spawiednikam, kab zakładali sorakdnieŭnuju pakutu na chlebie i wadzie tym, szto „prociŭ nakazu Zbaŭcy i Apostołaŭ, upiwajucca winom abo piwam“.</br> {{gap|1.5em}}Adzin paważany historyk pisze, szto u pierszych wiekach Chryścijanie susim nie używali wina. Rehuły niekatorych zakonaŭ chryścijanskich zmuszajuć da samaj surowaj trezwaści.</br> {{gap|1.5em}}A i ǔ naszych czasach razszyryłasia zmahańnie z alkaholem, bo pjanstwa straszenna razpanoszyłasia pamiz ludziej.</br> {{gap|1.5em}}U Ameryce prezydenty Linkoln i Harrisson byli niepjuszczymi.</br> {{gap|1.5em}}Suczasny prezydent Wilson jość wialikim apiekunam tawarystw amerykanskich ŭ zmahańni z alkaholem. A tawarystwaŭ takich tam duża mnoha. Jość nawat takija staronki ŭ Ameryce, dzie użo trudna dastać alkaholnych napitkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Woś dziakujuczy ludziam, szto z pahardaj kinuli alkahol i paczali szyryć trezwaść u Ameryce liczycca ciapier bolsz sześci milijonaŭ ludziej ''niepjuszczych, abstynentaǔ'' — i to tolki zapisanych da tawarystwaŭ. U Anhlii jość takich ludziej siem milijonaŭ. U Finlandzii, blizkaj naszaj susiedki — zabaroniena użo hnać harełku.</br> {{gap|1.5em}}U naszym krai najbolej szyryć trezwaść kowienskaje tawarystwa „Blaivybe“ (trezwaść). Addzieły hetaho tawarystwa znachodziacca i ŭ Wilenskaj hubernii. Meta ich — heta znisztożyć panawańnie alkaholu. Sposaby takija: asabistaja trezwaść i praświeta. Kab zmahacca z drennymi zwyczajami i prywyczkami pić na wiasiellach, chreśbinach, zabawach, — jany ustraiwajuć prystaǔlenia, dzie wyśmiewajuć pjanstwa, robiać wieczarynki biez trunkaŭ, a na wiasiellach i światach siamiejnych nie stawiać żadnych napitkaŭ apracza kwasaŭ i wina z owaczaǔ. Procz taho na sabrańniach ustrajwajuć hutarki ab szkadliwaści alkaholu i zdajuć adczoty z pracy nad wykarenieńniem pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Tawarystwa prociŭ alkaholnyja szyracca bystra i razwiwajucca szto hod. Dojduć jany i da naszej staronki da naszaho narodu, i daduć dobruju atprawu<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> 7tc0r3icg278wfwmtc6utq6i9yt3ok2 0 128399 296576 296474 2026-08-31T17:03:22Z Gleb Leo 2440 296576 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 26 | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/25|№ 25]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27|№ 27]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Kazimir Swajak]]''. [[Biełarus (1913)/1913/26/Alkahol|Alkahol]] * ''[[Аўтар:Хведар Чарнышэвіч|Todar]]''. [[Biełarus (1913)/1913/26/Biazdolnamu|Biazdolnamu]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Ks. R-cz]]''. [[Biełarus (1913)/1913/26/Z Finlandzii|Z Finlandzii]] * [[Biełarus (1913)/1913/26/Światy Tamasz z Wilanowa|Światy Tamasz z Wilanowa]] * '''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Paŭluk M]]''. [[Biełarus (1913)/1913/26/Piszuć da nas/M. Budsłaŭ|M. Budsłaŭ]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Juluk]]''. [[Biełarus (1913)/1913/26/Piszuć da nas/Wasilkoŭ|Wasilkoŭ]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|J. Moncewicz]]''. [[Biełarus (1913)/1913/26/Piszuć da nas/W. Studzianki|W. Studzianki]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Miedniczaniec]]''. [[Biełarus (1913)/1913/26/Piszuć da nas/Miedniki Karaleŭskije|Miedniki Karaleŭskije]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/26/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/26/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/26/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|K-in-k]]''. '''[[Biełarus (1913)/1913/26/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] * [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] * [[Biełarus (1913)/1913/26/Swaja poczta|Swaja poczta]] <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} nmp58l3lcswa4sjj9rq4jhk85juwgdh 104 128405 296553 296451 2026-08-31T16:41:16Z RAleh111 4658 296553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Światy"/>{{перанос канец|ad|prasiǔsia}}. Jak-że zdaryłasia i druhaja wakansija, dyk użo starszyja zakonu zahadali św. Tamaszu zhadzicca stać biskupam i hetamu zahadu jon pakaryǔsia.</br> {{gap|1.5em}}Staǔszy biskupam jon usie swaje dachody, jak i pierad tym, razdawaǔ ubohim, a sam żyǔ jak najbiedniejszy zakonnik.</br> {{gap|1.5em}}Wielmi dbaŭ ab zbaǔleńni dusz swaich dyeceżanoǔ, dziela czaho bliska zaŭsiody adwiedawaǔ ich, kazaŭ im nawuki, abdaraŭ ubohich, pacieszaŭ chworych, hadziǔ niazhodnych i wykaraniaŭ usiakaje zharszeńnie miż duchawienstwam.</br> {{gap|1.5em}}A sam uważaǔsia za wielmi hresznaho i zaŭsiody bajaŭsia sudu Bożaho, dziela czaho czasta spawiadaŭsia i chacieŭ kaniecznie, admowicca ad biskupstwa.</br> {{gap|1.5em}}Raz na Hramnicznuju jon szczyra maliǔsia, kab Boh jaho uwolniǔ ad biskupstwa i paczuŭ hołas s krucyfiksa: „Paczakaj trochi, a ŭ dzień Naradżeńnia Matki Majej atrymajesz płatu za pracu twaju“.</br> {{gap|1.5em}}Ad hetaho czasu św. Tamasz użo tolki hatowiǔsia na śmierć i razdaŭszy usio czysta, nawat łożka swajo ubohim, 8 wiereśnia 1555 h. addaŭ swaju duszu Bohu.</br> {{gap|1.5em}}Z życia św. Tomasza my pawinny brać prykład, jak treba być mocnym u wiery i nabażenstwie, kab ni tolki nie jści za błahimi prykładami druhich, ale kab swaim prykładam usich paciahawać da Boha. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Światy"/> <section begin="Budsłaŭ"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Budsłaǔ,'''</span> Wialejskaha pawietu, Wilenskaj huberni. Da hrumadzianskaha żyćcia naszy chryściania szto raz to boli nakładajucca. Dziakawać Bohu, udała sprawy wiaducca u hrumadzkoj kramca; u miesic raspradajecca tawaru na tysiaczu rubloŭ. Szkoda tolki, szto łakciowaho tawaru usiaho kroszaczka jość; kab tak hroszy, dy kab zakupić na jakija tysiaczy try tawaru, toby tut torh dobry byǔby, bo u naszaj staranie paszła moda na ǔsio kramnaja, — samadziełku, samatkanu mała tut wyrablajicca.</br> {{gap|1.5em}}A ciapier wo ludzi biarucca za hrumadzki banczok (Bank sachrany i pażyczki — kredytowaja tawarystwa). Achotnikaŭ na jaho najszłosia użo kala 40 czaławiek, a samy pierszy — heta nastaǔnik Zubiec. Za jaho starańnia ab banczku i kala kramy majić jon dobruju łasku u susiedziaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Uzialisia tut staracca i na szczot pażarnaj drużyny. U hetym najbolsz starańnia kładzieć Pietryk Paŭloŭski, chaławiek nadta ruchliwy i z dobraj hałoŭkaj. Jab jaho wybraŭby zatoja na naczalnika pażarnaj drużyny.</br> {{gap|1.5em}}Ludzi u nas pa charaktaru — dobryja susledzi; hramaciei i zmyszlonyja. Ziamli majuć nadta pakroszaczku, dy chudoj, ali oś siak tak pramyszlajuć. Aprocz hrumadzkoj, jość tut jaszcze sa dźwie chryścianskija kramki, dzie jość usilakaj drabiazy pa kroszca; dy jaszcze adna chryścianskaja krama żalaźzia usiakaha i haspadarskich pryład i maszyn, jak siczkarni, arfy.</br> {{gap|1.5em}}U samym miasteczku majem aż 2 szkoły i abiedźwie nabity dziaćmi. A pa wołaści jaszcze nieskulki mieńszych szkoł jość. „Dyligiencii“ tak zwanaj dość jość u nas, i tki niczoha — usio paradacznyja, da hramadzkich spraǔ szczyryja ludzi.</br> {{gap|1.5em}}Dy wot dziwa, szto kazna nieszta nia prymiczajić naszaha pieknaha miasteczka, dy nia rupicca dać tut wyszejszuju szkołu, kab chacia jakuju haradzkuju szkołu.</br> {{gap|1.5em}}Budziem Bohu malicca ab toja, dy budziem staracca — a mo udasca!</br> {{справа|Prywiet radakcii ad Paŭluka{{gap|1.5em}}</br>''M.{{gap|1em}}}} <section end="Budsłaŭ"/> <section begin="Wasilkoŭ"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wasilkoŭ'''</span> Hrodz. hub. Sakolsk. paw. U niadzielu 1 wiereśnia zdaryŭsia u naszym miasteczku wialiki pażar. Zhareła apraturnaja fabryka pana Łunskaho, katoraja była dziaraŭlanaja. U adzin moment zaniałasia kruhom jak porach, dyk choć na ratunak paśpiaszyła i swaja pażarnaja drużyna i nawat z Biełastoku pryjechała, ale niczoha nie pamahli i zhareła nia tolki fabryka, ale jeszcze i adna punia z usim dabrom.</br> {{gap|1.5em}}Straty ahramadnyja, tym bolej, szto astalisia biez pracy kala 100 rabotnikaŭ, katoryja pracawali u fabryce. {{справа|''Juluk.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wasilkoŭ"/> <section begin="Studzianki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Studzianki'''</span> Sakolsk. paw. U nas ludzi zusim nie zwiertajuć uwahi na swaich dziaciej, dyk tyje rastuć dzikam i robiać, szto im padabajecca. S pryczyny hetaho niedahladu u Studziance i jeszcze ǔ adnej wiosce utapiłasia pa 2 chłopcy-padrostki.</br> {{gap|1.5em}}— U Sakolskim pawiecie pa kazionnych lasoch paiszli nowyje paradki:</br> {{gap|1.5em}}1. Padbaŭlajuć pensii lasnikom (buduć brać pa 12 r. u miesiac) ale adbiaruć ad ich nadzieły ziamli. Tojeź i z abjeszczykami, katoryje buduć brać pa 30 rub.</br> {{gap|1.5em}}2. Prawodziać telefony ad laśniczych <section end="Studzianki"/><noinclude></noinclude> m2542q1qcth9e0w49blfu30ycr8s2hv 104 128413 296552 296477 2026-08-31T16:39:52Z RAleh111 4658 296552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Studzianki"/>da abjeszczykoŭ i laśnikoŭ. Użo pastaŭlany staŭby tolki naciahawać drot.</br> {{gap|1.5em}}3. Paszyrajuć nikatoryja ważniejszyja darohi pa lesi.</br> {{gap|1.5em}}4. Majucca być konnyje strażniki na letnije miesiacy, kab baranili lasy ad pażaroŭ.</br> {{gap|1.5em}}5. Buduć staraży pry lasnych razsadnikach s płataj pa 25 a paśla pa 30 rubloŭ u miesiac, katoryje pawinny buduć pałoć razsadniki i pilnawać ich u dzień i ŭ nocy. {{справа|''J. Moncewicz.{{gap|1.5em}}}} <section end="Studzianki"/> <section begin="Miedniki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Miedniki Karaleǔskije'''</span> pad Wilniaj (pa Aszmianskaj darozie). Niejak u aposznich dnioch żniŭnia u naszuju wiosku pryjechała z zaścienku Dwarcoŭ dziaŭczyna Ł. i zwiartałasia da niekatorych dziaŭczat naszaj wioski, kab dali na wystaŭku chatnich wyraboŭ jakije kolak swaje wyraby. Jana hawaryła, szto jaje prysłaŭ adzin tutejszy pan, ale nie ŭsie naszy dziaŭczaty jej pawieryli. Balszynia ich liczyli, szto hetaja sabirańnica chocza pachwalicca na wystaŭcy czużoj pracaj, a moża i nahradu dastać za czużuju pracu i tolki dla adwodu waczej każe, szto sabiraja dla pana. Z hetaj pryczyny sabirańnicy nie ŭdałosia dastać czaho kolak dobraho. Dali jej dwatry dywany, dyj tyja nia wielmi pryhożyje. A szkoda, szto tak nidawierna adniaślisia naszy dziaŭczaty da sabirańnicy, dyj nidali jej czaho lepszaho. A dać jany mahli by, kab byli choć czutku razwielejszyja, bo majuć niekatoryja charoszych dymkowych i waśmiarykowych pościełkaŭ, dywanoŭ, nastolnikaŭ i rucznikoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Jak prydzia zima, to druhaja ni adnu noczku skarataja za pradziwam, a jak prydzia wiasna, czaho ni zabjecca tkuczy dy bielaczy. Z nidachwatku aświety i razwićcia czaławiek niaŭmieja i pracaj swajej lagularnia pacieszycca i druhomu achwoty paddać ni patrapić. {{справа|''Miedniczaniec.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Miedniki"/> <section begin="Kaścielnyja"/>{{c|'''Kaścielnyja wiedamaści.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Nowy administratar dyecezii.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na miejsce pamiorszaho biskupa kowienskaho ks. Cyrtoŭta administrataram dyecezii żmudzkaj kapituła wybrała prałata Piotra Boroŭskaho. <center>{{larger|'''Nawarot u katalictwo.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Biskup sekty Jakubickaj Efrem s tryma ksiandzami wyraksia heretyckich falszaŭ i pierajszoŭ u katalictwo. Sekta jakubickaja szto raz bolej chilicca da praŭdziwaj wiery i szto raz czaściej pamiż wyznaŭcami hetaj nawuki zdarajucca nawaroty u katalictwo.</br> {{gap|1.5em}}— Dwaccać mniszak z byŭszaho klasztoru Anhlikanskaho, katoryja kolki miesiacaŭ nazad pierajszli u katalictwo ciapier adbyli probu u klasztary benedyktynak katalickich i adzieli habity hetaho zakonu, pryniaŭszy ich z ruk biskupa z Menesyi. <center>{{larger|'''Paświenczeńnie wuhławoho kamienia.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U niadzielu 22 wiereśnia adbudziecca u Wilni paświenczeńinie fundamentaŭ i wuhławoho kaminia pad razpaczaty budawać najpiekniejszy ŭ kraju naszym kaścioł Serca Pana Jezusa. Raboty ǔżo tak padahnanyja, szto ǔsie abawy niszczaścia, jakoje mahłob zdarycca użo minuli. <center>{{larger|'''Kataliki u niamieckich kalonijach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ciapier u niamieckich kolonijach katalikoǔ z miejscowaj ludności jość kala 144 tysiacz i 56 tysiacz hatowiaczychsia da chrostu (katechumenoǔ). U 1910 hadu było katalikoŭ tolki 85,394 i katechumenaŭ 44,333. U 1912 h. achryszczano 22,000 asob, a ŭ 1910 tolki 9,975. Słowam katalickaja wiera u niamieckich kalonijach robić wialiki postup. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{c|'''Szto czuwać.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Użo bliska konczany raboty, kala ustrojstwa pierwszaj u naszym kraju haradzkoj apteki, katoraja budzie atkryta badaj szto u pierszaj pałowie kastrycznika.</br> {{gap|1.5em}}Chwaroby zaraźliwyja szyracca straszeńnie. Najbolsz chwarejuć dzieci na dyzenteryju, szkarlatynu, dyfteryt i haraczku.</br> {{gap|1.5em}}— Z suboty na niadzielu 15 wiereśnia ǔ noczy kala szpitala św. Jakuba raptam paczuŭsia kryk kabiety, „ratujcie“ i plusk wady ǔ Wilji.</br> {{gap|1.5em}}A ciomna było, choć kol woka, dyk nia widać było, szto chtoś topicca.</br> {{gap|1.5em}}Choć niŭdaloku i było trochi ludziej, spacyrujuczych parami, ale na ratunak ni spiaszyǔ nichto. Raptam prabieh niejki mużczyna, skoczyǔ praz parenczu, plusnuŭ u wadu i praz kolki minut walki z bystraj wadoj kryknuǔ jon: „pamażycie, treba jaje ŭ szpital zanieści. Kabieta uratawana“.</br> {{gap|1.5em}}Zbaŭca jaje zawiecca Jazep {{перанос пачатак|Szablin|ski}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 977naaj7pfjehx32b7sdkg9q91ouztd 104 128414 296551 296525 2026-08-31T16:38:18Z RAleh111 4658 296551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|Szablin|ski}}. Ratujuczy kabietu jon straciŭ u wadzie szapku, kamaszy, i palto.</br> {{gap|1.5em}}— Drewa u Wilni tanieja. Na sażni użo patanieła 6 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}Raniej sażań kasztawaŭ 40 rubl., a ciapier 34 r. Jość nadzieja, szto jeszcze i bolej patanieje; heta dziela taho, szto wielmi szmat chto stali apaliwać nia drewam a kamiennym wuhlan.</br> {{gap|1.5em}}U hetym hadu zahad Libawa Romenskich żelażnych darohaŭ ustroiŭ u ŭsich wahonach swaich pajezdoŭ pieczy da apaliwańnia kamiennym wuhlam.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Hubernskaje naczalstwa pryznała kaniecznym jaknajskarej zawiaści bolszyja kary za hultajstwa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Turec.'''</span> Minsk. hub. Ihumen. p. U subotu 7 wiereśnia, kali usie sielanie byli na poli pry pracy u miasteczku uzniaŭsia pażar, katory ŭ kolki minut abchapiŭ aż 28 chat i tolki dziakujuczy tamu, szto z dwara Horodyszcze pryjechała na ratunak pażarnaja drużyna, pażar hety ni szyryŭsia bolej. Paczałosia s taho, szto chłopczyk raskłaŭ u wazoŭni ahoń. Zhareła 29 chat i 51 druhich budynkaŭ haspadarskich.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Patońcy.'''</span> Minsk. hub. Babrujskaho p. Zhareła bolszaja paławina haspadarskich budynkaŭ, szmat bydła i adzin chłapiec.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Mozyr.'''</span> Minsk. hub. Pana Knobelsdorfa, szto byŭ zasudżany ŭ 1910 hodu na 8 hod. u turmu za zniewahu prawasłaŭja ciapier puścili na wolu, dziela taho, szto Car darawaŭ jamu winu.</br> {{gap|1.5em}}— Haspadary biadujuć, szto nie uradziła bulba. U proszłych hodach na dzisiacinie nakopywali 1000 i da 1500 pudoŭ, a sioleta tolki 500 i najbolsz da 600 pudoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Nowy Dwor.'''</span> Minsk. hub. i paw. Zhareŭ wodny młyn s pryczyny niewiadomaj. Szkody zroblano na 8180 rub.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kowna.'''</span> Tutaka wykryli fabryku falszywych hroszaj. U zonki kraŭca Dobkiesa najszli bolsz 300 falszywych sarakowak s 1908 hodam. Dobkiesa i żonku jaho arysztawali.</br> {{gap|1.5em}}— Na „Zielonaj“ hare ŭ hetym hadu padczas nidaŭna minułaj ciapłaty druhi raz daspieli maliny. Jahady majuć dobry smak i pach. U Koŭnie heta zdaryłosia jeszcze pierszy raz, jak ludzi pomniać.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Widzy.'''</span> Kowiensk. hub. U hetaj akolicy sztoraz czaściej zdarajucca wypadki chwaroby na bruszny tyfus. Dziela daznańnia pryczyny hetaj posześci pryjechaŭ lekarski inspektar.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dorbiany.'''</span> Kow. hub. Telszeŭsk. paw. Tutejszyje mieszkancy starajucca u kazny padmohi ŭ sumie 4 tys. rub. na wybrukoŭku wulic u miasteczku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pałtawa.'''</span> Tutaka szyrycca posześć chalery u proszłym tydni zachwareła na jaje 8 asob, s katorych 3 pamiorli. Haradzkoje naczalstwa uparadkawała balnicu dla chworych na chaleru.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kamieniec Podolski.'''</span> Szmat tutejszych czynoŭnikaŭ chacielib pieraniaścísia na służbu u nowoatkrytuju chołmskuju huberniu, dzie jość wakansijaŭ. Dziela hetaho jany padali użo szmat prośbaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kijeu.'''</span> Abywatel Austryi Sielecki za szpiegawańnie na karyść Niamieczczyny zasudżany na 4 hady u katarhu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Jekaterynodar.'''</span> Adbyŭsia procialkaholny zjezd, na katorym było dość szmat ćwiarożnikaŭ (abstynentaŭ). Jany zhawarylisia, jakimi sposabami treba szyryć ćwiarozaść miż ludźmi. Pamaży im, Boże.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Waronież.'''</span> Atkryli wyszejszuju sielska-haspadarskuju szkołu pad nazwaniem: „Sielsko-haspadarski instytut imieni Piatra I“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Łask.'''</span> Piotrkrusk. hub. Buchhalter miejscowaj kasy pażyczkowaj damahajecca ad ŭradu Amerykanskaho 140 miljonaŭ rubloŭ za plac u Czykaho, szto kaliś byŭ padarawany predku hetaho buchhaltera palaku Kazimieru Pułaskamu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Biendziery.'''</span> Adna tutejszaja pani matka 2 dziaciej Ahata Kołomijczenko urezała sabie palec. Susiedka naraiła naskora abwiarcieć ranu pawuczynaj, ale ad taho palec staŭ puchnuć. Pazwali i d-ra, ale toj użo niczoha nie pamoh, bo kroŭ zarazanaja razajszłasia ŭżo pa ŭsim cieli. A. K. pamiorła u straszennych mukach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Władikaŭkaz.'''</span> Waroczajuczysia z maniebraŭ u Władikaŭkaz wajenny atrad zaszoŭ u kabardzienskuju wiosku Kuczmazukino na addyszku. Tut s adnej chaty wyskaczyła kabieta i kryknuła: „Zbaŭcie mianie z niawoli!“. Akazałosia, szto kabieta heta była 5 h. tamu ukradziana u Donskaj obł. niejkim strażnikam i zawieziana na Kaŭkaz. Użo kolki raz jana probawała uciaczy, ale nie udawałosia. Pad apiekaj wojska jaje adwiali u Władikaŭkaz. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Zmahańnie miż albancami i serbami nijak ni załahodżujecca, a naproci zahostrywajecca szto raz bolsz.</br> {{gap|1.5em}}Aposznie telehramy danosiać, szto albancy majuczyje usiaho 6000 czaławiek <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> j5j13kqgc6yjkvcwy9v4jlqchbiefdl 0 128441 296557 296526 2026-08-31T16:47:40Z Gleb Leo 2440 296557 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="6" to="7" fromsection="Wiestki" tosection="Wiestki" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wiestki z zahranicy}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Другая Балканская вайна]] qwwhngcck84pu24o4a86l5mmzr31mtu 296563 296557 2026-08-31T16:51:31Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/296557|296557]] аўтарства [[Special:Contributions/Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[User talk:Gleb Leo|размовы]]) 296563 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Szto czuwać | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="5" to="6" fromsection="Szto" tosection="Szto" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Szto czuwać}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] jyizo6ptpiz4uojeaarz1v13jiyxb5b 104 128450 296555 296537 2026-08-31T16:44:32Z Gleb Leo 2440 296555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>wojska paczali adstupać prad kudy bolszym na lik wojskam serbskim i pakinuli horad Maǔrowa, katory byli zachapili ǔ swaje ruki.</br> <center>'''Turcija z Boǔharyjaj pahadzilisia</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> i ŭ aŭtorak 17 wiereśnia a hadzinie paławina 7-aj wieczara wybranyje ad abodwuch hasudarstwaǔ padpisali umowu hetaj zhody.</br> {{gap|1.5em}}Pawedłuh hetaj umowy wojska szto nachodzicca na czużych ziemlach pawinno pierajści na swaje ziemli i u try tydni zdemobilizowacca (razyjścisia u swaje pastajannyja kwatery). U miesiac czasu wymieniajuć niawolnikaŭ, katorych pabrali adny u druhich u czasie wajny. Najdalej za dwa tydni majuć dać abodwa hasudarstwy amnestyju dla ǔsich palitycznych prastupnikaŭ, katoryje prawinilisia da padpisańnia umowy ab zhodzie. <center>'''Miż Turcijaj i Hrecijaj niłady</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> nieszta nijak nie kanczajucca i palityki usiaho tam spadziajucca. Urad Hrecki bytcym chacieǔby wiaści wajnu s turkami, ale narod hrecki zusim hetaho nia hocze. Wojska hetak sama żadaje kaniecznie spakoju i kali urad wydaŭ zahad uzdzierżyć razpuszczańnie armii u nikatorych jaje czaściach paczalisia bunty. Sałdaty każuć, szto im użo ni stanieć siły wiaści treciuju wajnu. <center>{{larger|'''Portuhalija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nidaǔna adna rewolucija prahnała s kraju swaho karala i zawiała respubliku; ciapierże spadziajucca tam druhoj rewolucii, katoraja maja metu skasawać respubliku i wiarnuć karala na pasad, dy zawiaści staryje paradki. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{c|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>{{larger|'''Szto ciapier rabić s pierszahodnaj kaniuszynaj.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Najczaściej ǔ nas kaniuszynu ǔsiejwajuć u jarynu, ale nie mała jość i takich haspadaroǔ, u katorych sama haspadarka naładżena takim paradkam, szto kaniuszynu prychodzicca ǔsiewać nie ǔ jarynu, a ǔ żyta. A wiadomaja recz, szto żyta padsiewajecca kaniuszynaj s samaj rannaj wiasny — z lodu, dyk da poznaj wosieni maje jana stolki czasu, szto nie raz, asabliwa na lepszych miejscach, i na ćwiet woźmiecca. Woś tut i jość samaje ważnaje pytańnie: szto z joj rabić — ci skasić na zialony korm, ci lepsz spaświć? Szto miensz zaszkodzie k buduczamu (k nalećciu) razrostu kaniuszyny.</br> {{gap|1.5em}}Robiaczy proby na dzielankach pierekanalisia woś u czym:</br> {{gap|1.5em}}Kali kaniuszynu kasić u pierszym hadu raniej, czym pacznuć zawiazywacca na joj kraski, to heta wielmi może paszkodzić na buduczy uradżaj. Takuju kaniuszynu można kasić na zialony korm, heta nia tolki niczoha joj nie zaszkodzić, a naadwarot: k nalećciu jeszcze bujniej jana razrastajecca.</br> {{gap|1.5em}}Bywaje, szto ŭ pierszym hadu kaniuszyna choć i nia woźmiecca na ćwiet, ale nadta bujna razraściecca. Kidać jaje hetak zimawać tak sama nielha, bo kali zima budzie śnieżnaja, to usia kaniuszyna może prapaści: pad nawałaj śniehu jana adparycca. Hetkuju kaniuszynu najlepsz spaświć, kaliż dziela jakoj koleczy pryczyny hetaho zrabić nielha, to prychodzicca choć skasić, ale kasić jaje treba ''wysoka'', i hetkuju kaśbu, ci paszu treba zrabić nie adkładajuczy da samych marozaŭ, a zrabić zaŭczasu, kab pierad zimoj mieła jeszcze kaniuszyna dość czasu adskoczyć — papuszczać nowyje listoczki. <center>{{larger|'''U sadzie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Zdaŭna sporka iszła ab tym, kali lepsz sadzić fruktowyje drewy: wiasnoj, ci ŭ wosień. Ale, jak ciapier pierekanalisia, sadżenyja ŭ wosień pryszczepy dajuć kudy bolsz upadku, czym pasadka wiesnawaja. Dy heta zusim i zrazumielaja recz.</br> {{gap|1.5em}}Sadziuczy dreŭce, my musim jaho nieraz szmat abrezać: jak niekatoryja halinki, tak asabliwa kareńczyki, dyk rany hetyja praz usiu zimu, pakul dreŭce staić zamiorszaje, haicca, razumiejecca, nia mohuć; woś praz hety czas jany czarniejuć, a nie raz praz nich zaciahiwajucca i roznyja chwaroby samoha dreŭca.</br> {{gap|1.5em}}Dreŭce, pasadżanaje wiasnoj, uskoraści adżywaje, puszczaje swaje soki i imi ŭ śled zahoiwaje ŭsie swaje świeżyja rany.</br> {{gap|1.5em}}Dyk ciapier — z wosieni — lepsz pryrychtawać jamki, kałki i t. p., a sadzić użo wiasnoj.</br> {{gap|1.5em}}Zusim inszaja sprawa z roznymi kuścikami, juk maliny, pareczki, ahrest i t. p. Sadzić ich najlepsz tolki ŭ wosieni, bo ŭsie jany zazialeniujucca s samaj rannaj wiasny ŭżo pieresadżywać ich, razumiejecca, nie para.</br> <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> 575z0uiudv8qommhkvifyziq9q1hzwl 104 128451 296560 296541 2026-08-31T16:50:06Z Gleb Leo 2440 296560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Nasza"/><center>{{larger|'''U aharodzie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Samaje bolszaje apiryszcze z aharodniny dla naszaho brata — sielanina, heta kapusta i buraki. Kab smacznaja była kapusta i trywałaja, a tak sama i buraki, treba ich kanieszna sabrać zaŭczasu — nie dapuściǔszy, kab paprymierzali, dyk nie czekajuczy bolszych marazoǔ, zawichniciesia, haspadynki, kala ich miłaści.</br> {{gap|1.5em}}I jeszcze adna wielmi ważnaja sprawa: passiekaŭszy kapustu, kaczareżki z hradaŭ u śled treba kanieszna pawyrywać i spalić ich. Bo ad hetych kaczareżak nieraz zawodzicca ǔ ziamli zaraza, katoraja paśla u druhije hody napadaje na kapustu i może zusim jaje znisztożyć.</br> {{gap|1.5em}}Hnoj na aharody najlepsz wywozić u wosień i uśled jaho akuratna zaharać. {{справа|''K-in-k{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <div style="font-size:92%"> <center>{{larger|'''Niaboszczyk ustaǔ.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}11 wiereśnia wieczaram pamior, jak zdawałasia, bahaty domaułaśnik Jaroszenko kala st. Lubań. Jaho abmyli, pałażyli u damawinu i użo adsłużyli 2 panichidy; kali paczynałasia użo treciaja panichida niaboszczyk paruchaǔ rukoj paśla hlanuǔ waczami i znoǔ ich zakryǔ. Jaroszenku wyniali z damawiny i pałażyli na łożka, dzie jon i zusim praczuchaǔsia. Ubaczyǔszy usio, szto kala jaho rabiłasia Jaroszenko paczuǔsia wielmi drenna.</br> {{gap|1.5em}}Bajacca kab jon nia zyszoǔ z rozumu. <center>{{larger|'''Trup zamiesta portcygara.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Ałuszcie kupiec Smaił ukinuǔ prypadkam u jamu z wadoj portcygar. Kaliż paczaǔ jaho szukać krukom, dyk zamiest portcygara wyciahnuǔ trup 12 hadowaho chłopca. <center>{{larger|'''Czamu ciapier tak zrabiłasia zimna.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na paǔnoczy pa mory pływajuć cełyja hory lodu, woś adna hetakaja hara padpłyła pad nasz bok i dziela hetaho tak raptoǔnie pazimnieła. U nikatorych miejscach wypaǔ nawat śniech. <center>{{larger|'''Katastrofa.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Elektrycznaja maszyna s 3-ch wahonaǔ, katoraj jechała hramada stralcoǔ Alpejskich zwaliłasia z rejkaǔ kala h. Villeneuve Lubet u hłybokuju kanawu. Dahetul dastali s pad pałamanych wahonaǔ 11 asob zabitych i 13 pakaleczanych, druhich niszczaśnikaǔ nielha dastać s pryczyny nidastupnaści kanawy i drennaj pahody. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''Zahadki.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}58) Z Picieru u Warszawu i z Warszawy u Picier wychodziać szto hadzinu pajezdy u tuju samuju paru. Chto zhadaje, skolki pajezdoǔ razminiecca z maim, katorym budu jechać z Warszawy u Picier?</br> {{gap|1.5em}}59) Adzin chłopiec paszoǔ z druhim u zakład, szto toj ni razabjeć szyby u aknie kamieniam wialiczynioj, jak haława. Toj pryniaǔ zakład, ale szyby razbić jamu nie udałosia. Czamu? {{gap|1.5em}}Razhadki buduć praz dwa tydni, a chto ich raniej adhadaje, nichaj swoj adkaz pryszleć u redakciju. Chto dobra razhadaje dastanieć ad redakcii padarak. {{gap|1.5em}}''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/25|№ 25]]:'' 56) Dzicia, jak ssie hrudzi, 57) Biaźmien. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{c|{{larger|'''Żarty.}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>{{larger|'''Dziǔnaja recz.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Haspadar pradaǔ kania da susiedniaj wioski, a koń praz kolki dzion i zdoch. Haspadar ubaczyǔszy taho u kaho kupiǔ wymaǔlaje:</br> {{gap|1.5em}}— Hetaż ty mianie aszukaǔ, koń zdoch.</br> {{gap|1.5em}}— Dziǔnaja recz u mianie z im hetak nirazu ni zdaryłasia. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Daczuszka palezła u szafku kab ściahnuć śliwak, szto tam uczora, lażali, dy nie znajszła niwodnaj i pytajecca tady u matki:</br> {{gap|1.5em}}— Mama, a dzie śliǔki?</br> {{gap|1.5em}}— Ja użo zjeła ich.</br> {{gap|1.5em}}— Adna usie?</br> {{gap|1.5em}}— Aha!</br> {{gap|1.5em}}— Budzie mamie żywatok baleć, adnej nia można tak szmat jeści; treba było mnie dać trochi, jażby mamie pamahła zjeści. <section end="Żarty"/> <section begin="Prykazki"/><center>{{larger|'''Prykazki.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wyszej nosu ni padskoczysz. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Nadta ni nastaǔlajsia; wuszej swaich usio roǔna ni dastanisz pacaławać. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}'''Ks. A. Sz-u.''' Hroszy za 5 numeraŭ atrymali, wielmi dziakujem za szyreńnie naszaj hazety.</br> {{gap|1.5em}}'''Miedniczancu.''' Szczyra dziakujuczy za cikaŭnyja wiestki, Redakcja „Biełarusa“ prosić i dalej pawiedamlać jaje, kali w akolicy Waszaj budzia czutna szto dobraje ci cikaŭnaje.</br> {{gap|1.5em}}'''Naszym Prychilnikam.''' Zamiest słowaŭ padziaki kożnamu serdeczna: „Boh Wam zapłacić!“ <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-bottom:1em; width:22em; border-style: solid; border-width: 8px 0px 8px 0px; text-align:justify;" |style="padding-top:1em; padding-bottom:1em;" |{{larger|'''Pry hetym numery razsyłajecca ka- talog sielska haspadarskich pryład firmy „Zygmunt Nagrodzki w Wilnie“.}} |} {{накіравальная рыса|35em|height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса|35em|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> k29hmf6ddj0n7phj0eim0uookraupfb 104 128454 296578 296544 2026-08-31T17:04:17Z Gleb Leo 2440 296578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto;" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 26 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 27'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wiera"/>{{c|'''Wiera, Nadzieja i Miłaść.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Satwaryǔ Boh czaławieka na wobraz i padabienstwa Swajo i pamiaściǔ jaho u raji, bo chacieŭ, kab czaławiek byŭ szczaśliwy. Uwieś świet daŭ jamu za karaleŭstwa i ǔsiamu stwareniu prykazaŭ, kab słuchała i pawinawałasia jahonaj woli.</br> {{gap|1.5em}}I czaławiek byǔ szczaśliwy. Jon nia wiedaŭ, szto takoja śmierć i chwaroba, szto bieda i niadola, szto smutak i trudy. Źwiary i ptuszki, ziemla i mory, ŭsio-ŭsio jamu służyła…</br> {{gap|1.5em}}Ale nie pasłuchaŭ czaławiek Boha — sahraszyǔ.</br> {{gap|1.5em}}I Boh wyhnaŭ jaho z raju, wyhnaŭ na wieki. Na żyćcio praznaczyŭ jamu ziamlu, dzie pracawać treba, i pot lić krywawy, i ciarpieć, i jenczyć, i wiek-wieczny z niadolaj zmahacca.</br> {{gap|1.5em}}I zapłakaŭ czaławiek, bo paznaŭ swaju biadu; i sahnuŭsia pad karaj Pradwiecznaho… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Kiepska było czaławieku…</br> {{gap|1.5em}}Jaho rozum, szto ŭpiarod byŭ taki świetły i hłyboki, szto Boha ahladaŭ i ŭ adwiecznaj knizie Boskich ustawoŭ moh czytać świetu tajamnicy, — ciapier jakby tumanam jakim zaciahnuŭsia i niezaradny stajaŭ prad zahadkami żyćcia i śmierci.</br> {{gap|1.5em}}Jaho dusza, szto ad Boha wyjszła, Boham i dla Boha tolki żyła, szto dla Praŭdy wiecznaj i wiecznaha Dabra ŭsie swaje siły addawała, — ciapier zastałasia jak-by prykawanaja da ziamli i da niskich patreb sztodziennaho żyćcia. — I ahoń u jej tliŭsia adwieczny-niabiesny, choć jej ciesna było na ziamli — wyhnańni, — jana ŭżo nie mahła padniacca ŭwyś, tudy adkul pryszła, bo jej sił nie chwatała i skrydłaŭ wolnych…</br> {{gap|1.5em}}Jaho serca, szto spiersza tolki Dabro i Pieknatu nieskanczonuju miławała, szto raspływałasia u Boskaj Miłaści, szto ahniom hareła niehasnuczym i zamirała ad niawyskazanaha szczaścia, — ciapier apuściłasia u amut sztodziennaho żyćcia i zawiazła u kłapotach i niskich zabotach…</br> {{gap|1.5em}}I zastahnaŭ, zajenczyŭ czaławiek…</br> {{gap|1.5em}}„Boże, zmiłujsia!…“ {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}I źmiławaŭsia Boh!</br> {{gap|1.5em}}Jon pasłaŭ czaławieku paciechu i ratunak.</br> {{gap|1.5em}}Try siastry, niabiesnyje pasłanki, spuścilisia na ziamlu i pasialilisia siarod ludziej, — try siastry:</br> {{gap|1.5em}}Wiera, Nadzieja i Miłaść.</br> {{gap|1.5em}}Czaho rozum nia moh atkryć, taho Wiera wuczyła: czaho dusza nie mahła dastać na hetaj ziamli, toja Nadzieja dawała; czaho serca szukała napraśnia, da taho Miłaść wieła.</br> {{gap|1.5em}}Chto pryniaŭ hetych hościaŭ da siabie, toj staŭsia szczaśliwym i bahatym, bo jamu znowu raj atkryŭsia na ziamli, i niestraszna była jamu ŭżo śmierć. A chto zaczyniŭ pierad imi waroty duszy swajej, toj na wiek zhinuŭ u mukach i praklacci…</br> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}}<section end="Wiera"/><noinclude></noinclude> nzwk67j8il0nkrncs836groixvlgkx8 104 128455 296545 2026-08-31T12:35:23Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «іхнія хаты. У суседнім пакоі ляжала мёртвае цела, а начальнік быў даволі ўражлівым чалавекам. Зразумела, сказаць пра гэта асобаатрадчыку ён не мог. Ён толькі сказаў, што Гунава памыляецца, мяркуючы, што ў яго ёсць інакшыя імкненні, акрамя жадання падтрым...» 296545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>іхнія хаты. У суседнім пакоі ляжала мёртвае цела, а начальнік быў даволі ўражлівым чалавекам. Зразумела, сказаць пра гэта асобаатрадчыку ён не мог. Ён толькі сказаў, што Гунава памыляецца, мяркуючы, што ў яго ёсць інакшыя імкненні, акрамя жадання падтрымаць аўтарытэт улады, і гэта было шчырай праўдай. Але ўсёроўна, гэта не выратавала становішча, і для таго, каб словы пацвердзіць справай, трэба браць запалкі з акна. Інакш Гунава напіша рапарт, што начальнік аддзела міліцыі ліберал, гуманіст і чорт ведама што ён яшчэ такое, і, падмацаваўшы гэта гісторыяй у Сабакучаво, дзе міліцыя паказала сябе вельмі несамавіта, — лёгка даб’ецца ягонай адстаўкі. {{Водступ|2|em}}На дварэ за сталом сядзеў Гунава з ад’ютантам. Перад ім стаяў без шапкі селянін. Мучаідзе павольна сышоў з ганку. Ён толькі цяпер падумаў аб тым, што трымаў сябе пры асобаатрадчыку, як апошні на свеце баязлівец. І тое, што напалоханы Гунавай, ён папрасіў у яго запалкі, каб падпаліць сяленне, вышла знешне па-тэатральнаму, а па сутнасці проста па-халуйску. {{Водступ|2|em}}— У мяне няма запалак, пане Гунава… — прыгадаў Мучаідзе свой ахрыплы нясмелы голас і расцярушыў каробку ў жмені, з нянавісцю пазіраючы на Гунава. — Ён цяпер паедзе на мне, як на ішаку. {{Водступ|2|em}}— І тады што? — пытаў Гунава ў селяніна. — Што тады Оція Гвічыя? {{Водступ|2|em}}— Ён… — селянін азірнуўся, комкаючы ў руках шапку. — Ён, пане начальнік… ударыў салдата. {{Водступ|2|em}}— Ах! — застагнаў стараста, які стаяў пад дрэвам. — Ах, якія людзі. {{Водступ|2|em}}Гунава глянуў на яго, і стараста закашляўся. {{Водступ|2|em}}— Гэты баран можа ісці ў сваю загарадку, — сказаў асобаатрадчык. — Прывесці таго, што пад вартай. {{Водступ|2|em}}Двое салдат прывялі Элія Бакучава. {{Водступ|2|em}}— Глядзі мне ў вочы! — сказаў Гунава. — Ну? Чаму ў цябе морда скрываўленая? {{Водступ|2|em}}Бакучава паспрабаваў вызваліць руку, але салдат трымаў яго моцна пад локаць. Тады ён штурхануў салдата плячом і вырваў руку. {{Водступ|2|em}}— Я ў садзе, у пограбе сядзеў, — адказаў ён, аціраючы твар. — Мяне адтуль вашы салдацікі выцягнулі… {{Водступ|2|em}}Як толькі ён абцёр твар, салдат зноў узяў яго пад руку. {{Водступ|2|em}}— Пашана цяпер нам, — сказаў Бакучава, усміхаючыся і адкрываючы рад маладых белых зубоў. — Водзяць пад рукі, як маладуху, і паціху мацаюць. У нас, пане начальнік, прыслоўе ёсць такое: мацалі маладуху, мацалі, а яна і {{перанос пачатак|п=зацяжа|к=рыла}}<noinclude></noinclude> 4h5tdm13nylr277gypyz4mvozr2bu88 104 128456 296546 2026-08-31T14:02:33Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «конемъ сюды! Тольки ёнъ съ конемъ у кузьню ўскочивъ — сичасъ уси дзвери зачинилися. Подбѣгаець яна къ етой кузьни: «ахъ, Кузьма-Дземянъ и Михайло-арханій, судзьдзя правядный, пожалѣйце и мяне! Што енъ, Удовѝнъ сынъ, сукинъ сынъ, оряшивъ моихъ трёхъ сыновъ...» 296546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>конемъ сюды! Тольки ёнъ съ конемъ у кузьню ўскочивъ — сичасъ уси дзвери зачинилися. Подбѣгаець яна къ етой кузьни: «ахъ, Кузьма-Дземянъ и Михайло-арханій, судзьдзя правядный, пожалѣйце и мяне! Што енъ, Удовѝнъ сынъ, сукинъ сынъ, оряшивъ моихъ трёхъ сыновъ и трёхъ нявѣстокъ. В''ы''собце мнѣ яго оттуль!» А яны отвѣщаюць: возьми, пролизни сцяну и выставъ сюды языкъ, дакъ мы на языкъ яго табѣ уссодзимъ: што хочетъ то зь имъ и дзѣлай! Ето мы не знали, што енъ такій душагубникъ!» Яна разъ лизнула — не бяре́ць; другій лизнула — не бяре́ць; у третьцій разъ лизнула — трошки показався языкъ. А яны грѣюць дванатцацеро клящей, и отвѣщаюць ёй: «лизьни-ка ты ящѐ, да ўсадзи морду побольше, кабъ намъ можно было яго ўссадзиць!» Яна чацьвёртый разъ якъ лизнула — дакъ усю храпу ўсадзила! Яны ёй якъ уплялися етыми клящами за языкъ, горячими, якъ узяли биць у дванатцаць молотовъ, куваць яѐ, — збили яѐ изъ свиньни да на кобылу. «Ну, садзися, Удовѝнъ сынъ, на яѐ и объѣдзь кругомъ кузьни три разы, покуль згориць посконе́й куль!» А Удовѝнъ сынъ сѣвъ на яѐ, дакъ и разу не объѣхавъ, а куль згорѣвъ увесь. Опяць яны яѐ привязали, узяли у дванатцаць молотовъ ящѐ куваць. Посли етаго кува̀ли яны яе шесць часовъ, не перестаючѝ. Тоды и каець Кузьма-Дземянъ: «Ну-тка, Удовинъ сынъ, сядзь, объѣдзь кругомъ кузьни три разы покуль нитка кужалёвая перягориць!» Удовѝнъ сынъ на яѐ — нитки половина не згорѣла, а енъ чатыри разы обляцѣвъ. Цяперь ёнъ имъ благодариць хорошо, а яны яму̀ отвѣщаюць: што ѣдзь жа ты, Удовѝнъ сынъ, у такое то царство, и ёсць тамъ царь Постоялецъ, и енъ съ однимъ бокомъ, съ однымъ вокомъ, съ одною ногою, съ одною рукою, и половина головы и половина бороды. Ну ты зь имъ не заклада́йся у пропуски гуляць, ня мѣй сподзежи, што кобылка ета хороша дужо. {{Водступ|2|em}}Поѣхавъ Удовѝнъ сынъ исъ кузьни у такое то царство. Наѣжжаець на етаго царя Постоянца. Ну, етый узнавъ, што ў яго лошадзь хорошая, и хочець енъ, кабъ якъ-якъ да яѐ отобраць у яго. И давай яму̀ пратэнцыи (претензіи) дзѣлаць, кабъ якъ-якъ зачапиць да отобраць. Тоды и кажець: Удовѝнъ сынъ! давай-ка мы съ тобой у пропуски погуляемъ! Такъ Удовѝнъ сынъ самъ сабѣ думаець: «якъ? етаго ня можець быць, кабъ енъ на ’днэй нозѣ, ды могъ мяне выперядзиць!» Узяли, заклалися. Такія то рѣчи говорили: што коли я цябе, Удовина сына, выперяжу, то кобылка моя; а коли ты мяне выперядзишъ — царство твоё! Стали яны бѣчь у пропуски, дакъ Удовѝнъ сынъ три разы не скаканувъ, а царь Постоянецъ чатыри разы оббѣгъ кружкѝ яго. И кобылку тую й отобравъ у Вдовинаго сына. И жалко силно стало Удовиному сыну етыя кобылки. И сказуець ёнъ царю Постоянцу: царь Постоянецъ, якъ ба мы съ тобой доложилися, кабъ табѣ ци уплациць за кобылку, ци ўслужиць? А {{Абмылка|нъ|ёнъ}} отвѣщаець: «мнѣ твоя плата не нада и служба не нада, а коли ты своѐ кобылки жалѣешь, то ёсць на продзевятомъ царсцьви, на продзесятой зе́мли баба Карго́та. Што ў етыя бабы Карготы дванатцаць дочокъ, и якъ одна: и волосъ у волосъ, и голосъ у голосъ, и лицо ў лицо. Што ў яѐ коло яѐ дому на три дзесяцины пакетомъ обгорожено, на жодной щакецини сядзиць чаловѣчецкая голова, тольки на ’днэй нема; а ўсё сватники, што у сваты приходзили къ ей; дакъ высватаць ня высватаеюць, а докладъ здзѣлаюць, дакъ яна имъ голову доловъ. Дакъ коли ты высватаешь<noinclude></noinclude> rebjzlne5cqpktuwns53xeyeu2vt4zb 104 128457 296547 2026-08-31T14:15:12Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Braty! i da nas pryszli try siastry: Wiera, Nadzieja i Miłaść! — Braty! z paczotam pryniać ich nam treba, bo jany i tolki jany nas adrodziać i nowuju kroŭ ulijuć u żyły naszyja.</br> {{gap|1.5em}}Nam Wiery treba, dy takoj, kab hory z miejsca zruszyła! Nam Wiery treba… Wiery ŭ sprawu naszuju; u toja, szto dzieła paczataja treba nam usim dali wiaści, szto jano — dobraja i paczotnaja. Nichaj sabie worahi naszyje nad nami ździek...» 296547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Braty! i da nas pryszli try siastry: Wiera, Nadzieja i Miłaść! — Braty! z paczotam pryniać ich nam treba, bo jany i tolki jany nas adrodziać i nowuju kroŭ ulijuć u żyły naszyja.</br> {{gap|1.5em}}Nam Wiery treba, dy takoj, kab hory z miejsca zruszyła! Nam Wiery treba… Wiery ŭ sprawu naszuju; u toja, szto dzieła paczataja treba nam usim dali wiaści, szto jano — dobraja i paczotnaja. Nichaj sabie worahi naszyje nad nami ździekawajucca, — worahi zaŭsiahdy i ŭsiudu byli i buduć! Nichaj praszkody stajać na darozie naszaj, nam Wiery treba ŭ toja, szto nam Boh błahasławić, — a z Wieraj hetaj i worahoŭ zmożym i praszkody pakanajem.</br> {{gap|1.5em}}Nam Wiery treba ŭ dolu naszuju, u siłu naszuju. — Nas mnoha. Niechaj ŭsie jak adzin, stanuć na bitwu z ciemnatoj i hrecham, — i tady nijakaja siła proci nas nie ŭstaić!.. Mnoha jość narodaŭ, szto słabiejszyje ad nas byli i liczbaj i dabytkam, a hladzi: jany zwajawali ŭsie pieraszkody i ciapier stalisia dużymi i bahatymi. A czamu? Bo Wieru mieli, — wieru wialikuju, ŭsiomahuczuju!..</br> {{gap|1.5em}}Nam wiery treba ŭ toja, szto nastała i dla nas ŭreszcie czasina sa snu daŭhawiecznaho da żyćcia i pracy zbudzicca. Wiaki minawali; ludzi, susiedzi na szyje, pracawali ŭ pocie twary swajej, trudzilisia kożny na swajej niwie, wajawali za dolu i wolu, za szczaścia i za buduczynu, praświety szukali, budawali swaju baćkaŭszczynu, — a my spali… Nas niadola da snu kałychała, da doŭhaho, ciażkaho snu. I my zasnuli… Mima nas praszła kultura, praświeta, a z imi razam: dusza tak i dola i siła. Mima nas praszła historyja czuć nie ŭsiaho świetu, i my zastalisia nieprymieczenyje, zabytyje… Ale i dla nas pryszła para. Pozna, duża pozna, ale i my praczchnulisia. Praŭda, my zastalisia daloka nazadzi; nam dahaniać treba susiedzieŭ naszych, — a dahaniać doŭha i z wialikimi trudami. Brak Wiery nia zrobim niczoha, — a z Wieraj ŭsio!</br> {{gap|1.5em}}Nam Wiery treba!.. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}I Nadziei nam treba, — oj, treba! wialikaj, trywałaj, razumnaj Nadziei! — Nam na Boha nadzieicca treba, na Jaho światuju pomacz, bo my, jak i ŭsie ludzi, sami z siabie niczoha nia zdolajem. Tyje, szto użo wyszli na niwu hramadzianskuju i za płuh úzialisia supolny kab dla doli baraznu ŭzarać, wiedajuć, kolki praszkod staić na darozie i kolki trudoŭ treba pałażyć, kab da mety dajści było można. Nie adnamu może ruki apuścilisia i nie adzin móże ad płuha adyszoŭ markotny, — a zaczym? Bo nadziei nia mieŭ! Nia mieli nadzieji ŭ swaje siły, a na czużuju padmohu ahladalisia… Nie, nie na druhích nam nadzieicca treba, ale na Boha dy na siabie! Historyja wuczyć, szto czużaja pomacz nie trywałaja i szto tolki toj narod szczaśliwy, katory sam sabie dolu wykawać patrafiǔ. Níe nadzieicca na druhich, nie spuszczacca na ich łasku i nie łasku, — ale ad ich wuczycca, zawadzić u siabie toja, szto u susiedziaŭ jość dobraho, ale zawadzić ǔłasnymi siłami a zawadzić jak maża najchutczej, — hetaho nam treba!.. Nadzieja ǔ lepszuju dolu, u świetłuju buduczynu ŭzmacniaić i hartuić siły i dadajeć adwahi.</br> {{gap|1.5em}}Miejmo nadzieju!.. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}A za ŭsio bolsz nam Miłaści treba, światoj, nieskanczonaj, ŭsiomahuczaj Miłaści dla Boha, dla kaścioła — naszaj matki, dla bratoǔ naszych i dla sprawy naszaj!..</br> {{gap|1.5em}}Milaść ǔsio zmożyć: jana nie ahladajecca na trudy, nia liczyć praszkod, a adważna idzieć ǔpiarod, jak ahoń palić ŭsio błahoje; jak ulewa, zmywaić usie nieczystoty!..</br> {{gap|1.5em}}Miłaści treba, dy nia tej, szto brazdżyć jak cymbały pustyje! Nie na jazyku tolki, nia ŭ mowie, ale ŭ sercy, myślach, ŭ usim naszym „ja“ jaje sialiba być pawinna. Tady tolki jana budzie płodnaja i tady tolki kinieć pa sabie ślady niezaciortyje. Milaści treba. Biaz miłaści szczyraj my, jak ślapyje, błudzić budziem pa świecie, żyćcio prazywiom nihodna, biez karyści dla siabie i dla druhich i nie zbudujem budyniny trywałaj.</br> {{gap|1.5em}}Miłaść jednajeć: hramada biaz miłaści supolnaj — heta stada! I jak stada zdatna tolki na ŭboj, tak i hramada ludziej, niazłuczenych miłaści wuzłom, zhinuć musić na wieki!</br> {{gap|1.5em}}Miłaści treba dla taho, kab u paślednim żebraku brata paznać rodnaho, kab jaho wyratawać z niadoli, kab padniać z upadku i paniżeńnia! Miłaści treba, kab siratu horkuju na nohi pastawić i wykirawać na dobraho katolika i hramadzianina! Miłaści treba, kab nia mścicca za kryŭdy; miłaści treba, dy wialikaj, kab dla supolnaj sprawy pracawać, a nie dla ǔłasnaj karyści i sławy! Adnym słowam: Miłaści treba, kab zbudawać Baćkaŭszczynu i lepszuju zasłużyć dolu.</br><noinclude></noinclude> 1d76v6622raenk3a4fliocgsdu405l2 104 128458 296548 2026-08-31T14:50:47Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «малую дочару за мяне, дакъ кобылку во́зьмешъ тоды!» А малой дочари усяго восямнанцаць годовъ, што яна ня хочець яѐ отдаваць за яго, и яѐ узнаць ня можно. Удовинъ сынъ Богу перяксцився и гово́риць: «пойду! Коли высватаю, дакъ высватаю, а ўсё ’дно дзѣ голову...» 296548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>малую дочару за мяне, дакъ кобылку во́зьмешъ тоды!» А малой дочари усяго восямнанцаць годовъ, што яна ня хочець яѐ отдаваць за яго, и яѐ узнаць ня можно. Удовинъ сынъ Богу перяксцився и гово́риць: «пойду! Коли высватаю, дакъ высватаю, а ўсё ’дно дзѣ голову̀ положиць, дакъ положицъ.» И пошовъ. Идзе́ць ёнъ дорогою,— бяжиць по̀ морю, якъ по̀ мосту, чаловѣкъ. Удовинъ сынъ кажець: добрый дзень табѣ бѣчь по̀ морю, якъ по̀ мосту! А енъ отвѣщаець: добраго здоровика, Удовинъ сынъ, — куды йдзе́шъ, пуць-дорогу вядзе́шъ? — «Иду къ бабѣ Каргоци за царя за Постоянца малую дочару высватаць.» — Якъ ба ты мяне ўзявъ съ собою, дакъ ба я табѣ яѐ указавъ! — «А мнѣ етакіе бъ людзи нады бъ были!» И идуць удвохъ. Проходзили яны, идуць и зюкаюць — дорога корочѣй — находзили на Ву̀сыню, што однымъ вусомъ дзяржиць прудъ, на двананцаць камяне́й мелиць, а другій подъ небяса дзяржиць. Тоды ёнъ идзе́ць, Удовинъ сынъ и кажець: «добрый дзень табѣ, Вусыня!» — Добраго здоровика, Удовинъ сынъ! куды йдзешъ, пуць-дорогу вядзешъ? — «Иду къ бабѣ Каргоци за царя за Постоянца у сваты!» — Возьми мяне съ собой, я табѣ пригоджусь! — «А мнѣ етакіе людзи надо!» Идуць утроихъ дорогою. Ишли, ишли, ишли, ишли, ци много ци мало — пъе́ць Водопой море, пъець, допиваець, и гвалту кричиць: пиць хо́чу! Подходзюць яны утроихъ къ яму̀ и говорюць: «добрый дзень табѣ, Водопой!» — Добраго здоровика, Удовинъ сынъ! Куды Богъ нясець? куды йдзешъ, пуць-дорогу вядзешъ? —Иду къ бабѣ къ Каргоци у сваты за царя за Постоянца.» — Возьми мяне съ собой: я табѣ пригоджусь! — «Мнѣ етакіе людзи надо, по́йдземъ сабѣ!» Идуць учецьвярыхъ. Нямного проходзили — жрець Прожора колоду, и доѣдаець и гвалту кричиць: ѣсць хо́чу! Отвѣщаюць яны яму̀ ўси: дзень добрый табѣ, Прожора! — Добраго здоровика, Удовинъ сынъ! куды йдзешъ, пуць-дорогу вядзешъ? — «Иду къ бабѣ Каргоци у сваты за царя Постоянца!» — Возьми мяне съ собой, я табѣ пригоджусь. — «Мнѣ етакіе людзи и надо, по́йдземъ!» Идуць яны упяцярыхъ. Нямного проходзюць, — находзюць на Мороза. Морозъ идзець: хлопъ! хлопъ! — «Добрый дзень табѣ, Морозу!» — Добраго здоровика, Удовинъ сынъ! куды йдзешъ, пуць-дорогу вядзешъ? — «Иду къ бабѣ Каргоци у сваты за царя Постоянца!» — Везъ мяне табѣ будзець худо! — «Ну, ходзи со мной!» Идуць яны ушесцярыхъ. Идуць, идуць — подыходзюць подъ яѐ дворъ. На щакеци на етымъ сидзяць головы, а на ’дней щакецини нема головы. Удовинъ сынъ и кажець: во тутъ моя голова сядзець! А товариши кажуць: можа-бъ и сѣла, дакъ товаришовъ богато ёсь! Кругомъ яѐ двора воро́тъ ннхто ня можець узнаць, помимо етаго, што бѣгъ по́ морю, якъ по мосту. Такъ сичасъ ёнъ вороты и отчинивъ. Узыйшли яны ушесцярыхъ къ бабѣ къ Каргоци. Баба ета тожъ сабѣ думаець: што ето за людзи за такіе, што нихто ня могъ узыйцѝ, а яны ўзыйшли? Такъ Удовинъ сынъ и кажець добр''ы''дзень табѣ, баба Каргота! — Добраго здоровика, Удовинъ сынъ! Што ты ко мнѣ ходзишъ? — «Я къ табѣ ходжу, баба Каргота, у сваты за царя за Постоянца меньшаю дочару!» — Ето моѐ сваты! Тольки вотъ, ёсць у мяне склепъ пива; коли той склепъ пива попъецѐ, отдамъ дочаръ. — «А бабочка, ш пиць хочемъ! ходзи хоць по стаканьчику, по два выпъемъ!» Яна и говориць: слуги, завядзице ихъ у склепъ! Слуги тыя повяли, да ихъ и замкнули у скляпу̀. Покуль яны, мелкота ета, пили по стаканьчику, дакъ Водопой нагнѐць бочку и пъе́ць. Выпъець, тоды кулакомъ якъ удариць, ажъ<noinclude></noinclude> dzxg2ll9fjcn3dd3zddi3z61bj7xme9 104 128459 296549 2026-08-31T15:07:24Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Braty! Nam miłasci treba, kab żyćcio naszaja ratawać!.. Bo ǔžo serca nam stynić i bicca pierestajeć u pastajannych zmahańnicach z niadolaj!.. Tolki milaść jaho sahreje i nowych sił dadaść. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Nie wajnoj, nie razbojem, nia kryǔdaj budawać my budziem naszu buduczyna, nie! Nie darmaż my ''Biełarusami'' zawiomsia, bo nie splamili swaho i...» 296549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Braty! Nam miłasci treba, kab żyćcio naszaja ratawać!.. Bo ǔžo serca nam stynić i bicca pierestajeć u pastajannych zmahańnicach z niadolaj!.. Tolki milaść jaho sahreje i nowych sił dadaść. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Nie wajnoj, nie razbojem, nia kryǔdaj budawać my budziem naszu buduczyna, nie! Nie darmaż my ''Biełarusami'' zawiomsia, bo nie splamili swaho imieni czynam niahodnym! Inakszaj siłaj my pakanajem worahaǔ naszych, — siłaj, pierad katoraj niszto ustajać nia możyć, a siła heta:</br> {{gap|1.5em}}Wiera, — Nadzieja — Miłaść…</br> {{gap|1.5em}}Budujcie, braty, budujcie!.. {{справа|''Piotra Prosty.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1em}}San Pastore, pad Rymam. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|''Da wosieni.|памер=250%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2.5em"></div> {{block center/s}} Panuraja wosień, dzion letnich zmiataczka;</br> {{gap|2em}}Dziǔlusia twajmu charastwu,</br> Kali, ŭczyrwaniŭszy piersznapiersz, żaŭtaczka</br> {{gap|2em}}Uzałocić zialonu listwu. Jak z wietram pawoli z dziareŭ ablataje</br> {{gap|2em}}Na ziemlu zžaŭcieły listok;</br> Jak ǔsio u pialonki swaje spawiwaje</br> {{gap|2em}}Husty niprahladny zmurok. Jak wieciar miż hołych kustoczkoŭ szaleja</br> {{gap|2em}}I żudasna niejak piaje;</br> Jak słonca praz chmary ǔzirajuczy, mleja</br> {{gap|2em}}I ślozy imhła razdaje. Jak, wody uzniaǔszy, pływie pieraliūna,</br> {{gap|2em}}Kazaǔby zaspany, ruczej:</br> Jak wolchi i wierby hladziać u doł dziŭna</br> {{gap|2em}}Smuhu praharnuǔszy z waczej. Jak wostryja piorki z ziamli wysuwaje</br> {{gap|2em}}Irżawa-ciamnawaja ruń;</br> Jak nudnuju pieśniu nad joj zaśpiewaje</br> {{gap|2em}}Siawiec pleralotny uhruń. Jak ǔsio u pryrodzie na raz zamiraje</br> {{gap|2em}}Ǔ abymach hłybokaho snu,</br> I moc żyćciawuju ǔ sabie ukrywaje</br> {{gap|2em}}Kab znoŭ uskrasnuć na wiasnu. {{справа|''A. Ziaziula.{{gap|3.5em}}}} {{gap|0.5em}}{{fine|Pieciarburh 20–X–1909.}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Św. Michała Archanioła.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kaścioł światy wuczyć, szto Boh stwarajuczy świet daŭ byt niazliczonamu wojsku Aniołaŭ i praznaczyŭ hetych duchoŭ niabieskich da wiecznaho szczaścia, ale na heta pawinny jany byli zasłużyć, praz dobraje karystańnie z wolnaj woli, jakoj Boh abdaryŭ ich.</br> {{gap|1.5em}}Ale adzin z najbahaciej abdarawanych praz Boha aniołaŭ — imie jaho Lucypar (Lucifer — znaczyć nosiaczy światło) — zachacieŭ zraŭniacca s Tym, Chto jaho stwaryŭ z niczoha i skazaŭ: „Pastaŭlu tron moj pobacz tronu Bożaho i budu padobny Najwyszejszamu“.</br> {{gap|1.5em}}Na hety słowy Archanioł Michał adkazaŭ: „Chtoż jak Boh?“ znaczyć nichto roŭnym Bohu być nia może. I ŭsie Anioły padzialilisia na dźwie czaści: adny pajszli za Lucyparam a druhije za św. Michałam. Pasla hetaho Boh pakaraŭ pysznych aniołaŭ, wyhnaŭszy ich z nieba da piekła, a wiernych sabie, szto jszli za św. Michałam ućwierdziŭ u łasce swajej tak, szto ŭżo bolej zhraszyć nie mohuć.</br> {{gap|1.5em}}Zbuntowanyje anioły, staŭszysia złymi duchami razyjszlisia pa świecie i stali zwodzić ludziej, kab tyje nie dastalisia da nieba, katoraje jany stracili.</br> {{gap|1.5em}}A Boh pasłaŭ na świet i dobrych Aniołaŭ kab nawodziaczy ludziej na dobryja myśli ścierahli ich ad hrechu.</br> {{gap|1.5em}}Anioły zaŭsiody hatowyje spaŭniać wolu Bożuju i Boh używaje ich da roznych pasłuhaŭ. Jany to niraz abjaŭlajuć ludziam wolu Bożuju, jany adnosiać naszy prośby da Boha i hetak służaczy najlepszamu stwarycielu Bohu Anioły slużać i nam.</br> {{gap|1.5em}}Światy Michał Archanioł liczyŭsia zaŭsiody hłaŭnym prawadnikom usich duchoŭ niabieskich i Patronam Kaścioła światoho. Jeszcze u starym zakonie jon liczyŭsia Apiekunam światyni żydoŭskaj.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaho sprawiedliwa, kab my lubili Aniołaŭ, jak naszych najlepszych pryjacielaŭ i zaŭsiody staralisia słuchać ich hołasu, szto praścierahaje nas pry kożnaj pakusie da złoha, a dzień św. Michala Archanioła, katory praznaczany kaściołam św. na cześć i ŭsich druhich Aniołaŭ starajmosia prawodzić tak, kab u im nie zasmucić naszych Aniołaŭ storożaŭ, katoryje radujucca tady, kali my idziom za ich radami, a hardzim naszeptami złych duchoŭ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}}<noinclude></noinclude> tqzl13r2yiqcnjoc6efbiyvnx2iu8uc 296580 296549 2026-08-31T17:04:41Z Gleb Leo 2440 296580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiera"/>{{gap|1.5em}}Braty! Nam miłasci treba, kab żyćcio naszaja ratawać!.. Bo ǔžo serca nam stynić i bicca pierestajeć u pastajannych zmahańnicach z niadolaj!.. Tolki milaść jaho sahreje i nowych sił dadaść. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Nie wajnoj, nie razbojem, nia kryǔdaj budawać my budziem naszu buduczyna, nie! Nie darmaż my ''Biełarusami'' zawiomsia, bo nie splamili swaho imieni czynam niahodnym! Inakszaj siłaj my pakanajem worahaǔ naszych, — siłaj, pierad katoraj niszto ustajać nia możyć, a siła heta:</br> {{gap|1.5em}}Wiera, — Nadzieja — Miłaść…</br> {{gap|1.5em}}Budujcie, braty, budujcie!.. {{справа|''Piotra Prosty.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1em}}San Pastore, pad Rymam. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiera"/> <section begin="Da"/>{{c|''Da wosieni.|памер=250%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2.5em"></div> {{block center/s}} Panuraja wosień, dzion letnich zmiataczka;</br> {{gap|2em}}Dziǔlusia twajmu charastwu,</br> Kali, ŭczyrwaniŭszy piersznapiersz, żaŭtaczka</br> {{gap|2em}}Uzałocić zialonu listwu. Jak z wietram pawoli z dziareŭ ablataje</br> {{gap|2em}}Na ziemlu zžaŭcieły listok;</br> Jak ǔsio u pialonki swaje spawiwaje</br> {{gap|2em}}Husty niprahladny zmurok. Jak wieciar miż hołych kustoczkoŭ szaleja</br> {{gap|2em}}I żudasna niejak piaje;</br> Jak słonca praz chmary ǔzirajuczy, mleja</br> {{gap|2em}}I ślozy imhła razdaje. Jak, wody uzniaǔszy, pływie pieraliūna,</br> {{gap|2em}}Kazaǔby zaspany, ruczej:</br> Jak wolchi i wierby hladziać u doł dziŭna</br> {{gap|2em}}Smuhu praharnuǔszy z waczej. Jak wostryja piorki z ziamli wysuwaje</br> {{gap|2em}}Irżawa-ciamnawaja ruń;</br> Jak nudnuju pieśniu nad joj zaśpiewaje</br> {{gap|2em}}Siawiec pleralotny uhruń. Jak ǔsio u pryrodzie na raz zamiraje</br> {{gap|2em}}Ǔ abymach hłybokaho snu,</br> I moc żyćciawuju ǔ sabie ukrywaje</br> {{gap|2em}}Kab znoŭ uskrasnuć na wiasnu. {{справа|''A. Ziaziula.{{gap|3.5em}}}} {{gap|0.5em}}{{fine|Pieciarburh 20–X–1909.}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Św"/>{{c|'''Św. Michała Archanioła.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kaścioł światy wuczyć, szto Boh stwarajuczy świet daŭ byt niazliczonamu wojsku Aniołaŭ i praznaczyŭ hetych duchoŭ niabieskich da wiecznaho szczaścia, ale na heta pawinny jany byli zasłużyć, praz dobraje karystańnie z wolnaj woli, jakoj Boh abdaryŭ ich.</br> {{gap|1.5em}}Ale adzin z najbahaciej abdarawanych praz Boha aniołaŭ — imie jaho Lucypar (Lucifer — znaczyć nosiaczy światło) — zachacieŭ zraŭniacca s Tym, Chto jaho stwaryŭ z niczoha i skazaŭ: „Pastaŭlu tron moj pobacz tronu Bożaho i budu padobny Najwyszejszamu“.</br> {{gap|1.5em}}Na hety słowy Archanioł Michał adkazaŭ: „Chtoż jak Boh?“ znaczyć nichto roŭnym Bohu być nia może. I ŭsie Anioły padzialilisia na dźwie czaści: adny pajszli za Lucyparam a druhije za św. Michałam. Pasla hetaho Boh pakaraŭ pysznych aniołaŭ, wyhnaŭszy ich z nieba da piekła, a wiernych sabie, szto jszli za św. Michałam ućwierdziŭ u łasce swajej tak, szto ŭżo bolej zhraszyć nie mohuć.</br> {{gap|1.5em}}Zbuntowanyje anioły, staŭszysia złymi duchami razyjszlisia pa świecie i stali zwodzić ludziej, kab tyje nie dastalisia da nieba, katoraje jany stracili.</br> {{gap|1.5em}}A Boh pasłaŭ na świet i dobrych Aniołaŭ kab nawodziaczy ludziej na dobryja myśli ścierahli ich ad hrechu.</br> {{gap|1.5em}}Anioły zaŭsiody hatowyje spaŭniać wolu Bożuju i Boh używaje ich da roznych pasłuhaŭ. Jany to niraz abjaŭlajuć ludziam wolu Bożuju, jany adnosiać naszy prośby da Boha i hetak służaczy najlepszamu stwarycielu Bohu Anioły slużać i nam.</br> {{gap|1.5em}}Światy Michał Archanioł liczyŭsia zaŭsiody hłaŭnym prawadnikom usich duchoŭ niabieskich i Patronam Kaścioła światoho. Jeszcze u starym zakonie jon liczyŭsia Apiekunam światyni żydoŭskaj.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaho sprawiedliwa, kab my lubili Aniołaŭ, jak naszych najlepszych pryjacielaŭ i zaŭsiody staralisia słuchać ich hołasu, szto praścierahaje nas pry kożnaj pakusie da złoha, a dzień św. Michala Archanioła, katory praznaczany kaściołam św. na cześć i ŭsich druhich Aniołaŭ starajmosia prawodzić tak, kab u im nie zasmucić naszych Aniołaŭ storożaŭ, katoryje radujucca tady, kali my idziom za ich radami, a hardzim naszeptami złych duchoŭ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Św"/><noinclude></noinclude> rh7mwz3b4kd3bkhdxg3cqeh5p4wd69n 104 128460 296550 2026-08-31T16:31:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z Sakolskaho pawietu, Hrodz. hub. U naszym kutku Biełarusi narod jeszcze zusim nie prywyk czytać hazety.</br> {{gap|1.5em}}Praŭda szto czytać umiejuć bliska ŭsie, ale czytajuć tolki madlitwy pad czas nabożeństwa ŭ kaściele; ab druhich że kniżkach nichto i nie padumaje.</br> {{gap|1.5em}}Na 100 czaławiek prychodzicca tolki pa adnej...» 296550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z Sakolskaho pawietu, Hrodz. hub. U naszym kutku Biełarusi narod jeszcze zusim nie prywyk czytać hazety.</br> {{gap|1.5em}}Praŭda szto czytać umiejuć bliska ŭsie, ale czytajuć tolki madlitwy pad czas nabożeństwa ŭ kaściele; ab druhich że kniżkach nichto i nie padumaje.</br> {{gap|1.5em}}Na 100 czaławiek prychodzicca tolki pa adnej hazecie. Z hetaho najbolej budzie rasiejskich, katoryja czytajuć wuczycieli, pisary ŭ wołaściach i nikatoryje pa dwaroch. Zatym iduć polskija hazety, katoryja czytajuć ksiandzy, arhanistyje i pany pa dwaroch dy niekatoryje szlachty pa falwarkach. Biełaruskaja ż hazeta papadajecca wielmi redka… badaj szto na tysiaczu czaławiek ci prychodzicca choć adna hazeta.</br> {{gap|1.5em}}Ni skażu kab nasz narod byŭ użo taki biedny, szto ni maje za szto wypisać sabie hazety. Nie, ale hazeta nie ŭwajszła ŭ modu, dyk ludzi nie adczuwajuć, szto jana — recz patrebnaja. Kaliś i ja nia czytaŭ nijakaj hazety, dyk mnie zdawałasia, szto heta panskaja recz, a dla mużyka wiaskowaho jana zusim ni patrebnaja.</br> {{gap|1.5em}}A ciapier jak prywyk da hazety dyk jak pryjdzie niadziela, paszoŭszy da kaścioła na imszu czym chutczej zachodżu da probaszcza, praz katoraho idzieć da mianie „Biełarus“ i dastaŭszy hetu kachanuju hazetu czytaju jaje ad paczatku da kanca i razbiraju ŭsio jak szto da czaho i, jak zdarałosia katory tydzień nie adzierżu, dyk niejak jakby czahoś nistaje. Bo tyki heta patrebnaja i karysnaja recz — dobraja hazeta.</br> {{gap|1.5em}}Jak bywała ja nia czytaŭ hazety dyk pa imszy z druhimi zdarałosia i wypić trochi i na hetakija „trochi“ u hod wychodziło kala 15 rubloŭ, a ciapier, jak wypisaŭ hazetu za 10 złotych, dyk mnie niejak stydna samoha siabie, kab iści wypiwać i ja, z kaścioła prosta idu da chaty, a tut zjeŭszy pałudzień, biarusia da czytańnia. Hetak wychodzić szto hazeta za 10 złotych abaraniaje u majej kiszeni rubloŭ 15 ad prapitki i ja nikoli nia bywajuczy pjanym, czujusia zdarawiejszym. {{справа|''J. M.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wioska Ruszczany'''</span> Hrodz. hub. Paszli durnoha — za im druhoha — każe nasza prykazka. I zapraŭdy mała karyści bywaje s taho, chto kiepska razumieje toje, szto jamu zahadana zrabić, a czasta z hetaho bywajuć nawat wialikija straty. Woś hetak zdaryłasia adnamu naszamu sielaninu: Pasłaŭ jon syna-padrostka prawozić reczy sałdataŭ u czasie maniebraŭ. Ściahany ŭ darozie chłopiec, bo i nie prywyczny, a da taho dźwie noczy ni spaŭ, zasnuŭ na wozie, a koń prajeżdżajuczy praz czyhunku, zawiarnuŭ na rejki i staŭ. Nadbiehła maszyna i świstam swaim razbudziła chłopca, katory, ubaczyŭszy, szto stałosia, paczaŭ skiarowywać z rejkaŭ kania, dy na biadu lejczyna urwałasia, a maszyna tuż-tuż; dyk skaczyŭ sam z woza, a koń spałochaŭszysia maszyny tak kinuŭsia u bok, szto ŭderyŭszysia ab żaleznuju zaharodż zabiŭsia na miejscy.</br> {{gap|1.5em}}Chajże niszczaście, zdaryŭszajasia s adnym, budzie praściarohaj i nawukaj dla ŭsich, jak treba być asciarożnymi z wypraŭlańniem małych u darohu.</br> {{gap|1.5em}}Niekajsia pa sabie, ale pa ludzioch, każe prykazka. {{справа|''Ruszczaniec.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk'''</span> huberski. Z 18 na 19-je wiereśnia ŭ noczy na Starażoŭskaj wulicy d. № 1 u sadzie Rusieckaho niejkije biazżałasnyje ludzi, szto nie warty i zwacca ludźmi, bo pastupajuć jak dzikije źwiery, ababrali 5 ramowych wulloŭ i hetak zhłumili biednych pszczoł, katorych haspadaru-pszczalaru bolej szkoda, czymś taho miodu, szto zładziei zabrali.</br> {{gap|1.5em}}Hetak pastupajuć tolki miadźwiedzi, a tut najszlisia i dwunohija miadźwiedzi. {{справа|''A. Z.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Kaścielnyja wiedamaści.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Paświaczeńnie wuhławoho kamienia kaścioła Serca Pana Jezusa.'''</span> U niadzielu a hadzinie 5-aj wiecz. adbyłosia u Wilni pry Tamboŭskaj wulicy, paświaczeńnie wuhławoho kamienia pad założany ŭżo kaścioł Serca Pana Jezusa. Paświaczaŭ Administratar dyecezii wilenskaj ks. K. Michalkiewicz u asystencyi prałatoŭ, szmat ksiandzoŭ i klerykaŭ z miejscowaj seminaryi.</br> {{gap|1.5em}}Byli tutaka i członki kamitetu budoŭli hetaho kaścioła miż imi haława horadu p. M. Wensłaŭski, p. A. Wiwulski i szmat inszych panoŭ. Narodu sabrałosia kala 10 tysiacz.</br> {{gap|1.5em}}Paśla paświaczeńnia ks. Administratar pramowiŭ da narodu, pry czym dziakujuczy za hatoŭnaść z jakoj usie składali i składajuć achwiary na budoŭlu kaściołaŭ, u szczyrych słowach dakazywaŭ, szto treba ŭsim wykinuć z sercaŭ usiakuju<noinclude></noinclude> 23aumsola6jet3p16wl15rmqp1aa3jf 296589 296550 2026-08-31T17:14:43Z Gleb Leo 2440 296589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Z"/>{{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z Sakolskaho pawietu, Hrodz. hub. U naszym kutku Biełarusi narod jeszcze zusim nie prywyk czytać hazety.</br> {{gap|1.5em}}Praŭda szto czytać umiejuć bliska ŭsie, ale czytajuć tolki madlitwy pad czas nabożeństwa ŭ kaściele; ab druhich że kniżkach nichto i nie padumaje.</br> {{gap|1.5em}}Na 100 czaławiek prychodzicca tolki pa adnej hazecie. Z hetaho najbolej budzie rasiejskich, katoryja czytajuć wuczycieli, pisary ŭ wołaściach i nikatoryje pa dwaroch. Zatym iduć polskija hazety, katoryja czytajuć ksiandzy, arhanistyje i pany pa dwaroch dy niekatoryje szlachty pa falwarkach. Biełaruskaja ż hazeta papadajecca wielmi redka… badaj szto na tysiaczu czaławiek ci prychodzicca choć adna hazeta.</br> {{gap|1.5em}}Ni skażu kab nasz narod byŭ użo taki biedny, szto ni maje za szto wypisać sabie hazety. Nie, ale hazeta nie ŭwajszła ŭ modu, dyk ludzi nie adczuwajuć, szto jana — recz patrebnaja. Kaliś i ja nia czytaŭ nijakaj hazety, dyk mnie zdawałasia, szto heta panskaja recz, a dla mużyka wiaskowaho jana zusim ni patrebnaja.</br> {{gap|1.5em}}A ciapier jak prywyk da hazety dyk jak pryjdzie niadziela, paszoŭszy da kaścioła na imszu czym chutczej zachodżu da probaszcza, praz katoraho idzieć da mianie „Biełarus“ i dastaŭszy hetu kachanuju hazetu czytaju jaje ad paczatku da kanca i razbiraju ŭsio jak szto da czaho i, jak zdarałosia katory tydzień nie adzierżu, dyk niejak jakby czahoś nistaje. Bo tyki heta patrebnaja i karysnaja recz — dobraja hazeta.</br> {{gap|1.5em}}Jak bywała ja nia czytaŭ hazety dyk pa imszy z druhimi zdarałosia i wypić trochi i na hetakija „trochi“ u hod wychodziło kala 15 rubloŭ, a ciapier, jak wypisaŭ hazetu za 10 złotych, dyk mnie niejak stydna samoha siabie, kab iści wypiwać i ja, z kaścioła prosta idu da chaty, a tut zjeŭszy pałudzień, biarusia da czytańnia. Hetak wychodzić szto hazeta za 10 złotych abaraniaje u majej kiszeni rubloŭ 15 ad prapitki i ja nikoli nia bywajuczy pjanym, czujusia zdarawiejszym. {{справа|''J. M.{{gap|1.5em}}}} <section end="Z"/> <section begin="Wioska"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wioska Ruszczany'''</span> Hrodz. hub. Paszli durnoha — za im druhoha — każe nasza prykazka. I zapraŭdy mała karyści bywaje s taho, chto kiepska razumieje toje, szto jamu zahadana zrabić, a czasta z hetaho bywajuć nawat wialikija straty. Woś hetak zdaryłasia adnamu naszamu sielaninu: Pasłaŭ jon syna-padrostka prawozić reczy sałdataŭ u czasie maniebraŭ. Ściahany ŭ darozie chłopiec, bo i nie prywyczny, a da taho dźwie noczy ni spaŭ, zasnuŭ na wozie, a koń prajeżdżajuczy praz czyhunku, zawiarnuŭ na rejki i staŭ. Nadbiehła maszyna i świstam swaim razbudziła chłopca, katory, ubaczyŭszy, szto stałosia, paczaŭ skiarowywać z rejkaŭ kania, dy na biadu lejczyna urwałasia, a maszyna tuż-tuż; dyk skaczyŭ sam z woza, a koń spałochaŭszysia maszyny tak kinuŭsia u bok, szto ŭderyŭszysia ab żaleznuju zaharodż zabiŭsia na miejscy.</br> {{gap|1.5em}}Chajże niszczaście, zdaryŭszajasia s adnym, budzie praściarohaj i nawukaj dla ŭsich, jak treba być asciarożnymi z wypraŭlańniem małych u darohu.</br> {{gap|1.5em}}Niekajsia pa sabie, ale pa ludzioch, każe prykazka. {{справа|''Ruszczaniec.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wioska"/> <section begin="Minsk"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk'''</span> huberski. Z 18 na 19-je wiereśnia ŭ noczy na Starażoŭskaj wulicy d. № 1 u sadzie Rusieckaho niejkije biazżałasnyje ludzi, szto nie warty i zwacca ludźmi, bo pastupajuć jak dzikije źwiery, ababrali 5 ramowych wulloŭ i hetak zhłumili biednych pszczoł, katorych haspadaru-pszczalaru bolej szkoda, czymś taho miodu, szto zładziei zabrali.</br> {{gap|1.5em}}Hetak pastupajuć tolki miadźwiedzi, a tut najszlisia i dwunohija miadźwiedzi. {{справа|''A. Z.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Minsk"/> <section begin="Kaścielnyja"/>{{c|'''Kaścielnyja wiedamaści.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Paświaczeńnie wuhławoho kamienia kaścioła Serca Pana Jezusa.'''</span> U niadzielu a hadzinie 5-aj wiecz. adbyłosia u Wilni pry Tamboŭskaj wulicy, paświaczeńnie wuhławoho kamienia pad założany ŭżo kaścioł Serca Pana Jezusa. Paświaczaŭ Administratar dyecezii wilenskaj ks. K. Michalkiewicz u asystencyi prałatoŭ, szmat ksiandzoŭ i klerykaŭ z miejscowaj seminaryi.</br> {{gap|1.5em}}Byli tutaka i członki kamitetu budoŭli hetaho kaścioła miż imi haława horadu p. M. Wensłaŭski, p. A. Wiwulski i szmat inszych panoŭ. Narodu sabrałosia kala 10 tysiacz.</br> {{gap|1.5em}}Paśla paświaczeńnia ks. Administratar pramowiŭ da narodu, pry czym dziakujuczy za hatoŭnaść z jakoj usie składali i składajuć achwiary na budoŭlu kaściołaŭ, u szczyrych słowach dakazywaŭ, szto treba ŭsim wykinuć z sercaŭ usiakuju <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> qjtljiwkghv60p7oqxmoczrbs9x7ysd 0 128461 296562 2026-08-31T16:50:53Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Nasza haspadarka | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Bie...» 296562 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Nasza haspadarka | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="7" to="8" fromsection="Nasza" tosection="Nasza" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Nasza haspadarka}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Сельская гаспадарка]] ez5du847vo5om8eigps9vc6v68yqu3r 0 128462 296564 2026-08-31T16:51:38Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="B...» 296564 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="6" to="7" fromsection="Wiestki" tosection="Wiestki" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wiestki z zahranicy}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Другая Балканская вайна]] qwwhngcck84pu24o4a86l5mmzr31mtu 0 128463 296565 2026-08-31T16:52:34Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus....» 296565 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="8" to="8" fromsection="Usiaczyna" tosection="Usiaczyna" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Usiaczyna}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] ahzfnl89ckqrs2ds89na2c63a9kfuis 0 128464 296566 2026-08-31T16:53:12Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Zahadki | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna|Usiaczyna]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="8" t...» 296566 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Zahadki | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna|Usiaczyna]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="8" to="8" fromsection="Zahadki" tosection="Zahadki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Загадкі]] kwz2uxgwv78pvfhsbedlxbuvh1w8pqa 0 128465 296568 2026-08-31T16:53:53Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Żarty | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Жарты | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from=...» 296568 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Żarty | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Жарты | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="8" to="8" fromsection="Żarty" tosection="Żarty" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Анекдоты]] a2x8tvj4r39hoywde08bxcamvozk6rb 0 128466 296570 2026-08-31T16:54:33Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Prykazki | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Прыказкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Swaja poczta|Swaja poczta]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" f...» 296570 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Prykazki | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Прыказкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/26/Swaja poczta|Swaja poczta]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="8" to="8" fromsection="Prykazki" tosection="Prykazki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Прыказкі і прымаўкі]] iz8uwtywhd2sjnyr6itpvzkbeli2znk 0 128467 296571 2026-08-31T16:55:29Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Swaja poczta | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Адказы | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="8" to="8" fromsection="Swaja" tosection="Swaj...» 296571 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Swaja poczta | безаўтара = | год = 19 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Адказы | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 26.pdf" from="8" to="8" fromsection="Swaja" tosection="Swaja" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Лісты]] 9qu1glyhtcvkec7yvi69s9vknqgkzuy 0 128468 296575 2026-08-31T17:03:06Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Biełarus. № 27 | безаўтара = | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26|№ 26]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/28|№ 28]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''Аўтар:Пётр...» 296575 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 27 | безаўтара = | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/26|№ 26]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/28|№ 28]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[Аўтар:Пётра Просты|Piotra Prosty]]''. [[Biełarus (1913)/1913/27/Wiera, Nadzieja i Miłaść|Wiera, Nadzieja i Miłaść]] * ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Ziaziula]]''. [[Biełarus (1913)/1913/27/Da wosieni|Da wosieni]] * [[Biełarus (1913)/1913/27/Św. Michała Archanioła|Św. Michała Archanioła]] * '''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|J. M]]''. [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Z Sakolskaha pawietu|Z Sakolskaha pawietu]] ** ''[[Аўтар:Язэп Рэшаць|Ruszczaniec]]''. [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Wioska Ruszczany|Wioska Ruszczany]] ** ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Z]]''. [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Minsk|Minsk]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/27/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/27/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/27/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * ''[[Аўтар:Баляслаў Пачопка|B. P—ko]]''. '''[[Biełarus (1913)/1913/27/Na małym kusku|Na małym kusku]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/27/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/27/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1913/27/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] * [[Biełarus (1913)/1913/27/Swaja poczta|Swaja poczta]] <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} 5o7rmk6u5oirskyl844am4h81yxe66d 0 128469 296581 2026-08-31T17:06:22Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Da wosieni | аўтар = Андрэй Зязюля | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/27/Wiera, Nadzieja i Miłaść|Wiera, Nadzieja i Miłaść]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Św. Michała Archanioła|Św. Michała Archanioła]] | анатацыі = Іншыя публі...» 296581 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Da wosieni | аўтар = Андрэй Зязюля | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/27/Wiera, Nadzieja i Miłaść|Wiera, Nadzieja i Miłaść]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Św. Michała Archanioła|Św. Michała Archanioła]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Да восені (Зязюля)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="3" to="3" fromsection="Da" tosection="Da" /> {{Выроўніваньне-канец}} 55r7kic61myf1ngnw2sl72tfgan1ypu 0 128470 296584 2026-08-31T17:09:00Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Wiera, Nadzieja i Miłaść | аўтар = Пётра Просты | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Da wosieni|Da wosieni]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="1" to="...» 296584 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiera, Nadzieja i Miłaść | аўтар = Пётра Просты | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Da wosieni|Da wosieni]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="1" to="3" fromsection="Wiera" tosection="Wiera" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wiera, Nadzieja i Miłaść}} [[Катэгорыя:Апавяданні Пётры Простага]] mp9qh6mf5341pvdsmo61shz8qhlzhz4 296585 296584 2026-08-31T17:10:33Z Gleb Leo 2440 296585 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiera, Nadzieja i Miłaść | аўтар = Пётра Просты | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Абразок | папярэдні = | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Da wosieni|Da wosieni]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="1" to="3" fromsection="Wiera" tosection="Wiera" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wiera, Nadzieja i Miłaść}} [[Катэгорыя:Абразкі Пётры Простага]] nd08oy5oqgdb4mf3g9vf7lkw9fctur0 0 128471 296588 2026-08-31T17:13:46Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Św. Michała Archanioła | безаўтара = | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/27/Da wosieni|Da wosieni]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Z Sakolskaha pawietu|Z Sakolskaha pawietu]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пач...» 296588 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Św. Michała Archanioła | безаўтара = | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/27/Da wosieni|Da wosieni]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Z Sakolskaha pawietu|Z Sakolskaha pawietu]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="3" to="3" fromsection="Św" tosection="Św" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Św. Michała Archanioła}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Хрысціянства]] r5kuq8m2xxwe1kgt0zucinusqmgnp2t 0 128472 296590 2026-08-31T17:15:27Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Z Sakolskaha pawietu | безаўтара = | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/27/Św. Michała Archanioła|Św. Michała Archanioła]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Wioska Ruszczany|Wioska Ruszczany]] | анатацыі = }} {{Выроўнів...» 296590 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Z Sakolskaha pawietu | безаўтара = | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/27/Św. Michała Archanioła|Św. Michała Archanioła]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Wioska Ruszczany|Wioska Ruszczany]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="3" to="3" fromsection="Z" tosection="Z" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Z Sakolskaha pawietu}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Сакольскі павет]] tr0ytye2kxj1avutro0cummzixvnga2 296591 296590 2026-08-31T17:15:39Z Gleb Leo 2440 296591 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Z Sakolskaha pawietu | безаўтара = | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/27/Św. Michała Archanioła|Św. Michała Archanioła]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Wioska Ruszczany|Wioska Ruszczany]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="4" to="4" fromsection="Z" tosection="Z" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Z Sakolskaha pawietu}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Сакольскі павет]] i9p3olaz45pbw2m99w1c44k4vqocy3e 0 128473 296592 2026-08-31T17:16:29Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Wioska Ruszczany | аўтар = Язэп Рэшаць | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/27/Z Sakolskaha pawietu|Z Sakolskaha pawietu]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Minsk|Minsk]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пача...» 296592 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wioska Ruszczany | аўтар = Язэп Рэшаць | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/27/Z Sakolskaha pawietu|Z Sakolskaha pawietu]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Minsk|Minsk]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="4" to="4" fromsection="Wioska" tosection="Wioska" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wioska Ruszczany}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Язэпа Рэшаця]] [[Катэгорыя:Рушчаны]] 38v7l2qyj4pweoqgx62ih6tm86yoffk 296593 296592 2026-08-31T17:16:45Z Gleb Leo 2440 296593 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wioska Ruszczany | аўтар = Язэп Рэшаць | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Z Sakolskaha pawietu|Z Sakolskaha pawietu]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Minsk|Minsk]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="4" to="4" fromsection="Wioska" tosection="Wioska" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wioska Ruszczany}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Язэпа Рэшаця]] [[Катэгорыя:Рушчаны]] cwjak6p91z2ffp14dtx0r3omyj1b7ka 0 128474 296594 2026-08-31T17:17:28Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Minsk | аўтар = Андрэй Зязюля | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Wioska Ruszczany|Wioska Ruszczany]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | анатацыі = }} {{Выроўн...» 296594 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Minsk | аўтар = Андрэй Зязюля | год = 26 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Wioska Ruszczany|Wioska Ruszczany]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/27/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 27.pdf" from="4" to="4" fromsection="Minsk" tosection="Minsk" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Minsk}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Андрэя Зязюлі]] [[Катэгорыя:Мінск]] nvp6qe7ebbp58kjpl5hmjnlczseuca0 104 128475 296652 2026-09-01T07:47:41Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « daczesnaść — a Boh, szto zaŭsiody pawinny żyć my pawedług Jaho prykazaŭ, a kali niepasłuchali ǔ czym koleczy naszaho najlepszaho Ajca Niabiesnaho, szkadujmo wielmi, pakutujmo postam wialikim — tak jak nawuczaje nas nasza św. wiera, dy malimosia da Boha, kab ǔ dalejszym żyćci naszym daŭ nam łasku być wiernymi Jamu zaŭsiody. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|''Dub.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" st...» 296652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> daczesnaść — a Boh, szto zaŭsiody pawinny żyć my pawedług Jaho prykazaŭ, a kali niepasłuchali ǔ czym koleczy naszaho najlepszaho Ajca Niabiesnaho, szkadujmo wielmi, pakutujmo postam wialikim — tak jak nawuczaje nas nasza św. wiera, dy malimosia da Boha, kab ǔ dalejszym żyćci naszym daŭ nam łasku być wiernymi Jamu zaŭsiody. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|''Dub.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} ''U lasnym huszczary,</br> ''Pamiż lipaǔ i chwoj,</br> ''Rasachaty stary</br> ''Stajaǔ dub pad haroj.</br> ''Toǔsty koreń jaho</br> ''Ǔ hłyb ziamli uwajszoǔ,</br> ''Wyszej lesu ǔsiaho</br> ''Wierch zialony paszoǔ.</br> ''I haliny u boki</br> ''Razraslisia kruhom,</br> ''Jak żaleza, suki</br> ''Stali ćwiordy na jom.</br> ''Krasawaǔsia, szumieǔ</br> ''Woku kożnamu lub,</br> ''I tajomna hudzieǔ</br> ''Wializarny toj dub.</br> ''I chwaliǔsia ǔsiamu</br> ''Siłaj hroznaj swajej —</br> ''I chinuliś k jamu</br> ''Ǔsie raśliny chutczej —</br> ''Kali wieciar lacieǔ,</br> ''I wichrom ǔsiudy mioǔ —</br> ''Dub stary wiasialeǔ,</br> ''Z buraj hatarki wioǔ.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Prajszło niekolki let</br> ''I zmianiłasia ǔsio —</br> ''Les inaczaj adziet</br> ''Ǔżo nia toje żyćcio:</br> ''Dzie kaliny ǔ radok</br> ''Husta mocna raśli,</br> ''I aresznik ǔ krużok,</br> ''I chwainy ćwili —</br> ''Tam hallo akurat</br> ''Zasciłała ziamlu,</br> ''Tolki dub, jak mahnat,</br> ''Paziraǔ na siamju</br> ''Abhaleǔszych kustoǔ</br> ''Pawysiekanych chwoj…</br> ''— Dy halin dy listoǔ</br> ''Raznasiǔ homan swoj.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Nastupiła wiasna;</br> ''Redki les pad haroj</br> ''Prabudziǔsia ad sna,</br> ''Nie świaciǔ hahyćboj —</br> ''Uwabraǔsia ǔ listy,</br> ''Dy nanowa szumieǔ,</br> ''Dyk wyszej nad kusty</br> ''Dub stary charaszeǔ.</br> ''I hudzieci paczaǔ</br> ''Jon silniej i silniej,</br> ''I chwalicisia staǔ</br> ''Siłaj mocnaj swajej.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Raz pad leta adna</br> ''Noczka ciomna była</br> ''Pa ziamielcy jana</br> ''Ciapłatu razliła —</br> ''Parna, cicha uskroś,</br> ''Nieba stałosia s chmar,</br> ''Wichar dunuǔ ukoś</br> ''Uskałychnuǔsia dub-star</br> ''Kapli bujny na les</br> ''Palacieli dażdżom,</br> ''Żoǔtaj stużkaj z niabies</br> ''Załacistym ahniom</br> ''Zabliszczeła na mih —</br> ''To piarun zahudzieǔ,</br> ''Zahurczeǔ i zacich —</br> ''Tolki dub zaszumieǔ…</br> ''Adlacieła kara,</br> ''Szto wieki hadawaǔ —</br> ''I użo jak hara —</br> ''Jon u lesi lażaǔ.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Tak zamierła zusim</br> ''Duba siła — żyćcio,</br> ''I kryczała pa im</br> ''Na hary warańnjo. {{справа|'''''F. Czernyszewicz.{{Водступ|-1.5|em}}}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''S Biełaruskich kazak.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <center>{{larger|II.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Dziaciuk Anuprej, pasuczy swaju skacinku pa kustoch, nadybaŭ na hniazdo maleńkich, ślapych jeszcze ptuszeczak, — waśmioraczka ich było. Paczuŭszy nad saboj szarachniu i woraha, biezzaszczytnyje malenstwy nia mieli, {{перанос пачатак|razu|miejecca}}<noinclude></noinclude> nk3v92wu4slbl5ptpvny0p7k25kn1hd 296653 296652 2026-09-01T07:58:26Z RAleh111 4658 296653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> daczesnaść — a Boh, szto zaŭsiody pawinny żyć my pawedług Jaho prykazaŭ, a kali niepasłuchali ǔ czym koleczy naszaho najlepszaho Ajca Niabiesnaho, szkadujmo wielmi, pakutujmo postam wialikim — tak jak nawuczaje nas nasza św. wiera, dy malimosia da Boha, kab ǔ dalejszym żyćci naszym daŭ nam łasku być wiernymi Jamu zaŭsiody. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|''Dub.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} ''U lasnym huszczary,</br> ''Pamiż lipaǔ i chwoj,</br> ''Rasachaty stary</br> ''Stajaǔ dub pad haroj.</br> ''Toǔsty koreń jaho</br> ''Ǔ hłyb ziamli uwajszoǔ,</br> ''Wyszej lesu ǔsiaho</br> ''Wierch zialony paszoǔ.</br> ''I haliny u boki</br> ''Razraslisia kruhom,</br> ''Jak żaleza, suki</br> ''Stali ćwiordy na jom.</br> ''Krasawaǔsia, szumieǔ</br> ''Woku kożnamu lub,</br> ''I tajomna hudzieǔ</br> ''Wializarny toj dub.</br> ''I chwaliǔsia ǔsiamu</br> ''Siłaj hroznaj swajej —</br> ''I chinuliś k jamu</br> ''Ǔsie raśliny chutczej —</br> ''Kali wieciar lacieǔ,</br> ''I wichrom ǔsiudy mioǔ —</br> ''Dub stary wiasialeǔ,</br> ''Z buraj hatarki wioǔ.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Prajszło niekolki let</br> ''I zmianiłasia ǔsio —</br> ''Les inaczaj adziet</br> ''Ǔżo nia toje żyćcio:</br> ''Dzie kaliny ǔ radok</br> ''Husta mocna raśli,</br> ''I aresznik ǔ krużok,</br> ''I chwainy ćwili —</br> ''Tam hallo akurat</br> ''Zasciłała ziamlu,</br> ''Tolki dub, jak mahnat,</br> ''Paziraǔ na siamju</br> ''Abhaleǔszych kustoǔ</br> ''Pawysiekanych chwoj…</br> ''— Dy halin dy listoǔ</br> ''Raznasiǔ homan swoj.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Nastupiła wiasna;</br> ''Redki les pad haroj</br> ''Prabudziǔsia ad sna,</br> ''Nie świaciǔ hahyćboj —</br> ''Uwabraǔsia ǔ listy,</br> ''Dy nanowa szumieǔ,</br> ''Dyk wyszej nad kusty</br> ''Dub stary charaszeǔ.</br> ''I hudzieci paczaǔ</br> ''Jon silniej i silniej,</br> ''I chwalicisia staǔ</br> ''Siłaj mocnaj swajej.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Raz pad leta adna</br> ''Noczka ciomna była</br> ''Pa ziamielcy jana</br> ''Ciapłatu razliła —</br> ''Parna, cicha uskroś,</br> ''Nieba stałosia s chmar,</br> ''Wichar dunuǔ ukoś</br> ''Uskałychnuǔsia dub-star</br> ''Kapli bujny na les</br> ''Palacieli dażdżom,</br> ''Żoǔtaj stużkaj z niabies</br> ''Załacistym ahniom</br> ''Zabliszczeła na mih —</br> ''To piarun zahudzieǔ,</br> ''Zahurczeǔ i zacich —</br> ''Tolki dub zaszumieǔ…</br> ''Adlacieła kara,</br> ''Szto wieki hadawaǔ —</br> ''I użo jak hara —</br> ''Jon u lesi lażaǔ.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Tak zamierła zusim</br> ''Duba siła — żyćcio,</br> ''I kryczała pa im</br> ''Na hary warańnjo. {{справа|'''''F. Czernyszewicz.{{Водступ|-1.5|em}}}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''S Biełaruskich kazak.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <center>{{larger|II.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Dziaciuk Anuprej, pasuczy swaju skacinku pa kustoch, nadybaŭ na hniazdo maleńkich, ślapych jeszcze ptuszaczak, — waśmioraczka ich było. Paczuŭszy nad saboj szarachniu i woraha, biezzaszczytnyje malenstwy nia mieli, {{перанос пачатак|razu|miejecca}}<noinclude></noinclude> 4zrfposs5896hcv7081dtnzos5bbi1q 104 128476 296654 2026-09-01T08:41:44Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|razu|miejecca}}, czym inaksz baranicca, jak tolki razinucca i, sykajuczy, wysunuli swaje czyrwonyje jazyczki. Anuprej, doǔha nia dumajuczy, paczaǔ chapać swaimi palcami hetyje jazyczki i… adrywać ich. Siem adarwaŭ, a wośmaho — nie paśpieŭ, bo skacina palacieła u szkodu. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Szmat czasu pralacieło, nie mała hado...» 296654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|razu|miejecca}}, czym inaksz baranicca, jak tolki razinucca i, sykajuczy, wysunuli swaje czyrwonyje jazyczki. Anuprej, doǔha nia dumajuczy, paczaǔ chapać swaimi palcami hetyje jazyczki i… adrywać ich. Siem adarwaŭ, a wośmaho — nie paśpieŭ, bo skacina palacieła u szkodu. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Szmat czasu pralacieło, nie mała hadoǔ minuła, i z dziaciuka — Anupreja wyciahnuŭsia i wyras stały ǔżo chłopic. Ażaniǔsia bahata i statna. Z żonkaj Anuprej żyǔ dobra, sam pracawitym byǔ, dyk i haspadarka wiałasia i ruczyła dobra. Szenciła Anupreju i na inszy prybytak — na siamiejku; na świet pryjszło waśmioraczka dzietak, pryhożych — jak jahadki. Ale s pamiż ich — adno tolki, jak ptuszaczka, szczebiatało da baćkoǔ swaich, a siamiora — byli niamowy.</br> {{Водступ|1.5|em}}Joknuło serce Anupreja, uspomniǔszy toje hniazdoczka z małymi, ni ǔ czym niawinnymi malenstwami, katorych jon niekaliś tak straszenna pakaleczyǔ, i zamorkociǔsia, paczaŭ sochnuć, chwareć. Nijakie rady, lekarstwy — Anupreju nie pamahali, dy i jon sam ich nie żadaŭ, i nia słuchaŭ. Soch Anuprej, i uskoraści — biez pary — pamior.</br> {{Водступ|1.5|em}}A sirotki — dzietki? Jany, ŭzrosszy da tych hadoŭ, ŭ jakich baćka ich naźdźiekawaŭsia nad ptuszaczkami małymi — mowu ludzkuju adzyskali. {{справа|''Jurka Mucha.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''My żywiem nadziejaj!..|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} Chaj marozny wiecier zawywaje żutka,</br> Chaj staronku rodnu śnieham zaniasie —</br> My żywiem nadziejaj! chutka ci nia chutka —</br> Prydzie kaniec horu wiecznaje biadzie.</br> Chaj imhła ziamielku ǔ puty spawiwaje.</br> Chaj ciamnieje sonca z buranosnych chmar —</br> My nadzieju majem: kraj nasz przyczakaje</br> Lepszu dolu daść nam Boh i haspadar.</br> {{справа|''Haljasz Leǔczyk.{{gap|1.5em}}}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Kaścielny kalendar.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em;"></div> <center>{{larger|'''Luty.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{gap|2em}}22.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Katedry św. Piotra ŭ Antyochii i św. Małgorzaty s Krotony.</br> 23.{{gap|0.5em}}S.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Piotra Damiana B. D. K.</br> 24.{{gap|0.5em}}''Niadziela Zapusnaja'', św. Macieja Ap.</br> 25.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}Zygfryda i św. Faliksa III Papieża.</br> 26.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}Aleksandra Bisk. ǔ Ehipcie.</br> 27.{{gap|0.5em}}S.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}''Papielec'', Leonarda Bisk.</br> 28.{{gap|0.5em}}C.{{gap|1em}}Romana Opata i św. Lupicyna. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> {{c|Sw. Małgorzata s Krotony.|памер=200%}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}Zbłudzić kożny może, ale spraǔdy ǔżo drennym budzie tolki taki czaławiek, katory ni starajecca najści dobruju darohu, dy znajszoŭszy, nia jdzie joju ǔżo praz resztku swajho żyćcia.</br> {{gap|1.5em}}Jak duża czasta bywaje miż ludźmi, Malgorzata s Krotony ǔ moładaści swajej żyła nia tolki szto ni pa Bożamu, ale nawat zusim hreszna. Dyk adnaho razu, kali maniłasia zyjścisia z tym, katoraho hreszna lubiła, znajszła jaho straszenna pakaleczanaho, niażywoha lażaczaho ǔ rowie pad chworastam. Nispadziewanaja śmierć heta mocna jaje zastanawiła; stałosia Małgorzacie jasna, szto raniej ci paźniej prydziecca i jej pamierci — a sumleńnie adazwałosia pytańniem: „A szto tady budzie z duszoj twajej“?</br> {{gap|1.5em}}Ad hetaho czasu kinuła Małgorzata hresznaje swaje daŭniejszaje żyćcio dy stała pakutawać surowa za ǔsienka, szto kali zrabiła błahoha. Nie zadawoliwajuczysia henym, pryniała jana habit tercijarski św. Franciszka ǔ mieście Krotonie — i jak można najstaranniej spaǔniała ǔsie abawiazki hetaho zakonu, dabaŭlajuczy ad siabie jeszcze roznyje muki, dziela atpakutawańnia za daŭniejszyje hrechi: tak spała jana na hołaj ziamli, maliłasia i razmyszlała ab Bohu, klenczuczy na hostrym kamiańni, dy na takich razmyszlańniach i malitwach czasta prawodziła celyja noczy.</br> {{gap|1.5em}}Hetkim światym pakutnym żyćciom pieraprasiła jana Boha za ǔsie hrechi swajej moładaści dy stałasia hodnaj taho, szto pa śmierci swajej ǔ 1297 h. zasłyła roznymi cudami; a z hetaj pryczyny Papież Benedykt XIII na Zialonyje Światki 16 maja 1628 h. uraczysta abjawiǔ cełamu świetu, szto Małgorzata s Krotony pakutaj swajej dy światym zakonnym żyćciom zasłużyła u Kaścieli Katalickim na cześć i sławu.</br> {{gap|1.5em}}Tak, jak św. Małgorzata s Krotony,<noinclude></noinclude> fn0upzdtsmrzrjvb876s1dmdhk00qil 296655 296654 2026-09-01T08:44:06Z RAleh111 4658 296655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|razu|miejecca}}, czym inaksz baranicca, jak tolki razinucca i, sykajuczy, wysunuli swaje czyrwonyje jazyczki. Anuprej, doǔha nia dumajuczy, paczaǔ chapać swaimi palcami hetyje jazyczki i… adrywać ich. Siem adarwaŭ, a wośmaho — nie paśpieŭ, bo skacina palacieła u szkodu. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Szmat czasu pralacieło, nie mała hadoǔ minuła, i z dziaciuka — Anupreja wyciahnuŭsia i wyras stały ǔżo chłopic. Ażaniǔsia bahata i statna. Z żonkaj Anuprej żyǔ dobra, sam pracawitym byǔ, dyk i haspadarka wiałasia i ruczyła dobra. Szenciła Anupreju i na inszy prybytak — na siamiejku; na świet pryjszło waśmioraczka dzietak, pryhożych — jak jahadki. Ale s pamiż ich — adno tolki, jak ptuszaczka, szczebiatało da baćkoǔ swaich, a siamiora — byli niamowy.</br> {{Водступ|1.5|em}}Joknuło serce Anupreja, uspomniǔszy toje hniazdoczka z małymi, ni ǔ czym niawinnymi malenstwami, katorych jon niekaliś tak straszenna pakaleczyǔ, i zamorkociǔsia, paczaŭ sochnuć, chwareć. Nijakie rady, lekarstwy — Anupreju nie pamahali, dy i jon sam ich nie żadaŭ, i nia słuchaŭ. Soch Anuprej, i uskoraści — biez pary — pamior.</br> {{Водступ|1.5|em}}A sirotki — dzietki? Jany, ŭzrosszy da tych hadoŭ, ŭ jakich baćka ich naźdźiekawaŭsia nad ptuszaczkami małymi — mowu ludzkuju adzyskali. {{справа|''Jurka Mucha.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''My żywiem nadziejaj!..|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} Chaj marozny wiecier zawywaje żutka,</br> Chaj staronku rodnu śnieham zaniasie —</br> My żywiem nadziejaj! chutka ci nia chutka —</br> Prydzie kaniec horu wiecznaje biadzie.</br> Chaj imhła ziamielku ǔ puty spawiwaje.</br> Chaj ciamnieje sonca z buranosnych chmar —</br> My nadzieju majem: kraj nasz przyczakaje</br> Lepszu dolu daść nam Boh i haspadar.</br> {{справа|''Haljasz Leǔczyk.{{gap|1.5em}}}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Kaścielny kalendar.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em;"></div> <center>{{larger|'''Luty.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="margin-left:2em;"> {{водступ|-2|em}}22.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Katedry św. Piotra ŭ Antyochii i św. Małgorzaty s Krotony.</br> {{водступ|-2|em}}23.{{gap|0.5em}}S.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Piotra Damiana B. D. K.</br> {{водступ|-2|em}}24.{{gap|0.5em}}''Niadziela Zapusnaja'', św. Macieja Ap.</br> {{водступ|-2|em}}25.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}Zygfryda i św. Faliksa III Papieża.</br> {{водступ|-2|em}}26.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}Aleksandra Bisk. ǔ Ehipcie.</br> {{водступ|-2|em}}27.{{gap|0.5em}}S.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}''Papielec'', Leonarda Bisk.</br> {{водступ|-2|em}}28.{{gap|0.5em}}C.{{gap|1em}}Romana Opata i św. Lupicyna. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> {{c|Sw. Małgorzata s Krotony.|памер=200%}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}Zbłudzić kożny może, ale spraǔdy ǔżo drennym budzie tolki taki czaławiek, katory ni starajecca najści dobruju darohu, dy znajszoŭszy, nia jdzie joju ǔżo praz resztku swajho żyćcia.</br> {{gap|1.5em}}Jak duża czasta bywaje miż ludźmi, Malgorzata s Krotony ǔ moładaści swajej żyła nia tolki szto ni pa Bożamu, ale nawat zusim hreszna. Dyk adnaho razu, kali maniłasia zyjścisia z tym, katoraho hreszna lubiła, znajszła jaho straszenna pakaleczanaho, niażywoha lażaczaho ǔ rowie pad chworastam. Nispadziewanaja śmierć heta mocna jaje zastanawiła; stałosia Małgorzacie jasna, szto raniej ci paźniej prydziecca i jej pamierci — a sumleńnie adazwałosia pytańniem: „A szto tady budzie z duszoj twajej“?</br> {{gap|1.5em}}Ad hetaho czasu kinuła Małgorzata hresznaje swaje daŭniejszaje żyćcio dy stała pakutawać surowa za ǔsienka, szto kali zrabiła błahoha. Nie zadawoliwajuczysia henym, pryniała jana habit tercijarski św. Franciszka ǔ mieście Krotonie — i jak można najstaranniej spaǔniała ǔsie abawiazki hetaho zakonu, dabaŭlajuczy ad siabie jeszcze roznyje muki, dziela atpakutawańnia za daŭniejszyje hrechi: tak spała jana na hołaj ziamli, maliłasia i razmyszlała ab Bohu, klenczuczy na hostrym kamiańni, dy na takich razmyszlańniach i malitwach czasta prawodziła celyja noczy.</br> {{gap|1.5em}}Hetkim światym pakutnym żyćciom pieraprasiła jana Boha za ǔsie hrechi swajej moładaści dy stałasia hodnaj taho, szto pa śmierci swajej ǔ 1297 h. zasłyła roznymi cudami; a z hetaj pryczyny Papież Benedykt XIII na Zialonyje Światki 16 maja 1628 h. uraczysta abjawiǔ cełamu świetu, szto Małgorzata s Krotony pakutaj swajej dy światym zakonnym żyćciom zasłużyła u Kaścieli Katalickim na cześć i sławu.</br> {{gap|1.5em}}Tak, jak św. Małgorzata s Krotony,<noinclude></noinclude> 7q1dh9om8sv2knvdnrkb4u7e8m7ae3e 296656 296655 2026-09-01T08:46:14Z RAleh111 4658 296656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|razu|miejecca}}, czym inaksz baranicca, jak tolki razinucca i, sykajuczy, wysunuli swaje czyrwonyje jazyczki. Anuprej, doǔha nia dumajuczy, paczaǔ chapać swaimi palcami hetyje jazyczki i… adrywać ich. Siem adarwaŭ, a wośmaho — nie paśpieŭ, bo skacina palacieła u szkodu. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Szmat czasu pralacieło, nie mała hadoǔ minuła, i z dziaciuka — Anupreja wyciahnuŭsia i wyras stały ǔżo chłopic. Ażaniǔsia bahata i statna. Z żonkaj Anuprej żyǔ dobra, sam pracawitym byǔ, dyk i haspadarka wiałasia i ruczyła dobra. Szenciła Anupreju i na inszy prybytak — na siamiejku; na świet pryjszło waśmioraczka dzietak, pryhożych — jak jahadki. Ale s pamiż ich — adno tolki, jak ptuszaczka, szczebiatało da baćkoǔ swaich, a siamiora — byli niamowy.</br> {{Водступ|1.5|em}}Joknuło serce Anupreja, uspomniǔszy toje hniazdoczka z małymi, ni ǔ czym niawinnymi malenstwami, katorych jon niekaliś tak straszenna pakaleczyǔ, i zamorkociǔsia, paczaŭ sochnuć, chwareć. Nijakie rady, lekarstwy — Anupreju nie pamahali, dy i jon sam ich nie żadaŭ, i nia słuchaŭ. Soch Anuprej, i uskoraści — biez pary — pamior.</br> {{Водступ|1.5|em}}A sirotki — dzietki? Jany, ŭzrosszy da tych hadoŭ, ŭ jakich baćka ich naźdźiekawaŭsia nad ptuszaczkami małymi — mowu ludzkuju adzyskali. {{справа|''Jurka Mucha.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''My żywiem nadziejaj!..|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} Chaj marozny wiecier zawywaje żutka,</br> Chaj staronku rodnu śnieham zaniasie —</br> My żywiem nadziejaj! chutka ci nia chutka —</br> Prydzie kaniec horu wiecznaje biadzie.</br> Chaj imhła ziamielku ǔ puty spawiwaje.</br> Chaj ciamnieje sonca z buranosnych chmar —</br> My nadzieju majem: kraj nasz przyczakaje</br> Lepszu dolu daść nam Boh i haspadar.</br> {{справа|''Haljasz Leǔczyk.{{gap|1.5em}}}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Kaścielny kalendar.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em;"></div> <center>{{larger|'''Luty.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="margin-left:3.5em;"> {{водступ|-3.5|em}}22.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Katedry św. Piotra ŭ Antyochii i św. Małgorzaty s Krotony.</br> {{водступ|-3.5|em}}23.{{gap|0.5em}}S.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Piotra Damiana B. D. K.</br> {{водступ|-3.5|em}}24.{{gap|0.5em}}''Niadziela Zapusnaja'', św. Macieja Ap.</br> {{водступ|-3.5|em}}25.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}Zygfryda i św. Faliksa III Papieża.</br> {{водступ|-3.5|em}}26.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}Aleksandra Bisk. ǔ Ehipcie.</br> {{водступ|-3.5|em}}27.{{gap|0.5em}}S.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}''Papielec'', Leonarda Bisk.</br> {{водступ|-3.5|em}}28.{{gap|0.5em}}C.{{gap|1em}}Romana Opata i św. Lupicyna. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> {{c|Sw. Małgorzata s Krotony.|памер=200%}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}Zbłudzić kożny może, ale spraǔdy ǔżo drennym budzie tolki taki czaławiek, katory ni starajecca najści dobruju darohu, dy znajszoŭszy, nia jdzie joju ǔżo praz resztku swajho żyćcia.</br> {{gap|1.5em}}Jak duża czasta bywaje miż ludźmi, Malgorzata s Krotony ǔ moładaści swajej żyła nia tolki szto ni pa Bożamu, ale nawat zusim hreszna. Dyk adnaho razu, kali maniłasia zyjścisia z tym, katoraho hreszna lubiła, znajszła jaho straszenna pakaleczanaho, niażywoha lażaczaho ǔ rowie pad chworastam. Nispadziewanaja śmierć heta mocna jaje zastanawiła; stałosia Małgorzacie jasna, szto raniej ci paźniej prydziecca i jej pamierci — a sumleńnie adazwałosia pytańniem: „A szto tady budzie z duszoj twajej“?</br> {{gap|1.5em}}Ad hetaho czasu kinuła Małgorzata hresznaje swaje daŭniejszaje żyćcio dy stała pakutawać surowa za ǔsienka, szto kali zrabiła błahoha. Nie zadawoliwajuczysia henym, pryniała jana habit tercijarski św. Franciszka ǔ mieście Krotonie — i jak można najstaranniej spaǔniała ǔsie abawiazki hetaho zakonu, dabaŭlajuczy ad siabie jeszcze roznyje muki, dziela atpakutawańnia za daŭniejszyje hrechi: tak spała jana na hołaj ziamli, maliłasia i razmyszlała ab Bohu, klenczuczy na hostrym kamiańni, dy na takich razmyszlańniach i malitwach czasta prawodziła celyja noczy.</br> {{gap|1.5em}}Hetkim światym pakutnym żyćciom pieraprasiła jana Boha za ǔsie hrechi swajej moładaści dy stałasia hodnaj taho, szto pa śmierci swajej ǔ 1297 h. zasłyła roznymi cudami; a z hetaj pryczyny Papież Benedykt XIII na Zialonyje Światki 16 maja 1628 h. uraczysta abjawiǔ cełamu świetu, szto Małgorzata s Krotony pakutaj swajej dy światym zakonnym żyćciom zasłużyła u Kaścieli Katalickim na cześć i sławu.</br> {{gap|1.5em}}Tak, jak św. Małgorzata s Krotony,<noinclude></noinclude> 04c9vv3xzl3nkwal26y7tkgiryne4al 104 128477 296658 2026-09-01T09:35:06Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «бочка посыпетца! Допиваець пиво и кричиць гвалту: баба Каргота! приставъ пива побольше! Отомкнули склепъ, баба ета и кажець: ну, ничого, попили! А ёсць у мяне склепъ пироговъ: поясьцѐ пироги — моѐ сваты! Удовинъ сынъ и кажець: «а бабочка, мы ѣсць хочемъ! хоц...» 296658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>бочка посыпетца! Допиваець пиво и кричиць гвалту: баба Каргота! приставъ пива побольше! Отомкнули склепъ, баба ета и кажець: ну, ничого, попили! А ёсць у мяне склепъ пироговъ: поясьцѐ пироги — моѐ сваты! Удовинъ сынъ и кажець: «а бабочка, мы ѣсць хочемъ! хоць трошку зъ дороги покрѣпимся.» Тоды баба Каргота вялѣла слугамъ отомкнуць склепъ и упусциць Удовина сына съ усими сватами у пироги. Покуль яны по пирогу зьѣли, а на яго й кажуць: нука ты, Прожира, постаряйся! Прожира пироги поѣвъ и сцяну проѣвъ. И гвалту кричиць: ѣсци хо́чу! И идуць у си съ склепу ня выпусканыя. Баба ета стала сярдзита, што яна выставляла еты штуки восемнянцаць годъ, а яны за повтора часа прибрали. Была ў яѐ лазьня зялѣзная. Вялѣла яна ету лазьню натопиць, кабъ яна стала красна, якъ сковорода. «Вотъ, сваты мое: дзвѣ службы сослужили, коли третьцію сослужице, ниякихъ боли службъ ня буду выставляць. Стушице мою лазьню, перяночуеце у ёй — моѐ сваты!» Удовинъ сынъ отвѣщаець: «бабочка! мы жъ зъ дороги, дакъ давно хочемъ погрѣтца, помытца!» Вядзець яна ихъ у лазьню. Тольки Удовинъ сынъ хочець ступиць, а Морозъ кажець: стой, ня прися, а то ноги попсу̀ешъ! Такъ Морозъ у лазьню наперядзи, хлопъ! цихенько — троху похолоднѣло; уступили яны уси ў лазьню, стало ужо во́лно. А баба Каргота сичасъ дзвери зачинила и замкнула. Морозъ тоды другій разъ — хлопъ! третьцій разъ — хлопъ! «Ну, каець: лядзице-тка, рабяты, ци можно перяночуваць ненакрывшися?» — Тольки, што ў самую красу! Перяночували. Назаўтряго баба Каргота высылаець своихъ слугъ: «отомкнице лазьню и повыкидайце скварки собакамъ, нехай собаки поядуць!» Отомкнули лазьню — идуць яны ушесцярыхъ, одзинъ за ’днымъ, якъ дубы. Бабѣ ето дзѣлаетца грузно. «Ну, коли жъ вы ўгадаеце мою малую дочару, то вы яѐ во́зьмеце посилно; а коли не ўгадаеце, голову я вамъ ня сыму, а такъ по́йдзеце.» Тоды Удовинъ сынъ ставъ скучаць: ня мѣець енъ сподзежи на своихъ товаришовъ ни на во́днаго. И ставъ зь ими радзитца: што, братцы: якъ ба тутъ яѐ увознаць? А етый, што ходзивъ по морю, якъ по мосту, говориць: «э, Удовинъ сынъ! за глупосьцю ты, говориць, журисься! Требуй-ка ты яѐ поскорѣй! Я ўвознаю.» Такъ яна и вядзець за собою услѣдъ цѣлыхъ двананцацеро, и волосъ у волосъ, голосъ у голосъ, и лицо ў лицо, и плячо ў плячо: якъ ёсь, якъ одна! Стала яна наперядзѣ, за собой поставила бо́льшаю, а за большай меньшаю, кабъ яны, значитца, не ўгадали, думали, што меньшая на концы стоиць. Удовинъ сынъ три разы обыйшовъ кругомъ ихъ, узнававъ. Яны яму̀ промижъ со́бку указавали, дзѣвки, кабъ енъ бравъ ня тую. Ну, етый, што ходзивъ по́ морю, якъ по мосту, кажець: досыць табѣ, Удовинъ сынъ, ходзиць! Сичасъ пошовъ да на бяремя яе, малую, да Удовиному сыну ў руки: на̀, на̀, кажець: дзяржи! И за етымъ яны благодаряць бабу Карготу, и зъ естою дочарью отправляютца у пуць свой. Тольки яны за вороты, дакъ Удовинъ сынъ, думавъ, што яна будзець ициць имъ улаго́дьни, ажъ яна вырвалась, и за болоки сѣла. А енъ по етымъ не скучаетца ўже, а кажець: Вусыня, постаряйся-ка! Вусыня вусомъ яѐ оттуль узявъ и отдавъ яму̀ опяць у руки. И идуць яны ўси. И якъ который дойдзець до свойго мѣста, тамъ и остане́тца: Морозъ, дзѣ хлопавъ, тамъ по свое мѣсто и остався хлопаць, и уси такъ. А енъ провевъ изь ёй дорогу. Приходзюць икъ етому къ царю къ Постоянцу. Царь Постоялецъ на яго кобылцы нацягавъ яму смолы, у такую<noinclude></noinclude> gdnedhi8mciaw7iqleqw1da0ubszw06 104 128478 296659 2026-09-01T09:53:24Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «(вотъ такую) груду, съ хату, и стопивъ ету смолу усё ’дно, якъ алей — у ключъ кипиць. И положивъ дзягелѝну теразъ яѐ, у родзи кладки, и посылаець яго: нутка, Удовинъ сынъ, перяйдзи-тка ты теразъ есту кладку, тоды во́зьмешъ ету свою кобылку! Етый тольки Удови...» 296659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>(вотъ такую) груду, съ хату, и стопивъ ету смолу усё ’дно, якъ алей — у ключъ кипиць. И положивъ дзягелѝну теразъ яѐ, у родзи кладки, и посылаець яго: нутка, Удовинъ сынъ, перяйдзи-тка ты теразъ есту кладку, тоды во́зьмешъ ету свою кобылку! Етый тольки Удовинъ сынъ ступаець на былинку, а яна сичасъ уцягнула ў яѐ сталяный прутъ съ аглицкія стали. Ёнъ и перяйшовъ. Тоды и отвѣщаець яму: «нутка, царь Постоялецъ! Я жъ табѣ выслуживъ уже дзвѣ службы — и я жъ мужикъ, мѣхоноша, а перяйшовъ, а ты жъ такій лёхкій! Ходъ ба ўбачиць, якъ ты будзешъ ициць по былинцы. Ты яѐ такъ и перяско́чишъ!» Тольки енъ поступаець, царь Постоялецъ, ици, и ўходзиць посерядзи, а дзѣвка ета сичасъ прутъ етый — сморьгъ! Усмотрѣла, бачь, яго, што ёнъ сусимъ некрасивъ — ничуць, низваньня, што зь имъ жиць ня можно. Отъ ёнъ у етой самой смолѣ и затопився, што енъ самъ нацягавъ. А Ўдовинъ сынъ изъ естой дзѣвкой ожанився тамоцьки, и стався на свѣци жиць тамо, у етымъ царсцьви... {{Водступ|2|em}}''С. Тимоново, климовицк. у.'' {{Водступ|2|em}}{{smaller|Крест. Антонъ Гончаренокъ, 88 лѣтъ, неграмотный. Ср. Афан. II, 280, III, 6, V, 118.}} {{ц|'''17. Иванъ Ивановичъ — кобылинъ сынъ.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Живъ сабѣ старикъ Мельлянъ при большой бѣдносци. Було у яго два сыны. И жили яны дужо бѣдно, ня було у ихъ ниякія скоцинки, — усяго одна курица. Дождався ёнъ ярмалко́ваго дня. «Што ты вѣдыешъ, моя баба?» кажа на жонку. — А што? — «Пойду я къ коршмѣ!» — А чаго табѣ, мой милянькій, ходзиць? Кабъ у цябе гроши были, дыкъ и самъ ба чарку горэлки выпивъ и чаловѣку бъ поднесъ; а якъ няма, дыкъ нѐ зачимъ и ходзиць. — «А будуць людзи ве́сци скоцинку на базаръ, хоць яна скоцинку подзивлюся. А то ужѐ моё серца отгнило, што ня могу я зъ гора ходзиць!» Приходзя къ коршмѣ, ажъ тамъ сидзиць Савка, самый першій яго знакомый, пріяцель. — «Ци здоровъ ты, братъ Мельлянъ?» — А якъ ты сабѣ, братъ Савка, поживаешъ, крапѝсься? — «А я слава Богу! Што ты, братъ, вѣдыешъ?» — А што? — «Сходзи ты, Мельлянъ, къ свойму брату; ёнъ табѣ позычиць двананцаць рублёвъ!» — Э, нѣ, кажа, братъ: ёнъ мнѣ на 'бѣдъ хлѣба ня дасць, а то дасць ёнъ мнѣ двананцаць рублёвъ! «Нѣ, братъ, дасць, идзи!» Мельлянъ пошовъ къ брату. Приходзя: «дзень добрый!» говора. — Добраго здоровъя, братъ Мельлянъ! Ходзи, братъ обѣдаць! — «Обѣдайця на здоро́въе!» Ёнъ зь естаго удзивляетца: што ето тутъ за штука ёсь: сидзи, бывало, дзень зъ ноччу не позове́ обѣдаць, а то сычасъ зовець. Ёнъ побѣдавъ. Выходзя зъ застольля, благодариць за хлѣбъ-соль. Богатый братъ и пытаетца у своё жонки: «што ты вѣдыешъ, моя жонка?» — А што? — «Дадзимъ мы брату рублевъ двананцаць гро́шій: няхай ёнъ куля сабѣ хоць якую-не́будзь кобылёнку!» — А дадзимъ— сабѣ. Я бъ рада была, кабъ и енъ такъ живъ, якъ мы живёмъ. А то мы живемъ слава Богу, а енъ живе́ абы-якъ зъ дробнымы дзяцьмы!.. Братъ унёсъ двананцаць рублёвъ и давъ яму. Той узявъ гроши и благодариць: спасибо, братъ! И хоцѣвъ щи. «Постой, братъ! съ чимъ жа ты по́йдзешъ?» И нясѐць яму̀ хлѣба повбохона̀ и сала ковалочакъ на дорогу. «За гроши ты купишь якую-небудзь шавлягу на лѣто, а ѣсь нечаго будзя!» Прихо̀дзя Мельлянъ домовъ; етый хлѣбъ дзяцёмъ отдавъ, а самъ такъ пошовъ.<noinclude></noinclude> 7zay1grh4jaf3k92rarqu67wsgfobok 104 128479 296660 2026-09-01T10:14:59Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «pawinien rabić i kożny z ludziej, chto maje niszczaście być hresznym, — pawinien paprawicca, pakutawać za hrechi dy żyć dalej sprawiadliwa.</br> {{gap|1.5em}}Kali ŭmiejem hraszyć, — umiejmo pakutawać. {{справа|''B. P—ko.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Kaścielnyje wiedamaści.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prewie...» 296660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>pawinien rabić i kożny z ludziej, chto maje niszczaście być hresznym, — pawinien paprawicca, pakutawać za hrechi dy żyć dalej sprawiadliwa.</br> {{gap|1.5em}}Kali ŭmiejem hraszyć, — umiejmo pakutawać. {{справа|''B. P—ko.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Kaścielnyje wiedamaści.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho ks. Administratara — Michalkiewicza, ǔ Wilenskaj dyjecezii stalisia pieramieny: ks. dr. Jan Stefanowicz — naznaczajecca na wikaraho da kaścioła św. Jana; ks. Alfons Chalecki — na ǔłasnoje zadańnie uwalniajecca ad abawiazkaŭ wikaraho z Lipnikaŭ; ks. Maciej Ciunajtis — pieranosicca s Stakliszak na wikaraho da Meryczy; ks. Roch Giełażunas — na mansjonara da Żyrmun; ks. Stanislaŭ Filmanowicz — z Hrodny na wikaraho da Słonima; ks. Jazep Marcinkiewicz — paroch ǔ Drui, pa adbyćciu 6 miesiacznaj kary, wiertajecca na staroje miejsce. <center>'''U Wilenskaj siminaryi.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ekzaminy dla aspirantaŭ da duchoǔnaho stanu (na klerykaŭ) adbuducca 22 i 26 krasawika (kwietnia) i 15–17 czerwienia hetaha hodu. <center>'''Katalictwo u Kitajszczynie.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z dalokaha, dzie sonce ǔschodzić, kraju, dachodziać dobryje wiestki, szto wiera Chrystusowa — z hodu — ǔ hod bolsz szyrycca, nowych zdabywaje synoŭ dla Kaścioła Katalickaha. Za ŭzmahańnie wiery katalickaj pamiż Kitajcami, treba dziakawać misjonaram, katuryje pakinuli swaje rodnyje chaty i kraj, a pajszli da czużych, s słowam paciechi wiecznaj. Z roznych narodaŭ wychodziać misjonary. Wuczacca jany ǔ Rymi mowy tych narodaŭ, da kotorych majuć jechać, a potym — na cełaje żyćcio astajucca użo pamiż nowych chryscijan.</br> {{gap|1.5em}}Hadoǔ 60 tamu nazad — ǔ Kitajszczynie, pakul było hasudarstwo karaleŭskaje, było chryścijan 783,000. U 1910 hadu użo widzim ich dwa razy bolej, bo 1,300,000, i, jak niszto nie stanie na praszkodzie misyjnarskaj pracy, to można spadziewacca, szto liczba heta udwolcca. Ciapier, kali ŭ Kitajszczynie admianili ǔłaść karaleŭskuju i abjaŭlena respublika (respublika takoje hasudarstwa, dzie karala nima, a upraǔlaje hasudarstwam prezydent jak, n. p. ǔ Amerycy), dziakujuczy prychilnaści dwoch kitajskich ministraǔ — Juanszykaja i Suniatsina praca misjanaraŭ idzie chutczej. Juanszykaj, kali jeszcze byǔ hubernataram adnej kitajskaj prawincii, taki oklicz daŭ katalickim misjanaram: „Wy mnoha hadoŭ apawiedajecie katalicku wieru, dawodzicie ludziej da dabra, pryzywajecie da pasłuszenstwa starszym i zakonam Kitajszczyny. Hledziuczy na waszu pracu ǔ majoj prawincii, ja z radaściu pryznaju waszu pracu za dobruju; nawuka wasza może palepszyć tych, szto pa joj żywuć i wypaŭniajuć jaje prykazańnia. Kataliki służać dobrym prykładam dla reszty narodu dam dla reszty narodu — jak pawinien kożny Kitajec wypaŭniać swaje abawiazki i szanawać zakony“. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Szto czuwać.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Piecierburh.'''</span> Abjaŭleny Wysoczajszy Manifest s pryczyny trochsotnaj hadaǔszczyny Panujuczaj Familii Ramanawych. Ukazam, danym Senatu, szmat kar pamienszena na adnu trećciu czaść, kara śmierci zamieniena 20 hadami katarhi; asyhnowana 75 tysiaczoǔ rubloŭ na nahrady sielanam za dobruju haspadarku, i abjaŭlana szmat druhich miłaściej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> 21 lutaha ǔ czasie pierahladu wojsk na rynku łukiskim zawaliǔsia dach, na katorym sidzieło kala 30 asob: 7 asob pakaleczany ciażka, 20 lahczej, 1 asoba pamierła. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}— U Hrodzieńskaj hubernii, ŭ Słonimskam pawiecie s 15 na 16 i s 16 na 17 lutaha zdrahanułasia ziemla.</br> {{gap|1.5em}}U majontku „Aleksandrowo“ p. p. Kiersnoǔskich ludzi pazwaliwalisia z pleczaŭ. Akalicznyje sielanie paŭciekali ŭ les.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Druzgieniki.'''</span> Nad horodam pralecieli dzwie latuczyje maszyny. Adna lacieła wielmi niska. Skul jany i szto — nima wiedama.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> 8 czaławiek z wioski Dolskie, Pinskaho pawietu, pa zahadu minskaha hubernatara pasażeny na miesiac ŭ turmu za padmowu da zabastoŭki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Z Hrodny piszuć szto natarius Bokitko uciok zahranicu, zachapiŭszy 50 tysiaczaŭ rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa.'''</span> U warszawskaj haradskoj uprawi ukradziena 30 tysiaczaŭ rubloǔ. Chto ukraŭ — pakul szto nima wiedama {{накіравальная рыса|5em|height=1px}}<noinclude></noinclude> 6qualej4mj4obj5yq2hgfja6xeljocs 104 128480 296661 2026-09-01T10:48:40Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 296661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude> {{c|''Piszuć da nas.|памер=180%}} {{gap|1.5em}}Na zapytańnie u № 3 „Biełarusa“ s sakolsk. paw. hrodz. hub. — Huterskaho, skul moh-by ǔziacca tam na paletkach kurhan i czamu hetyje paletki zawucca Jaćwiź, Redakcija paprasiła swajho stałaha tam supracoŭnika dawiedacca, i woś szto jon pisze da nas. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Praǔdu ab hetym kurhanie można było-b dawiedacca tolki tady, kali-b jaho raskapać i zahlanuć, szto ǔ nim jość u siaredzinie. Pa ŭsim biełaruskim kraju takich kurhanoǔ wielmi mnoha. U adnej minskaj huberni ich ǔżo raskapali blizka tysiaczy.</br> {{gap|1.5em}}Kurhan na paletkach Jaćwiż mahli nasypać abo Szwedy, abo Francuzy, bo jak adny, tak i druhije prachodzili siudeju, dyk mahli pachawać tut swaich wajakoǔ. A być może, szto hety kurhan z daŭniejszych czasaŭ, kali jeszcze prodki naszy nie znali chryścjanskaj wiery, niaboszczykoǔ swaich chawali nie ǔ mahiłu, jak robicca ciapier, a kłali na wiarchu ziamli i sypali nad nim wysoki kurhan.</br> {{gap|1.5em}}Nazwańnie poletka — Jaćwiź, — jeszcze ciekaǔniejszaje. Badaj, ci nie astałosia jano ad Jadźwinhoǔ, — narodu litoŭskaho plemiani, katory tut niekaliś żyǔ. Narod hety daŭno ǔżo czastkaj wymier, czastkaj zhinuǔ u bitwach, a szto astalisia — to i tyje żmieszalisia z naszymi prodkami — Drehowiczami. {{справа|''ef.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Hryckiewiczy, Hrodz. hub.'''</span> Hadoǔ sześdziesiat tamu nazad byǔ u nas ksiondz Minczeŭski, katory zhinuŭ u aposznim paǔstańni. Woś hety ksiondz i pryslaŭ niekaliś pierszaho wuczyciela ǔ naszu wiosku. Tady jeszcze u nas byli takije ciomnyje ludzi, szto jak paczuli bekańnie i cakańnie dziaciej swaich, to dumali spiersza, szto hety wuczyciel naǔcze dziaciej brachać, a nie czytać, i manilisia ǔżo wyhnać jaho. Ale, kali prajszło krychu czasu i paczali dzieci czytać ǔżo cełyje słowy, a nawat usie malitwy, — to usie uścieszylisia i stali bracca da hramaty.</br> {{gap|1.5em}}Szmat wady upłyło s taho czasu, ale ciapier, dziakujuczy adnamu czaławieku, ŭ naszaj wioscy ǔsie hramatnyje, chiba tolki astalisia ciomnymi jaki dziadula, ci babula. Czytajuć u nas ciapier i kniżki, iduć da nas i hazetki z Wilni; szkada tolki, szto mała jeszcze majem pisakoŭ, ale, kali Boh daść, chiba pryżdżom i hetaho, szto ŭsie i pisać naŭczacca. Dykwoś, jak baczycie, kolki dabra może zrabić adzin czaławiek!</br> {{gap|1.5em}}Jeszcze na adnu wielmi ważnuju sprawu chaczu tut źwiarnuć uwahu ǔsich pisakoŭ. Czamu heta, pakul jany siedziać doma, hutarać jany, razumiejecca, swajej chatniej mowaj, a jak tolki adjedziecca kudy prymieram u Maskwu, ci Ameryku, dyk kali prysyłajuć listy, to ǔżo nie swajej, a czużoj mowaj pisanyje? Heta-ż i śmiech, i hrech! {{справа|''Wakulary.{{gap|1.5em}}}} Wiestki z zahranicy. Wajna na Balkanach-</br> nia ścichaje. Kożny dzień, nawat amal nia kožnuju hadzinu latué telehramki, ale praŭdy-ani dajści. Byli użo wiestki, szto Adryanopal Balhary úziali, ale za- raz-že pryjszli z inszaj starany wiado- maści, szto hety horad i nia dumaŭ zda- wacca. Adno tolki znana, szto Bathary szturmujuć Adryanopal</br> czuć nia szto dnia, nie dajuć jamu ad- dychnuć i ŭ noczy, adnak niezoha nie pamahaje. Adważnyje abaroncy swajho rodnaho horadu hinué ad kuloŭ worahaŭ, mrué z holadu, ale nie paddajucca. Czutki ab zamirenni-</br> niby to iduć, ale nieszta mała im wierać. Na zamireúnie zhadzajucca byteam i Turki, i wajujeczyje z nimi Balkanskije sajużniki, ale jak adna, tak sama i dru- haja starana damahajucca takich warun- kou, na jakije, badaj, ci prystupiać, dyk i- Sku- kanca wajny skora nia spadziewacca.</br> Czornahorcy daŭno użo nasiedajuć na wielmi ważny puncht dla siabie tary, ale dahetul adaleé im nia mohuć, dy widać ciatka im tam prychodziłasia i stracili szmat swaich ludziej, bo cia- pier sajużniki ich pasyłajuć padmohu im 30 tysiaczoü wojska 24 harmaty, kab supolnymi siłami jak koleczy zachapić Skutary. Siły wojska, -</br> choć hinie narod-jak muchi--mała źmien- szajucca. Turki pachwalajucca, szto im pryby waje i prybywaje świeżaje wojska s susiednich tureckich prawincij. Bałha-<noinclude></noinclude> qr21dytj4v7btehe63x8gyl70nhl9eo