Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 104 128709 297104 2026-09-10T12:02:12Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|Straszenna|ja}} liczba. Siamiej, szto majuć pa adnym tolki dziciaci jość u Francii 2.261.978, a z siamiej, majuczych pa dwoja dziaciej tolki 2.261.978. Siamiej s 3-ma dziećmi jaszcze mieniaj, bo tolki 1.643.422, s 4-ma dziećmi jaszcze mieniej 987.392, s 5-ma, — 566.786, s 6-ma tolki 327.241, a s 7-ma tolki 182.998, pa 10-ra dziaciej majuć tolki 20.630 siamiej, pa 12-ra — 3.508, pa 15-ra — 249, ра 17-ra — 34 siemji....» 297104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"></noinclude>{{перанос канец|Straszenna|ja}} liczba. Siamiej, szto majuć pa adnym tolki dziciaci jość u Francii 2.261.978, a z siamiej, majuczych pa dwoja dziaciej tolki 2.261.978. Siamiej s 3-ma dziećmi jaszcze mieniaj, bo tolki 1.643.422, s 4-ma dziećmi jaszcze mieniej 987.392, s 5-ma, — 566.786, s 6-ma tolki 327.241, a s 7-ma tolki 182.998, pa 10-ra dziaciej majuć tolki 20.630 siamiej, pa 12-ra — 3.508, pa 15-ra — 249, ра 17-ra — 34 siemji.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetakim paradku ludnaść u Francii nie zwialiczywajecca u lik, jak heta robicca pa druhich krajach i u Rasiei, ale uściaż zmienszajecca. Wialiki lik biazdzietnych i maładzietnych — heta s pryczyny upadku katalickaho żyćcia u Francii, ab czym wielmi dbajuć żydy i słuhi ich socyalisty dy masony. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prośba ab żonki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U nas u Europie kabiet kudy bolsz na lik, czym mużczyn; dziela hetaho szmat dziauczat stareja nia wyszauszy zamuż. U Amerycaż adczuwajecca nichwat kabiet i kali prydziecca żanicca, dyk nima s kim. Nidauna 50 bahatych kolonistau sa stanu Oregon (na bierahu akijanu Spakojnaho) padali prośby prawicielstwu, kab toje wystarałosia dla ich żonak „zdarowych, wiasiołych, rumianych i stydliwych“ (Czaho ciapier ludzi nie damahajucca ad prawicielstwa?)</br> {{gap|1.5em}}Prawicielstwo Amerykanskaje prychilna adniasłosia da hetych prośbau i na skutak ich razwiesiło tekst hetych prośbau u roznych widnych miejscach pa usim hasudarstwie.</br> {{gap|1.5em}}Ale na hety abwiestki adazwalisia tolki 3 kabiety; znaczyć uszczaśliwilisia tolki 3 kolonisty, a 47 z ich i dalej buduć uzdychać da żonak.</br> {{gap|1.5em}}Chiba może, jak ubaczać szczaście, swaich tawaryszau, żanatych — dyk nizachoczuć hetaho „szczaścia“ dla siabie. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}68) Czorna świniszcza pa chacia świszcza.</br> {{gap|1.5em}}69) Padobno da szkła, baicca ciepła. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u № 32.</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da № 30.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}66) Ahoń pa palenu. 67) Wiecier. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chto ni pracuje, nichaj i nia jeść.</br> {{gap|1.5em}}Jak paścielisia, tak i wyśpiszsia.</br> {{gap|1.5em}}Chto rana ustaje, tamu Boh daje. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <center>{{larger|''Ciażka mużyku.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Och, ciażka mużyku i na tym świecie!</br> {{gap|1.5em}}— Mnie dyk zdajecca, szto tam i panom ni lahczej budzie.</br> {{gap|1.5em}}— Dzie tam? Mużyk tut panu służyć, i tam budzie, bo każuć pany buduć sabie siadzieć u katle, a mużyki ciahać smału, dy pad katłom palić. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Umieje pisać.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Panoczku, przymiecie na służbu.</br> {{gap|1.5em}}— A ci umiejesz pisać.</br> {{gap|1.5em}}— Umieju, a czamuż?</br> {{gap|1.5em}}— Nu, napiszy — (daje jamu papieru i karandasz — toj pisze roznyje kruczki i pałki).</br> {{gap|1.5em}}— Nu, praczytaj, szto napisau!</br> {{gap|1.5em}}— Panże pytau tolki, ci umieju ja pisać, dyk ja i napisau, ab czytanniż hutarki nia było. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.'''</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Sabaka na usiakaho breszyć ci prychodzić pryjaciel ci worah.</br> {{gap|1.5em}}Najlepszy toj wajaka, szto zdaleje stacca panam samoha siabie. Jon wart bolszaj cześci, czym toj, chtob zwajawau ceły świet. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Piotry Prostamu'''</span> u Rymie. Szczyra dziakujem za prysłanyja materjały i za darahia dla nas słowy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jaśku Rataju'''</span> u Piaciarburzie. Materjały atrymali, szczyra dziakujem. Wielmi nam radasna czuć, szto „Biełarus“ padabajecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pr. R.'''</span> u Szereszewie. Atrymali, prośbu spaŭniajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu Susiedu'''</span> „Biełarusa“ wyszlimo. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em 0em}} <center>{{larger|'''Redakcija Biełarusa wydała asobnaj kniżkaj'''}}</center> {|style="margin:auto" |style="font-size:200%;" |'''Alkahol'''{{gap|1em}} |style="line-height:1.2" |{{fine|napisaǔ KAZIMIR SWAJAK.</br>Cena '''2''' kap. s pierasyłkaj '''4''' kap.}} |} <center>{{fine|Chto wypisuje 100 sztuk, toj za pierasyłku nie płacie i dastaje kniżki taniej.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|Chto jaszcze nie zapłaciu za prysyłku „{{разьбіўка|'''BIEŁARUSA'''}}“, prosim chutczej prysyłać hroszy, bo redakcija sama doraha płacić za pierasyłku hazety.}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|35em|height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса|35em|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> a813tpqi744ue4q8gzqsq5voqp16l9h 104 128710 297105 2026-09-10T14:13:54Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «— «А якъ жа яна хоча тябе стратить?» — А такъ, якъ и тогды было. — «Ну, ти ня можно жъ якъ-ба-не́будь отборонитца?» — Отчаго жъ, можно! конь яму̀ сказуя. Уже батюшки ня ўгово́ришъ, а скажи такъ: позвольте мнѣ, батюшка, хоть перадъ яго смертю по го́роду на имъ...» 297105 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>— «А якъ жа яна хоча тябе стратить?» — А такъ, якъ и тогды было. — «Ну, ти ня можно жъ якъ-ба-не́будь отборонитца?» — Отчаго жъ, можно! конь яму̀ сказуя. Уже батюшки ня ўгово́ришъ, а скажи такъ: позвольте мнѣ, батюшка, хоть перадъ яго смертю по го́роду на имъ погулять. И надѣнь самую лучьчую на сябе оде́жу, бы намъ у твойго батюшки тяперъ ня жить! Приходя ёнъ у комнату, ажно матушка своимъ порадкомъ, якъ прежды дѣлала, такъ изновъ дѣлая. Яны зъ батюшкомъ яѐ звязали да й положили. Яна здалася, бытцамъ заснула. Прошнулася — опять тое пляте, што пляла. Батюшка согласянъ, и ўгова́рая сына: мой сынокъ, у мяне ко́ній повна стайня. Бяри сабѣ котораго хочашъ, а матушка жъ дорожѣй коня! Сынъ яму̀ отказуя такъ: «ну, говора, родимый мой батюшка! Дай жа мнѣ самую лучьчую оде́жу, самую дорожѣйшую; хотя жъ я перадъ яго смертю на имъ покатаюся по городу!» Батюшка сына одѣвъ якъ найлучьче. Пошовъ сынъ къ коню, поклавъ руку̀ на крыжъ конь яго якъ цопнувъ заднимъ копыто̀мъ у груди, дакъ енъ у три кулѝ и покатився отъ яго. Уставъ ёнъ, ставъ яму̀ оброть надѣвать — енъ яго якъ цопнувъ пяреднимъ копыто́мъ у груди, дакъ енъ зновъ у три кули покатився отъ яго. У третьтій разъ енъ ставъ сядло накладать на коня. Конь яго якъ цопнувъ, дакъ енъ и не страпянувся. Тоды говора: «ко́ню мой дорогій, за што ты мяне такъ бъѐшъ?» — Я тябе ня бъю, да я табѣ силы прибавляю. Иди, распростись зъ батюшкомъ и зъ матушкой поѣдомъ мы далёко. Ёнъ пошовъ, зъ батюшкомъ распростився, зъ матушкой, съ усими родными, и маршъ на коня. Самъ бывъ да й нема, тольки яго и чули. {{Водступ|2|em}}Приско́чили яны чаразъ девять зямель у десятое царство. Пріѣжжають икъ го́роду. Ля города поплаве́цъ. И стоить на имъ три кусты: кустъ калиновый, кустъ смуродовый и кустъ супщиновый. Уѣжжають яны ўсерадѝ кустовъ. И сказуя яму̀ конь: «иссѣдай жа зь мяне, искидай дорогое платьтя съ сябе да клади на верхъ на мяне, а самъ одѣнься такъ, якъ простый мужичокъ: обуй лаптики, надѣнь свиточку, надѣнь мегерочку. И иди ў городъ, и не признавайся, што ты купечацкій сынъ, а скажи, што я пастуховъ сынъ: мой батька свиньней пасе, а я пошовъ, кабъ дѣ нанятца. А етый царъ да довгое уремя да садя садъ, да ниякъ не насадя: люди садятъ, а енъ сохня. Ну и стань ты къ цару у садовники, да не работай зъ людями, да работай одинъ. А случай табѣ якія тревоги, приходи у етые кусты и гукай мяне...» Енъ свою оде́жу скинувъ, знявъ, на коня положивъ, а самъ одѣвся у простенькую оде́жу и пошовъ у городъ. Приходя у городъ, ажны царськія прислуги бѣгаютъ по городу, шукаютъ новыхъ людей, — ти нема кого — къ цару на работу. Подходють икъ яму̀ и спрашують: «откуль ты, парань?» Енъ имъ сказуя: оттуль и оттуль — ведомо, чаразъ девять зямель. «Якого жъ ты рода̀?» — А рода такого — простыхъ мужиковъ. Яны бачуть, што енъ не съ простыхъ мужиковъ, а ёнъ то́итца. Яны у яго пытаютца: «ти ё ў тябе батька?» — Ё! — «Чижъ жа енъ займаетца?» — Свиньней пасе. А я ўже ня хо̀чу свиньней пастить, пошовъ, кабъ идѣ нанятца. — «Ходи ты къ нашаму цару, наймися садить садъ!» Ёнъ кажа: можно! Повяли яны яго къ цару. Привяли къ цару. Царъ ставъ распрашавать: «чій ты сынъ?» — Я пастуховъ сынъ. Мой батька свиньней пасе, а я свиньней пастить уже ня хо́чу, пошовъ, кабъ идѣ нанятца. — «Ну, наймися ў мяне садить садъ.» — Наймуся. Да тольки ня хочу зъ людьми работать, а коли одному, дакъ буду работать. Яны яго повялѝ, и<noinclude></noinclude> d9rxqm9w0vo3g20l5kb5tuj38ip0f91 104 128711 297106 2026-09-10T14:22:45Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «показали яны яму̀ мѣсто. Енъ ста́въ работать. Ставъ работать, стало яму̀ шанцовать. Люци работаютъ — садъ сохня, а енъ работая — примаетца, и растѐ, и цвѣтѐ. Пошли глядѣть саду, ажъ у яго слава Богу. Зняли тогды тыхъ народовъ зъ работы, и дали яму̀ увесь са...» 297106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>показали яны яму̀ мѣсто. Енъ ста́въ работать. Ставъ работать, стало яму̀ шанцовать. Люци работаютъ — садъ сохня, а енъ работая — примаетца, и растѐ, и цвѣтѐ. Пошли глядѣть саду, ажъ у яго слава Богу. Зняли тогды тыхъ народовъ зъ работы, и дали яму̀ увесь садъ. Построили яму̀ у саду горницу. Ставъ енъ у саду жить, работать. Яму пищу доставляли, и принимали, и одявали. И стала ходить ме́ньшая дочка царськая у садъ зъ дѣвушками. И дай къ яму̀ захо́дить у горницу. И стала яна у яго улюблятца, и стала у яго пытатца: чій ты сынъ? А енъ кажа: а я пастуховъ сынъ. — Нѣ, кажа: ты не пастуховъ сынъ; а ты хоть якого купца, а хоть якого князя. Стала яна тамъ маленько нѣшто записавать, и отхинулася. Енъ узявъ, да на той самой паперцы што-небуць и записавъ. Яна щеболи стала яго полюблять, и стала почащай къ яму̀ заходжувать, стала поболи у яго распрашувать. Енъ не сознаетца. {{Водступ|2|em}}Издавнѣй было такое ўремяно̀, што не сватали, якъ тяперъ, а высылаетца потретъ. Во̀ и за потретъ коли полюбя, дакъ заручины гуляютъ, ну не полюбя, дакъ назадъ отсылаютъ. И пришло къ етому самому̀ цару три потреты. Старшая дочь приняла, и сярэдьняя приняла, а ета — ме́ньшая — не приняла. «Я не пойду, кажа, ни за ко́го, а пойду за садовника. » Зь яѐ и батька смяетца, зь яѐ и сестры смяютца, зь яе и прочьчіе смяютца: «што ты идетъ за пастуха замужъ?» — Нехай сабѣ пастухъ, я пойду за яго замужъ! И почащай усё къ яму̀ ходя, и ўсё у яго выпытуя. Ну енъ ёй одно кажа. И занимаетца у ихъ большія дочки свадьба. Заручины згуляли, повянчать повянчали, тольки бъ уже занимать вясельля гулять. Ажъ присылая нячистая сила зъ мора, той самый змѣй, што хотѣвъ яго стратить, кабъ ве́зти царевну большую яму̀ на жраньня. Тё гуляли по вясёлому, а то стали гулять по жало́бному: стали плакать, стали рыдать. Пошла меньшая дочка къ свойму пастушку: «прощай, говора, другъ мой любезный! Можа тамъ мѣсто тыя да мяне отдадутъ, однача я батьку усердила!» А енъ уже отказуя: и зъ Богомъ, кажа. Нехай ёнъ тамъ хоть и усихъ поѣсть. Вотъ-то, кажа, до́бро-бъ было!.. Яна отъ яго пошла, ихъ сичасъ и отправили зъ муз''ы''кой и съ кунпаніей зъ жало́бной, и зъ войськой. А енъ святличку свою замкнувъ, и вокошки позачинявъ круго́мъ, и пошовъ икъ тромъ кусто́мъ на поплавецъ. И крикнувъ и свиснувъ молодецкимъ голосомъ, кавалерскимъ подсвистомъ: «эхъ, сивчикъ-бурчикъ, вѣчный кавурщикъ, стань перадо мной, якъ листъ перадъ травой! Служивъ я табѣ семъ годъ, послужи ты мнѣ етый часъ!» Сивчикъ-бурчикъ бяжить, ажъ сырая мать-зямля дрыжить, зъ заду головешки сыплютца, а зъ ноздёръ поломя сапя. — «Живѣй, живѣй, Иванъ Ивановичъ, купечацкій сынъ, абы утратитъ! Скидай ето платьтя съ сябе, а надявай своё!» Енъ тое платьтя съ сябе, подъ кустъ, а тое, свое, съ коня да на сябе. Сѣвъ на коня да туды! Объѣхавъ усю вармію и заѣхавъ напе́радъ. Пріѣжжають яны къ мору. Выходя змѣй зъ мора и оявляя: «а якій ето лицаръ ѣдя упроти мяне?» — А той ѣдя, што тябе ня боитца! А змѣй отвѣщая яму: да мяне увесь свѣтъ, якъ есть, дакъ усѣ боятца. Тольки есть одинъ Иванъ Ивановичъ, купечацкій сынъ, — той мяне не боитца. Дакъ ёнъ ще младъ, яго сюды воронъ и кости не занясе. А ёнъ отвѣщая яму: «да ня воронъ добраго молойца кость нося, да енъ самъ тутъ ворочаетца.» Змѣй яму̀ и сказуя: а што жъ ты пришовъ сюды — битца, ай миритца? Иванъ Ивановичъ яму̀ отвѣщая: «да якій чортъ будя зъ нявѣрною силою {{перанос-пачатак|п=ми|к=ритца}}<noinclude></noinclude> 56qsspq9zcnn6yqtwbraev2zs6nlqv0 297110 297106 2026-09-10T16:35:26Z Plan IX From Outer Space 5420 297110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>показали яны яму̀ мѣсто. Енъ ста́въ работать. Ставъ работать, стало яму̀ шанцовать. Люди работають — садъ сохня, а енъ работая — примаетца, и растѐ, и цвѣтѐ. Пошли глядѣть саду, ажъ у яго слава Богу. Зняли тогды тыхъ народовъ зъ работы, и дали яму̀ увесь садъ. Построили яму̀ у саду горницу. Ставъ енъ у саду жить, работать. Яму пищу доставляли, и принимали, и одявали. И стала ходить ме́ньшая дочка царськая у садъ зъ дѣвушками. И дай къ яму̀ захо́дить у горницу. И стала яна у яго улюблятца, и стала у яго пытатца: чій ты сынъ? А енъ кажа: а я пастуховъ сынъ. — Нѣ, кажа: ты не пастуховъ сынъ; а ты хоть якого купца, а хоть якого князя. Стала яна тамъ маленько нѣшто записавать, и отхинулася. Енъ узявъ, да на той самой паперцы што-небуць и записавъ. Яна щеболи стала яго полюблять, и стала почащай къ яму̀ заходжувать, стала поболи у яго распрашувать. Енъ не сознаетца. {{Водступ|2|em}}Издавнѣй было такое ўремяно̀, што не сватали, якъ тяперъ, а высылаетца потретъ. Во̀ и за потретъ коли полюбя, дакъ заручины гуляютъ, ну не полюбя, дакъ назадъ отсылаютъ. И пришло къ етому самому̀ цару три потреты. Старшая дочь приняла, и сярэдьняя приняла, а ета — ме́ньшая — не приняла. «Я не пойду, кажа, ни за ко́го, а пойду за садовника. » Зь яѐ и батька смяетца, зь яѐ и сестры смяютца, зь яе и прочьчіе смяютца: «што ты идетъ за пастуха замужъ?» — Нехай сабѣ пастухъ, я пойду за яго замужъ! И почащай усё къ яму̀ ходя, и ўсё у яго выпытуя. Ну енъ ёй одно кажа. И занимаетца у ихъ большія дочки свадьба. Заручины згуляли, повянчать повянчали, тольки бъ уже занимать вясельля гулять. Ажъ присылая нячистая сила зъ мора, той самый змѣй, што хотѣвъ яго стратить, кабъ ве́зти царевну большую яму̀ на жраньня. Тё гуляли по вясёлому, а то стали гулять по жало́бному: стали плакать, стали рыдать. Пошла меньшая дочка къ свойму пастушку: «прощай, говора, другъ мой любезный! Можа тамъ мѣсто тыя да мяне отдадутъ, однача я батьку усердила!» А енъ уже отказуя: и зъ Богомъ, кажа. Нехай ёнъ тамъ хоть и усихъ поѣсть. Вотъ-то, кажа, до́бро-бъ было!.. Яна отъ яго пошла, ихъ сичасъ и отправили зъ муз''ы''кой и съ кунпаніей зъ жало́бной, и зъ войськой. А енъ святличку свою замкнувъ, и вокошки позачинявъ круго́мъ, и пошовъ икъ тромъ кусто́мъ на поплавецъ. И крикнувъ и свиснувъ молодецкимъ голосомъ, кавалерскимъ подсвистомъ: «эхъ, сивчикъ-бурчикъ, вѣчный кавурщикъ, стань перадо мной, якъ листъ перадъ травой! Служивъ я табѣ семъ годъ, послужи ты мнѣ етый часъ!» Сивчикъ-бурчикъ бяжить, ажъ сырая мать-зямля дрыжить, зъ заду головешки сыплютца, а зъ ноздёръ поломя сапя. — «Живѣй, живѣй, Иванъ Ивановичъ, купечацкій сынъ, абы утратитъ! Скидай ето платьтя съ сябе, а надявай своё!» Енъ тое платьтя съ сябе, подъ кустъ, а тое, свое, съ коня да на сябе. Сѣвъ на коня да туды! Объѣхавъ усю вармію и заѣхавъ напе́радъ. Пріѣжжають яны къ мору. Выходя змѣй зъ мора и оявляя: «а якій ето лицаръ ѣдя упроти мяне?» — А той ѣдя, што тябе ня боитца! А змѣй отвѣщая яму: да мяне увесь свѣтъ, якъ есть, дакъ усѣ боятца. Тольки есть одинъ Иванъ Ивановичъ, купечацкій сынъ, — той мяне не боитца. Дакъ ёнъ ще младъ, яго сюды воронъ и кости не занясе. А ёнъ отвѣщая яму: «да ня воронъ добраго молойца кость нося, да енъ самъ тутъ ворочаетца.» Змѣй яму̀ и сказуя: а што жъ ты пришовъ сюды — битца, ай миритца? Иванъ Ивановичъ яму̀ отвѣщая: «да якій чортъ будя зъ нявѣрною силою {{перанос-пачатак|п=ми|к=ритца}}<noinclude></noinclude> 5jqf4ekng93wn6jh7usp8adf4uo1xhs 104 128712 297107 2026-09-10T16:08:17Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Собацѣ на хвостъ навяжи. Говорятъ, при выговорѣ, любящему переносить другимъ о томъ, что дѣлается въ домѣ.</br> {{gap|2em}}Собацѣ собачча и смерць. Посмѣятельна нечестивыхъ погибель.</br> {{gap|2em}}Собаччій вѣкъ зживъ. Говорятъ шуточно на резонующаго мальчика...» 297107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Собацѣ на хвостъ навяжи. Говорятъ, при выговорѣ, любящему переносить другимъ о томъ, что дѣлается въ домѣ.</br> {{gap|2em}}Собацѣ собачча и смерць. Посмѣятельна нечестивыхъ погибель.</br> {{gap|2em}}Собаччій вѣкъ зживъ. Говорятъ шуточно на резонующаго мальчика.</br> {{gap|2em}}Собачій глосъ не йдзець до небе&#768;съ. Говорятъ на чье либо проклятіе.</br> {{gap|2em}}Собравъ Богъ до купочки. Говорятъ насмѣшливо о обществѣ равныхъ по характерамъ, наклонностямъ и поведенію.</br> {{gap|2em}}Собравъ Богъ по ягодцѣ. Говорятъ о такомъ супружествѣ, гдѣ каждый какъ бы по выбору съ равными дурными качествами или одинъ другаго хуже.</br> {{gap|2em}}Собралися тучки въ кучки. Говорятъ, если кого нибудь разомъ постигаютъ бѣды, или единовременно стекаются многія хлопоты и заботы.</br> {{gap|2em}}Сова вдовиная голова. Шуточное названіе вдовы.</br> {{gap|2em}}Сова и ноччу курей видзиць. Шуточно говорятъ про смѣтливаго человѣка.</br> {{gap|2em}}Сова не родзиць сокола. Говорятъ, какъ бы въ конфузъ родителямъ, которые черезъ чуръ тѣшатся и хвалятся своими дѣтьми.</br> {{gap|2em}}Согнувся въ три погибели. Насмѣшка надъ скупымъ.</br> {{gap|2em}}Согнувся, якъ дуга. Говорятъ о сгорбившемся старикѣ.</br> {{gap|2em}}Соли доволи, а тобаки треба. Говорятъ шуточно при какомъ либо маломъ недостаткѣ.</br> {{gap|2em}}Соловей пѣснями не сытъ. Гостеприимная поговорка.</br> {{gap|2em}}Солодокъ бай на рѣчи, да слухаць неколи. Говорятъ насмѣшливо, если кто, прося чего, разсыпается въ обѣщаніяхъ, которыя никогда выполнить не можетъ.</br> {{gap|2em}}Соломенный вдовецъ или соломенная вдова. Шуточно называютъ такого мужа или такую жену, которыхъ другое лицо супружества находится въ временной отлучкѣ.</br> {{gap|2em}}Соломенный мужъ лѣпи золотого сына. Говорятъ въ томъ отношеніи, что при мужѣ, хотя и плохомъ, жена полная хозяйка; а при сынѣ, особенно женатомъ, хозяйка уже жена его.</br> {{gap|2em}}Соломеннымъ воломъ не ораць, а сѣннымъ конемъ не воеваць. Говорятъ, желая дать понять, что для лучшаго успѣха въ какомъ либо дѣлѣ нужны лучшія средства.</br> {{gap|2em}}Соль въ вочи, а головня въ зубы. Говорятъ въ отраженіе завистливыхъ глазъ и рѣчей въ семейственномъ и хозяйственномъ быту, если кто изъ постороннихъ хвалитъ дитя или молодое животное.</br> {{gap|2em}}Сонливаго добудзишся, а лѣниваго дошлешся. Лучше имѣть сонливаго или лѣниваго работника, нежели никакого.</br><noinclude></noinclude> misxwepu0i2ueauhtt2il7d0mjy451n 104 128713 297108 2026-09-10T16:20:02Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Сонный, якъ мертвый. Говорятъ въ извиненіе, если кому случилось непріятное приключеніе во время сна его.</br> {{gap|2em}}Сонце въ оконце печець, припекаець; паничь на пансику добрѣ по- глядаець. Говорятъ въ насмѣшку надъ влюбленнымъ.</br> {{gap|2em}}Сонце низко,...» 297108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Сонный, якъ мертвый. Говорятъ въ извиненіе, если кому случилось непріятное приключеніе во время сна его.</br> {{gap|2em}}Сонце въ оконце печець, припекаець; паничь на пансику добрѣ по- глядаець. Говорятъ въ насмѣшку надъ влюбленнымъ.</br> {{gap|2em}}Сонце низко, ша́басъ близко. Говорятъ шутливо, побуждая поспѣшить сь окончаніемъ работы. Пословица взята отъ Евреевъ, въ дорогѣ въ пятокъ спѣшащихъ домой передъ закатомъ солнца.</br> {{gap|2em}}Соплей еще съ подноса не выцеръ. Говорятъ, язвительно останавливая молодого человѣка въ его нерезонныхъ сужденіяхъ.</br> {{gap|2em}}Сора, сора, бедземъ гуляць такъ, якъ учора. Насмѣшки надъ покутившимъ до болѣзненнаго положенія, или надъ прокутившимъ все имущество. Сора есть Еврейское имя Сарра.</br> {{gap|2em}}Сорока лецѣла, а собака на хвосцѣ сѣдзѣла. Говорятъ насмѣшливо о нескладности чьей либо въ рѣчахъ. Впрочемъ пословица служитъ и задачею.</br> {{gap|2em}}Сорока на хвощѣ принесла. Говорятъ о невѣрности извѣстія.</br> {{gap|2em}}Сорока щекоче&#774;ць, госцей каже&#774;ць. Предсказаніе неожиданныхъ гостей.</br> {{gap|2em}}Сорокъ бацекъ на году, одна матка на роду.</br> {{gap|2em}}Соромъ дзѣвками сказаць. Такъ стыдятъ молодого человѣка, если онъ что либо сдѣлаетъ неудачно или не впопадъ.</br> {{gap|2em}}Сорочку подними, да й накрыйся отъ сорому. Говорятъ насмѣшливо стыдящемуся или пристыженному.</br> {{gap|2em}}Спасибо за клёцки, поливка въ зубы навязла. Благодарность за обѣщанія тому, который и прежде ихъ не выполнялъ.</br> {{gap|2em}}Спасибо за ласку, попаддзя посвѣциць паску. Благодарность за предлагаемую помощь или услугу, которыя требуютъ большихъ вознагражденій, нежели онѣ сто́ятъ.</br> {{gap|2em}}Спасибо за обѣдъ, што пойдавъ дармоѣдъ. Шуточная благодарность гостя хозяину за угощеніе.</br> {{gap|2em}}Спасибо за полудзень, а й безъ его не голодзенъ. Насмѣшливая благодарность за предлагаемую не во время помощь.</br> {{gap|2em}}Спасибо за-хлѣбъ-за-соль, а хозяина хоць и въ зашій. Говорятъ шутливо гости, разумѣя, что они хотятъ отдохнуть послѣ обѣда.</br> {{gap|2em}}Спасибомъ не отбудзешь. Говорятъ въ родѣ шуточнаго требованія иной матеріальной благодарности или попойки.</br> {{gap|2em}}Спасибомъ сытъ не будзешь. Говорятъ въ намекъ, что матеріальная благодарность лучше словесной.</br> {{gap|2em}}Спасовка ласовка, а петровка голодовка. Въ Петровъ постъ въ самомъ хлѣбѣ чувствуется недостатокъ; а въ Спасовъ и хлѣба и огородныхъ овощей довольно.</br><noinclude></noinclude> bbj01tlabpkmcna3ct7um99ieuwfjwn 104 128714 297109 2026-09-10T16:33:31Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Спасъ помилуець насъ, а Пречистая принесець намъ хлѣба чистаго. Говорятъ хлѣбонашцы, радуясь, что съ началомъ августа настаетъ изобиліе.</br> {{gap|2em}}Спиць сова, да курей видзиць. Говорятъ о томъ, кто прикидывается простячкомъ.</br> {{gap|2em}}Спереду грѣе&#7...» 297109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Спасъ помилуець насъ, а Пречистая принесець намъ хлѣба чистаго. Говорятъ хлѣбонашцы, радуясь, что съ началомъ августа настаетъ изобиліе.</br> {{gap|2em}}Спиць сова, да курей видзиць. Говорятъ о томъ, кто прикидывается простячкомъ.</br> {{gap|2em}}Спереду грѣе&#774;ць, а съ заду вѣцеръ вѣе&#774;ць. Загадка о кузнецѣ, стоящемъ у горна; въ родѣ же пословицы употребляется на льстецовъ, въ глаза хвалящихъ, а за глаза поносящихъ.</br> {{gap|2em}}Сподобивъ Богъ дзержаць подъ хрестомъ; кабъ давъ Богъ видзѣць подъ вѣнцомъ. Такъ воспріемники говорятъ, возвращая матери младенца отъ купели святой.</br> {{gap|2em}}Спознався чортъ зъ бѣсомъ. Говорятъ укорительно о связи съ человѣкомъ дурныхъ качествъ.</br> {{gap|2em}}Спозналася тая (задница) зъ вѣхцемъ. Говорятъ, осмѣивая дружество женщинъ дурныхъ качествъ.</br> {{gap|2em}}Споръ въ дзѣжу! — «сто копъ въ мошну». Первое говоритъ приходящій въ избу въ то время, когда мѣсятъ хлѣбъ, а послѣднее есть отвѣтъ хозяйки за доброе желаніе.</br> {{gap|2em}}Спорь до слезъ, а въ драку не лѣзь. Наставленіе беречься отъ драки.</br> {{gap|2em}}Спѣваная пѣсня. Тоже что казаная казка.</br> {{gap|2em}}Ставъ па стану, ни къ лавцѣ ни къ столу. Говорятъ или на счетъ упрямаго въ чемъ либо, или о находящемся въ критическомъ положеніи или о загражденіи дороги какимъ либо препятствіемъ.</br> {{gap|2em}}Ста́не&#774;ць гори, на́ўчимся глядзѣць къ гори. Горе научитъ обращаться къ Богу.</br> {{gap|2em}}Станець журавля за веребья. Говорятъ насмѣшливо на счетъ обмана или грабежа или несправедливаго взысканія.</br> {{gap|2em}}Станець лихинько, не усѣ́дзишь цихинько. Несправедливыя прижимки и жестокія притѣсненія прорѣзываютъ языкъ.</br> {{gap|2em}}Стараго блюдзи для порядку. Наставленіе быть вѣжливымъ къ старикамъ.</br> {{gap|2em}}Стараго веребья на мякину не подманешь. Старики опытнѣе молодыхъ.</br> {{gap|2em}}Стараго хвали, да съ двора вали; а молодо&#768;го гудзи, да въ дворѣ блюдзи. Говорятъ особенно при продаже или покупкѣ лошадей или рогатаго скота.</br> {{gap|2em}}Старая баба и въ Петровку на печцѣ мерзнець. Насмѣшка надъ боящимися холода.</br> {{gap|2em}}Старецъ медзвѣднику не товарищъ. Говорятъ въ отказъ на предлагаемое соучастіе въ дѣлѣ, не подходящемъ кстати.</br> {{gap|2em}}Старики съ правой руки. Старикамъ всегда должно дать почетное мѣсто.</br><noinclude></noinclude> 2ipnhyhbn9t163mbf31wvbcinybkbsg 104 128715 297111 2026-09-10T16:44:56Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Старое, якъ ни закрѣпляй, а ўсё старыя дзирки найдуцца. Говорятъ на счетъ ветхой одежи, изгороды, строенія и проч.</br> {{gap|2em}}Старой бабцѣ хорошо и въ шапцѣ. Говорятъ въ насмѣшку, какъ бы извиняя неблагоприличные поступки старика или старухи.</br> {{gap|2em...» 297111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Старое, якъ ни закрѣпляй, а ўсё старыя дзирки найдуцца. Говорятъ на счетъ ветхой одежи, изгороды, строенія и проч.</br> {{gap|2em}}Старой бабцѣ хорошо и въ шапцѣ. Говорятъ въ насмѣшку, какъ бы извиняя неблагоприличные поступки старика или старухи.</br> {{gap|2em}}Старой бабѣ и на печи ухабъ. Говорятъ шутливо, если старику или старухѣ случается какая неудача.</br> {{gap|2em}}Старому, коли упадаӗць, чортъ борону подкидаець. Говорятъ полушутливо при ушибѣ старика.</br> {{gap|2em}}Старосць не радосць, а горбъ не корысць. Говорятъ и сами о себѣ старики и въ извиненіе старику, при промахѣ по старости.</br> {{gap|2em}}Старцу село не пакладъ. Говорятъ, если гдѣ со стороны предвидятся какія выгоды, или если по пути предлагаютъ завернуть въ гости.</br> {{gap|2em}}Старшихъ и въ пеклѣ шануюць. Чинъ чина почитай, а младшій на край.</br> {{gap|2em}}Старшій панъ Козловскій, якъ Барановскій. Говорятъ шуточно, если младшій не наблюдаетъ очереди.</br> {{gap|2em}}Старъ любиць скваръ, а молодъ любиць холодъ. Говорятъ въ веселомъ духѣ старики, избирая мѣсто повыгоднѣе.</br> {{gap|2em}}Старъ собака, да не бацькой его зваць. Дерзкая выходка противъ старика.</br> {{gap|2em}}Старый, кажуць, змуста, да безъ его въ дворѣ пусто. Говорятъ въ укоръ молодымъ хозяевамъ, недовольнымъ распоряженіями стариковъ по хозяйству.</br> {{gap|2em}}Старый волъ николи борозны не спорциць. Говорятъ шуточно въ похвалу старику, хорошо распоряжающему.</br> {{gap|2em}}Старый гово&#768;риць — городзиць, да на правду выходзиць. Наставленіе не пренебрегать совѣтовъ стариковъ.</br> {{gap|2em}}Старый довгъ позысканый, якъ находка.</br> {{gap|2em}}Старый, якъ малый. Говорятъ шуточно на счетъ забывчивости старика.</br> {{gap|2em}}Стой стромко, говори громко, стой, не шатаясь, говори, не заикаясь. Говорятъ шуточно болѣе дѣтямъ, начинающимъ ходить и говорить.</br> {{gap|2em}}Сто копъ жита, на годъ хлѣба; одна копа, усе на годъ хлѣба. Насмѣшка на счетъ нерасчетливыхъ, о запасѣ не думающихъ.</br> {{gap|2em}}Столъ кривъ. Говорятъ шуточно, если на столѣ нѣтъ соли за кушаньемъ.</br> {{gap|2em}}Столъ хлѣба не поѣсць. Говорятъ на счетъ скупой хозяйки, мало подающей хлѣба на столъ. У крестьянъ всегда хлѣбъ лежитъ на столѣ.</br> {{gap|2em}}Стольки правды, скольки въ рѣшецѣ воды. Говорятъ лжецу.</br> {{gap|2em}}Сторожа лѣпѣй ворожи. Наставленіе быть осторожну и бережливу.</br> {{gap|2em}}Сточки на дочки. Говорятъ, если послѣднему остается неполная рюмка.</br> {{gap|2em}}Стрѣченне святое лѣто сустрѣкаець. Замѣчаніе атмосферическое.</br><noinclude></noinclude> 81itieac1co31gowufwlhbap763e55a 104 128716 297112 2026-09-10T16:54:19Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Суженаго и конемъ не объѣдӗшь. Чему быть, того не миновать.</br> {{gap|2em}}Суженому дзѣвка. Говорятъ при всякой вообще удачѣ.</br> {{gap|2em}}Сужено, не разгужено. Говорятъ въ той мысли, что ничей совѣтъ не можетъ разстроить дѣла, если оно опредѣлено Богомъ.</br> {{...» 297112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Суженаго и конемъ не объѣдӗшь. Чему быть, того не миновать.</br> {{gap|2em}}Суженому дзѣвка. Говорятъ при всякой вообще удачѣ.</br> {{gap|2em}}Сужено, не разгужено. Говорятъ въ той мысли, что ничей совѣтъ не можетъ разстроить дѣла, если оно опредѣлено Богомъ.</br> {{gap|2em}}Сухая ложка ротъ дзерець. Для успѣха въ дѣлѣ необходимъ подарокъ.</br> {{gap|2em}}Сухій Мартъ, цеплый Апрѣль, мокрый Май, житу будзець урожай. Хозяйственное, атмосферическое замѣчаніе.</br> {{gap|2em}}Сучка хвора. Насмѣшливая причина чьей либо лѣности.</br> {{gap|2em}}Схиливъ хвость, да подъ мостъ. Говорятъ, если кто отрекся отъ своего слова, или струсилъ при опасности, выказавъ себя храбрецомъ.</br> {{gap|2em}}Сховай копейку на зязюльку. Прячь запасъ на нечаянный случай. Пословица происходитъ отъ повѣрья, что слышащій въ первый разъ кукушку, если имѣетъ при себѣ деньги, будетъ имѣть ихъ въ теченіи цѣлаго года.</br> {{gap|2em}}Сцережонаго и Богъ сцережець.</br> {{gap|2em}}Съ благоутробіемъ великимъ. Говорятъ насмѣшливо о толстобрюхомъ, особенно духовномъ лицѣ.</br> {{gap|2em}}Съ довгою рукою подъ косцелъ. Отказъ просящему, намекая что при церквахъ и костелахъ нищіе только протягиваютъ руки для испрошенія подаянія.</br> {{gap|2em}}Съ каждаго села по собацѣ. Говорятъ на счетъ человѣка, со всякимъ задирающагося.</br> {{gap|2em}}Съ кимъ жиць, того не гнѣвиць. Говорятъ въ защиту, если мужъ или жена обращаются другъ къ другу въ компаніи ласково и вѣжливо.</br> {{gap|2em}}Съ кимъ спознаваешся, съ тымъ и пристаешь. Со избранными избранъ будешь.</br> {{gap|2em}}Съ кого кпила, смѣялася, тому сама попалася. Говорятъ въ насмѣшку тѣмъ изъ гордыхъ, которые сами, по выпавшимъ обстоятельствамъ, подверглись насмѣшкамъ бывшихъ бѣдными, которыхъ презирали они.</br> {{gap|2em}}Съ коломъ въ горло не влезешь. Говорятъ о спорливомъ и неуступчивомъ.</br> {{gap|2em}}Съ короткими гужами приставъ. Говорятъ о сильной настойчивости чьей.</br> {{gap|2em}}Съ косою погоды не ждуць. Необходимаго дѣла не откладываютъ до другаго времени, подъ предлогомъ надежды на выгоднѣйшій случай.</br> {{gap|2em}}Съ малой искры бываӗць часомъ великій пожаръ. Говорятъ при наставленіи быть осторожнымъ въ опасныхъ предпріятіяхъ.</br> {{gap|2em}}Съ незабитаго лиса шубы не шьюць. Воздушные замки нечего строить.</br><noinclude></noinclude> qy8yq4yvv9kzlh9t908ihxk3eskp8ro 104 128717 297113 2026-09-10T17:18:25Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Съ однимъ Богомъ на сто враговъ. Поощреніе къ отважности.</br> {{gap|2em}}Съ одного вола дзьвюхъ шкуръ не дзеруць. За одну вину два раза не взыскиваютъ.</br> {{gap|2em}}Съ одной губы и горячо и холодно. Говорятъ о непостоянномъ.</br> {{gap|2em}}Съ Богомъ на быструю воду!...» 297113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Съ однимъ Богомъ на сто враговъ. Поощреніе къ отважности.</br> {{gap|2em}}Съ одного вола дзьвюхъ шкуръ не дзеруць. За одну вину два раза не взыскиваютъ.</br> {{gap|2em}}Съ одной губы и горячо и холодно. Говорятъ о непостоянномъ.</br> {{gap|2em}}Съ Богомъ на быструю воду! Говорятъ въ случаѣ упрямства или сопротивленія доброму совѣту.</br> {{gap|2em}}Съ пальца не выссуць людзи. Говорятъ противъ отрѣченій обвиняемаго общею мовою.</br> {{gap|2em}}Съ паномъ въ дружбу не входзи, жонцѣ правды не кажи и дольника въ дворь не бери. Наставленіе.</br> {{gap|2em}}Съ печи полымемъ, съ хаты дымомъ, съ двора вихремъ. Желаніе противъ злаго духа, чародѣйства и всякаго неблагопріятнаго случая.</br> {{gap|2em}}Съ плечъ да въ печь. Говорятъ на счетъ тѣхъ, которые ради сласнаго куска послѣднимъ жертвуютъ.</br> {{gap|2em}}Съ подъ куръ, пѣтуховъ сынъ. Шуточный отвѣтъ на вопросъ: откуль ты?</br> {{gap|2em}}Съ поклону голова не болиць никому. Будь покоренъ и вѣжливъ.</br> {{gap|2em}}Съ помощю рѣки цекуць. Во всякомъ дѣлѣ нужна помощь.</br> {{gap|2em}}Съ прибыли голова не болиць. Прибыль всякому пріятна; но чаще говорятъ и иронически, если кому прибавляется трудовъ съ ничточными выгодами.</br> {{gap|2em}}Съ привязи сорвався. Говорятъ насмѣшливо или съ укоромъ, если кто хватаетъ что съ жадностью или дѣлаетъ какія дерзости.</br> {{gap|2em}}Съ пригожаго лица хорошо й воды напицьца. Съ милымъ и горькое сладко и бѣдность сносна.</br> {{gap|2em}}Съ пустаго въ порожнее нечего переливаць. Не занимайся пустяками.</br> {{gap|2em}}Съ разумнымъ поговори, ума наберешся, а съ дурнемъ и послѣдній поцеряӗшь.</br> {{gap|2em}}Съ своимъ хлѣбомъ побѣдаешь. Не поживешся, не надуешь.</br> {{gap|2em}}Съ семи печей хлѣбъ ѣвъ. Былъ въ разныхъ оборотахъ и многое испыталъ.</br> {{gap|2em}}Съ сыномъ бися, да на кутъ гребися, а зъ зяцемъ мирися, да за порогъ дзерися. Замѣчаніе на счетъ жизни стариковъ у дѣтей.</br> {{gap|2em}}Съ сѣдзючаго собаку выросъ. Насмѣшка на счетъ карлика.</br> {{gap|2em}}Съ хамства далеко до панства. Простому человѣку нельзя равняться съ благороднымъ.</br> {{gap|2em}}Сь хорошей кушечки хорошія й птушечки. Отъ честныхъ родителей и дѣти бываютъ честные.</br> {{gap|2em}}Съ худа къ добру скоро привыкнешь.</br><noinclude></noinclude> q7m1y4sl9rmryh7j5b91ix65s2qe5ve 104 128718 297114 2026-09-10T17:27:12Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Съ худымъ товаромъ нечего потыкацьца на торгъ. Болѣе говорится о дѣвицахъ непривлекательныхъ по какимъ либо дурнымъ качествамъ.</br> {{gap|2em}}Съ чимъ въ люльку, съ тымъ и въ трунку. Говорятъ о такомъ неисправимомъ человѣкѣ, который еще съ дѣтства пока...» 297114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Съ худымъ товаромъ нечего потыкацьца на торгъ. Болѣе говорится о дѣвицахъ непривлекательныхъ по какимъ либо дурнымъ качествамъ.</br> {{gap|2em}}Съ чимъ въ люльку, съ тымъ и въ трунку. Говорятъ о такомъ неисправимомъ человѣкѣ, который еще съ дѣтства показывалъ дурныя наклонности.</br> {{gap|2em}}Съ чужого коника и въ грязи ссѣдаюць. Чужими предметами нельзя такъ распоряжаться какъ собственными.</br> {{gap|2em}}Съ чужой кобылы и въ болоцѣ злѣзай, хоць не ходи. Тоже, что и предыдущая.</br> {{gap|2em}}Съ швагремъ не ходзи на зайца.</br> {{gap|2em}}Съ шибеницы сорвався. Говорятъ о дерзкомъ шалунѣ.</br> {{gap|2em}}Съ шолудзивою головою въ духъ не лѣзь. Безсильный не помыкайся въ борьбу съ сильнымъ.</br> {{gap|2em}}Съ щасцемъ и въ грибы хорошо ходзиць. Говорятъ шуточно, если кому все удается, или насмѣшливо, если кто хвалится мѣлочными успѣхами.</br> {{gap|2em}}Сытый по голодному не погадаӗць. Говорятъ, жалуясь на невнимательность богатаго къ бѣднымъ и несострадательность имущихъ къ неимущимъ.</br> {{gap|2em}}Сѣвши за столъ, да й зубами объ столъ. Говорятъ съ ропотомъ, если есть нечего.</br> {{gap|2em}}Сѣвъ впе́рекъ, ни назадъ, ни напередъ. Жалоба на попрепятствовавшаго въ какихъ либо предпріятіяхъ или преднамѣрнніяхъ.</br> {{gap|2em}}Сѣвъ и прикипѣвъ, якъ къ смоляной лавцѣ. Засидѣлся долго гдѣ либо.</br> {{gap|2em}}Сѣвъ, якъ ракъ на мѣли. Говорятъ о сильномъ несчастіи, постигшемъ кого, или о препятствіи.</br> {{gap|2em}}Сѣдзи баба до вечера, тобѣ блиновъ напечено. Говорятъ въ упрекъ не сдѣлавшему ничего, по лѣности или неповоротливости.</br> {{gap|2em}}Сѣдзи, да на небо глядзи. Говорятъ въ случаѣ постигшаго несчастнаго случая, при лишеніи всѣхъ средствъ къ освобожденію отъ бѣдствія.</br> {{gap|2em}}Сѣдзиць вомигомъ въ горлѣ. Говорятъ на счетъ укоренія въ благодѣяніи, или на счетъ человѣка, причиняющаго ежедневныя досады.</br> {{gap|2em}}Сѣдзиць не дужъ; умочився, якъ гужъ. Говорятъ о пьяномъ.</br> {{gap|2em}}Сѣдзиць, якъ заяцъ въ жицѣ. Говорятъ о человѣкѣ, живущемъ въ безопасности.</br> {{gap|2em}}Сѣдзиць, якъ клопъ въ щели. Говорятъ или о боязливомъ, или стыдящемся показать глаза, или домосѣдѣ, не любящемъ знакомства.</br> {{gap|2em}}Сѣдзиць, якъ курица на яйцахъ. Говорятъ о томъ, который неотступно занятъ своимъ дѣломъ.</br><noinclude></noinclude> l65fky48to7f61czqhtpb8qxv5uv96n 104 128719 297115 2026-09-10T17:54:22Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto;" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 30 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 32.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''K...» 297115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto;" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 30 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 32.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {{c|'''Pa naszych wioskach.|памер=180%}} <div style="margin-top:-0.5em"></div> <center>I.</center> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usich bakoŭ Biełarusi można ciapier paczuć sztoraz to czaściejszyja narakańnia na swawolu naszaj moładzi. Tam wybili haspadaru wokna, tam napali na kaho i pabili, tam iznoŭ druhuju szkodu jakuju zrabili, słowam wiestki ab bujanstwie pa naszych wioskach iduć sztoraz szyrej i dalej. Ludzi, hledziaczy na heta tolki kiwajuć haławami dy narakajuć, szto nikoli hetkich szalmostwaŭ pa wioskach nia bywała.</br> {{gap|1.5em}}I czamu heta, skul jano uziałosia? Ciż użo dapraŭdy ludzi zrabilisia takimi błahimi, szto za imi ni prachodu ni prajezdu nima spakojnym ludziam? Ciż nasza moładź zatraciła paczućcie miłaści dabraty i ludzkaści?</br> {{gap|1.5em}}Ja dumaju szto tut pryczyna jość druhaja i to nie adna a try: Pierszaja pryczyna, szto nasza moładź nie razumieje ŭsiej brydoty hetkich pastupkaŭ; druhaja — heta wodka, a trecia — niezaradnaść ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Usiaki badaj czaławiek u moładaści chocze być, a prynamsia pakazacca zucham, chabrym, kab usie na jaho pakazywali, jak na niej kaho hieroja — małajca, katory hatoŭ iści na miadźwiedzia z hołymi rukami i nie pabaicca nidzie nikoha i niczoha, ni żwiara ni najdużejszaho chłopca s susiedniaj wioski, ni swaich baćkoŭ, ani nawat usich żydoŭ z miasteczka.</br> {{gap|1.5em}}Hetki zuch wielmi rad, kali jamu udasca zdabyć sławu najchabrejszaho ŭ akolicy. Ja sam baczyŭ takoha zucha, katory zadziraŭ nos, kali hawaryli ab im, szto jon taki bojki, szto nawat ryżaho kawala z miasteczka pabiŭ. Taki chabrec zdabywaje miż rawieśnikami — kumpanami wialikaja paważańnie. Hetaho paczynajuć zajzdrościć jamu druhije samaluby i starajucca nia tolki zraŭniacca z im, ale nawat pieraścihnuć jaho ŭ bojkaści — chabraści.</br> {{gap|1.5em}}I tak mnożacca bujany jak hryby pa dażdży. A chto na hetym cierpić? Spakojnyje sielanie. Jany adduwajucca swaimi woknami, harodami, sadami, a czasam nawat swajej skuraj, bo kab taki chabrec bujaniŭ dzie ŭ czystym poli ci ŭ lesi, takoj byłob biady ale to nie, precca jon szelma da ludziej i tut wytwaraja roznyje szalmoŭstwy. A kali chto skaże jamu, szto hetak nia wypadajeć rabić, jon z wialikaj chwanaberyjaj atkaże, szto ciapier swaboda, ciapier ŭsio można.</br> {{gap|1.5em}}Nie, hałuboczku, swaboda nia ŭ tym, kab można było rabić usio, szto zachoczycca, ale ŭ tym, kab wolna było rabić toje szto czaławiek pawinien rabić. Bo „ŭsio“ rabić patrapić pierszy szelma, ale rabić toja, szto treba, zmoża tolki paradaczny czaławiek, dy i toj, tolki tady, kali jamu u hetym nichto ni pieraszkadżajeć.</br> {{gap|1.5em}}Druhaja pryczyna — heta wodka. Szto jaje pjuć, kożnamu wiedama: wiedaja pjanica, bo niraz sam napiŭszysia walaŭsia pad płotam u bałocie jak nierahataja skacina, wiedaja i ćwiarozy, bo niraz piranios prykraść ad pjanych, wiedajuć i tyje, szto jaje honiać i pradajuć, ale ni kożyn może wiedać jak wialikuju szkodu robić heta hara, kolki ad jaje<section end="Верхавіна"/><noinclude></noinclude> bjiq8e0t0tttc7t5m5rxf27cwmasgq2 104 128720 297116 2026-09-10T19:15:02Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « chwarobaŭ, niszczaścia, sloz… Hetaho i apisać trudna. Dość spomnić szto daktary i wuczonyje padliczyli, szto kab nia było na świecie pjaństwa, dyk pryszłosiab pazakrywać dźwie trecija czaści usich szpitalaŭ i turmaŭ, bo dźwie trecija czaści kali nia bolej chwarob i prastupkaŭ — heta ŭsio skutki pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Nidarma chtoś skazaŭ, szto pierad wodkaj sam Lucypar kłaniajecca, bo jana wlelmi szmat jamu robia ŭciechi, hon...» 297116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> chwarobaŭ, niszczaścia, sloz… Hetaho i apisać trudna. Dość spomnić szto daktary i wuczonyje padliczyli, szto kab nia było na świecie pjaństwa, dyk pryszłosiab pazakrywać dźwie trecija czaści usich szpitalaŭ i turmaŭ, bo dźwie trecija czaści kali nia bolej chwarob i prastupkaŭ — heta ŭsio skutki pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Nidarma chtoś skazaŭ, szto pierad wodkaj sam Lucypar kłaniajecca, bo jana wlelmi szmat jamu robia ŭciechi, honiaczy ludziej u piekła. A naszy ludcy nie zważajuczy na niszto ŭsio pjuć dy pjuć harełku i ŭ szczaści i ŭ nieszczaśći i pry kożnym zdareńni. I treba baczyć takoha małajca, kali jon idzieć wulicaj pjany baranujuczy z boku na bok piajuczy, klanuczysia i wyhrażajuczy… Tady dzieci i kury sa strachu nia wiedajuć kudy uciekać, a nirahtyje s kanawy padymajuć łyczy i witajuć, jak swaho tawarysza — „roch roch — tut tut“.</br> {{gap|1.5em}}A moża heta nipraŭda?</br> {{gap|1.5em}}Dyk pasłuchajmo prykazki: „Pytaŭsia pjany u pjanoha: Symon, jak ja ciapier wyhladaju? — Jak leŭ, atkazuje Symon. A ciż baczyŭ ty lwa? — Niaŭżesz nie, sam pasłuchaj jak rochaje wun u chlawie.</br> {{gap|1.5em}}I heta musi praŭda, bo kab pjanomu pakazać lusterka, dy jon mohby ŭsio dobra zrazumieć, to sam prażahnaŭsiab, jak zdatna wyhladaje. Napiŭsia, ŭżo brydka zrabiŭ, ale kabże na hetym i konczyłasiab, a to nie idzieć pjanica wulicaj dy ŭsich zaczeplaje i wyklikaje da bitki, ni ahledajecca ni na szkodu cialesnuju ni na duchowuju, ni na swaju ni na czużuju; topcze u bałota ŭsie prawy boskija i ludzkije, a kali pryjdzie da chaty, dyk skolki tam praklaćcia, łajanki a czasta bitki i śloz niawinnych. Skolki maładych żonak, hlumlanych pjanicaj — mużam biez pary idzieć na toj świet, skolki biednych dziaciej pierapałochanych bujanam — baćkam kali nie pamirajuć, dyk kalekami na ŭsio życio astajucca? Strach padumać! Woś szto robić harełka!</br> {{gap|1.5em}}Trecia pryczyna — heta niezaradnaść samich ludziej. Baczać, szto chtoś buszuja i szkodu robia, a nia choczuć supakoić, choć i mohuć heta zrabić. Nia choczuć susiedzi, kab ni abrydzacca, nia choczuć znajomyje, dziela tej samaj abo druhoj pryczyny, ale najhorsz, szto niachoczuć i swaje, katoryje pawinny heta zrabić.</br> {{gap|1.5em}}U adnej wiosca z takimi sakolikami hetak rabili: kali pakażycca na wulicy bujan, dyk s pieradu jaho chto koleczy drażnić, a z zadu druhije padkradajucca, biaruć jak dobraho pana pad ruki, zawodziać u pusty chleŭ, zwiazujuć jamu ruki i nohi i zapirajuć tam pakul wyćwiarazicca. Tady ŭżo jamu adchoczycca bujanić i tady wypuszczajuć jaho na wolu.</br> {{gap|1.5em}}Każuć szto heta lekarstwa wielmi pamocnaja. Chto ras jaho używaŭ, tamu druhi raz nia prychodziłasia dawać jaho, a nawat szmat druhich ściarahlisia ad hetakaj chwaroby, kab nia pryszłosia i im laczycca u taki sposab. Dyk ci nie wartab hetaho lekarstwa dawać i ŭsim wiaskowym bujanam, dzie tolki jany pakażucca? {{справа|''Ryhor Klonowicz.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <div style="margin-bottom:0em; margin-top:1.5em; font-size: 180%; font-family:Georgia; letter-spacing: 0px;"> <center>''Wiaskowy muzyka.</center> </div> {{block center/s}} Pad biarozkaj, pad hibkaj</br> Sieŭ muzyka sa skrypkaj.</br> Nieszta ważnaje maje</br> Jon na ǔmie, jak czapaje</br> Struny, ciśnie kałoczki.</br> Aż harać jamu woczki</br> Ad żady zwiesialicca</br> Rodnaj muzaju ǔpicca;</br> Tak zajhrać, kab u lesie</br> Jszła malodyja ŭ resie</br> Pierarywista, huczna,</br> Razsypajuczyś sztuczna.</br> Trom, trom, trom tyli lili</br> Czuć dałosia, — i ǔ chwili</br> Pieśni, rodnyje skoki</br> Ljucca. Czary czy ŭroki? Skrypka bytcym haworyć,</br> Duch zachopić umoryć,</br> Hałaśnieja, ciszeja</br> I zdajecca aż mleja. A muzyka ŭsio jhraje</br> Dy jaszcze prypiewaje:</br> „Kala reczki ŭ dalinie</br> Wyras chmiel pry kalinie, Ukruh caŭja akruciǔsia,</br> Ledź u serca nia upiŭsia;</br> Upaiǔ mocnym ducham</br> Na paciechu ǔsim mucham. Trom, trom, trom tyli lili!</br> Jak kalinu ǔpaili,</br> Dyk Jana ǔ toniu falaǔ</br> Stresła hrozdy karalaŭ, Paskidała adzieńnia</br> U łaŭczynu na kamieńnia.</br> Trom, trom, trom tyli lili</br> Salawiejka ǔ tej chwili</br><noinclude></noinclude> ohbh9h7f82x6oyrknatvd5vq0qs1kh4 104 128721 297117 2026-09-10T19:27:08Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « Pralataŭ nad dalinaj,</br> Żal paczuǔ nad kalinaj</br> Paźbiraŭ liść, karali,</br> Kab ich wietry nie ǔkrali. Trom, trom, trom, tyli lili</br> Bied sabie nawaryli</br> Ludzi z Bozaho daru,</br> Pjuć piakielnuju haru, Pośle bjucca, durejuć,</br> Biezpatrebna chwarejuć,</br> Trom, trom, trom tyli lili!</br> Kab chutczej pałażyli Krysku złomu nałohu</br> — Uzyszlib na darohu</br> Wiery, cnoty i statku</br> Usie — żyliby ŭ dastatku Tr...» 297117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude> Pralataŭ nad dalinaj,</br> Żal paczuǔ nad kalinaj</br> Paźbiraŭ liść, karali,</br> Kab ich wietry nie ǔkrali. Trom, trom, trom, tyli lili</br> Bied sabie nawaryli</br> Ludzi z Bozaho daru,</br> Pjuć piakielnuju haru, Pośle bjucca, durejuć,</br> Biezpatrebna chwarejuć,</br> Trom, trom, trom tyli lili!</br> Kab chutczej pałażyli Krysku złomu nałohu</br> — Uzyszlib na darohu</br> Wiery, cnoty i statku</br> Usie — żyliby ŭ dastatku Trom, trom, trom tyli lili!</br> Duraǔstwa-b nie twaryli,</br> Praz czytańnie hazety</br> Mielib bolaj aświety, Praŭdy-b, Boha paznali</br> Nie manilib, nie krali.</br> Trom, trom, trom tyli lili!</br> Pryczekać by tej chwili, Kali ŭsie u kaściela</br> U parywie wiasiella</br> Pierad Boham ŭ aŭtary</br> Zarakucca pić hary!“ Tak muzyka, ǔsio jhraje,</br> I prypieŭki śpiewaje,</br> Szto raz bolaj śmiałeja</br> I duszoj wiasieleja, Aż malodyja ǔ resie</br> Razlehłasia pa lesie.</br> Prosta, cudna i huczna,</br> Raźliwajuczyś sztuczna. {{справа|''A. Ziaziula.{{водступ|-4|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <div style="margin-bottom:0em; margin-top:1.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Uraczystaść Usich światych.</center> </div> {{gap|1.5em}}Kożnaho dnia Kaścioł światy addaje cześć i sławu adnamu abo i niekolkim światym, katorych cnoty i zasłuhi wiadomyje hetamu kaściołu i jaho wiernym.</br> {{gap|1.5em}}Ale kożyn dzień prypadaje szmat jaszcze światych, znajomych mieniaj ci bo- lej kaściołu, a katorym nimasz motnaś ci ūsim adać należna) eześci i sławy. Apracza taho à niebie jość niezrachawa naja mnohaść światych, katoryje takimi stalisia schawaŭszysia ad świetu, dziela czaho ich nichto z żywych zusim nizna- ja i nie sławić, jak na heta zasłużyli.</br> {{gap|1.5em}}Chto z nas dastaniecca da nieba, znajdzie tam światych takich, katoryje na ziamli byli uważanyje za najhorszych, ab katorych nichto i nie padumad, szto ja ny światyja. Ni ina biednaja sirata, zamuczanaja kryůdaj tych, szto pawin ny byli zamianić jej matczynuju apieku, nosić u niebie karonu muczenickaj chwa- ly. Miljony ŭdoŭ sirot i roznych sła- bych, szto sio yelo swajo spakojna znosili zdziek i kryddu, usio heta ach-1 wiarowywajuczy za hrachi swaje, kato- ryja pamierli jak chtoś najhorszy i za ich moża nichto adnaho paciara nawat ni zhawaryu, szczytajuczy ich niahodny. mi hetaj prysłuhi-ale katorych czysty. ja sercy widziaŭ Usiomocny Boh i aca-1 niů sprawiedliwa ŭsie zasłuhi ich-mil- jony hetkich my znajdziem u niebie ja- śniejuczych wialikaj świetłaściaj niabie- skaj.</br> {{gap|1.5em}}Swiatym można stacca nia tolki wu- czonamu, jak św. Auhustyn, św. Winc. Kadłubak, św. an Kanty, i dr.-nia tol- ki panom i karalom jak św. Kazimier św. Ludwik i inszyje, ale hetak sama i prostamu parabku jak św. Izydor Ara- ty i prostaj služanea, Jak św. Zyta i u- bohaj pastuszca, jak św. Hermana i 2a- braku jak św. Labr i szaŭcu, jak światy Krysplan adnym słowam nimasz ta- koha stanu ŭ świeci, s katoraho nia mo- żna byłob papaści ŭ lik światych. Dzie- la taho szto szmat światych wartych sławy i cześci niznajomyje żywym, za katorych jany u Boha pryczyniajuc- ca, Kaścioł św. ustanowiu uraczystaść Usich światych, kab u hety dzień usim, jakije tolki jość u niebie światym addać pawinnuju cześć i sławu i ŭsich Ich pa- prasić ab modłach da Boha za nas hre- sznych, za naszyja patreby ciapieraszni- ja i wieczny).</br> {{gap|1.5em}}Dyk, braty i siostry Chryścijanie, u hety wialiki światy dzień pakinmo usie naszy hulai i zabawy, katory mi niraz zasmuczawajem Boha i Swiatych Jaho, dy z nabożnym sercam zanośmo Im chwału i cześć, razważajmo ich cnoty i prasimo ich pomaczy, kab i my zmahli zyć zhodna z Wolaj Boha i jak Jany dastacca da chwały niabieskaj! Zaduszny dzień.</br> {{gap|1.5em}}Na zaŭtra pa uraczystaści Usich Swiatych, kaścioł światy zanosić da Bo- ha uraczystyja żałobnyja modły za du- szy ŭsich pamiorszych.</br> {{gap|1.5em}}Biednaja sirata Hania służyła u ba- hatych, ale ni paboźnych panou. Jany<noinclude></noinclude> nlauotmlyyoevz2slf57ygd17eukmb9 297118 297117 2026-09-10T19:45:00Z RAleh111 4658 297118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude> Pralataŭ nad dalinaj,</br> Żal paczuǔ nad kalinaj</br> Paźbiraŭ liść, karali,</br> Kab ich wietry nie ǔkrali. Trom, trom, trom, tyli lili</br> Bied sabie nawaryli</br> Ludzi z Bozaho daru,</br> Pjuć piakielnuju haru, Pośle bjucca, durejuć,</br> Biezpatrebna chwarejuć,</br> Trom, trom, trom tyli lili!</br> Kab chutczej pałażyli Krysku złomu nałohu</br> — Uzyszlib na darohu</br> Wiery, cnoty i statku</br> Usie — żyliby ŭ dastatku Trom, trom, trom tyli lili!</br> Duraǔstwa-b nie twaryli,</br> Praz czytańnie hazety</br> Mielib bolaj aświety, Praŭdy-b, Boha paznali</br> Nie manilib, nie krali.</br> Trom, trom, trom tyli lili!</br> Pryczekać by tej chwili, Kali ŭsie u kaściela</br> U parywie wiasiella</br> Pierad Boham ŭ aŭtary</br> Zarakucca pić hary!“ Tak muzyka, ǔsio jhraje,</br> I prypieŭki śpiewaje,</br> Szto raz bolaj śmiałeja</br> I duszoj wiasieleja, Aż malodyja ǔ resie</br> Razlehłasia pa lesie.</br> Prosta, cudna i huczna,</br> Raźliwajuczyś sztuczna. {{справа|''A. Ziaziula.{{водступ|-4|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <div style="margin-bottom:0em; margin-top:1.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Uraczystaść Usich światych.</center> </div> {{gap|1.5em}}Kożnaho dnia Kaścioł światy addaje cześć i sławu adnamu abo i niekolkim światym, katorych cnoty i zasłuhi wiadomyje hetamu kaściołu i jaho wiernym. Ale kożyn dzień prypadaje szmat jaszcze światych, znajomych mieniaj ci bolej kaściołu, a katorym nimasz możnaści ǔsim adać należnaj cześci i sławy. Apracza taho ǔ niebie jość niezrachawanaja mnohaść światych, katoryje takimi stalisia schawaŭszysia ad świetu, dziela czaho ich nichto z żywych zusim niznaja i nie sławić, jak na heta zasłużyli.</br> {{gap|1.5em}}Chto z nas dastaniecca da nieba, znajdzie tam światych takich, katoryje na ziamli byli uważanyje za najhorszych, ab katorych nichto i nie padumaǔ, szto jany światyja. Ni ina biednaja sirata, zamuczanaja kryǔdaj tych, szto pawinny byli zamianić jej matczynuju apieku, nosić u niebie karonu muczenickaj chway. Miljony ŭdoŭ, sirot i roznych słabych, szto ǔsio życio swajo spakojna znosili zdziek i kryǔdu, ǔsio heta achwiarowywajuczy za hrachi swaje, katoryja pamierli jak chtoś najhorszy i za ich moża nichto adnaho paciara nawat ni zhawaryǔ, szczytajuczy ich niahodnymi hetaj prysłuhi — ale katorych czystyja sercy widziaŭ Usiomocny Boh i acaniǔ sprawiedliwa ŭsie zasłuhi ich — miljony hetkich my znajdziem u niebie jaśniejuczych wialikaj świetłaściaj niabieskaj.</br> {{gap|1.5em}}Światym można stacca nia tolki wuczonamu, jak św. Auhustyn, św. Winc. Kadłubak, św. Jan Kanty, i dr. — nia tolki panom i karalom jak św. Kazimier św. Ludwik i inszyje, ale hetak sama i prostamu parabku jak św. Izydor Araty i prostaj slużanca, jak św. Zyta i ubohaj pastuszca, jak św. Hermana i żabraku jak św. Labr i szaŭcu, jak światy Kryspian — adnym słowam nimasz takoha stanu ŭ świeci, s katoraho nia można byłob papaści ŭ lik światych. Dziela taho szto szmat światych wartych sławy i cześci niznajomyje żywym, za katorych jany u Boha pryczyniajucca, Kaścioł św. ustanowiǔ uraczystaść Usich światych, kab u hety dzień usim, jakije tolki jość u niebie światym addać pawinnuju cześć i sławu i ŭsich Ich paprasić ab modłach da Boha za nas hresznych, za naszyja patreby ciapierasznija i wiecznyja.</br> {{gap|1.5em}}Dyk, braty i siostry Chryścijanie, u hety wialiki światy dzień pakińmo ǔsie naszy hulni i zabawy, katorymi niraz zasmuczawajem Boha i Światych Jaho, dy z nabożnym sercam zanośmo Im chwału i cześć, razważajmo ich cnoty i prasimo ich pomaczy, kab i my zmahli żyć zhodna z Wolaj Boha i jak Jany dastacca da chwały niabieskaj! {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Zaduszny dzień.|памер=180%}} <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|1.5em}}Na zaŭtra pa uraczystaści Usich Światych, kaścioł światy zanosić da Boha uraczystyja żałobnyja modły za duszy ŭsich pamiorszych.</br> {{gap|1.5em}}Biednaja sirata Hania służyła u bahatych, ale ni pabożnych panoǔ. Jany<noinclude></noinclude> h57ljpfs21jju2aq7pv2d5vubb21r34 104 128722 297119 2026-09-11T05:35:54Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «з воза. Гунава ўскочыў у фаэтон. Мучаідзе і ад’ютант следам за ім. Пачулася каманда, і атрад рушыў. Стараста і Гвазава кланяліся ўслед. Зноў трывога агарнула старасту. Яго не супакойвала тое, што ён вешаўся на сядле Гунава, прасіў пашкадаваць сяленне і шт...» 297119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>з воза. Гунава ўскочыў у фаэтон. Мучаідзе і ад’ютант следам за ім. Пачулася каманда, і атрад рушыў. Стараста і Гвазава кланяліся ўслед. Зноў трывога агарнула старасту. Яго не супакойвала тое, што ён вешаўся на сядле Гунава, прасіў пашкадаваць сяленне і што ўсе гэта бачылі. Ён быў-бы больш спакойны, каб Гунава са сваім атрадам назаўсёды застаўся-б тут. Алеатрад аддаляўся і хутка знік наперадзе, у дымным змроку пажарышча. Стараста ўздзеў свой капялюш. {{Водступ|2|em}}— Пойдзем, брат мой Гвазава, — сказаў ён. — Дапаможам людзям у бядзе… Гэта-ж такое няшчасце. {{Водступ|2|em}}Мала хто працаваў на пажарышчы з такім запалам, як стараста са сваім прыяцелем. Яны цягалі на вуліцы загаслыя галоўні, без патрэбы лезлі ў агонь, цяпер ужо не страшны, і ніхто не крычаў і не камандаваў так гучна, як Спірыдон Ганарджыя. {{Водступ|2|em}}Атрад Гунава быў ужо далёка ў балотах, а следам за ім, адстаючы ўсё больш, грукала арба. Босы парабак павольна ішоў грэбляй, сонныя салдаты ківаліся ў сёдлах. Наперадзе не чуваць ужо было тупату коней. Цямнела, вецер сціх, і з зарасляў на грэблю напаўзаў туман. Птушкі, абуджаныя грукатам, сонна перасвістваліся ў гушчары. Недзе далёка на ўзгор’і працягла вылі шакалы. Іх распачлівая песня то сціхала, то ўзнімалася і плыла ў вячэрняй цішы, абуджаючы гулкае рэха ў прасторах балот. Пішчэлі камары, аганькі светлякоў мітусіліся над грэбляй, рэхталі жабы. Праз нейкі час неба над балотамі праяснела. З надгорных туманаў выходзіў бледны месяц. {{Водступ|2|em}}— Зараз канчаецца балота, — сказаў адзін з салдат. — Там у лясах будзе весялей! Гэй! Паганяй буйвалаў, бічо! {{Водступ|2|em}}Гучны адзінокі стрэл пачуўся воддалі, рэха пранесла яго далёка, і ён паўтарыўся недзе ў гулкай цясніне гор. Недзе далёка закрычалі людзі, іх галасы слаба дайшлі сюды на змрочную балотную дарогу. Салдаты стрымалі коней. {{Водступ|2|em}}— Страляюць… — прашаптаў першы салдат, зрываючы з пляча вінтоўку. — Во, Во яшчэ… Чуеце? {{Водступ|2|em}}І сам не ведаючы навошта, ён ускінуў вінтоўку ўгору. Бліснуў агонь, і гулкі ўдар пракаціўся над грэбляй. Парабак закрычаў на буйвалаў, і ягоны спалоханы голас як-бы падштурхнуў салдатаў. Спяшаючыся адзін перад другім, яны расстралялі кожны па абойме. Калі сціхлі стрэлы, чуваць быў толькі грукат арбы наперадзе. Спуджаныя буйвалы пабеглі, і парабак крычаў на іх, угаварваў і ўпрошваў. Салдаты прышпорылі коней і хутка здагналі арбу. Парабак плакаў, што моцна збіў нагу, і прасіў дазволу сесці на воз.<noinclude></noinclude> 96m92x7lqb5lxhfl2guj43o3e9b4sfb 104 128723 297120 2026-09-11T05:54:30Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Салдаты доўга стаялі на грэблі, раіліся, што рабіць. Ніхто не адважваўся адзін паехаць наперад, каб дазнацца, чаму стралялі. Калі-ж вырашылі ехаць удваіх, то трэці адмовіўся астацца пры возе. Нарэшце, рушылі тым жа строем, толькі ехалі цяпер...» 297120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Салдаты доўга стаялі на грэблі, раіліся, што рабіць. Ніхто не адважваўся адзін паехаць наперад, каб дазнацца, чаму стралялі. Калі-ж вырашылі ехаць удваіх, то трэці адмовіўся астацца пры возе. Нарэшце, рушылі тым жа строем, толькі ехалі цяпер больш асцярожна, увесь час трымаючы вінтоўкі напагатове. Сціхла трывожнае адгалоссе стрэлаў, і зноў рэха насіла над балотамі распачлівую песню шакалаў. {{Водступ|2|em}}Рыхталі жабы, звінелі камары… Бледны месяц плыў над змрочнай нізінай. <center>IV</center> {{Водступ|2|em}}Іліко абудзіўся. Праз шчыліны ў дзвярах працэджваліся ў камору струменьчыкі святла. Светлыя ніці пранізалі пыльнае, цёмнае паветра, і хлопчык бачыў усё змрочнае нутро свайго памяшкання. На першым плане была вялізная, абсмаленая дзяжа, далей цёмнай грудай, аблытаныя павуціннем ляжалі непатрэбныя гаспадарчыя прылады. У адным куце ляжаў ворах старых шпалераў, у другім куча коркаў. Гвація кожную раніцу прыносіў іх у падоле з духану і, калі збіралася шмат, складаў у кошык і нёс некуды прадаваць. Па кутах каморы, у гэтым пыльным ламаччы, жылі пацукі. Калі ўвечары Іліко адчыняў дзверы, там пачыналася шумлівая беганіна. Хлапчук кідаў у ламачча старыя каробкі з-пад кансерваў. Беганіна сціхала на нейкі час, але потым, укрыўшыся з галавой, Іліко ўсёроўна чуў шорах цопкіх лап і зацяты піск гэтых агідных стварэнняў. {{Водступ|2|em}}Апіраючыся на локаць, Іліко агледзеў напоўсоннымі вачыма сваю негамавітую кватэру і зноў лёг на войлачную посцілку. Ён не спяшаўся ўставаць. Сёння нядзеля, а па святах усім дазваляецца спаць да познага. Так сказаў Іліко сам гаспадар. Тым больш, учора яны з Гвація зрабілі вялікую работу: абкурылі серай усе бочкі, што Іліко вымыў за мінулы тыдзень. Бочкі вывезлі на ўзбярэжжа, каб не псаваць паветра ў горадзе, у кожную бочку паклалі па кавалку серы і пасля падпалілі. Узняўся такі смурод, што сам Гвація не раз падбягаў да вядра з вадою і, намачыўшы хустку, прыкладаў яе да твару. Гаспадар, без якога нідзе не абыходзілася, носу не па: казаў праз цэлы дзень, і Іліко плёскаўся ў вадзе, колькі было ахвоты. Усё-такі абкурванне бочак нельга лічыць вельмі цяжкай работай, хаця ўсе казалі, што гэта шкодзіць здароўю. Учарайшы дзень прайшоў добра. Іліко нават сніў мора: ясная далеч, сінія, цяжкія хвалі, цёплы вецер, белыя птушкі ўзлятаюць над морам і строма падаюць уніз, кранаючыся крыллем грэбняў успененых хваляў. Іліко і Вано стаялі на беразе, а Гвація выкідаў на пясок сеці, і ў іх мокрай тканіне {{перанос пачатак|п=трапя|к=талі}}<noinclude></noinclude> jxdqi35axfk5bx6niqn70vjb5ozidz1 104 128724 297121 2026-09-11T05:59:31Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=трапя|к=талі}} вялікія блакітныя рыбы. Такія рыбы прыносіў нядаўна рыбак. Потым прайшоў стары Тапурыя, і Іліко нечакана абудзіўся. Цяпер яму было шкада свайго сну. {{Водступ|2|em}}Але заснуць зноў не ўдалося. У калідоры пачуліся крокі, нехта...» 297121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|п=трапя|к=талі}} вялікія блакітныя рыбы. Такія рыбы прыносіў нядаўна рыбак. Потым прайшоў стары Тапурыя, і Іліко нечакана абудзіўся. Цяпер яму было шкада свайго сну. {{Водступ|2|em}}Але заснуць зноў не ўдалося. У калідоры пачуліся крокі, нехта ўзяўся за клямку, дзверы адчыніліся, і ўедлівы тытунёвы дым уплыў у камору. {{Водступ|2|em}}— Уставай, Іліко, — сказаў Гвація. — Хутчэй, бо ў гаспадара сёння рана снедаюць. Бяжы да Габунія… Саламея дасць табе кошык. Чуеш, Іліко? Уставай! {{Водступ|2|em}}Іліко ўскочыў і пачаў апранацца. Гвація стаяў на парозе, смактаў сваю цыгарку і нездаволена сапеў. Ён быў чамусьці ў дрэнным настроі. Іліко марудзіў. Вочы не маглі прывыкнуць да яркага святла дня. {{Водступ|2|em}}— Каб яны ўсе пагарэлі! — сказаў Гвація. — Праз ноч на вакзале адседзеў… Чаго ты шукаеш? Паяска? Вунь твой паясок, ты на ім стаіш! {{Водступ|2|em}}Іліко падперазаўся, кінуў у кут сваю посцілку і вышаў у калідор. Гвація быў, апрануты па-святочнаму. На ім была доўгая чырвоная кашуля, сіняя камізэлька з светлымі гузікамі, на галаве шапка з бліскучым казырком і шырокім верхам, на нагах начышчаныя боты. {{Водступ|2|em}}— Ай, як прыгожа! — сказаў Іліко, з зайздрасцю аглядаючы пышнае адзенне Гвація. — Батоно і мне абяцаў пашыць кашулю з чырвонага сукна… і камізэльку. А колькі боты каштуюць? {{Водступ|2|em}}— Не купіш… — адказаў Гвація, падштурхоўваючы хлапца да выхаду. — Ідзі, бо спознішся, тады будзе табе камізэлька. {{Водступ|2|em}}Грукаючы босымі пятамі, Іліко збег уніз па драўляных усходах. На дварэ стаяла лінейка, буфетчык Гурген адвязваў вялікі чамадан, прымацаваны да яе задка тоўстымі вяроўкамі. {{Водступ|2|em}}— Хто гэта прыехаў, Гвація? — звонка на ўвесь двор закрычаў Іліко. — Цяжкая скрыня, дзядзька Гурген? {{Водступ|2|em}}— Ціха! — нечакана зазлаваў Гвація, хапаючы Іліко за плячо, — што ты гэта заўсёды пасля сну нібы дурны? Хто прыехаў… Князь прыехаў. Ідзі на кухню, сырны чарвяк. А то зараз выйдзе гаспадар. У доме спяць, няма чаго крычаць на ўвесь горад. {{Водступ|2|em}}Іліко пайшоў на кухню. Яму было крыўдна. Гвація вельмі балюча сціснуў руку. Вясёлы настрой адразу знік. На парозе кухні Іліко азірнуўся і з дакорам паглядзеў на Гвація, але той не звяртаў на яго ўжо ніякай увагі. Ён дапамагаў Гургену. Іліко моўчкі сышоў уніз па слізкіх каменных прыступках. У прасторным падвале кухні было гулка і халаднавата. У печах яшчэ не палілі. Саламея і Эзабедзі абскубвалі {{перанос пачатак|п=ку|к=рэй}}<noinclude></noinclude> azl9kg7q6hikps7lc9rvdi4cu37iomt 104 128725 297122 2026-09-11T06:47:37Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=ми|к=ритца}}: я пришовъ битца!» Якъ сѣканувъ — дакъ отразу чатыре головы яму̀ изрубивъ. Змѣй вярнувсь назадъ у мора и сказавъ усимъ боярамъ: отправляйтеся домовъ! Яны по вяселому отправилися домовъ изъ музыкой; по вясёлому заиграли, заўс...» 297122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=ми|к=ритца}}: я пришовъ битца!» Якъ сѣканувъ — дакъ отразу чатыре головы яму̀ изрубивъ. Змѣй вярнувсь назадъ у мора и сказавъ усимъ боярамъ: отправляйтеся домовъ! Яны по вяселому отправилися домовъ изъ музыкой; по вясёлому заиграли, заўспѣвали, а Ивана хотѣли поймать съ конемъ и кликнули: «дяржи, дяржи!» А енъ бывъ да й нема! Пріѣжжая на мѣсто, на поплавецъ, злазя съ коня, искидая съ сябе платьтя, кладе на коня, а тое надяѐ на сябе, и отправляетца у свою святлицу. А коня пустивъ у чистое поле гулять. Пріѣжжають яны со свадьбой, и зъ музыкой, повяселому, што имъ давъ Богъ благополушно. Прибягая яго нявѣста къ яму̀ и сказуя: «вотъ, другъ мой любезный! Слава табѣ, Господи: давъ Богъ намъ счастя!» — Што такое? Няўже ня ўсихъ поѣли? — «Никого ня зъѣвъ змѣй!» — Дакъ хто-жъ васъ заборонивъ? — «А нѣйкій панъ-лицаръ. Якъ догнавъ насъ, дакъ кругомъ объѣхавъ насъ и заѣхавъ напяродъ. Дакъ змѣй якъ вышовъ зъ мора, якъ стали битца, дакъ енъ яму̀ чатыре головы ссѣкъ. Дакъ змѣй назадъ у мора схувався и отправивъ насъ домовъ усихъ!» — Отъ, дурный той панъ! Нехай ба ѣвъ, хоть ба й усихъ поѣвъ! {{Водступ|2|em}}Яны свадьбу первыя дочки догуляли, дѣло усё покончили. И заниматца стала свадьба сярэднія дочки. А ў того змѣя пни тые отъ зрубленныхъ головъ зажили. Енъ опять подае гласъ, кабъ царъ приставивъ яму̀ сярэднюю дочку̀ на жраньня. То гуляли по вяселому, а то стали гулять по жалобному. Собрали кунпанію жалобную, и отправили ихъ къ змѣю. А Иванъ Ивановичъ святличку свою замкнувъ и пошовъ къ тромъ кустомъ на поплавецъ, и крикнувъ и свиснувъ молодецкимъ голосомъ, кавалерскимъ подсвистомъ: «эхъ, сивчикъ-бурчикъ, вѣчный кавурчикъ, стань перадо мной, якъ листъ перадъ травой! Служивъ я табѣ семъ годъ, послужи ты мнѣ етый часъ!» Сивчикъ-бурчикъ бяжить, ажъ сырая мать-зямля дрыжить, зъ заду головешки сыплютца, а зъ ноздёръ поломя сапя. «Живѣй, живѣй, Иванъ Ивановичъ, купечацкій сынъ, абы утратишъ! Сѣвъ енъ на коня и поѣхавъ къ мору. Выходя змѣй. Енъ якъ сѣканувъ, дакъ отразу чатыре головы и ссѣкъ. Змѣй схувався ў мора, а ихъ отправивъ домовъ. Отправилися яны, зайграли, заўспѣвали по вяселому А ёнъ бывъ, да й нема, и отправився у свою святлицу. {{Водступ|2|em}}Згуляли яны свадьбу сяреднія дочки, дѣло покончили, и стали гулять свадьбу уже етаго пастуха зь ме́ньшой дочкой! Дакъ у етыя у меньшія дочки съ пастухомъ не такое собраніе, не такая и музыка, не такая и радость, а ўсё по просто́му. А ў того змѣя изновъ тые пни позаживали, и выкликая енъ опять на зжираньня самую ме́ньшую уже дочку. Етыя меньшія дочки не жалѣя такъ и батька. И нема уже къ ёй ниякаго собраньня, и музыки меняй, и кунпаняя меньшая, — войська, и плачу меняй: не весьма убиваетца батька. Собралися, садють яѐ на возъ. Яна пошла къ свойму пастушку прощатца. Пришла у яго святличку, обняла яго, поцаловала и заплакала: «прощай, мой дружокъ! Отъ батьки я ласку утратила, и отъ тябе славы не получила. Видно̀ мяне тамъ одну отдадутъ змѣю на зьяденьня за ўсихъ!» А енъ ёй кажа: ну, и до́бро ето будя, коли ето злу̀читца съ тобой. Було табѣ ня йти за мяне!.. Яна пошла на во́зъ, а енъ живо святлицу ставъ замыкать свою. Замкнувъ святлицу, позачинявъ вокошки, и пошовъ на поплавецъ къ кустомъ. И крикнувъ и свиснувъ молодецкимъ голосомъ, кавалерскимъ подсвистомъ: «эхъ, сивчикъ бурчикъ, вѣчный кавурчикъ, стань<noinclude></noinclude> 9ytg769kmryk6w4atuws54wdlboxtvc 104 128726 297123 2026-09-11T07:56:10Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « pazwalali Hani chadzić na spacar i na zabawy, ale zławalisia, kali prypadkam dawiedalisia, szto jana była ŭ kaściele. Wiedała jana, szto mohuć prahnać jaje sa służby kali i ŭ hety dzień zajdzie da kaścioła, ale padumała sabie, sto Boh miłasierny nie pakinieć jaje i duszy czyscowyja swaimí modłami dapamohuć i zajszła da kaścioła, dy stała prasić Boha za wybaŭlen{{subst:націск}}nie duszaŭ z muk czyscowych. Zaniataja światymi...» 297123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> pazwalali Hani chadzić na spacar i na zabawy, ale zławalisia, kali prypadkam dawiedalisia, szto jana była ŭ kaściele. Wiedała jana, szto mohuć prahnać jaje sa służby kali i ŭ hety dzień zajdzie da kaścioła, ale padumała sabie, sto Boh miłasierny nie pakinieć jaje i duszy czyscowyja swaimí modłami dapamohuć i zajszła da kaścioła, dy stała prasić Boha za wybaŭleńnie duszaŭ z muk czyscowych. Zaniataja światymi myślami i madlitwaj Hania ni ahledziłasia nawat, jak skonczyłasia ŭżo i nabażenstwa, a jana ŭsio maliłasia. Raptam paczuła na placzy czyjuś rukг. Ahlanułasia i ŭbaczyła pry sabie Janku, lokaja tych samych panoŭ, katory wyzwaŭszy jaje s kaścioła skazaŭ, szto pany straszeńnie razhniewalisia i nima wiedama szto z hetaho budzie.</br> {{gap|1.5em}}„Biaz Woli Bożaj niczoha nia budzie“ — atkazała Hania i paszli aboje da chaty. Dawiedaŭszysia ad lokaja, dzie hetak doŭha zabaŭlałasia Hania, pan sa złościaj zakryczaŭ: „Ja tabie niraz kazaŭ, szto możysz sabie szto choczysz rabić, ale tolki nia jści da kaścioła, tyż mianie nia słuchajesz i dziela hetaho idzi sabie iznoŭ da kaścioła, ci kudy choczysz, ale da mianie ni waroczajsia“!</br> {{gap|1.5em}}Uziaŭszy swaje manatki, papiery i kolki złotych, szto zasłużyła, paprasiłasia Hania u storaża pieranaczawać, a na zaŭtra rana ŭstała i paszła iznoŭ tki da kaścioła, kudy jaje sztoś ciahnuło. Pryszła pierad aŭtar, uklenczyła pabożnie i stała malicca. Tut jej prypomniłosia ŭczarajszaje zdareńnie i toje, jak że ciapier żyć i kudy udacca? I tutże prydumała zakupić imszu za zmarłych duszy, bo czytała kalls, szto duszy czyscowyja czasta cudoŭna pamahajuć u biadzie tym, chto za ich molicca. Tak i zrabiła i kali wysłuchaŭszy hetaj imszy jaszcze ŭsio maliłasia i maliłasia aż da zabyćcia, zdałosia jej, szto na aŭtary mihnuła niejkaja jasnaść zdołu ŭharu i adtul chtoś pramowiŭ: „dziakuju; ni zabudu!“ Hetym bytcym zbudziłasia Hania i pierazahnaŭszysia wyszła s kaścioła. Tut padyszoŭ da jaje niznajomy małady pan i pieknie pakłaniuszysia spytaŭ jaje ci nie szukaje służby. Hania zdziwiłasia, szto tak skora wysłuchaŭ Boh jaje modłaŭ, i atkazała: „szukaju“. A toj pan padajuczy jej list skazaŭ: „Dyk majesz, panienka, woś hety list i zaniasi jaho tudy, kudy jon zaadresawany, a tam spytaj ci nia treba slużanki — bo jak raz patrebnaja tam pabożnaja dziaŭczyna na usłuhi, tam tabie budzie dobra“. Hania ŭziała list i pryniasła jaho da pieknaj kamianicy.</br> {{gap|1.5em}}Tut znaszoŭszy tuju kwateru, kudy list byŭ adresawany, pazwaniła i jej adczyniła dźwiery strojnaja pani ŭ żałobie. Hania skazała, szto niejki pan prysłaŭ jaje siudy, każuczy, szto tut patrebna służanka. Pani zdziwiłasia; bo nikomu ni kazała jana, szto chocza zmianić służanku i tolki dziś pastanawiła atprawić tuju, szto była, dy służyła niakuratna. Uziaŭszy list jana hlanuła na jaho i aż zatrasłasia i slozy pasypalisia z waczej… List hety byŭ ad syna, katory użo hod tamu pamior. Trasuczysia i dziwujuczysia praczytała jana list, a ŭ im było napisana, szto Hania zakupiŭszy imszu za duszy czyscowyja wybawiła hetaho panicza s czyscu i jon ciapier użo idzie ŭ nieba, ale matki swajej prosić zaapiekawacca biednaj Haniaj. Tady pani heta kinułasia caławać hetu dziaŭczynu i skazała jej: „Budzisz u mianie zaŭsiody, ale nie służankaj, tolki jak siastra i najlepszaja pryjacielka, bo ty atczyniła nieba majmu synu“. {{справа|''L. B.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|''Piszuć da nas.''|памер=180%}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dauhinowa'''</span> Wilen. hub. Wilejsk, paw. Tutejszy probaszcz ks. Beszta Boroǔski zaachwoczywaŭ sielan wuczyć dzieci czytać i katachizmu jaszcze pierad tym, pakul ich majuć pasyłać u szkołki. Woś niechta danios, szto ksiondz zabaraniaja sielanam puszczać dzieci u szkołki, i paciahnuli tady ks. Besztu Boroŭskaho pad sud, winawaciaczy, szto jon wuczyŭ ludziej sapraciŭlacca zakonu. Sprawu razbirała Wilenskaja sudziebnaja pałata i nia hledziaczy na tłumaczeńnia ks. Boroǔskaho, szto ŭ szkołki puszczać jon zusim nie zabaraniaŭ, asudziła jaho heta Pałata na sześć miesiacaŭ adsiedki. Tady ks. B. Boroŭski padaŭ załabu ŭ senat i pastawiŭ adwakata, katory dakazaŭ, szto prawa, zabaraniajuczaho wuczyć swaje dzieci ŭ chacie nimasz, dyk i padachwoczywańnie da hetaho — nia spraciǔlajecca ni jakomu prawu, znaczyć ks. Boroŭski zasudżany ni zakonna. Razważyǔszy heta senat skasawaǔ prysud Wilenskaj Pałaty. {{справа|''Dauhinouski.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W Ka…'''</span> Krajskaj woł. Wilejsk. paw. Prypadkam zdaryłasia mnie być u hetaj wioscy i pabaczyć życio hetych życharoǔ, ich zwyczai i paradki. Usich chat u Ka… tolki 10, ale ni ŭ adnej ni baczyǔ ja czaławieka dastatnaho, a pryczyna hetamu taja, szto ŭsie ad małoha<noinclude></noinclude> 10101yw61ig7l7l02v7eh2j04o2780k 104 128727 297124 2026-09-11T08:53:02Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « da staroha hatowy aposzniuju kaszulu zniać i addać za czarku harełki. U wioscy manapola nimasz, ale miasteczka Krajsk bliska, dyk dzie chto złowić jakuju załatoŭku, zarazże ciahniecca u Krajsk, kab prapić jaje. A chto lanujecca iści u Krajsk, abo wodki chocza dastać nie za hroszy a za tawar, toj znajdzie heta ŭ swajej wioscy u ŭdawy. Och, hetyja ŭdowy! U jakoj wioscy wy nie zapytajecieś harelki, wam usiudy skażuć: „u ŭdawy Paraski“, ab...» 297124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> da staroha hatowy aposzniuju kaszulu zniać i addać za czarku harełki. U wioscy manapola nimasz, ale miasteczka Krajsk bliska, dyk dzie chto złowić jakuju załatoŭku, zarazże ciahniecca u Krajsk, kab prapić jaje. A chto lanujecca iści u Krajsk, abo wodki chocza dastać nie za hroszy a za tawar, toj znajdzie heta ŭ swajej wioscy u ŭdawy. Och, hetyja ŭdowy! U jakoj wioscy wy nie zapytajecieś harelki, wam usiudy skażuć: „u ŭdawy Paraski“, abo „u ŭdawy Ahatki“ a ŭsio u ŭdawy, kali ŭ wioscy nimasz żyda, bo dzie jon pawierniecca tam użo heta rabota jaho rukach. Kazaŭby hetyja ŭdowy nia mohuć najści sabie lepszaho zarabotku, jak hety praklaty Boham i razumnymi ludźmi handal wodkaj. Hetaja podłaja rabota ni dajeć nawat i zysku nijakoha, bo pradaŭszy harełki na katoraj niejki hrosz naciahnie, ŭdawa heta stolki stracić czasu pry „haściu“ szto ŭ hetu paru zrabiłab czahoś druhoha na kudy bolszuju sumu i Boha ni hniewałab. Ciż nia można brać szyćcia, praży — zimoj, a jści na żniwo ci druhija raboty letam? Oj, ŭdowaczki, papraŭcisia, bo hetak wielmi brydka prad ludźmi i hreszna prad Boham!</br> {{gap|1.5em}}Ziamla u Ka… — niakiepskaja, ale nia może jana dobra radzić, bo wiedama, jak tam pjany haspadar kala jaje chodzić: Usie palawyja raboty robiacca aby kali i aby jak, nu dyk i uroda bywaja aby jakaja. Jość tut dźwie dziaŭczyny R. C. i W. B. katorych wielmi lubiać pjanyje chłopcy, ale s katorymi nia choczuć kumpanawać druhija wiaskowyja dziaŭczaty, kab nia być zaliczanymi da takich samych „dobrych“ jak i tyja dźwie. Hetyja dziaŭczyny jak i mużczyny lubiać harełku, dyk nawat i nia dziwa, szto i da ŭsiakaj brydoty zdatny. Oj, siastronki, oj wiaskowy, kali ŭsiakamu mużczynie wielmi brydka upiwacca, a paśla pa bałocie walacca, dyk Wam siastrycy, u dziesiać razoŭ brydczej heta; dyk ściarażycisia harełki, katoraja adbiraja rozum i styd i pakrywaje was hańbaj i pahardaj ad razumnych ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Pieśniaŭ swaich biełaruskich tutka nie piajuć, bo zamianili ich sałdackimi.</br> {{gap|1.5em}}Ni chacieŭby ja pisać u „Biełarus“ ab hetkich reczach, bo sam wielmi achwotnie czytaŭ, szto ŭ Wulanoch abo Zaraczaniach Wilenskaho pawietu pjanicaŭ zusim nimasz i ludzi majuć usiaho dosić. Ale czytaŭ ja kalis, szto u Ameryca jak znajduć pjanoha, dyk zdymajuć z jaho fotohrafiju i kali jon praćwiarozicca — addajuć jamu, kab widziaŭ, jak jon wyhladaŭ byŭszy pjanym i abicajuć, szto kali druhi raz jaho znajduć pjanym, dyk takuju fotohrafiju wystawiać tam, dzie sie buduć baczyć.</br> {{gap|1.5em}}Heta bytcym pamahaje ad pjanstwa. Dyk i ja apisaŭ życharoŭ wioski Ka… spadziajuczysia, szto jak praczytajuć ab brydkaści swaich pastupkaŭ, dyk pabajacca, kab druhi raz ni nazwaŭ ja hetaj wioski u hazecie, dy nie stali tady z ich śmiajacca ŭsie ŭ akolicy. {{справа|''P. K—ski.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section begin="Kaścielnyja"/>{{Цэнтар|'''Kaścielnyja wiedamaści.'''|памер=160%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:130%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja kaplica u Wilni.</center> </div> {{gap|1.5em}}22-ho kastrycznika adbyłasia ŭ Wilni na Nowym strajeńni pieknaja uraczystaść paświaczeńnia nowaj kaplicy Opatrzności Boskaj pry prytułku dla dziaciej pad nazwańniem „Dom Serca Jezu- sa“. Kaplica heta pieknie zbudawanaja pad kirunkam inżyniera Edw. Roŭby i ubranaja ŭ siaredzinie wyrobami pracoŭniaŭ i hetahoż prytułku. Bo treba wiedać szto „Dom Serca Jezusa“ daje życio 370 dzieciam, s katorych kożnaje szto kolaczy robić, da czaho kolaczy wuczycca. Adny z ich wuczacca na dobrych stalaroŭ, druhije na slosaroŭ, kawaloŭ, kraŭcoŭ, szaŭcoŭ i t. d. Woś i ŭ hetaj kaplicy ŭsie raboty stalarskija zroblany swaimi rukami. A ŭsio takoja pieknaja szto hladzisz i nahladziecca nia możesz i radujecca katalickaje serca, szto żywie ŭ ludziej wiera, katoraja robić takija reczy na chwału Boha. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:130%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prawasłaŭnaja Akademija u Wilni.</center> </div> {{gap|1.5em}}Rasiejskaja hazeta „День“ piszyć, szto u Wilní majuć załażyć Prawasłaŭnuju duchoŭnuju akademiju, ŭ katoraj asobnuju uwahu żwiernuć na paznawańnie katalickaj wiery i prydumywańnie sposabaŭ wajawać z jeju.</br> {{gap|1.5em}}Tak sama maja być źwierniana uwaha na paznańnie wiery żydoŭskaj.</br> {{gap|1.5em}}— U synodzie bytcym paŭstaŭ prajekt ustanawić, u Wilni mitrapalita. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:130%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prytułak dla starych ksiandzoŭ.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Włocłaŭku, dyecezii Kujaŭska-Kaliskaj załażyli dom, u katorym buduć żyć ksiandzy, szto s pryczyny staraści abo jakoj chwaroby nia mohuć pracawać pry kaściołach.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetych zakladzinach byŭ biskup Zdzitawiecki. Pastrojka hetaho domu budzie kasztawać 60 tys. rubl.</br><section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> brxcwcps1juihvvx5roknuln0e7vvog 104 128728 297125 2026-09-11T09:53:19Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Mieszanyja siemji.</center> </div> {{gap|1.5em}}Zjezd prawasłaŭnych bratczykoŭ u Minsku pastanawiŭ damahacca, kab u cerkwach nidawali szłuboŭ — prawasłaŭnym s katalikami, bo raniej ci paźniej czasta pierachodziać tyje prawaslaŭnyje u katalictwo i ŭ hetaj wiery hadujuć swaje dzieci. {{Накіраваль...» 297125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Mieszanyja siemji.</center> </div> {{gap|1.5em}}Zjezd prawasłaŭnych bratczykoŭ u Minsku pastanawiŭ damahacca, kab u cerkwach nidawali szłuboŭ — prawasłaŭnym s katalikami, bo raniej ci paźniej czasta pierachodziać tyje prawaslaŭnyje u katalictwo i ŭ hetaj wiery hadujuć swaje dzieci. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-1.5em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Wilni.'''</span> Prafesar miejscowaj duchowaj seminaryji ks. Milkoŭski paświancaŭ nidaŭna nowa ustrojeny dom dla pryjeżdżajuczych — pansjonat „{{разьбіўка|Zacisze}}“, dzie budzie można kożnamu satrymacca i mieć życio szmat wyhadniejszaja i taniejszaja czym u haścinicach.</br> {{gap|1.5em}}— U proszłym tydni zachwareli u Wilni 2 asoby na tyfus plamisty. 15 — na bruszny, 16 — na dyfteryt, 6 — na dezynteryju, 5 — na rożu i 43 — na szkarlatynu.</br> {{gap|1.5em}}— Na dreŭnym ryku niejki Dewilis s kowienskaj huberni chacieŭ pradać 16 pudoŭ hniłych śliwak. Na jaho spisali pratakoł i paciahnuli jaho ŭ sud.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Urażai u Wilenskaj hub.'''</span> Huberski statystyczny kamitet padliczyǔ szto ''na sielanskich ziemlach'' Wilenskaj huberni sabrano hety hod: aziminy 15,343,724 pudy, jaryny — 6,697,42 pud., bulby — 32,821,739 pud. i burakoŭ — 311,408 pudoǔ. ''Na dwornych że ziemlach'' sabr.: azim. — 11,151,187 pudoŭ, jaryny — 3,928,187 pudoǔ, bulby — 27,497,760 i burakoŭ — 484,340 pudoǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Troki.'''</span> Wil. hub. Hasudar pazwoliǔ zaliczyć Troki u lik tych haradoǔ, dzie nie majuć prawa żyć asoby, buduczyje pad nadzoram palicii.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> U proszłu piatnicu atkryli użo haradzkuju apteku.</br> {{gap|1.5em}}— Sudziebnaja pałata razbirała sprawu 21 sielan za bizparadki ŭ Barysoǔskim pawicie ŭ 1905 hadu, pryczym byli zbrojnyja sapraciǔleńnia akcyznikam i palicyi s pakuszeńniem zabić ich. 4-och prysudzili na 6-ć miesiacaŭ u turmu 5-ci — ŭ adsiedku na mienszyja terminy, a inszych apraǔdali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełaruskija hazety u Minsku.'''</span> A. N. Własoǔ padaǔ praszeńnie minskamu hubernataru ab pazwaleńni jamu wydawać u Minsku miesiacznika sielskaj haspadarki „Sacha“, szto dahetul wychodziǔ ǔżo bolsz hodu ŭ Wilni i miesiacznika dla biełaruskaj siamji pad nazwańniem „Łuczynka“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wysyłka ahentaǔ emihranckich.'''</span> Wysłali z Minska administraciǔnym paradkam piać emihranckich patajnych ahientaŭ u huberniu Ołonieckuju i 7-mi takim ahientam zabaranili żyć u huberniach Minskaj i susiednich z jej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jubilejny eparchialny dom.'''</span> Pry wulicy Zacharaŭskaj zbudawali i ǔżo atkryli „Jubilejny eparchialny dom“. U hetym domie mieścicca cerkoŭny muziej staraświeczczyny, biblioteka-czytalnia relihijnaja prawasłaŭnaja, zala dla narodnych atczytaŭ i t. p.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Babrujsk.'''</span> Minsk. hub. Aposznimi dniami rabili rewiziju u babrujskim addziele R.-katalickaho tawarystwa dobraczynnaści.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biarezina.'''</span> Prażywaŭ tut Jankiel Każdan, katoraho ǔsie mieli za dobraho harbara i dawali jamu aŭczyny i inszyja skutki da wyrabu. Ale jon nabraǔszy skur na 4-ry tysiaczy rubloŭ pradaŭ ich dzieści i wyjechaŭ u Ameryku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kapyl,'''</span> Minskaj hub. Słuck. pawietu. U nocz z 19 na 20 kastrycznika wybuch pażar, katory zniszczyǔ dwa murawanyja damy, dzie pamieszczalisia 27 roznych kramaŭ. Zrabiŭ hety pażar szkody na 35.920 rub.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Witebsk.'''</span> Tutaka załażyli akcyjnaja tawarystwa dziela handlu lonam i wyrobami z lonu. Zakładny kapitał hetaho tawarystwa 600 tys. rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Jak danosić hazeta „Witiebskij Wiestnik“ ad 1907 da 7 kastrycznika hetaho 1913 hadu u Witebskaj huberni załażylisia 122 sielska-haspadarskija krużki (kołcy), u katorych jość kala 3000 czlenaŭ, najbosz sielan. Najbolej hetych kołcaŭ załażyłasia u pawietach witebskim, wieliskim i haradockim.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kouna.'''</span> U Krokach, kow. paw. wieczaram 21 kastrycznika zhareli humny i stadoły sa zbożam i sienam, a tak sama składy drewa i haspadarskich pryładaŭ, należaczyja da krockaho klasztaru Kacjarynak. Straty kala 8000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Żorany.'''</span> Kow. hub. Telszeŭskaho paw. Ustroili parawuju pradzielniu, dzie praduć lon, kudzielu i woūnu. Nadali ǔżo stolki raboty, szto chopić na paŭhodu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Radziwiliszki.'''</span> Kow. hub. Szaw. paw. Tutka atkryłasia nowaja tawarystwa drobnaho kredytu, s katoraho wydajuć pazyczki na zawod rasowaho szwajcarskaho bydła.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Możejki.'''</span> Kow. hub. Szaw. paw. Z mahazynu „Bendrja“ ǔ nocz z 18 na 19 kastrycznika ukrali kassu s 5000 rubl.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Druskieniki.'''</span> Hrodz. hub. U proszły czwartak 24 kastrycznika na stancii Druskieniki pa winie maszynisty pojezd {{перанос пачатак|pa|sażyrski}}<noinclude></noinclude> 7wx5hu3mlc4s24h7tmojsgwyuuddkn0 104 128729 297126 2026-09-11T10:23:57Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=ку|к=рэй}}, яны спяшаліся, і ў паветры лётаў пух, на падлозе было раскідана пер’е. {{Водступ|2|em}}— Іліко, — заклапочана, не ўзнімаючы галавы, сказала Саламея. — Бяры на стале кошык, пад кошыкам паперка. Там Гурген напісаў, што трэба ўзяць....» 297126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|п=ку|к=рэй}}, яны спяшаліся, і ў паветры лётаў пух, на падлозе было раскідана пер’е. {{Водступ|2|em}}— Іліко, — заклапочана, не ўзнімаючы галавы, сказала Саламея. — Бяры на стале кошык, пад кошыкам паперка. Там Гурген напісаў, што трэба ўзяць. Хутчэй бяжы да Габунія. {{Водступ|2|em}}Іліко падышоў да стала і зняў з яго вялікі кошык. На дне, пад цыратавай покрыўкай нешта было. Аказалася, то Саламея цішком паклала для яго ладны кавалак сыру. Іліко ўзяў запіску, схаваў яе пад шапку, паставіў кошык на плячо так, як гэта, бачыў ён, носяць кошыкі рыбакі, і моўчкі пайшоў з кухні. Яго не цешылі ніякія прысмакі, ён чуў сябе вельмі пакрыўджаным. {{Водступ|2|em}}На дварэ Гвація і Гурген усё яшчэ завіхаліся ля чамадана. Іліко прайшоў міма, павольна і цяжка ступаючы, з кошыкам на плячы, але ніводзін не глянуў на яго. {{Водступ|2|em}}— Пачакай! — зазлавана падумаў Іліко, выходзячы на вуліцу. — Ён думае, што калі ў яго чырвоная кашуля… {{Водступ|2|em}}Але тут думкі хлапца пайшлі іншым кірункам. На вуліцы пачуўся нейкі дзіўны шум, і з-за вугла, узнімаючы пыл, вылецела нейкае бліскучае страшыдла. Яно з гулам і рычаннем пранеслася міма на высокіх колах, прарэзліва ўскрыкнула і хутка знікла адразу-ж за духанам, пакінуўшы на вуліцы хмару пылу і востры пах. Іліко паспеў толькі ўбачыць за шклом шырокіх вокнаў начальніцкія шапкі і залатыя гузікі. Спуджаны і здзіўлены хлапчук стаяў, як скамянелы, пазіраючы ўслед гэтаму страшнаватаму і ў той-жа час прыгожаму пачвару. {{Водступ|2|em}}— Ідзі, Іліко, ідзі! — крыкнуў з двара Гвація. — Гэта аўтамабілі, не бойся! {{Водступ|2|em}}— Там людзі паехалі… — сказаў Іліко, няўпэўнены яшчэ, ці людзі гэта былі. {{Водступ|2|em}}— А ты думаў, што буйвалы на ім ездзяць? Ідзі, кажу. {{Водступ|2|em}}Іліко нясмела ступіў на вуліцу, дзе ў пылу застаўся шырокі шурпаты след. Хлапчук азіраўся на кожным кроку, пакуль не дайшоў да гарадскога саду, і тут толькі ўспомніў, што да рынку яшчэ далёка. Зняўшы кошык з пляча, ён пабег праз сад шырокай пясчанай дарожкай. {{Водступ|2|em}}У садзе было пуста. Рослыя дрэвы стаялі нерухома, буйныя кроплі расы блішчэлі на кустах і на бурай, ужо апаленай сонцам траве. Воддалі чуўся глухі шум мора. Шчабяталі птушкі. У порце зычна крыкнуў гудок. Міма Іліко праехаў на веласіпедзе нейкі франт у капелюшы і ў панчохах. Іліко не звярнуў ніякай увагі на такую дробязь, што круцяць нагамі і такім чынам едуць. Цудоўная машына, дзівосны аўтамабіль<noinclude></noinclude> 43tqaep5in4qu1lg6dafwnozrgn59nm 104 128730 297127 2026-09-11T10:33:12Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «не выходзіў у яго з галавы. Ён забыўся на крыўду, забыўся нават на кавалак сыру, што калаціўся ў кошыку. Іліко вельмі хацелася яшчэ раз, хоць-бы здалёк, пабачыць гэтае дзіва, але аўтамабіль недзе знік, а яму трэба было спяшацца. Іліко бег, падскокваючы то н...» 297127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>не выходзіў у яго з галавы. Ён забыўся на крыўду, забыўся нават на кавалак сыру, што калаціўся ў кошыку. Іліко вельмі хацелася яшчэ раз, хоць-бы здалёк, пабачыць гэтае дзіва, але аўтамабіль недзе знік, а яму трэба было спяшацца. Іліко бег, падскокваючы то на адной, то на другой назе і то абдумваў, як-бы цікавей расказаць пра гэта Маро, то стараўся адгадаць, з чаго зроблена машына і хто яе гэтак хутка вязе. Наконт паравоза Іліко ведаў усё, што трэба, яму расказаў Гвація: чалавек у чырвонай шапцы і начальнікі з ліхтарамі папіхаюць паравоз ззаду, і ён сам ужо едзе з гары па жалезных рэйках, цягнучы за сабою вагоны да наступнай станцыі. Там яго папіхаюць зноў. Такім парадкам Іліко прыехаў у Поці і гэтак-жа можна ехаць, куды захочаш. Пра параходы яму расказвала Маро: яны жалезныя і вялікія і не тонуць, бо ў сярэдзіне пакладзена шмат коркаў і сухога трысця. Аўтамабіль-жа заставаўся пакуль што загадкай. {{Водступ|2|em}}Раптам Іліко спыніўся, зацікаўлены. Узбоч ад дарожкі, на зялёнай, абшарпанай лаўцы ляжала куча лахманоў, і над ёй нахіліўся шырокаплечы мужчына ў паласатай кашулі без рукавоў. Прыгледзеўшыся, Іліко ўбачыў, што на лаўцы ляжыць хлапчук, што лахманы — гэта ягонае адзенне, і хлапец няйначай хворы, бо ляжыць нерухома і твар у яго жоўты, як воск. Такі твар быў у брата Іліко, калі ён хварэў на ліхаманку і пасля памёр. Іліко падышоў і спыніўся, здалёк прыглядаючыся да хворага. Ён ляжаў з адкрытымі вачыма, дробны тварык ягоны быў худы незвычайна. Скура на шчоках сцягнулася, шчыльна аблягаючы косць, лоб выдаваўся вельмі вялікім, вочы запалі глыбока пад бровы і глядзелі адтуль абыякава, пустыя і загаслыя. Нос быў зусім белы і востры, нібы ў мёртвага. Калі Іліко падышоў, хлапец павольна павярнуў галаву ў глянуў на яго. Але і цяпер погляд ягоны заставаўся нежывым. Ён глядзеў на Іліко так, як-бы там, дзе ён стаяў, нікога не было. Мужчына азірнуўся на Іліко, паправіў клумак пад галавой у хворага і коратка сказаў: {{Водступ|2|em}}— Хадзі сюды, бічо! {{Водступ|2|em}}Іліко паслухмяна падышоў, з няменшай цікавасцю прыглядаючыся да мужчыны. У яго палова твару была цёмнай, як-бы пафарбаванай. Вялікая сіне-чырвоная пляма займала ўсю шчаку. Валасы ў гэтага мужчыны былі ярка-рыжыя, ён быў агромны, вельмі дужы і выдаўся Іліко злым. Хлапчук падышоў да яго нясмела. Хворы ляжаў усё так-жа і абыякава глядзеў на Іліко. {{Водступ|2|em}}— Куды ты ідзеш? — спытаў мужчына. {{Водступ|2|em}}— Да Габунія, па мяса… — хутка адказаў Іліко. — Ён гандлюе мясам на рынку, мы ад яго заўсёды бярэм. Я жыву ў<noinclude></noinclude> t0dczmp4q1ck8l63wonberxf08qdc4x 104 128731 297128 2026-09-11T10:42:50Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «Сімона Гамрэкелі, вунь на той вуліцы. Там яшчэ жыве Гвація. Можа ведаеце яго? Такі, з вусамі… Я прыехаў сюды вучыцца гандляваць таварамі… {{Водступ|2|em}}Усё гэта Іліко выказаў адным духам. Але мужчына нічога не адказаў, толькі паглядзеў на кошык Іліко. {{В...» 297128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>Сімона Гамрэкелі, вунь на той вуліцы. Там яшчэ жыве Гвація. Можа ведаеце яго? Такі, з вусамі… Я прыехаў сюды вучыцца гандляваць таварамі… {{Водступ|2|em}}Усё гэта Іліко выказаў адным духам. Але мужчына нічога не адказаў, толькі паглядзеў на кошык Іліко. {{Водступ|2|em}}— Што ў цябе там? {{Водступ|2|em}}— Там? Нічога… Я іду па мяса да Габунія, — раптам Іліко ўспомніў пра сыр і, спяшаючыся, дадаў. — Там кавалак сыру. Мне яго паклала Саламея… Яна заўсёды… {{Водступ|2|em}}— Давай сыр! — жыва сказаў мужчына, хапаючыся за кошык. — Давай яго сюды! {{Водступ|2|em}}Хворы заварушыўся, узняў галаву, і ўпершыню Іліко заўважыў у яго вачах бляск. Хлапец, не адрываючыся, глядзеў на кавалак сыру, што трымаў у руках мужчына, падыходзячы да яго. Іліко пачуў некалькі слоў на рускай мове. Ён ужо навучыўся адрозніваць гэтую выразную, чоткую, адрывістую мову ад іншых, але не разумеў яшчэ ні слова. Аказалася, што гэты мужчына гаворыць па-расійску гэтак-жа добра, як і на роднай мове Іліко. Мужчына адламаў кавалак сыру ў падаў хлапцу. Той прагна схапіў сыр тонкай рукой і нешта сказаў слабым голасам. {{Водступ|2|em}}— Дзякаваць, дзядзечка… — сказаў хлапец. {{Водступ|2|em}}— Ну, ну, мурзаты! — усміхнуўся мужчына. — Цяпер будзе табе лягчэй… Еш памалу, ён салёны і больш не прасі. Больш пакуль што не дам… У цябе, брат, кішка ў кішку ўлезла, многа есці нельга, зашкодзіць. Народ, чорт іх матары, дзіця з голаду зайшлося, каб хто скарынку хлеба хаця-б са злосці кінуў. Ляжы, ляжы, не ўставай… Пакрысе, не спяшайся… {{Водступ|2|em}}Хлапец, сціскаючы ў жмені кавалачак сыру, прагна грыз яго, і вочы ягоныя, дагэтуль загаслыя, глыбока роўнадушныя, блішчэлі дзікаватымі, галоднымі агеньчыкамі. Іліко, усхваляваны, моўчкі глядзеў на яго. Па таму, як хлапец узяўся есці, Іліко здагадаўся, што ён не хворы, а вельмі галодны, настолькі галодны, што аслабеў і лёг. Іліко зазірнуў у кошык яшчэ раз, нават патрос яго, але там больш нічога не было. Такім чынам Іліко ўжо нічым не мог дапамагчы і толькі стаяў і моўчкі глядзеў, слухаючы незразумелую размову. Мужчына больш не звяртаў на яго ўвагі. {{Водступ|2|em}}У садзе было паранейшаму ціха, на дарожках нікога не было. Раса падсыхала, сонца ўзнімалася вышэй, непадалёку шумела мора. Але горад яшчэ спаў. Толькі ў порце яшчэ раз зычна закрычаў гудок. Хлапец скончыў есці і ўмольна глянуў на мужчыну. Але той пакруціў галавой, хаваючы сыр у кішэню. {{Водступ|2|em}}— Нельга больш, нельга. Паляжы ціхенька, адпачні, {{перанос пачатак|п=по|к=тым}}<noinclude></noinclude> 7ulv7qaycy08785urz7wgbvhyp20ozs 104 128732 297129 2026-09-11T10:48:15Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=по|к=тым}} са мной пойдзем. Там у мяне адляжышся! Эх! Ужо другі гудок! Ляжы ціха, мурзаты, зараз трэба ісці… Потым яшчэ падкармлю, не крывіся! Стаў богу свечку, што на мяне трапіў, тут, пад купецкімі ганкамі, ты напэўна і кончыўся-б… Эх, мурза...» 297129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|п=по|к=тым}} са мной пойдзем. Там у мяне адляжышся! Эх! Ужо другі гудок! Ляжы ціха, мурзаты, зараз трэба ісці… Потым яшчэ падкармлю, не крывіся! Стаў богу свечку, што на мяне трапіў, тут, пад купецкімі ганкамі, ты напэўна і кончыўся-б… Эх, мурзаты, мурзаты! Хапіла табе гора, відаць, у поўнай форме! {{Водступ|2|em}}Хлапец закрыў вочы і ляжаў ціха. Тады мужчына ўспомніў пра Іліко, які ўсё яшчэ стаяў тут са сваім кошыкам. {{Водступ|2|em}}— Гэта бяздомны хлопчык, — сказаў мужчына. — У яго няма ні бацькі, ні маці, ён адзін ходзіць па свеце і трапіў сюды аж з Украіны. Ты, напэўна, агарак, не ведаеш, дзе Украіна? {{Водступ|2|em}}Іліко шчыра сказаў, што не ведае. Пасля таго, як мужчына на загаварыў з ім, ён пасмялеў і цяпер толькі чакаў моманту, каб запытаць пра аўтамабілі. {{Водступ|2|em}}— Хлопчык два дні не еў, — сказаў мужчына, вымаючы з кішэні кароценькую люльку. — Ён толькі піў ваду каля фантана. Ты ведаеш, агарак, што гэта значыць, два дні не есці. Іш ты які здаровы супроць яго, шчокі, як арбузы… Ты што, сваяк Гамрэкелі? Што ты там у яго робіш? {{Водступ|2|em}}— Я прыехаў сюды вучыцца гандляваць таварамі, — важна адказаў Іліко. — Але пакуль мне пашыюць камізэльку і чырвоную кашулю, то я заняты іншай работай… {{Водступ|2|em}}— Ну? На рынак ходзіш? Падлогі мыеш? {{Водступ|2|em}}— Я мыў бочкі, — горда адказаў Іліко. — Сто бочак вымыў. {{Водступ|2|em}}— Іш ты! — засмяяўся мужчына. — Дык ты, значыцца, будзеш купцом? Адкуль-жа ты, гэткі асілак, прыехаў, што адразу сто бочак… А? {{Водступ|2|em}}— Я прыехаў з сялення Сагвасаліо, — адказаў Іліко. — У мяне таксама няма ні бацькі, ні маці. Я жыву адзін. {{Водступ|2|em}}— З Сагвасаліо? — перапытаў мужчына. — У каго-ж ты там жыў? {{Водступ|2|em}}— У Арцёма Коркія. {{Водступ|2|em}}Мужчына ўважліва паглядзеў на Іліко, потым выняў з кішэні шчапотку тытуню і напхаў люльку. Ягоны погляд Іліко палічыў за знак недавер’я і абразіўся. {{Водступ|2|em}}— Я ўсіх ведаю Коркія, — сказаў ён. — І старога Арцёма і Кетэ, і цётку Анну і аднарукага Міха. З Вано мы заўсёды лавілі рыбу. Раз мы злавілі сазана. Цэлых пяць пудоў. А тады яшчэ аднаго… Я сам яго забіў. Калі бабуля Анна памерла, я ў іх цэлы месяц жыў. Я толькі не ведаю Бесо… Калі я быў яшчэ малы, Бесо пайшоў у салдаты, у большэвікі… {{Водступ|2|em}}— Ну, добра, добра… — сказаў мужчына. — А ці далёка ад Сагвасаліо сяленне Сабакучаво? {{Водступ|2|em}}Іліко не паспеў адказаць. Ззаду пачуліся крыкі. Па {{перанос пачатак|п=дарож|к=цы}}<noinclude></noinclude> ko1lmxkvzizhw7nmozr7p1tpsoka50s 104 128733 297130 2026-09-11T11:01:15Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=дарож|к=цы}} да іх набліжаліся чацвёра ваенных, пяты, у цывільным, відаць, адстаў і, спяшаючыся, подбегам здаганяў іх. Іліко падхапіў свой кошык, які быў паставіў на зямлю, і адышоў убок. Гэта былі тыя самыя начальнікі, што нядаўна праехалі...» 297130 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|п=дарож|к=цы}} да іх набліжаліся чацвёра ваенных, пяты, у цывільным, відаць, адстаў і, спяшаючыся, подбегам здаганяў іх. Іліко падхапіў свой кошык, які быў паставіў на зямлю, і адышоў убок. Гэта былі тыя самыя начальнікі, што нядаўна праехалі ў аўтамабілі. Яны ішлі цяпер проста да іх, мерна ступаючы, падобныя адзін да аднаго, прыбраныя ў прыгожае адзенне, вельмі строгія і маўклівыя. Іліко хацеў ужо скочыць у кусты, але ваенныя спыніліся як адзін і паднеслі рукі да казыркоў. Мужчына выняў люльку з роту і кіўнуў галавой. У гэты момант падаспеў пяты, у вузкіх штанах і ў смешнай куртцы з двума хвастамі. Ён стаміўся, відаць, бо аціраў твар, бегучы, і хутка схаваў хустачку некуды пад хвасты, як толькі падбег да начальства. Адзін з вайсковых паказаў вачыма на хлапчука, што ляжаў на лаўцы. Цывільны адразу-ж нешта спытаў у мужчыны, і той адказаў яму. Іліко не разумеў ні слова і стаяў воддалі, утаропіўшыся вачыма ў шырокія начальніцкія грудзі, прыбраныя ў залатыя гузікі і розныя бліскучыя штучкі. {{Водступ|2|em}}— Я чыноўнік міністэрства замежных спраў, — сказаў цывільны па-расійску. — З кім маю гонар гаварыць? {{Водступ|2|em}}— Гонар невялікі… — усміхнуўся мужчына. — Маё прозвішча Курыдзе… Канстанцін Курыдзе, партовы рабочы… {{Водступ|2|em}}Чыноўнік патрымаўся за сваю эспан’ёлку, падумаў і адвярнуўся да вайсковых. {{Водступ|2|em}}— Гэта партовы рабочы, пане генерал, — сказаў ён па-англійску. — Грузін. {{Водступ|2|em}}Вайсковыя казырнулі зноў. Курыдзе выбіў сваю люльку аб пазногаць, схаваў у кішэню і зноў пакланіўся. {{Водступ|2|em}}— Ён мала педобны да грузіна… — заўважыў генерал. — Асабліва колер валасоў… Будзьце ласкавы, спытайце ў гэтага чалавека, што здарылася з яго дзіцем? {{Водступ|2|em}}— Чыё гэта дзіця? — спытаў чыноўнік па-грузінску і гэта былі адзіныя словы, якія зразумеў Іліко з усёй паследуючай размовы. — Вы гаворыце з начальнікам англійскай ваеннай місіі ў Грузіі. Будзьце, калі ласка, больш ветлівым. Гэта ваша дзіця? {{Водступ|2|em}}— Гэта бяздомнае дзіця, — холадна адказаў Курыдзе. — Ідучы на работу, я знайшоў яго тут, на гэтай самай лаўцы. Ён знясілеў ад голаду. {{Водступ|2|em}}Чыноўнік паторгаў сваю бародку і зноў павярнуўся да вайсковых. {{Водступ|2|em}}— Сын гэтага чалавека, генерал, нечакана захварэў, і вось ён прынёс яго ў больніцу. Але цяпер яшчэ рана і яны чакаюць на бульвары, пакуль пачнецца прыём. — Чыноўнік з укосу глянуў на Курыдзе. — Хутчэй за ўсё ў дзіцяці прыступ малярыі. Вельмі частае з’явішча на гэтым узбярэжжы. З вашага {{перанос пачатак|п=даз|к=волу}}<noinclude></noinclude> dbmtf1awd7pw6y8u4bjk3a6a6kp60xi