Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 10 9254 297186 297064 2026-09-11T14:19:11Z Gleb Leo 2440 297186 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/32}} 11.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32|«Biełarus», № 32]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/31}} 11.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/31|«Biełarus», № 31]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/30}} 09.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/30|«Biełarus», № 30]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/29}} 08.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/29|«Biełarus», № 29]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/28}} 06.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/28|«Biełarus», № 28]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/27}} 05.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/27|«Biełarus», № 27]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/3}} 04.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/3|«Biełarus», № 3]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/4}} 02.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/4|«Biełarus», № 4]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/7}} 01.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/7|«Biełarus», № 7]], 1913 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/26}} 31.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/26|«Biełarus», № 26]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/25}} 29.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/25|«Biełarus», № 25]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/24}} 28.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/24|«Biełarus», № 24]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/23}} 27.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/23|«Biełarus», № 23]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/22}} 27.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/22|«Biełarus», № 22]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/21}} 25.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/21|«Biełarus», № 21]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Кинууши, ринууши поустане… (1848)}} 24.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Кинууши, ринууши поустане… (1848)|Кинууши, ринууши поустане…]]», 1848 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/20}} 23.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/20|«Biełarus», № 20]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Unja (1919)}} 23.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Unja (1919)|«Unja», № 1]], 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/2}} 22.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2|«Biełarus», № 2]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/19}} 21.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/19|«Biełarus», № 19]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/18}} 17.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/18|«Biełarus», № 18]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/17}} 16.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/17|«Biełarus», № 17]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Abrazki żyćcia (1937)}} 15.08.2026 ''[[Аўтар:Ганна Саксаганская|K. Saksahanskaja]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Abrazki żyćcia (1937)|Abrazki żyćcia]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/16}} 14.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/16|«Biełarus», № 16]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/15}} 14.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/15|«Biełarus», № 15]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/14}} 12.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/14|«Biełarus», № 14]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/13}} 09.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/13|«Biełarus», № 13]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/11-12}} 09.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/11-12|«Biełarus», № 11-12]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Зоркі (1921)/1921/1}} 08.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1|«Зоркі», № 1]], 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Рады для эмігрантоў (1912)}} 04.08.2024 ''[[Аўтар:Юзаф Акаловіч|Язэп Околовіч]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Рады для эмігрантоў (1912)|Рады для эмігрантоў]]», 1912 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Тры пальцы (1930)}} 31.07.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Тры пальцы (1930)|Тры пальцы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/6}} 29.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/6|«Biełarus», № 6]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Музыка Цьвілеўскі (1928)}} 27.07.2026 ''[[Аўтар:Васіль Сташэўскі|Васіль Сташэўскі]]''. «[[Музыка Цьвілеўскі (1928)|Музыка Цьвілеўскі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Пакрыўджаныя (1921)}} 26.07.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Пакрыўджаныя (1921)|Пакрыўджаныя]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|П.С.Х. (1923)}} 24.07.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Сучасны]]''. «[[П.С.Х. (1923)|П.С.Х.]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Наша любоў (1936)}} 23.07.2026 ''[[Аўтар:Лазар Кацовіч|Лазар Кацовіч]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Ізраіль Плаўнік|Ізраіль Плаўнік]]''. «[[Наша любоў (1936)|Наша любоў]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Беларусь (1927)}} 23.07.2026 ''[[Аўтар:Аляксандр Чарвякоў|Аляксандар Чарвякоў]]''. «[[Беларусь (1927)|Беларусь]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Краязнаўства (1929)}} 19.07.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікола Касьпяровіч]]''. «[[Краязнаўства (1929)|Краязнаўства]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/9-10}} 17.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/9-10|«Biełarus», № 9-10]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Сусьвет і зямля (1929)}} 16.07.2026 ''[[Аўтар:Кастусь Гарабурда|Кастусь Гарабурда]]''. «[[Сусьвет і зямля (1929)|Сусьвет і зямля]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Сустрэча (1932)}} 13.07.2026 ''[[Аўтар:Рыгор Эпік|Рыгор Эпік]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Уладзімір Жылка|Уладзімер Жылка]]''. «[[Сустрэча (1932)|Сустрэча]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/8}} 11.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/8|«Biełarus», № 8]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 09.07.2026 ''[[Аўтар:Альберт Паўловіч|Альбэрт Паўловіч]]''. «[[Снапок (1921)|Снапок]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 07.07.2026 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Гісторыя беларускае літэратуры (1924, Вільня)|Гісторыя беларускае літэратуры]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 06.07.2026 ''[[Аўтар:Язэп Драздовіч|Язэп Драздовіч]]''. «[[Нябесныя бегі (1931)|Нябесныя бегі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|Творы (Купала, 1942)}} 04.07.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Творы (Купала, 1942)|Творы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Люба Лук’янская (1937)}} 03.07.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Люба Лук’янская (1937)|Люба Лук’янская]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Запіскі Самсона Самасуя (1953)}} 01.07.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Мрый|Андрэй Мрый]]''. «[[Запіскі Самсона Самасуя (1953)|Запіскі Самсона Самасуя]]», 1953 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Зборнік «Роднага Краю» за 1934 год (1935)}} 29.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Зборнік «Роднага Краю» за 1934 год (1935)|Зборнік „Роднага Краю“ за 1934 год]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Волаты (1929)}} 28.06.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікола Касьпяровіч]]''. «[[Волаты (1929)|Волаты]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)}} 26.06.2026 ''[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Усевалад Ігнатоўскі]]''. «[[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)}} 24.06.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Adam Stankievič]]''. «[[U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)}} 23.06.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Грашовы балянс сялянскай гаспадаркі Беларусі}} 18.06.2026 ''[[Аўтар:Аркадзь Быкаў|Аркадзь Быкаў]]''. «[[Грашовы балянс сялянскай гаспадаркі Беларусі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной (1932)}} 12.06.2026 ''[[Аўтар:Канстанцін Кернажыцкі|Канстанцін Кернажыцкі]]''. «[[Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной (1932)|Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Вязьмо (1932)}} 12.06.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Вязьмо (1932)|Вязьмо]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj (1863)}} 08.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Niewiadomy]]''. «[[Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj (1863)|Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj]]», 1863 * {{Прапанаваны экспарт|Weliki Hospodarv presławnych Narodow…}} 05.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Niewiadomy]]''. «[[Weliki Hospodarv presławnych Narodow…]]», 1648 * {{Прапанаваны экспарт|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)}} 04.06.2026 ''[[Аўтар:Аляксандр Цвікевіч|Алесь Галынец]]''. «[[Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне?]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Атрута (1927)}} 03.06.2026 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Атрута (1927)|Атрута]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|На чыгунцы (1928)}} 03.06.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[На чыгунцы (1928)|На чыгунцы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)}} 02.06.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]», 1920 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 30.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць (1903)|Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць]]», 1903 * {{Прапанаваны экспарт|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)}} 30.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Мэтодыка роднае мовы (1926)}} 27.05.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Канстанцін Міцкевіч]]''. «[[Мэтодыка роднае мовы (1926)|Мэтодыка роднае мовы]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Птушка на волі (1932)}} 20.05.2026 ''[[Аўтар:Вольга Сахарава|Ольга Сахарава]]''. «[[Птушка на волі (1932)|Птушка на волі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 18.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Карусь Каганец|Карусь Костровицки]]'' і ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|С. Шаулоўски]]''. «[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]», 1907 * {{Прапанаваны экспарт|Язэп Крушынскі (1929—1932)/2}} 16.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2|Язэп Крушынскі. Кніга другая]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|На крэсах усходніх (1933)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Ілья Гурскі|Ільля Гурскі]]''. «[[На крэсах усходніх (1933)|На крэсах усходніх]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Салавей (1928)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Салавей (1928)|Салавей]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Ab teatry (1927)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/7}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/7|«Дзянніца», № 7]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/6}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/6|«Дзянніца», № 6]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/5}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/5|«Дзянніца», № 5]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/4}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/4|«Дзянніца», № 4]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|„На прасторах жыцьця“ Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> tpx4va6b2hdqb0xswcpikeqmc2kzp1f 297305 297186 2026-09-12T07:35:36Z Gleb Leo 2440 297305 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)}} 12.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)|Літаратурны гурток пры „Маладняку“]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/32}} 11.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32|«Biełarus», № 32]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/31}} 11.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/31|«Biełarus», № 31]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/30}} 09.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/30|«Biełarus», № 30]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/29}} 08.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/29|«Biełarus», № 29]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/28}} 06.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/28|«Biełarus», № 28]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/27}} 05.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/27|«Biełarus», № 27]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/3}} 04.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/3|«Biełarus», № 3]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/4}} 02.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/4|«Biełarus», № 4]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/7}} 01.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/7|«Biełarus», № 7]], 1913 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/26}} 31.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/26|«Biełarus», № 26]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/25}} 29.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/25|«Biełarus», № 25]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/24}} 28.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/24|«Biełarus», № 24]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/23}} 27.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/23|«Biełarus», № 23]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/22}} 27.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/22|«Biełarus», № 22]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/21}} 25.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/21|«Biełarus», № 21]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Кинууши, ринууши поустане… (1848)}} 24.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Кинууши, ринууши поустане… (1848)|Кинууши, ринууши поустане…]]», 1848 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/20}} 23.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/20|«Biełarus», № 20]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Unja (1919)}} 23.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Unja (1919)|«Unja», № 1]], 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/2}} 22.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2|«Biełarus», № 2]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/19}} 21.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/19|«Biełarus», № 19]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/18}} 17.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/18|«Biełarus», № 18]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/17}} 16.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/17|«Biełarus», № 17]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Abrazki żyćcia (1937)}} 15.08.2026 ''[[Аўтар:Ганна Саксаганская|K. Saksahanskaja]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Abrazki żyćcia (1937)|Abrazki żyćcia]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/16}} 14.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/16|«Biełarus», № 16]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/15}} 14.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/15|«Biełarus», № 15]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/14}} 12.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/14|«Biełarus», № 14]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/13}} 09.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/13|«Biełarus», № 13]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/11-12}} 09.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/11-12|«Biełarus», № 11-12]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Зоркі (1921)/1921/1}} 08.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1|«Зоркі», № 1]], 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Рады для эмігрантоў (1912)}} 04.08.2024 ''[[Аўтар:Юзаф Акаловіч|Язэп Околовіч]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Рады для эмігрантоў (1912)|Рады для эмігрантоў]]», 1912 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Тры пальцы (1930)}} 31.07.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Тры пальцы (1930)|Тры пальцы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/6}} 29.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/6|«Biełarus», № 6]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Музыка Цьвілеўскі (1928)}} 27.07.2026 ''[[Аўтар:Васіль Сташэўскі|Васіль Сташэўскі]]''. «[[Музыка Цьвілеўскі (1928)|Музыка Цьвілеўскі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Пакрыўджаныя (1921)}} 26.07.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Пакрыўджаныя (1921)|Пакрыўджаныя]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|П.С.Х. (1923)}} 24.07.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Сучасны]]''. «[[П.С.Х. (1923)|П.С.Х.]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Наша любоў (1936)}} 23.07.2026 ''[[Аўтар:Лазар Кацовіч|Лазар Кацовіч]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Ізраіль Плаўнік|Ізраіль Плаўнік]]''. «[[Наша любоў (1936)|Наша любоў]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Беларусь (1927)}} 23.07.2026 ''[[Аўтар:Аляксандр Чарвякоў|Аляксандар Чарвякоў]]''. «[[Беларусь (1927)|Беларусь]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Краязнаўства (1929)}} 19.07.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікола Касьпяровіч]]''. «[[Краязнаўства (1929)|Краязнаўства]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/9-10}} 17.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/9-10|«Biełarus», № 9-10]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Сусьвет і зямля (1929)}} 16.07.2026 ''[[Аўтар:Кастусь Гарабурда|Кастусь Гарабурда]]''. «[[Сусьвет і зямля (1929)|Сусьвет і зямля]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Сустрэча (1932)}} 13.07.2026 ''[[Аўтар:Рыгор Эпік|Рыгор Эпік]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Уладзімір Жылка|Уладзімер Жылка]]''. «[[Сустрэча (1932)|Сустрэча]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/8}} 11.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/8|«Biełarus», № 8]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 09.07.2026 ''[[Аўтар:Альберт Паўловіч|Альбэрт Паўловіч]]''. «[[Снапок (1921)|Снапок]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 07.07.2026 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Гісторыя беларускае літэратуры (1924, Вільня)|Гісторыя беларускае літэратуры]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 06.07.2026 ''[[Аўтар:Язэп Драздовіч|Язэп Драздовіч]]''. «[[Нябесныя бегі (1931)|Нябесныя бегі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|Творы (Купала, 1942)}} 04.07.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Творы (Купала, 1942)|Творы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Люба Лук’янская (1937)}} 03.07.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Люба Лук’янская (1937)|Люба Лук’янская]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Запіскі Самсона Самасуя (1953)}} 01.07.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Мрый|Андрэй Мрый]]''. «[[Запіскі Самсона Самасуя (1953)|Запіскі Самсона Самасуя]]», 1953 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Зборнік «Роднага Краю» за 1934 год (1935)}} 29.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Зборнік «Роднага Краю» за 1934 год (1935)|Зборнік „Роднага Краю“ за 1934 год]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Волаты (1929)}} 28.06.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікола Касьпяровіч]]''. «[[Волаты (1929)|Волаты]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)}} 26.06.2026 ''[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Усевалад Ігнатоўскі]]''. «[[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)}} 24.06.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Adam Stankievič]]''. «[[U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)}} 23.06.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Грашовы балянс сялянскай гаспадаркі Беларусі}} 18.06.2026 ''[[Аўтар:Аркадзь Быкаў|Аркадзь Быкаў]]''. «[[Грашовы балянс сялянскай гаспадаркі Беларусі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной (1932)}} 12.06.2026 ''[[Аўтар:Канстанцін Кернажыцкі|Канстанцін Кернажыцкі]]''. «[[Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной (1932)|Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Вязьмо (1932)}} 12.06.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Вязьмо (1932)|Вязьмо]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj (1863)}} 08.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Niewiadomy]]''. «[[Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj (1863)|Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj]]», 1863 * {{Прапанаваны экспарт|Weliki Hospodarv presławnych Narodow…}} 05.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Niewiadomy]]''. «[[Weliki Hospodarv presławnych Narodow…]]», 1648 * {{Прапанаваны экспарт|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)}} 04.06.2026 ''[[Аўтар:Аляксандр Цвікевіч|Алесь Галынец]]''. «[[Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне?]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Атрута (1927)}} 03.06.2026 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Атрута (1927)|Атрута]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|На чыгунцы (1928)}} 03.06.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[На чыгунцы (1928)|На чыгунцы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)}} 02.06.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]», 1920 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 30.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць (1903)|Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць]]», 1903 * {{Прапанаваны экспарт|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)}} 30.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Мэтодыка роднае мовы (1926)}} 27.05.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Канстанцін Міцкевіч]]''. «[[Мэтодыка роднае мовы (1926)|Мэтодыка роднае мовы]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Птушка на волі (1932)}} 20.05.2026 ''[[Аўтар:Вольга Сахарава|Ольга Сахарава]]''. «[[Птушка на волі (1932)|Птушка на волі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 18.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Карусь Каганец|Карусь Костровицки]]'' і ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|С. Шаулоўски]]''. «[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]», 1907 * {{Прапанаваны экспарт|Язэп Крушынскі (1929—1932)/2}} 16.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2|Язэп Крушынскі. Кніга другая]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|На крэсах усходніх (1933)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Ілья Гурскі|Ільля Гурскі]]''. «[[На крэсах усходніх (1933)|На крэсах усходніх]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Салавей (1928)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Салавей (1928)|Салавей]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Ab teatry (1927)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/7}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/7|«Дзянніца», № 7]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/6}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/6|«Дзянніца», № 6]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/5}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/5|«Дзянніца», № 5]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/4}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/4|«Дзянніца», № 4]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|„На прасторах жыцьця“ Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> a5d74esodntt0q2kxse60xliqln3xgk 0 14694 297335 132779 2026-09-12T08:51:23Z Чаховіч Уладзіслаў 29 297335 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = «Гісторыя беларускае літаратуры» | аўтар = Антон Луцкевіч | год = 1920 | крыніца = НН. 1920. 22 лістап. | сэкцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = }} ...Ёсьць гэткая японская забаўка, — Кідаюць дробныя аскёпкі дрэва У ваду — і робяцца яны цьвятамі. М. Багдановіч. Мне ўспомніўся гэты адрывак вершу Максіма Багдановіча, напісанага з прычыны крытычнае стацьці аб яго «Вянку» — зборніку выбраных вершаў. Як з паасобных вершыкаў паэта, пісаных у розным часе і ў розных настраеньнях, можна ўлажыць абраз душы аўтара іх, — так з працы сыноў народу, жыўшых у розныя эпохі, можна ўлажыць абраз душы гэтага народу, гісторыю яе фармаваньня і разьвіцьця. Дзеля апошняе мэты служыць гісторыя літаратуры народу. Гісторык літаратуры суміруе працу цэлых пакаленьняў, цэлых эпох, вылаўлівае аснаўныя элемэнты яе і дае сынтэз — абраз таго, што становіць істоту нацыянальнае душы. Пад яго дазнанай рукой, быццам у гэнай японскай забаўцы, вырастаюць цудоўныя краскі творчасьці народнай, увабіраючы ў сябе ўсе шматфарбныя калёры і формы індывідуальнасьці народу. Такую працу ўзяўся выпаўніць для беларусаў наш выдатны пісьменьнік і знаўца беларускае літаратуры, Максім Гарэцкі. Працу сваю ён ужо закончыў і выпусьціў у сьвет. Гэта — даволі грубы том «Гісторыі беларускае літаратуры» (Вільня, 1920, — коштам У.Знамяроўскагa і Э. Будзькі, друкарня каап. т-ва «Друк», — 208 стр.). Перад намі праходзіць доўгі-доўгі сьцяг імён беларускіх пісьменьнікаў і паэтаў. Іх так многа. Ажно дзіўна: дзіўна, бо гісторыкі «братніх» народаў — расейскага і польскага, ад каторых да самага апошняга часу мы бралі ведамасьці аб нашай мінуўшчыне, вельмі пільна ўкрывалі ўсё тoe, што сьведчыць аб жыцьцёвай сіле беларусаў, аб эпосе расьцьвету іх культуры ў прошлым — асновы сучаснага нашага адраджэньня. І вось мы бачым першых пачынальнікаў беларускае культурнае працы, пачынаючы ад нашай першай «фэміністкі» — полацкай княжны Прадславы (сьв. Афрасіньні Полацкай), працаваўшай дзеля прасьветы народу ў 12 ст. Чытаем аб нарадзінах беларускага друку і першым друкару д-ру Францішку Скарыне «з слаўнага места Полацку», аб гарачым патрыёце беларускім Васілю Цяпінскім, аб дзеячох эпохі расьцьвету,— «залатое пары» нашае літаратуры ў 16 ст., так цесна зьвязанай з нашым незалежным дзяржаўным бытам таго часу. А далей — пачынаецца пара «сходу», калі рэлігійная і нацыянальная барацьба ў Беларусі забірае ўсе жывыя творчыя сілы нашага народу, і яны ў ёй марнуюцца, гібеюць. Вось 18 век — век упадку старое беларускае літаратуры, але праз сумны абраз нацыянальнага ўпадку нашай інтэлігенцыі пачынае ўжо сьвяціцца слабенькі праменьчык нацыянальнага прабуджэньня народных нізоў — народнае масы. А далей — пара «несьвядомага адраджэньня» пачатку 19 ст., адраджэньня «панскага», йшчэ далёкага ад таго магутнага творчага руху, сьведкамі катоpaга нам даводзіцца быць. A ў нізах народных штось бурліць, штось насьпявае, штось творыцца — зусім новае, зусім самабытнае. Нашы народнікі канца 19 сталецьця зыходзяць з тых сацыяльных вяршын, на якіх увесь час стаялі нашы шляхоцкія пісьменьнікі мінулага сталецьця. І ўрэшце народ збудзіўся, народ прамовіў — прамовіў вустамі дзясяткаў народных паэтаў, літаратapаў, вучоных, — усё сыноў беларускай вёскі. Гэты апошні аддзел «найнавейшае літаратуры» напісаны найжывей, найляпей і найпаўней апрацованы і найбольш ярка выяўляе багатую, прымітыўна чыстую душу толькі што збудзіўшагася да новага жыцьця народу. Праўда, пішучы сваю «Гісторыю беларускае літаратуры», Максім Гарэцкі меў на мэце даць учэбнік для беларускай сярэдняй школы. З гэтага вынікае схэматычнасьць выкладу, каторая часамі зацямняе суцэльны абраз нашага літаратурнага творства. Але ў межах нарысаў паадзінокіх пісьменьнікаў Максім Гарэцкі выявіў сябе здольным крытыкам, лёгка ўлаўліваючым індывідуальныя рысы душы і творчасьці беларускіх аўтараў. Побач зь ведамасьцямі біяграфічнымі і бібліяграфічнымі, наш гісторык літаратуры разьбірае і ацэнівае важнейшыя беларускія творы кожнага аўтара. І прысуд яго заўсёды справядлівы, хоць часам лішне просталінійны, — глыбокі, хоць высказаны ў некалькіх славах. Даўно ўжо вычувалася патрэба такой кніжкі. Патрэбу гэту стараліся хоць у часьці здаволіць і Ант. Навіна («Našy pieśniary», lіtaraturna-sacyjalnyja narysy, Wіlnіa 1918), і Лявон Леуш («Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства» Кіеў, 1919) і Я. Фарботка («Беларусь у песьнях», Менск, 1920), — але ўсё гэта былі працы няпоўныя, або характарызаваўшыя толькі найбольш тыповых песьняроў ці толькі адзін бок творства іх (пераважна сацыяльны). Зьяўляліся і вялікшыя стацьці і с. п. Максіма Багдановіча, і нябожчыка Сяргея Палуяна, і таго ж Гарэцкага, даваўшыя кароткія нарысы літаратуры эпохі адраджэньня. Але толькі «Гісторыя беларускае літаратуры», якая толькі што выйшла ў сьвет, запоўніла, як сьлед, пустуючае месца. Мы горача вітаем працу М. Гарэцкага. Яна бясспорна мае вагу ня толькі як учэбнік, але і як адзін з фактараў усьведамленьня «маладых» беларусаў, каторыя так мала ведаюць аб сваім народзе, аб яго гісторыі і літаратуры. Яна пакажа і нашым суседзям, якія культурныя скарбы меў і мае беларускі народ. Кніжка, надрукованая «кірыліцай», як на ваенны час, становіць люксусовае выданьне — на мелавой паперы, з чысьленымі партрэтамі беларускіх пісьменьнікаў, зьнімкамі з старых грамат, кніг, «Літоўскага Статуту» і т. п. Яна павінна апынуцца ў руках кожнага сьвядомага беларуса, у кожнай беларускай бібліятэцы. [[Катэгорыя:Антон Луцкевіч]] octibcfvnn761qex0etm500s92wx8r3 106 38755 297302 107853 2026-09-12T07:33:16Z Gleb Leo 2440 297302 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)|Літаратурны гурток пры «Маладняку»]] |Language=be |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Выданьне ЦБ Маладняка |Address=Менск |Year=1927 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} 87soupks10kbsm3ir55itg4rc9t5bfj 106 66181 297144 165416 2026-09-11T13:25:09Z Gleb Leo 2440 297144 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=Biełarus |Language=be |Volume=[[Biełarus (1913)/1913/31|№ 31]] |Author= |Translator= |Editor=[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|Antoni Byczkoŭski]] |Illustrator= |School= |Publisher=[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|Antoni Byczkoŭski]]<br />Drukarnia „Znicz“ |Address=Wilnia |Year=1913 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} 9nsdwzskq3wo60f2txjydxgso491cj7 106 66182 297176 165417 2026-09-11T14:13:02Z Gleb Leo 2440 297176 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=Biełarus |Language=be |Volume=[[Biełarus (1913)/1913/32|№ 32]] |Author= |Translator= |Editor=[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|Antoni Byczkoŭski]] |Illustrator= |School= |Publisher=[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|Antoni Byczkoŭski]]<br />Drukarnia „Znicz“ |Address=Wilnia |Year=1913 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} qhi4kifwhjvq7wsimuwwoly3zprnmyk 104 75349 297333 296822 2026-09-12T08:37:34Z RAleh111 4658 297333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 13 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 1'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pachwalony"/><div style="margin-bottom:-1.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> {{Цэнтар|Pachwalony Jezus Chrystus'''|памер=160%}} </div> {{справа|{{Эпіграф||„Szkada mnie hetaho narodu… bo nie</br>maje czaho jeści…“ (Św. Marka VIII-2).||}}}} {{Водступ|1.5|em}}Słowy katoryje skazau Chrystus 2000 hadou tamu nazad i ciapier dla nas nie staryje, i ciapier narod biełaruski nie maje czaho jeści: hoład u cieli, hoład u duszy. Dziela taho my prychodzim da was, miłyje braty biełarusy i niasiom wam strawu chryścijanskuju. Choczem znać waszaje hora, waszyje niedastatki, kab pryjści s pomaczu, s paradaju… Dziela taho ludzi dobraj woli paczynajuć drukawać „Biełarusa“.</br> {{Водступ|1.5|em}}1) „Biełarus“ budzie stajać zausiody na hrunci chryścijańskim-katalickim, baroniuczy sprawy katalickaj i biełaruskaj.</br> {{Водступ|1.5|em}}2) „Biełarus“ nia budzie napadać na druhije narodnaści, ci wiery: my choczem tolki razwiwacca u naszaj św. wiery i narodnaści.</br> {{Водступ|1.5|em}}3) „Biełarus“ budzie pamieszczać u kożnym numery: a) kalendar, b) powieści i apawiedańnia, c) wiadomaści kaścielnyje, d) wiadomaści z zahranicy, e) wiadomaści s kraju, f) wiadomaści haspadarskije, g) wiadomaści a wajnie i szmat druhich patrebnych dla narodu.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk zwiertajemsia da Was, miłyje czytaczy, da was, kamu dorah nasz biedny, ciomny, „tutejszy“ narod, kab razszyrali naszuju hazetu, kab prychodzili nam s pomaczu, chto czym może.</br> {{Водступ|1.5|em}}Żniwo wialikaje, a nima kamu żaci; prychodźcie-ż żniwiary czekajem! {{Калёнтытул|right='''Redakcija.'''{{Водступ|1.5|em}}}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 1.png|100px]]}} <section end="Pachwalony"/> <section begin="Kalendar"/>{{Цэнтар|'''Kalendar kaścielny.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Studzień.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}1 Nowy rok i pamiatka abochodu nadańnia imieńnia Panu Jezusu Chrystusu. Imie Jezus pa starażydousku (hebrajsku) aznaczaje zbawiciel. „Bo nima pad niebam druhoha imieńnia, danaho ludziam, u katorym my usie mieli być zbaulonymi“ (Dziei. Ap. 4) Jezus Chrystus jość zbaucam i karonaj usich światych.</br> {{Водступ|1.5|em}}2 S-ty Makary, opat. radziusia z biednych baćkou u mieście Aleksandryi w Ehipcie. Douhi czas wiou pabożnaje żyćcio na pustyni i tam praz siem hadou żywiusia tolki kareńczykami i syrymi trawami, szmat ciarpieu ad heretykau Aryjanou. Umior u staraści, 394 roku pa Chrystusie.</br> {{Водступ|1.5|em}}3 Swiataja Genowefa dziewa. Radz. kala Paryża u Francyi. Z małku paściła<section end="Kalendar"/><noinclude></noinclude> 6vky62wa00ivnj8dp7jjh400lzecn2a 104 75350 297334 296830 2026-09-12T08:39:36Z RAleh111 4658 297334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|USIACZYNA}}.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''{{Разьбіўка|KROSZKI}}.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kuchar ciapiereszniaho Papieża'''</span> [[Аўтар:Пій X|Piusa 10-go]] maje nie mały kłopat. Prasłużyuszy bolej 30-ci hadou u hetym czynie, adzin kuchar prywyk byu i lubiu dauniej pachwalicca swaimi wiedamosćiami i umieńniem u kucharskich sprawach i wystupau zausiody z roznymi strawami z wialikaj paradaj. Ciapier-że zusim mała czaho jamu pryjchodzicca rabić, bo Papież Pius 10-ty u jadzie ani parady, ani wydumak nia lubie. Pasla imszy wypiwaje kubaczak kawy; na połudzień jesć jusznik z warywa i kryszku miasa, zredź ureszcie-frukty. Na wiaczeru tak sama jakije koleczy pryprawy z warywa-woś-i usio.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Za dobraje serca.'''</span> U ciapieraszniej wajnie pasla straszennaj bitwy pamiż Bałharami i Turkami. pałkounik bałharski Karhiew, ujeźdżajuczy s swaimi sałdatami u tureckuju wiosku, uhledziu maleńkuju-hadkou 4 tureckuju dziauczynku, katoraja, zaliwajuczysia slaźmi, jak maha uciekała ad swaich worahou — Bałhar. Pałkounik saskoczyu s konia, schapiu dziauczynku na ruki i stau jaje uściszać-piaścić. U hety moment lacić tureckaja bomba i razrywaje na szmatoczki kania, s katoraho tolki szto saskoczyu pałkounik.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nia szkodzie.'''</span> U stalicy Francii-Paryży niejkaja znacharka nastroiła adnamu czeławieku jak uziać bilet u lateryju, kab napeuna wyjhrać szmat hroszej, i za hetuju paradu uziała tysiaczu rublou. Czeławiek toj, spadziewajuczysia na peunuju wyjhranku, pastawiu wosiem tysiaczau rublou i… usie prajhrau. Sprawa pajszła u sud, katory i prysudziu, kab znacharka zapłaciła usie straty tamu czeławieku, katoraha aszukała. Pasla hetkaj sprawy, mo krychu pamienszaje achwotnikau da znacharstwa i tych durniau, kotoryje wierać im. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|'''Zahadki.'''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}1). Biez woknau, biez dźwiarej, pouna chata ludziej.</br> {{Водступ|1.5|em}}2). Dwa braty czeraz miażu żywuć, adnaho wiek u woczy nie baczać. {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/2|№ 2]].'''}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 11.png|60px]]}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|'''ŻARTY.'''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Sabaka na usiakaha bresze, ci chto wart paszany, ci pahardy. {{Цэнтар|'''ASZUKALI.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Udawiec. ażaniuszusia s staroj babaj, prywodzić jaje u chatu i {{Абмылка|kaźe|każe}} da dziaciej: — Majecie wam nowuju mamu. {{Водступ|1.5|em}}''Dzieci u adzin hołas'': Tatka, tatka! Heta-ż ciabie aszukali! Jakajaż jana nowaja, kali zusim staraja. {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 11.png|60px]]}} <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Цэнтар|{{Разьбіўка|ABWIESTKI}}.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:8px solid gray; padding:0.1em 0em}} <center>{{larger|'''Usie kataliki pawinny'''}}</center> {{АРЦ|wypisywać, razszyrać i czytać</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju hazetu'''}} <center>{{x-larger|'''„{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}“'''}}</center> {{АРЦ|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb. 50 kap., na 6 miesiacau 80 kap.</br>Addzielny numer 3 kap.}} {{АРЦ|{{fine|Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6 kw. 5. „BIEŁARUS“.}}}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{block center/s|style=width:100%; border-top:2px solid black; border-bottom:2px solid black; padding:0.1em}} <center>'''{{x-larger|{{Разьбіўка|AD REDAKCYI}}.}}</center> <center>'''S pryczyn ad redakcyi nie zależaczych. pierszy numer spaźniusia.'''</center> {{block center/e}} <center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> qinvhpssh084ekso9wtvs2qodz1l39z 104 80052 297331 296819 2026-09-12T08:35:11Z RAleh111 4658 297331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Nasza"/>nie tak wyciahiwaje na wierch i z ziamloj jon akuratniej razmieszywajecca i chutczej addaje swaju moc zbażynie. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Zruby u naszych studniach'''</span> zimoj u wialikije marazy abliwajucca i źwierchu, i s siaredziny lodam. Lod źwierchu absiecz nia trudna, ale lod u siaredzinie inszym razam tak namierzaje, szto wady trudna dastać, i tady kłopat nie mały. Tymczasam pazbycca jaho zusim lohka. Studniu nanacz treba nakryć doszkami, a źwierchu taustawata nałażyć sałomy (kab duch nie prachodziu); abo jeszcze lepiej: zrabić matu s sałomy, katoraj i nakrywać nanacz studniu; da ranicy lod prapadzie. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Chto maje sadok,'''</span> najbolsz nabirajecca strachu, kali jon zaćwicie: chacia-b maroz nie udaryu. Nie raz bywaje, szto kali sad choć niekolki dzion paźniej zaćwicie, to użo jak raz uciacze ad raniejszych i krapczejszych marozau. Oś, jośc sposab prypoźnić ćwiet. Ciapier, kali ziemla umierszy, dyj śniehu chapaje, treba hetaho śniehu naharnuć jeszcze bolsz u wokał drewa tak szyroka, jak iduć haliny na im, i prykryć sałamianym hnojem. Hetkaje drewa na wiasnu bolsz jak na tydzień paźniej zaćwitaje, bo ziemla pad śnieham, a śnieh pad hnajem niaskora adyjchodziać, dyk s karaniou soki u haru nia pojduć. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|USIACZYNA}}.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''U Paunocznaj Amerycy pażar'''</span> zachapiu dom, u katorym hadawałosia kala sotki dziaciej sirotak. Wosiem katalickich manaszak, katoryje apiekawalisia hetymi dzietkami, kinulisia u ahoń ratawać ich. Bolszeńkich wychapili usich; z maleńkimi — sprawa była trudniejszaja i dwojeczka astałosia u ahni, a razam z imi zhareła i piać manaszak.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Najstarejszaja hazeta na całym świecie'''</span> drukujecca u stalicy Kitajszczyny — Pekinie. Wychodzić jana bolsz, jak tysiacza hod. I, kali u naszych staronkach redaktarom hazet prychodzicca na inszy raz sołana, to u Kitajszczynie bywała jeszcze horsz: za uwieś czas drukawannia hetaj kitajskaj hazety 15 redaktarou nałażyli swajej haławoj.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kolki piorkou da pisańnia'''</span> patreba dla hramatnych na usim świeci — padliczyć trudna. Adna tolki anhlickaja fabryka puszczaje ich u świet szto tydnia 89 milionou sztuk. Fabryk hetkich jość nie mała, a maszyny tak chitra naładżeny, szto adzin rabotnik u dzień może zrabić 45 tysiaczou piorak.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Letajuczyje maszyny,'''</span> jak i kożnaja, dobra nienaładżenaja jeszcze nawinka, niemała zabrali użo s pamiż ludziej achwiar. Zhinuła na ich bolsz 200 dusz. U Francii — 52; u Niamieczczynie — 42; u Amerycy — 30; u Anhlii — 22; u Italii i Rasiei pa 15 czaławiek i t. d.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Jak Japonskaje prawicielstwa dbaje a zdaroui swajho narodu'''</span> widać s taho, szto niedauna uwieś horad — Tenczan, katory daktary pryznali, szto pabudawany jon na nie zdarowym miejscy, razabrali i pieranieśli kosztam kazny na druhoje miejsce. {{Накіравальная рыса||height=0.1px}} {{Накіравальная рыса||height=0.1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|DUMKI.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Narod żywie tolki datul, pakul żywie jaho rodnaja mowa. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Praz kaho zapłacze dzicia, toj sam budzie płakać. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|ZAHADKI.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}3) Dwa razy rodzicca, ni razu nia chreścicca, a czort baicca?</br> {{Водступ|1.5|em}}4) Żyu czornym, pamior-czyrwony?</br> {{Водступ|1.5|em}}5) Zialonaja — nia jełka; krasnaja — nia dzieuka; s chwastom — dy nia mysz. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/3|№ 3]].'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/1|№ 1]]:'''</span> 1) Harbuz. 2) Woczy. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|ŻARTY.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}''Kabieta da kramniczychi:'' szto-ż ty mnie dajesz hetkaha sieladca, — jon, widać, nia świeży. {{Водступ|1.5|em}}''Kramniczycha:'' Jak to nia świeży? Paladzi: jon jeszcze chwastom krataje. <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{block center/s}} <div style="font-size:120%; margin-top:-1em; margin-bottom:-1em; width:19em; line-height: 1.5; text-align:justify;"> {{Цэнтар|Ad Redakcii.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{Водступ|2|em}}'''Prosim usich naszych prychilnikou prysyłać nam adresy swaich znajomych dla razsyłki probnych numerou „Biełarusa“.''' {{block center/e}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> b4tqqi2bksnrabmjyv05sn5b8buq7np 104 80076 297332 296816 2026-09-12T08:36:08Z RAleh111 4658 297332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 19 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 2.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|''Da Boha.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> Boże! czamu my Taboju zabyty,<br /> Czamu hnieunu dałoniu nad nami<br /> {{gap|5em}}Trymajesz uściaż?…<br /> Hlań: my na cieli, na duszy zabity<br /> Cierpim, mauczymo wiekami<br /> {{gap|5em}}Boże ty nasz!…<br /> Naszaho hora, mou, ciszy mahiły,<br /> Naszaho bolu nia czuje nichto,<br /> {{gap|5em}}Cierpim adny.<br /> Tolki pytańniem, Bożeczka miły<br /> Skarżycca serca nasza-za szto?<br /> {{gap|5em}}Jakije winy?<br /> Ździeki, pahardy, dy kryudy wialiki,<br /> Choład, dy hoład zausiody nas ciśnie<br /> {{gap|5em}}Surowaj rukoj.<br /> Ach! kali-ż zhinie pieraślad dziki,<br /> Sounieńka doli kali nam zabliśnie,<br /> {{gap|5em}}Jakoju paroj?…<br /> {{Калёнтытул|right=''Antoni B.''{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto takoje hazeta.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Hazetu nazywajuć szkołaj uzrosłaho czeławieka i heta szczyraja prauda. Hazeta, piszuczy ab usim szto na świeci robicca dobraho, zaachwoczywaje da dabra; piszuczy-że dzie szto dziejecca złoha, starajecca zbrydzić zło. Apracza hetaho hazeta drukuje usielakije praktycznyje rady, kab pakazać ludziam darohu, jakoj treba iści da lepszaho żyćcia. A dziela taho, szto meta naszaho żyćcia nia tolki u tym, kab nam było dobra tutaka na ziamli, — a i u tym, kab sprawiadliwymi pastupkami zasłużyć na żyćcio wiecznaje, hazeta pisze jeszcze ab Bohu, ab duszy, ab wiery. Znaczycca u dobraj hazeci pawinna być usieńka, szto czaławiek dumaje, czaho chocze, szto robie; usieńka, szto datycze jaho żyćcia haspadarki, sposabou pracy; usieńka, szto patrebna da jaho rozumu, serca, duszy. I nima, badaj, na świeci takoj reczy katora abnimała-b tak sucelna żyćcio czaławieka, jak hazeta. Nia może jaje zastupić nawat niwodzin czaławiek u świeci, bo dobraja {{Абмылка|hażeta|hazeta}}, heta jak najlepszy, najszczyrejszy pryjaciel u chaci, katory i paradzić, i nauczyć i raskaże nawiny sa świetu.</br> {{Водступ|1.5|em}}Praczytauszy usio, szto wyszej napisana, skażycie sami; ci hazeta patrebna dla czaławieka, ci nie? Zdajecca, szto dwuch atkazou być nia może: patrebna dla kożnaho czaławieka, a tym bolsz dla sielanina-biełarusa, bo jamu, siracini, najhorej na świeci. Może skaże chto {{Абмылка|koleczy.|koleczy,}} szto hazet szmat jość na świeci i roznyje hazety ab adnym i tym samym rozna piszuć. Na heta woś szto my {{перанос-пачатак|п=ska|к=żem}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> iqwdj9qyn9hmd1cx3hvsrz7p9dgebw2 104 80184 297329 296966 2026-09-12T08:33:39Z RAleh111 4658 297329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 27 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 3.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="U"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|''U niadzielu.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> Ciażka, nia wiesieła, smutak nawodziuczy,<br /> Z wieży kaścielnaj azwausia huł — zwon,<br /> Bytcam prytułku u hrudziach nie znachodziuczy,<br /> Z wioski praz pola, paniośsia u dal jon.<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Mlejeć u niebi dzieś echa trywożnaje,<br /> Płacz syhnaturki malenkaj zacich,<br /> Msza paczałasia; ksiondz z minaj nabożnaj<br /> Kropić wadoju, żahnajeć usich.<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Hrajuć arhany — ziamla aż kałyszycca,<br /> Dziuna dy piekna na chorach piajuć…<br /> Kolki natchnieńnia! Dy lohka jak dyszycca,<br /> Jasnyja dumki da Boha latuć…<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Radaściaj niejkaju serca zabiłasia,<br /> Ciażkaść żyćciowa zusim adlehła<br /> Czuju z waczej mnie ślaza pakaciłasia<br /> Ciopła, serdeczna — z duszy papłyła.<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Szczaścia u szczyraj madlitwi znachodżu ja,<br /> Duszu nadzieja świataja macnić —<br /> Dobra mnie, dobra!… chwała hena Bożaja<br /> Nudnaje serca majo wiesialić.<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Dziuny blask sonca razsiek dal tumannuju,<br /> Scichli arhany, ksiondz konczyu Spiewanuju,<br /> Z wieży kaścielnaj zwon słyszny iznou,<br /> Cichi, spakojny ciahnusia damou.<br /> {{Калёнтытул|right=''Albert Paułowicz.''{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="U"/> <section begin="Laczyciesia"/>{{Цэнтар|'''Laczyciesia.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Wialiki skarb, wialikaje bahaćcie maje czaławiek, katory duży, dy zdarowy ciełam; ale jeszcze bolszy skarb, jeszcze bolszaje bahaćcie maje toj czaławiek, katory maje zdarowuju duszu, dy jasny rozum. Dusza zdarowa tady, kali na joj nima czużoj kryudy, czużych śloz dy jana akuratna razwiwajecca; rozum-jasny tady, kali czaławiek maje nawuku. Kab mieć nawuku, kab usio, szto kala nas dziejecca, dobra razumieć i wa usim razbiracca, nie kanieszna treba siadzieć cełymi hadami u szkołach; można nabyć nawuku i u chaci siedziuczy, treba tolki czytać dobryje kniżki, wiaści hutarki z ludźmi razumnymi. Dauno heta zrazumieli ludzi pa usim świeci i pobacz szkolnych nawuk raschodzicca mnoha kniżak i hazet, katoryja pamahajuć ludziam wybryści s ciemnaty. Jak na usim świeci, hetak i u naszaj staroncy z dawion-dauna razychodzicca mnoha kniżak roznych i hazet, adnak narod nasz staić na świeci szmat niżej, treba pryznacca, ad naszych susiedziou — palakou, latyszou<section end="Laczyciesia"/><noinclude></noinclude> led09slzdc0rtpe8g0tjwhyb48k07a6 104 80190 297330 296815 2026-09-12T08:34:35Z RAleh111 4658 297330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>minie, bo wada prybywała szto raz wyszej i wyszej. Prypadkam idzie tudoj haspadar s susiedniej wioski z 7 letniaj daczkoj. Uhledziuszy nieszczaście, kidaje jon dzicia pry moście, a sam biażyć pa pomacz u wiosku. Wada tymczasam stała zaliwać użo hałowy biedakou. Tady dziauczynka, nie czekajuczy pomaczy, kinułasia dziorci ziamlu swaimi ruczkami i zrabiuszy rawok, dała chod wadzie. Wada stała apadać, a tym czasam nadbiehła pomacz i rabotnikau wyratawali.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dziauczyncy za jaje rozum i załatoje serca naznaczyli za ratunak ludziej ad śmierci — załaty medal.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kolki kasztujuć czynouniki.'''</span> Adna s pamiż francuzkich hazet wyliczyła kolki u jakim hasudarstwi prypadaje na duszu razchodau na swaich czynounikou. Pawedłuh hetaho rachunku wypadaje: {{block center/s}} {| |style="vertical-align:top;"| U |style="vertical-align:top;"| Arhentyni{{gap|1.8em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 39 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Brazylii{{gap|3.0em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 63 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Stanach Amer. paunocznaj |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 1 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 18 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Szwajcaryi{{gap|1.6em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 3 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 75 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Anhlii{{gap|1.1em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 3 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 80 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Belhii i Holandii{{gap|1.8em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 4 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 60 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Niemieczczyni–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 4 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 81 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Austryi{{gap|0.7em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 5 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 10 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Italii{{gap|1.9em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| F |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 40 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Francii{{gap|0.9em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 8 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 88 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Rasiei{{gap|1.2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 13 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 21 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|19em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|19em|height=0.1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''DUMKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Jakaja strawa — takije siły; jakije siły — takaja praca. {{block center/s}} {{***3||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Rabi toje szto pawinien rabić, a budzie toje — szto pawinna być. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ZAHADKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}6) Nalacieli kapitany — usich ludziej papisali, a chata praz wakno uciekła?</br> {{Водступ|1.5|em}}7) Czornaja karowa usich ludziej pakałoła; a biełaja ustała — usich papadymała. {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/4|№ 4]].'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}'''Razhadkl z [[Biełarus (1913)/1913/2|№ 2]]:''' 3) Piewień; 4) Rak; 5) Burak. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ŻARTY.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}''Łasun.'' Dziaciuk — padrostak zajszou u kramu, pauniusieńkuju narodu i uhledziuszy niejki czyrwony, bytcam bob, struk (a heta byu turecki pierac), ściahnuu jaho cichańka, dyj upchnuuszy u hubu, stau hryści; ażno kali zapiacze, dyk, zdałosia, jamu, woczy na wierch wypre. Chacieu borździeńka wykinuć, a tut jak raz kramnik da jaho:</br> {{Водступ|1.5|em}}— Tabie szto treba?</br> {{Водступ|1.5|em}}Chłopiec krapczej tolki zacisnuu wusny i mauczyć.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Szto tabie? dapytywaje znou kramnik.</br> {{Водступ|1.5|em}}Mauczyć chłopiec; tolki s czyrwonaha ażno sinim użo robicca. Dumajuczy, szto heta złodziej, kramnik szto raz bolej stau prystawać da chłopca.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Mauczy, had! adazwausia ureszci toj, — narodu mnie szkada: bo kali razinusia, dyk ahniom usio pojdzie! <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{block center/s}} <div style="font-size:120%; margin-top:-1em; margin-bottom:-1em; width:19em; line-height: 1.5; text-align:justify;"> {{Цэнтар|Ad Redakcii.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{Водступ|2|em}}'''[[Biełarus (1913)/1913/1|Numeru 1-ho]] hazety „Biełarus“ astałosia zusim mała, dziela czaho ni pradawacca paasobku, ni wysyłacca na probu nikomu nia budzie; — dastać jaho mohuć tolki padpiszczki hazety.''' {{block center/e}} </div> {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|ABWIESTKI}}.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:8px solid gray; padding:0.1em 0em}} <center>{{larger|'''Usie kataliki pawinny'''}}</center> {{АРЦ|wypisywać, razszyrać i czytać</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju hazetu'''}} <center>{{x-larger|'''„{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}“'''}}</center> {{АРЦ|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb. 50 kap., na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kap.}} {{АРЦ|{{smaller|Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6 kw. 5. „BIEŁARUS“.}}}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 24ittes3msm0nghvfl8d9wig6vd9kwk 104 80255 297328 296751 2026-09-12T08:21:12Z RAleh111 4658 297328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 31 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 4'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Z"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|''Z psalmu.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> ''Szczaśliwy, chto u radu błahich nia ustupaje,''<br /> {{Gap|2em}}''Chto wybrau wuskuju darohu,''<br /> ''Da Nieba jdzie joju, haścincy minaje,''<br /> {{Gap|2em}}''Szto ciahnuć da piekła parohu.<br /> ''Szczaśliwy, chto Bohu na służbu addausia,''<br /> {{Gap|2em}}''Kab szczyra arać Jaho niwu,''<br /> ''Szczaśliwy, chto wiernym wa usim Jamu stausia''<br /> {{Gap|2em}}''Zdaleuszy naturu laniwu.''<br /> ''Szczaśliwy, chto uczuuszy harotnych stahnańnie,''<br /> {{Gap|2em}}''Pa wuskaj, ciarnistaj darozie''<br /> ''Paszou z dobraj woli swajej na spatkannie''<br /> {{Gap|2em}}''Im biednym — i stausia u spamozie.''<br /> ''Chto zważyu marnotu daczesnaści hetaj,''<br /> {{Gap|2em}}''Pa ścieżcy ciasnoty jdzie śmieła,''<br /> ''Dy złuczany wieraj sa świetłaju metaj''<br /> {{Gap|2em}}''Duszu swaju lubić — nia cieła.''<br /> ''Chto jszou pa askołkach prykładam Chrystowym''<br /> {{Gap|2em}}''Pjuczy horki kielich ciarpieńnia,''<br /> ''I kożnuju chwilu pajści byu hatowy''<br /> {{Gap|2em}}''Za praudu na ździek zaślapieńnia.''<br /> ''Chto wypauniu szczyra prykaz miławańnia''<br /> {{Gap|2em}}''Jak sam siabie bliźniaho swoha,''<br /> ''Dzialiusia z ubohim kusoczkam nadańnia,''<br /> {{Gap|2em}}''Uspamohszy u patrebie czym zmoha.''<br /> ''Chto wierny byu Bohu u pryzwańni zausiody,''<br /> {{Gap|2em}}''S paczatku da samaj kanczyny —''<br /> ''Woś toj tolki wiecznaje warty nahrody''<br /> {{Gap|2em}}''— Być synam niabiesnaj ajczyny.''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Andrej Ziaziula.'''''{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Z"/> <section begin="Świata"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Swiata Matki Boskaj Hramnicznaj.</center> </div> {{Водступ|2|em}}Dzień 2-ho lutaho światkujecca katalikami ŭsiaho świetu pad roznymi nazwańniami. Tak: nazywajecca jano ''Aczyszezeńniem N. P. Maryi'', dziela taho, szto Matka Boska ŭ 40 dzień pa naradzeńni Chrystusa, pajszła da kaścioła Jeruzalimskaho, kab złażyć Bohu ustanoŭlenu achwiaru dziela swajho aczyszczeńnia chacia i ni była hreszna ni ŭ czym. Ale Maryja Dziawica była pasłuszna nakazu [[Стары Запавет|Staroha Zakonu]] kab pakazać, szto usim ludziam treba spaŭniać Bożyja prykazańnia, kab dać prykład matkam chryścijanskim, szto majuć jany światy abawiazak dziakawać Bohu za dzietak, achwiarowywać ich Bohu, dy wuczaczy praŭdy wiery, wyhadowywać na dobrych sprawiedliwych ludziej.</br> {{Водступ|2|em}}Nazywajecca świata heta jaszcze ''Spatkańniem'' — dziela taho, szto ŭ kaścieli Jeruzalimskim spatkali dy prywitali Dziciatka Jezusa, starec Symeon dy prarakinia Anna…</br> {{Водступ|2|em}}Pamiż naszym narodam świata heta bolsz jość wiedama pad nazwańniem ''Hramnicy i Matki Boskaj Hramnicznaj'', woś<section end="Świata"/><noinclude></noinclude> kgr1mvk3ier04sbgwda4j9nwq68img1 104 80326 297320 296713 2026-09-12T08:06:13Z RAleh111 4658 297320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 7 lutaho 1913 hodu'''|right='''№ 5'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wieru"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|'''WIERU!'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> Wieru, szto ciemratna nocz<br /> Wieczna nia budzie nad nami —<br /> Zhinie, piarojdzie ŭ dalocz<br /> Z czornymi, ciażkimi snami.<br /> {{Gap|2em}}Wieru, szto śmiertnyje skowy<br /> {{Gap|2em}}Lodu, maroznych śniahou<br /> {{Gap|2em}}Puściać — pad soniejkam nowym<br /> {{Gap|2em}}Lepszych jaśniejszych nam dnioŭ.<br /> Wieru, braty: nocz, zima —<br /> Wiecznaj nia buduć nam zmoraj:<br /> Pryjdzie narodna wiasna,<br /> Dolaju k nam zahawore!…<br /> {{Gap|2em}}Wiermo-że mocna, braty —<br /> {{Gap|2em}}Dumkaju, sercam ŭ hrudzioch:<br /> {{Gap|2em}}Budziemo życi szcze my,<br /> {{Gap|2em}}Bo z nami — wiera i Boh!<br /> {{Калёнтытул|right=''Antoni B.''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wieru"/> <section begin="Naszyje"/>{{Цэнтар|'''Naszyje czasy.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Błahije czasy nastali dla kaścioła katalickaho. Z ŭsich staron prychodziać da św. Ajca żalby katalikoŭ. Tam nia mohuć swabodna wyznawać swajej wiery, ŭ druhim miejscy nidawierki napadajuć na Swiatyni, tam znoŭ wyhaniajuć duchawienstwa… adusiul sumnyje wiestki. {{Водступ|2|em}}A i ŭ nas nia lepszyje czasy. Zdajecca — ŭsio zmowiłosia prociŭ nas: ksiandzoŭ zahadywajuć pierakidać z miejsca na miejsca, uwolniajuć ad abawiazkaŭ i nawat sadżajuć ŭ turmy — nia za jakija błahije sprawy, a za toje, szto, buduczy duchoŭnymi, jany nia mohuć iści prociŭ swajho sumleńnia, — za toje, szto pryzywajuć katalikoŭ mocna trymacca św. wiery… i nia słuchać roznych {{Абмылка|ahitataro|ahitataroŭ}}. U szkołach pa dwa — try hady nima nawuki relihii; niepryznajuć naszaj mowy i tym samym nia puskajuć jaje ŭ szkołu. {{Водступ|2|em}}Pa wioskach raskidajucca błahija knihi i hazety prociŭ katalickaj wiery; szyrycca nidawierstwa, hinie paszana dla duchawienstwa; narod psujecca ŭsio bolej-dy bolej. {{Водступ|2|em}}Kożnamu prychodzić u hoławu pytańnie, szto budzie dalej, szto my pawinny zrabić, kab nie zahubić naszaj duszy? {{Водступ|2|em}}My, biełarusy, pierażyŭszyje kasatu Unii, czasy Chawanskaho, my szto ciarpieńniam za wieru kaliś dziwili świet, ci-ż ciapier, kali ŭsio idzie prociŭ nas, — ci-ż admowimsia ad naszaj wiery i mowy? {{Водступ|2|em}}Nikoli! {{Водступ|2|em}}Baćki naszyje pieraciarpieŭszyje stolki, szto badaj ni adzin narod nia daŭ takich cichich muczynikoŭ, — mieli adzin sposab baranicca: z malitwaj na wusnach mocna trymalisia swajej wiery. {{Водступ|2|em}}Toje i my pawinny rabić: mocna trymacca naszaj św. wiery i mowy, a malitwaj pieranasicca da Taho, szto trymaje losy ŭsich narodaŭ — Jon nie pazwole nam zhinuć. {{Водступ|2|em}}Trymajciesia-ż, braty! kab, kali pryjdziecca spatkać ŭ tym lepszym świeci swaich baćkoŭ, jany nie skazali nam: „błahije syny, nia wiedajem was!“ {{Калёнтытул|right=''X. J.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Naszyje"/><noinclude></noinclude> sji92n8u586zd065vojmznhwye83shh 104 80384 297327 296728 2026-09-12T08:18:56Z RAleh111 4658 297327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Dziunaja świataść.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Kożny narod, katory nie spaznaŭ jeszcze praŭdziwaho Boha, szukaje Jaho aby ŭ czym, aby dzie, bo dusza czaławieka biaz hetaha abyjścisia nia może.</br> {{Водступ|2|em}}Hetak, ŭ staradaŭnyje czasy — Ihipiecki narod maliŭsia i szanawaŭ byka, aby jon tolki byŭ czorny i z zwiezdaczkaj na łobie. Inszyje zno narody szanawali żuka.</br> {{Водступ|2|em}}Nia lepszyje i ciapier jość jeszcze narody. Kamczadały, naprykład, katoryje żywuć ŭ paŭnocznych staronach, błachu — uważajuć za świataść dla siabie, i kali adważacca zabić jaje, to nie inaksz jak z malitwaj. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Nia wier ŭsiamu — szto paczujesz;<br /> Nie rabi ŭsiaho — szto możesz;<br /> Nie każy ŭsiaho — szto wiedajesz;<br /> Nie żadaj ŭsiaho — szto baczycz. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}10) Kroŭ maju pjuč, miasa jaduć, kości na ahni palać?</br> {{Водступ|2|em}}11) Biażyć u lasok, zadrany nasok? <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/6|№ 6]].'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/4|№ 4]]:'''</span> 8) dożdż; 9) stupa i taŭkacz. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}— Tatka, kupi pastku na pacukoŭ.</br> {{Водступ|2|em}}— Ja-ż, synku, kupiŭ niedaŭna.</br> {{Водступ|2|em}}— Dyk u tej użo treci dzień jak siadzić pacuk. <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kansk. Jenisiejsk. hub. D-lu.'''</span> Zadańnie waszaje, razumiejecca, spoŭnim. Daj wam Boże tolki zdaroŭje!</br> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Barnauł. Tomsk. hub.'''</span> Wie-mu A. Ż-u. Ab chwalszu i hutarki być nia może. Za dobryje słowy szczyra dziakujem.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Warszawa,'''</span> Redakcii „P. Z.“ Za brackije słowy szczyra dziakujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Цэнтар|Ad Redakcii.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Dziakujuczy ŭsim naszym paważajemym czytaczom i prychilnikom, katoryje prysłali nam swaje uwahi, Redakcija „Biełarusa“ prosić i ŭsich druhich, kamu na sercy lażyć sprawa naszaj hazety, chto spahadaje, kab rodnaje drukawanaje słowa szyrej i dalej iszło pamiż wiaskowym narodam, prysyłać nam swaje rady i ŭwahi: szto pa ich razumieńniu jość lisznicy, a czaho niechwat u „Biełarusie“. {{Выроўніваньне-канец}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|ABWIESTKI}}.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Выроўніваньне-пачатак}} '''{{x-larger|Szukaju służby}}''' pry lesie, abo ŭ kantory. Maju dobryje świadectwy. Adres: Wilnia, Nowaja wul. № 1 kw. 7 N. Krzywiec. {{Накіравальная рыса|height=1px}} '''{{x-larger|Małady czaławiek}}''' szukaje służby u kantoru, ci u dwor. Wilnia Suworoŭska wul. 2—6 M. Bołtruniec. {{Выроўніваньне-канец}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:7px solid gray; padding:0.1em 0em}} <center>{{x-larger|'''Usie kataliki pawinny'''}}</center> {{АРЦ|wypisywać, razszyrać i czytać</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju hazetu'''}} <center>{{x-larger|'''„{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}“'''}}</center> {{АРЦ|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb. 50 kap., na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kap.}} {{АРЦ|Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6 kw. 5. „BIEŁARUS“.}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} <center>{{smaller|Redaktar — wydawiec '''[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|A. Byczkouski]].'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> clbeigt3o8vbruqa0xyzemo57h1vdov 104 80399 297319 296709 2026-09-12T08:03:40Z RAleh111 4658 297319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''USIACZYNA.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pajechała ciotkaj — wiarnułasia henierałam.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pamiż hor — Alpaŭ, kudy z ŭsielakich staronak zjeżdżajucca chworyje laczycca, niedaŭna — adnaczaśnie pamierli niejki ważny henierał niamiecki i niejkaja kabieta — anhliczanka. Niaboszczykaŭ pastawili ŭ kaplicy adnastajnych damawinach. Na zadańnie bohataj radni, pamierszych pawysyłali: adnu damawinu ŭ Niamieczczynu; druhuju — ŭ Anhliju. U Londynie, plamiennik ciotki — anhliczanki zachacieŭ hlanuć na niaboszczycu i prykazaŭ damawinu adbić; kali hlanie, ażno tam lażyć wializarny henierał ŭ poŭnaj formie. Dahadaŭszysia, szto damawiny pa abmyłcy zamianili, anhliczanin pasłaŭ telehramku ŭ Berlin, {{Абмылка|pytajuczu|pytajuczy}}, szto stałosia z jaho ciotkaj. Atkaz adtul pryjszoŭ taki: „waszu ciotku pachawali zamiest henierała — z muzykaj, barabanami i strełami, a wy z naszym henierałam rabicie — szto choczyci“e. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nia drenny zwyczaj.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Choć i wyśmiewajem my Kitajskije paradki, adnak i tam nia ŭsio ŭżo takoje drennaje. U niekatorych, naprykład, prawincijach kitajskich jość taki zakon, szto, kali najduć dzie ihrakoŭ, abyhrawajuczych ŭ hazardoŭnyje ihry adzin druhoha, dyk adnym i druhim sypiać po sto bizunoŭ, dy jeszcze abrucz dla paznaki nakładajuć na szyju. U czyim domie iszła ihra — haspadarom tak sama reżuć pa sto bizunoŭ i wysyłajuć z horadu. Kali papadziecca ŭ hetaj sprawie czynoŭnik, to apracza bizunoŭ i abrucza na szyju, adrazu wyhaniajuć sa służby. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Szto my hanim — taho nia lubim;<br /> Czaho nia lubim, ab toje nie dbajem;<br /> Ab czym nie dbajem — to peŭna stracim. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}12) Biehła liska — kala lesu bliska ni ścieżki, ni darożki, tolki załatyje nożki? {{Водступ|2|em}}13 U lipowym kuście miadźwiedź rawie? <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/7|№ 7]].'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/5|№ 5]]:'''</span> 10) Jabłynia. 11) Sanki. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY, PRYKAZKI, PRYPIEUKI.'''}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Rachunak z balnicy.'''</center> </div> {| | Za | minuły | tydzień | chworych |style="text-align: right"| prybyło — 0 |- | | <center>„</center> | <center>„</center> | <center>„</center> |style="text-align: right"| wybyło — 0 |- | | <center>„</center> | <center>„</center> | <center>„</center> |style="text-align: right"| pamierło — 0 |} {{Водступ|2|em}}Na charczy i lekarstwy pajszło na ŭsich — 49 rub. 99 kap. {{Водступ|2|em}}Niaboszczyki ŭsie prynależali da biadniejszaho stanu. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Dziwicca bahaty —<br /> Czym żywie haraty. {{block center/e}} {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Iszli łysy i plaszywy,<br /> Znajszli jany hrebień;<br /> Stali sudzić miż saboju<br /> Kamu jon patrebien. {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Rym. Studentu Filazofii E. Bu-chu.'''</span> Boże! Jak że my rady, szto nasza praca i hazeta tak ucieszyła Was! Miłyje i darahije dla nas Waszy słowy — wialikaj nahradaj dla naszaj ciażkaj pracy. Jakim sposabam trapiła nasza hazeta ŭ Rym — nie zhadajem, bo dahetul majem ŭ Italii tolki adnaho padpiszczyka i to nia ŭ Rymie.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Paczt. st. Jezno. Wiel-mu ks. H-i.'''</span> Za tak pachwalnyje dla nas i szczyryje słowy wielmi dziakujem.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Poczt. h. Radaszkowiczy w. Żabiczy, [[Аўтар:Альберт Паўловіч|A. P-wiczu]].'''</span> Waszu pisulku atrymali. Hazetu wysyłajem. Piszycie, szto czutno kala was. Życzym Wam ŭsiaho dobraho.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pieciarburh, Studentu Al-ku.'''</span> Ale-ż razumiejecca ab hetym i hutarki być nia może budziem wysyłać. Za pracu dla naszaj sprawy wielmi dziakujem. Czekajem wiestak ad was. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=1px}} <center>{{smaller|Redaktar — wydawiec '''[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|A. Byczkouski]].'''}}</center> {{Накіравальная рыса|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> fucfcusjmaz1ccxjhq4u8bcv4w8yory 104 80440 297321 296719 2026-09-12T08:07:45Z RAleh111 4658 297321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Padjałowiec"/>{{Цэнтар|'''Padjałowiec.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Akuratna nie skażu kali heta było, ale jak staryje ludzi każuć, dyk duża daŭno.</br> {{Водступ|2|em}}U tyje daŭnyje czasy na adnej łahczynie ros jelnik, pamiż katoraho szmat było pryhożych, statnych, kunacieńkich drewak. Woś pamiż hetaj hramady, zaznałasia adna jełaczka swajej pieknatoj i paczała pahardżać jana swaimi tawaryszkami — susiedkami. Zachaciełasia joj być i najbolszaj, i nawyszejszaj nad ŭsim lesam. I stała jana raspanoszywacca, raspuszczać na ŭsie baki swaje wietki, dyj hłuszyć susiednije drewy. I padniaŭszysia za ŭsich wyżej, horda pahledała jana ŭ wokał, a haliny jaje samalubna pieraszeptywalisia pamiż siabie.</br> {{Водступ|2|em}}Ciażka pryjszłosia tym jełkam, szto pobacz raśli: ŭsie soki z ziamli smaktała ich samalubnaja tawaryszka, bo musiła nakarmić swaju niepamiernuju wielicz, i czym bolej jana razrastałasia, tym bolej hłuszyła ŭ wokał siabie żyćcio, tym ciażej było żyć druhim. Ale prykazka każe: nie pahardżaj swaich i czużych, bo upadziesz niżej za ŭsich. Tak stałosia i z hordaj jełkaj.</br> {{Водступ|2|em}}Nasunułasia chmara, nalacieŭ wieciar, piaruny laskać stali; a wializarnaja jełka dryżyć i dryżyć, i pa halinkach jaje praletajuć trywożnyje szepty…</br> {{Водступ|2|em}}I choczecca jełcy na hety straszenny czas znoŭ stacca malenkaj, znoŭ schawacca pamiż swaich, ale… zichanuła małanka, hruknaŭ piarun i na miejscy hordaj jełki walalisia tolki szczepki, dy tyrczeŭ pień u pojas, wyszyni…</br> {{Водступ|2|em}}Ażno {{Абмылка|adazwa sia|adazwaŭsia}} hołas: „za twaju hordaść i zniewahu da swaich, pacznie raści ad ciabie nia wyszej twajho pnia nikomu niazhodnyje, kaluczyje kuściki, katoryje buduć nazywacca padjałoŭcam.</br> {{Водступ|2|em}}I woś s taho czasu zawialisia ŭ nas nikomu nie patrebnyje, ni na szto niazhodnyje kusty padjałoŭca, chiba tolki pastuch, abo araty wyraże sabie z jaho puhaŭjo. Raście padjałowiec bytcam saromiajuczysia, pry ziamli, ale ŭ haru padniacca nie adważycca.</br> {{Калёнтытул|right=''M. Hrymot.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Padjałowiec"/> <section begin="Daczuszce"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>''Daczuszce.</center> </div> ''Ni płacz, zaśni, majo dziciatka,''<br /> ''Zaucześni sloz swaich ni trać,''<br /> ''Tut pry kałysce twaja matka —''<br /> ''Ni pierastanie kałychać.''<br /> {{Gap|2em}}''Zaśni dzicia, majo małoja —''<br /> {{Gap|2em}}''Użo hodzie płakać, addychni;''<br /> {{Gap|2em}}''Twoj stohn da boli serce kroje,''<br /> {{Gap|2em}}''Baj — baj, daczuraczka, zaśni!''<br /> ''A tam prysniacca raj i kwietki,''<br /> ''Paczujesz pieśni sałauja, —''<br /> ''Tam jość, jak ty małyje dzietki''<br /> ''I razam z imi la ruczcza''<br /> {{Gap|2em}}''Ty budziesz biehać, zabaulacca,''<br /> {{Gap|2em}}''Czas projdzie miła u hulni —''<br /> {{Gap|2em}}''I snom swaim spakoj dasz matce…''<br /> {{Gap|2em}}''Baj — baj, małaja, luli śpi!''<br /> ''Ty płaczesz znou, znou bol niamaja''<br /> ''Twoj son szczaśliwy złosna rwie;''<br /> ''Biaz sił, schudauszy, ledź żywaja''<br /> ''Ty ciahniesz ruczaczki swaje.''<br /> {{Gap|2em}}''Dziciatka, słaby stohn twoj słyszu;''<br /> {{Gap|2em}}''Prymi-ż lekarstwa, duch zmacni,''<br /> {{Gap|2em}}''A ja spiaju i zakałyszu''<br /> {{Gap|2em}}''Baj — baj, dziciatka, luli, śpi!''<br /> ''Ach, ni hladzi dzicia panyła:''<br /> ''Pahlad twoj sumny straszny mnie…''<br /> ''Jak łaski prosisz kaplu siły,''<br /> ''Jakby szkaduju ja tabie!''<br /> {{Gap|2em}}''Samoj piakuć mnie slozy woczy.''<br /> {{Gap|2em}}''Dzicia, ni stań ty narakać:''<br /> {{Gap|2em}}''Ja nirazłuczna dni i noczy…''<br /> {{Gap|2em}}''Baj — baj, Janinka, luli, spać!''<br /> ''Niaznosnych muk daznała ucześni,''<br /> ''U ciarpieńniach, wiek paczała swoj —''<br /> ''Życcio i śmierć twajej pradwieśni''<br /> ''Zmahajucca uściaż z saboj.''<br /> {{Gap|2em}}''Być wuhal, ledźwie tłejesz:''<br /> {{Gap|2em}}''To niby haśniesz, to harysz,''<br /> {{Gap|2em}}''To biez nadziei żadnaj mlejesz,''<br /> {{Gap|2em}}''To znou tak radasna hladzisz!''<br /> ''Zaśni ni płacz, a son zdarowy''<br /> ''Zniasie zniamohu, daść spakoj;''<br /> ''Ni chmur tak żalabliwa browy,''<br /> ''Baj — baju, luli, zajczyk moj!''<br /> {{Gap|2em}}''Bo ni para, maja niaboha,''<br /> {{Gap|2em}}''Zarańnie dolu abmywać —''<br /> {{Gap|2em}}''U żyćci slozak budzie mnoha…''<br /> {{Gap|2em}}''Ich ni zdalejesz zatrymać.''<br /> ''Ni płacz dzicia, dość slozam licca!''<br /> ''I żalem serca mnie nia kroj:''<br /> ''Pakul ni znajesz hora żyćcia,''<br /> ''Pakul Boh łaskau — ty sa mnoj!''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Albert Paułowicz.'''''}} {{block center/e}}<section end="Daczuszce"/><noinclude></noinclude> enl9bk93ppdgp3k1519ok0ans1zxqcj 104 80467 297323 296721 2026-09-12T08:13:00Z RAleh111 4658 297323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="U"/>{{Цэнтар|'''U {{Абмылка|Balnicy|balnicy}}.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U wialikim swietłym pakoi ziemskaj balnicy sprawa i zlewa na łożkach, a to i dzie-nia-dzie na padłozie leżali s pabialeŭszymi twarami chworyje. Sonce, zaliwajuczy jasnymi blaskami ścieny, kidajuć pramieni swaje ŭ woczy nieszczasnych. Hladziuczy na hetyje hłyboka zapaŭszyje twary, — strach zachopliwaje zdarowaho czaławieka, żal ściskaje serce — choczecca płakać… Mo niekolki dzion tamu, niekolki hadzin nawat może i nia dumałosia hetym biedakam apynucca ŭ hetym pakoi, ale los pakierawaŭ inaczej: skryhanuli dźwiery balnicy i… zaczynilisia. Ci na doŭha? Mo zusim ad hetul nia wyjści, a tolki staraja kaniaka zaciahnie zamuczenaje cieła na mahilnik?</br> {{Водступ|2|em}}Chto zhadaje buduczynu? I kożny chwory, zataiŭszy ŭ duszy nadzieju, pryhledajecca charastwu dnia, bliskuczamu soncu, a dumki latuć i latuć…</br> {{Водступ|2|em}}Pry samych dźwierach na ćwiordym łożku lażyć dzicianio — kruhłaja sirata. Razumny pohlad jaho woczaŭ kwapna spatykaje ŭsiakaho, chto tolki nie zachodzie ŭ balnicu, choć wiedaje jon dobra, szto jamu czekać niekoha, jaho dawiedacca nia pryjdzie nichto, nichto… Nawat tut — u balnicy, dzie jon lażyć ŭżo daŭno, zbrydaŭ usim tut: nia prywykli doŭha zajmacca chworymi, a jon lażyć i lażyć — czuży, daloki dla ŭsich, i tolki {{Абмылка|dumki.|dumki,}} sumnyje dumki ŭjucca ŭ jaho zbalełaj haloŭce. Ujucca dumki, kali byŭ jeszcze zdarowym, kali byŭ padpasawiczam, jak lotaŭ jon pa uzhorkach i chmyźniaczkoch za skacinkaj, a woś ciapier pryjszłosia jamu leżać, prykawanym da lożka i hladzieć, jak pobacz jaho śmierć kosić i kosić, i kali czutno było, jak sumna i zważna hudzieli zwany, ciażka i hłyboka uzdychaŭ sirota, a dumka hwałtam uciskałasia: kali-ż zazwoniać po im?… {{Калёнтытул|left={{gap|2em}}''Minsk.''|right=''Hałubok.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="U"/> <section begin="Kaścielny"/>{{Цэнтар|'''Kaścielny kalendar.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Luty.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{gap|2em}}8. P. † Jana z Matty Wyznaŭcy</br> 9. S. † Apolonii Dz. M. i św. Cyryla B.</br> 10. ''Niadz. Starazapusnaja'' (u paczatku chryścijanstwa u hetu niadz. zahaŭlali) św. Schalastyki Dziewy.</br> 11. P. ''Abjauleńnie Matki Boskaj u Lurd'' i św. Lucyja B. Mucz.</br> 12. A. Eulalii Dz. Mucz.</br> 13. S. † Juljana i Dobroslawa</br> 14. C. Walentaho K. Mucz. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Sw"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Sw. Apolonija Dziewa Muczynica.</center> </div> {{Водступ|2|em}}Swiataja Apolonija radziłasia i żyła ŭ mieści Aleksandryi ŭ trecim wieku pa naradżeńni Chrystusa. U hety czas ŭ Rymi byŭ imperataram Decyjusz, pahanin i praśledawaciel chryścianaŭ. Pa jaho zahadu jak ŭ Rymi, tak i ŭ AlekSandryi chryścianaŭ ławili dy muczyli. Świataja Apolonija jeszcze ŭ dziecinstwie paznała i wielmi pakachała nawuku zbaŭlennuju Jezusa, Chrystusa dy nia tolki sama żyła pa tej nawuce, ale i druhich da hetaho nawaroczywała. {{Водступ|2|em}}Dyk, zławiŭszy jaje, katy pahanskije zahadali bluźnić proci Chrystusa; kaliż hetaho nie zrabiła, pałamali joj paszczenki i wybili ŭsie zuby, dy pryhrazili spalić żywuju, kali nie pakłonicca bałwanam i nie złoże im achwiaraŭ. {{Водступ|2|em}}Ale ŭ jaje sercy byŭ haraczejszy ahoń miłaści da Chrystusa, czym toj, na katorym jaje palić mieli, dyk jana i adkazała katam, szto hatowa na ŭsielakije muki i śmierć, a nikoli nie wyraczecca praŭdy i Chrystusa. Tady ŭżo pastanawili {{Абмылка|jaie|jaje}} spalić; razłażyli ahoń i dali joj trochi czasu da namysłu, dumajuczy, szto jak śmierć zahlanie ŭ woczy, tady jana na ŭsio zhodzicca. Ale świataja dzieŭczyna wyrwałasia z ich ruk i kinułasia ŭ ahoń sama. {{Водступ|2|em}}Hetak spaliłasia jaje słaboje cieła, a mocnaja świataja duszyczka paszła da nieba, kab ŭziać zapłatu ad Taho, za katoraho ciarpieła muki i śmierć. Heta było ŭ 249 hadu. {{Водступ|2|em}}Dziela taho, szto św. Apolonii byli wybity zuby, jana liczycca patronkaj ad bolu zuboŭ. {{Калёнтытул|right=''B. P-ko.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Sw"/> <section begin="Kaścielnyje"/>{{Цэнтар|'''Kaścielnyje wiedamaści.'''|памер=160%}} <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwi Wilensksj dyjec.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho ks. Administratara ŭ Wilenskaj dyjec. stalisia pieramieny: ks. Roch Gielażunas na wikaraho da Mereczy, ks. Franciszak Pieściuk z Ostraj Bramy na wikaraho da<section end="Kaścielnyje"/><noinclude></noinclude> bvovld9fymh1wkdd3n8tu4cjfoxw1oi 104 80476 297324 296724 2026-09-12T08:14:00Z RAleh111 4658 297324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Kaścielnyje"/>Usich Światych ŭ Wilni, ks. Zyhmunt Lewicki da Ostraj Bramy, ks. Michał Piotroŭski z Mosara na wikaraho da Sokołki, ks. Fel. Mingin na wik. da Franciszkanoŭ ŭ Hrodni, ks. Teodory Żylinski na mansionara da Franciszkanaŭ ů Hrodni, ks. Feliks Kaczmarek sa Swiru na wikaraho da Holszan, ks. Stanisłaŭ Mikulski z Holszan na wikaraho da Oszmiany, ks. Ksawery Bobroŭski z Oszmiany na parocha da Mikieleŭszczyny, ks. Zyhmunt Miłkoŭski z Trok na wik. da Swira, ks. Stanisłaŭ Filmanowicz z Drui na wikaraho da Bernardynaŭ ŭ Hrodni. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwi Żmudzkaj dyjec.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho biskupa ks. Cyrtoŭta stalisia pieramieny: ks. kanonik Franciszak Landzberg pa prośbie uwalniajecca ad abawiazkaŭ parocha ŭ Surwiliszkach, a na jaho miejsca naznaczan Surwialiski wikary ks. Skorupski. Wikary z Retowa ks. Krzyżanowski pasyłajecca na 2 miesiacy na wikaraho ŭ Chwejdany, ks. Gajdis z Chwejdanoŭ pieranosicca na swojo miejsce na wikaraho ŭ Szwekszni. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u archidyjecezii Mohylouskaj.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Jaho Wysoka-Prewielebnaści ks. Mitrapolity ks. doktar Wojcicki naznaczany profesaram ŭ Duchownaj Akademii, a ks. Białohołowy spawiednikam ŭ Siminarii. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Sprawa ks. Jurszana.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Na dniach wilenska sudnaja pałata razhladała sprawu ks. Kazimira Jurszana z Nowahrudka, abwinawaczanaho ŭ tym, szto pryniaŭ da kaścioła katalickaho niepoŭnaletniaju i daŭ joj szlub s {{Абмылка|katalikom|katalikom.}} {{Водступ|2|em}}Pałata utwierdziła pryhawor minskaho suda, pa katoramu ks. Jurszan maje zapłacić 25 rub. kary, ci adsiadzieć 7 dzion ŭ aryszci. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Jak ksiandzy majuć adbywać kary.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Szmat hubernataroŭ zwiarnułosia da ministra ŭnutrennich sprawaŭ s pytańniem, jak majuć adbywać karu tyje ksiandzy, szto pryhaworeny ŭ aryszt administracyjnym paradkam. Ministar daŭ taki atkaz, szto takije ksiandzy majuć adbywać karu nia ŭ klasztory, jak było dahetul, ale ŭ turmach — u addzielnych pakojach. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pierszaja rasiejskaja imsza św. u Rymi.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}5 śnieżnia, ŭ kaścieli św. Saby ŭ Rymi była adpraŭlenna praz ajca Serhija Werihina parocha rasiejcaŭ katolikaŭ, św. imsza ŭ rasiejskim abradzie. Rasiejskaja parochija maje ni wialikuju cerkaŭku św. Wawrzyńca.</br> {{Водступ|2|em}}Rasiejcy-kataliki zachawali ŭsio toje, szto maje prawaslaŭna cerkwa, tolki szto Haławoj Cerkwi liczać Papieża.</br> {{Водступ|2|em}}U Rasiei — takaja samaja cerkoŭ dla katalikoŭ-rasiejcaŭ jość ŭ Piecierburzie. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyje"/> <section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=160%}} <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Hasudarstwen. Duma.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}U Hasudarstwiennaj Dumie rabota mała kratajecca i dla nas — biełarusoŭ niczoha cikaŭnaho nima. Pa praŭdzi każuczy, hetaho treba było i spadziewacca: niaŭmieli my wybrac swaich predstaŭnikoŭ, katoryje rupilisia-b ab naszych sprawach. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Cikaŭna tolki toje, szto pieradwybarnaja kampanija, jakaja wiałasia ŭsiudy, jak widać krychu pośliznułasia. Prawasłaŭnyje duchoŭniki, katorych staralisia jak maha bolsz ucisnuć ŭ Dumu, nia ŭsie pakazalisia pakornymi służkami i nie pajszli tej darohaj, jakoj chacieli i dumali pawieści ich zahadczyki. Pierszym niepasłusznikam, katory nie zachacieŭ prystać da prawych deputatoŭ, znajszoŭsia archirej Nikan, katoraho za heta jaho naczalstwa — Synod, pierakidywaje na służbu ŭ samuju hłusz — Jenisiejskuju huberniu. Niekatoryje duchoŭniki prawasłaŭnyje straszenna hetym abureny, i każuć, szto ich czekaje heta samaja ścieżka. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''U m. Popielanach,'''</span> Kow. hub. i akolicy paczynaje usio bolsz i bolsz szyrycca wospa; u karotkim czasie było 7 prypadkaŭ śmierci. U szkołach pryszczepka wospy zakonczana, a żychary szczepiać jaje sabie i dzietkam. {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''{{Абмылка|Wiiejka|Wilejka}},'''</span> Wilejskaho paw. Pa zahadu rady pry ministry ŭnutrennich spraŭ addali pad sud wilenskaj sudnaj pałaty ziemskaho naczalnika 6-ho ŭczastka Ridihiera za rastratu kazionnych hroszy. {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dzwinsk,'''</span> Witebskaj hub. 23 studnia sielanin wioski „Nowy Takary“ — Tamasz Demidoŭ pajechaŭ s susiedami da kazionnaho lesu rubić kuplonyje drowy, adno dzierawa upało i prybiło jaho da śmierci.<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 3lkojsartiad7xh54x1w0f3b1csddi9 104 80478 297325 296725 2026-09-12T08:15:27Z RAleh111 4658 297325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{Водступ|2|em}}<span style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''M. Horbowo,'''</span> Orszanskaho paw. Żychary miasteczka zwiarnulisia da hubernskaho praŭleńnia s praszeńniem ab ućwierżeńni „hurtka ćwiarozych“.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Szymkajcie,'''</span> Rosienskaho paw. Użo 9 miesiacoŭ prajszło ad czasu jak Szymkajckaja wołaść padała da hubernskaho {{Абмылка|pra leńnia|praŭleńnia}} prośbu, kab zamknuli ŭ Szymkajciach karczmu i dahetul nie majuć nijakoha atkazu. A karczma pa daŭnamu wypiwaje aposznije soki z życharoŭ.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Minsk,'''</span> Jak pisze „Kurjer Litoŭski“, z minskaj turmy wypuścili ks. Miłaszeŭskaho, parocha ŭ Rubieżewiczach. Sprawa ks. Miłaszeŭskaho, paczałasia ŭ 1910 hodu, t. j. ad czasu jak pryjechaŭ jon da Rubieżewicz. Parochija heta daŭniej była prymuszena da pryniaćcia prawasłaŭja, dyk nia wielmi mocna jaho trymałasia, bo ŭ 1905 hadu ŭsia wiarnułasia ŭ katalictwo. Kaścioła ŭ Rubieżewiczach ni było i ks. Miłaszeŭski, dastaŭszy pazwaleńnie na budowu jaho, pakul szto zrabiŭ kaplicu ŭ plebanii. Tady pasypalisia danosy na ks. parocha za kaplicu, za nabażenstwy, śpiewy i dr.</br> {{Водступ|2|em}}U wosień minski akrużny sud razhledziŭ sprawu ks. Miłaszeŭskaho abwinawaczenaho ŭ tym, szto atkryŭ biez pazwaleńnia uradu kaplicu i pryhawaryŭ jaho na 50 rb. kary, kaplicu pastanawiŭ ni zakrywać, ale jak jana była użo ni patrebna, ks. paroch zakryŭ jaje sam i zapłaciŭ nałożanu karu, nie prasiŭszy ni ad kaho pomaczy. Parochijanie sami sabrali pamiż siabie 35 rub. i wiarnuli ich ks. M.</br> {{Водступ|2|em}}Pierad kaladami ŭ 1912 hadu pryjechaŭ da Rubieżewicz {{Абмылка|czunoŭnik|czynoŭnik}} hubernatora i paczaŭ rabić jakojeś śledzctwa i pytaŭ {{Абмылка|ks,|ks.}} M. czamu heta jon „sowraszczajet“ prawasłaŭnych u katalictwo, zahadywyje katalikam ni żanicca z inowiercami, piszeć praszeńnia da hubernatara dla tych szto choczuć pierajści ŭ katalictwo i daje im marki, i szmat druhih dawaŭ pytaniaŭ. Ks. M. wyjaśniŭ heta ŭsio. Czynoŭnik spisaŭ heta ŭ pratak i wyjechaŭ. a 11 studnia zjawilisia da Rubieżewicz asesar i skazaŭ ks. Miłaszeŭskamu, szto hubernatar zahadaŭ jaho arysztawać i dastawić ŭ Minsk ŭ turmu. Ksiondz M. atkazaŭ szto patreba jamu 2 dzion czasu kab ustroić ŭsie sprawy kaścielny, tady asesar skazaŭ, szto arysztujeć jaho siłaj.</br> {{Водступ|2|em}}Ksiondz, akrużeny strażnikami, pajechaŭ ŭ Minsk da spraŭnika, dzie dawiedaŭsia, szto hubernatar naznaczyŭ jamu kary 3 miesiacy turmy za toje, szto jakoby zbiraŭ jon ad parochijan składki. Z hubernataram baczycca nie pazwolili. U turmie s ks. Miłaszeŭskim abchodzilisia jeszcze horsz, jak s katarżnikam: nielha było widzieć nikoha s swajakoŭ, dali chałodny pakoj, nie pazwolili ŭziać ni ciaplejszaj paduszki, ni kołdry. Na prahułki wadzili razam z druhimi arysztantami.</br> {{Водступ|2|em}}U hetym czasi ks. M. pasłaŭ 2 telehramy da ministra ŭnutrennich sprawaŭ.</br> {{Водступ|2|em}}1 lutaho wieczaram ks. M. abjawili, szto jon swabodny.</br> {{Водступ|2|em}}Jak ks. Milaszeŭski nia wiedaŭ za szto jaho arysztawali, tak i ciapier nia może dawiedacca dziela czaho jaho aswabadzil. — <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Radaszkowiczy"/>{{Цэнтар|''Piszuć da nas.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''H. Radaszkowiczy,'''</span> Wilensk. hub. Wilej. paw. Praświeta ŭ nas bytcam krychu blisnuła: jość narodnaje wuczyliszcze, jość i haradzkoje 4-och klasowaje, kudy pryjmajuć nawat i dziaŭczynak. Z usiej wakolicy baćki zwoziać swaich dzietak na nawuku, a dziecca im nima kudy: kwatery dastać trudna, a tyje, katoryje traplajucca — najczaściej niepryhodnyje dla dziaciej — wuczenikoŭ. Ni spakojnaho kutka, ni dobraj jady, ni apieki praŭdziwaj — nima.</br> {{Водступ|2|em}}Para było-b kamu dadumacca i narychtawać kwateru dla tutejszaj maładzieży: sam to peŭna-b na hetym nie straciŭ, a wyhodu zrabiŭ-by szmat kamu. {{Калёнтытул|right=''Susied.''{{gap|2em}}}} <section end="Radaszkowiczy"/> <section begin="Manujły"/>{{Водступ|2|em}}<span style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Manujły,'''</span> Wilensk. hub. Wilejsk. p. Niestałaja zima, niechwat śniehu, drennyje darohi mala dajuć zarablać wozkaj drewa. Kupcoŭ lasnych zawiałosia ŭ naszych wakolicach, — choć hać haci. Szto z hetaha budzie — nima wiedama, ale czy nia prydziecca sielanam hety zarabotak wyłażyć paśla na treski z lasoŭ, bo tolki jany, zdajecca, i zastanucca. Ni wadnaho hodu stolki nie spałaszywali ŭ naszych wakolicach lesu stolki, kolki sioleta. {{Калёнтытул|right=''Z.''{{gap|2em}}}} <section end="Manujły"/> <section begin="Łuskawo"/>{{Водступ|2|em}}<span style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Łuskawo,'''</span> Minskaj hub. i paw. Pa trakcie daŭhinaŭsko — minskim bolsz piaci hodoŭ, jak paczali stroić szosku. Kawałki dzie-nia-dzie pałatali, a dalej kinuli. Jak i czamu hetak zrabiłosia — cikaŭna było-b wiedać. Chiba szto hroszy na heta dadzieny, dyk dzie jany? A trakt hety wielmi ważny i ruchawy.</br> {{Калёнтытул|right=''K.''{{gap|2em}}}}<section end="Łuskawo"/><noinclude></noinclude> isi69zkoea9q399jt6vf94hwnklrpi6 104 80483 297326 296726 2026-09-12T08:16:25Z RAleh111 4658 297326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Wiestki"/>{{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach —'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> razharajecca szto raz szyrej i szyrej. Peŭnych i praŭdziwych wiestak trudna adtul daczucca, bo kożny starajecca sfalszywić i raschwalić siabie. Adno tolki wiadoma, szto ludzkaja <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''krou ljecca sztraszenna.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Z niekatorych pałkoŭ jak tej, tak i druhoj starany pazastawałasia tolki pa 2 — 3 dziesiatki ludziej. Nie żalejuć żyćcia i naczalniki — aficery: lezuć napierad. Prawadyr parcii mładoturkaŭ — <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Enwer-Bej ranieny.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Turki starajucca uciahnuć u hetu wajnu ŭsich swaich adnawiercoŭ i kali heta im udasca, to ahoń i śmierć zachopie nia tolki Bałkany… Tym czasam <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Bałhary adstupajuć.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Ci heta ich wajennaja chitryka tolki, ci mo i napraŭdy im prychodzicca horacza — niczoha peŭnaha skazać pakul szto nia można. Widać tolki adno, szto <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''nadziei Bałhar nia zbylisia.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Spadziewalisia i chwalilisia Bałhary, szto u kolki dzioń, a najbolsz u tydzień woźmuć Adryanopal, a tymczasam i pa siahoniaszni dzień <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''{{Абмылка|Aaryanopal|Adryanopal}} nia zdausia.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Szturmy na jaho byli straszennyje; z harmataŭ prażyli dzień i nocz, horad stajaŭ ŭ ahni, adnak niczoha nie pamahło. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Niespakojnyja wiestki'''</center> </div> iduć i z druhich staronak: ŭsiudy rychtujucca da wajny. Tak ŭżo widać skroś zawiałosia, szto nichto adzin druhomu nia wieryć. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Niemcy, Francuzy i Austryjaki'''</center> </div> adny pierad druhimi pawialiczywajuć swajo wojska. Hroszy na heta, razumiejecca, leciać straszennyje, a brać ich prychodzicca s tych, chto ich zarablaje swajej pracaj — z narodu. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Trywoha suniecca'''</center> </div> i z druhoha boku. U Japonii i Kitajszczynie paczałasia zawierucha. Czym hana skonczycca — nie zhadana, wiadomaja recz, szto hetyje hasudarstwy zdaŭna szczyrać zuby czuć nie na ŭsiu Aziju. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{Цэнтар|'''Nasza Haspadarka.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Nia wiedaju, jak tam chto zarablaje na kuplonych paraszkoch, pyrskajuczy imi ziamielku, mo i nia kiepska, bo tki ja sam krychu baczyŭ rożnicu, ale tady ŭżo waźmusia da ich, kali nia budzie chwatać swajho hnoju. A i wam, braty chlebaroby, raiŭ-by tak sama rabić. Bo — tki padumajcie sami: addać hroszy-to addać, ale chiba na toje, czaho doma niechwat, a to hłumim, raskidajem biaz tołku swajo dabro — a tady na czużoje — hroszy wykładaj. I śmiech, i hrech!</br> {{Водступ|2|em}}Ahledźciesia tolki kala siabie, kala swajej haspadarki, zahlańcie ŭ koźny kutok nadworku, za kożny wuhoł chaty, budyniny, hlańcie {{Абмылка|ua|na}} {{Абмылка|swajǝ|swaje}} pazapływaŭszyje szlamam rawy, na kupiny pa sianażaciach, na torf pa nizinach i t. d. i t. d. paźbirajcie-ż heta ŭsio, pryrychtujcie jak maje być, zawiazicie na pole, wykarystajcie heta bahaćcie, szto walajecca biez patreby i tady ŭżo, kali nie chwacie i hetaha, — chwacie i hetaha, skażu: rady nima — dakupi hnoju — dakupi paraszkoŭ!</br> {{Водступ|2|em}}Wiadomaja recz, szto hnoj — heta bahaćcie haspadara, ale czy my jaho źbirajem, czy my jaho szanujem? Dy i toj jaki jość — jak że my z nim abchodzimsia?! Woś choć zahlanuć ŭ chleŭ: karowa staić u adnym kucie, karowa — u druhim; u zaharodcy z boku — awieczki i ŭsie jany abkareŭszy — stajać na mokrym; a zwaruszycie tolki hnoj pa siaredzinie chlewa, abo paprabujcie jaho kala samych ścienak budynku, dy ŭ kutoch, — toż tam suchutańkaja najczyściejszaja sałomka, dy abjedki leżać! Ci-ż heta nie mały hlum? Waźmiciesia tolki za kożnym razam choć pa krysie, ale drobnaj, a jeszcze lepsz pasieczanaj sałomaj padkinuć skacinie pad nohi; paźbirajce abjedki, pawyciahiwajcie ich s pad ścien i usio heta wiłkami razraŭnujcie pad skacinu, kab u chlewi hnoj skroź byŭ roŭny; a kali karowy na prywiazi stajać, a i miejsca chapaje, to dobra zrobicie, kali ich budziecie pierestaŭlać pa krysie dalej i dalej ŭ wokał ścien, kab hnoj skroź roŭna byŭ ubity. Kali niemajecie na nadworku zroblenaho śmietnika, to nie wysypajcie s chaty śmiećcia hetaho aby dzie — kab wieciar jaho raznasiů, abo jak heta najczaściej robicca — pad wuhły budyniny — dzie tolki ścieny hnijuć, a zaniasicie adrazu u toj chlawok, ci ŭ tuju zaharodku, s katoraj hnoj maniciosia wywozić na aharodninu, bo u śmiaćci szmat traplajecca usielakaha ziella, dyk taki hnoj na pole wieźci nielha, — zboże <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> hmokspvrzumfnrokcww7fystbye5lsd 0 83952 297156 199610 2026-09-11T13:45:33Z Gleb Leo 2440 297156 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вясковы музыка | аўтар = Андрэй Зязюля | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiaskowy muzyka|Wiaskowy muzyka]] // {{fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 30 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/32|№32]]}} * [[Z rodnaha zahonu (1931)/V/Wiaskowy muzyka|Wiaskowy muzyka]] // {{Fine|[[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]. Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} [[Катэгорыя:Вершы Андрэя Зязюлі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] g91kx86a1jyvbhcnugebvlkle0u75od 104 97068 297317 296651 2026-09-12T07:59:31Z RAleh111 4658 297317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 21 lutaho 1913 hodu'''|right='''№ 7'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wialiki"/>{{Цэнтар|'''Wialiki Post.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Sorakadniowy post, szto paczniecca ŭ hetu sieradu papielcowuju, ŭ żyćci kaścielnym zawiecca Wialikim, dziela taho, szto jość jon ad ŭsich pastoŭ najdaŭżejszym, szto służyć pamiatkaj postu Jezusa Chrystusa, szto ŭreszcie daje nam możnaść macniej padumać, dy parupicca ab wialikich reczach, bo ab zbaŭleńni swajej duszy. Meta, dziela katoraj światy Kaścioł Katalicki ustanawiŭ post hety dla swaich duchoŭnych dzietak, woś jakaja.</br> {{Водступ|1.5|em}}1) Iści darohaj Zbaŭcy naszaho Jezusa Chrystusa, katory sprawu zbaŭleńnia czaławieka ad hresznaho żyćcia paczaŭ sorakadniowym postam na pustyni.</br> {{Водступ|1.5|em}}2) Kab addać cześć Zbaŭcy, na kryżu za Jaho muki, dy śmierć straszennu za ludziej, dy kab hodna pryhatawacca da abchodu Wialikadnia.</br> {{Водступ|1.5|em}}3) Kab chryścijanie, pakutujuczy ŭ hetym czasie, paprawili swaje hresznaje żyćcio, dy serdecznaj dobraj spowiedziaj, pabożna pryniataj Kamunijaj światoj, pieraprasili Boha za hrechi, stalisia znoŭ miłymi synami Nieba i</br> {{Водступ|1.5|em}}4) Kab ludzi mieli możnaść zalubawać praŭdziwaje żyćcio chyścijanina, kab mieli możnaść umacawacca ŭ cnotach, pabożnaści, dy wiery.</br> {{Водступ|1.5|em}}Wialiki Post jość najstarejszym zwyczajem, dy pastanaŭleńniem Matki naszaj Kaścioła. S paczatku paścili rozna: adny 70 dzion, {{Абмылка|druhie|druhije}} — 60 ci 50, a inszyje — 40.</br> {{Водступ|1.5|em}}Papież Wigiliusz, kab była ŭsiudu adnakowaść, pastanawiŭ post sorakadniowy dla cełaho Katalickaho Kaścioła. {{Водступ|1.5|em}}Szto takoje post? {{Водступ|1.5|em}}Postam nazywajecca czas, kali my admaŭlajem sabie wa ŭsim tym, biez czaho możem abyjścisia: dziela zapanawańnia nad swaim ciełam kali jamo reczy posnyje, miensz pasilnyje, kali jamo tolki raz na dzień, a pobacz z hetym, starajemsia życi pa katalicku: uspamahajem naszych ''bliznich'' radaj, achwiaraju; ściarażemsia ŭsiaho, szto maje jakujukoleczy złucznaść z hrecham; pakutujem, dy molimsia czaściej da Boha. I, chacia ad postu ŭ jedzie kożny, kamu ni pazwalaje zdaroŭje, może być zwoleny (na szto treba prasić pazwaleńnia u swajho proboszcza), dyk ad pakuty duchoŭnaj, ad dobrych pastupkaŭ, ad malitwy zwolnicca nichto i nikoli nia może, kali chocze być dobrym katalikom, dy wiernym synam Kaścioła. {{Водступ|1.5|em}}Jaszcze niekolki słoŭ ab Papielcy.</br> {{Водступ|1.5|em}}Sierada, ad katoraj Wialiki Post paczynajecca, nazywajecca Papielcom, dziela taho, szto ŭ hety dzień ksiondz pasyplaja haławu pabożnych popiełam na znak taho, szto paczynajecca czas pakuty, wialikaj pakory prykazam Bożym dy kaścielnym syplecca na pachilenyje hałowy popieł, kab prypomnić czaławieku marnatu reczaŭ ziemskich, marnatu jaho samoha, — szto ŭsienka, szto ziemska, daczesna — piarojdzie, zhinie, — jak popieł…</br> {{Водступ|1.5|em}}„Pomni czaławiecze — szto prach ty i stanieszsia pracham“ — leciać u heny dzień z wusnaŭ kapłana słowy, katoryje Boh skazaŭ da Adama, kali toj sahraszyŭ.</br> {{Водступ|1.5|em}}Pomni, czaławiecze, zaŭsiudy pomni, szto żyćcio minie, szto metaj naszaj nie<section end="Wialiki"/><noinclude></noinclude> lt00njij168mezx2w0yzmozre3vsg65 104 97069 297318 296669 2026-09-12T08:00:56Z RAleh111 4658 297318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Nasza"/>u takich wypadkach kuplać hetkije maszyny u składczynu i karystać z joj usim supolnikam.</br> {{gap|1.5em}}Jak-ni-jak, a chto chocze padprawić swaju haspadarku, — treba kanieszna czasta zahladać i ŭ kniżki, i ŭ hazety. Żyćcio czaławieka karotkaje i sam jon spraktykawać usiaho nia może, bo nia uśpieje, dyk prychodzicca karystać z rozumu i praktyki druhich. {{Калёнтытул|right=''Lo—nik.''{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''USIACZYNA.'''|памер=180%}} <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Żywy niaboszczyk.'''</center> </div> {{Водступ|1.5|em}}U żydoŭskaj balnicy ŭ Lublini było woś jakoje zdareńnie: dachtary, daŭszy na son niejkamu chworamu, zrabili aperaciju, dy paśla zabylisia prabudzić. Prysłużniki, dumajuczy, szto chwory pamier, wyniaśli jaho ŭ trupiarniu. U noczy chwory abudziŭsia i paczaŭ kryczeć; dyżurny, kali paczuŭ stohny „niaboszczyka“ — sa strachu ŭciok, dy paklikaŭ ludziej. Zbiehłasia usia bolniczna prysłuha i żywoha „niaboszczyka“ pieraniaśli nazad da balnicy, dzie jon cieraz try dni zusim wyzdarawieŭ. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{Цэнтар|'''Z jakich hasudarstwau najbolej wyjeżdzajuć za hranicu?'''}} </div> {{block center/s}} {| |style="vertical-align:top;"| Z |style="vertical-align:top;"| Italii ŭ |style="vertical-align:top;"| hod |style="vertical-align:top;"| — |style="vertical-align:bottom;"| 447.000 |style="vertical-align:bottom;"| czaławiek |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Anhlii |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| — |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 310.000 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>„</center> |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Aŭstryi |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| — |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 290.000 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>„</center> |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Rasiei |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| — |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 99.000 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>„</center> |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> | colspan="3;" style="vertical-align:top"| Niamieczczyny |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 28.000 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>„</center> |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Belhii |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| — |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 28.000 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>„</center> |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Belhii |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| — |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 13.000 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>„</center> |} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Czamu pot i ślozy salonyje?'''</center> </div> {{Водступ|1.5|em}}Szto pot i ślozy salonyje, wiedaje chiba kożny czaławiek; dyk dziela czaho, jak heta wytłumaczyć, szto ślozy salonyje nawat takich ludziej, katoryje jaduć biaz soli?</br> {{Водступ|1.5|em}}Na pytańnie heta nawuka daje atkaz taki: my siabie aszukiwajem, kali każem, szto jamo biaz soli. — Sol jość ŭsiudy: ŭ syrym (nia solenym) miasie, jajkach, fruktach, małace, wadzie i. t. p. reczach. — Sol jość ŭsiudy, tolki małymi czastkami i dziela hetaho my czujem niekali patrebu niekatoryje reczy prysalić bolej. Zusim biaz soli czaławiek nia mohby być zdarowym, paczaŭby nidamahać, chwareć, bo sol dla czaławieczaha arhanizmu (składu cieła) patrebna. Znaczycca sol ŭ naszym cieli jość zaŭsiody — i dziela taho ślozy, ci pot, szto wychodziać z hetaho cieła tak sama salonyje. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Najstarejszaje drewo u Europie. —'''</center> </div> {{Водступ|1.5|em}}U harah Saksonii — kala aŭstryjackaj hranicy raście drewo — wializarny cis katory liczycca najstarejszym, bo maje ażno 2000 hadoŭ. — U abchwat maje jano 6 arszynaŭ. Nia hledziuczy na swoj doŭhi wiek, drewa heta trymajecca jaszcze wielmi dobra: raście ŭściaż, zielanieje, widać prażywie jeszcze s 1000 hadoŭ. —</br> {{Водступ|1.5|em}}{{Абмылка|Hota|Heta}} ŭ nas ŭ Eŭropie, — a na Anhlijskich wostrawach rastuć jeszcze bolsz starej szyje drewy — wialikany. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''DUMKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Narod — tolki praz doŭhije hody pracy wialikaj — robie adzin usiaho krok napierad. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ZAHADKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}14) U dzień — jak abrucz, u noczy — jak wuż?</br> {{Водступ|1.5|em}}15) U lesie — wyrublena, u kramie — kuplena, na rukach — płacze. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/8|№ 8]].'''</center> </div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/6|№ 6]]:'''</span> 12) Błyskawica. 13) Cymbały. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|'''ŻARTY, PRYKAZKI, PRYPIEUKI.'''}} <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pasłuchniany.'''</center> </div> {{Водступ|1.5|em}}Dziaciuk wioŭ na wiaroŭczynie cialo, katoraje tak upierałosia i kidałosia na ŭsie baki, szto ledź moh jaho strymać. Ażno padjeżdżaje wuradnik.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Ty czamu szapki pierada mnoj nie źnimajesz? zakryczeŭ jon na chłopca.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Ajakże — zara, zara źnimu szapku, tolki źleście z wozu i patrymajcie, kali łaska, cialo, bo ruki maje zaniaty, — atkazywaje chłopiec. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Huszcza — dziaciej nie razhaniaje, a ŭ kuczu zbiraje. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.'''}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 7jfs2v9ul8443xkxgbldi4dqtggrjtw 104 97134 297315 296641 2026-09-12T07:55:27Z RAleh111 4658 297315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 1 marca 1913 hodu'''|right='''№ 8'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-4em"></div> {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}'''|памер=500%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-6em"></div> {{Цэнтар|'''tydniowaja katalickaja hazeta.'''|памер=120%}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kapiejki.'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{Разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/>{{block center/s}} <div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0.1px;"> {{Цэнтар|''Da pracy!''|памер=180%}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> ''Da pracy, da czynu!''<br /> ''Ty rodny moj synu,''<br /> ''Zawu ciabie ja —''<br /> ''Baćkou i twaja''<br /> ''Harotnaja dola:''<br /> ''Nia śpi ty użo bolaj!''<br /> ''Mnie ciażka samoj''<br /> ''Być wieczna s taboj —''<br /> ''Taki ty słaby''<br /> ''Ledź-ledź pou-żywy…''<br /> ''Sama by chacieła,''<br /> ''Kab brausia za dzieła''<br /> ''I s pracy mieu plon,''<br /> ''Prahnau mianie won…''<br /> ''Z achwotaj wialikaj''<br /> ''Paszła-b, kab nia klikau,''<br /> ''Mianie nia trymau''<br /> ''Ty sam, kab nie spau!..''<br /> ''Choć raz by da czynu''<br /> ''Ustań-że moj synu!..''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Antoni B.'''''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Naszaje"/>{{Цэнтар|'''Naszaje narekańnie.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Narekajuć ludzi na ciażkije czasy. Narekajuć ciapier — jak narekali daŭniej. Praŭda — żyćcio ludzkoje ciażkoje, harotnaje. Nawat tyje, katoryje żywuć u wialikich dastatkach — zdawoleny żyćciom nikoli nia bywajuć. Taki ŭżo skład samoha żyćcia, szto czaławiek — kolki-b jon nia mieŭ, czaho-b nie dabiŭsia, a jamu zaŭsiody — mała. Heta, badaj, i dobra. Padumajcie sami, szto-ż było-b z naszaho żyćcia, kali-b ludzi zusim byli im zdawoleny? Żadać, znaczycca, było-b nieczaha; dabiwacca jakohaś palapszeńnia ŭ hetym żyćci — nia było-b patreby. Szto-ż z hetaho było-b? A było-b toje, szto ŭsio żyćcio — jak taja wada stajaczaja — skora-b sapsawałosia i zapleśniało.</br> {{Водступ|2|em}}Każuć, szto kożny czaławiek — kawal swajho szczaścia. Praŭdu każuczy, nie zaŭsiody tak bywaje: adnamu — szczaście samo lezie ŭ ruki, a jon tolki nia ŭmieje, ci nia chocze jaho brać; druhi — bjeccca jak ryba ab lod i — niczoha dabicca nia może.</br> {{Водступ|2|em}}Usia sztuka żyćcia ŭ tym, kab zrazu ad niaho mnoha nie żadać, a tolki pracaj i rozumam — krok za krokam śmieła iści napierad.</br> {{Водступ|2|em}}Ciapier, naprykład, moda pajszła szukać szczaścia pa czużych krajoch: moładź — a znaczycca samyje siły naszych wiosak — jedzie ŭ Ameryku nażywać hroszy. Nia kożnamu, razumiejecca, heta ŭdajecca, a choć niekatorym bywaje i paszencie, dyk jak heta baczym — lepszaj doli pa naszych wioskach nia prybyło: hroszy amerykanskije niejak skora raspaŭzajucca, i jak było ciażka, tak i ciapier nie lahczej; jak było narekańnie, tak i ciapier jano jość. A ŭsio, badaj, praz toje, szto, szukajuczy zarabotkaŭ pa czużych staronkach, mała źwiertajem uwahi na swajo bahaćcie.</br><section end="Naszaje"/><noinclude></noinclude> qac45kv0le41jncy6su6jkh4vbzepip 104 97136 297296 296649 2026-09-12T07:29:40Z RAleh111 4658 297296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''Pamiataj ab śmierci.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Anhlijcy — jak praktycznyje i dbajuczyje ab swaim narodzie, zahadali pa swaich haradoch — na wulicach, dzie jakoje nieszczaście stałosia z ludźmi, — nalepliwać u tych miejscach drukowanyje abwiestki ab nieszczaści, i hetym — prypaminać ludziam, kab ścierahlisia ad usielakich prypadkaŭ i mieli na pamiaci śmierć. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''DUMKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Ciahni, ciahni lamku, ażno pakul nie parwiecca. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ZAHADKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}16) Żyŭ-byŭ kapitan — siem dusz karmiŭ jon; pryjszłosia jamu ŭmirać, — nichto nie biare pachawać; wykinuli — za wuhoł i sabaki nie jaduć.</br> {{Водступ|2|em}}17) Zaroŭ miadźwiedź na sielanskaj hare, a paczuli hołas — na hasudarskim dware. {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/9-10|№ 9]].'''}} {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhatki z [[Biełarus (1913)/1913/7|№ 7]]:'''</span> 14) pojas; 15) skrypka. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Цэнтар|'''U horadzie.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}— Pradajesz, haspadyńka, hetaho swajho pieŭnia?</br> {{Водступ|2|em}}— Ani dumaju.</br> {{Водступ|2|em}}— A kudy-ż jaho wałaczesz?</br> {{Водступ|2|em}}— Da zeharnika: nieszta papsawaŭsia, had — hadziny na dźwie paźniej, jak treba, piaje. {{Цэнтар|'''Prytkaja rabota.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Da dziaŭczynki, szto rabiła panczoszki, padychodzić matka i pytaje:</br> {{Водступ|2|em}}— Szmat użo raboty zrabiła?</br> {{Водступ|2|em}}— O-ho, mamaczka, ŭżo druhuju panczoszku kanczaju.</br> {{Водступ|2|em}}— A pakażysz — pierszuju.</br> {{Водступ|2|em}}— Pierszaj jeszcze niema, bo ja paczała zrazu ad druhoj. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Nia tyje pany, szto hroszy majuć,<br /> Ale pany tyje, szto Boha znajuć.<br /> {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kouna, K. H—ro.'''</span> Dziakujem za tak szczyruju pracu dla „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa, [[Аўтар:Гальяш Леўчык|L—ku]].'''</span> Dziakujem. Czekajem abiecanki.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ziembin, [[Аўтар:Язэп Шпэт|I. Sz—tu]].'''</span> Za usio prysłanaje — dziakujem; prysyłajcie jeszcze: S czaho można budzie skarystajem, a inszyje — mohuć pryhadzicca ŭ buduczynie. Twory da druku można prysyłać pad bandarolkaj, ale pry nich nielha dapisywać listu swajho, bo Redakcii prydziecca zapłacić za ŭsio, — i to u dwaja.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Stawiszcze, Kijeusk. hub. Jazepku z nad Ukrainy.'''</span> Prysyłajcie ŭsio — wielmi budziem rady. S czaho można budzie — skarystajem. Usio, ab czym Wy uspaminajecie, można prysyłać u banderolcy; za kożnyje czatyry łoty wahi treba marku tolki za 2 kap. Kab nie zahinuło na poczcie, można pasyłać „zakaznym“, tady jeszcze pryjdziecca dapłacić 7 kap. Tolki nia można dapisywać u hetaj pasyłcy asabistaho listu. Za prychilnasć dla naszaj sprawy z usiaho serca dziakujem.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh, K. Bah—iczu.'''</span> Wierszy Waszy atrymali. Dziakujem. Dumka ŭ nich wielmi dobraja, ale szmat jość u nich słoŭ nie biełaruskich, dyk z hetym nam treba być wielmi aściarożnymi, bo hazeta nasza razychodzicca daloka i szyroka, dy dataho sami wierszy — nie na czasie. Prosim prysyłać prozaj, szto czutno ŭ Was. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=5px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{АРЦ|1-ho Krasawika (Kwietnia) st. st. 1913 h, a hadz. 10-aj ranicy, ŭ administracii dwara Iwji hr. Tamasza Zamojskaho (poczta Iwje, hub. Wilensk. st. ż. d. paleskaj — Hawja) buduć}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''TARHI — LICYTACIJA'''|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> na pachty ŭ czatyroch folwarkach. Mleka bywaje ŭ hod kala 70-ci tysiaczoŭ harncoŭ kazionnaj miery. Licytacija paczniecca ad 13 kap. za harniec na ŭzwyż (in plus). Chto-b chacieŭ uziacca za heta — chaj padaje swaje warunki ŭ zapieczatanych listoch z załoham — 400 rub.</br> {{Водступ|2|em}}Pachty paczynajucca z 23-ho Krasawika.</br> {{Водступ|2|em}}A bolej detalnych warunkach — można dawiedacca ŭ administracii dwara Iwje. {{Выроўніваньне-канец}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> fpcu33ew4l8ehan9hfugr8pmg4qrqxm 297299 297296 2026-09-12T07:31:54Z RAleh111 4658 297299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''Pamiataj ab śmierci.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Anhlijcy — jak praktycznyje i dbajuczyje ab swaim narodzie, zahadali pa swaich haradoch — na wulicach, dzie jakoje nieszczaście stałosia z ludźmi, — nalepliwać u tych miejscach drukowanyje abwiestki ab nieszczaści, i hetym — prypaminać ludziam, kab ścierahlisia ad usielakich prypadkaŭ i mieli na pamiaci śmierć. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''DUMKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Ciahni, ciahni lamku, ażno pakul nie parwiecca. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ZAHADKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}16) Żyŭ-byŭ kapitan — siem dusz karmiŭ jon; pryjszłosia jamu ŭmirać, — nichto nie biare pachawać; wykinuli — za wuhoł i sabaki nie jaduć.</br> {{Водступ|2|em}}17) Zaroŭ miadźwiedź na sielanskaj hare, a paczuli hołas — na hasudarskim dware. {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/9-10|№ 9]].'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhatki z [[Biełarus (1913)/1913/7|№ 7]]:'''</span> 14) pojas; 15) skrypka. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''U horadzie.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}— Pradajesz, haspadyńka, hetaho swajho pieŭnia?</br> {{Водступ|2|em}}— Ani dumaju.</br> {{Водступ|2|em}}— A kudy-ż jaho wałaczesz?</br> {{Водступ|2|em}}— Da zeharnika: nieszta papsawaŭsia, had — hadziny na dźwie paźniej, jak treba, piaje. {{Цэнтар|'''Prytkaja rabota.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Da dziaŭczynki, szto rabiła panczoszki, padychodzić matka i pytaje:</br> {{Водступ|2|em}}— Szmat użo raboty zrabiła?</br> {{Водступ|2|em}}— O-ho, mamaczka, ŭżo druhuju panczoszku kanczaju.</br> {{Водступ|2|em}}— A pakażysz — pierszuju.</br> {{Водступ|2|em}}— Pierszaj jeszcze niema, bo ja paczała zrazu ad druhoj. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Nia tyje pany, szto hroszy majuć,<br /> Ale pany tyje, szto Boha znajuć.<br /> {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kouna, K. H—ro.'''</span> Dziakujem za tak szczyruju pracu dla „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa, [[Аўтар:Гальяш Леўчык|L—ku]].'''</span> Dziakujem. Czekajem abiecanki.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ziembin, [[Аўтар:Язэп Шпэт|I. Sz—tu]].'''</span> Za usio prysłanaje — dziakujem; prysyłajcie jeszcze: S czaho można budzie skarystajem, a inszyje — mohuć pryhadzicca ŭ buduczynie. Twory da druku można prysyłać pad bandarolkaj, ale pry nich nielha dapisywać listu swajho, bo Redakcii prydziecca zapłacić za ŭsio, — i to u dwaja.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Stawiszcze, Kijeusk. hub. Jazepku z nad Ukrainy.'''</span> Prysyłajcie ŭsio — wielmi budziem rady. S czaho można budzie — skarystajem. Usio, ab czym Wy uspaminajecie, można prysyłać u banderolcy; za kożnyje czatyry łoty wahi treba marku tolki za 2 kap. Kab nie zahinuło na poczcie, można pasyłać „zakaznym“, tady jeszcze pryjdziecca dapłacić 7 kap. Tolki nia można dapisywać u hetaj pasyłcy asabistaho listu. Za prychilnasć dla naszaj sprawy z usiaho serca dziakujem.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh, K. Bah—iczu.'''</span> Wierszy Waszy atrymali. Dziakujem. Dumka ŭ nich wielmi dobraja, ale szmat jość u nich słoŭ nie biełaruskich, dyk z hetym nam treba być wielmi aściarożnymi, bo hazeta nasza razychodzicca daloka i szyroka, dy dataho sami wierszy — nie na czasie. Prosim prysyłać prozaj, szto czutno ŭ Was. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=5px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{АРЦ|1-ho Krasawika (Kwietnia) st. st. 1913 h, a hadz. 10-aj ranicy, ŭ administracii dwara Iwji hr. Tamasza Zamojskaho (poczta Iwje, hub. Wilensk. st. ż. d. paleskaj — Hawja) buduć}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''TARHI — LICYTACIJA'''|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> na pachty ŭ czatyroch folwarkach. Mleka bywaje ŭ hod kala 70-ci tysiaczoŭ harncoŭ kazionnaj miery. Licytacija paczniecca ad 13 kap. za harniec na ŭzwyż (in plus). Chto-b chacieŭ uziacca za heta — chaj padaje swaje warunki ŭ zapieczatanych listoch z załoham — 400 rub.</br> {{Водступ|2|em}}Pachty paczynajucca z 23-ho Krasawika.</br> {{Водступ|2|em}}A bolej detalnych warunkach — można dawiedacca ŭ administracii dwara Iwje. {{Выроўніваньне-канец}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> pbbakp7stouhstrpzy30wk9vaf2vew1 104 97167 297285 296640 2026-09-12T07:05:24Z RAleh111 4658 297285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Żarty"/>{{Водступ|2|em}}— Nie, paniczka, atkazywaje taja, — kuryca zusim zdarowaja, a sumnaja jana dziela taho tolki, szto tak mała płacicie za jaje. {{Цэнтар|'''U sudzie.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}— Heta ty ukraŭ sasnu z lesu? {{Водступ|2|em}}— Zusim nie ja, wasze skarodzije. Ja szczyra pryznamsia wam — jak było. Jechaŭ ja praz les i woś maja zaczapiłasia za drewa, a toje — daj — dy złamałasia i braź na woz. I szto było rabić? Drewa ciażkoje — ja adzin nia skinu, — nu i zaciahnuŭ da chaty. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Na Boha spadziewajsia.<br /> Ale i sam — nia hultuj. {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk, [[Аўтар:Альберт Паўловіч|A. P-czu]].'''</span> Za prysłanaje — szczyra dziakujem. S czaho można budzie skarystajem. Czekajem ad Was czaho koleczy wiesialejszaho, żywuczaho — takije reczy Wy umiejecie padhledzić i padchapić. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk, [[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|H-ku]].'''</span> I ad Was żdżem taho samaho, ab czym uspaminajem ŭ pierszym atkazie „swajej poczty“. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Aszmiana, A. K-amu.'''</span> Czamu Wy sumlewajeciesia? Niczaho padobnaha rabić nichto i nia dumaje. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna, S-aj.'''</span> Szczyra dziakujem za pracu dla naszaj sprawy. {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kirensk, Irkutsk. hub. Loł-ku.'''</span> Piszycie, szto pasyłajecie 1 r., a tyje, praz kaho pasłali — pryniasli 1 r. 30 k. Szto heta znaczyć? {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W-mu H. Cz-mu.'''</span> Listoŭ takich jak Wasz — atrymali my nimała. Dyk, pryznacca, ni razumiejem, szto mahło Was i druhich nawiaści na takija dumki, dy sumlewańnia. Zdajecca, dawoli ŭziać № „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“ i № „[[Наша Ніва (1906)|Haшай Нiвы]]“, kab prakanacca, szto roznica pamiż hazetami — hetymi wialikaja. {{Водступ|2|em}}Redakcija „Biełarusa“, apracza mowy, dy ahulnaho biełaruskaho kierunku, niczoha supolnaho z redakcijaj „Нашай Нiвы“ ni maje. Ni adkazywali my „Haшай Нiве“ na jaje staćciu ŭ [[Наша Ніва (1906)/1913/3|3-cim]] numery tamu, dziela czaho ni dali adkazu i inszym hazetam — ci jany adazwalisia ab nas dobra, ci drenna. Apiakunoŭ ni abiareszsia nikoli. Ahryzacca-ż z ŭsimi — ni majem ni miejsca, ni achwoty; tym bolej jeszcze i tamu, szto palemika (a pa sposabu jakim jana wiadziecca papraŭdzie — hazetnaja łajanka) da prahramy „Biełarusa“ nie należyć. {{Водступ|2|em}}Metaj naszaj jość i budzie zaŭsiody: palapszeńnie warunkaŭ żyćcia sielanina, dy razwićcio jaho duszy, jak katalika — biełarusa, a darohaj da hetaho — cichaja, spakojnaja praca z Boham! {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Samarkand, Azija. Wyhnance.'''</span> Jak że my rady, szto nasz „Biełarus“ tak ucieszyŭ Was! {{Водступ|2|em}}Wasz wierszyk maje wielmi hłybokuju dumku, ale pakul szto — nie addrukujem, bo szmat majem zapasu — nadasłanaho śpiersza. Dyk nia trymacca paradku — czarady — nielha. {{Водступ|2|em}}Pryszlicie, kali łaska, swaje apawiedańnia, a katorych Wy uspaminajecie u swajej pisulcy, — szto padojdzie — addrukujem. {{Водступ|2|em}}Swajej Siastryczce — pa rodnaj mowie — pasyłajem u dalokaju krainu życzeńnie adno: Boh chaj Was pacieszaje ŭ Waszaj ciażkaj doli!… <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=5px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{АРЦ|1-ho Krasawika (Kwietnia) st. st. 1913 h, a hadz. 10-aj ranicy, ŭ administracii dwara Iwji hr. Tamasza Zamojskaho (poczta Iwje, hub. Wilensk. st. ż. d. paleskaj — Hawja) buduć}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''TARHI — LICYTACIJA'''|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> na pachty ŭ czatyroch folwarkach. Mleka bywaje ŭ hod kala 70-ci tysiaczoŭ harncoŭ kazionnaj miery. Licytacija paczniecca ad 13 kap. za harniec na ŭzwyż (in plus). Chto-b chacieŭ uziacca za heta — chaj padaje swaje warunki ŭ zapieczatanych listoch z załoham — 400 rub.</br> {{Водступ|2|em}}Pachty paczynajucca z 23-ho Krasawika.</br> {{Водступ|2|em}}A bolej detalnych warunkach — można dawiedacca ŭ administracii dwara Iwje. {{Выроўніваньне-канец}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> bp872utapf7lkdv6rxkl22ttr73sfbg 297322 297285 2026-09-12T08:12:45Z RAleh111 4658 297322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Żarty"/>{{Водступ|2|em}}— Nie, paniczka, atkazywaje taja, — kuryca zusim zdarowaja, a sumnaja jana dziela taho tolki, szto tak mała płacicie za jaje. {{Цэнтар|'''U sudzie.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}— Heta ty ukraŭ sasnu z lesu?</br> {{Водступ|2|em}}— Zusim nie ja, wasze skarodzije. Ja szczyra pryznamsia wam — jak było. Jechaŭ ja praz les i woś maja zaczapiłasia za drewa, a toje — daj — dy złamałasia i braź na woz. I szto było rabić? Drewa ciażkoje — ja adzin nia skinu, — nu i zaciahnuŭ da chaty. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Na Boha spadziewajsia.<br /> Ale i sam — nia hultuj. {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk, [[Аўтар:Альберт Паўловіч|A. P-czu]].'''</span> Za prysłanaje — szczyra dziakujem. S czaho można budzie skarystajem. Czekajem ad Was czaho koleczy wiesialejszaho, żywuczaho — takije reczy Wy umiejecie padhledzić i padchapić.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk, [[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|H-ku]].'''</span> I ad Was żdżem taho samaho, ab czym uspaminajem ŭ pierszym atkazie „swajej poczty“.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Aszmiana, A. K-amu.'''</span> Czamu Wy sumlewajeciesia? Niczaho padobnaha rabić nichto i nia dumaje.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna, S-aj.'''</span> Szczyra dziakujem za pracu dla naszaj sprawy.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kirensk, Irkutsk. hub. Loł-ku.'''</span> Piszycie, szto pasyłajecie 1 r., a tyje, praz kaho pasłali — pryniasli 1 r. 30 k. Szto heta znaczyć?</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W-mu H. Cz-mu.'''</span> Listoŭ takich jak Wasz — atrymali my nimała. Dyk, pryznacca, ni razumiejem, szto mahło Was i druhich nawiaści na takija dumki, dy sumlewańnia. Zdajecca, dawoli ŭziać № „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“ i № „[[Наша Ніва (1906)|Haшай Нiвы]]“, kab prakanacca, szto roznica pamiż hazetami — hetymi wialikaja.</br> {{Водступ|2|em}}Redakcija „Biełarusa“, apracza mowy, dy ahulnaho biełaruskaho kierunku, niczoha supolnaho z redakcijaj „Нашай Нiвы“ ni maje. Ni adkazywali my „Haшай Нiве“ na jaje staćciu ŭ [[Наша Ніва (1906)/1913/3|3-cim]] numery tamu, dziela czaho ni dali adkazu i inszym hazetam — ci jany adazwalisia ab nas dobra, ci drenna. Apiakunoŭ ni abiareszsia nikoli. Ahryzacca-ż z ŭsimi — ni majem ni miejsca, ni achwoty; tym bolej jeszcze i tamu, szto palemika (a pa sposabu jakim jana wiadziecca papraŭdzie — hazetnaja łajanka) da prahramy „Biełarusa“ nie należyć.</br> {{Водступ|2|em}}Metaj naszaj jość i budzie zaŭsiody: palapszeńnie warunkaŭ żyćcia sielanina, dy razwićcio jaho duszy, jak katalika — biełarusa, a darohaj da hetaho — cichaja, spakojnaja praca z Boham!</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Samarkand, Azija. Wyhnance.'''</span> Jak że my rady, szto nasz „Biełarus“ tak ucieszyŭ Was!</br> {{Водступ|2|em}}Wasz wierszyk maje wielmi hłybokuju dumku, ale pakul szto — nie addrukujem, bo szmat majem zapasu — nadasłanaho śpiersza. Dyk nia trymacca paradku — czarady — nielha.</br> {{Водступ|2|em}}Pryszlicie, kali łaska, swaje apawiedańnia, a katorych Wy uspaminajecie u swajej pisulcy, — szto padojdzie — addrukujem.</br> {{Водступ|2|em}}Swajej Siastryczce — pa rodnaj mowie — pasyłajem u dalokaju krainu życzeńnie adno: Boh chaj Was pacieszaje ŭ Waszaj ciażkaj doli!… <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=5px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{АРЦ|1-ho Krasawika (Kwietnia) st. st. 1913 h, a hadz. 10-aj ranicy, ŭ administracii dwara Iwji hr. Tamasza Zamojskaho (poczta Iwje, hub. Wilensk. st. ż. d. paleskaj — Hawja) buduć}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''TARHI — LICYTACIJA'''|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> na pachty ŭ czatyroch folwarkach. Mleka bywaje ŭ hod kala 70-ci tysiaczoŭ harncoŭ kazionnaj miery. Licytacija paczniecca ad 13 kap. za harniec na ŭzwyż (in plus). Chto-b chacieŭ uziacca za heta — chaj padaje swaje warunki ŭ zapieczatanych listoch z załoham — 400 rub.</br> {{Водступ|2|em}}Pachty paczynajucca z 23-ho Krasawika.</br> {{Водступ|2|em}}A bolej detalnych warunkach — można dawiedacca ŭ administracii dwara Iwje. {{Выроўніваньне-канец}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> obh20qfgr8ltqtke001g48uz9vrjybv 104 97170 297286 296631 2026-09-12T07:09:47Z RAleh111 4658 297286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 14 marca 1913 hodu'''|right='''№ 9-10'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-4em"></div> {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}'''|памер=500%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-5em"></div> <center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.'''}}</center> {{Накіравальная рыса|height=1px}}{{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kapiejki.'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{Разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Adwiecznaja"/>{{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''Adwiecznaja mowa''<br /> ''Prastoha narodu''<br /> ''Ty s chaty wiaskowaj''<br /> ''Wyjdzi na swabodu!''<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''I stań prad ludźmi,''<br /> ''Maja darahaja''<br /> ''Stań śmieła — idzi,''<br /> ''Bo ty — ty żywaja!!...''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Antoni B.'''''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Adwiecznaja"/> <section begin="Katalickaja"/>{{Цэнтар|'''Katalickaja chata.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Kożnaja chata, ŭ katoraj żywuć kataliki, pawinna być katalickaj, — ni żydoŭskaj, ani pahanskaj, ci inszaj jakoj, a tolki katalickaj, kab sam wyhlad hetakaj chaty świedczyŭ, jakoj wiery żywuć ŭ jej ludzi. {{Водступ|2|em}}Jak tolki chata wybudawana, treba pastaracca zaraz, ''kab jana była paświenczana ksiandzom'', bo tak nam raić Kaścioł. „Biaz Boha — ani da paroha“, każyć prykazka. Na Boha ŭsia nasza nadzieja. Dyk ci-nie wypadaje zaraz-że spaczatku paprasić ŭ Jaho błahasławienstwa dla siabie, dy apieki. Kolki-ż heta niszczaścia nad kożnaj chataj? Bury, piaruny, pażary, wada, chwaroby, złyje duchi i niadobryje ludzi ŭ adnej chwilcy mohuć zrujnawać nasza szczaścia, naszu pracu. Dyk karyść samych żylcoŭ wymahaje, kab jany staralisia chatu swaju paświeńcić. Ksiondz, kropiaczy świanconaj wadoj, prosić ŭ malitwie swajej Boha, kab Jon ŭziaŭ pad swaju apieku i chatu, i jaje żylcoŭ, — kab ŭ dalejszym żyćciu błahasławiŭ im. Za patrebaj paświanczeńnia chaty pramaŭlaje jaszcze woś szto: świataść praznaczeńnia czaławieka-katalika da ŭsich tych warunkaŭ, katoryje dapamahajuć jamu dajści da jaho światoj mety. Cieła dziciaci pry chryście św. ksiondz pamazywajeć św. alejami, ŭ żyćci czaławiek prymaje św. sakramenty, molicca u światym kaścieli, damawina, ŭ katoraj majuć złażyć cieła ŭmierszaha, tak sama paświenczwajecca, dyk tym bolej pawinna być paświenczena chata, ŭ katoraj czaławiek prawodzić bolszu pała winu swajho daczesnaho żyćcia. {{Водступ|2|em}}Druhoje, — czym roznicca katalickaja chata ad niekatalickaj — heta ''światyje abrazy''. Heta figury, dy malunki tych, szto żyli praŭdziwa pa-katalicku, szto mieli na ziamli, a ciapier ŭ niebie majuć łasku u Boha. Cześć światych abrazoŭ — zhodna z naszaj św. wieraj: ŭ pierszych wiekach chryścijanstwa była jana tolki zwyczajem, paźniej — ad 787 hodu (ad Saboru Nicejskaho) użo pastanaŭleńniem Kaścioła, abrazy raźwieszy wajuć nia tolki ŭ siarodku chaty, ale i znadworku — z wulicy, ni haworuczy ŭżo ab tym, szto czuć nia ŭ kożnaj katalickaj wioscy — staŭlajucca pa kancoch jaje kryży. Umieszczywańnie abrazoŭ pa chatach służyć i azdobaj i prynosić szmat roznych łask i dabradziejstwa ad Boha. Abrazy dapamahajuć nam dobra malicca, brać prykład sa światych, — jak treba żyć; dapamahajuć<section end="Katalickaja"/><noinclude></noinclude> 4lzw1xchyb94rr84vp4g5b69lk085sg 297291 297286 2026-09-12T07:12:21Z RAleh111 4658 297291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 14 marca 1913 hodu'''|right='''№ 9-10'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-4em"></div> {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}'''|памер=500%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-5em"></div> <center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.'''}}</center> {{Накіравальная рыса|height=1px}}{{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kapiejki.'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{Разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Adwiecznaja"/>{{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''Adwiecznaja mowa''<br /> ''Prastoha narodu''<br /> ''Ty s chaty wiaskowaj''<br /> ''Wyjdzi na swabodu!''<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''I stań prad ludźmi,''<br /> ''Maja darahaja''<br /> ''Stań śmieła — idzi,''<br /> ''Bo ty — ty żywaja!!...''<br /> {{справа|'''''Antoni B.'''''{{водступ|-3|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Adwiecznaja"/> <section begin="Katalickaja"/>{{Цэнтар|'''Katalickaja chata.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Kożnaja chata, ŭ katoraj żywuć kataliki, pawinna być katalickaj, — ni żydoŭskaj, ani pahanskaj, ci inszaj jakoj, a tolki katalickaj, kab sam wyhlad hetakaj chaty świedczyŭ, jakoj wiery żywuć ŭ jej ludzi. {{Водступ|2|em}}Jak tolki chata wybudawana, treba pastaracca zaraz, ''kab jana była paświenczana ksiandzom'', bo tak nam raić Kaścioł. „Biaz Boha — ani da paroha“, każyć prykazka. Na Boha ŭsia nasza nadzieja. Dyk ci-nie wypadaje zaraz-że spaczatku paprasić ŭ Jaho błahasławienstwa dla siabie, dy apieki. Kolki-ż heta niszczaścia nad kożnaj chataj? Bury, piaruny, pażary, wada, chwaroby, złyje duchi i niadobryje ludzi ŭ adnej chwilcy mohuć zrujnawać nasza szczaścia, naszu pracu. Dyk karyść samych żylcoŭ wymahaje, kab jany staralisia chatu swaju paświeńcić. Ksiondz, kropiaczy świanconaj wadoj, prosić ŭ malitwie swajej Boha, kab Jon ŭziaŭ pad swaju apieku i chatu, i jaje żylcoŭ, — kab ŭ dalejszym żyćciu błahasławiŭ im. Za patrebaj paświanczeńnia chaty pramaŭlaje jaszcze woś szto: świataść praznaczeńnia czaławieka-katalika da ŭsich tych warunkaŭ, katoryje dapamahajuć jamu dajści da jaho światoj mety. Cieła dziciaci pry chryście św. ksiondz pamazywajeć św. alejami, ŭ żyćci czaławiek prymaje św. sakramenty, molicca u światym kaścieli, damawina, ŭ katoraj majuć złażyć cieła ŭmierszaha, tak sama paświenczwajecca, dyk tym bolej pawinna być paświenczena chata, ŭ katoraj czaławiek prawodzić bolszu pała winu swajho daczesnaho żyćcia. {{Водступ|2|em}}Druhoje, — czym roznicca katalickaja chata ad niekatalickaj — heta ''światyje abrazy''. Heta figury, dy malunki tych, szto żyli praŭdziwa pa-katalicku, szto mieli na ziamli, a ciapier ŭ niebie majuć łasku u Boha. Cześć światych abrazoŭ — zhodna z naszaj św. wieraj: ŭ pierszych wiekach chryścijanstwa była jana tolki zwyczajem, paźniej — ad 787 hodu (ad Saboru Nicejskaho) użo pastanaŭleńniem Kaścioła, abrazy raźwieszy wajuć nia tolki ŭ siarodku chaty, ale i znadworku — z wulicy, ni haworuczy ŭżo ab tym, szto czuć nia ŭ kożnaj katalickaj wioscy — staŭlajucca pa kancoch jaje kryży. Umieszczywańnie abrazoŭ pa chatach służyć i azdobaj i prynosić szmat roznych łask i dabradziejstwa ad Boha. Abrazy dapamahajuć nam dobra malicca, brać prykład sa światych, — jak treba żyć; dapamahajuć<section end="Katalickaja"/><noinclude></noinclude> b28uqq5fir0w4hmsrraa0hv60x7qlid 297292 297291 2026-09-12T07:13:26Z RAleh111 4658 297292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 14 marca 1913 hodu'''|right='''№ 9-10'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-4em"></div> {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}'''|памер=500%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-5em"></div> <center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.'''}}</center> {{Накіравальная рыса|height=1px}}{{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kapiejki.'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{АРЦ|'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{Разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Adwiecznaja"/>{{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''Adwiecznaja mowa''<br /> ''Prastoha narodu''<br /> ''Ty s chaty wiaskowaj''<br /> ''Wyjdzi na swabodu!''<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''I stań prad ludźmi,''<br /> ''Maja darahaja''<br /> ''Stań śmieła — idzi,''<br /> ''Bo ty — ty żywaja!!...''<br /> {{справа|'''''Antoni B.'''''{{водступ|-3|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Adwiecznaja"/> <section begin="Katalickaja"/>{{Цэнтар|'''Katalickaja chata.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Kożnaja chata, ŭ katoraj żywuć kataliki, pawinna być katalickaj, — ni żydoŭskaj, ani pahanskaj, ci inszaj jakoj, a tolki katalickaj, kab sam wyhlad hetakaj chaty świedczyŭ, jakoj wiery żywuć ŭ jej ludzi.</br> {{Водступ|2|em}}Jak tolki chata wybudawana, treba pastaracca zaraz, ''kab jana była paświenczana ksiandzom'', bo tak nam raić Kaścioł. „Biaz Boha — ani da paroha“, każyć prykazka. Na Boha ŭsia nasza nadzieja. Dyk ci-nie wypadaje zaraz-że spaczatku paprasić ŭ Jaho błahasławienstwa dla siabie, dy apieki. Kolki-ż heta niszczaścia nad kożnaj chataj? Bury, piaruny, pażary, wada, chwaroby, złyje duchi i niadobryje ludzi ŭ adnej chwilcy mohuć zrujnawać nasza szczaścia, naszu pracu. Dyk karyść samych żylcoŭ wymahaje, kab jany staralisia chatu swaju paświeńcić. Ksiondz, kropiaczy świanconaj wadoj, prosić ŭ malitwie swajej Boha, kab Jon ŭziaŭ pad swaju apieku i chatu, i jaje żylcoŭ, — kab ŭ dalejszym żyćciu błahasławiŭ im. Za patrebaj paświanczeńnia chaty pramaŭlaje jaszcze woś szto: świataść praznaczeńnia czaławieka-katalika da ŭsich tych warunkaŭ, katoryje dapamahajuć jamu dajści da jaho światoj mety. Cieła dziciaci pry chryście św. ksiondz pamazywajeć św. alejami, ŭ żyćci czaławiek prymaje św. sakramenty, molicca u światym kaścieli, damawina, ŭ katoraj majuć złażyć cieła ŭmierszaha, tak sama paświenczwajecca, dyk tym bolej pawinna być paświenczena chata, ŭ katoraj czaławiek prawodzić bolszu pała winu swajho daczesnaho żyćcia.</br> {{Водступ|2|em}}Druhoje, — czym roznicca katalickaja chata ad niekatalickaj — heta ''światyje abrazy''. Heta figury, dy malunki tych, szto żyli praŭdziwa pa-katalicku, szto mieli na ziamli, a ciapier ŭ niebie majuć łasku u Boha. Cześć światych abrazoŭ — zhodna z naszaj św. wieraj: ŭ pierszych wiekach chryścijanstwa była jana tolki zwyczajem, paźniej — ad 787 hodu (ad Saboru Nicejskaho) użo pastanaŭleńniem Kaścioła, abrazy raźwieszy wajuć nia tolki ŭ siarodku chaty, ale i znadworku — z wulicy, ni haworuczy ŭżo ab tym, szto czuć nia ŭ kożnaj katalickaj wioscy — staŭlajucca pa kancoch jaje kryży. Umieszczywańnie abrazoŭ pa chatach służyć i azdobaj i prynosić szmat roznych łask i dabradziejstwa ad Boha. Abrazy dapamahajuć nam dobra malicca, brać prykład sa światych, — jak treba żyć; dapamahajuć<section end="Katalickaja"/><noinclude></noinclude> ng7bvoz2sbz4ldbqy35sp2n3au12myy 104 126119 297314 296642 2026-09-12T07:51:42Z RAleh111 4658 297314 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Naszaje"/>{{Водступ|2|em}}Ziamielka nasza nie takaja ŭżo błahaja i biednaja, jak na jaje prywykli narekać. Postup nawuki haspadarskaj szto raz bolej i bolej szyrycca, i ciapier użo nawat s samych horszych, jak heta ŭważali daŭniej, — bo zusim pieszczanych hruntaŭ, — prydumali ludzi ciahnuć wialikije dachody. Woś tolki treba nam kanieszna nie siadzieć na miejscy, a iści za hetym postupam nawuki.</br> {{Водступ|2|em}}Usia bieda nasza ŭ tym, szto nasza wioska pazbywajecca ŭsich lepszych sił swaich na pracu abo dla czużyncaŭ, abo kidajucca jany ŭ harady, szukajuczy lohkich, jak im zdajecca, zarabotkaŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Jak adno, tak i druhoje, jak heta my skroś baczym, nia tolki ŭsiej naszaj sprawy — naszaho żyćcia samoha, nie palepszyli, {{Абмылка|aie|ale}} nawat pahorszyli.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk nie na czużyncaŭ nam treba tracić swaje siły, i nie na czynoŭnikaŭ — kirawać swaich dziaciej, a — czyja zmoha — wuczyć swaich dzietak u hasparskich szkołach, dy kab paśla waroczalisia jany ŭ swaju rodnuju wiosku, — na swoj rodny zahon — szyryć tam praświetu i nawuku nowaj haspadarki, katoraja ciapier i z małoha kawałaczka ziamli może patrapić wycisnuć usio, szto patreba dla lepszaho żyćcia naszaho. {{Калёнтытул|right=''Ha.''{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naszaje"/> <section begin="Jak"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|'''Jak u nas bywaje.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> Paszoŭ tatka da harańnia,<br /> {{gap|7em}}Maci ŭ pole żać —<br /> Astalisia kala chaty —<br /> {{gap|7em}}Dzieci pilnawać.<br /> Pryszoŭ złodziej, — dzieciam cacku<br /> {{gap|7em}}Wielmi pieknu daŭ,<br /> Sam, zabraŭszysia ŭ kamoru,<br /> {{gap|7em}}Szto chacieŭ uziaŭ:<br /> Zabraŭ hroszy blizka żmieni —<br /> {{gap|7em}}S panczochaj zusim —<br /> Usienka lepsza, a szto horsza —<br /> {{gap|7em}}Ta pakinuŭ im.<br /> Pryszoŭ tatka, pryszła matka —<br /> {{gap|7em}}Stohnuć ad raboty:<br /> Jana chocze czarawikaŭ,<br /> {{gap|7em}}Jon — zrabici boty.<br /> Na padworku siadziać dzieci —<br /> {{gap|7em}}Blaszkaju hulajuć,<br /> Baćki cieszacca, szto dobrych<br /> {{gap|7em}}Dziaciej takich majuć.<br /> „Chto wam cacku daŭ“? pytajuć —<br /> {{gap|7em}}A jany lapieczuć:<br /> „Dziadźka, dziadźka“! a ni znajuć,<br /> {{gap|7em}}Szto ciażka adwieczuć.<br /> Paszła maci da kamory<br /> {{gap|7em}}Krupoŭ trochi ŭziać —<br /> Na wiaczerańku sztokolak<br /> {{gap|7em}}Treba zhatawać.<br /> Ledźwie dźwiery adczyniła,<br /> {{gap|7em}}Zara dawaj ŭ krok<br /> (Mużyk pajszoŭ dać skacinie):<br /> {{gap|7em}}„Moj ty hałubok!<br /> „Chutezej — siudy“! — Jon siawienku<br /> {{gap|7em}}S sieczkaj nios kaniej,<br /> A jak kryknuła — tak zaraz<br /> {{gap|7em}}Kinuŭ — dy da niej.<br /> Toj — abrok siarod padworku<br /> {{gap|7em}}Pastawiŭ na czas —<br /> Parszuk chrukaŭ, bo hałodny<br /> {{gap|7em}}Padyszoŭ jak raz;<br /> Pahladzieŭ, paniuchaŭ łyczam,<br /> {{gap|7em}}Szturchnuŭ raz — druhi,<br /> I siawienku pierakinuŭ<br /> {{gap|7em}}— Nia było puhi!<br /> Baćka ŭskoczyŭ da kamory —<br /> {{gap|7em}}Maci bje dzicia,<br /> Jon pichnuŭ jaje ŭ złości:<br /> {{gap|7em}}„Nie zabi chacia“!<br /> — Abakrali nas, hałosić:<br /> {{gap|7em}}Hroszy, miasa — ŭsio,<br /> A jany, pamorki, blaszkaj<br /> {{gap|7em}}Zabaŭlajućsio!..<br /> Tatka hlanuŭ pa kutoch —<br /> {{gap|7em}}Praŭda, szto nima!<br /> Zniaŭszy dziahu, uziaŭ starszoha:<br /> {{gap|7em}}Kab ciabie, szelma!<br /> „Ci hulać ciable pakinuŭ<br /> {{gap|7em}}Kala chaty — ha“?<br /> I dawaj siaczy z apleczka,<br /> {{gap|7em}}Aż kroŭ paciakła.<br /> Matcy serca zabaleła<br /> {{gap|7em}}Dawaj baranić:<br /> „Ty, harodzie, ty za szto tak<br /> {{gap|7em}}Paczaŭ jaho bić pierestań<br /> Mużyk ŭ złości kinuŭ syna,<br /> {{gap|7em}}Sciabanuŭ i babu,<br /> Jana koł schapiŭszy hruby,<br /> {{gap|7em}}Szturchnuła pad skabu.<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /> Szto ŭżo dalej tam było,<br /> {{gap|7em}}Lepiej zamaŭczać:<br /> Kryki, płacz, praklaćcie —<br /> {{gap|7em}}Lepiej ich ni znać!..<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /> Astalisia biez wiaczery,<br /> {{gap|7em}}Jamu balić bok,<br /> Żonka ruk padniać nia może,<br /> {{gap|7em}}Zachwareŭ synok.<br /> Baćka sieczku sa smiaciom<br /> {{gap|7em}}Dla kania zharnuŭ —<br /> A za dwa dni ŭżo zdychlinu<br /> {{gap|7em}}U jamu zawiarnuŭ.<br /> Dzicia kaszlaje i sochnie<br /> {{gap|7em}}I pryszła para —<br /> U dwa tydni cielca biedna<br /> {{gap|7em}}Pryniała hara.<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /><section end="Jak"/><noinclude></noinclude> ev6sgolk6iwqki0t1afem61zkck2svk 297316 297314 2026-09-12T07:56:30Z RAleh111 4658 297316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Naszaje"/>{{Водступ|2|em}}Ziamielka nasza nie takaja ŭżo błahaja i biednaja, jak na jaje prywykli narekać. Postup nawuki haspadarskaj szto raz bolej i bolej szyrycca, i ciapier użo nawat s samych horszych, jak heta ŭważali daŭniej, — bo zusim pieszczanych hruntaŭ, — prydumali ludzi ciahnuć wialikije dachody. Woś tolki treba nam kanieszna nie siadzieć na miejscy, a iści za hetym postupam nawuki.</br> {{Водступ|2|em}}Usia bieda nasza ŭ tym, szto nasza wioska pazbywajecca ŭsich lepszych sił swaich na pracu abo dla czużyncaŭ, abo kidajucca jany ŭ harady, szukajuczy lohkich, jak im zdajecca, zarabotkaŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Jak adno, tak i druhoje, jak heta my skroś baczym, nia tolki ŭsiej naszaj sprawy — naszaho żyćcia samoha, nie palepszyli, {{Абмылка|aie|ale}} nawat pahorszyli.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk nie na czużyncaŭ nam treba tracić swaje siły, i nie na czynoŭnikaŭ — kirawać swaich dziaciej, a — czyja zmoha — wuczyć swaich dzietak u hasparskich szkołach, dy kab paśla waroczalisia jany ŭ swaju rodnuju wiosku, — na swoj rodny zahon — szyryć tam praświetu i nawuku nowaj haspadarki, katoraja ciapier i z małoha kawałaczka ziamli może patrapić wycisnuć usio, szto patreba dla lepszaho żyćcia naszaho. {{Калёнтытул|right=''Ha.''{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naszaje"/> <section begin="Jak"/>{{block center/s}} {{Цэнтар|'''Jak u nas bywaje.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> Paszoŭ tatka da harańnia,<br /> {{gap|7em}}Maci ŭ pole żać —<br /> Astalisia kala chaty —<br /> {{gap|7em}}Dzieci pilnawać.<br /> Pryszoŭ złodziej, — dzieciam cacku<br /> {{gap|7em}}Wielmi pieknu daŭ,<br /> Sam, zabraŭszysia ŭ kamoru,<br /> {{gap|7em}}Szto chacieŭ uziaŭ:<br /> Zabraŭ hroszy blizka żmieni —<br /> {{gap|7em}}S panczochaj zusim —<br /> Usienka lepsza, a szto horsza —<br /> {{gap|7em}}Ta pakinuŭ im.<br /> Pryszoŭ tatka, pryszła matka —<br /> {{gap|7em}}Stohnuć ad raboty:<br /> Jana chocze czarawikaŭ,<br /> {{gap|7em}}Jon — zrabici boty.<br /> Na padworku siadziać dzieci —<br /> {{gap|7em}}Blaszkaju hulajuć,<br /> Baćki cieszacca, szto dobrych<br /> {{gap|7em}}Dziaciej takich majuć.<br /> „Chto wam cacku daŭ“? pytajuć —<br /> {{gap|7em}}A jany lapieczuć:<br /> „Dziadźka, dziadźka“! a ni znajuć,<br /> {{gap|7em}}Szto ciażka adwieczuć.<br /> Paszła maci da kamory<br /> {{gap|7em}}Krupoŭ trochi ŭziać —<br /> Na wiaczerańku sztokolak<br /> {{gap|7em}}Treba zhatawać.<br /> Ledźwie dźwiery adczyniła,<br /> {{gap|7em}}Zara dawaj ŭ krok<br /> (Mużyk pajszoŭ dać skacinie):<br /> {{gap|7em}}„Moj ty hałubok!<br /> „Chutezej — siudy“! — Jon siawienku<br /> {{gap|7em}}S sieczkaj nios kaniej,<br /> A jak kryknuła — tak zaraz<br /> {{gap|7em}}Kinuŭ — dy da niej.<br /> Toj — abrok siarod padworku<br /> {{gap|7em}}Pastawiŭ na czas —<br /> Parszuk chrukaŭ, bo hałodny<br /> {{gap|7em}}Padyszoŭ jak raz;<br /> Pahladzieŭ, paniuchaŭ łyczam,<br /> {{gap|7em}}Szturchnuŭ raz — druhi,<br /> I siawienku pierakinuŭ<br /> {{gap|7em}}— Nia było puhi!<br /> Baćka ŭskoczyŭ da kamory —<br /> {{gap|7em}}Maci bje dzicia,<br /> Jon pichnuŭ jaje ŭ złości:<br /> {{gap|7em}}„Nie zabi chacia“!<br /> — Abakrali nas, hałosić:<br /> {{gap|7em}}Hroszy, miasa — ŭsio,<br /> A jany, pamorki, blaszkaj<br /> {{gap|7em}}Zabaŭlajućsio!..<br /> Tatka hlanuŭ pa kutoch —<br /> {{gap|7em}}Praŭda, szto nima!<br /> Zniaŭszy dziahu, uziaŭ starszoha:<br /> {{gap|7em}}Kab ciabie, szelma!<br /> „Ci hulać ciable pakinuŭ<br /> {{gap|7em}}Kala chaty — ha“?<br /> I dawaj siaczy z apleczka,<br /> {{gap|7em}}Aż kroŭ paciakła.<br /> Matcy serca zabaleła<br /> {{gap|7em}}Dawaj baranić:<br /> „Ty, harodzie, ty za szto tak<br /> {{gap|7em}}Paczaŭ jaho bić pierestań<br /> Mużyk ŭ złości kinuŭ syna,<br /> {{gap|7em}}Sciabanuŭ i babu,<br /> Jana koł schapiŭszy hruby,<br /> {{gap|7em}}Szturchnuła pad skabu.<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /> Szto ŭżo dalej tam było,<br /> {{gap|7em}}Lepiej zamaŭczać:<br /> Kryki, płacz, praklaćcie —<br /> {{gap|7em}}Lepiej ich ni znać!..<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /> Astalisia biez wiaczery,<br /> {{gap|7em}}Jamu balić bok,<br /> Żonka ruk padniać nia może,<br /> {{gap|7em}}Zachwareŭ synok.<br /> Baćka sieczku sa smiaciom<br /> {{gap|7em}}Dla kania zharnuŭ —<br /> A za dwa dni ŭżo zdychlinu<br /> {{gap|7em}}U jamu zawiarnuŭ.<br /> Dzicia kaszlaje i sochnie<br /> {{gap|7em}}I pryszła para —<br /> U dwa tydni cielca biedna<br /> {{gap|7em}}Pryniała hara.<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /><section end="Jak"/><noinclude></noinclude> c7qshtf2oxwjh7finyaeth0prjhrl6r 104 126204 297312 296643 2026-09-12T07:48:50Z RAleh111 4658 297312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Jak"/>Tak niarozumam czasami<br /> {{gap|7em}}Wodu sabie mucim —<br /> Żyćcio ciażka, dolu horku<br /> {{gap|7em}}Jaszcze bolej trucim!<br /> {{Калёнтытул|right=''Tamasz Kancawy.''}} {{Калёнтытул|left=''Hrodna.''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Jak"/> <section begin="Dobry"/>{{Цэнтар|DOBRY DUCH.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Ad rańniaj wosini czuć było można ŭ wioscy Dubnikoch szto dnia zyczny hołas zwanka szkolnaha, zzywajuczy dziaciej wiaskowych na nawuku. Hołas hety jość adnej paciechaj dla życharoŭ wioski Dubnikoŭ, bo nimajuć jany blizka ani kaścioła, ani adnej darohi pacztowaj. Nawat dziwa wialikaje — karczmy ŭ joj — i to nima. Niczoha, — apracza zwanka szkolnaha, nieprarywaje adzinokaha żyćcia cichaj wioski. Ad dwuch {{Абмылка|hadaŭ|hadoŭ}} zwanok hety zwonić nad Dubnikami. Pierad hetym niabyło tut ani zwanka, ani szkoły.</br> {{Водступ|2|em}}Budynina, ŭ katoraj żyła ciapier wuczycielka, i dzie wuczyła dziaciej, była daŭniej świrnam hramadziańskim, a paśla pierarabili jaho na szkołu. Prad dwuma hadami pryjechała, — nichto niawiedaje skul i szto za adna, — wuczycielka: maładaja, pieknaja, spakojnaja, jak anioł. Nikomu jana nie zrabiła prykraści, {{Абмылка|ala|ale}} zaŭsiody dobra raiła haspadarom, niadnamu — napisała list da syna ŭ sałdaty, praczytała pawiestku na sud, abliczyła skolki chto winawat padatku, słowam — była jana praz dwa hady, jakby aniołam paciechi i dabraty hetaj wioski.</br> {{Водступ|2|em}}A zimoj — ŭ niadzielu pa paŭdni — schodzilisia k joj dzieŭczaty wiaskowyja, i jana wuczyła ich śpiewać pieknyja pieśni, apawiedała ŭsiakija historyi.</br> {{Водступ|2|em}}Siahońnia… zmoŭk zwanok, jakby hety maroz studniowy serca jamu zamaroziŭ; budynak szkolny akryŭsia niejkim patajnym pakrywałam nudy żalby…</br> {{Водступ|2|em}}Panna Jadwiga Parczynska — jak heta kazaŭ ksiondz napisać na biełym kryžu, praznaczanym na mahiłu, adpaczywaje jeszcze ŭ szkole, ale nia wuczyć użo dziaciej, choć jany zhramadzilisia ŭ budynku szkolnym, — nie prahawore ŭzo dobraja panienka da wiaskowych dzieŭczat, nie paddaść im wiasiołaj pieśni!</br> {{Водступ|2|em}}Błahasławionaja heta asoba zmoŭkła ŭžo na zaŭsiody. U skromnym pakoiku — na katafalku — lażyć u biełaj sukiency, jak anioł, wykawany z marmuru. Pieknyje jaje woczy zhaśli, — zhaśli — na wieki, paciamnieli wusny, s katorych stolki dabratliwych słoŭ płyło! Dzieci hledziać spużanyje na swaju dabradziejku. Ślozy pływuć pa rumianych, maładzieńkich twarach…</br> {{Водступ|2|em}}— „Użo nia konczu alimantara“, — adzywajecca z żalam dziaŭczynka waśmiletka da swajej mamy, — „pani ŭżo nima“…</br> {{Водступ|2|em}}— „Abrazok mnie dała pazłacany“, — skazaŭ chłopczyk. — „Byŭ by jeszcze nie adzin dastaŭ… Ale paniu pachawajuć“…</br> Ale „pani“ nia czuje ŭżo hetych słoŭ, hetaha szczebiatu… Jakże joj żal było umirać, kali wiedała, szto asiarocić stolki dziaciej!…</br> {{Водступ|2|em}}— „Sztoż joj tak raptoŭna stała“? — zapytaŭsia Maciej ŭ swajho siabry, zaniatoha habloŭkaj damawiny ŭ siencach.</br> {{Водступ|2|em}}— „Hawaryła heta kabiecina, szto joj mleka danosiła, — pramierzła, jak chadziła pa zapłatu ŭ horad“…</br> {{Водступ|2|em}}— „Takaja dalikatnaja — i iszła piechatoj“…</br> {{Водступ|2|em}}— „Czamu nieprasiła kania? Chto niebudź pajechaŭ by“…</br> {{Водступ|2|em}}— „Nu i hladzicia, nawat nichto i z radni nia prybyŭ… Musić nikoha nia mieła swaich“…</br> {{Водступ|2|em}}— „A, praŭda, nichto da jaje nie pryjeżdżaŭ nikoli… Biednaja sirata… Czamu jaje jaki pan nie spadabaŭ: takaja była pieknaja“!..</br> {{Водступ|2|em}}— „U państwie — to trudna zamuż wyjści: nie tak, jak u muzykoŭ“.</br> {{Водступ|2|em}}— „A ja czuła ad jaje, — adazwałasia Maryla — szto jana sama niechacieła iści zamuż, choć jaje pany i swatali. Hawaryła, szto lepiej pojdzie wuczyć mużyckich dziaciej, i szto heta dla jaje budzie wialikim szczaściam“…</br> {{Водступ|2|em}}— „E — e, niewialikaje heta szczaście, — zahawaryŭ Maciej, — adnym mlekam i bulbaj żyła“…</br> {{Водступ|2|em}}U hetaj minucie nadyjszli ludzi s choronhwiami, i ciażki mużycki woz zajechaŭ prad szkołu. Nadjechaŭ ksiondz. Adazwaŭsia zwanok szkolny żałaśliwa, zzywajuczy życharoŭ Dubnikoŭ na pacharony. Usia wioska ruszyłasia. Kabiety i dzieci paczali płakać na hołas.</br> {{Водступ|2|em}}Da prostaj — s sasnowych doszczak zroblenaj damawiny — pałażyli biełuju, cichuju, maŭczliwuju dziaŭczynku i wyniaśli na woz. Ksiondz adśpiewaŭ „Rekwijem“, pakrapiŭ damawinu i ŭwieś prowad pacharonny ruszyŭ na mohiłki — u druhuju wiosku…</br> {{Водступ|2|em}}Za pamierszaj apastołkaj praświety — nia iszoŭ nichto z radni, bo i paszto? Czyż hetaja hramada ludziej s czystym<section end="Dobry"/><noinclude></noinclude> ofgarlwgoxzqmas5graullxboficbux 297313 297312 2026-09-12T07:49:42Z RAleh111 4658 297313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Jak"/>Tak niarozumam czasami<br /> {{gap|7em}}Wodu sabie mucim —<br /> Żyćcio ciażka, dolu horku<br /> {{gap|7em}}Jaszcze bolej trucim!<br /> {{Калёнтытул|right=''Tamasz Kancawy.''{{gap|1.5em}}}} {{Калёнтытул|left={{fine|''Hrodna.''}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Jak"/> <section begin="Dobry"/>{{Цэнтар|DOBRY DUCH.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Ad rańniaj wosini czuć było można ŭ wioscy Dubnikoch szto dnia zyczny hołas zwanka szkolnaha, zzywajuczy dziaciej wiaskowych na nawuku. Hołas hety jość adnej paciechaj dla życharoŭ wioski Dubnikoŭ, bo nimajuć jany blizka ani kaścioła, ani adnej darohi pacztowaj. Nawat dziwa wialikaje — karczmy ŭ joj — i to nima. Niczoha, — apracza zwanka szkolnaha, nieprarywaje adzinokaha żyćcia cichaj wioski. Ad dwuch {{Абмылка|hadaŭ|hadoŭ}} zwanok hety zwonić nad Dubnikami. Pierad hetym niabyło tut ani zwanka, ani szkoły.</br> {{Водступ|2|em}}Budynina, ŭ katoraj żyła ciapier wuczycielka, i dzie wuczyła dziaciej, była daŭniej świrnam hramadziańskim, a paśla pierarabili jaho na szkołu. Prad dwuma hadami pryjechała, — nichto niawiedaje skul i szto za adna, — wuczycielka: maładaja, pieknaja, spakojnaja, jak anioł. Nikomu jana nie zrabiła prykraści, {{Абмылка|ala|ale}} zaŭsiody dobra raiła haspadarom, niadnamu — napisała list da syna ŭ sałdaty, praczytała pawiestku na sud, abliczyła skolki chto winawat padatku, słowam — była jana praz dwa hady, jakby aniołam paciechi i dabraty hetaj wioski.</br> {{Водступ|2|em}}A zimoj — ŭ niadzielu pa paŭdni — schodzilisia k joj dzieŭczaty wiaskowyja, i jana wuczyła ich śpiewać pieknyja pieśni, apawiedała ŭsiakija historyi.</br> {{Водступ|2|em}}Siahońnia… zmoŭk zwanok, jakby hety maroz studniowy serca jamu zamaroziŭ; budynak szkolny akryŭsia niejkim patajnym pakrywałam nudy żalby…</br> {{Водступ|2|em}}Panna Jadwiga Parczynska — jak heta kazaŭ ksiondz napisać na biełym kryžu, praznaczanym na mahiłu, adpaczywaje jeszcze ŭ szkole, ale nia wuczyć użo dziaciej, choć jany zhramadzilisia ŭ budynku szkolnym, — nie prahawore ŭzo dobraja panienka da wiaskowych dzieŭczat, nie paddaść im wiasiołaj pieśni!</br> {{Водступ|2|em}}Błahasławionaja heta asoba zmoŭkła ŭžo na zaŭsiody. U skromnym pakoiku — na katafalku — lażyć u biełaj sukiency, jak anioł, wykawany z marmuru. Pieknyje jaje woczy zhaśli, — zhaśli — na wieki, paciamnieli wusny, s katorych stolki dabratliwych słoŭ płyło! Dzieci hledziać spużanyje na swaju dabradziejku. Ślozy pływuć pa rumianych, maładzieńkich twarach…</br> {{Водступ|2|em}}— „Użo nia konczu alimantara“, — adzywajecca z żalam dziaŭczynka waśmiletka da swajej mamy, — „pani ŭżo nima“…</br> {{Водступ|2|em}}— „Abrazok mnie dała pazłacany“, — skazaŭ chłopczyk. — „Byŭ by jeszcze nie adzin dastaŭ… Ale paniu pachawajuć“…</br> Ale „pani“ nia czuje ŭżo hetych słoŭ, hetaha szczebiatu… Jakże joj żal było umirać, kali wiedała, szto asiarocić stolki dziaciej!…</br> {{Водступ|2|em}}— „Sztoż joj tak raptoŭna stała“? — zapytaŭsia Maciej ŭ swajho siabry, zaniatoha habloŭkaj damawiny ŭ siencach.</br> {{Водступ|2|em}}— „Hawaryła heta kabiecina, szto joj mleka danosiła, — pramierzła, jak chadziła pa zapłatu ŭ horad“…</br> {{Водступ|2|em}}— „Takaja dalikatnaja — i iszła piechatoj“…</br> {{Водступ|2|em}}— „Czamu nieprasiła kania? Chto niebudź pajechaŭ by“…</br> {{Водступ|2|em}}— „Nu i hladzicia, nawat nichto i z radni nia prybyŭ… Musić nikoha nia mieła swaich“…</br> {{Водступ|2|em}}— „A, praŭda, nichto da jaje nie pryjeżdżaŭ nikoli… Biednaja sirata… Czamu jaje jaki pan nie spadabaŭ: takaja była pieknaja“!..</br> {{Водступ|2|em}}— „U państwie — to trudna zamuż wyjści: nie tak, jak u muzykoŭ“.</br> {{Водступ|2|em}}— „A ja czuła ad jaje, — adazwałasia Maryla — szto jana sama niechacieła iści zamuż, choć jaje pany i swatali. Hawaryła, szto lepiej pojdzie wuczyć mużyckich dziaciej, i szto heta dla jaje budzie wialikim szczaściam“…</br> {{Водступ|2|em}}— „E — e, niewialikaje heta szczaście, — zahawaryŭ Maciej, — adnym mlekam i bulbaj żyła“…</br> {{Водступ|2|em}}U hetaj minucie nadyjszli ludzi s choronhwiami, i ciażki mużycki woz zajechaŭ prad szkołu. Nadjechaŭ ksiondz. Adazwaŭsia zwanok szkolny żałaśliwa, zzywajuczy życharoŭ Dubnikoŭ na pacharony. Usia wioska ruszyłasia. Kabiety i dzieci paczali płakać na hołas.</br> {{Водступ|2|em}}Da prostaj — s sasnowych doszczak zroblenaj damawiny — pałażyli biełuju, cichuju, maŭczliwuju dziaŭczynku i wyniaśli na woz. Ksiondz adśpiewaŭ „Rekwijem“, pakrapiŭ damawinu i ŭwieś prowad pacharonny ruszyŭ na mohiłki — u druhuju wiosku…</br> {{Водступ|2|em}}Za pamierszaj apastołkaj praświety — nia iszoŭ nichto z radni, bo i paszto? Czyż hetaja hramada ludziej s czystym<section end="Dobry"/><noinclude></noinclude> h4eurp0reduft4hn6ys4yjf0ujvv3a5 104 126254 297310 296645 2026-09-12T07:46:32Z RAleh111 4658 297310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Dobry"/>i haraczym {{Абмылка|śercam|sercam}} nia była joj radnioj? Czy jaje mieniej lubiła, czym swaich najdarażejszych rodnych?..</br> {{Водступ|2|em}}U Dubnikoch iznoŭ cisz. Zwanok zmoŭk na asiroczanaj szkołcy. Wokny ŭ joj pabledli, jak henyje woczy pamierszaj… Chto idzie darohaj, toj zdaloku adhadaje szto heta — pustka!</br> <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Ad zachodu chmary ciahnucca. Śniech zasypaje pole i aharody; pabialeli strechi i padworki, wiecier zanosie darohi… Dubniki jeszcze bolsz addzielacca ad świetu, bo i da kascioła ŭ susiedniuju wiosku nia budzie darohi. Ach, jak żutka ŭ {{Абмылка|h taj|hetaj}} wioscy, jak żutka!..</br> {{Водступ|2|em}}Ale szto dnia, jak tolki źmierkańnie i tuman nieba zakrywajuć, nosicca ŭ hare świetły duch — heta dobry duch pamierszaj wuczycielki zabieraje żalbu biednych ludziej, kab zanieści jaje da Bożaha tronu!…</br> {{Калёнтытул|right='''J. Szpet.'''{{gap|1.5em}}}} {{Калёнтытул|left=''Kazimirowo 19¹/₁₅13 h.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dobry"/> <section begin="Kaścielny"/>{{Цэнтар|'''Kaścielny kalendar.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Цэнтар|'''Marec.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{gap|2em}}1. P. †† Albina Biskupa.</br> 2. S. † Aleny Carowaj.</br> 3. ''Niadz. I-sza Wialik. Postu'', Kunegundy Carowaj.</br> 4. P. † [[Аўтар:Казімір Казіміравіч|Kazimiera Karalewicza Wyznaucy]]</br> 5. A. † Euzebiusza Biskupa.</br> 6. S. †† Wiktora Mucz.</br> 7. C. † [[Аўтар:Тамаш Аквінскі|Tamasza z Akwinu]] D. K. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Swiaty"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> {{Цэнтар|[[Аўтар:Казімір Казіміравіч|Swiaty Kazimier Karalewicz Wyznauca]].|памер=180%}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{Водступ|2|em}}Ludzi, katoryje sami nia wierać ŭ Boha i starajucca szyryć swaje niedawierstwa pamiż druhimi, nasampierad każuć prostamu niawuczanamu czaławieku, szto Boha ludzi duchoŭnyje wydumali, szto kali czaławiek chocza być wuczonym, razumnym to pawinien piersz-na-piersz adraczysia i Boha, i ŭsiaho, szto z wieraj u Jaho złuczana.</br> {{Водступ|2|em}}Szto taki pohlad ich zusim falszywy, szto jany łhuć, możem pierakanacca, chaciab s kalendara na hety tydzień. Baczymo tutaka światymi nia tolki duchoŭnych — biskupaŭ, ale dźwioch carowych adnaho karalewicza. Usim hetym światym za żyćcia ich na ziamli, nawuki peŭna szto ni brakawała, a św. [[Аўтар:Тамаш Аквінскі|Tamasz z Akwinu]] (dzień katoraho abchodzicca 7 marca), byŭ tak duża wuczony i razumny, jak ni adzin s samazwanych mudraloŭ-nidawierkaŭ, — a ŭsio-ż taki i biskupy, i carowy, i karalewicz, i św. Tamasz z Akwinu — wieryli ŭ Boha mocna i żyli tak, jak nawuczaje św. katalickaja wiera.</br> {{Водступ|2|em}}Za prykładam światych pawinny iści i my ŭsie ci chto wuczony, ci nia wuczony, bahaty, ci biedny, bo ŭ Boha ŭsie roŭnyje i pobacz s Papieżam, biskupami, karalami, {{Абмылка|wuczonvmi|wuczonymi}} — baczym u Katalickim Kaścieli światymi i ludziej prostych, biednych, jak św. Zyta, abo św. Izydor.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk chacia ŭsie światyje zaachwoczywajuć nas da naśledawańnia ich cnotaŭ, ŭsio-ż taki bliżejszymi da nas pawinny być tyje, szto żyli niekaliś pamiż nami, na naszaj ziamlicy. Takim światym ''naszym'' jość św. Karalewicz Kazimier; każu — naszym, bo żyŭ z naszymi pradziedami, uspamahaŭ, lubia nasz biedny narod, maliŭsia za jaho, dy liczycca ciapier Patronam naszaho kraju.</br> Radziŭsia św. Kazimier ŭ Krakowie na Wawelu ŭ karaleŭskim zamku s carowaj Alżbiety, żonki karala polskaho Kazimiera 4-ho ŭ 1458 hodu. Bolszuju czastku żyćcia swajho prawioŭ ŭ Wilni, ŭ Karaleŭskich Miodnikach, dy ŭ Hrodnie. Hadawany swajej pabożnaju matkaju ŭ światoj katalickaj wiery, św. Karalewicz zmałku zalubawaŭ usio paważnaje, usio, szto hawaryłasia ab Bohu, ab żyćci wiecznym.</br> {{Водступ|2|em}}Padrosszy, paznaŭszy nawuku ludzkuju, dy nawuku Bożuju, prakanaŭsia ab marnacie daczesnaści, sławy, karaleŭskich honaraŭ. Maładym i niawinnym swaim sercam i duszoj — zwiarnuŭsia sucelna da Boha, da Matki Bożaj, bo tolki ŭ złucznaści z Imi baczyŭ cel swajho ziemskaho żyćcia. Atkinuŭ kuraleŭskaje dahadżańnie sabie, spaŭ na ćwiordaj ziamli, nasiŭ hrubuju kaszulu s konskich wałasoŭ, dy zaŭsiody paściŭ, addajuczy swaju jadu biednym, a da ŭsiaho hetaho jaszcze wielmi maliŭsia; maliŭsia nia tolki ŭ dzień, majuczy wolnyje ad pracy czasiny, ale i ŭ noczy, leżuczy kryżam pierad zamknionymi dźwiarmi kaściołaŭ. Malitwa była pierszaj i najwialikszaj jaho cnotaj. Druhoj wialikaj hwiezdaj ŭ jaho duchoŭnaj światoj karonie była — jałmużna. Ni było czaławieka, katoraho by św. Knzimier ni ŭspamoh; bywała, razdaŭszy ŭsio, szto mieŭ pry sabie, addawaŭ biednamu i swoj karaleŭski płaszcz, mieniajuczy jaho duża czasta na żabrackuju siermiahu. Nazywali jaho<section end="Swiaty"/><noinclude></noinclude> mbbnlspx5mwjxjsvgbiwrqsuu4vy8jr 297311 297310 2026-09-12T07:47:25Z RAleh111 4658 297311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Dobry"/>i haraczym {{Абмылка|śercam|sercam}} nia była joj radnioj? Czy jaje mieniej lubiła, czym swaich najdarażejszych rodnych?..</br> {{Водступ|2|em}}U Dubnikoch iznoŭ cisz. Zwanok zmoŭk na asiroczanaj szkołcy. Wokny ŭ joj pabledli, jak henyje woczy pamierszaj… Chto idzie darohaj, toj zdaloku adhadaje szto heta — pustka!</br> <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Ad zachodu chmary ciahnucca. Śniech zasypaje pole i aharody; pabialeli strechi i padworki, wiecier zanosie darohi… Dubniki jeszcze bolsz addzielacca ad świetu, bo i da kascioła ŭ susiedniuju wiosku nia budzie darohi. Ach, jak żutka ŭ {{Абмылка|h taj|hetaj}} wioscy, jak żutka!..</br> {{Водступ|2|em}}Ale szto dnia, jak tolki źmierkańnie i tuman nieba zakrywajuć, nosicca ŭ hare świetły duch — heta dobry duch pamierszaj wuczycielki zabieraje żalbu biednych ludziej, kab zanieści jaje da Bożaha tronu!…</br> {{Калёнтытул|right='''J. Szpet.'''{{gap|1.5em}}}} {{Калёнтытул|left={{fine|''Kazimirowo 19¹/₁₅13 h.''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dobry"/> <section begin="Kaścielny"/>{{Цэнтар|'''Kaścielny kalendar.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Цэнтар|'''Marec.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{gap|2em}}1. P. †† Albina Biskupa.</br> 2. S. † Aleny Carowaj.</br> 3. ''Niadz. I-sza Wialik. Postu'', Kunegundy Carowaj.</br> 4. P. † [[Аўтар:Казімір Казіміравіч|Kazimiera Karalewicza Wyznaucy]]</br> 5. A. † Euzebiusza Biskupa.</br> 6. S. †† Wiktora Mucz.</br> 7. C. † [[Аўтар:Тамаш Аквінскі|Tamasza z Akwinu]] D. K. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Swiaty"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> {{Цэнтар|[[Аўтар:Казімір Казіміравіч|Swiaty Kazimier Karalewicz Wyznauca]].|памер=180%}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{Водступ|2|em}}Ludzi, katoryje sami nia wierać ŭ Boha i starajucca szyryć swaje niedawierstwa pamiż druhimi, nasampierad każuć prostamu niawuczanamu czaławieku, szto Boha ludzi duchoŭnyje wydumali, szto kali czaławiek chocza być wuczonym, razumnym to pawinien piersz-na-piersz adraczysia i Boha, i ŭsiaho, szto z wieraj u Jaho złuczana.</br> {{Водступ|2|em}}Szto taki pohlad ich zusim falszywy, szto jany łhuć, możem pierakanacca, chaciab s kalendara na hety tydzień. Baczymo tutaka światymi nia tolki duchoŭnych — biskupaŭ, ale dźwioch carowych adnaho karalewicza. Usim hetym światym za żyćcia ich na ziamli, nawuki peŭna szto ni brakawała, a św. [[Аўтар:Тамаш Аквінскі|Tamasz z Akwinu]] (dzień katoraho abchodzicca 7 marca), byŭ tak duża wuczony i razumny, jak ni adzin s samazwanych mudraloŭ-nidawierkaŭ, — a ŭsio-ż taki i biskupy, i carowy, i karalewicz, i św. Tamasz z Akwinu — wieryli ŭ Boha mocna i żyli tak, jak nawuczaje św. katalickaja wiera.</br> {{Водступ|2|em}}Za prykładam światych pawinny iści i my ŭsie ci chto wuczony, ci nia wuczony, bahaty, ci biedny, bo ŭ Boha ŭsie roŭnyje i pobacz s Papieżam, biskupami, karalami, {{Абмылка|wuczonvmi|wuczonymi}} — baczym u Katalickim Kaścieli światymi i ludziej prostych, biednych, jak św. Zyta, abo św. Izydor.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk chacia ŭsie światyje zaachwoczywajuć nas da naśledawańnia ich cnotaŭ, ŭsio-ż taki bliżejszymi da nas pawinny być tyje, szto żyli niekaliś pamiż nami, na naszaj ziamlicy. Takim światym ''naszym'' jość św. Karalewicz Kazimier; każu — naszym, bo żyŭ z naszymi pradziedami, uspamahaŭ, lubia nasz biedny narod, maliŭsia za jaho, dy liczycca ciapier Patronam naszaho kraju.</br> Radziŭsia św. Kazimier ŭ Krakowie na Wawelu ŭ karaleŭskim zamku s carowaj Alżbiety, żonki karala polskaho Kazimiera 4-ho ŭ 1458 hodu. Bolszuju czastku żyćcia swajho prawioŭ ŭ Wilni, ŭ Karaleŭskich Miodnikach, dy ŭ Hrodnie. Hadawany swajej pabożnaju matkaju ŭ światoj katalickaj wiery, św. Karalewicz zmałku zalubawaŭ usio paważnaje, usio, szto hawaryłasia ab Bohu, ab żyćci wiecznym.</br> {{Водступ|2|em}}Padrosszy, paznaŭszy nawuku ludzkuju, dy nawuku Bożuju, prakanaŭsia ab marnacie daczesnaści, sławy, karaleŭskich honaraŭ. Maładym i niawinnym swaim sercam i duszoj — zwiarnuŭsia sucelna da Boha, da Matki Bożaj, bo tolki ŭ złucznaści z Imi baczyŭ cel swajho ziemskaho żyćcia. Atkinuŭ kuraleŭskaje dahadżańnie sabie, spaŭ na ćwiordaj ziamli, nasiŭ hrubuju kaszulu s konskich wałasoŭ, dy zaŭsiody paściŭ, addajuczy swaju jadu biednym, a da ŭsiaho hetaho jaszcze wielmi maliŭsia; maliŭsia nia tolki ŭ dzień, majuczy wolnyje ad pracy czasiny, ale i ŭ noczy, leżuczy kryżam pierad zamknionymi dźwiarmi kaściołaŭ. Malitwa była pierszaj i najwialikszaj jaho cnotaj. Druhoj wialikaj hwiezdaj ŭ jaho duchoŭnaj światoj karonie była — jałmużna. Ni było czaławieka, katoraho by św. Knzimier ni ŭspamoh; bywała, razdaŭszy ŭsio, szto mieŭ pry sabie, addawaŭ biednamu i swoj karaleŭski płaszcz, mieniajuczy jaho duża czasta na żabrackuju siermiahu. Nazywali jaho<section end="Swiaty"/><noinclude></noinclude> 7k85ugtpscjq8ey04yxg49r30hs65x8 104 126265 297309 296646 2026-09-12T07:41:39Z RAleh111 4658 297309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Swiaty"/>„Ajcom dy apiekunam ŭsich biednych“. Treciaju wialikaju cnotaj św. Karalewicza — była czystata duszy. Choczuczy być miłym N. Maryi Dziewicy, szlubawaŭ jon, szto nikoli ni padumaje, ni skaże, ni zrobie niczoha brydkoha i — czystym, dy niawinnym prażyŭ aż da śmierci. — „Lepiej śmierć — czym hrech!“ — atkazwaŭ tym, szto namaŭlali jaho da złoha.</br> {{Водступ|2|em}}Jaśniejuczy henymi i inszymi cnotami, św. Kazimier addaŭ Bohu duszu 4 marca 1484 hodu; pachowany ŭ Wilni ŭ katedralnym kaścieli św. Stanisława, dzie i pa siahońniaszni dzień prachoŭlajucca astatki jaho światoha cieła. Da liczby światych zaliczany byŭ Papieżam Leonam X ŭ 1521 hodu.</br> {{Водступ|2|em}}Tak skonczyłosia żyćcio jaho daczesnaje, a paczałosia wiecznaje. Dyk ni adniaŭ jon swajej nad ludźmi apieki; jak za żyćcia maliŭsia za bliźnich, dy pamahaŭ im, dobrym prykładam zaachwoczwaŭ da pabożnaści, tak i pa śmierci malitwaj swajej tam — ŭ niebie paczaŭ dapamahać ludziam żywuczym na ziamli: pry kaplicy, dzie jon byŭ pachawany, stali twarycca cudy. Chworyje, szto z wialikaju wieraj prasili jaho pomaczy, azdaraŭlali, a nawat adna pamierłaja dziaŭczyna, na modły swaich baćkoŭ u katedralnym kaścieli, na modły da Boha i da św. Kazimiera, — cudoŭna była wierniena da żyćcia.</br> {{Водступ|2|em}}Wialikaho Patrona, dy apiekuna naszaho kraju majem u niebie, dyk pamiatujmo ab hetym zaŭsiody, a z malitwaju da św. Kazimiera Karalewicza złuczajmo mocnuju wieru, dobryje pastupki, naśladujmo jaho cnoty, kali choczym być pa śmierci razam z im.</br> {{Калёнтытул|right=''B. P-ko.''{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Swiaty"/> <section begin="Kaścielnyje"/>{{Цэнтар|'''Kaścielnyje wiedamaści.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Pieramieny u duchawienstwie u Żmudskaj dyjecezii.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho biskupa ks. Cyrtoŭta stalisia pieramieny: ks. Adam Wilimowicz — wikary ŭ Pawondeni — pieranosicca da Jaswojń; ks. Jazep Jaroszunas, wikary ŭ katedry, — na filiju ŭ Łopiach; ks. Jan Maciejeŭski — filialist ŭ Łopiach, — da Paniewieża na kiroŭnika pry budowie nowaho kaścioła; ks. Izydor Hudowicz, filialist ŭ Łaŭkosodach, — na parocha da Linkowa; ks. Bołtrymas, wikary ŭ Hrynkiszkach, naznaczajecca kapelanam szkoły ŭ Hrywie. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Pastanauleńnia ministra unutrennich sprawau.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Dyrektar departamentu inszych wier, pa zahadu ministra, razasłaŭ da katalickich kansystoryj taki cyrkular: 1) Dyjecezyjalna ŭłaść nie pawinna razhladać takich sprawaŭ, dzie asoby źwiarnulisia da jaje nie ŭ rasiejskaj mowie; takim prasicielam treba wyjaśnić, szto proźby ich razhladacca nia buduć. 2) Nijakoje pastanaŭleńnie Papieża nia może być abjaŭlena ŭ dyjecezii, kali jano dastałosia ŭ ruki biskupa inszaj darohaj, czym praz ministra. 8) Usie sudnyje sprawy — należać tolki da kansystoryi i nichto ni maje prawa da ich mieszacca. 4) Kamisii: budynkowaja (dahladajuczaja kaścielnych budynkaŭ), archeolohiczna (dahladajuczaja, kab ŭ dyjecezii nia znisztożywali starych kaścielnych reczaŭ, abrazoŭ, arnatoŭ i dr.), i liturhiczna (dahladajuczaja spraŭ nabażeństwa), — kasujucca. 5) Kasujucca ŭsie płaty za dyspensy i składki ad duchawienstwa na syminaryi. 6) Ab usich zjezdach duchawienstwa, kali jany ni majuć charakteru czysta duchoŭnaho — pawinna pawiedamlać urad. 7) Abawiazak parafijan utrymwać duchawienstwa pawinien być źniesieny — zakon pazwalaje tolki na składki dziela ŭtrymańnia kaściołaŭ. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Konkordat s Serbijej.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U adwajowanych Serbami ad Turcii ziemlach — żywie kala 400 tysiaczaŭ katalikoŭ. Dziela hetaha Papież zwiarnuŭsia da Serbii s tym, kab napisać konkordat ({{Абмылка|konkordat -|konkordat —}} heta takaja umowa miz Papieżam i hasudarstwam, ŭ katoraj pakazany ŭsie prawy Katalickaho Kaścioła). Serbski ŭrad atkazaŭ, szto niczoha nie maje prociŭ konkordatu, ale, tolki s tym warunkam, szto ŭ Serbiju nia buduć prysyłać aŭstryjackich ksiandzoŭ. Atkaz taki usioroŭna szto i admowa. Treba wiedać, szto Serbija należyć do aŭstryjackaj Djakowarskaj dyjecezii i szto tolki ksiandzy z Aŭstryi (serby, charwaty i dr. sławianie) mohuć zajmacca duszpastyrstwam ŭ serbskich ziemlach. Kali zabaranić aŭstryjackim ksiandzom pracawać ŭ Serbii, to tady buduć mahli pracawać tolki ksiandzy francuzy, dy italijcy. Tyje znoŭ nia znajuć mowy narodu, a kali nawat i nawuczacca, to ŭsio taki narod budzie liczyć ich czużyncami, szto dla sprawy katalickaj budzie nie raz szkodna. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Kaścielnyje"/><noinclude></noinclude> mg4tlc2f0rj0ro5h89nfqk13jwgde7b 104 126276 297306 296648 2026-09-12T07:35:51Z RAleh111 4658 297306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>i Turkam daduć żachu takoha, szto tym i nosa nielha wytknuć. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Hrekam udałosia'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> hetymi dniami zachapić u swaje ruki wielmi ważny turecki horad — Janinu. Bitwa tam iszła straszennaja, ale Hreki tak prycisnuli Turkaŭ, szto tyje paddalisia z usim swaim wojskam. Ale nie paszenciło druhomu chaŭrusniku bałkanskich narodaŭ — <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Serbam pryjszłosia horacza.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> Kinulisia jany pamahać Czornahorcam: — pamahczy — nie pamahli, a nałażyło haławoj ich bolsz tysiaczy. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Adryanopal jeszcze nie zdajecca,'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> choć byli czutki śpiersza, szto charczoŭ tam użo zusim skupa. Wialikije śniahi i marozy aposznimi czasami szmat pieraszkodżywali Bałharam, ale ciapier iznoŭ uzialisia jany szturmawać horad. Padyjszli da nich na pomacz i Serby. Szto budzie ciapier — nie zhadana. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Pawiałosia i Turkam'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> u adnym miejscy — kala Hakinkoj. Napali Jany tam na Bałharoŭ nieŭspadzieŭki i dobruju im sprawili łaźniu. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''A zamireńni —'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> piszuć i haworać szmat, ale, zdajecca, — pakul szto — heta tolki pieraliwańnie s pustoha — dy ŭ parożniaje. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Цэнтар|'''Austryja.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Aŭstryja ani dumaje raspuszczać swajho wojska. Trymaje jana i zapasowych sałdataŭ pad arużżem na hatowie. Aposznimi czasami paczali tam skuplać szmat koni dla wojska. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Halandzija.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Na prypadak wajny, — pastanawili tut, szto ŭsie mużczyny — da 40 hadoŭ stanuć pad arużże. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Ameryka.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Niejki amerykaniec wydumaŭ nowuju strelbu, katoraja może dać u adnu minutu 652 strełaŭ. Amerykancy choczuć zawieści hetkije strelby dla swajho wojska. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Kitajszczyna.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Kitajski ŭrad zabaraniŭ dawać jakije koleczy wiestki ab swaim wojsku: — kolki jaho ciapier i kudy jaho pasyłajuć. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''USIACZYNA.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Straszny pamiatnik.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Niedaloka Niszu — hdzie ciapier hłaŭnaje prystaniszcze Serbaŭ, jość dziŭny i razam straszenny pamiatnik.</br> {{Водступ|2|em}}U 1809 hodu, a znaczycca bolsz, czym sto hadoŭ tamu nazad, było paŭstańnie ŭ Serbii prociŭ ŭłaści i ździeku nad nimi — Turkaŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Turki — kala Niszu — akrużyli zusich staronak Serbaŭ i kamandzier ich — Stefan Sinojewicz — baczyŭ, szto wyratawacca nielha. Tady jon zahadaŭ padłażyć miny i padpalić ich, — usie abaroncy kraju swajho — zhinuli.</br> {{Водступ|2|em}}Turecki kamandzier prykazaŭ paadrezać usie hałowy Serbaŭ, i za heta płaciŭ jeszcze nahrady hraszmi swaim prysłużnikam. Z hałoŭ hetych, — a ich nabrali amal nia tysiaczu, — zrabili wysoki pamiatnik, skleiwajuczy ich cementam.</br> {{Водступ|2|em}}Nia dziwa, szto ciapier Serby, hledziuczy na taki straszenny ździek nad ich prodkami, choczuć adamścić Turkam. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Cikaunyje wiestki.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Na Indyjskim akianie jość tysiaczy wostrawoŭ, na katorych i dahetul nichto nia żywie i nie karystaje z hetaj ziamli, choć, jak piszuć, wielmi prydatnaja jana i pad haspadarku, i można mieć z jaje wialikije dachody. Można nawat stacca, choć i niewialikim, ale ŭsioż taki karalom tych szmatoczkaŭ ziamli, na katoryje — pakul szto — nichto nie pakwapiŭsia.</br> {{Водступ|2|em}}Wostrawoŭ hetkich jość tam tysiaczaŭ 16, a tolki 6 sotak s pamiż ich — dzie żywuć ludzi, a druhije — zusim słabodnyje. Ci wytrywaŭ by nasz brat i toj klimat, i tyje warunki żyćcia, — kab zadumaŭ stacca karalom, heta jeszcze wialikaje, — wielmi wialikaje pytańnie. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Dzie najdarażejszaje żyćcio.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Kali padliczyć, dzie najdarażej abchodzicca żyćcio, — to pierszaje miejsca — zajmaje Transwaal (u Afrycy — dzie wajewali Bury z Anhlijcami); paśla idzie Ameryka, a potym użo Jehipiet, Anhlija, Niamieczczyna, Halandzija, Aŭstryja, Francija, Szwajcaryja, Belhija, Italija i Hiszpanija. Ab Rasiei skazać szto koleczy — trudna, bo źbirańnie wiestak u nas — statystaka — wiadziecca słaba.</br><section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> p5saj9nkioxkn1nsblgj0klefnnf2pa 104 126278 297308 296647 2026-09-12T07:39:11Z RAleh111 4658 297308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Taurohi, Rosienskaho pawietu, Kowien. huberni.'''</span> Kowienski akrużny sud u Taŭrohach pryhawaryŭ ks. Jazepa Kojelisa na 25 rb. kary i zwalnienie na 3 miesiacy ad abawiazkaŭ za toje, szto daŭ szlub Iwanu {{Абмылка|Husakowu|Husarowu}}, pryniaŭszaho katalictwo zahranicaj, z Juljannaj Rebaczys. Sud zasudziŭ tolki dziela taho, szto Husaroŭ nia byŭ wypisany sa spiskaŭ prawasłaŭnych. Cikaŭna toje, szto Husaroŭ, jak świedka, nie chacieŭ prysiahać pierad prawasłaŭnym świaszczennikam, a żadaŭ ksiendza. Sud prośby nia spoŭniŭ, i ŭziaŭ z Husarowa słowa, szto jon budzie kazać praŭdu.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> 29 marca wilenskaja sudnaja pałata budzie razhladać sprawu byŭszaho ziemskaha naczalnika 3 wuczastku, biełastockaha pawietu, — Chwoszczynskaha, abwinawaczenaho ŭ tym, szto aszukanstwam dastaŭ z hasudarstwiennaho banku 6485 rubloŭ. Chwaszczynskaha, uciekajuczaho z hroszyma — arysztawali ŭ Wilni. U czasie śledstwa, Chwaszczynski skazaŭ, szto jon zrabiŭ heta, buduczy niaprytomnym, ale dachtary pryznali szto heta łharstwa.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Z 22 na 23 lutaho — reka Świsłacz wystupiła z bierahoŭ i zaliła usie prybreżnyje miejscy. Pawodka hetaha hodu kudy bolsz usich, szto byli dahetul. Najbolsz zaliwała wada wulicy: Mała-Tatarskuju, Podzamkowoju, Nabiereżnuju, Plebanski zawułak, Palicejskuju, Aharodna-Nabiereżny zawułak, i dr. U czasie pawodki ŭtanuŭ sałdat, katory chacieŭ wyratawać boczku z ahurkami.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U Bobrujsku'''</span> zhareła fabryka sierczykoŭ — Larcho. Straty — 100 tysiaczaŭ rubloŭ. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Warszawa"/>{{Цэнтар|''Piszuć da nas.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa.'''</span> 15-ho lutaho ŭ nas była wieczarynka biełaruskaja. Zrabili jaje prawasłaŭnyje seminarysty z Biełarusi, katoryje majuć ciapier prawy pastupać u Warszaŭski uniwersytet.</br> {{Водступ|2|em}}Na wiaczaryncy hetaj, szczyra każuczy, choć narodu było hibiel, ale ani biełarusaŭ, ani samaj mowy biełaruskaj — mała było czutno. Na scenie, praŭda, śpiejali biełaruskije pieśni i śpiejali niszto: „[[А хто там ідзе?|A chto tam idzie?]]“, „[[Дуда-весялуха|Dudu wiesiałuchu]]“, „[[Чаму ж мне ня пець|Czamu-ż mnie nia pieć]]“. Śpiewakami zahadywaŭ student — M. Teadarowicz. Paśla — wielmi piekna pradaklamawaŭ biełaruskije twory małady jeszcze zusim biełarus — [[Аўтар:Павел Гуткоўскі|Paŭluk Hutkoŭski]]: „[[Абразкі (Просты)|Abrazki]]“ — [[Аўтар:Пётра Просты|Piotry Prostaha]], wierszy — [[Аўтар:Альберт Паўловіч|Alberta Paŭłowicza]] i „[[Важная фіга|Ważnuju fihu]]“ — [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Jadwihina Sz]].</br> {{Водступ|2|em}}Ureszcie wystupiŭ s swaimi tańcami [[Аўтар:Ігнат Буйніцкі|Ihnat Bujnicki]] u sześć par; praskakali Miacielicu, Lawonichu, Jurku, Mielnika i insz. Skakali pad sielanskuju muzyku: cymbały, dudara i skrypku.</br> {{Водступ|2|em}}Tancy hetyje wielmi spadabalisia ŭsim: hladzieli na nich, jak na nieszta nowaje, nieznanaje, a ŭsioż-tki pryhożaje, żywuczaje…</br> {{Водступ|2|em}}Pradawali i kniżki biełaruskije, ale bytcam bajuczysia — ścichacza.</br> {{Калёнтытул|right=''Czorny Busieł.''{{gap|1.5em}}}} <section end="Warszawa"/> <section begin="Ajczyzna"/>{{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Folwark Ajczyzna, Wilenskaj hubern. Wilejsk. paw.'''</span> Cikaŭny hety kutoczak — folwark — Ajczyzna N—ich. Mnie — padarożnamu czaławieku — pierszy raz zdaryłasia ŭbaczyć, szto daroha — amal nie na wiarstu — wysadżena tam fruktowymi dreŭcami i choć padnialisia ŭžo jany ŭ haru, i peŭna, szto rodziać, — stajać cełymi — nie pakaleczenymi.</br> {{Водступ|2|em}}Apracza taho, ŭ folwarku hetym, choć maje jon usiaho z wałoku wornaj ziamli, jość da tysiaczy fruktowych dreŭ, a jeszcze dla prykrasy — roznyje zahranieznyje kuściki, kwietki i drewy, katoryje mohuć żyć i hadawacca ŭ naszym kraju.</br> {{Водступ|2|em}}Ale szto jeszcze cikaŭniej, — to heta les pry hetym folwarku. Takoha lesu, szto, zdajecca, ażno z niebam hawore, mała ŭżo znajści można i pa wialikich dwaroch, — a tut jon jość.</br> {{Водступ|2|em}}Dwa wializarnyje sady, zamiest płotu — husta absadżeny jołaczkami. Jak ja dawiedaŭsia, pasadzili ich — hadoŭ z 20 tamu nazad, i ciapier użo ani czaławieku, ani skacinie — praz jaho nie praleźci. Ale jołaczki hetyje skroź roŭna i nizka abstryżeny, dyk wyhladajuć wielmi azdobna — bytcam mur jaki.</br> {{Калёнтытул|right=''Padarożny.''{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ajczyzna"/> <section begin="Wiestki"/>{{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.'''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Wajna na Bałkanach —'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> haryć i haryć. Turki kidajucca na ŭsielakie wykruty, kab jak ubicca na zawajowanaje ŭżo pole balkanskimi szajuźnikami. Ale i hetyje nie śpiać u szapku. Zaŭsiody praniuchajuć tureckije chitryki<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 3s92rk4n3fsy3biog8608sbqy5r374j 104 127585 297284 295126 2026-09-12T07:00:15Z RAleh111 4658 297284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 28 marca 1913 hodu'''|right='''№ 11-12'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Szczaście"/>{{c|'''Szczaście.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-1.5em;"></div> {{gap|1.5em}}U wialikszyje światy, Nowy Hod, na imianiny i pry roznych druhich akazijach — ludzi majuć zwyczaj winszawacca ǔzajemna i życzyć adzin druhomu usiaho dobraho, pryczym duża czasta czuwać słowy „szczaście“. Bo ǔżo-ż, kali chto chocze druhomu dahadzić, dyk najlahczej hetaho dakanaje, skazaŭszy, szto życzyć jamu szczaścia. Tolki bieda ŭ tym, szto hetaje szczaście nia ŭsie adzinakawa razumiejuć: chworyje — skazuć, szto kali czaławiek zdaroŭ — to i szczaśliwy, biednyje skaźuć, szto czaławiek bahaty — szczaśliwy czaławiek; muż, katory maje błahuju żonku, kaže, szto byǔ-by szczaśliwym, kab jana stałasia dobraj; żoncy pjanicy zdajecca, szto jana była-b szczaśliwaj, kab jaje muż piarestaŭ zahledać u czarku. Z hetaho widać, szto kożny czaławiek pa swojmu razumieje szczaście. I kali zdarajecca, szto chwory stajecea zdarowym, ci biedny — bahatym, słowam, szto czaławiek dastaje toje, czaho żadaŭ, to hetaje szczaście u jaho nia doŭha trywaje.</br> {{gap|1.5em}}Czamu? Jon-ża dajszoŭ taho, czaho tak wielmi dabiwaŭsia!</br> {{gap|1.5em}}A woś dziela taho, szto praŭdziwaje i wiecznaje szczaście jość tolki ŭ niebi — ŭ Boha. Na ziamli jaho nima. Na ziamli-ż może mieć cień hetaho praŭdziwaho szczaścia tolki toj czaławiek, katory idzie prostaj ścieżkaj da hetaho wiecznaho szczaścia — da Boha; — katory żywie i pastupaje tak, jak praŭdziwaja katalickaja wiera wymahaje. Woś da hetkaho szczaścia pawinien iści kożyn dobry, razumny czaławiek, a złaszcza chryścijanin — katalik.</br> {{gap|1.5em}}Adnak heta nie znaczyć, szto treba zusim apuścić ruki i tolki ab tym dbać, kab nia mieć na sumleńni hresznych pastupkoŭ, a druhoje — choć propadam prapadzi! Niechta skazaŭ, szto dosi budzie czaławieku piekła za toje, kali jon niczoha dobraho za smoj wiek nia zrobić. I praŭda skazana, bo kali czaławiek nia robić taho, szto pawinien, jon użo tym samym hreszyć, a kożyn pawinien pracawać i biez pierestanku pracawać nad tym, kab być i sytym, i adzietym, i zdarowym i druhim pamahać czym zmoha.</br> {{gap|1.5em}}A jak czaławiek budzie rabić usio toje, — szto pawinien, dyk jon budzie stajać na tej prostaj darozie, na katoraj jon być pawinien, a saznawajuczy usio heta, czaławiek budzie zdawolany saboj, i można skazać, szto jon budzie szczaśliwym. I czym bolej czaławiek budzie pracawać dla druhich, tym czaściej budzie mieć zdawaleńnie s taho, szto i hramadzianstwo i paadzinocznyje asoby uważajuć jaho za karysnaho i dobraho, i tym jon budzie szczaśliwiejszy.</br> {{gap|1.5em}}Woś da hetakaho szczaścia pawinien kierawacca kożny dobry czaławiek, a złasza kożyn katalik, katoraho wiera każe lubić Boha nad usio, a bliźniaho, to znaczyć kożnaho czaławieka tak, jak sam siabie. A szto-ż znaczyć lubić kożnaho, kali nia toje, szto treba im usiudy i usiohdy dobra rabić. I można-b skazać: Lubi Boha nad usio, a bliżniaho, jak sam siabie, dyk i budzisz szczaśliwym! {{справа|''B. Prauka.{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=2px}} <section end="Szczaście"/><noinclude></noinclude> nmbi3ddv6303m7092qmyw0axbvd8se4 104 127620 297283 296629 2026-09-12T06:54:52Z RAleh111 4658 297283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><center>'''Chiba nacieszyłasia.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Bałharskim horadzie — Tyrnawie pamierla kabieta, prażyǔszy 188 hadoǔ. Heta nie pa naszamu… <center>'''Na szto traciać hroszy.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Niejki amerykanin — bahacz — pa proźwiszczu — Dinler, — prahandlawaǔsia i abankruciǔsia da astatku. Za daǔhi — pradawali ŭsie nażytyje im za lepszych czasaŭ — dastatki.</br> {{gap|1.5em}}Pamiż imi — była i sabaka, za katoruju niejki anhlijski bahacz zapłaciǔ 36 tysiaczoŭ rubloŭ. Treba jeszcze wiedać, szto sabaka heta nia mieła nijakaj asabliwaści. Dyk ci z mordy, ci s chwościka spadabałasia jana bahaczu — anhlijcu — nima wiedama.</br> {{gap|1.5em}}A jeszcze kažuć, szto anhlijcy razumny i praktyczny narod. Widać, szto ŭ kożnym narodzie jość razumnyje, ale chapaje i… durnioǔ… <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.}}</center> {{gap|1.5em}}Pracuj tak, — jak by mieǔ prażyć jeszcze sto hadoǔ; malisia tak, — jak by śmierć stajała za placzyma. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Chto nie papraŭlaje staraj adzieżyny, tamu u skoraści nie chopie spraŭlać i nowuju. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.}}</center> {{gap|1.5em}}21) Żalezny tok, świnny pieraskok, pasad — hreczany?</br> {{gap|1.5em}}22) Idzie miadźwiedź pa wulicy, a miedźwieżaty — ǔ kożnuju chatu zabiehajuć? <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/12|№ 12]].</center> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhadki z № [[Biełarus (1913)/1913/9-10|9–10]]:'''</span> 18) piarścionak na palcy: 19) wietki aŭsa; 20) sałamianaja stracha. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{c|{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.}}}} <center>'''Dahadaǔsia.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}— Ci nia wiedajesz, Piatruk, czamu heta zimoj wieciar chaładniejszy, czym u letku?</br> {{gap|1.5em}}— Stydno tabie, Hanulka, nie dahadacca takoj prostaj reczy: ŭ letku — wieciar czasta puszczajuć u chatu, a zimoj — praz uwieś czas jon na dware. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''Chto budzie jeści?</center> {{gap|1.5em}}Prychodzie cyhan u chatu, kali haspadynia piacze bliny.</br> {{gap|1.5em}}— Oho, adzywajecca cyhan, to-ż pojedajem blinoǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Pajedajem — dy nia ǔsie, atkazywaje haspadynia.</br> {{gap|1.5em}}— A ci-ż ty, haspadyńka, nia choczesz? pytajecca cyhan. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Jezno, W-mu ks. H…'''</span> Żyć — to żywie, ale chwareje… na kiszeniowyje suchoty, dyk nie zaŭsiody akuratna może pryjeżdżać… {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Samara K-mu.'''</span> Każuć: „chwali — dy mieru znaj“, a Wy ǔżo praz ład raspisalisia. Dziakujem, ale drukawać nia wypadaje. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kansk, Jenisiejskaj hub. St. D-lu.'''</span> Choć i skupa ich — ale zadańnie Wasze — spoǔnim. Prosim prysyłać nam swaje wiestki. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W-nym Zur-mu, K-cu, J-aj i insz.'''</span> Za prysłanyje adresy Waszych znajomych — wielmi dziakujem: — paskutkawała. Prosim prysyłać jeszcze. Usim im Redakcija „Biełarusa“ paszle probnyje numery — darma. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{c|{{x-larger|ABWIESTKI.}}}} {|style="margin:auto; width:20em" |<center>Pawiedamlajem, szto</center> |- |<center>{{x-larger|{{разьбіўка|'''TARHOU — LICYTACII}}}}</center> |- |na pacht małaka, katoryje byli naznaczeny na 1-aje Krasawika (Apryla) h. h. u dware hr. T. Zamojskaho — IWJE (poczt. st. Iwje, Wilensk. hub. st. pal. ż. d. Hawja) — |- |<center>{{x-larger|'''NIA BUDZIE.}}</center> |- |<center>'''''Upraŭleńnie dwara Iwje.</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> cxqww3t6vbh3c9a9qan71itw1tmdi80 104 127651 297281 295095 2026-09-12T06:50:07Z RAleh111 4658 297281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 11 krasawika 1913 hodu'''|right='''№ 13'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>{{x-larger|'''Usich naszych supracounikau, czytaczou i prychilnikou</br>winszujem Wialikim Światam — Wialikadnia.</br>ALLELUJA! ALLELUJA! ALLELUJA!}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/><center>{{x-larger|'''Da moładzi katalickaj.}}</center> {{gap|1.5em}}Pryjszoŭ wiasioły dzień Wialikadnia! Radujecca kaścioł nasz światy, prypaminajuczy tryumf Chrystusa-Zbaŭcy nad piekłam i śmierciaj; radujecca i ŭsio stwareńnie, może czujuczy hetu radaść kaścielnuju, a mo i taho, szto pryjszła wiasna, — ciopła i ǔsim zrabiłosia lahczej i pryjamniej. Radujecca i nasz biełaruski narod, ale… musim pryznacca, szto miż nami ducha Chrystusowaho wielmi niamnoha, bo naszy biełarusy radujucca bolsz może s taho, szto skonczyǔsia doŭhi, wialiki post, dy ǔżo można miasa i małako jeści.</br> {{gap|1.5em}}Moładź nasza radujecca — radaściaj nie światoju, a s taho, szto ciapier — paśla postu, pacznie znoǔ rabić ihryszczy i schodki, dzie choć czasta paszczapajuć hałowy adzin druhomu, a usio-ż tyki ich tudy ciahnie duch niaczysty.</br> {{gap|1.5em}}Nikatoryje z maładziaży, u dni paświenczanyje raspamiatawańniu muki Chrystusa, dumali ab tym, jak pojduć u „Wałaczobniki“, nabiaruć jajak, dy buduć imi zabaŭlacca, i ŭ hetyje dni sumnyje wyczylisia napamiać roznyje łałymki.</br> {{gap|1.5em}}Darażeńkije chryścijanie! Nam treba radawacca s kaściołam — pa Bożamu; treba nam paznać naszu światuju wieru; nawuku Chrystusa i Jaho żyćcio najświaciejszaje, — tady tolki my budzim mahczy być dobrymi chryścijanami, tady my razbiarom, szto można i czaho nia można.</br> {{gap|1.5em}}I dawiedajemsia, szto ihryszczaŭ s tancami kaścioł zabaraniaje ad papielcu i aż da paniadziełku prawodnaho, dyk na Wialikdzień ich rabić niamożna. Zrazumiejem i toje, szto chadzić z Allelujaj można, ale nia dziela jajak, wybiwańnia woknaŭ ludziam panaczy, dy razboju z druhimi — spatkanymi, a tolki dziela radaści sa Zmiortwychustania Chrystusa; i szto lepsz chadzić z Allelujaj ad poŭdnia na pierszy dzień i pakul ludzi pakładucca spać, a nia noczaj prarywać ludziam son, dy czasta bić im wokny paciomku.</br> {{gap|1.5em}}Wiasielimosia — ale z Boham! Alleluja! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Cikawy"/><center>{{x-larger|'''{{разьбіўка|CIKAWY}}.}}</center> {{block center/s}} ''Iz usich świataǔ s cełaho hodu,</br> ''Musić dla naszaho brata,</br> ''Każuć, Wialikdzień — dyk dlu narodu,</br> ''Budzie najbolszaje świata.</br> ''Tamu pryczyna budzie takaja,</br> ''Szto jaho żduć usiej duszoju,</br> <section end="Cikawy"/><noinclude></noinclude> 1ogwyis4lvcllkrkx7dvz5uke4xktz0 297282 297281 2026-09-12T06:51:03Z RAleh111 4658 297282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 11 krasawika 1913 hodu'''|right='''№ 13'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>{{x-larger|'''Usich naszych supracounikau, czytaczou i prychilnikou winszujem Wialikim Światam — Wialikadnia.</br>ALLELUJA! ALLELUJA! ALLELUJA!}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/><center>{{x-larger|'''Da moładzi katalickaj.}}</center> {{gap|1.5em}}Pryjszoŭ wiasioły dzień Wialikadnia! Radujecca kaścioł nasz światy, prypaminajuczy tryumf Chrystusa-Zbaŭcy nad piekłam i śmierciaj; radujecca i ŭsio stwareńnie, może czujuczy hetu radaść kaścielnuju, a mo i taho, szto pryjszła wiasna, — ciopła i ǔsim zrabiłosia lahczej i pryjamniej. Radujecca i nasz biełaruski narod, ale… musim pryznacca, szto miż nami ducha Chrystusowaho wielmi niamnoha, bo naszy biełarusy radujucca bolsz może s taho, szto skonczyǔsia doŭhi, wialiki post, dy ǔżo można miasa i małako jeści.</br> {{gap|1.5em}}Moładź nasza radujecca — radaściaj nie światoju, a s taho, szto ciapier — paśla postu, pacznie znoǔ rabić ihryszczy i schodki, dzie choć czasta paszczapajuć hałowy adzin druhomu, a usio-ż tyki ich tudy ciahnie duch niaczysty.</br> {{gap|1.5em}}Nikatoryje z maładziaży, u dni paświenczanyje raspamiatawańniu muki Chrystusa, dumali ab tym, jak pojduć u „Wałaczobniki“, nabiaruć jajak, dy buduć imi zabaŭlacca, i ŭ hetyje dni sumnyje wyczylisia napamiać roznyje łałymki.</br> {{gap|1.5em}}Darażeńkije chryścijanie! Nam treba radawacca s kaściołam — pa Bożamu; treba nam paznać naszu światuju wieru; nawuku Chrystusa i Jaho żyćcio najświaciejszaje, — tady tolki my budzim mahczy być dobrymi chryścijanami, tady my razbiarom, szto można i czaho nia można.</br> {{gap|1.5em}}I dawiedajemsia, szto ihryszczaŭ s tancami kaścioł zabaraniaje ad papielcu i aż da paniadziełku prawodnaho, dyk na Wialikdzień ich rabić niamożna. Zrazumiejem i toje, szto chadzić z Allelujaj można, ale nia dziela jajak, wybiwańnia woknaŭ ludziam panaczy, dy razboju z druhimi — spatkanymi, a tolki dziela radaści sa Zmiortwychustania Chrystusa; i szto lepsz chadzić z Allelujaj ad poŭdnia na pierszy dzień i pakul ludzi pakładucca spać, a nia noczaj prarywać ludziam son, dy czasta bić im wokny paciomku.</br> {{gap|1.5em}}Wiasielimosia — ale z Boham! Alleluja! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Cikawy"/><center>{{x-larger|'''{{разьбіўка|CIKAWY}}.}}</center> {{block center/s}} ''Iz usich świataǔ s cełaho hodu,</br> ''Musić dla naszaho brata,</br> ''Każuć, Wialikdzień — dyk dlu narodu,</br> ''Budzie najbolszaje świata.</br> ''Tamu pryczyna budzie takaja,</br> ''Szto jaho żduć usiej duszoju,</br> <section end="Cikawy"/><noinclude></noinclude> k84t88tjjt26l7bjduc0kpj749ajvqw 104 127688 297280 295300 2026-09-12T06:47:39Z RAleh111 4658 297280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''USIACZYNA.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Dziǔny zwyczaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}U niekatorych niewialikich anhlijskich haradoch, zachawaǔsia jeszcze i pa siahoniasznija czasy staradaǔny dziǔny zwyczaj.</br> {{gap|1.5em}}Jak tolki wybiaruć nowaho haradzkoha haławu i czlenaǔ — hłasnych u haradzkuju dumu, usich ich paasobku ważuć i zapisywajuć u knihi. Kali kanczajuć swaju słužbu wybarnyje, — ich znoǔ kożnaho piereważywajuć. Taho, szto straciŭ na wazie — wielmi wychwalajuć, bo, znaczycca, rupny i staranny byǔ; a taho, katory razsycieǔ — prybyǔ na wazie — haniać i wykpiwajuć, szto na hramadzianskaj służbie hetak razbuchaŭsia.</br> {{gap|1.5em}}Tak to jano — tak, dyj nia zusim tak.</br> {{gap|1.5em}}Rupnych chapaje usiudy, ale najczaściej na swaju karyść… Dyk choć i inszym razam na wazie i stracie, ale ŭ kiszani prybudzie. Dyk miest samoha czaławieka, ci nie sprawiedliwiej było-b ważyć tolki jaho miaszeczak z hraszyma?.. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Kolki było arysztowanych u Rasiei.</center> </div> {|style="margin:auto; margin-top:0em; margin-bottom:1em;" |U{{gap|0.5em}}</br>"</br>"</br>"</br>" |1907{{gap|0.5em}}</br>1908</br>1909</br>1910</br>1911 |hadu{{gap|0.5em}}</br>{{gap|1em}}„</br>{{gap|1em}}“</br>{{gap|1em}}„</br>{{gap|1em}}“ | —{{gap|0.5em}}</br>—</br>—</br>—</br>— |138,500.</br>171,219.</br>175,007.</br>171,864.</br>178,700. |} {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=-0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}U maskoǔskim źwiaryncy lwica radziła dwoje małych. Ich zaraz-że adabrali ǔ matki i addali pad apieku mamcy — suczce, katoraja wielmi uścieszyłasia z hetych źwiarkoŭ i staranna ich kormie i dahledaje.</br> {{gap|1.5em}}Ci s czasam hetyje haduncy, apracza mleka, nia ǔzdumajuć pałasawacca i miasam swajej mamki?… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Dobra — to dobra, ale nie zusim.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ciapier u Anhlii — maładyja dzieŭczaty z ważniejszaho stanu — bytcam pa naszamu — hrafini i kniahini — paczali sami bracca da pracy: zakładajuć kramiki, sami ǔ nich tarhujuć i t. p., kab pakazać, szto nijakaja praca — hańby nia robie.</br> {{gap|1.5em}}Sprawa sama, razumiejecca, wielmi ważnaja i dobraja, — pracawać pawinien koźny. Tolki hetkaja praca bahaczoǔ, ci nie adbiraje chleba i zarabotku u tych, katoryje z hetaho musiać wyżyć? {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Kolki jość zwarjaciełych?</center> </div> {{gap|1.5em}}Pawedłuh padliczeńnia, ciapier u Rasiei zwarjaciełych ludziej, katoryje majuć prytułak u balnicach i apieku daktaroŭ — 300 tysiaczoǔ.</br> {{gap|1.5em}}A chto-ż padlicze, kolki hetych nieszczasnych ciahajecca ǔ nas i nie majuć nad saboj nijakoha dahlodu?… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Dasużyja.</center> </div> {{gap|1.5em}}Amerykanskije kabiety wielmi dasużyja. Adna s pamiż ich nasiedałasia nawat, kab jaje wybrali u prezydenty. Szmat jość pamiż ich daktaroǔ, adwakatoŭ, inżenieraŭ i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Niedaŭna amerykanskija kabiety załażyli tawarystwo swajo, katoraje biare padrady na budowu damoǔ. Uziaǔszy hetki padrad, da budoŭli nia pryjmajuć na rabotu ni adnaho mużczynu — ŭsiu rabotu sami robiać.</br> {{gap|1.5em}}Heta — dyk pa Amerykansku! {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nowyje żandary.</center> </div> {{gap|1.5em}}Kożny chiba wiedaje, jak karszuny nia lubiać waronaŭ. Nia to, kab jany bajalisia ich, ale, jak każuć, źwiahi hetaj nia lubiać. Bo, kali choć adna warona padaść swoj hołas na karszuna, to z usiej wakolicy — jak bacz — zletajecca ich celyja chmary, kryczać i taǔkuć hetaho letajuczaho waŭka.</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś ciapier, nadumalisia tyje, katoryje hadujuć u siabie hałuboŭ, padkładać im u hniozdy jajki warony. Wyhadawanyja razam, jany prywykajuć da hałuboŭ, lotajuć paśla z nimi razam i hetkim paradkam ścierahuć ich ad napaści karszunoŭ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''DUMKI.</center> </div> {{block center/s}} Ludzi, ludzi — wy pawiercie:</br> Chto nabaleǔszaho serca</br> Patrapić raskazać muki —</br> Dawoli dla taho nawuki!…</br> {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <section end="Dumki"/><noinclude></noinclude> aawgxhn0si6c2cyffwpg07djn4eh7yf 104 127691 297279 296625 2026-09-12T06:40:04Z RAleh111 4658 297279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Dumki"/>{{gap|1.5em}}Niasumlenna nażytoje — skora prażywajecca. Dabytoje pracaj — sporyć. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}23) Na mory dub siakuć — na uwieś świet treski latuć?</br> {{gap|1.5em}}24) Lacić ptica, nos — jak śpica; chto jaje zabje, swaju kroŭ razalje?</br> {{gap|1.5em}}25) Maŭczliwy sabaczka dom ścieraże? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/14|№ 14]].</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/11-12|№ 11-12]]:'''</span> 21) skwarada, podmazka, blin, 22) daroha praz wiosku, a ad niej darożki ǔ kožnuju chatu. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</br></br>{{fine|Usim baleła.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Susied źwiertajecca da cyrulika:</br> {{gap|1.5em}}— Szto heta za kryk taki byǔ u was siahońnia?</br> {{gap|1.5em}}— At — hłupaść, atkazywaje cyrulik. Wyrwaŭ kawalowaj żoncy zub, ale jana pryjszła s szaściorma dzietkami swaimi, dyk ǔsie razam kryczali. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Ahledziǔsia.</center> </div> {{gap|1.5em}}Na pjanoha czaławieka, wiertajuczahosia konna da chaty, napali, zładziei i abczyściǔszy kiszeni, pasadzili jaho nosam da chwasta konskaha, prywiazali, kab nie zwaliǔsia, dyj pahnali kania.</br> {{gap|1.5em}}Koń prypior da chaty i staǔ kala płotu.</br> {{gap|1.5em}}Razczuchaŭsia haspadar, macnuǔ pa kiszeniach, hlanuŭ na konski zad, dyj każe:</br> {{gap|1.5em}}— A kab was licha! Mała taho, szto mianie ababrali, jeszcze i kaniu haławu adrezali!… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{c|'''''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk [[Аўтар:Альберт Паўловіч|A. P—u]].'''</span> Szto aznaczaje Wasza aposzninja pisulka — dalipan nie razbiaromsia! Ci-ż by Wy nie atrymali ǔsich numeraŭ „Biełarusa“? — Pasyłali — i pasyłajem jeszcze raz.</br> {{gap|1.5em}}Za abiecánku dziakujem — czekajem.</br> {{gap|1.5em}}Mo Światam budziecie ŭ Wilni zahlańcie da nas. Spatkajecie starych znajomych pry… „kominku“! {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Wałożyn, [[Аўтар:Стары Улас|St. U—su]].'''</span> Jość tut pamiż nas taki, katory baczyǔsia z Wami hadki so try tamu ŭ Wałożynie, i achwotna pahandlawaǔsia-b z Wami swaimi hadami, adnak lamku swaju ciahnie. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; padding:0em;" |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="padding:0em;" |<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div>{{c|ABWIESTKI.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <center>{{larger|'''Patrebny Ahrodnik — Sadoǔnik}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Dawiedacca: Wilnia, Siemionaŭskaja d. 6 kw. 5. |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:2em; margin-bottom:2em; padding:1.5em; border-left:solid 10px gray;border-right:solid 10px gray;border-top:solid 10px gray;border-bottom:solid 10px gray;" |<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div>{{c|'''Usie kataliki pawinny|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.0em"></div> <center>{{larger|wypisywać, razszyrać i czytać}}</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju</br>hazetu</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{c|'''„{{разьбіўка|BIEŁARUS}}“|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <center>{{larger|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb.</br>50 kap., na 6 miesiacaǔ 80 kap.</br>Addzielny numer 3 kap.}}</br>Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6</br>kw. 5. „BIEŁARUS“.</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> kz59zggeumdvinesej6xbck7bvue3hp 104 127693 297246 295160 2026-09-11T18:11:14Z RAleh111 4658 297246 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 25 krasawika 1913 hodu'''|right='''№ 14'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wiasna"/><center>{{larger|'''Wiasna.}}</center> {{gap|1.5em}}I pryhoża-ż ty nasza ziamielka, Biełaruś wialikaja! raskinułasia ty szyroka i daloka: mnoha na hrudzioch swaich ludziej ty nosisz, mnoha wiosak, dwaroŭ, asabniakoŭ roznych; mnoha rek i reczak burlić pa Tabie, a lasoŭ, lasoŭ! a pola, pola!!</br> {{gap|1.5em}}Jak wokam kinuć u dal — raściłajecca ziemla, maci nasza, aż tudy — pa tyje lasy siniejuczyje, pa tyja horki wysokija i zdajecca padniaŭsia-b wysoka, wysoka na kryłach lohkaj ptuszki i jeszcze-b nia uhledziŭ kanca jaje… Tut — pole szyrokaje — ralla czornaja — raskinułasia kala wioski, ludzi pa joj, jak muraszki, zawichajucca, siejuć, haruć, baranujuć… tam — bałota pad lesam zielanieje; busły pa jom dzybajuć, bytcam jakije ważnyje pany pa zialonym dywani, a dzikija husi i kaczki to ǔźletajuć u haru, to znoŭ kidajucca ŭ wyżary; tam — lasy siniaju stużkaju spawili wokał ŭsio: i pole, i bałota, i wioski, i ludziej…</br> {{gap|1.5em}}I staniesz czasami siarod pola, i zadumajeszsia hłyboka: chto ja? dzie ja? na jakoj ja ziamlicy staju? pa szto ja żywu?…</br> {{gap|1.5em}}I kali hlanu ja u wokał na ǔsiu hetu pryrodu, na hetyja miejscy, siarod katorych uzhadawaŭsia, na ludziej, siarod katorych uzros, to adna dumka prychodzić mnie ŭ haławu; ja — tutejszy, ja — Biełarus…</br> {{gap|1.5em}}I kali hlanu ja na swaich bratoŭ — wiaskowych ludziej, na ich twary sumnyja, czornyja, jak heta ralla, na ich woczy zadumanyja, na ich padziertuju wopratku, to ab adnym tolki dumaju: jany maje braty, jany Biełarusy…</br> {{gap|1.5em}}I kali paczuju ja ich mowu, mowu rodnuju, jakoj mnie maci jeszcze pry kałyscy pieśni piejała, — jakoj mianie pierszyja słowy wymaŭlać nawuczyli, kali jeszcze byǔ dzicianiom i nia wiedaŭ, jakaja heta mowa, katoraj usie naszy ludzi haworać, dumaju: maja heta mowa, ja Biełarus…</br> {{gap|1.5em}}I pryhoza-ż ty wiasnoju, Biełaruś nasza! chto ciabie pakachaŭ, toj ciabie nikoli niezabudzie, a chto kachaje, toj wiasialicca…</br> {{gap|1.5em}}Dyk czamu-ż heta naszy ludzi takije sumnyje? czamu zadumanyje? czamu nie hlanuć jany ŭwokoł i nia lubujucca charastwom swajej ziamlicy? Czamu nie wiasialacca?… — Bo jaje nie znajuć, nie znajuć czyja jana…</br> {{gap|1.5em}}I treba zahlanuć u duszu Biełarusa, treba spytacca ab jaho doli, ab jaho chacie, ab uradżai, a siamji, ab tym szto jaho muczaje i ab czym jon dumaje, — jon tady ǔsio raskaże, czym jaho serce balić: szto jon ciomny, szto ziemla nia rodzie, szto nia wiedaje, jak da jaje ŭziacca, szto nimaje kniżak i hazetaŭ u swajoj rodnaj mowie, szto nima takich ludziej, katoryje jamu pamahli-b… i dahadaŭsia ja — dziela czaho żywu na świecie…</br> {{gap|1.5em}}A żawaranak wysoka, wysoka nada mnoju piejaŭ swaju wiasiołuju, wiasnawuju pieśniu: piejaŭ ab tym, szto wiasna nastała na ǔsioj ziamli, piejaŭ i ab tym, szto nastanie jana kaliś i dla nas: wiasna jasnaja, wiasiołaja, szczaśliwaja… {{справа|''Jaśka Rataj.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wiasna"/><noinclude></noinclude> odv86du1domytmscm81s17rcqhfpwyl 297247 297246 2026-09-11T18:12:55Z RAleh111 4658 297247 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 25 krasawika 1913 hodu'''|right='''№ 14'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wiasna"/><center>{{x-larger|'''Wiasna.}}</center> {{gap|1.5em}}I pryhoża-ż ty nasza ziamielka, Biełaruś wialikaja! raskinułasia ty szyroka i daloka: mnoha na hrudzioch swaich ludziej ty nosisz, mnoha wiosak, dwaroŭ, asabniakoŭ roznych; mnoha rek i reczak burlić pa Tabie, a lasoŭ, lasoŭ! a pola, pola!!</br> {{gap|1.5em}}Jak wokam kinuć u dal — raściłajecca ziemla, maci nasza, aż tudy — pa tyje lasy siniejuczyje, pa tyja horki wysokija i zdajecca padniaŭsia-b wysoka, wysoka na kryłach lohkaj ptuszki i jeszcze-b nia uhledziŭ kanca jaje… Tut — pole szyrokaje — ralla czornaja — raskinułasia kala wioski, ludzi pa joj, jak muraszki, zawichajucca, siejuć, haruć, baranujuć… tam — bałota pad lesam zielanieje; busły pa jom dzybajuć, bytcam jakije ważnyje pany pa zialonym dywani, a dzikija husi i kaczki to ǔźletajuć u haru, to znoŭ kidajucca ŭ wyżary; tam — lasy siniaju stużkaju spawili wokał ŭsio: i pole, i bałota, i wioski, i ludziej…</br> {{gap|1.5em}}I staniesz czasami siarod pola, i zadumajeszsia hłyboka: chto ja? dzie ja? na jakoj ja ziamlicy staju? pa szto ja żywu?…</br> {{gap|1.5em}}I kali hlanu ja u wokał na ǔsiu hetu pryrodu, na hetyja miejscy, siarod katorych uzhadawaŭsia, na ludziej, siarod katorych uzros, to adna dumka prychodzić mnie ŭ haławu; ja — tutejszy, ja — Biełarus…</br> {{gap|1.5em}}I kali hlanu ja na swaich bratoŭ — wiaskowych ludziej, na ich twary sumnyja, czornyja, jak heta ralla, na ich woczy zadumanyja, na ich padziertuju wopratku, to ab adnym tolki dumaju: jany maje braty, jany Biełarusy…</br> {{gap|1.5em}}I kali paczuju ja ich mowu, mowu rodnuju, jakoj mnie maci jeszcze pry kałyscy pieśni piejała, — jakoj mianie pierszyja słowy wymaŭlać nawuczyli, kali jeszcze byǔ dzicianiom i nia wiedaŭ, jakaja heta mowa, katoraj usie naszy ludzi haworać, dumaju: maja heta mowa, ja Biełarus…</br> {{gap|1.5em}}I pryhoza-ż ty wiasnoju, Biełaruś nasza! chto ciabie pakachaŭ, toj ciabie nikoli niezabudzie, a chto kachaje, toj wiasialicca…</br> {{gap|1.5em}}Dyk czamu-ż heta naszy ludzi takije sumnyje? czamu zadumanyje? czamu nie hlanuć jany ŭwokoł i nia lubujucca charastwom swajej ziamlicy? Czamu nie wiasialacca?… — Bo jaje nie znajuć, nie znajuć czyja jana…</br> {{gap|1.5em}}I treba zahlanuć u duszu Biełarusa, treba spytacca ab jaho doli, ab jaho chacie, ab uradżai, a siamji, ab tym szto jaho muczaje i ab czym jon dumaje, — jon tady ǔsio raskaże, czym jaho serce balić: szto jon ciomny, szto ziemla nia rodzie, szto nia wiedaje, jak da jaje ŭziacca, szto nimaje kniżak i hazetaŭ u swajoj rodnaj mowie, szto nima takich ludziej, katoryje jamu pamahli-b… i dahadaŭsia ja — dziela czaho żywu na świecie…</br> {{gap|1.5em}}A żawaranak wysoka, wysoka nada mnoju piejaŭ swaju wiasiołuju, wiasnawuju pieśniu: piejaŭ ab tym, szto wiasna nastała na ǔsioj ziamli, piejaŭ i ab tym, szto nastanie jana kaliś i dla nas: wiasna jasnaja, wiasiołaja, szczaśliwaja… {{справа|''Jaśka Rataj.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wiasna"/><noinclude></noinclude> t4q2muufm5z1mw02w5peih4myagd6qp 104 127722 297244 295214 2026-09-11T18:08:46Z RAleh111 4658 297244 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>dobra pierahnije, stażki raskinuć kab pierasochli i drobna razbić, a paśla hetym paraszkom — ziamloj pasypać hnoj u chlewie praz kolki dzion, a u stajni, choć pakrysie, ale szto dnia. Hetkim paradkam i hnoju szmat prybudzie i kudy macniejszym jon sam budzie.</br> {{gap|1.5em}}Pa składoch haspadarskich pradajuć naży da zrezywańnia kupinaŭ. Czyja zmoha kupić hetkuju pryładu (kasztuje jon, zdajecca, rub. 12–14), to rabota wielmi chutka idzie, bo pry hetym naży jość worczyk, za katory zaczepliwajuć kania, dyk za adzin dzień można wialiki kawałak admachać.</br> {{gap|1.5em}}Pa takich wioskach, dzie jość choć niekolki sielanaŭ, razumiejuczych dobra karyść nowych palepszanych sposaboǔ haspadarki, najlepsz, razumiejecca, kuplać usielakija maszyny supolna. Možna i swaju rabotu parabić i iszcze na staranie zarabić.</br> {{gap|1.5em}}Miejscy tyja, katoryja zastanucca paśla wykarczowanych kustoǔ, pnioǔ, ci s pad kupinaŭ, kab skarej zanialisia trawoj, treba śpiersza roǔnieńka wyhładzić, kab nie zastawałosia ani ǔzhorka, ani jamy, a byli roǔna s samaj sienażaciej, i — u kaho jość — padsiejać jakoj koleczy mieszankaj, napr. koniuszynami, rajhrasam, cimafiejkaj i t. p.; kali-ż hetaho nima, to treba sabrać choć patruchi s pad truszanki, jakuju rabili zimoj dla skaciny, i hetaj patruchaj pazasiewać łaciny.</br> {{gap|1.5em}}Naszy sienażaci tak zdaŭna zapuszczany, szto ciapier — zrazu raboty kala ich i nie abiareszsia. A tym czasam bracca da hetaj raboty choćki-nia-choćki treba, bo szto raz siena u nas skupiej: sienażaci zusim pazarastali, padziczeli, tak szto miejscami nawat rabotnik nie apłaczywajecca kasić.</br> {{gap|1.5em}}Kab choć krychu padprawić sienażaci, treba dobra dziorci ich wostrymi żaleznymi baronami — aż daczarna. Moch, szto wydziarecca — zhrabić, jak padsochnie, dy ǔ chleŭ — na podścił, a praz hetyja szczeliny, szto żaleznymi zubami parazdzirajecie sam dzioran, budzie dostup pawietru da ziamli i trawa pierszaho-ż hodu choć krychu, dy paprawicca, a za toj czas, katory wy stracicie na hetu rabotu, lisznica siena u dwoja wam zapłacie. {{справа|''Lo-nik,{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''USIACZYNA.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Drewy u kaściele.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Anhlii, u miasteczku Rosie wybrali miejsce pad nowy kaścioł i załażyli ǔžo fundament. Jak raz pa siarodku raśli dwa pieknyje wialikije drewy, katoryje rabotniki manilisia ǔżo zrezać. Tamtejszy abbat (ksiondz) paszkadawaŭ drewak i skazaŭ pakinuć. Kaścioł wybudawali, a ǔ siarodku jaho i ciapier rastuć dwa wialikije pieknyje drewy. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Żywy strach.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Kitajszczynie moda ǔżo takaja ciapier zawiałasia, jak nia tut kažuczy i ŭ nas: szmat jość achwotnikaŭ pażywicca śpiełymi kałaskami s czużoha pola…</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś kitajcy, jak tolki paśpieje niwa, ubiwajuć u ziamlu czatyry wializarnyja żerdzi, pamiż katorych — u hare pryładżywajuć bytcam pałatki, kudy pa drabinie uźbirajecca naniataja jakaja koleczy staraja kabiecina, i siedziuczy tam, pilnuje dabryco.</br> {{gap|1.5em}}Nima wiedama tolki, jak heta pamahaje, bo pakul-by heta babula zlezła s swajej szubinicy, to złodziej nia tolki nakałaciǔ-by zierniatkaŭ, ale badaj sprawiǔsia-b i… blin upiaczy.</br> {{gap|1.5em}}Chiba, szto hety żywy strach taki pryhoży, szto doś hlanuć na jaho, kab usiaho adraczysia… <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''ZAHADKI.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}26) U ciomnaj ciamnicy — szyjuć kaŭrycy, — nihto tak nia wyszyje — jak jany?</br> {{gap|1.5em}}27) Jość u mianie baran, nia stolki woǔny — skolki ran?</br> {{gap|1.5em}}28) Dwa haubki pad ziamlicaj lotajuć? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/15|№ 15]].'''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/13|№ 13]]:'''</span> 23) sol; 24) kamar; 25) zamok. <section end="Zahadki"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; width:22em; font-family:Bahnschrift Condensed;" |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0;" | |- |{{gap|1.5em}}'''{{larger|Ad 1-ho Maja redakcija „Biełarusa“ pieramieniaje kwateru. Adres budzie taki: Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6.}} |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> q22l91opgw9y9yu8i5ai9xsv4xwk8ml 297245 297244 2026-09-11T18:09:17Z RAleh111 4658 297245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>dobra pierahnije, stażki raskinuć kab pierasochli i drobna razbić, a paśla hetym paraszkom — ziamloj pasypać hnoj u chlewie praz kolki dzion, a u stajni, choć pakrysie, ale szto dnia. Hetkim paradkam i hnoju szmat prybudzie i kudy macniejszym jon sam budzie.</br> {{gap|1.5em}}Pa składoch haspadarskich pradajuć naży da zrezywańnia kupinaŭ. Czyja zmoha kupić hetkuju pryładu (kasztuje jon, zdajecca, rub. 12–14), to rabota wielmi chutka idzie, bo pry hetym naży jość worczyk, za katory zaczepliwajuć kania, dyk za adzin dzień można wialiki kawałak admachać.</br> {{gap|1.5em}}Pa takich wioskach, dzie jość choć niekolki sielanaŭ, razumiejuczych dobra karyść nowych palepszanych sposaboǔ haspadarki, najlepsz, razumiejecca, kuplać usielakija maszyny supolna. Možna i swaju rabotu parabić i iszcze na staranie zarabić.</br> {{gap|1.5em}}Miejscy tyja, katoryja zastanucca paśla wykarczowanych kustoǔ, pnioǔ, ci s pad kupinaŭ, kab skarej zanialisia trawoj, treba śpiersza roǔnieńka wyhładzić, kab nie zastawałosia ani ǔzhorka, ani jamy, a byli roǔna s samaj sienażaciej, i — u kaho jość — padsiejać jakoj koleczy mieszankaj, napr. koniuszynami, rajhrasam, cimafiejkaj i t. p.; kali-ż hetaho nima, to treba sabrać choć patruchi s pad truszanki, jakuju rabili zimoj dla skaciny, i hetaj patruchaj pazasiewać łaciny.</br> {{gap|1.5em}}Naszy sienażaci tak zdaŭna zapuszczany, szto ciapier — zrazu raboty kala ich i nie abiareszsia. A tym czasam bracca da hetaj raboty choćki-nia-choćki treba, bo szto raz siena u nas skupiej: sienażaci zusim pazarastali, padziczeli, tak szto miejscami nawat rabotnik nie apłaczywajecca kasić.</br> {{gap|1.5em}}Kab choć krychu padprawić sienażaci, treba dobra dziorci ich wostrymi żaleznymi baronami — aż daczarna. Moch, szto wydziarecca — zhrabić, jak padsochnie, dy ǔ chleŭ — na podścił, a praz hetyja szczeliny, szto żaleznymi zubami parazdzirajecie sam dzioran, budzie dostup pawietru da ziamli i trawa pierszaho-ż hodu choć krychu, dy paprawicca, a za toj czas, katory wy stracicie na hetu rabotu, lisznica siena u dwoja wam zapłacie. {{справа|''Lo-nik,{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''USIACZYNA.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Drewy u kaściele.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Anhlii, u miasteczku Rosie wybrali miejsce pad nowy kaścioł i załażyli ǔžo fundament. Jak raz pa siarodku raśli dwa pieknyje wialikije drewy, katoryje rabotniki manilisia ǔżo zrezać. Tamtejszy abbat (ksiondz) paszkadawaŭ drewak i skazaŭ pakinuć. Kaścioł wybudawali, a ǔ siarodku jaho i ciapier rastuć dwa wialikije pieknyje drewy. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Żywy strach.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Kitajszczynie moda ǔżo takaja ciapier zawiałasia, jak nia tut kažuczy i ŭ nas: szmat jość achwotnikaŭ pażywicca śpiełymi kałaskami s czużoha pola…</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś kitajcy, jak tolki paśpieje niwa, ubiwajuć u ziamlu czatyry wializarnyja żerdzi, pamiż katorych — u hare pryładżywajuć bytcam pałatki, kudy pa drabinie uźbirajecca naniataja jakaja koleczy staraja kabiecina, i siedziuczy tam, pilnuje dabryco.</br> {{gap|1.5em}}Nima wiedama tolki, jak heta pamahaje, bo pakul-by heta babula zlezła s swajej szubinicy, to złodziej nia tolki nakałaciǔ-by zierniatkaŭ, ale badaj sprawiǔsia-b i… blin upiaczy.</br> {{gap|1.5em}}Chiba, szto hety żywy strach taki pryhoży, szto doś hlanuć na jaho, kab usiaho adraczysia… <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}26) U ciomnaj ciamnicy — szyjuć kaŭrycy, — nihto tak nia wyszyje — jak jany?</br> {{gap|1.5em}}27) Jość u mianie baran, nia stolki woǔny — skolki ran?</br> {{gap|1.5em}}28) Dwa haubki pad ziamlicaj lotajuć? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/15|№ 15]].'''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/13|№ 13]]:'''</span> 23) sol; 24) kamar; 25) zamok. <section end="Zahadki"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; width:22em; font-family:Bahnschrift Condensed;" |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0;" | |- |{{gap|1.5em}}'''{{larger|Ad 1-ho Maja redakcija „Biełarusa“ pieramieniaje kwateru. Adres budzie taki: Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6.}} |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> mzoev51128996ibm17xs3ws7etkmsl6 104 127725 297243 295216 2026-09-11T18:02:13Z RAleh111 4658 297243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 10 maja 1913 hodu'''|right='''№ 15'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Maj"/>{{c|'''{{разьбіўка|Maj}}.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Prajszła maroznaja ściudzionaja zima, kali czaławiek i żywioła i nawat ptuszki dzierżacca uściaż kala budynku, dzie ciaplej i niciarpliwie czakajuć, kali nadojdzie para, szto Boh Stwaryciel i kieraŭnik usiej pryrody, zahadaje śniehu raspuścicca i papłyć u hłyboki mory, dy ŭ szyroki akiany; prajszła i czaść wiasny azdoblanaja pieknym śpiewańniem padniabiesnaj skaŭronaczki i najwiasialejszym światam Wialikadnia, choć z druhoj starany mucili hetu pieknaść bałoty, chałady, dy nidachwaty charczoŭ ludziam i żywiole.</br> {{gap|1.5em}}Prajszło usio heta i pryszoŭ piekny Maj. Jon, kazaŭ-by, jaki strojny kawaler, adziety u zialony, ubrany roznakalornymi kwietkami cudnie — piekny płaszcz, na haławie jaho — mleczna-biełaja karona s ćwituczych jabłanak, hrusz i bezu, s pamiż hetaj bializny, bytcym darahije kamienczyki prahladajuć zialonieńkije listoczki. A nad hetaj karonaj siudy i tudy fyrkajuć rabieńkije ziaziulki, szpaki, szczygły i saławiejczyki, katoryje swaimi pieśniami razwiesielajuć hetaho czaroŭnaho małojca.</br> {{gap|1.5em}}Ciapier i żywioła najchodzić dawoli paszy i ptuszka żyru i usie wiasioła pahladajuć na piekny czaroǔny zialonakwiacisty maj, a biednamu harapasznamu biełarusu-mużyku kali i nidachwat trochi chleba, dyk jon naźbiraja szczaŭja dy hrabuźniku, zwara jaho, dy zjeść s bulbaczkaj i wyszaŭszy na pole da pracy piajeć wiasiołuju, pradziadoŭskuju pieśniu, zredka pierarywajuczy jaje, kab kryknuć na kania, abo pierakinuć baranu, ci sachu praz kamień.</br> {{gap|1.5em}}A wieczaram, wiarnuŭszysia s paloǔ, sabiarucca naszyje harotniki u kancy wioski pad kryżam, pry katorym ustrojanaja kapliczka s fihuraj Matki Boskaj i, hramadoju paklenczyǔszy pierad hetaj fihurkaj, zapiajuć światuju Litaniju i pieśniu da Matki Boskaj… Hetaja Litanija i pieśnia raschodzicca szyroka i wysoka i idzie, idzie wyszej i wyszej aż da wysokaho nieba, da Wialikaho i miłasernaho Boha, szto miła paziraje na pakoru i pabożnaść pracawitaho biełaruskaho ludu.</br> {{gap|1.5em}}Dyk piekny i czaroŭny nasz maj biełaruski, a kudy jeszcze piekniejszy, kali jon pry tym, dy jeszcze i katalicki! I za toje, braty biełarusy, ni zanidbajmo hetaho pieknaho zwyczaju, ale na adwarot rasszyrajmo jaho miż druhimi, bo heta i Bohu i Matce Najświaciejszaj padabajecca i nam samym prynosić karyść duchowuju, uproszywajuczy roznyje łaski Boskije. {{справа|''J.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Maj"/> <section begin="Matczyna"/>{{c|''Matczyna dola.|памер=250%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2.5em"></div> {{block center/s}} ''Czuju hdzieś spiewajuć,</br> ''Sumna u waddali —</br> ''Peǔnie na mahiłki,</br> ''Kahoś paniaśli…</br> <section end="Matczyna"/><noinclude></noinclude> m2wlsi42rd54oe0t2z8twspsg950gdd 104 127749 297242 296613 2026-09-11T18:00:45Z RAleh111 4658 297242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос канец|niekato|rych}} dwaroch: tam mała źwiertajuć na paru siaŭby, bo kali źwierchu prypiacze, prysusze, ci zachaładaje, sam koreń maje ŭ siabie stolki siły, szto amal nia ŭsielakuju biadu piaretrywaje.</br> {{gap|1.5em}}Heta i nia dziwa. Toje samaje my możem baczyć i na ludzioch. Koźny czaławiek, katory maje wyhodu, dobryje charczy, dobry dahlad, nie tak lohka paddasca jakoj koleczy chwarobie, a kali i zaniadużaje, to chutczej aprawicca, czym inszy biedak, katory nie maje ani czym, ani za szto padtrymać swaje słabyja sily.</br> {{gap|1.5em}}Hetak bywaje i z raślinami. I, kali nasza ziamlica mała maje zapasu hnoju, kab padtrymać żyćcio raśliny, to my prynamsi pawinny źwiarnuć wialikuju ŭwahu, kab jak nailepsz ułuczyć sam czas siaŭby.</br> {{gap|1.5em}}Piersz-na-piersz treba pamiatawać, szto nie na kożnaj ziamli można siejać u adzin i toj samy czas. Hetak — na hruntach lohkich — pieszczanych, katoryje lohka wysychajuć i chutczej abahrewajucca, siaŭbu treba paczynać raniej; na ciażkich-że hruntach, hlejewatych, padzolistych — rannaj siaŭby treba ścierahczysia, bo ŭsie hetkija ziemli chałodnyja, wada nia skora prachodzie u hrunt i dziela taho nie raz bywaje pry rannaj siaŭbie, zbażyna wymakaje cełymi łatami. S siaŭboj na hetkich hruntach treba czekać, pakul ziemla dobra nie abahrejecca, nie padsochnie, a sama ralla pakul nia zrobicca kruchawaj.</br> {{gap|1.5em}}Na wohuł treba trymacca takoha paradku: paśla harachoŭ, bracca za siaŭbu aŭsa, potym siejać jaczmień, ureszci sadzić bulbu. Jaczmiani siejuć jeszcze i zusim poznyje, ażno da 7-aho czerwienia i — kali pad hod — udajucca i nia zhorsza, tolki biada taja, szto ŭ wosień poznuju siaŭbu trudna dasuszycca, dyk zaŭsiody lepiej trymacca rannaj siaŭby, pamiatujuczy prykazku: rannaja siaŭba, kali i nia ŭrodzie, to nasieńnia nia zwodzie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U sadoch.'''</span> Chto maje sadok — na wiasnu — kali abirajecca jon u pryhożyja bledna-rużowyja i biełyja kwietki — niespakojnyja noczki pierażywaje haspadar-sadounik: anu-ż stuknie maroz i usiu pracu i nadzieju na siolatni uradżaj źnisztożyć. Bo tki hetak czasta-husta bywaje.</br> {{gap|1.5em}}Za hranicaj — asabliwa u Francii, dzie na wialikich abszarach hadujuć darahije, bo najbolsz winahranowyje sady, a wiesnawyje prymarozki bywajuć tak sama, jak i ŭ nas, zawiedzieny inszyje paradki.</br> {{gap|1.5em}}Jak tolki sady zacwituć, praz usiu nocz chodziać kaławurszczyki i, aby tolki prykmiecili, szto źbirajecca na maroz, paczynajuć dzwanić, jak ma pażar. Nia tolki haspadary sadoŭ, ale z usiej wakolicy źbiehajecca tady narod baranić sady ad marozu. Tam kożny razumieje dobra, szto tut strata nia tolki dla samoha sadoŭnika, ale i dla usiej akolicy, bo kali prapadzie uradżaj u sadzie, prapaduć i zarabotki dla bliżejszych sielanoŭ pry hetych sadoch.</br> {{gap|1.5em}}Sposaby, jakimi baroniać francuzy swaje sady ad marozaŭ zusim nie kasztoŭnyje i prydatny tak sama i dla naszych sadoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Zważajuczy na abszar sadu, zahadzia ŭ kolki miejscach pryhatoŭlajucca łamy, na nich kładucca kuczki dobra niepierahniŭszaho hnoju, śmiećcia, niepatrebnyje abrezki skuratoŭ i t. p. Naczami, razumiejecca, treba pilnawacca i, kali tolki pakazywaje na maroz, to ŭżo treba być na hatowie. Maroz najczaściej biarecca pad ranicu — samym uschodam sonca i tady jon bywaje najszkadliwiejszy dla ćwietu. Woś i treba pierad hetym pazapaliwać pryrychtowanyje łamy, zważajuczy, kab nia stolki było ahniu, kolki dymu. Wiasnoj — pad czas marozu — amal nie zaŭsiody bywaje cichaje nadworje, woś dym, uźniaŭszysia nad drewami, zawiśnie nad nimi i bytcam pościłkaj zakryje ŭwieś sad ad prypieku sonca i maroz, aby tolki dymu było dosyć, ćwietu nie paszkodzić.</br> {{gap|1.5em}}Apracza taho, hety jadki dym, bo ad śmiećcia, dy skuratoŭ, niemała hubić i adhaniaje napaśnikoŭ na naszy sady: rabakoŭ, żukoŭ, matyloŭ i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Sposab hety ja prabawaŭ niekolki razoŭ u swaim sadzie i zaŭsiody jon pamahaŭ. {{справа|''Ka-zak.{{gap|1em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''USIACZYNA.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Chwastaty syszczyk.</center> </div> {{gap|1.5em}}Chiba mała ǔžo chto nia czuǔ, szto ciapier i sabaki jość wuczonyje: spoŭniajuć jany służbu syszczykoǔ. Dzie stałasia pakraża, zdaryłosia ǔbijstwa, ci tak szto jakoje, — prywodziać hetkaho mudraha ciućku, a toj, abniuchaŭszy tolki ślady, dzie byǔ niaproszany hość, ci jakija reczy, da katorych jon dakratywaŭsia: zamok, szafu, łożka i t. p., wybiehaje potym na dwor i tam razbirajuczy hety samy pach, kocie darohaj, <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> 3uws9edkv6nlpvh9cwiiwrhczni6vd3 104 127754 297241 296612 2026-09-11T17:59:26Z RAleh111 4658 297241 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>lesam, pierałazie praz płaty i t. d., ażno pakul nie dawiadzie sledam da taho czaławieka, ci jaho reczaŭ, katoryja treba było adszukać. Adnym słowam: czaho syszczyk nia może dajści swaim rozumam, sabaczy nos, jak bacz, raźbiare.</br> {{gap|1.5em}}Woś hetkaja cikaŭszaja sprawa zdaryłasia nidaǔna ǔ bardyczoǔskim pawiecie ŭ wioscy Nowaja Hrebla, dzie ǔbiŭcy, pahaliǔszysia na hroszy, wyrezali ǔsiu siamju — wosiem dusz — i starych, i małych. Dali telehramku ŭ Kijeǔ, dyk adtul u skoraści pryjechała palicija z musztrawanym sabakam.</br> {{gap|1.5em}}Chwastaty syszczyk, abniuchaǔszy akuratna chatu i pazabiwanych ludziej, wybieh na dwor i praz doŭhi czas nia moh dać rady, bo wiadomaja recz — ślady użo krychu pazataptywali druhije ludzi, dy i sam pach źwiatreǔ. Ale ǔreszcie, dapaŭszy da chaty adnaho rabotnika s tamtejszaj cukroǔni, zabiehsia tudy, kinuŭsia pad łożka i, wyciahnuŭszy adtul boty, staŭ ich razzłosczany hryści. Czyje hetyje byli boty, dawiedacca było razumiejecca, nia trudna, dyk pajszli na fabryku i tam zaraz-że arysztawali hetaha rabotnika.</br> {{gap|1.5em}}Jak tolki stali dapytywać arysztowanaho, jon paprasiŭ, kab dali jamu wady napicca. Uziaǔszy ǔ ruki dzbanok, jon z usiaho machu puściŭ im u haławu pilnujuczaho jaho strażnika, a sam wybiǔszy szybu, wyskaczyǔ praz wakno, kinuŭsia da wysokaj fabrycznaj baszty, uźbieh na samy wierch, dyj zaczyniǔsia. Jak że tolki paczuǔ, szto dźwiery ǔżo padważyli i adczynili, rynuǔsia jon u niz haławoj i zabiŭsia nia miejscy.</br> {{gap|1.5em}}Z hetaha my baczym, szto s kurtatymi syszczykami — nia pieraliŭki, a najhorsz, toja, szto nia biare, had, nijakoho chabara… <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}29) Boh ni baczyć nikoli, cary — redka, a sielanin — zaǔsiody?</br> {{gap|1.5em}}30) Zimoj jeździać, a ŭ letku ślady znać? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/16|№ 16]].</center> </div> {{gap|1.5em}}Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/14|№ 14]]: 26) wulej, pszczoły, wosk; 27) kałodka na katoraj siakuć drowy, ci miasa; 28) narohi ǔ sasie. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pacieszyǔ.</center> </div> {{gap|1.5em}}Żonka turemnaho nadziraciela prybiehaje, pierepałochanaja, da muža:</br> {{gap|1.5em}}— Czuǔ ty? hetaż dwoch arysztantoǔ uciakło! Szto-ż z nami ciapier budzie?</br> {{gap|1.5em}}— Nie biaduj, hałubka, supakaiwaje żonku dobry muż, na ich miejsce dwaccać nowych pryszluć. <section end="Żarty"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''DUMKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}Czym hanić druhich, pakaży sam jak treba żyć. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Z durnym śpiracca, — szto za czuprynu z łysym ciahacca. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wołkawysk. W―mu ks. [[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|Tołoczko]].'''</span> Nia lik, a Waszy darahija słowy wialikaj padmohaj dla nas!</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Szwejcaryja. Fryburh. W-mu ks. A. Jaroszewiczu.'''</span> Z miłaj achwotaj spoŭniajem Wasze żadańnie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Aǔstryja. Zakopane. W―mu Dk. K. Szapowiczu.'''</span> Wielmi nas cieszyć, szto naszy dumki zusim zychodziacca z Waszymi pohladami na sprawu. Za abiecanyja wiestki — dziakujem i czekajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Sybir. h. Kirensk. J. M―sci [[Аўтар:Язэп Лёсік|O. Lesiku]].'''</span> Prosta nie razumiejem, jakaja pryczyna, szto Wy nie atrymali aposzních numeroŭ „Biełarusa“. Pasyłali i jeszcze raz pasyłajem. Zrabicie akuratnuju spraǔku na poczcie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dw. Czerepoǔszczyzna. J. M―ści A. Malinoǔskaj.'''</span> Choć mowu jeszcze i nia uśpieli pryswoić, ale duszoj i sercam, widać, pryihnuli da narodu. Kali-b bolej mieŭ jon takich apiakunak, chutczej „zahlanulo-b sonce i ŭ nasza wakonce“…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''St. Chaczmas, Wład. ż d. J. M―ści B. Nawickamu.'''</span> Kali-b usie tak razumieli sprawu, jak Wy, bardziej pryżdali-b swoj chleb jeści, a nie szukać jaho u czużoj staroncy. Za dobryja życzeńnia — Szczyra dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}Inżenieru W. B. razam z hetym numeram — pasyłajem usie ad 1-ho.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''P. S. Kryczewo. J. M―ści [[Аўтар:Язэп Ціхінскі|J. Cichinskamu]].'''</span> Z Waszaj — choć karocieńkaj pisulki baczym, szto nie źwialisia jeszcze ŭ nas praŭdziwyje syny swajej baćkoŭszczyny, dyj chiba ǔżo i nie źwiaducca. Radzi, Boże, takich.</br> {{gap|1.5em}}Jak za ''prysłanaje'', tak i za ''abiecanaje'' — z usiaho serca dziakujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> taatdp9nqmyjx8umzurpjy4ggb41njo 104 127761 297240 295321 2026-09-11T17:54:38Z RAleh111 4658 297240 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 25 maja 1913 hodu'''|right='''№ 16'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Kab"/>{{ц|'''Kab ja byǔby pieśniar…|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>{{fine|(Afiaruju p. Janku Fabijanu ― pabratymcu).}}</center> {{gap|1.5em}}Czamu ja nie pieśniar?…</br> {{gap|1.5em}}Czamu dumak wialikich, czamu sloŭ skrydłatych i hramowych — dar mnie ni dany?…</br> {{gap|1.5em}}Czamu ja nie pieśniar?.. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=-0.5em|пасля=-0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Kab ja byŭby pieśniar, ja ab rodnaj śpiewaŭby staroncy.</br> {{gap|1.5em}}Na skrydłach natchnieńnia ja uźbiŭsiab u wyś — pad abłoki, pad jasnaja nieba, — tudy, dzie arły szybujuć adny.</br> {{gap|1.5em}}Wokam bystrym spazirnuǔby adtul na szyroki, prywolny prastor Ziamli-Matki. Adnym pahladam abniaŭby ŭsio bahactwa i piaknatu jaje pryrody: napaściǔby woka na zielani pożań i łuhoŭ; cieszyŭsiab na uradżai niwaŭ załatych hledziuczy; pryhladaŭsiab u jasnym lustru rek błyskotnych i ŭ spakojnaj woziaraŭ hłybinie, — ni spuzaŭsiab bałot i imszaryn, szto „niaczystymi“ nasialiła fantazija ludzkaja.</br> {{gap|1.5em}}Czutkim wucham ławiŭby minułych wiakoŭ naszych kazki załatyja, szto u czas ciomnaj nipahody zawodziuć nam markotna nasupiŭszysia bary. Ja pieraniaŭby hułki homan lasoŭ staradaŭnych i padsłuchaŭby cichuju hutarku świentarnych lip i biarozak, — kali lohki wieciarok ich kałyszyć i ŭ listoczkach ich paciery szepczyć nabożna za pakoj mierćwiacoŭ hramady…</br> {{gap|1.5em}}Da żywych ja paszoŭby — da biazdolnych, da siermiaźnych bratoŭ darahich. Na żyćcio ich hlanuŭby miłosna; da duszy ich dostupu szukaŭby, — i adtul ja dabyŭby strasznaj skarhi zahłuszanyja jenki… I naszoŭby ja u joj — duszy biełaruskaj — skarbaŭ wialikich bahaty pakład… Ja tam ''szczyraść'' naszoŭby, dy takuju, szto jak zołata, — biaz prymieszki, biaz abmanu, biaz chitraści nijakaj, — tak usim u woczy i bje, chto ni zdradaj — a praŭdaj da duszy hetaj trapić chocza. I naszoŭby jeszcze ja ŭ sercu Biełarusa i paszanu wialikuju dla Dabra i Praŭdy, — i dla rodnaj Ziamielki miłaść niskanczonuju, — i siły tajemnaj, hartawanaj u ciażkim wiekawiecznym zmahańniu z niadolaj, zapas ni mały. Bo dusza Biełarusa, choć u kryǔdzie, dy niadoli hadawanaja, ni ǔtraciła wieru u sprawiadliwaść i u toja, szto nastanić kaliści Karaleŭstwa Wiecznaj Praŭdy i Wiecznaha Dabra… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=-0.5em|пасля=-0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Kab ja byŭby pieśniar — ja dla rodnaj śpiewaŭby staronki.</br> {{gap|1.5em}}Kab ja byŭby pieśniar — pierastroiŭby liru swaju i bratom ja inaczej śpiewaŭby.</br> {{gap|1.5em}}Ja śpiewaŭby ab tym, — jak na świecie żywuć szczaśliwiejszyja ad nas hramadzianie. Ja śpiewaŭby ab tym, — jak doli szukajuć i za szczaściam haniajucca wieczna.</br> {{gap|1.5em}}Ja śpiewaŭby ab tym, — jak Praświeta pa świecie idzie i jak piekna jaje karaleŭstwa.</br> {{gap|1.5em}}Maja pieśnia, jak hrom, prakaciłasiab skroś pa ziamli Biearuskaj prastorach. Uskałychnułab jana gruby mur ciamnaty, szto od świetu nas Bożaha dzielić. I źwiniełab jana duża horkaj nahanaj za laniŭstwa, zababony i ducha upadak.</br> <section end="Kab"/><noinclude></noinclude> 5efrt9az8pwuwi6faef6iuyycr4qjfm 104 127774 297239 295345 2026-09-11T17:53:23Z RAleh111 4658 297239 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{c|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Bałkany.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kab sapraŭdy akuratna razabracca, szto ciapier robicca na Bałkanach, dyj zhadać, szto z hetaj kaszy dalej budzie — badaj i żalezny bob nie pamoh-by. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''S Tureczczynaj razabralisia</center> </div> użo wajujuczyje sajuźniki — razabralisia pa susiedzku. Schapiǔszy Turku za czuprynu, nahnuli jaho ŭ niz, dyj toŭk nosam u ziamlu: — „choczesz, pytajuć sajuźniki, miru?“ — „Nie, dryhanuǔszy nahoj u staranu niamieczczyny“, atkazywaje Turak. Sajuźniki, jeszcze krapczej uploǔszysia ǔ czuprynu susieda, dawaj dzioŭbać ziamlu tureckim nosam: usio jak dzioŭb, tak dzioŭb, ażno pakul dobra juszki nia spuścili. — „Choczesz susiedaczka, miru?“ znoŭ dapytywajuć sajuźniki. Sumna zirknuǔ s pad łokcia Turak na Aziju i cichańka atkazaǔ: „chaczu“. Nu i pamirylisia. Czym nie pa susiedzku? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Padyszoǔ czarod razabracca i bratom-sławianam pamiż saboj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Nie darma, widać, kažuć, szto lepsz mieć interas s czużym, czym sa swaim. Tak jano i tut wychodzie. Najbolsz naszupyrylisia braty — Bałhary na bratoŭ — Serbaǔ, dy użo pa krysie paczynajuć adzin druhoha skubać. Kazyracca i druhije braty-sławianie adzin na druhoha. Chto za kaho paciahnie — jeszcze nima wiedama; najbolsz maje kłopatu z hetym kudy pryłuczycca — Rumynija. Joj usio roŭna: może jana i „naszym“ i „waszym“, zważajuczy dzie lepsz można pażywicca. Bałharyja padmirhiwaje nawat Tureczczynie…</br> {{gap|1.5em}}Kab czasam hetyje niedaŭnyje sajuźniki, braty-sławianie nie paczali pamiż saboj ciahacca za czupryny?… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{c|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Takaja ǔžo dola chlebaroba, szto jamu pieradyszki nikoli ni bywaje: pazbudzicca adnej raboty — hladź — druhaja ǔżo nasunułasia; uprawicca z hetaj, a tut dźwie druhija czakajuć i t. d.; a barani Boże jeszcze kali dzie zmachlawaǔ czasu, nu — to ǔžo nie na Boha, a sam na siabie narekaj, bo straczanaho czasu ŭ haspadarcy nikoli nie nahonisz i biady nie naprawisz…</br> {{gap|1.5em}}Sieŭba ǔżo kańczajecca, chiba dzie jeszcze pazastawalisia paźniejszyje jaczmiani, abo mieszanki na zialony korm dla żywioły; a tut ǔžo i kaśba suniecca.</br> {{gap|1.5em}}Samo saboj razumiejecca, szto za hetkuju rannuju kaśbu można tolki bracca pa niekatorych miejscach.</br> {{gap|1.5em}}Piersz na piersz pawinny źwiarnuć swaju uwahu takije haspadary, katoryje majuć u siabie bałotnyja sienażaci.</br> {{gap|1.5em}}Z bałotnaj sienażaci, a asabliwa z asaki, tolki tady budzie takaja-siakaja karyść dla żywioły, kali jana skoszana zahadzia — pakul nia ustareje. Inaksz u hetkim sienie niabudzie ani smaku, ani pażywy i zimoj skacina lepsz wybiare i zjeść s truszanki dobruju sałomu, czym staroja bałotnaja siena; jaho ŭtopcze pad nohi.</br> {{gap|1.5em}}Druhaja karyść z rannaj kaśby bałocinoǔ jeszcze i taja, szto takija sienażaci skora adrastajuć i pakul Piatroŭkaj uprawiszsia s siŭcami i murahami, to choć iznoŭ biarysia za kaśbu rana pakoszanych bałocinaŭ; a kali doŭhaja i dobraja wosień, to jeszcze na hałodny zub padyjmiecca atawa.</br> {{gap|1.5em}}Paśla bałotnych sienażaciaǔ, treba bracca za siŭcy.</br> {{gap|1.5em}}S siŭcawatych sienażaciaŭ nikoli tki szmat siena nie nabiaresz, a kali skosisz jaho maładzieńkim, to i zusim budzie mała. Ale na heta zważać nia treba. Tak sama jak staraja bałocina, i stary siwiec nie jadki i pażywy ŭ siabie nie maje: robicca jon drot-drotam.</br> {{gap|1.5em}}Jak czaławieku i smaczniej, i sytniej zjeści choć miensz, ale czaho lepszaho, czym by nabochaŭsia jakich koleczy pamyj, dy chleba z miakinaj, tak sama i kożnamu żywomu stwareńniu.</br> {{gap|1.5em}}Heta, zdajecca, zrazumieć nia trudna, i ab hetym naszym haspadarom treba pamiatawać. {{справа|''Lo—nik.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''USIACZYNA.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Anuż pażywicca?</center> </div> {{gap|1.5em}}Jeszcze letaś pamior u Pieciarburzi hraf Strohanaŭ. Pamior jon biazdzietny i nijakaj nie majuczy bliżejszaj swajoj radni: dyk uwieś spadak pa im (a spadku hetaho było ǔsiaho tolki 50 miljonaǔ rubelczykoǔ!) użo maniłasia prytulić da siabie… kazna.</br> {{gap|1.5em}}Ażno niedaŭna dabraŭsia ażno ŭ Maskwu niejki sielanin s piermskaj hubernii — Wasil Strohanoŭ i predstawiŭ adwakatu ǔsie patrebnyja papiery, s {{перанос пачатак|kato|rych}} <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> evd5qvy1juzcgdann4qfzsdsbdjae2r 104 127775 297238 295374 2026-09-11T17:47:30Z RAleh111 4658 297238 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>{{перанос канец|kato|rych}} widać, szto hety Wasil maje prawy da spadku paśla hrafa. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Kolki kasztuje koźny sałdat swajej kaźnie u hod.</center> </div> {|style="margin:auto; margin-top:1em" |colspan="7"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |rowspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 2px" | | |rowspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 2px 0px 0" | |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0; padding:0.5em" |<center>Rubl.</center> |rowspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" | |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0;" |<center>Kap.</center> |rowspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 2px 0px 0" | |- |{{gap|1em}}U Amerycy{{gap|0.3em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|0.5em}}2816{{gap|1em}} |{{gap|0.5em}}25{{gap|0.5em}} |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Anhlii{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}771 |{{gap|0.5em}}88 |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Aŭstryi{{gap|1.2em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}421 |{{gap|0.5em}}88 |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Niamieczczynie{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}403 |{{gap|0.5em}}13 |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Francii{{gap|1.2em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}403 |{{gap|0.5em}}12 |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Italii{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}356 |{{gap|0.5em}}25 |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Rasiei{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}346 |{{gap|0.5em}}88 |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Tureczczynie{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}150 |{{gap|.5em}}— |} {{gap|1.5em}}Koszt hety pakazany u spakojnyje czasy; — padczas wajny, ci choćby wajennaho „pałażeńnia“ kożny sałdat, razumiejecca, szmat darażej abychodzicca. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}31). Boczka staić, a bajary miod pjuć?</br> {{gap|1.5em}}32). Biaz ruk, biaz noh, a na drewa uźlezie?</br> {{gap|1.5em}}{{абмылка|32|33}}). Iszła szczuka s Kremianczuka; les waliła — hory stanawiła? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/17|№ 17]].</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/15|№ 15]]:'''</span> 29) Boh nikoli nie baczyć Boha, bo Jon tolki adzin; cary s carami spatykajucca redka, a sielanin swajho brata bacze zaǔsiody; 30) kapcy na mahilniku. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pracawity.</center> </div> {{gap|1.5em}}— Ty za szto siadzieŭ u turmie?</br> {{gap|1.5em}}— A oś spytajsia! Pryczapilisia i tolki. Zyŭ ja cicha, spakojna, nijakaj kryŭdy nikomu nie zrabiŭ, kapiejki czużoj nie zaczapiŭ, usio s pracy ruk swaich, bo nawat hroszy i tyje sam wyrablaŭ. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Spałochaŭsia.</center> </div> {{gap|1.5em}}''Sielanin.'' Ot, kab Boh daŭ ciapier ciopły dożdżyk — jak stoj — usio-b z ziamli palezła</br> {{gap|1.5em}}''Harażanin.'' Jak to ŭsio? Try dni tolki jak, dziakawać Bohu, pachawaŭ ja swaju cieszczu, dyk jana iznoŭ wylezie? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nie chapaje.</center> </div> {{gap|1.5em}}''Żebrak.'' Dajcie, kali łaska, choć kapiejaczku biednamu.</br> {{gap|1.5em}}''Pan.'' Peŭna na harełku zbirajesz, szelma.</br> {{gap|1.5em}}''Żebrak.'' Na harełku ja ŭżo, panoczku, sabraŭ, ale na zakusku nie chapaje. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Arżanaja kasza sama siabie chwalić. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Baćka nichaj idzie arać — jaho koni znajuć; a ja pajdu ǔ karczmu — mianie ludzi czekajuć. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''H. Karasubazar, Taurydzk. hub. [[Аўтар:Сымон Рак-Міхайлоўскі|S. Michałoǔskamu]].'''</span> Wasza nadzieja chiba Was nie zawiadzie. — Prośbu Waszu z achwotaj spoǔniajem. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Barnauł, W-mu ks. A. Ż.'''</span> Z usiaho serca dziakujem. Abiecanych wiestak czekajem z wialikaj nieciarpliwaściu: jany dla nas wielmi cikaǔny. Usiudy dzie tolki bjecca biełaruskaje serca, jak by jano daloka nia było, — dla nas — blizkoje, darahoje, rodnaje. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Niezbudka — Michalewo, Hr. h. W. Prochaskamu.'''</span> Pasyłajem. U zahałoǔku na pierszaj stranicy znajdziecie ŭsio, szto Was cikawić. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Koǔna. J. M—ści K. Hiaro.'''</span> Z usiaho serca, z usiej duszy dziakujem Wam za tak szczyruju i karystnuju pracu Waszu dla sprawy.</br> {{gap|1.5em}}Kali budzicie ǔ Wilni, nie zabudźcie, prosim, zahlanuć da nas. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Sybir, h. Kirensk. J. M—ści [[Аўтар:Алесь Гарун|A. Pruszynskamu]].'''</span> Ale-ż, razumiejecca, prośbu Waszu z wialikaj achwotaj zaraz-że spoǔnim.</br> {{gap|1.5em}}Czamu nia prysyłajecie wiestak a swaim żyćci, tamtejszych paradkach, zwyczajach i t. p.? Szto można budzie addrukujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> hbqcxsclezxf5i8efkgfqaohks48zad 104 127807 297237 295407 2026-09-11T17:37:27Z RAleh111 4658 297237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 6 Czerwienia 1913 hodu'''|right='''№ 17'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |</center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Żyto"/>{{c|''Żyto krasuje.|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{block center/s}} ''Chto-ż żurbu ciapier czuje —</br> ''Kali żyto krasuje?</br> ''Kalasinka siwaja,</br> ''Żoǔty ćwiet wysuwaje,</br> ''I pylicca nad niwaj,</br> ''Wichuroju hulliwaj.</br> ''Woś artaj wiesialeja,</br> ''Bo żywie ǔ im nadzieja,</br> ''Szto za pracu, za hora</br> ''Ǔżo na pokuci skora</br> ''Pierszy snop apyniecca,</br> ''I hałoǔkaj pryhniecca</br> ''Na pakłon ǔsiamu domu,</br> ''Baćku — chlebu staromu;</br> ''Szto s snapkom-hościam razam,</br> ''Na kałku prad abrazam,</br> ''Zabialeja wianoczak</br> ''Żytni, źwity ǔ krużoczak;</br> ''A pry im na kruczoczku —</br> ''Na trajnym łancużoczku,</br> ''Źwiśnie lampa z aliwaj,</br> ''I światło mihatliwa,</br> ''Pad abrazam zaziaje,</br> ''Jak ślaza trudawaja,</br> ''Ǔ znak padziaki dla Nieba,</br> ''Szto dało ludziam chleba…</br> ''Hety hość la parohu,</br> ''Dyk malimosia Bohu,</br> ''Kab adwioǔ ad nas karu —</br> ''Hradabojnuju chmaru,</br> ''Nawalnicu, hrymoty,</br> ''Wichry, bury i słoty.</br> ''Kab żyła ǔ nas nadzieja,</br> ''Szto żytco nam naśpieja,</br> ''Poǔny kołas prychilić</br> ''I ludcoǔ ǔsich umilić,</br> ''Bliszczuczy z dalaczyni,</br> ''Jak wał morskaj puczyni…</br> ''Dyk czaho-ż tut żurycca:</br> ''Kałasinka siwaja,</br> ''Ǔżo krasu wysuwaje,</br> ''I na soncy, zdajecca,</br> ''Tumanom razaljecca.</br> {{справа|'''''A. Ziaziula.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Żyto"/> <section begin="Miesiac"/>{{c|'''Miesiac.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Noczka była, zory jaśnieli i mirhali na niebi… Miesiac wypłyǔ nad lesam czyrwony, krywawy i hlanuŭ waczyma swaimi na wiosku, spawituju snom… Cicha ŭsiudy było, ano dzie-nia-dzie sabaka zabresze, abo dzicia zakwilić u kałyscy… i znoŭ cicha… Tolki czutkaja matka na hołas dziciaci hałoŭ padymie i szepcze jamu: luli, luli synoczku… i znoŭ cicha i cicha ŭwokał… Ludzi spali mocna paśla pracy, bo ciażkaja była ich praca siahońnia, ciażkaja jana budzie i zaŭtra.</br> {{gap|1.5em}}I padniaŭsia miesiac czyrwony nad wialikim siałom i hlanuŭ jon u niz… a <section end="Miesiac"/><noinclude></noinclude> cgp6w39fdoork0wq3h7e7v1alsy3enm 104 127841 297235 295458 2026-09-11T17:33:50Z RAleh111 4658 297235 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос канец|dru|hi}} i prypoźnicca zaarać, abo prynaniać, a nie zhłumić swajho bahaćcia — dobraho siena: papar można podprawić sprużynoŭkaj, a siena ŭzo niczym nie padprawisz. {{справа|''Lo–nik.{{gap|1.5em}}}} <section end="Nasza"/> <section begin="Suszka"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Suszka siena.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z bałotnymi, ci siŭcawatymi sienażaciami, choć sabie i zusim maładymi — jak ich pakosisz — bieda nie wialikaja wysuszyć. Dosi, kali palażyć hetkaja siena adzin dzień, zawianie krychu, na zaŭtra raźbić i wieczaram pastawić u kopy. Na druhi dzień, zułaszcza, kali dzień pahodny, dy jeszcze i wiecier krychu dmuchaje — niekanieszna i raztrasać: da wieczara i tak jano może być hatowa i można wazić u puniu.</br> {{gap|1.5em}}Zusim inszaja sprawa z murahami, kaniuszynaj, mieszankami. Dobry muroh, skoszeny ŭ samaj krasie swajoj — sochnie nia skora. Treba piersz paczakać dni sa dwa, pakul jon dobra nie zawianie u prakosach; razbiŭszy paśla, treba śpiersza stawić u mienszyja kopki, a prasuszyŭszy jeszcze raz, stawić tady ŭžo ŭ wialikija kopy. Kożnaje siena, a tym bolej muroh, pawinna krychu pierahrecca ŭ kopach, a tady użo, kali, pierasuszywajuczy, hety czad sojdzie, śmieła możesz kłaści ŭ tarpu, bo choć krychu i adojdzie, inszym razam nawat krychu sahrejecca, ale ŭżo nie zaharycca.</br> {{gap|1.5em}}Nie zaŭsiody szancuje s pahodaj, kab tak akuratna dało wysuszyć siena, a to chiba kożny wiedaje, szto niszto tak nia hłumie naszaho siena, jak dożdż, — nie dziela taho, szto jano pociamnieje, ale szto nie tolki dożdż, a nawet rasa wypałaskiwaje samyja pażyŭnyja czastki kormu. Dyk nieraz prychodzicca, kab uciaczy ad dażdżu, ciahać i nie zusim suchoje siena. Najczaściej robiać tak, szto hetkaje siena skidajuć da czasu tolki (aby nie zamokła) ŭ puniu, a jak bliśnie pahoda, wyciahiwajuć jaho iznoŭ na humniszcze i dasuszywajuć. Dobra i heta, ale tolki tam, dzie jość darmowyja raboczyja ruki, a zarabotkaŭ na staranie nima, bo ciahać heta siena to ŭ zad, to ŭ pierad — zajmaje niemała czasu. Szmat dzie ja baczyŭ, a paśla i sam rabiŭ tak: kuplaŭ toŭczanaj soli, suszyŭ jaje ŭ pieczcy, kab ażno traszczeła, a paśla pierasypaŭ hetkaj solaj nie zusim dasuszenaje siena, składajuczy jaho ŭ tarpu. Wyścialu płastami, ci achapkami tarpu i papyrskaju, jak siawiec, solaj; iznoŭ kładu rad siena, dy tak sama salu — i hetak składaju, pierasypajuczy, ażno ŭ wierch. Praz dni dwa, kali utkniesz ruku u siena, to makrusieńka jana budzie, bo suchaja sol usiu wilhać uciahnie ŭ siabie, ale samo siena nie sahrejecca, a zimoj hetki salony korm choć jakaja żywioła jeść wielmi łasa.</br> {{gap|1.5em}}Jeszcze trudniej suszyć roznyja mieszanki na siena, a asabliwa kaniuszynu.</br> {{gap|1.5em}}Kali nawat staić dobraja pahoda, to s suszkaj kaniuszyny treba być wielmi aściarożnymi. Tut sprawa usia ŭ tym, szto nasochszaja kaniuszyna, kali jaje waroczać — acirajecca, t. j. tracić samy ważniejszy swoj pażytak — listki i kwietki. Kab uścierahczysia ad hetaho ǔpadku josć niekolki sposaboǔ. Jak tolki krychu zawianie kaniuszyna u prakosach, skaczywajuć jaje ŭ chochliki (czuby), i staŭlajuć bytcam u maleńkija kopaczki z wichrom zakruczanym na wiarchu. Kali pahoda spryjaje, ǔziaǔszy za czub, kulajuć chochlik pod sonce, kab lepsz nasychała kaniuszyna. Hetkim paradkam, pawaraczywajuczy jaje praz niekolki dzion to na adzin, to na druhi bok, dasuszym jaje jak maje być.</br> {{gap|1.5em}}Robiać jeszcze i tak. Staŭlajuć abo doǔhije kazły, abo drukí i nakidajuć na ich zawiaǔszuju kaniuszynu. Treba tolki zważać, kab s padspodu prachodziŭ wieciar, a sam wierch dobra zawiarszyć, kab nie zaciekało. Hetak kaniuszyna może stajać praz doŭhi czas — da swabadniejszaj pary, a ǔpadku zusim mała budzie.</br> {{gap|1.5em}}Dobra kaniuszynu i aziaredzić, chto maje aziarody. Akuratna złożenaja, może jana tam stajać choć i da zimy. Kali-ż składajem kaniuszynu nie zusim suchuju ǔ tarpu, to tak sama, jak i muroh, treba jaje kanieszna pierasypać solej.</br> {{gap|1.5em}}Toje, szto my kazali tut a kaniuszynie, można s karyściaj prytasowywać i da inszych padobnych mieszanak. {{справа|''Wat–ka.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Suszka"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''USIACZYNA.|памер=160%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Najwialikszaja na świecie świeczka.</center> </div> {{gap|1.5em}}Paśla śmierci adnaho z najbahaciejszych amerykancoŭ — miljardera Morhana, siemja jaho achwiarawała ǔ kaścioł św. Pietra ǔ Rymie świeczku, katoraja budzie hareć szto hodu praz uwieś wialiki post.</br> {{gap|1.5em}}Kali-b hetuju świeczaczku palili nawat szto dnia, to chapiło-b jaje na 9 hadoǔ, ale dziela taho, szto budzie jana hareć tolki ǔ wialikim poście, to może <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> cr1dwqkj7eg0rkz31w4qorbpn20rb7c 297236 297235 2026-09-11T17:35:08Z RAleh111 4658 297236 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос канец|dru|hi}} i prypoźnicca zaarać, abo prynaniać, a nie zhłumić swajho bahaćcia — dobraho siena: papar można podprawić sprużynoŭkaj, a siena ŭzo niczym nie padprawisz. {{справа|''Lo–nik.{{gap|1.5em}}}} <section end="Nasza"/> <section begin="Suszka"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Suszka siena.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z bałotnymi, ci siŭcawatymi sienażaciami, choć sabie i zusim maładymi — jak ich pakosisz — bieda nie wialikaja wysuszyć. Dosi, kali palażyć hetkaja siena adzin dzień, zawianie krychu, na zaŭtra raźbić i wieczaram pastawić u kopy. Na druhi dzień, zułaszcza, kali dzień pahodny, dy jeszcze i wiecier krychu dmuchaje — niekanieszna i raztrasać: da wieczara i tak jano może być hatowa i można wazić u puniu.</br> {{gap|1.5em}}Zusim inszaja sprawa z murahami, kaniuszynaj, mieszankami. Dobry muroh, skoszeny ŭ samaj krasie swajoj — sochnie nia skora. Treba piersz paczakać dni sa dwa, pakul jon dobra nie zawianie u prakosach; razbiŭszy paśla, treba śpiersza stawić u mienszyja kopki, a prasuszyŭszy jeszcze raz, stawić tady ŭžo ŭ wialikija kopy. Kożnaje siena, a tym bolej muroh, pawinna krychu pierahrecca ŭ kopach, a tady użo, kali, pierasuszywajuczy, hety czad sojdzie, śmieła możesz kłaści ŭ tarpu, bo choć krychu i adojdzie, inszym razam nawat krychu sahrejecca, ale ŭżo nie zaharycca.</br> {{gap|1.5em}}Nie zaŭsiody szancuje s pahodaj, kab tak akuratna dało wysuszyć siena, a to chiba kożny wiedaje, szto niszto tak nia hłumie naszaho siena, jak dożdż, — nie dziela taho, szto jano pociamnieje, ale szto nie tolki dożdż, a nawet rasa wypałaskiwaje samyja pażyŭnyja czastki kormu. Dyk nieraz prychodzicca, kab uciaczy ad dażdżu, ciahać i nie zusim suchoje siena. Najczaściej robiać tak, szto hetkaje siena skidajuć da czasu tolki (aby nie zamokła) ŭ puniu, a jak bliśnie pahoda, wyciahiwajuć jaho iznoŭ na humniszcze i dasuszywajuć. Dobra i heta, ale tolki tam, dzie jość darmowyja raboczyja ruki, a zarabotkaŭ na staranie nima, bo ciahać heta siena to ŭ zad, to ŭ pierad — zajmaje niemała czasu. Szmat dzie ja baczyŭ, a paśla i sam rabiŭ tak: kuplaŭ toŭczanaj soli, suszyŭ jaje ŭ pieczcy, kab ażno traszczeła, a paśla pierasypaŭ hetkaj solaj nie zusim dasuszenaje siena, składajuczy jaho ŭ tarpu. Wyścialu płastami, ci achapkami tarpu i papyrskaju, jak siawiec, solaj; iznoŭ kładu rad siena, dy tak sama salu — i hetak składaju, pierasypajuczy, ażno ŭ wierch. Praz dni dwa, kali utkniesz ruku u siena, to makrusieńka jana budzie, bo suchaja sol usiu wilhać uciahnie ŭ siabie, ale samo siena nie sahrejecca, a zimoj hetki salony korm choć jakaja żywioła jeść wielmi łasa.</br> {{gap|1.5em}}Jeszcze trudniej suszyć roznyja mieszanki na siena, a asabliwa kaniuszynu.</br> {{gap|1.5em}}Kali nawat staić dobraja pahoda, to s suszkaj kaniuszyny treba być wielmi aściarożnymi. Tut sprawa usia ŭ tym, szto nasochszaja kaniuszyna, kali jaje waroczać — acirajecca, t. j. tracić samy ważniejszy swoj pażytak — listki i kwietki. Kab uścierahczysia ad hetaho ǔpadku josć niekolki sposaboǔ. Jak tolki krychu zawianie kaniuszyna u prakosach, skaczywajuć jaje ŭ chochliki (czuby), i staŭlajuć bytcam u maleńkija kopaczki z wichrom zakruczanym na wiarchu. Kali pahoda spryjaje, ǔziaǔszy za czub, kulajuć chochlik pod sonce, kab lepsz nasychała kaniuszyna. Hetkim paradkam, pawaraczywajuczy jaje praz niekolki dzion to na adzin, to na druhi bok, dasuszym jaje jak maje być.</br> {{gap|1.5em}}Robiać jeszcze i tak. Staŭlajuć abo doǔhije kazły, abo drukí i nakidajuć na ich zawiaǔszuju kaniuszynu. Treba tolki zważać, kab s padspodu prachodziŭ wieciar, a sam wierch dobra zawiarszyć, kab nie zaciekało. Hetak kaniuszyna może stajać praz doŭhi czas — da swabadniejszaj pary, a ǔpadku zusim mała budzie.</br> {{gap|1.5em}}Dobra kaniuszynu i aziaredzić, chto maje aziarody. Akuratna złożenaja, może jana tam stajać choć i da zimy. Kali-ż składajem kaniuszynu nie zusim suchuju ǔ tarpu, to tak sama, jak i muroh, treba jaje kanieszna pierasypać solej.</br> {{gap|1.5em}}Toje, szto my kazali tut a kaniuszynie, można s karyściaj prytasowywać i da inszych padobnych mieszanak. {{справа|''Wat–ka.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Suszka"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''USIACZYNA.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Najwialikszaja na świecie świeczka.</center> </div> {{gap|1.5em}}Paśla śmierci adnaho z najbahaciejszych amerykancoŭ — miljardera Morhana, siemja jaho achwiarawała ǔ kaścioł św. Pietra ǔ Rymie świeczku, katoraja budzie hareć szto hodu praz uwieś wialiki post.</br> {{gap|1.5em}}Kali-b hetuju świeczaczku palili nawat szto dnia, to chapiło-b jaje na 9 hadoǔ, ale dziela taho, szto budzie jana hareć tolki ǔ wialikim poście, to może <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> c3jqtibny49d4w1hwjxs29zvve9nock 104 127846 297234 295474 2026-09-11T17:31:58Z RAleh111 4658 297234 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>chapić jaje na try tysiaczy hadoǔ. Sama świeczka maie ǔ wyszyniu 4¹/₄ arszyny, a taŭścini — 1¹/₄ arsz. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nie dahadalisia.</center> </div> {{gap|1.5em}}Amerykanskieje miljonszczyki, źwiedaŭszy i nacieszyǔszysia z usiaho, szto tolki można dastać za hroszy, wydumlajuć szto raz bolej jakija koleczy nawinki, katoryja mahli-b jeszcze choć krychu rozwaruszyć zastywajuczaje serca bahacza.</br> {{gap|1.5em}}Hetak niedaŭna nadumalisia pazabawicca stracham pierad śmierciej źwiaroŭ. Dziela hetaho sumyśla zakupili parachod, i pasadziŭszy na jaho z dziesiatak husiej, troje sabak, kata, lisa i dwuch miadźwiedziaŭ, nakirawali i puścili hety parachod na samy, badaj, straszniejszy wir na celym świeci — pad wadaspad Niahary. Na bierahoch raki sabrałosia hibiel narodu pryhledacca, jak budzie zmahacca sa śmierciej i hinuć ni ǔ czym nie pawinnaja żywioła. Jak jana tam hinuła — nas zusim nie cikawić, dy i sami amerykancy chiba mała mieli paciechi. Nie dahadalisia miljonszczyki pasadzić na toj samy parachod swajho kampana, katory wydumaŭ hetkuju hulniu i ździek nad żywym stwareńniem, oś tady mo i było-b na szto hlanuć… Ci pamahli-b jamu wyratawacca ad śmierci jaho miljony? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nie dawajcie nurka.</center> </div> {{gap|1.5em}}Aposznimi czasami daktary zaǔważyli, szto ludzi, asabliwa moładź i sałdaty czaściej chwarejuć na bol u wuszoch u letku, czym zimoj. Zapisywajuczy akuratna pryczyny chwaroby, pierekanalisia, szto bolszaja czastka chworych na wuszy, kupajuczysia, dawała nurka. Wada, nabirajuczysia u hłyb wucha, spraŭlała spaczatku tolki łaskatańnie, a paśla czasta z hetaho paczynałasia i chwaroba wucha.</br> {{gap|1.5em}}Kupacca, wiadomaja recz, wielmi zdarowa, ale papisywacca nurkom, jak widać, nie warta. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}34). Pad aknami lażyć, a da ściany nia prystawisz?</br> {{gap|1.5em}}35). Uwieś les roǔny, adzin suk tyrczyć?</br> {{gap|1.5em}}36). Ad kuta-da kuta, lażyć baba raspiata. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/18|№ 18]].</center> </div> {{gap|1.5em}}'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/16|№ 16]]:''' 31) Świńnia i parasiaty; 32) chmiel; 33) kasa. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Prymierkawała.</center> </div> {{gap|1.5em}}''Żonka pijanoha muża:'' Jak tabie nia soramna hetak napiwacca: skacina i taja mierku znaje…</br> {{gap|1.5em}}''Muż:'' Woś prymierkawała! Szto-ż twaja, prymieram, Padłaska pje? adnu wadu, — dyk u wadzie i ja mierku wiedaju, a paprabawała-b jana „manapolki“, tady paladzieli-b, dzie taja mierka. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Darahije boty.</center> </div> {{gap|1.5em}}''Suddzia:'' Wy każecie, szto jon ukraŭ u was boty. Kolki-ż warty byli hetyje boty?</br> {{gap|1.5em}}''Symon:'' Za nowyje — hadoŭ piać tamu zapłaciŭ ja wosiem rubloŭ; dwa razy dawad padmiotki — to 2 rubli; adzin raz — pryszwy — 4 rubli, dy piać łatak prystawiŭ — rubiel; usiaho, znaczycca, warty jany 15 rubloǔ. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Dzie raście zwaniec — tam żytu kaniec. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Rannaja ptuszka zubki kałupaje, a poznaja — woczki praciraje. <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''D. Kazimirowo, [[Аўтар:Станіслаў Шыманоўскі|S. Sz-u]].'''</span> Nichto i nia dumaŭ zabywacca; dyj zusim nie taja pryczyna, a katoraj Wy uspaminajecia — pa henym nie biadujcie i nia turbujcisia… A lepsz napiszycie, mo-b dać abwiestku ǔ adnej — druhoj hazeci ab miejscy? Z achwotaj hetym zajmiemsia. Kosztu nijakoha nia budzie. Numery hazety, katorych Wy nie atrymali (niawiedajem-czamu?) wysyłajem. Szto maicie hatowaho-prysyłajcie. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wałożyn Ł-szu.'''</span> Razam z № 17 pasyłajem 14 i 15. Kar-iju z I. addrukawać nia możem; za jaje nie adna ůžo kureła redaktarskaja czupryna, kab jak wypłacicca… {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nowo-Wilejsk, K. Jelinskamu.'''</span> Pisulku Waszu atrymali. Pasyłajem razam z № 17. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 4bzprmyuv1b4le3v2mcvrpjfblnxuc6 104 127863 297233 295508 2026-09-11T17:23:01Z RAleh111 4658 297233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 17 Czerwienia 1913 hodu'''|right='''№ 18'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Busły"/>{{c|''Busły.|памер=250%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2.5em"></div> {{block center/s}} ''U sadoczku pry darozie</br> ''Z daǔnych czasaǔ na biarozie</br> {{gap|2.5em}}''Busły zawialisia. ''Wielmi było darahoje</br> ''Im swajo hniazdo staroje —</br> {{gap|2.5em}}''Na wiek z nim zżylisia; ''Ale ludzi zachacieli,</br> ''Kab to busły pierasieli</br> {{gap|2.5em}}''Na druhi bok sadu; ''Dla taho słup ukapali,</br> ''Baranu prymacawali —</br> {{gap|2.5em}}''Roznuju {{абмылка|prłyadu|pryładu}}. ''Tyje-ż busły bolsz canili</br> ''Hniazdo, szto dziady zrabili:</br> {{gap|2.5em}}''Na nim zastalisia. ''Wielmi było darahoje</br> ''Im swajo hniazdo staroje —</br> {{gap|2.5em}}''Na wiek z nim zżylisia. {{водступ|-0.8|em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}. ''Lepsz, milej swaja ruina</br> ''Czymsia pieknaja czużyna…</br> ''Białarus! swoj rodny kraj</br> ''Na czużyje nie mieniaj! {{справа|'''''Hrymot.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Busły"/> <section begin="Zmahajmosia"/>{{c|'''Zmahajmosia s pażarami.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nima dnia, kab dzie koleczy ni zdaryǔsia pażar, dy, abwiarnuŭszy ŭ popiał i dym budynki, ni pakinuŭ haspadaroŭ u wialikaj biadzie. Tym horej, szto hetyje pażary zabirajuć ni adnu budyninu, a najczaściej bolszuju paławinu, a to i cełuju wiosku.</br> {{gap|1.5em}}Iszcze horsz, szto kali zaharycca adna budynina, dyk, ni haworaczy użo ab tym, kab jaje hasić, dla ratunku druhich najczaściej ni robicca niczoha, bo anijakich da hetaho pryładaŭ nima.</br> {{gap|1.5em}}Uwieś ratunak konczycca na tym, szto wynosiać z budynkaŭ toje, szto dajecca i uśpiewajuć wyniaści, a szto da reszty, dyk tolki łamajuć ruki, dy hałosiać, szto ich Boh pakaraŭ nima wiedama za szto.</br> {{gap|1.5em}}Woś na hetki lamant dyk można byłob adkazać, szto heta nia Boh, a my sami siabie karajem za naszyje ułasnyje hrachi: laniŭstwa, niezaradnaść i niaściarożnaść.</br> {{gap|1.5em}}Laniǔstwa — bo my nia rupimsia prydbać drabiny, boczki s sikaŭkaj i druhich pryładaŭ, patrebnych pry haszeni pażaru. Niezaradnaść - tamu, bo stawim naszy budynki adzin pry adnym, zabywajuczysia, szto pry niszczaści ǔsie razam stanucca achwiaraj niamiłasernaho ahniu. Niaściarożnaść — dziela taho, szto duża czasta harać naszy wioski praz niaściarożnuju chadniu z ahniom. Pry hetym czasta bywajuć winawaty papirosy i pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}A les szto raz darażeje i nowuju budyninu pastawić bywaje wielmi ciażka. Da taho ŭ budynkach czasta zharajuć <section end="Zmahajmosia"/><noinclude></noinclude> 8lttgl9ymyvg0kzcxvkkz9ne50ucr4d 104 127886 297232 295578 2026-09-11T16:42:07Z RAleh111 4658 297232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>na praktyce, szto szmat wyhadniej i karyśniej, kali padzialić swajo pole na bolsz paletkoǔ. Z daŭniejszych troch — robiać ciapier 4, 5, 6, 8, 10, 12 a nawat i bolsz paletkoǔ.</br> {{gap|1.5em}}Pierszaja karyść z hetkaj haspadarki ǔžo taja, szto kali pry daŭniejszaj trochpaloŭcy — trećciaja czaść ziamli walałasia pad paparam — była hulaszczaja, bo niczym nie zasiewałasia, dyk i karyści dawać nie mahła; a szto ciahałasia tam haładajuczy skacina, chiba paciecha z hetaho była niewialikaja. Pry haspadarce-że mnohapolnaj usia ziemla idzie pad pasiewy, dyj pry hetym wiadziecca taki paradak, szto hod za hodam praz daŭżejszy czas raśliny źmieniajucca t. j. czaradujucca pamiz saboj, dyk i ǔradżai bywajuć lepszyje, bo wiadomaje recz, szto kożnaja admiennaja raślina wyciahiwaje z ziamli inszy dla siabie pażytak i hetkim paradkam adna druhoj nie piereszkadzaje t. j. nie wyciahiwaje prymieram sioletniaja raślina tych pażyǔnych sokaŭ z ziamli, katoryje patrebny buduć k nalećciu dla druboi raśliny. Woś heta i zawiecca pładaźmienam.</br> {{gap|1.5em}}Pładaźmieny bywajuć roznyje i katory s pamiż ich lepszy — nikoli skazać nielha, bo usio zależna, ad miejscowych warunkaŭ: kolki jość ziamli, jakaja ziemla, ci szmat sienakosaǔ, ci daloka ad horadu, na szto najlepszy zbyt i t. d. i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Dyk tolki dobra wiedajuczy ǔsie hetyje warunki, można paraić jaki wyhadniej zawieści ŭ siabie pładaźmien. Adno tolki można skazać: pa usich lepszych ciapierasznich haspadarkach zaraklisia daǔniejszaj trochpaloŭki i skroś pazawodzili ǔ siabie pładaźmieny, dyk sama praktyka pakazywaje, szto hetki sposab dobry karysny, a znaczycca i druhim treba za heta bracca.</br> {{gap|1.5em}}Jak pierajści s trochpaloŭki na pładaźmień, najlepsz paraicca u bliżejszaho praktycznaho susiada, katory zawioŭ użo hetkije paradki ǔ siabie, abo źwiarnucca z zapytańniam da haspadarskaj hazety, apisywajuczy ǔsie swaje miejscowyje warunki. {{справа|''Lu—k.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''USIACZYNA.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Fabrycznaje miasa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Belhiski doktar — Effront prydumaŭ rabić fabrycznaje miasa jaławiczynu, baraninu, cielacinu, i świninu. Wyrablaje jon heta miasa z roznych raślinaŭ sposabam wiadomym tolki jamu adnamu. Jak wyhladaje hetkaje miasa — hazety nia piszuć: mo jak hałki jakija, katoryja pryjdziecca nam s czasam hłytać, mo paraszki takije, — tolki pawiedamlajuć, szto heta fabrycznaje miasa maie pażyŭnaść i smak nastajaszczaho miasa, a szmat taniej budzie kasztawać, dy i zdarawiejszaje manicca jano być.</br> {{gap|1.5em}}U niekatorych szpitalach Belhji ŭżo prabawali karmić chworych nowym miasam i daktary pryznali hetu nowaju jadu dobraj i karystnaj.</br> {{gap|1.5em}}Mo‘ heta i praŭda, bo czaho rozum ludzki wydumać nia może? Ale, czym pasypać blin niejkim tam fabrycznym paraszkom, czy nia lepiej, badaj, akunuć jaho ŭ wieraszczaku, jak wir… <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nowy sposab wyrabotki ziamli.</center> </div> {{gap|1.5em}}Niejki doktar Herbert Durhan — u Anhlii — prydumaŭ nowy sposab uzruszywać na wialikuju hłybiniu ziamlu tam, dzie heta, razumiejecca, patrebna (prymieram pad aharodninu).</br> {{gap|1.5em}}Braŭ jon niewialikije nabojczyki z dynamitam (dahetul dynamit najbolsz używali da bombaŭ), i zasadżywaŭ ich bolsz, jak na arszyn u ziamlu. Uzrywajuczysia, dynamit nia tolki drobna raskryszywaŭ ziamlu nad saboj ale na ładny kawałak jeszcze uzruszywaŭ jaje u hłyb i ŭ wokał siabie.</br> {{gap|1.5em}}Hetkim paradkam, zakładajuczy dynamitowyje naboi, szto raz dalej i dalej, anhlijec toj pachwalajecca, szto jon praz 2 hadziny wyrabiŭ lepiej i bolsz ziamli, czym heta zrabili-b ludzkija ruki praz dwa tydni.</br> {{gap|1.5em}}Koszt hetaj nowaj wyrabotki ziamli, bytcam, niewialiki.</br> {{gap|1.5em}}Ale, kali anhlijec wydumaŭ prytasawać dla karyści chlebarobaŭ dynamit, katory dahetul byŭ używany na zhubu ludziej, to adnaczaśnie niejki francuzki prafesar — D’Arsonwal, kab-tki ludzi mieli czym zabaŭlacca, prydumaŭ jeszcze lepszuju niejkuju baŭtuchy — mieszaninu, katoraja maje siłu — impet u dziesiać razoú silniejszy, czym dynamit. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}37) Pa sałomie idzieć — nie traszczyć, pa wadzie biażyć — nia tonie?</br> {{gap|1.5em}}38) Pryjdzie wosień — kupim łosia: miasa pajadziom, skuru pradadziom?</br> {{gap|1.5em}}39) Poŭna boczka wina, a zamoczka nima?</br> <section end="Zahadki"/><noinclude></noinclude> dx797wt85f5j65hq9mnipfj9hwxzy2c 104 127887 297231 295583 2026-09-11T16:28:04Z RAleh111 4658 297231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/19|№ 19]].</center> </div> {{gap|1.5em}}Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/17|№ 17]]: 34) Daroha kala akna; 35) dajnica z ruczkaj: 36) ława. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</center> </div> {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Jazyki czeszuć, pakul siabie nacieszuć. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Za durnoj haławoj — naham niespakoj. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''I to praǔda.</center> </div> {{gap|1.5em}}''Swaćcia:'' I czaho ty, Maryla, kazyryszsia? Jakuju dajesz Wasilu hańbu? {{gap|1.5em}}''Maryla:'' Kali ŭ jaho nohi nadta karotkija… {{gap|1.5em}}''Swaćcia:'' Woś jeszcze szto wydumała!Jakija-ż jany karotkija, kali ziamlu imi dastaje. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Dbałaja.</center> </div> {{gap|1.5em}}— Ci dobra-ż tabie, synku, było u haścioch u ciotki?<br> {{gap|1.5em}}— O — joj, mamaczka, czamu nie! Ciotka takaja dobraja, takaja dbałaja! Jak tolki hlanie na mianie, zara i pytaje: a ci nie para tabie, dzietki, da matki waroczacca? <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kazimirowo. I. Sz–tu.'''</span> Pieradrukowywać wiestki z inszych hazetaŭ, padpisywajuczy proźwiszcze taho karespandenta, jakim jon padpisaŭsia u liście da druhoj redakcii — my nia możem. Kaliż redakcija karystaje s karespandencil druhich hazetaŭ, to pawinna (choć i nia ŭsie tak robiać) uspamianać z jakoj hazety pieradrukowywajecca taja, ci inszaja karespandencija. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wałożyn. Ło–szu.'''</span> Probnyje numery studentu B. pasłali.</br> {{gap|1.5em}}Za adnej 2 kap. markaj bolsz troch numeroŭ poczta nie prapuszczaje; inaksz pryszłosia-b dopłaczywać. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kansk (Sybir). S. Dy–lu.'''</span> Numery, a katorych Wy uspaminajecie, wysyłajem razam z aposznim. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; width:23.5em" |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |'''Małady intelihentny biełarus, |<center>dobra</br>może</center> |- |colspan="2"; |<center>wieści rachunki; piekna pisze pa polsku i rasiejsku</center> |- |colspan="2"; style="font-size:160%;" |<center>'''Szukaje służby</center> |- |colspan="2"; |<center>może astacca ŭ kantory, abo ǔ jakim składzie za prykaszczyka.</center> |- |colspan="2"; |<center>'''Kopii świadectwaǔ i adres u redakcii hazety „BIEŁARUS“.</center> |- |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>'''U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} <section end="Рэдактар"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> ndvy9tk1ffa0iefbqkfypue0554yw65 104 127966 297230 295692 2026-09-11T16:20:53Z RAleh111 4658 297230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 6 Lipnia 1913 hodu'''|right='''№ 19.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Lubimosia"/>{{c|''Lubimosia.|памер=250%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2.5em"></div> {{block center/s}} ''Baćku, matku, siastru, brata,</br> ''I susieda, kuma, swata —</br> ''Usich szczyra palubimo,</br> ''Usim dobra ǔściaż rabimo.</br> {{gap|2.5em}}''Narod Polski, i Lićwiacki,</br> {{gap|2.5em}}''I Rasiejski, i Chachłacki,</br> {{gap|2.5em}}''I chto ǔ świecie jość iz ludzi —</br> {{gap|2.5em}}''Nichaj sercu miły budzie.</br> ''Kaho ǔbaczym u niszczaści,</br> ''A padmoha ǔ naszaj ǔłaści, —</br> ''Swajho trudu nie szkadujmo:</br> ''Czaławieka paratujmo!</br> {{gap|2.5em}}''Kaliż nas chto kryǔdzić schocze,</br> {{gap|2.5em}}''Majmo rozum, świetły woczy, —</br> {{gap|2.5em}}''Nie dawajmosia ǔ abidu,</br> {{gap|2.5em}}''Dyk i pojdzie zjeǔszy stydu. {{справа|''B. P—ko.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Lubimosia"/> <section begin="Pahadzili"/>{{c|'''Pahadzili.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}— U rożki Bury, u rożki! — kryczeŭ Kazia na swajho kraciaczka, katory, marmoczuczy na Padłasaho, dzior kapytami papar.</br> {{gap|1.5em}}— Kudy ty suniszsia sa swaim plaszywym! — zazławaŭ Habruś. — Moj Padłasy dziesiać hetkich burych ubiareć.</br> {{gap|1.5em}}— Bu-u! U rożki! U rożki, Bury! — niepierastawaŭ Kazia — aż pakul byki naduǔszysia, jak kawalowy miachi, zaczmychali, zasapli, zalaskali rahami i paczali wadzicca, baranujuczy papar. Padłasy zaŭsiohdy zbiwaŭ Buraho, ale ciapier paczaŭ nieszta adstupać, kidacca ŭ boki i stanawicca na kalenki.</br> {{gap|1.5em}}— Niedawajsia Padłasy! — huknuŭ Habruś i ściebanuŭ dratawankaj Buraho, a toi jak aparany atskoczyŭ ŭ bok i hladzieŭ zdziŭleny to na chłopcoŭ to na Padłasaho.</br> {{gap|1.5em}}— Ach, ty, każan! za szto ty jaho bjesz? kab na ciabie zwod! — zapyniaŭ Kazia i doŭha niadumajuczy, ulepiŭsia ŭ czub swajho siabry, a toj dawaj sażać jamu sojki pad bok i tak zawialisia, szto nia czuli, jak pastyr doŭhi czas kryczaŭ na ich, kab wyhnali skacinu sa szkody; aczuniali tolki tady, kali pastyr, pabaczyŭszy, szto kryk nie pamahaje, uziaŭ abodwuch za wuszy i razwioŭ ŭ boki, jak baranoŭ, daŭszy kożnamu pa szturchaczu.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam byki znoŭ syszlisia, pachadzili adzin za druhim, abniuchalisia i paczali lizacca. Zhledzili heta Kazia i Habruś, zirknuli sabie ŭ woczy, zastydalisia, aciorli rukawom ślozy; złość ich niejak adyszła i stała im wiesieła i lohka, a Kazia dyk niewydzierżaŭ i zahamaniŭ:</br> {{gap|1.5em}}— Hlań Habruś u ciabie kaszula ŭ hrazi, daj ja abczyszczu.</br> {{gap|1.5em}}A-ja-ja! a z twajej nahi kroŭ idzie, treba alchowy listok prylażyć.</br> {{gap|1.5em}}— Heta musić ab kamień abdzier?</br> {{gap|1.5em}}— A ci twoj Bury jeść chleb?</br> {{gap|1.5em}}— Czamu nie? dawaj tolki! Wyniaŭ Habruś z swajej torby skarynku chleba, padazwaŭ Buraho i, adłamywajuczy kusoczkami, pichaŭ jamu ŭ rot.</br> <section end="Pahadzili"/><noinclude></noinclude> cstz2phb2emrth3shmjintqo0mafda3 104 128020 297229 295912 2026-09-11T16:19:37Z RAleh111 4658 297229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>aŭtara, a komunikanty wysypali na padłohu.</br> {{gap|1.5em}}Paliciji udałosia arysztawać u maszynie jechaŭszych u Warszawu dwuch złydniaŭ, pry katorych najszli bliska ŭsie kradzianyja reczy. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}40) Lacieǔ choch, razsypaǔ haroch, a hałubok ustaŭ i toj haroch pabraǔ.</br> {{gap|1.5em}}41) U kutoczku na hwazdoczku wisić sita ni rukami zwita.</br> {{gap|1.5em}}42) Brat brata honić — mała szto szyi nia złomić, a nikoli ni dahonić. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/20|№ 20]].</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/18|№ 18]]:'''</span> 37) Cień; 38) Kanapli, 39) Jajko. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}Januk czytaja u hazecie abwiestku: „Darmowy racept ad ramatusu i ad usialakich chwarob“… Paśla pytaja:</br> {{gap|1.5em}}— Jurka, a Jurka! Jak ty dumajesz, — ci pamahajuć szto koleczy hetyja darmowyja racepty?</br> {{gap|1.5em}}— Ani-ni, Januczok! Wuń ja, jak mieŭ skułu na pajasnicy, dyk nawyrazaŭ z hazet ceły żmut hetych raceptaŭ i usie prykładaŭ: kab choć szto — ani ni pamahło! <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Saǔka iz Saǔkam bałakajuć:</center> </div> {{gap|1.5em}}— Szto ciażej — ci kul sałomy, ci kul muki?</br> {{gap|1.5em}}— Wiedama — muki.</br> {{gap|1.5em}}— A szto ciażej: ci pud sałomy ci pud muki?</br> {{gap|1.5em}}— Ni zdaryłasia sprabawać na siłu; mo pud sałomy i ciażej: wialiki achapak — płastom ci padnimisz!</br> {{gap|1.5em}}— Cha-cha… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{c|ABWIESTKI.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {|style="margin:auto; width:23.5em" |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |'''Małady intelihentny biełarus, |<center>dobra</br>może</center> |- |colspan="2"; |<center>wieści rachunki; piekna pisze pa polsku i rasiejsku</center> |- |colspan="2"; style="font-size:160%;" |<center>'''Szukaje służby</center> |- |colspan="2"; |<center>może astacca ŭ kantory, abo ǔ jakim składzie za prykaszczyka.</center> |- |colspan="2"; |<center>'''Kopii świadectwaǔ i adres u redakcii hazety „BIEŁARUS“.</center> |- |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; width:23.5em" |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="font-size:108%; padding-top:1em; padding-bottom:1em;" |{{gap|1.5em}}Kupiǔba kusoczyk błahieńkaj ziamlicy pry racce, ci pry woziary, bliska kala czuhunki, dziesiacin ad 10 da 100, — bałota jakoha, ci piasku, ci chmyźniaku — aby tanna. Chacieǔba na nia użytkach zawiaści dobruju na pakaz haspadarku. Adkazy ab warunkach prosza prysłać u redakciju „Bielarusa“ dla „haspadara“. |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>'''U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 3pu1sx2bzvcq3aw8k4d9c8mzhp98f5n 104 128124 297216 295930 2026-09-11T16:05:57Z RAleh111 4658 297216 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 18 Lipnia 1913 hodu'''|right='''№ 20'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Kaśba"/>{{c|'''{{разьбіўка|KAŚBA}}.|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{block center/s}} ''Użo Kupalskija pieśni</br> ''U prastor padniabieśni</br> ''Ljucca notaj tużliwaj</br> ''Nad zialonaju niwaj.</br> ''Użo siarpowy wiasiołki</br> ''Pieściać zboża i ziołki,</br> ''Szto pryjemny pach roniać,</br> ''I hałouki usio kłoniać</br> ''Da hrudziei ziamli-matki,</br> ''Murahu — sienażatki.</br> ''Użo szto wieczar, szto noczki,</br> ''Pouny śloz jaje woczki</br> ''Dyjamentam świciacca</br> ''U ciemni strachi joj śniacca:</br> ''Bo użo z poblizkich wiosak</br> ''Klepu czuć adhałosak…</br> ''Na druhi dzień pa Janie</br> ''Ludzi s samaho rańnia,</br> ''Uziauszy wostryja kosy,</br> ''Chto abuty, chto bosy —</br> ''Usie pryszli u sianażaci,</br> ''Kab kaśbu tut paczaci.</br> ''Prażahnauszysia zważna,</br> ''U zawichu, adważna</br> ''Stau machaci kasoju</br> ''Kożyn z ich, — i z rasoju,</br> ''Aż pry samaj ziamlicy,</br> ''Ciać zdziablatki trawicy.</br> ''S sykam hadziny — kosy</br> ''Hornuć trauku u prakosy;</br> ''Bytcym pjauki — ich lozy</br> ''Pjuć trawinnyje ślozy.</br> ''Tolki znaj — sztominutna</br> ''„Siuihi!“ ukoła czutna,</br> ''Dy miantuszki zradkawa</br> ''Zaskryhoczuć huchawa.</br> ''Skroś hłybokaja cisza,</br> ''Nawat wietryk nia dysza;</br> ''Tolki soniejka ustała,</br> ''Usio światłom prywitała</br> ''I zirnuła u pakosy,</br> ''Dzie raskidany rosy</br> ''Bytcym perły wisieli,</br> ''I u światle zichacieli;</br> ''Paźbirała ich żywa</br> ''I zaziała hulliwa.</br> ''Heta baczuczy ludzi,</br> ''Za razryuku pa trudzie, —</br> ''U rukach s kasiujami,</br> ''Ci z jakimi kijami.</br> ''Iduć syryja pakosy</br> ''Razbiwać na prakosy,</br> ''Kab na słonku lażała,</br> ''Skroś trawica i wiała…</br> ''Pracu konczyuszy, s twaru</br> ''Zhornia pot ad pryparu,</br> ''I, paczuuszy utomu,</br> ''Wałaczecca da domu</br> ''Tak kasiec… Zajaśnieli</br> ''Kosy u słoncy. Pa cieli</br> ''Chaładok pakaciusia,</br> ''Stała lohka. Paliusia</br> ''Śpieu nudliwy Piatrouki:</br> <section end="Kaśba"/><noinclude></noinclude> fyxfxgq9a4s43lo638catbyr6csr687 104 128156 297215 296008 2026-09-11T16:01:26Z RAleh111 4658 297215 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>sud prysudziŭ zapłacić kożnamu z ksiandzioŭ pa 10 frankaŭ. Hetak jamu prydziecca zapłacić 4690 frank. (kala 1640 rubloǔ).</br> {{gap|1.5em}}Może choć heta nawucza padobnych henamu redaktoru, szto zmyszlać na drubich niabyłyja reczy nia można. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}43) Szyłdawiła-bałdawiła, pa niamiecku hawaryła, roham trawu jeła.</br> {{gap|1.5em}}44) Staić Hryhor pamiż hor, kijami apiorszysia. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/21|№ 21]].</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/19|№ 19]]:'''</span> 40) Choład, rasa i słonca; 41) Pawucina; 42) Kalosy. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYPIEUKI.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zaruczanaja.</center> </div> {{block center/s}} Nima ćwietu piakniejszaha,</br> {{gap|2.5em}}Jak siń — wasiloczyk, —</br> Nima rodu radniejszaha,</br> Jak miły drużoczyk.</br> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zamużniaja.</center> </div> Nima kwiatu piakniejszaha,</br> {{gap|2.5em}}Jak toutaja kwiatka, —</br> Nima rodu radniejszaha,</br> {{gap|2.5em}}Jak rodnaja matka. {{block center/e}} <section end="Żarty"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''PRYKAZKI.</center> </div> {{block center/s}} Przyszoŭ Piatrok, — apaŭ listok;</br> Pryszoǔ Illa, — apała dwa;</br> Pryszoŭ Spas, — usim czas…</br> {{block center/e}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Naśmieszki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''NAŚMIESZKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}— Czaho czartok u bałocie siadzisz?</br> {{gap|1.5em}}— Bo prywyk.{{gap|1.5em}} {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} Na pachilaja drewa i kozy skaczuć. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naśmieszki"/> <section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Małaja Rajouka „Tutejszamu“.'''</span> Wy piszecie szto u Małaj Rajoǔca mnoha pjanic, i staryja i małyja i chłopcy i dzieŭczaty i mużczyny i kabiety lubiać zaliwacca wodkaj, a paśla bjucca, dy pa sudoch ciahajucca… Hetkich listoŭ u „Biełarusie“ drukawać nie warta, bo heta ani tych pjanicaŭ ni paprawić, ani druhich ludziej nie pawuczyć. Zreszta hetak dziejecca usiudy, kudy nie dajszła aświeta, dy nie adczyniła waczej ludzkich, kab ubaczyli, szto pieknaja, a szto brydkoja. Wotaż Wy i ŭsie, chto ŭżo zrazumieŭ, szto brydka i hreszna być pjanicaj, starajciesia szyryć pamiż ciomnymi aświetu, a kali wam udasca zrabić szto niebudź dobraho, dyk piszycie nam ab hetym, tady achwotnie nadrukujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; width:23.5em" |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |'''Małady intelihentny biełarus, |<center>dobra</br>może</center> |- |colspan="2"; |<center>wieści rachunki; piekna pisze pa polsku i rasiejsku</center> |- |colspan="2"; style="font-size:160%;" |<center>'''Szukaje służby</center> |- |colspan="2"; |<center>może astacca ŭ kantory, abo ǔ jakim składzie za prykaszczyka.</center> |- |colspan="2"; |<center>'''Kopii świadectwaǔ i adres u redakcii hazety „BIEŁARUS“.</center> |- |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>'''U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} <section end="Рэдактар"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 6ok6fx9mtyxtuiud516aob05p1h6k0h 104 128190 297211 296053 2026-09-11T15:41:03Z RAleh111 4658 297211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 8 Żniunia 1913 hodu'''|right='''№ 21'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Dziesiać"/><div style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> <center>Dziesiać Boskich prykazańniau.</center> </div> <center>{{smaller|(Piajecca na notu „Ach, moj Boże, wieru Tabie!“)}}</center> {{block center/s}} ''Hej, wy ludzi, chryścijanie!</br> ''Zbierahajcie prykazańnia,</br> ''Szto Boh każeć, prykazujeć,</br> ''Szto nia wolna, zakazujeć!</br> {{gap|2em}}''Pierszaje znajmieńnie Boha:</br> {{gap|2em}}''Ty nia miej sabie druhoha,</br> {{gap|2em}}''Nia wier u gusły, u szepty, u czary,</br> {{gap|2em}}''A jdzi do Bożaj achwiary.</br> ''A druhoja: nie bażysia</br> ''I duszoju nie klanisia:</br> ''Hety hrech, Bohu nia luby,</br> ''Prywodzie duszu da zhuby.</br> {{gap|2em}}''A treciaja treba znaci,</br> {{gap|2em}}''Dzień niadzielny światkawaci,</br> {{gap|2em}}''Chadzić u kaścioł malicca,</br> {{gap|2em}}''Służyć Bohu nie lanicca,</br> ''Czaćwiertaja: szanuj baćku</br> ''I poważaj swaju matku:</br> ''Chto ajca, matku szanujeć,</br> ''Tamu Boh wieku darujeć.</br> {{gap|2em}}''Piataja woś: nie zabiwaj,</br> {{gap|2em}}''Czużoj krywi nie praliwaj:</br> {{gap|2em}}''Krou klicze pomsty ad Boha;</br> {{gap|2em}}''Nie zabiwajżeż nikoha!</br> ''A szostaja: zbirahajsia,</br> ''Czużałożstwam nie marajsia:</br> ''Hety hrech duszu pahubić;</br> ''Jaho Boh duża nia lubić.</br> {{gap|2em}}''Siomaja: Nie kradź niczoha!</br> {{gap|2em}}''I nie nawuczaj nikoha;</br> {{gap|2em}}''Ni z skacinki, ni z adzieży,</br> {{gap|2em}}''Nia rob nijakaj kradzieży. ''Wośmaja: nia świedcz chwalszywa;</br> ''Żywi z ludźmi sprawiadliwa;</br> ''Nie nalehaj ni na koha;</br> ''Pakiń hraszyć, bojsia Boha! {{gap|2em}}''Dziewiataja: Ścierażysia,</br> {{gap|2em}}''S czużoj żonkaj nie wadzisia,</br> {{gap|2em}}''Nia jszczy pryczyny da hrechu,</br> {{gap|2em}}''Pakiń czartousku uciechu. ''Dziesiataja: Ani domu</br> ''Nie zawidywaj nikomu,</br> ''Ni skacinki, ni paszeńki,</br> ''Żywi z ludźmi charaszeńka;</br> ''Żywi z ludźmi z Boham z Panam</br> ''Aż na wieki wiekau. Amen. {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|2.5em}}{{fine|Zapisau ad wialebnaha ksiandza Andreja Bujewicza rodam z Lepla Witebskaj huberni, katory byu wice proboszczam kaścioła św. Kaciaryny u Pieciarburzi, a ciapier Maskouski wajskowy kapelan. Jon czuú jaje ad starcou padkaścielnych.}} {{справа|'''''Br. Epimach-Szypiłło.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dziesiać"/><noinclude></noinclude> aw4jivvimi77zmg6e2lx2oiv9bof5w4 297212 297211 2026-09-11T15:41:25Z RAleh111 4658 297212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 8 Żniunia 1913 hodu'''|right='''№ 21'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Dziesiać"/><div style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Dziesiać Boskich prykazańniau.</center> </div> <center>{{smaller|(Piajecca na notu „Ach, moj Boże, wieru Tabie!“)}}</center> {{block center/s}} ''Hej, wy ludzi, chryścijanie!</br> ''Zbierahajcie prykazańnia,</br> ''Szto Boh każeć, prykazujeć,</br> ''Szto nia wolna, zakazujeć!</br> {{gap|2em}}''Pierszaje znajmieńnie Boha:</br> {{gap|2em}}''Ty nia miej sabie druhoha,</br> {{gap|2em}}''Nia wier u gusły, u szepty, u czary,</br> {{gap|2em}}''A jdzi do Bożaj achwiary.</br> ''A druhoja: nie bażysia</br> ''I duszoju nie klanisia:</br> ''Hety hrech, Bohu nia luby,</br> ''Prywodzie duszu da zhuby.</br> {{gap|2em}}''A treciaja treba znaci,</br> {{gap|2em}}''Dzień niadzielny światkawaci,</br> {{gap|2em}}''Chadzić u kaścioł malicca,</br> {{gap|2em}}''Służyć Bohu nie lanicca,</br> ''Czaćwiertaja: szanuj baćku</br> ''I poważaj swaju matku:</br> ''Chto ajca, matku szanujeć,</br> ''Tamu Boh wieku darujeć.</br> {{gap|2em}}''Piataja woś: nie zabiwaj,</br> {{gap|2em}}''Czużoj krywi nie praliwaj:</br> {{gap|2em}}''Krou klicze pomsty ad Boha;</br> {{gap|2em}}''Nie zabiwajżeż nikoha!</br> ''A szostaja: zbirahajsia,</br> ''Czużałożstwam nie marajsia:</br> ''Hety hrech duszu pahubić;</br> ''Jaho Boh duża nia lubić.</br> {{gap|2em}}''Siomaja: Nie kradź niczoha!</br> {{gap|2em}}''I nie nawuczaj nikoha;</br> {{gap|2em}}''Ni z skacinki, ni z adzieży,</br> {{gap|2em}}''Nia rob nijakaj kradzieży. ''Wośmaja: nia świedcz chwalszywa;</br> ''Żywi z ludźmi sprawiadliwa;</br> ''Nie nalehaj ni na koha;</br> ''Pakiń hraszyć, bojsia Boha! {{gap|2em}}''Dziewiataja: Ścierażysia,</br> {{gap|2em}}''S czużoj żonkaj nie wadzisia,</br> {{gap|2em}}''Nia jszczy pryczyny da hrechu,</br> {{gap|2em}}''Pakiń czartousku uciechu. ''Dziesiataja: Ani domu</br> ''Nie zawidywaj nikomu,</br> ''Ni skacinki, ni paszeńki,</br> ''Żywi z ludźmi charaszeńka;</br> ''Żywi z ludźmi z Boham z Panam</br> ''Aż na wieki wiekau. Amen. {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|2.5em}}{{fine|Zapisau ad wialebnaha ksiandza Andreja Bujewicza rodam z Lepla Witebskaj huberni, katory byu wice proboszczam kaścioła św. Kaciaryny u Pieciarburzi, a ciapier Maskouski wajskowy kapelan. Jon czuú jaje ad starcou padkaścielnych.}} {{справа|'''''Br. Epimach-Szypiłło.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dziesiać"/><noinclude></noinclude> t96an0moe6xsaurwpjfq6y71470ef2e 297217 297212 2026-09-11T16:06:43Z RAleh111 4658 297217 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 8 Żniunia 1913 hodu'''|right='''№ 21'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Dziesiać"/><div style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Dziesiać Boskich prykazańniau.</center> </div> <center>{{smaller|(Piajecca na notu „Ach, moj Boże, wieru Tabie!“)}}</center> {{block center/s}} ''Hej, wy ludzi, chryścijanie!</br> ''Zbierahajcie prykazańnia,</br> ''Szto Boh każeć, prykazujeć,</br> ''Szto nia wolna, zakazujeć!</br> {{gap|2em}}''Pierszaje znajmieńnie Boha:</br> {{gap|2em}}''Ty nia miej sabie druhoha,</br> {{gap|2em}}''Nia wier u gusły, u szepty, u czary,</br> {{gap|2em}}''A jdzi do Bożaj achwiary.</br> ''A druhoja: nie bażysia</br> ''I duszoju nie klanisia:</br> ''Hety hrech, Bohu nia luby,</br> ''Prywodzie duszu da zhuby.</br> {{gap|2em}}''A treciaja treba znaci,</br> {{gap|2em}}''Dzień niadzielny światkawaci,</br> {{gap|2em}}''Chadzić u kaścioł malicca,</br> {{gap|2em}}''Służyć Bohu nie lanicca,</br> ''Czaćwiertaja: szanuj baćku</br> ''I poważaj swaju matku:</br> ''Chto ajca, matku szanujeć,</br> ''Tamu Boh wieku darujeć.</br> {{gap|2em}}''Piataja woś: nie zabiwaj,</br> {{gap|2em}}''Czużoj krywi nie praliwaj:</br> {{gap|2em}}''Krou klicze pomsty ad Boha;</br> {{gap|2em}}''Nie zabiwajżeż nikoha!</br> ''A szostaja: zbirahajsia,</br> ''Czużałożstwam nie marajsia:</br> ''Hety hrech duszu pahubić;</br> ''Jaho Boh duża nia lubić.</br> {{gap|2em}}''Siomaja: Nie kradź niczoha!</br> {{gap|2em}}''I nie nawuczaj nikoha;</br> {{gap|2em}}''Ni z skacinki, ni z adzieży,</br> {{gap|2em}}''Nia rob nijakaj kradzieży. ''Wośmaja: nia świedcz chwalszywa;</br> ''Żywi z ludźmi sprawiadliwa;</br> ''Nie nalehaj ni na koha;</br> ''Pakiń hraszyć, bojsia Boha! {{gap|2em}}''Dziewiataja: Ścierażysia,</br> {{gap|2em}}''S czużoj żonkaj nie wadzisia,</br> {{gap|2em}}''Nia jszczy pryczyny da hrechu,</br> {{gap|2em}}''Pakiń czartousku uciechu. ''Dziesiataja: Ani domu</br> ''Nie zawidywaj nikomu,</br> ''Ni skacinki, ni paszeńki,</br> ''Żywi z ludźmi charaszeńka;</br> ''Żywi z ludźmi z Boham z Panam</br> ''Aż na wieki wiekau. Amen. {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|2.5em}}{{fine|Zapisau ad wialebnaha ksiandza Andreja Bujewicza rodam z Lepla Witebskaj huberni, katory byu wice proboszczam kaścioła św. Kaciaryny u Pieciarburzi, a ciapier Maskouski wajskowy kapelan. Jon czuú jaje ad starcou padkaścielnych.}} {{справа|'''''Br. Epimach-Szypiłło.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dziesiać"/><noinclude></noinclude> nf7aa1hzne6dzn9n3jn50ybb4b16zbx 104 128230 297210 296136 2026-09-11T15:40:04Z RAleh111 4658 297210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Żarty"/>{{gap|1.5em}}— Nie, kumaczka, nie.</br> {{gap|1.5em}}— Szkada, szkada, bo oś chacieła ja jeszcze raz pazyczyć. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Jeduczy u Ameryku karablom pa moru-pa akijanu papali ludzi ŭ biadu: padniałasia wialikaja bura, szto na karabli ni ŭstajać, ni usiedzić; chto molicca, chto płaczyć trymajuczysia za szto można. A żydok z wialikaho pierapudu dawaj kryczać na kieroŭnika karabla (kapitana):</br> {{gap|1.5em}}— Panoczku, panoczku, strymaj karabiel; ja wysiadu dy lepi pichataj pajdu. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Naśmieszki"/><center>{{larger|'''NAŚMIESZKI.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Spytali awadnia:</br> {{gap|1.5em}}Ty ihraŭ aż pryszoŭ Illa, — pajhraisz spasu?</br> {{gap|1.5em}}Każyć: nima czasu… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} Żanicisia paniczki —</br> {{gap|4em}}daznaicia skutku:</br> Try dni wiasiella,</br> {{gap|4em}}a ceły wiek smutku. {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naśmieszki"/> <section begin="Prykazki"/><center>{{larger|'''PRYKAZKI.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Pryjszoŭ św. Illa,</br> Narabiŭ hnilla.</br> Pryjszoŭ św. Barłamiej,</br> Żyta na zimu siej. {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; padding:0em; width:35em; border-style: solid; border-width: 3px 3px 3px 3px" |<center>'''Wyjszła z druku nowaja praktycznaja kniżka pad nazwańniem:</center> |- |style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>'''„Rady dla matak jak hadawać dzieci na dobrych ludziej“.</center> |- |style="letter-spacing: 0.7px;" |{{АРЦ|Padaje razumnyje rady, jak treba chadzić kala małych dziaciej, kab nie uzhadawalisia jany na złydniaǔ i nikczemnikaǔ, dy kab wyraśli na ludziej dobrych.}} |- |<center>'''Cena adnaho egzemplara 3 kap.; s pierasyłkaj pa poczcie 5 kap.</center> |- |style="letter-spacing: 1px;" |<center>Chto wypisywaje kolki sztuk, toj za pierasyłku kożnych troch egzem. płacie pa 2 kap., a chto — na rubla ci bolej toj za pierasyłku zusim</br>ni płacić. _{{{larger|°°°°°°}}} '''Hroszy można wysyłać pacztowymi markami.</center> |- |style="font-size:138%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>Hłaǔny skład u B. Poczobki, Wilnia Wilenskaja wul. d. № 18, kw. 6.</center> |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> h0e6zxr12pftipeegy7zpcxstits798 297213 297210 2026-09-11T15:47:01Z RAleh111 4658 297213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Żarty"/>{{gap|1.5em}}— Nie, kumaczka, nie.</br> {{gap|1.5em}}— Szkada, szkada, bo oś chacieła ja jeszcze raz pazyczyć. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Jeduczy u Ameryku karablom pa moru-pa akijanu papali ludzi ŭ biadu: padniałasia wialikaja bura, szto na karabli ni ŭstajać, ni usiedzić; chto molicca, chto płaczyć trymajuczysia za szto można. A żydok z wialikaho pierapudu dawaj kryczać na kieroŭnika karabla (kapitana):</br> {{gap|1.5em}}— Panoczku, panoczku, strymaj karabiel; ja wysiadu dy lepi pichataj pajdu. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Naśmieszki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''NAŚMIESZKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}Spytali awadnia:</br> {{gap|1.5em}}Ty ihraŭ aż pryszoŭ Illa, — pajhraisz spasu?</br> {{gap|1.5em}}Każyć: nima czasu… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} Żanicisia paniczki —</br> {{gap|4em}}daznaicia skutku:</br> Try dni wiasiella,</br> {{gap|4em}}a ceły wiek smutku. {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naśmieszki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''PRYKAZKI.}}</center> </div> {{block center/s}} Pryjszoŭ św. Illa,</br> Narabiŭ hnilla.</br> Pryjszoŭ św. Barłamiej,</br> Żyta na zimu siej. {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; padding:0em; width:35em; border-style: solid; border-width: 3px 3px 3px 3px" |<center>'''Wyjszła z druku nowaja praktycznaja kniżka pad nazwańniem:</center> |- |style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;" |<center>„Rady dla matak jak hadawać dzieci na dobrych ludziej“.</center> |- |style="letter-spacing: 0.7px;" |{{АРЦ|Padaje razumnyje rady, jak treba chadzić kala małych dziaciej, kab nie uzhadawalisia jany na złydniaǔ i nikczemnikaǔ, dy kab wyraśli na ludziej dobrych.}} |- |<center>'''Cena adnaho egzemplara 3 kap.; s pierasyłkaj pa poczcie 5 kap.</center> |- |style="letter-spacing: 1px;" |<center>Chto wypisywaje kolki sztuk, toj za pierasyłku kożnych troch egzem. płacie pa 2 kap., a chto — na rubla ci bolej toj za pierasyłku zusim</br>ni płacić. _{{{larger|°°°°°°}}} '''Hroszy można wysyłać pacztowymi markami.</center> |- |style="font-size:138%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>Hłaǔny skład u B. Poczobki, Wilnia Wilenskaja wul. d. № 18, kw. 6.</center> |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> estst1767f2pvmk6ochqkrcu8iayam0 297214 297213 2026-09-11T15:47:37Z RAleh111 4658 297214 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Żarty"/>{{gap|1.5em}}— Nie, kumaczka, nie.</br> {{gap|1.5em}}— Szkada, szkada, bo oś chacieła ja jeszcze raz pazyczyć. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Jeduczy u Ameryku karablom pa moru-pa akijanu papali ludzi ŭ biadu: padniałasia wialikaja bura, szto na karabli ni ŭstajać, ni usiedzić; chto molicca, chto płaczyć trymajuczysia za szto można. A żydok z wialikaho pierapudu dawaj kryczać na kieroŭnika karabla (kapitana):</br> {{gap|1.5em}}— Panoczku, panoczku, strymaj karabiel; ja wysiadu dy lepi pichataj pajdu. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Naśmieszki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''NAŚMIESZKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}Spytali awadnia:</br> {{gap|1.5em}}Ty ihraŭ aż pryszoŭ Illa, — pajhraisz spasu?</br> {{gap|1.5em}}Każyć: nima czasu… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} Żanicisia paniczki —</br> {{gap|4em}}daznaicia skutku:</br> Try dni wiasiella,</br> {{gap|4em}}a ceły wiek smutku. {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naśmieszki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''PRYKAZKI.</center> </div> {{block center/s}} Pryjszoŭ św. Illa,</br> Narabiŭ hnilla.</br> Pryjszoŭ św. Barłamiej,</br> Żyta na zimu siej. {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; padding:0em; width:35em; border-style: solid; border-width: 3px 3px 3px 3px" |<center>'''Wyjszła z druku nowaja praktycznaja kniżka pad nazwańniem:</center> |- |style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;" |<center>„Rady dla matak jak hadawać dzieci na dobrych ludziej“.</center> |- |style="letter-spacing: 0.7px;" |{{АРЦ|Padaje razumnyje rady, jak treba chadzić kala małych dziaciej, kab nie uzhadawalisia jany na złydniaǔ i nikczemnikaǔ, dy kab wyraśli na ludziej dobrych.}} |- |<center>'''Cena adnaho egzemplara 3 kap.; s pierasyłkaj pa poczcie 5 kap.</center> |- |style="letter-spacing: 1px;" |<center>Chto wypisywaje kolki sztuk, toj za pierasyłku kożnych troch egzem. płacie pa 2 kap., a chto — na rubla ci bolej toj za pierasyłku zusim</br>ni płacić. _{{{larger|°°°°°°}}} '''Hroszy można wysyłać pacztowymi markami.</center> |- |style="font-size:138%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>Hłaǔny skład u B. Poczobki, Wilnia Wilenskaja wul. d. № 18, kw. 6.</center> |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 5uyqnvveiiaj1ok380uc3gi0ov7ge4l 104 128240 297209 296200 2026-09-11T15:39:24Z RAleh111 4658 297209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 24 Żniǔnia 1913 hodu'''|right='''№ 22'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; border-style: solid; border-width: 8px 0px 8px 0" |style="padding-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.4px;" |<center>Pierszaja krajowaja wystauka</center> |- |<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div><center>{{x-larger|'''chatnich wyrobau}}</center> |- |<center>{{x-larger|U sali miastowaj na Ostro-</br>bramskaj wulicy № 10.}}</center> |- |style="font-size:180%;" |<center>'''ADKRYJECCA</center> |- |style="padding-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.4px;" |<center>'''1-ho wiereśnia hetaho hodu.</center> |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pryszła"/>{{c|'''Pryszła niadziela — szto rabici.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa ciażkich dniach budnich, ciażkich asabliwa letkam, prychodzić pa czaradzie dzień światy — niadziela. U subotu wieczaram znać użo na wiosca, szto zaŭtraszni dzień asabliwy. Kala chat wulicy miatucca raz u tydziań, a u chatach pryborka idzie. Pa wiaczery, zamiest taho, kab adrazu pajści chto kudy na spaczynak, kab na zaŭtraje na poli pry sasie ci pry kasie prywitaci uschod słonka, — baczymo druhoja sionijka. Starszyja, absieŭszy dzie pry płocia ci pry chaci kuczku kamieńnia, hutarać ab tym-sim, a hałosnyja kryki i padśpieŭki u druhim kancy wioski każuć, szto i moładź na zaŭtraszni dzień hledziuczy cieszycca sabie sionijka.</br> {{gap|1.5em}}Ale oś pa naczy i — niadziela. Każemo — dzień heta światy. Dobra, al i wiedaci treba, szto kala światych reczy treba i abchadzicca paświatomu. Tojaż praŭda, szto wypacznuć treba: niadziela — taki dzień; ale, ludzcy, zważajcia, szto nia tolki dla wypaczynku cieła dzianiok niadzielny, bo i koni waszy ci wały, katorymi wy pracawali praz tydziań, — takimże sposabam karystaci buduć z niadzieli. A chibaż zhodzicisia, szto ludzi ważniejszyja ad skacinki; u ludziej krom cieła jościka nieszta ważnaja, szto i stawić nas wyższej ad wała ci ad kania; — ludzi majuć duszu. Spahlanicia, ci i jana ni damahaicca czaho czasam? I jana, jak i cieła ludzkoja, damahaicca macunku, pasiłku zbawiennaha. Patul dusza żyje — pakul pasiłak maić, pakul z Boham złuczana; a złuczana patul — pakul spaŭniaić wolu Jaho światuju.</br> {{gap|1.5em}}Ludzcy! Kińcia wokam na praszoǔszy tydziań, — czaho tolki tam ni spaściarażycio: kolki chto raz kaho czymniebudź skryŭdziŭ! kolki chto raz kamu aby czym dakuczyŭ! kolki chto raz ni nie pakwapiŭsia usłużyć kamuścika u patrebia! Dy ci tolki heta, — tydziań wialiki: mo chto praz tydziań wun jakim hresznikam staŭsia! Mo i paciorak niwodzin dzień dobra, szczyra ni adnaho nia zmowiŭ!..</br> {{gap|1.5em}}Wotaż pryszła niedziela.</br> {{gap|1.5em}}Huł kaścielnych zwanoŭ razniośsia pa palach, pa wioskach, sklikajuczy synoŭ Matki Kaścioła; Addajcia szto carawa — caru, szto Bohawa — Bohu.</br> {{gap|1.5em}}Pryhlańmosia ciapier — jak — żaż {{перанос пачатак|wy|birajucca}} <section end="Pryszła"/><noinclude></noinclude> ofs7ala5xhnpobc083t6d63lkujam4p 297218 297209 2026-09-11T16:07:13Z RAleh111 4658 297218 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 24 Żniǔnia 1913 hodu'''|right='''№ 22'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; border-style: solid; border-width: 8px 0px 8px 0" |style="padding-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.4px;" |<center>Pierszaja krajowaja wystauka</center> |- |<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div><center>{{x-larger|'''chatnich wyrobau}}</center> |- |<center>{{x-larger|U sali miastowaj na Ostro-</br>bramskaj wulicy № 10.}}</center> |- |style="font-size:180%;" |<center>'''ADKRYJECCA</center> |- |style="padding-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.4px;" |<center>'''1-ho wiereśnia hetaho hodu.</center> |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pryszła"/>{{c|'''Pryszła niadziela — szto rabici.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa ciażkich dniach budnich, ciażkich asabliwa letkam, prychodzić pa czaradzie dzień światy — niadziela. U subotu wieczaram znać użo na wiosca, szto zaŭtraszni dzień asabliwy. Kala chat wulicy miatucca raz u tydziań, a u chatach pryborka idzie. Pa wiaczery, zamiest taho, kab adrazu pajści chto kudy na spaczynak, kab na zaŭtraje na poli pry sasie ci pry kasie prywitaci uschod słonka, — baczymo druhoja sionijka. Starszyja, absieŭszy dzie pry płocia ci pry chaci kuczku kamieńnia, hutarać ab tym-sim, a hałosnyja kryki i padśpieŭki u druhim kancy wioski każuć, szto i moładź na zaŭtraszni dzień hledziuczy cieszycca sabie sionijka.</br> {{gap|1.5em}}Ale oś pa naczy i — niadziela. Każemo — dzień heta światy. Dobra, al i wiedaci treba, szto kala światych reczy treba i abchadzicca paświatomu. Tojaż praŭda, szto wypacznuć treba: niadziela — taki dzień; ale, ludzcy, zważajcia, szto nia tolki dla wypaczynku cieła dzianiok niadzielny, bo i koni waszy ci wały, katorymi wy pracawali praz tydziań, — takimże sposabam karystaci buduć z niadzieli. A chibaż zhodzicisia, szto ludzi ważniejszyja ad skacinki; u ludziej krom cieła jościka nieszta ważnaja, szto i stawić nas wyższej ad wała ci ad kania; — ludzi majuć duszu. Spahlanicia, ci i jana ni damahaicca czaho czasam? I jana, jak i cieła ludzkoja, damahaicca macunku, pasiłku zbawiennaha. Patul dusza żyje — pakul pasiłak maić, pakul z Boham złuczana; a złuczana patul — pakul spaŭniaić wolu Jaho światuju.</br> {{gap|1.5em}}Ludzcy! Kińcia wokam na praszoǔszy tydziań, — czaho tolki tam ni spaściarażycio: kolki chto raz kaho czymniebudź skryŭdziŭ! kolki chto raz kamu aby czym dakuczyŭ! kolki chto raz ni nie pakwapiŭsia usłużyć kamuścika u patrebia! Dy ci tolki heta, — tydziań wialiki: mo chto praz tydziań wun jakim hresznikam staŭsia! Mo i paciorak niwodzin dzień dobra, szczyra ni adnaho nia zmowiŭ!..</br> {{gap|1.5em}}Wotaż pryszła niedziela.</br> {{gap|1.5em}}Huł kaścielnych zwanoŭ razniośsia pa palach, pa wioskach, sklikajuczy synoŭ Matki Kaścioła; Addajcia szto carawa — caru, szto Bohawa — Bohu.</br> {{gap|1.5em}}Pryhlańmosia ciapier — jak — żaż {{перанос пачатак|wy|birajucca}} <section end="Pryszła"/><noinclude></noinclude> 12aqp2gatyzcgihjy9t6ijgwc9rzt54 104 128283 297208 296582 2026-09-11T15:38:14Z RAleh111 4658 297208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu [[Аўтар:Язэп Рэшаць|Ruszczancu]].'''</span> List drukujem biez pieramieny, choć hetaku mowu uważajem za nieczystuju, bo u joj widzim mnoha słoŭ czysta polskich i mnoha czysta rasiejskich. Z dumkaju waszaj, kab usie korespondenty pisali tak jak u ich wioskach haworuć, zusim zhadżajemsia. My rady adzierżujem listy pisanyje czysta „pa-swojmu“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu Ja. Ż.'''</span> u Czasznikach. Hazetu pasyłajem, jak hetaho prosicie u liście, katory nam prysłali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu [[Аўтар:Алесь Гарун|A. Pr–skamu]]'''</span> u Kirensku. Hroszy i marki adzierżali, za ich i za list serdeczny szczyra dziakujem. Prosim pisać nam sioje-toje da druku, budzim ǔdziaczny.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu I. Michałoǔskamu'''</span> u Wiszniewie. Redakcija nie maje czasu zajmacca szukańniem służby. Z druhoj starany wiedajem, szto najści jakujukoleczy nawat ciażkuju pracu u Wilni — trudna i dziela hetaho radzim pracawać u wioscy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu [[Аўтар:Люцыян Хвецька|L. Chwiećko]]'''</span> u Dubrowi. List i marki na 50 k. adzierżali, szcyra dziakujem. Hazetu budzim pasyłać, list budzie drukawacca u czarodnym nomiery, bo da hetaho spaźniǔsia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Usim'''</span> chto prabuje sił i zdolności u biełaruskim piśmienstwie redakcija „Biełarusa“ hatowa dapamahczy, skolki możeć, swajej radaj. Dyk prosim bracca za pracu i prysyłać nam swaje proby.</br> {{gap|1.5em}}Radakcija prosić usich tych, chto-kali atrymajić liszni nomier „Biełarusa“ — addać jaho swajmu susiedu ci kamu — znajomamu, kab zapaznać ich z „Biełarusam“ i zaachwocić wypisać sabie hetu hazetu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W-naja Pani M. Ord.'''</span> s pad Słonima. Hroszy adzierżali: Szczyra dziakujem, da życzeńnia u liście zastasujemsia achwotnie. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; padding:0em; width:35em; border-style: solid; border-width: 3px 3px 3px 3px" |<center>'''Wyjszła z druku nowaja praktycznaja kniżka pad nazwańniem:</center> |- |style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>'''„Rady dla matak jak hadawać dzieci na dobrych ludziej“.</center> |- |style="letter-spacing: 0.7px;" |{{АРЦ|Padaje razumnyje rady, jak treba chadzić kala małych dziaciej, kab nie uzhadawalisia jany na złydniaǔ i nikczemnikaǔ, dy kab wyraśli na ludziej dobrych.}} |- |<center>'''Cena adnaho egzemplara 3 kap.; s pierasyłkaj pa poczcie 5 kap.</center> |- |style="letter-spacing: 1px;" |<center>Chto wypisywaje kolki sztuk, toj za pierasyłku kożnych troch egzem. płacie pa 2 kap., a chto — na rubla ci bolej toj za pierasyłku zusim</br>ni płacić. _{{{larger|°°°°°°}}} '''Hroszy można wysyłać pacztowymi markami.</center> |- |style="font-size:138%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>Hłaǔny skład u B. Poczobki, Wilnia Wilenskaja wul. d. № 18, kw. 6.</center> |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 7hig900fd2j8gambxbvsp7arpo4ljlq 104 128285 297207 296223 2026-09-11T15:36:56Z RAleh111 4658 297207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 29 Żniunia 1913 hodu'''|right='''№ 23.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |</center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Letni"/>{{c|''Letni wieczar.|памер=250%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2.5em"></div> {{block center/s}} Słonca skryłasia za boram,</br> Mierknuć paczynaje;</br> Nad pawietranym prastoram</br> Ciemra zawisaje.</br> Hłucha ŭ polu; ton nudliwy</br> Recham addajecca —</br> To waroczajucca z niwy</br> Żniei, — pieśnia ljecca: „Usie siahodniasznija sprawy</br> My Tabie ŭ pakory</br> Achwiarujem o, Łaskawy</br> Boże, ŭ pomacz skory.</br> Pracawali my harotna</br> I Twajho prykazu</br> Şiońnia słuchali achwotna,</br> Żywa, biez adkazu.</br> Pot nam bujna liŭsia s twaru,</br> Prażyła nas smaha;</br> Ad piakoty, ad pryparu</br> Jeła czasam zaha.</br> Myż na postaci-zahonie</br> Cicha żali zbożże, —</br> Woś prymi trud na Syonie,</br> Wiekawieczny Boże.</br> A ciapier my jdziom da domu</br> Adpaczyć pa trudzie,</br> Dyk nichaj Twajmu światomu</br> Cześć Imieńniu budzie.</br> Addalaj ad nas pryhody</br> Złyja hetaj noczy,</br> Kab dusza nia mieła szkody,</br> Jak ni baczuć woczy.</br> Pokul Nieba adziadziczym,</br> Na ziamli, o Wieczny</br> Boże, z wieraj Ciabie kliczym,</br> Daj nam son biaspieczny!“…</br> U cichoj pawietry chwali</br> Hołas zamiraja,</br> Tolki recha u waddali</br> Tony paŭtaraja.</br> Nocz pakroŭ swoj razasłała,</br> Abniała ǔsio ŭ ciemni,</br> I da zaŭtra ǔsich pakłała</br> U sałodkaj dremni.</br> Zorki tysiaczami woczak</br> Zabliszczeli ślozkaj,</br> Miży bielińkich abłoczak</br> Miesiac ŭsplyǔ nad wioskaj.</br> Jak by choczuczy spakoju</br> Ulić ludom u chaty,</br> Hdzie umorany sachoju,</br> Loh spaczyć araty;</br> Hdzie ŭlahlisia do snu żniei,</br> Nie paczuŭszy bolu,</br> U mocnaj wiery i nadziei</br> Zaŭtra być na poli;</br> Hdzie pastuch, adbiŭszy nohi</br> Za czużoj żywiołaj,</br> Prykurnuǔ, kab świeżaj zmohi</br> Mieć ŭ natury kwołaj.</br> Nad usimi Ohlad Boży</br> Biazupynna czuja,</br> I aniołak na staroży</br> Kożnaha wartuja.</br> {{справа|'''''A. Ziaziula.}} {{водступ|-2|em}}(''22–23/VIII 1913''). {{block center/e}}<section end="Letni"/><noinclude></noinclude> 57yhh2ul3km4l96x8hq4lnbd9wbm6sw 297219 297207 2026-09-11T16:07:42Z RAleh111 4658 297219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 29 Żniunia 1913 hodu'''|right='''№ 23.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |</center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Letni"/>{{c|''Letni wieczar.|памер=250%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2.5em"></div> {{block center/s}} Słonca skryłasia za boram,</br> Mierknuć paczynaje;</br> Nad pawietranym prastoram</br> Ciemra zawisaje.</br> Hłucha ŭ polu; ton nudliwy</br> Recham addajecca —</br> To waroczajucca z niwy</br> Żniei, — pieśnia ljecca: „Usie siahodniasznija sprawy</br> My Tabie ŭ pakory</br> Achwiarujem o, Łaskawy</br> Boże, ŭ pomacz skory.</br> Pracawali my harotna</br> I Twajho prykazu</br> Şiońnia słuchali achwotna,</br> Żywa, biez adkazu.</br> Pot nam bujna liŭsia s twaru,</br> Prażyła nas smaha;</br> Ad piakoty, ad pryparu</br> Jeła czasam zaha.</br> Myż na postaci-zahonie</br> Cicha żali zbożże, —</br> Woś prymi trud na Syonie,</br> Wiekawieczny Boże.</br> A ciapier my jdziom da domu</br> Adpaczyć pa trudzie,</br> Dyk nichaj Twajmu światomu</br> Cześć Imieńniu budzie.</br> Addalaj ad nas pryhody</br> Złyja hetaj noczy,</br> Kab dusza nia mieła szkody,</br> Jak ni baczuć woczy.</br> Pokul Nieba adziadziczym,</br> Na ziamli, o Wieczny</br> Boże, z wieraj Ciabie kliczym,</br> Daj nam son biaspieczny!“…</br> U cichoj pawietry chwali</br> Hołas zamiraja,</br> Tolki recha u waddali</br> Tony paŭtaraja.</br> Nocz pakroŭ swoj razasłała,</br> Abniała ǔsio ŭ ciemni,</br> I da zaŭtra ǔsich pakłała</br> U sałodkaj dremni.</br> Zorki tysiaczami woczak</br> Zabliszczeli ślozkaj,</br> Miży bielińkich abłoczak</br> Miesiac ŭsplyǔ nad wioskaj.</br> Jak by choczuczy spakoju</br> Ulić ludom u chaty,</br> Hdzie umorany sachoju,</br> Loh spaczyć araty;</br> Hdzie ŭlahlisia do snu żniei,</br> Nie paczuŭszy bolu,</br> U mocnaj wiery i nadziei</br> Zaŭtra być na poli;</br> Hdzie pastuch, adbiŭszy nohi</br> Za czużoj żywiołaj,</br> Prykurnuǔ, kab świeżaj zmohi</br> Mieć ŭ natury kwołaj.</br> Nad usimi Ohlad Boży</br> Biazupynna czuja,</br> I aniołak na staroży</br> Kożnaha wartuja.</br> {{справа|'''''A. Ziaziula.}} {{водступ|-2|em}}(''22–23/VIII 1913''). {{block center/e}}<section end="Letni"/><noinclude></noinclude> 62afon99pftawgirmuwxm19fady83lb 104 128291 297205 296293 2026-09-11T15:34:14Z RAleh111 4658 297205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>aŭsa. U karoŭ ad morkwy małako nia tolki prybywaje, ale robicca jano husciejszaje i smaczniejszaje. Apracza taho, morkaŭ wyhaniaje czerwioŭ ŭ żywioły, a pry chwarobach lohkich u żerabiataŭ, ci koniaŭ warta dawać jak lekarstwo. Zhatawanaja morkaŭ razam z bulbaj, dyj zabielenaja-smacznaja i zdarowaja strawa dla ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Chto manicca zaniacca hetaj ważnaj i karystnaj siaŭboj morkwy, treba, kab kanieszna praczytaŭ u № 11–12 „Biełarusa“ — „Naszu Haspadarku“. {{справа|''Wai–ka.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="A"/>{{c|'''A samaj poznaj siaǔbie żyta.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}U proszłym numery „Biełarusa“ pisałosia a siaŭbie żyta, dzie dawałasia dobraja rada: kali chto spoźnicca s siaŭboj, to ŭżo lepsz zusim jaho nia siejać.</br> {{gap|1.5em}}I praŭda; bo choć, jak każuć: „runii ŭ arud nia sypiać“; ale kali z wosieni żyta nie ŭmacujecca i dobra nia ŭruniaje, to i na wiasnu — słabaja na jaho nadzieja.</br> {{gap|1.5em}}Ale woś zdarałosia mnie nie raz czuć i baczyć samomu u starych praktycznych haspadaroŭ takuju siaŭbu żyta.</br> {{gap|1.5em}}Kali tolki nie uprawiszsia skonczyć siaŭbu pamiż Praczystych, to treba żyta siejać tak, kab jano z wosieni nia uśpieła abyjści, bo nia ŭruniaŭszaje żyta maje słabyje i delikatnyje kareńczyki, katoryje bajacca zimy. Pasiejenaje-ż pierad samymi marazami i śnieham — choć by sabie kala Pakroŭ, ci nawat kala Usich Światych, — ziernie biez nijakaj dla siabie szkody pierazimuje ŭ ralli, a na wiasnu, aby udaryło ciapło, jano chutka uschodzie i tak szparka raście, szto nie raz pierehaniaje paźniejszuju wosieńniuju siaŭbu i bywaje wielmi ŭdałaje. {{справа|''K—zak.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="A"/> <section begin="Jak"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Jak lahczej niszczyć pacukou.}}</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}U zbanoczki ci u blaszanki da paławiny nalić wady. Tady na wierch wady nasypać miakiny na paŭcali taŭścinoj, a na wierch miakiny pasypać troszka muki.</br> {{gap|1.5em}}Hetyja zbanki ci blaszanki pastawić u tym miejscu, dzie łaziuć pacuki. A kab im lahczej na kraj zbanka ci blaszanki dabracca, dyk treba palena jakoja ci doszczaczku padstawić da hetych sudzinak. Da ich pa padstauca dałaziuć pacuki i skok u zbanok ci u blaszanku, jakby u kadku jakuju za mukoj. A tut — boc i utopicca, i kanieszna zhinić. Tolki treba kab hetyja sudziny byli ''hłybokija. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Jak"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Na szczot 4 klasu.</center> </div> <div style="font-size:92%;"> {{gap|1.5em}}Ad hłaunaho uprauleńnia ruskich czuhunak wyszła raspardżeńnia — kab na usich kazionnych czuhunkach dapuścić skroś usiudy wolny prajezd z biletam czaćwiertaha klasu. Oś znaczycca skora zawiadziecca jazda IV klasam nia tolki hrumadoj jeduczy, czaławiek pa 40, al i pa asobku. Bilet czaćwiertaha klasu abchodzicca napaławinu taniej ad biletu trećciaha klasu. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> <div style="font-size:92%;"> {{gap|1.5em}}51. Lacieli huski — dubowyja naski, ramiennyja szyjki, — latuć, hutarać: to-to my, to-to my!</br> {{gap|1.5em}}52. Kala jamy z buławami.</br> {{gap|1.5em}}53. Maleńki, krywieńki uwieś dom ściaraże. ''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/24|№ 24]]. {{gap|1.5em}}''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/22|№ 22]]'': 48) Ros, ros — wyras, z torby wylaz, abhaliusia — usim zhadziusia — Arech. 46) Kapusta; 50) Artaj z wałami, aruczy. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''PRYKAZKI.</center> </div> <div style="font-size:92%;"> {{gap|1.5em}}Kamu harawać — tamu nia umirać.</br> {{gap|1.5em}}Usiudy dobra, a doma lepi. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Prypieŭki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''PRYPIEUKI.</center> </div> <div style="font-size:92%;"> {{block center/s}} Skrypliwyja warocijcy,</br> Brachliwyja ludzi, —</br> A kahoż wy abbreszycia.</br> Jak mianie nia budzie… {{block center/e}} </div> <section end="Prypieŭki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY.</center> </div> <div style="font-size:92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Niejak raz pirakulszczyk dy da katalika każyć:</br> {{gap|1.5em}}— Nasza bacz, wiera pawialiczywajecca, dy pawialiczywajecca.</br> {{gap|1.5em}}Katalik jamu na toja:</br> {{gap|1.5em}}— A nasza wiera aczyszczajecca dy aczyszczajecca. </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; width:19em; font-size:108%; line-height: 1.3" |style="border-style: solid; border-width: 8px 0px 0px 0" | |- |style="margin-top:1em; padding-bottom:-0.5em;" |<center>{{x-larger|'''Wydawiectwo „Biełarusa“.}}</center> {{gap|1.5em}}Redacija „Biełarusa“ atrymała kab wydrukawać i razasłać swaim padpiszczykam u prydaczu da „Biełarusa“ 2 kniżki napisanyja pa biełarusku i aprabawanyja duchounaj cenzuraj, znaczycca dazwolanyja da druku:</br> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 2veuhapq1x7cc155f5kg5ln3xvncnik 104 128302 297206 296235 2026-09-11T15:36:05Z RAleh111 4658 297206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{|style="margin:auto; width:19em; font-size:108%; line-height: 1.3" |</noinclude><section begin="Рэдактар"/>{{gap|1.5em}}1) Karotkaja Historyja Katalickaha Kaścioła.</br>{{gap|1.5em}}2) Wyjaśnieńnia abradau, heta znaczyć — szto i jak abchodzicca i adpraulaicca u „Katalickim Kaściełie“.</br>{{gap|1.5em}}Druk hetych kniżak abojdziecca 480 rub.</br>{{gap|1.5em}}Kalib chto chacieu dapamahczy nam skarej wypuścić ich u świet i paniaści sa swajej starany koszt wydańnia — chto skolki możyć, — prosim źwiarnucca u hetaj sprawie da „Biełarusa“. |- |style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |style="padding-top:0.5em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:108%;" |{{gap|1.5em}}'''Tych, chto adzierżywaje „Biełarusa“ u kredyt, prosim prysyłać należaczuju płatu. |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; border-style: solid; border-width: 8px 0px 8px 0" |style="padding-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.4px;" |<center>Pierszaja krajowaja wystauka</center> |- |<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div><center>{{x-larger|'''chatnich wyrobau}}</center> |- |<center>{{x-larger|U sali miastowaj na Ostro-</br>bramskaj wulicy № 10.}}</center> |- |style="font-size:180%;" |<center>'''ADKRYJECCA</center> |- |style="padding-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.4px;" |<center>'''1-ho wiereśnia hetaho hodu.</center> |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; padding:0em; width:35em; border-style: solid; border-width: 3px 3px 3px 3px" |<center>'''Wyjszła z druku nowaja praktycznaja kniżka pad nazwańniem:</center> |- |style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>'''„Rady dla matak jak hadawać dzieci na dobrych ludziej“.</center> |- |style="letter-spacing: 0.7px;" |{{АРЦ|Padaje razumnyje rady, jak treba chadzić kala małych dziaciej, kab nie uzhadawalisia jany na złydniaǔ i nikczemnikaǔ, dy kab wyraśli na ludziej dobrych.}} |- |<center>'''Cena adnaho egzemplara 3 kap.; s pierasyłkaj pa poczcie 5 kap.</center> |- |style="letter-spacing: 1px;" |<center>Chto wypisywaje kolki sztuk, toj za pierasyłku kożnych troch egzem. płacie pa 2 kap., a chto — na rubla ci bolej toj za pierasyłku zusim</br>ni płacić. _{{{larger|°°°°°°}}} '''Hroszy można wysyłać pacztowymi markami.</center> |- |style="font-size:138%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>Hłaǔny skład u B. Poczobki, Wilnia Wilenskaja wul. d. № 18, kw. 6.</center> |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 3yasanh3hbibx3qve8v6t6nr7stz1r5 104 128303 297202 296330 2026-09-11T14:46:19Z RAleh111 4658 297202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 5 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 24'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{c|'''Alkahol.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}U kożnaj parachwii, ŭ kożnaj wiosca spatkać można ludziej, szto ciażka narakajuć na los swaich bratoŭ, katoryja trujuć sabie zyćcio ŭsielakimi trunkami, katoryja topiać swaju chudobu i sumieńnie u kieliszku. Nazywajem my ludziej, addanych pijatyce, — pjanicami, łajdakami. Sprawiedliwa, bo pijak — nałahowiec niszczyć swajo zdaroŭje, siamiejnaje żyćcio, zabiwaje relihijnaje paczućcie i paniżaje honar czaławieka. Ale toj tolki możyć litawacca nad takoj biadotaj, chto sam susim ni prykładaje swajej ruki na pomacz pjanstwu. Bo skażycież sami! Woźmim woś choćby parachwiju, dzie ja żywu. Małaja jana i pjanic wialikich znajdziecca tut najbolsz dziesiatok. Adnakaż manapolka szto hod tarhuje za harełku bliska 4000 rubloŭ. Znaczyć, traciacca i pjuć nia tolki łajdaczjo, ale i tyja, szto każuć: „My pjom u mieru, pa trochu“. Procz taho wychodzić, szto, ahulnie, bolsz idzieć ŭ manapol ad ludziej pjuszczych „pa trochu“ i „pry akazii“, jak ad nałahowych pjanicaŭ.</br> {{gap|1.5em}}I woś hledziaczy na ŭsio heta, łaskawy moj czytaczu, chacieŭby ja namowić ciabie, kab kinuŭ ty susim pić, jeśli pjesz, a pryłuczyŭsia da ludziej, szto zawuć siabie abstynentami, abo pa naszamu — trezwymi, niepjuszczymi, i szto wajujuć ŭsimi siłami s pjanstwam, bo wajawać z henym straszennym nałoham treba woś dziela czaho.</br> {{gap|1.5em}}Piersz-najpiersz czaławiek, szto kłaniajecca kieliszku, szkodzić swajmu zdaroŭju. Nia treba tak lohka wieryć tym razkazczykam, szto każuć, budta trunki hrejuć, dajuć siłu, achwotu i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Wiedać treba, szto czuć nia ŭsie trunki majuć u sabie składnik, katory zawiecca ''alkaholem'' albo ''czystym spirytusam''. Woś hety alkahol i spraŭlaje apjanieńnie i adureńnie, bo jość jon ''truciznaj'', tak jak naprykład arszenik. Użyty ŭ mieru ŭ słabiejszych trunkach (u piwie, winie, — dzie jaho mała) — jon nie turje, ale pry bolszaj wypiŭce, asabliwa wodki, dzie jaho najbolsz, spraŭlaje jon zawaroty haławy, zaciemnieńnie rozumu, torsii. Hety to alkahol pawolna, ale mocna rujnuje zdaroŭje swaich lubicielaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Jeśli addzialić czysty alkahol ad wodki i dać jaho kuram, to jany ad takoha paczastunku paskaczać, paskaczać i padochnuć. Tak sama nie wyżywie sabaka, kali wymazać jaho nos niekolki raz alkaholem. Daj wodku damowaje żywiole — ani zaczepić hetaj strawy, bo czuje jaje jadawitaść.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasem czaławiek, pakul prywyknie tolki da hetaj atruty, nie pryjemna morszczycca. Paśla użo budzie mieć da harełki ciahu. Może spytajsia czamu? Majem-bo my takuju naturu, szto ciahnie nas da użyćcia pryjemnaści, wiasiołaści da zabyćcia swaich biedaŭ. A heta ŭsio daje niby alkahol-uwadziciel. Heta jaho prymanka. Ale czaławiek, razumiejuczy, szto treba swaje złyja nakłonnaści dzierżać pad saboj, lohka padbiwaja hetu nierazumnuju ciahu da napitkaŭ. Bo jana niczym inszym nia jość, jak tolki prostaj słabościej i brakam. Praŭda, jość<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> im1w064rjxidl7r60uteyw2kfqw8cag 297220 297202 2026-09-11T16:08:11Z RAleh111 4658 297220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 5 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 24'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{c|'''Alkahol.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}U kożnaj parachwii, ŭ kożnaj wiosca spatkać można ludziej, szto ciażka narakajuć na los swaich bratoŭ, katoryja trujuć sabie zyćcio ŭsielakimi trunkami, katoryja topiać swaju chudobu i sumieńnie u kieliszku. Nazywajem my ludziej, addanych pijatyce, — pjanicami, łajdakami. Sprawiedliwa, bo pijak — nałahowiec niszczyć swajo zdaroŭje, siamiejnaje żyćcio, zabiwaje relihijnaje paczućcie i paniżaje honar czaławieka. Ale toj tolki możyć litawacca nad takoj biadotaj, chto sam susim ni prykładaje swajej ruki na pomacz pjanstwu. Bo skażycież sami! Woźmim woś choćby parachwiju, dzie ja żywu. Małaja jana i pjanic wialikich znajdziecca tut najbolsz dziesiatok. Adnakaż manapolka szto hod tarhuje za harełku bliska 4000 rubloŭ. Znaczyć, traciacca i pjuć nia tolki łajdaczjo, ale i tyja, szto każuć: „My pjom u mieru, pa trochu“. Procz taho wychodzić, szto, ahulnie, bolsz idzieć ŭ manapol ad ludziej pjuszczych „pa trochu“ i „pry akazii“, jak ad nałahowych pjanicaŭ.</br> {{gap|1.5em}}I woś hledziaczy na ŭsio heta, łaskawy moj czytaczu, chacieŭby ja namowić ciabie, kab kinuŭ ty susim pić, jeśli pjesz, a pryłuczyŭsia da ludziej, szto zawuć siabie abstynentami, abo pa naszamu — trezwymi, niepjuszczymi, i szto wajujuć ŭsimi siłami s pjanstwam, bo wajawać z henym straszennym nałoham treba woś dziela czaho.</br> {{gap|1.5em}}Piersz-najpiersz czaławiek, szto kłaniajecca kieliszku, szkodzić swajmu zdaroŭju. Nia treba tak lohka wieryć tym razkazczykam, szto każuć, budta trunki hrejuć, dajuć siłu, achwotu i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Wiedać treba, szto czuć nia ŭsie trunki majuć u sabie składnik, katory zawiecca ''alkaholem'' albo ''czystym spirytusam''. Woś hety alkahol i spraŭlaje apjanieńnie i adureńnie, bo jość jon ''truciznaj'', tak jak naprykład arszenik. Użyty ŭ mieru ŭ słabiejszych trunkach (u piwie, winie, — dzie jaho mała) — jon nie turje, ale pry bolszaj wypiŭce, asabliwa wodki, dzie jaho najbolsz, spraŭlaje jon zawaroty haławy, zaciemnieńnie rozumu, torsii. Hety to alkahol pawolna, ale mocna rujnuje zdaroŭje swaich lubicielaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Jeśli addzialić czysty alkahol ad wodki i dać jaho kuram, to jany ad takoha paczastunku paskaczać, paskaczać i padochnuć. Tak sama nie wyżywie sabaka, kali wymazać jaho nos niekolki raz alkaholem. Daj wodku damowaje żywiole — ani zaczepić hetaj strawy, bo czuje jaje jadawitaść.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasem czaławiek, pakul prywyknie tolki da hetaj atruty, nie pryjemna morszczycca. Paśla użo budzie mieć da harełki ciahu. Może spytajsia czamu? Majem-bo my takuju naturu, szto ciahnie nas da użyćcia pryjemnaści, wiasiołaści da zabyćcia swaich biedaŭ. A heta ŭsio daje niby alkahol-uwadziciel. Heta jaho prymanka. Ale czaławiek, razumiejuczy, szto treba swaje złyja nakłonnaści dzierżać pad saboj, lohka padbiwaja hetu nierazumnuju ciahu da napitkaŭ. Bo jana niczym inszym nia jość, jak tolki prostaj słabościej i brakam. Praŭda, jość<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> l1us57fd4g082s8rhem5w7kr9wtte5j 104 128334 297201 296322 2026-09-11T14:45:02Z RAleh111 4658 297201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>bywaje na stolki żywuczaje, szto może prależać kolki hadoǔ u ziamli, jakby czakajuczy na lepszyja warunki dla siabie i tady obchodzić.</br> {{gap|1.5em}}Zabić żyćcio ŭ hetym, nieraz jak makawaje ziernie, drobnińkim nasieńni ziella, katoraje ǔżo trapiła ŭ ziamlu — nie nasza zmoha, bo my tam jaho ani najdzim, ani ǔbaczym, dyk treba bracca na inszy sposab: pamahczy jamu jak najchutczej abyjści, ale ni dać adkrasawać. Dziela hetaha treba zawodzić u swajej haspadarcy karmowyja trawy, asabliwa kaniuszynu, dy nie pakidać jaje na nasieńnie, a jak tolki pacznie krasawac — skasić, tady razam z joju skosim i abyszoŭszaje, ale jeszcze nie pierekrasawaŭszaje ziało i hetkim paradkam źnisztożym jaho, bo patomstwa swajho jano nie pakinie.</br> {{gap|1.5em}}Druhaja rada i to najważniejszaja, katoraja ciapier jak raz na czasie, heta jak najraniej z wosini padorywać na zimu.</br> {{gap|1.5em}}Wialikuju abmyłku maje toj, chto dumaje, szto orka z wosini robicca tolki dziela taho, kab na wiasnu miensz raboty było. Nie! Tut najważniej toja, szto rana zaaraŭszy, pry ciopłaj wosini — ziało na uzruszanaj ziamli uśpieje pirad zimoj abyjści i jaho abo maroz zmarozić, abo można wydziarci baranoj. I, pakul u nas ni zawiadziecca taki paradak, kab usled za żniwom iszła i orka, datul my nie pazbudzimsia swajho złodzieja paletkowaha — ziella.</br> {{gap|1.5em}}Dyk biarymosia-ż jak najchutczej za orku na zimu! {{справа|''K-in-k.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>'''Szmat sieladcou.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U gdanskaj zatoca u Niamieczczynie u hetym hadu łowiać tak szmat sieladcoǔ, jak nikoli, pierad hetym. Pradawali kapu pa 25 hroszaj.</br> {{gap|1.5em}}Moża i u nas sieladcy pataniejuć. </div> <center>{{larger|'''Śmierć u razpuszczanym żalezie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U Anklickaj hucie żaleznaj u Humlet było strasznaje zdareńnie. Z niewiadomaj pryczyny penk kacioł i jaho askołki udaryli u rabotnikaǔ, szto stejali kala razpuszczanaho ad haraczyni żaleza.</br> {{gap|1.5em}}Dwa rabotniki uwalilisia u redkaje żaleza i u moment zhareli, aprocz ich śmierć dastali jeszcze dwa rabotniki i 15 czaławiek dastali ciażkija rany. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''Zahadki.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}54) Na palicy dźwie sinicy; szto papaduć — toja i zjaduć.</br> {{gap|1.5em}}55) Za biełym biarezniczkam tałałajczyk breszyć. </div> <center>{{larger|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/25|№ 25]].}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/23|№ {{Абмылка|24|23}}]]'': 51) Capy, 52) Kala miski z łyżkami; 53) Zamok. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><center>{{larger|'''Prykazki.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Zapas biady nia robić. {{gap|1.5em}}Dumki za harami, a śmierć za placzyma. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''Żarty.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— U hetu wosiń ja użo mo dwuch zajcau zastreliu.</br> {{gap|1.5em}}— Oho! I sztoż ty z imi zrabiu?</br> {{gap|1.5em}}— Ja ich iznou puściu: nichaj sabie latajuć da zimy. {{gap|1.5em}}Haspadar sielski da haradzkoj pani, szto u jaho zahaściła:</br> {{gap|1.5em}}— A heta, paniczka, sztuczny nawoz.</br> {{gap|1.5em}}Miastowaja pani:</br> {{gap|1.5em}}— Moj Boża! Ciapier użo i heta stali padrablać!… </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 0y5f4auvobb3nstwayfinp7e21rdgo0 297204 297201 2026-09-11T14:59:03Z RAleh111 4658 297204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>bywaje na stolki żywuczaje, szto może prależać kolki hadoǔ u ziamli, jakby czakajuczy na lepszyja warunki dla siabie i tady obchodzić.</br> {{gap|1.5em}}Zabić żyćcio ŭ hetym, nieraz jak makawaje ziernie, drobnińkim nasieńni ziella, katoraje ǔżo trapiła ŭ ziamlu — nie nasza zmoha, bo my tam jaho ani najdzim, ani ǔbaczym, dyk treba bracca na inszy sposab: pamahczy jamu jak najchutczej abyjści, ale ni dać adkrasawać. Dziela hetaha treba zawodzić u swajej haspadarcy karmowyja trawy, asabliwa kaniuszynu, dy nie pakidać jaje na nasieńnie, a jak tolki pacznie krasawac — skasić, tady razam z joju skosim i abyszoŭszaje, ale jeszcze nie pierekrasawaŭszaje ziało i hetkim paradkam źnisztożym jaho, bo patomstwa swajho jano nie pakinie.</br> {{gap|1.5em}}Druhaja rada i to najważniejszaja, katoraja ciapier jak raz na czasie, heta jak najraniej z wosini padorywać na zimu.</br> {{gap|1.5em}}Wialikuju abmyłku maje toj, chto dumaje, szto orka z wosini robicca tolki dziela taho, kab na wiasnu miensz raboty było. Nie! Tut najważniej toja, szto rana zaaraŭszy, pry ciopłaj wosini — ziało na uzruszanaj ziamli uśpieje pirad zimoj abyjści i jaho abo maroz zmarozić, abo można wydziarci baranoj. I, pakul u nas ni zawiadziecca taki paradak, kab usled za żniwom iszła i orka, datul my nie pazbudzimsia swajho złodzieja paletkowaha — ziella.</br> {{gap|1.5em}}Dyk biarymosia-ż jak najchutczej za orku na zimu! {{справа|''K-in-k.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Szmat sieladcou.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U gdanskaj zatoca u Niamieczczynie u hetym hadu łowiać tak szmat sieladcoǔ, jak nikoli, pierad hetym. Pradawali kapu pa 25 hroszaj.</br> {{gap|1.5em}}Moża i u nas sieladcy pataniejuć. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Śmierć u razpuszczanym żalezie.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U Anklickaj hucie żaleznaj u Humlet było strasznaje zdareńnie. Z niewiadomaj pryczyny penk kacioł i jaho askołki udaryli u rabotnikaǔ, szto stejali kala razpuszczanaho ad haraczyni żaleza.</br> {{gap|1.5em}}Dwa rabotniki uwalilisia u redkaje żaleza i u moment zhareli, aprocz ich śmierć dastali jeszcze dwa rabotniki i 15 czaławiek dastali ciażkija rany. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}54) Na palicy dźwie sinicy; szto papaduć — toja i zjaduć.</br> {{gap|1.5em}}55) Za biełym biarezniczkam tałałajczyk breszyć. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/25|№ 25]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/23|№ {{Абмылка|24|23}}]]'': 51) Capy, 52) Kala miski z łyżkami; 53) Zamok. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Zapas biady nia robić. {{gap|1.5em}}Dumki za harami, a śmierć za placzyma. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— U hetu wosiń ja użo mo dwuch zajcau zastreliu.</br> {{gap|1.5em}}— Oho! I sztoż ty z imi zrabiu?</br> {{gap|1.5em}}— Ja ich iznou puściu: nichaj sabie latajuć da zimy. {{gap|1.5em}}Haspadar sielski da haradzkoj pani, szto u jaho zahaściła:</br> {{gap|1.5em}}— A heta, paniczka, sztuczny nawoz.</br> {{gap|1.5em}}Miastowaja pani:</br> {{gap|1.5em}}— Moj Boża! Ciapier użo i heta stali padrablać!… </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 1qp7s662pcbt5c4bo3zi9xu0kxy9tr5 104 128360 297200 296334 2026-09-11T14:41:19Z RAleh111 4658 297200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 12 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 25'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{c|'''Alkahol.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <center>{{larger|II.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ale szto najważniejsza: alkahol zmienszywaje, abo i susim nisztożyć naszaje żyćcio duchoŭnaje. Kab heta sabie ujaśnić, pawinny my wiedać, szto żyćcio relihijnaje, zhodnaje z prawam naszaho sumieńnia, paddzierżywajecca naszaj silnaj wolaj.</br> {{gap|1.5em}}Silnaja wola chryścijanina — heta najważniejszaja padpora jaho relihii, jaho wiery ŭ zahrobnaje żyćcio. A sztoż tak zmahaje siłu woli naszaj, jak alkahol, jak skłonnaść niŭmiarkowanaja da napitkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Czaławiek robić sabie z alkaholu niejakaja bożyszcze i składaje jamu na afiaru dabro swajej siamji, swaju dobruju sławu ŭ ludziej i spakoj swajej duszy.</br> {{gap|1.5em}}Najspakajniejszy, najlepszy czaławiek, jak tolka pacznie zahladać czasta ŭ kieliszak, staniecca skora skłonnym da zawadak i niazhod, pazwolić jazyku paplić usielakija brudy, zrobicca złym dla chatnich, niamiłym dla susiedaŭ. A nawat czaławiek, szto pa krysie pje, dajeć dowad słabaj woli, bo czasta bajuczysia, kab jaho nie wyśmiejali, nia może pakinuć pić, choć i razumieje, szto i jon paddzierżywaje chwarobu ahulnaho pjanstwa szto zasłuha bolszaja susim nie pić, chacia dobra wiedaje, szto pjanicy wychodziać z tych, katoryja piersz nie nadta nizka kłanialisia alkaholu, ale ŭsioż taki byli jaho prychilnikami. Można śmieła skazać, szto alkahol adrywaje ludziej ad żyćcia relihijnaho, jak toj djabluk, bo chto tolki mnoha pje, toj bywaje zaŭsiahdy i razpusnym, żwierskim, i hatowym da ŭsiaho złoha. Darma jamu tłumaczyć ab żyćci wyższym, razumnym.</br> {{gap|1.5em}}Nieszczasnaja prywyczka pić, zabiwaje ŭ im lepszaje paczućcie. I woś taki czaławiek pawolna tracić paniaćcie, szto maje nieśmiertelnuju duszu, szto jon naznaczany da szczaścia ŭ zahrobnym świecie. Jon prybliżajecca da hatunku tej żywioły, katoraja lubić bałota i katoruju żydy uważajuć za nieczystuju.</br> {{gap|1.5em}}Nima dziwa, szto u Światym Pisańni mnoha jość hroźby dla tych, szto biaz miery pjuć, — i padachwoczywańnia, kab byli trezwymi. „Hora tym, szto smahła mohuć pić wino!“ każe prarok Izajasz (V. 20) „Aściarożny budźcie, kab sercy waszy nie byli ciażki abżarstwam“ — skazaŭ raz Chrystus da swaich wuczniaŭ. A światy Paweł każe: „Nie ŭpiwajciesia winom, szto maje niaczystatu, ale budźcie poŭny Ducha Światoha (Efez. 5.18). Światy Auhustyn nazywaje pjanstwa matkaj ŭsielakich prastupkaŭ, zamieszańniem rozumu, utrataj niewinnaści dabrawolnym zwarjacieńniem żyćciowaj hańbaj, nisławaj, paniżeńniem duszy. A woś jeszcze słowy światoha Bazyla Wialikaho: „Czym pjanica mudrejszy ad asła? Źwier nawat biezrazumny nia pjeć nad mieru, chaciaby jaho tysiaczy ludziej prymuszała“.</br> {{gap|1.5em}}Woś tady i pakazywajecca, szto chto choczyć mieć i rozum i sumieńnie czystaje, pawinien mieć alkahol u {{перанос пачатак|najwialik|szaj}}<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> 9n3ycgnr1943rbauzzrzylixp8d7x96 297221 297200 2026-09-11T16:08:38Z RAleh111 4658 297221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 12 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 25'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{c|'''Alkahol.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <center>{{larger|II.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ale szto najważniejsza: alkahol zmienszywaje, abo i susim nisztożyć naszaje żyćcio duchoŭnaje. Kab heta sabie ujaśnić, pawinny my wiedać, szto żyćcio relihijnaje, zhodnaje z prawam naszaho sumieńnia, paddzierżywajecca naszaj silnaj wolaj.</br> {{gap|1.5em}}Silnaja wola chryścijanina — heta najważniejszaja padpora jaho relihii, jaho wiery ŭ zahrobnaje żyćcio. A sztoż tak zmahaje siłu woli naszaj, jak alkahol, jak skłonnaść niŭmiarkowanaja da napitkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Czaławiek robić sabie z alkaholu niejakaja bożyszcze i składaje jamu na afiaru dabro swajej siamji, swaju dobruju sławu ŭ ludziej i spakoj swajej duszy.</br> {{gap|1.5em}}Najspakajniejszy, najlepszy czaławiek, jak tolka pacznie zahladać czasta ŭ kieliszak, staniecca skora skłonnym da zawadak i niazhod, pazwolić jazyku paplić usielakija brudy, zrobicca złym dla chatnich, niamiłym dla susiedaŭ. A nawat czaławiek, szto pa krysie pje, dajeć dowad słabaj woli, bo czasta bajuczysia, kab jaho nie wyśmiejali, nia może pakinuć pić, choć i razumieje, szto i jon paddzierżywaje chwarobu ahulnaho pjanstwa szto zasłuha bolszaja susim nie pić, chacia dobra wiedaje, szto pjanicy wychodziać z tych, katoryja piersz nie nadta nizka kłanialisia alkaholu, ale ŭsioż taki byli jaho prychilnikami. Można śmieła skazać, szto alkahol adrywaje ludziej ad żyćcia relihijnaho, jak toj djabluk, bo chto tolki mnoha pje, toj bywaje zaŭsiahdy i razpusnym, żwierskim, i hatowym da ŭsiaho złoha. Darma jamu tłumaczyć ab żyćci wyższym, razumnym.</br> {{gap|1.5em}}Nieszczasnaja prywyczka pić, zabiwaje ŭ im lepszaje paczućcie. I woś taki czaławiek pawolna tracić paniaćcie, szto maje nieśmiertelnuju duszu, szto jon naznaczany da szczaścia ŭ zahrobnym świecie. Jon prybliżajecca da hatunku tej żywioły, katoraja lubić bałota i katoruju żydy uważajuć za nieczystuju.</br> {{gap|1.5em}}Nima dziwa, szto u Światym Pisańni mnoha jość hroźby dla tych, szto biaz miery pjuć, — i padachwoczywańnia, kab byli trezwymi. „Hora tym, szto smahła mohuć pić wino!“ każe prarok Izajasz (V. 20) „Aściarożny budźcie, kab sercy waszy nie byli ciażki abżarstwam“ — skazaŭ raz Chrystus da swaich wuczniaŭ. A światy Paweł każe: „Nie ŭpiwajciesia winom, szto maje niaczystatu, ale budźcie poŭny Ducha Światoha (Efez. 5.18). Światy Auhustyn nazywaje pjanstwa matkaj ŭsielakich prastupkaŭ, zamieszańniem rozumu, utrataj niewinnaści dabrawolnym zwarjacieńniem żyćciowaj hańbaj, nisławaj, paniżeńniem duszy. A woś jeszcze słowy światoha Bazyla Wialikaho: „Czym pjanica mudrejszy ad asła? Źwier nawat biezrazumny nia pjeć nad mieru, chaciaby jaho tysiaczy ludziej prymuszała“.</br> {{gap|1.5em}}Woś tady i pakazywajecca, szto chto choczyć mieć i rozum i sumieńnie czystaje, pawinien mieć alkahol u {{перанос пачатак|najwialik|szaj}}<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> 140r1t1wn94856m17bb0mbq5v0jr6y5 104 128376 297203 296410 2026-09-11T14:54:18Z RAleh111 4658 297203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Raboty"/>{{gap|1.5em}}Druhaja ważnaja rabota — heta abkapywańnie i bialeńnie dreǔ.</br> {{gap|1.5em}}Abkapywać treba szyroka — jak iduć haliny dreŭ, pierawaraczywajuczy dzioran u niz, a bialić wapnaj z hlinaj usie taǔściejszyje suki, jak tolki wysoka można dastać, zważajuczy adnak, kab nie zaczaplać i nie łamać drobnych halinak, bo na ich trymajecca ǔżo ciapier zaradziǔszyjsia buduczy ćwiet. {{справа|''Su—cek.{{gap|1.5em}}}} <section end="Raboty"/> <section begin="Cybula"/><center>{{larger|'''Cybula — lekarstwa.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Mo ni pawieruć naszyja baby, szto amal nia kożnaha dnia trymajuć u swaich rukach ni aby jakaja, a ważnaja lekarstwa, heta cybulu. Użo sam hryzuczy pach cybuli pakazywaja, szto heta nia zwykłaja raślina. Dahetul u nas patrablali cybulu tolki da jady, ale pamahaja jana u roznych niemaraściach.</br> {{gap|1.5em}}1) Chto majeć zatwiordziany trybuch abo cierpić na kolki, chaj sabie zrobić woś hetakaja lekarstwa: pakryszanaja cybula syplicca u śpirytus, i kali naciahnié tuha — pić nastojki pa 10 pa 12 kapli; treba pić i tamu, chto dahladaje chworych na poszaść jakuju — kab uścirahczysia zarazy. Ni majuczy spirytusu można uwaryć cybulu ŭ małaku.</br> {{gap|1.5em}}2) Cybula nadta dobraja lekarstwa na rabaki.</br> {{gap|1.5em}}Szmat dziaciej muczać henyja hadziny; a prahnać ich lohka. Treba tykiela dawać dziciaci pa 3 łyżki wywaru z cybuli ŭ wadzie abo ŭ malaku, a niaproszanyja hości prytka pojduć won. U Palestynie, dzie amal nia kożny kusok miasa zapahaniany trychinami, czaścieńka tam sumyśla jaduć cybulu. Stulto i naszy żydy dahetul lubiać cybulu jeści.</br> {{gap|1.5em}}3) Kamu ciażka addawać maczu, toj pawinin pić cybulu waranuju z miodam. Iszcze lepszaja lekarstwa na hetuju chwarobu — kali uwaryć cybulu z razmarynam u wadzie na paławinu z winom. Hetki wywar dobra pamahajeć i ŭ wadzianaj puchlinie.</br> {{gap|1.5em}}4) Harbata z cybuli dobra leczyć raznyja zahnojanyja rany, asabliwa u dziaciej; janaż tożsama zhaniajeć szmat jakuju wysypku.</br> {{gap|1.5em}}5) Chto pamiaŭ sabie trochi dzie cieła, chaj nacirajeć chworaja miejsca sokam s cybuli. Hetaki sok dobra tożsama zhaniajeć hruczoły i puchlinu. {{справа|''Hauryła Dubok.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Cybula"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Spadak pa Auh. Bebelu.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Nidauna pamior u Ciurychu u Niamieczczynie hławar sacyalistau Auhust Bebel. Usież sacyalisty wajujuć s prywatnaj ułasnoścaj i kapitałam. Zdawałasiab, szto haławar ich użo peunia żyu pawedle swajej nawuki. Tymczasam danonosiać hazety, szto pa Bebelu astausia spadak hraszmi 937,000 frankau (kala 400,000 rublou).</br> {{gap|1.5em}}I dastausia hety spadak nie sacjalistam, a tolki daczce Bebela pani Simon.</br> {{gap|1.5em}}Akazujecca, szto zasady ich dobryja tolki tady, kali ich nakidajuć druhim, a da siabie stasawać ich niadumajuć pany sacyalisty. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Skolki ludziej u Rasiei.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Pa wedle świeżych padrachunkou u Rasiei żywieć użo bolsz 171 miljona ludziej. Hetak ludnaści u Rasiei na 16 miljonou bolej, czym u Niamieczczynie, Austra-Wenhryi i Francii, uziatych razam. U haradoch bolsz mużczyn (na 400 tys.), pa wioskach bolej kabiet (na 600,000); tolki u Finlandzii i u Warszawie dyk i u haradoch bolej kabiet, jak mużczyn.</br> {{gap|1.5em}}Rasiejcau z biełarusami i ukraincami na 100 dusz 65 czał., turkau i tatarau — 10, palakau — 6, finlandcau 4, żydou — 3 z liszkam, litwinou 2 z liszkam, niemcau 1 z liszkam.</br> {{gap|1.5em}}Na 1000 asob jość 771 ziemlarob, 107 mieszczanou, 15 dwaranau. Rabotnikau fabrycznych u usiej Rasiei jość kala 2 miljonau 69 tysiacz.</br> {{gap|1.5em}}Na 1000 asob czytać i pisać umiejuć tolki 229 czaławiek, reszta nieuki.</br> {{gap|1.5em}}Padatkau prychodzica na kożnaho mieszkanca Rasiei 16 rub. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Skolki raschodzicca litouskich hazet.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Litouskaja hazeta „Litwa“ u aposznim № padaje, szto ciapier u Litwie pad Rasijaj (jość czaść Litwy i pad Prusijaj) wychodzić dziewiać hazet: „Lituwos Ukininkas“, „Lietuvos Żinios“, „Saltinis“, „Auszra“, „Viltis“, „Vienybe“, „Rygos Garsas“, „Rygos Naujienos“, „Spindulis“, kotoryje usie razam majuć da 33 tysiacz czytaczou.</br> {{gap|1.5em}}U pruskaj Litwie i u Ameryce hetak sama wychodziać litouskija hazety.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż buduć mieć hetolki czytaczou biełaruskija hazety? — A Biełaruś że u kolki razou bolszaja, czymś Litwa. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{gap|1.5em}}Skolki praz pocztu idzieć pismau u hod u Rasiei?</br> {{gap|1.5em}}Bolsz piaci milijardau — 5.000.000.000 piśmau. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Skolki Rasieja wyruczaje u hod za razwozku hazet?</br> {{gap|1.5em}}Try milijony — 3.000.000 rublou. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Skolki arysztantau u rasiejskich turmach?</br> {{gap|1.5em}}Sioleta kala dźwieścia tysiaczau — 200.000 dusz. </div><section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> c0ssqnw88cw1ccgbfe5n3wt4pizxt1e 104 128386 297199 296414 2026-09-11T14:39:31Z RAleh111 4658 297199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><center>{{larger|'''Kabiety u wojsku.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Francii padniałosia pytańnie ci możnab brać u wojska kabiet.</br> {{gap|1.5em}}Z hetaj przyczyny padnialisia miż wuczonymi i u hazetach francuskich roznyja hutarki.</br> {{gap|1.5em}}Pani Dilafua, adna z najjarczejszych sufrażystak francuskich, a razam i haraczaja patryjotka dakazuje, szto nima niczoha takoho, szto by pieraszkadżało kabietam służyć u wojsku.</br> {{gap|1.5em}}Usiamu świetu wiedama, szto kaliś dzieuczyna Ioanna Dark kinuuszy baćkawu chatu adzieła wajennuju adzieżu i stauszy na pieradzie wojska zbawiła usiu Franciju, wyhnauszy z jaje anhliczan, szto byli zawajawali użo bliska ceły kraj.</br> {{gap|1.5em}}A heta ni adzin wypadak u Francii szto kabieta była wajaczkaj.</br> {{gap|1.5em}}U czasie abarony Lyonu kabiety bilisia pobacz swaich mużou i akazywali cudy walecznaści.</br> {{gap|1.5em}}U wojsku Napoleona I kabieta Cecylija Stamply służyła u artylerji kanonieram. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''Zahadki.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}56) Żywy żywoja jeś; i u woczy hladzić.</br> {{gap|1.5em}}57) Sam chud, a haława s pud. </div> <center>{{larger|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/26|№ 26]].}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/24|№ 24]]'': 54) Żorny; 55) Za zubami jazyk. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><center>{{larger|'''Prykazki.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Jakaja ptuszka — takija i pieśni. </div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Cyhan jak halejić — dy śmialejić. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''Żarty.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}''Daczka'': Mama, skaży praudu — chto heta była Ewa?</br> {{gap|1.5em}}''Matka'' (spahladajuczy kosa na swajho muża): Heta była żonka, katoraja taksama nie mieła u szto adziecca. </div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Absieiusia użo?</br> {{gap|1.5em}}— Nie, zapahodaj ni paśpieu.</br> {{gap|1.5em}}— A szto rabiu?</br> {{gap|1.5em}}— Nasiewak małaciu.</br> {{gap|1.5em}}— Tak douha?</br> {{gap|1.5em}}— A sztó mieu śpiaszycca: dozdż wo paszou ja spadziewausia, szto sieić nia skora prydzicca. </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; padding:0em; width:35em; border-style: solid; border-width: 3px 3px 3px 3px" |<center>'''Wyjszła z druku nowaja praktycznaja kniżka pad nazwańniem:</center> |- |style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>'''„Rady dla matak jak hadawać dzieci na dobrych ludziej“.</center> |- |style="letter-spacing: 0.7px;" |{{АРЦ|Padaje razumnyje rady, jak treba chadzić kala małych dziaciej, kab nie uzhadawalisia jany na złydniaǔ i nikczemnikaǔ, dy kab wyraśli na ludziej dobrych.}} |- |<center>'''Cena adnaho egzemplara 3 kap.; s pierasyłkaj pa poczcie 5 kap.</center> |- |style="letter-spacing: 1px;" |<center>Chto wypisywaje kolki sztuk, toj za pierasyłku kożnych troch egzem. płacie pa 2 kap., a chto — na rubla ci bolej toj za pierasyłku zusim</br>ni płacić. _{{{larger|°°°°°°}}} '''Hroszy można wysyłać pacztowymi markami.</center> |- |style="font-size:138%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>Hłaǔny skład u B. Poczobki, Wilnia Wilenskaja wul. d. № 18, kw. 6.</center> |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> i6boh56ksb49nnblhwzc1qde60h8u6l 104 128395 297198 296577 2026-09-11T14:34:05Z RAleh111 4658 297198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 19 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 26'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak.<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{c|'''Alkahol.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>III.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usiaho skazanaho raniej, a jeszcze bolej z żyćcia sztodziennaho, szto pakazwaje, jakim straszennym niszczaściem jość pjanstwa — wychodzić patreba: ''kinuć samym pić harełku, piwa, wino — i staracca adciahnuć ad hetych trunkaǔ inszych''. Słowam, zjaŭlajecca sama praz siabie dumka zmahacca z chwarobaj pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Zmahańnie z alkaholem staro jak świet. U starażytnaj Hrecii, ŭ Atenach, było adnym czasam prawa, szto śmiertny pryhawor kłało na czaławieka, katoraho zławili pjanym. U tojże Hrecii prawodaŭca Likurh prykazaŭ zniszczyć usie winnicy, dzie wyrablałoś wino. U siomym wieku pa Chrystusie reformatar relihijny Mahomet zabaraniǔ susim pić wino swaim prychilnikam. Francuskija karali ǔ roznych czasach staralisia ahraniczyć wyrab wina. Z dziewiataho wieku prachawałosia pradpisańnie spawiednikam, kab zakładali sorakdnieŭnuju pakutu na chlebie i wadzie tym, szto „prociŭ nakazu Zbaŭcy i Apostołaŭ, upiwajucca winom abo piwam“.</br> {{gap|1.5em}}Adzin paważany historyk pisze, szto u pierszych wiekach Chryścijanie susim nie używali wina. Rehuły niekatorych zakonaŭ chryścijanskich zmuszajuć da samaj surowaj trezwaści.</br> {{gap|1.5em}}A i ǔ naszych czasach razszyryłasia zmahańnie z alkaholem, bo pjanstwa straszenna razpanoszyłasia pamiz ludziej.</br> {{gap|1.5em}}U Ameryce prezydenty Linkoln i Harrisson byli niepjuszczymi.</br> {{gap|1.5em}}Suczasny prezydent Wilson jość wialikim apiekunam tawarystw amerykanskich ŭ zmahańni z alkaholem. A tawarystwaŭ takich tam duża mnoha. Jość nawat takija staronki ŭ Ameryce, dzie użo trudna dastać alkaholnych napitkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Woś dziakujuczy ludziam, szto z pahardaj kinuli alkahol i paczali szyryć trezwaść u Ameryce liczycca ciapier bolsz sześci milijonaŭ ludziej ''niepjuszczych, abstynentaǔ'' — i to tolki zapisanych da tawarystwaŭ. U Anhlii jość takich ludziej siem milijonaŭ. U Finlandzii, blizkaj naszaj susiedki — zabaroniena użo hnać harełku.</br> {{gap|1.5em}}U naszym krai najbolej szyryć trezwaść kowienskaje tawarystwa „Blaivybe“ (trezwaść). Addzieły hetaho tawarystwa znachodziacca i ŭ Wilenskaj hubernii. Meta ich — heta znisztożyć panawańnie alkaholu. Sposaby takija: asabistaja trezwaść i praświeta. Kab zmahacca z drennymi zwyczajami i prywyczkami pić na wiasiellach, chreśbinach, zabawach, — jany ustraiwajuć prystaǔlenia, dzie wyśmiewajuć pjanstwa, robiać wieczarynki biez trunkaŭ, a na wiasiellach i światach siamiejnych nie stawiać żadnych napitkaŭ apracza kwasaŭ i wina z owaczaǔ. Procz taho na sabrańniach ustrajwajuć hutarki ab szkadliwaści alkaholu i zdajuć adczoty z pracy nad wykarenieńniem pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Tawarystwa prociŭ alkaholnyja szyracca bystra i razwiwajucca szto hod. Dojduć jany i da naszej staronki da naszaho narodu, i daduć dobruju atprawu<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> k3eaxxrtbd7bbi0sm1fmjko0urw1bi0 297222 297198 2026-09-11T16:09:10Z RAleh111 4658 297222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 19 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 26'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak.<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{c|'''Alkahol.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>III.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usiaho skazanaho raniej, a jeszcze bolej z żyćcia sztodziennaho, szto pakazwaje, jakim straszennym niszczaściem jość pjanstwa — wychodzić patreba: ''kinuć samym pić harełku, piwa, wino — i staracca adciahnuć ad hetych trunkaǔ inszych''. Słowam, zjaŭlajecca sama praz siabie dumka zmahacca z chwarobaj pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Zmahańnie z alkaholem staro jak świet. U starażytnaj Hrecii, ŭ Atenach, było adnym czasam prawa, szto śmiertny pryhawor kłało na czaławieka, katoraho zławili pjanym. U tojże Hrecii prawodaŭca Likurh prykazaŭ zniszczyć usie winnicy, dzie wyrablałoś wino. U siomym wieku pa Chrystusie reformatar relihijny Mahomet zabaraniǔ susim pić wino swaim prychilnikam. Francuskija karali ǔ roznych czasach staralisia ahraniczyć wyrab wina. Z dziewiataho wieku prachawałosia pradpisańnie spawiednikam, kab zakładali sorakdnieŭnuju pakutu na chlebie i wadzie tym, szto „prociŭ nakazu Zbaŭcy i Apostołaŭ, upiwajucca winom abo piwam“.</br> {{gap|1.5em}}Adzin paważany historyk pisze, szto u pierszych wiekach Chryścijanie susim nie używali wina. Rehuły niekatorych zakonaŭ chryścijanskich zmuszajuć da samaj surowaj trezwaści.</br> {{gap|1.5em}}A i ǔ naszych czasach razszyryłasia zmahańnie z alkaholem, bo pjanstwa straszenna razpanoszyłasia pamiz ludziej.</br> {{gap|1.5em}}U Ameryce prezydenty Linkoln i Harrisson byli niepjuszczymi.</br> {{gap|1.5em}}Suczasny prezydent Wilson jość wialikim apiekunam tawarystw amerykanskich ŭ zmahańni z alkaholem. A tawarystwaŭ takich tam duża mnoha. Jość nawat takija staronki ŭ Ameryce, dzie użo trudna dastać alkaholnych napitkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Woś dziakujuczy ludziam, szto z pahardaj kinuli alkahol i paczali szyryć trezwaść u Ameryce liczycca ciapier bolsz sześci milijonaŭ ludziej ''niepjuszczych, abstynentaǔ'' — i to tolki zapisanych da tawarystwaŭ. U Anhlii jość takich ludziej siem milijonaŭ. U Finlandzii, blizkaj naszaj susiedki — zabaroniena użo hnać harełku.</br> {{gap|1.5em}}U naszym krai najbolej szyryć trezwaść kowienskaje tawarystwa „Blaivybe“ (trezwaść). Addzieły hetaho tawarystwa znachodziacca i ŭ Wilenskaj hubernii. Meta ich — heta znisztożyć panawańnie alkaholu. Sposaby takija: asabistaja trezwaść i praświeta. Kab zmahacca z drennymi zwyczajami i prywyczkami pić na wiasiellach, chreśbinach, zabawach, — jany ustraiwajuć prystaǔlenia, dzie wyśmiewajuć pjanstwa, robiać wieczarynki biez trunkaŭ, a na wiasiellach i światach siamiejnych nie stawiać żadnych napitkaŭ apracza kwasaŭ i wina z owaczaǔ. Procz taho na sabrańniach ustrajwajuć hutarki ab szkadliwaści alkaholu i zdajuć adczoty z pracy nad wykarenieńniem pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Tawarystwa prociŭ alkaholnyja szyracca bystra i razwiwajucca szto hod. Dojduć jany i da naszej staronki da naszaho narodu, i daduć dobruju atprawu<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> kuwocxels7mrix210h63hpyltuwp8lx 104 128451 297197 296560 2026-09-11T14:32:49Z RAleh111 4658 297197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Nasza"/><center>{{larger|'''U aharodzie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Samaje bolszaje apiryszcze z aharodniny dla naszaho brata — sielanina, heta kapusta i buraki. Kab smacznaja była kapusta i trywałaja, a tak sama i buraki, treba ich kanieszna sabrać zaŭczasu — nie dapuściǔszy, kab paprymierzali, dyk nie czekajuczy bolszych marazoǔ, zawichniciesia, haspadynki, kala ich miłaści.</br> {{gap|1.5em}}I jeszcze adna wielmi ważnaja sprawa: passiekaŭszy kapustu, kaczareżki z hradaŭ u śled treba kanieszna pawyrywać i spalić ich. Bo ad hetych kaczareżak nieraz zawodzicca ǔ ziamli zaraza, katoraja paśla u druhije hody napadaje na kapustu i może zusim jaje znisztożyć.</br> {{gap|1.5em}}Hnoj na aharody najlepsz wywozić u wosień i uśled jaho akuratna zaharać. {{справа|''K-in-k{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <div style="font-size:92%"> <center>{{larger|'''Niaboszczyk ustaǔ.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}11 wiereśnia wieczaram pamior, jak zdawałasia, bahaty domaułaśnik Jaroszenko kala st. Lubań. Jaho abmyli, pałażyli u damawinu i użo adsłużyli 2 panichidy; kali paczynałasia użo treciaja panichida niaboszczyk paruchaǔ rukoj paśla hlanuǔ waczami i znoǔ ich zakryǔ. Jaroszenku wyniali z damawiny i pałażyli na łożka, dzie jon i zusim praczuchaǔsia. Ubaczyǔszy usio, szto kala jaho rabiłasia Jaroszenko paczuǔsia wielmi drenna.</br> {{gap|1.5em}}Bajacca kab jon nia zyszoǔ z rozumu. <center>{{larger|'''Trup zamiesta portcygara.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Ałuszcie kupiec Smaił ukinuǔ prypadkam u jamu z wadoj portcygar. Kaliż paczaǔ jaho szukać krukom, dyk zamiest portcygara wyciahnuǔ trup 12 hadowaho chłopca. <center>{{larger|'''Czamu ciapier tak zrabiłasia zimna.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na paǔnoczy pa mory pływajuć cełyja hory lodu, woś adna hetakaja hara padpłyła pad nasz bok i dziela hetaho tak raptoǔnie pazimnieła. U nikatorych miejscach wypaǔ nawat śniech. <center>{{larger|'''Katastrofa.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Elektrycznaja maszyna s 3-ch wahonaǔ, katoraj jechała hramada stralcoǔ Alpejskich zwaliłasia z rejkaǔ kala h. Villeneuve Lubet u hłybokuju kanawu. Dahetul dastali s pad pałamanych wahonaǔ 11 asob zabitych i 13 pakaleczanych, druhich niszczaśnikaǔ nielha dastać s pryczyny nidastupnaści kanawy i drennaj pahody. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''Zahadki.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}58) Z Picieru u Warszawu i z Warszawy u Picier wychodziać szto hadzinu pajezdy u tuju samuju paru. Chto zhadaje, skolki pajezdoǔ razminiecca z maim, katorym budu jechać z Warszawy u Picier?</br> {{gap|1.5em}}59) Adzin chłopiec paszoǔ z druhim u zakład, szto toj ni razabjeć szyby u aknie kamieniam wialiczynioj, jak haława. Toj pryniaǔ zakład, ale szyby razbić jamu nie udałosia. Czamu? {{gap|1.5em}}Razhadki buduć praz dwa tydni, a chto ich raniej adhadaje, nichaj swoj adkaz pryszleć u redakciju. Chto dobra razhadaje dastanieć ad redakcii padarak. {{gap|1.5em}}''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/25|№ 25]]:'' 56) Dzicia, jak ssie hrudzi, 57) Biaźmien. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{c|{{larger|'''Żarty.}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>{{larger|'''Dziǔnaja recz.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Haspadar pradaǔ kania da susiedniaj wioski, a koń praz kolki dzion i zdoch. Haspadar ubaczyǔszy taho u kaho kupiǔ wymaǔlaje:</br> {{gap|1.5em}}— Hetaż ty mianie aszukaǔ, koń zdoch.</br> {{gap|1.5em}}— Dziǔnaja recz u mianie z im hetak nirazu ni zdaryłasia. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Daczuszka palezła u szafku kab ściahnuć śliwak, szto tam uczora, lażali, dy nie znajszła niwodnaj i pytajecca tady u matki:</br> {{gap|1.5em}}— Mama, a dzie śliǔki?</br> {{gap|1.5em}}— Ja użo zjeła ich.</br> {{gap|1.5em}}— Adna usie?</br> {{gap|1.5em}}— Aha!</br> {{gap|1.5em}}— Budzie mamie żywatok baleć, adnej nia można tak szmat jeści; treba było mnie dać trochi, jażby mamie pamahła zjeści. <section end="Żarty"/> <section begin="Prykazki"/><center>{{larger|'''Prykazki.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wyszej nosu ni padskoczysz. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Nadta ni nastaǔlajsia; wuszej swaich usio roǔna ni dastanisz pacaławać. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}'''Ks. A. Sz-u.''' Hroszy za 5 numeraŭ atrymali, wielmi dziakujem za szyreńnie naszaj hazety.</br> {{gap|1.5em}}'''Miedniczancu.''' Szczyra dziakujuczy za cikaŭnyja wiestki, Redakcja „Biełarusa“ prosić i dalej pawiedamlać jaje, kali w akolicy Waszaj budzia czutna szto dobraje ci cikaŭnaje.</br> {{gap|1.5em}}'''Naszym Prychilnikam.''' Zamiest słowaŭ padziaki kożnamu serdeczna: „Boh Wam zapłacić!“ <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-bottom:1em; width:22em; border-style: solid; border-width: 8px 0px 8px 0px; text-align:justify;" |style="padding-top:1em; padding-bottom:1em;" |{{larger|'''Pry hetym numery razsyłajecca ka- talog sielska haspadarskich pryład firmy „Zygmunt Nagrodzki w Wilnie“.}} |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> r5m6z3y9gr43hjf13wl0eqjvg3103r0 104 128454 297196 296578 2026-09-11T14:31:54Z RAleh111 4658 297196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 26 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 27'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wiera"/>{{c|'''Wiera, Nadzieja i Miłaść.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Satwaryǔ Boh czaławieka na wobraz i padabienstwa Swajo i pamiaściǔ jaho u raji, bo chacieŭ, kab czaławiek byŭ szczaśliwy. Uwieś świet daŭ jamu za karaleŭstwa i ǔsiamu stwareniu prykazaŭ, kab słuchała i pawinawałasia jahonaj woli.</br> {{gap|1.5em}}I czaławiek byǔ szczaśliwy. Jon nia wiedaŭ, szto takoja śmierć i chwaroba, szto bieda i niadola, szto smutak i trudy. Źwiary i ptuszki, ziemla i mory, ŭsio-ŭsio jamu służyła…</br> {{gap|1.5em}}Ale nie pasłuchaŭ czaławiek Boha — sahraszyǔ.</br> {{gap|1.5em}}I Boh wyhnaŭ jaho z raju, wyhnaŭ na wieki. Na żyćcio praznaczyŭ jamu ziamlu, dzie pracawać treba, i pot lić krywawy, i ciarpieć, i jenczyć, i wiek-wieczny z niadolaj zmahacca.</br> {{gap|1.5em}}I zapłakaŭ czaławiek, bo paznaŭ swaju biadu; i sahnuŭsia pad karaj Pradwiecznaho… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Kiepska było czaławieku…</br> {{gap|1.5em}}Jaho rozum, szto ŭpiarod byŭ taki świetły i hłyboki, szto Boha ahladaŭ i ŭ adwiecznaj knizie Boskich ustawoŭ moh czytać świetu tajamnicy, — ciapier jakby tumanam jakim zaciahnuŭsia i niezaradny stajaŭ prad zahadkami żyćcia i śmierci.</br> {{gap|1.5em}}Jaho dusza, szto ad Boha wyjszła, Boham i dla Boha tolki żyła, szto dla Praŭdy wiecznaj i wiecznaha Dabra ŭsie swaje siły addawała, — ciapier zastałasia jak-by prykawanaja da ziamli i da niskich patreb sztodziennaho żyćcia. — I ahoń u jej tliŭsia adwieczny-niabiesny, choć jej ciesna było na ziamli — wyhnańni, — jana ŭżo nie mahła padniacca ŭwyś, tudy adkul pryszła, bo jej sił nie chwatała i skrydłaŭ wolnych…</br> {{gap|1.5em}}Jaho serca, szto spiersza tolki Dabro i Pieknatu nieskanczonuju miławała, szto raspływałasia u Boskaj Miłaści, szto ahniom hareła niehasnuczym i zamirała ad niawyskazanaha szczaścia, — ciapier apuściłasia u amut sztodziennaho żyćcia i zawiazła u kłapotach i niskich zabotach…</br> {{gap|1.5em}}I zastahnaŭ, zajenczyŭ czaławiek…</br> {{gap|1.5em}}„Boże, zmiłujsia!…“ {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}I źmiławaŭsia Boh!</br> {{gap|1.5em}}Jon pasłaŭ czaławieku paciechu i ratunak.</br> {{gap|1.5em}}Try siastry, niabiesnyje pasłanki, spuścilisia na ziamlu i pasialilisia siarod ludziej, — try siastry:</br> {{gap|1.5em}}Wiera, Nadzieja i Miłaść.</br> {{gap|1.5em}}Czaho rozum nia moh atkryć, taho Wiera wuczyła: czaho dusza nie mahła dastać na hetaj ziamli, toja Nadzieja dawała; czaho serca szukała napraśnia, da taho Miłaść wieła.</br> {{gap|1.5em}}Chto pryniaŭ hetych hościaŭ da siabie, toj staŭsia szczaśliwym i bahatym, bo jamu znowu raj atkryŭsia na ziamli, i niestraszna była jamu ŭżo śmierć. A chto zaczyniŭ pierad imi waroty duszy swajej, toj na wiek zhinuŭ u mukach i praklacci…</br> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}}<section end="Wiera"/><noinclude></noinclude> 5fjmpu8bvcy504le15wup4kbvq2b9is 297223 297196 2026-09-11T16:09:50Z RAleh111 4658 297223 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 26 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 27'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wiera"/>{{c|'''Wiera, Nadzieja i Miłaść.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Satwaryǔ Boh czaławieka na wobraz i padabienstwa Swajo i pamiaściǔ jaho u raji, bo chacieŭ, kab czaławiek byŭ szczaśliwy. Uwieś świet daŭ jamu za karaleŭstwa i ǔsiamu stwareniu prykazaŭ, kab słuchała i pawinawałasia jahonaj woli.</br> {{gap|1.5em}}I czaławiek byǔ szczaśliwy. Jon nia wiedaŭ, szto takoja śmierć i chwaroba, szto bieda i niadola, szto smutak i trudy. Źwiary i ptuszki, ziemla i mory, ŭsio-ŭsio jamu służyła…</br> {{gap|1.5em}}Ale nie pasłuchaŭ czaławiek Boha — sahraszyǔ.</br> {{gap|1.5em}}I Boh wyhnaŭ jaho z raju, wyhnaŭ na wieki. Na żyćcio praznaczyŭ jamu ziamlu, dzie pracawać treba, i pot lić krywawy, i ciarpieć, i jenczyć, i wiek-wieczny z niadolaj zmahacca.</br> {{gap|1.5em}}I zapłakaŭ czaławiek, bo paznaŭ swaju biadu; i sahnuŭsia pad karaj Pradwiecznaho… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Kiepska było czaławieku…</br> {{gap|1.5em}}Jaho rozum, szto ŭpiarod byŭ taki świetły i hłyboki, szto Boha ahladaŭ i ŭ adwiecznaj knizie Boskich ustawoŭ moh czytać świetu tajamnicy, — ciapier jakby tumanam jakim zaciahnuŭsia i niezaradny stajaŭ prad zahadkami żyćcia i śmierci.</br> {{gap|1.5em}}Jaho dusza, szto ad Boha wyjszła, Boham i dla Boha tolki żyła, szto dla Praŭdy wiecznaj i wiecznaha Dabra ŭsie swaje siły addawała, — ciapier zastałasia jak-by prykawanaja da ziamli i da niskich patreb sztodziennaho żyćcia. — I ahoń u jej tliŭsia adwieczny-niabiesny, choć jej ciesna było na ziamli — wyhnańni, — jana ŭżo nie mahła padniacca ŭwyś, tudy adkul pryszła, bo jej sił nie chwatała i skrydłaŭ wolnych…</br> {{gap|1.5em}}Jaho serca, szto spiersza tolki Dabro i Pieknatu nieskanczonuju miławała, szto raspływałasia u Boskaj Miłaści, szto ahniom hareła niehasnuczym i zamirała ad niawyskazanaha szczaścia, — ciapier apuściłasia u amut sztodziennaho żyćcia i zawiazła u kłapotach i niskich zabotach…</br> {{gap|1.5em}}I zastahnaŭ, zajenczyŭ czaławiek…</br> {{gap|1.5em}}„Boże, zmiłujsia!…“ {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}I źmiławaŭsia Boh!</br> {{gap|1.5em}}Jon pasłaŭ czaławieku paciechu i ratunak.</br> {{gap|1.5em}}Try siastry, niabiesnyje pasłanki, spuścilisia na ziamlu i pasialilisia siarod ludziej, — try siastry:</br> {{gap|1.5em}}Wiera, Nadzieja i Miłaść.</br> {{gap|1.5em}}Czaho rozum nia moh atkryć, taho Wiera wuczyła: czaho dusza nie mahła dastać na hetaj ziamli, toja Nadzieja dawała; czaho serca szukała napraśnia, da taho Miłaść wieła.</br> {{gap|1.5em}}Chto pryniaŭ hetych hościaŭ da siabie, toj staŭsia szczaśliwym i bahatym, bo jamu znowu raj atkryŭsia na ziamli, i niestraszna była jamu ŭżo śmierć. A chto zaczyniŭ pierad imi waroty duszy swajej, toj na wiek zhinuŭ u mukach i praklacci…</br> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}}<section end="Wiera"/><noinclude></noinclude> i5mck9qffxjyt86i1imuqcqxjvssx5f 104 128556 297195 296858 2026-09-11T14:30:46Z RAleh111 4658 297195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Na"/>nam dahetul, dyk i dalej budzie nam pamahać, aby my tolki nie zabywalisia pracawać i usiakuju pracu achwiarowywać Jamu na chwału, a nam na pażytak“…</br> {{gap|1.5em}}I ażaniŭsia Jazep z Marylkaj, pracujyć Bohu na chwału i sabie na pażytak, a matka cieszycca imi dy pieścić ich maleńkaho Janku, a ludzi zawidujuć, szto na małym kusku ziamli Jazep żywie panam. {{справа|''B. P—ko.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Na"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''Usiaczyna.|памер=160%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Skolki wychodzić hazet.</center> </div> {{gap|1.5em}}{{fine|Na usim świecie wychodzić 35 tysiacz sztodziennych hazet z hetaho 20 tysiacz u Europie.</br>{{gap|1.5em}}Najbolej hazet wychodzić u Niamieczczynie — 6000; pa jej idzie Anhlija i Francija, majuczyja abiedźwie pa 5000 z liszkam; Italija maje 1800 hazet, Hispanija 1000, Rasieja choć i wialikaja, a u jej wychodzić tolki 800 hazet, a u malenkaj Szwajcaryi wychodzić 600 hazet, i u malusieńkaj Holandzii — 400.</br>{{gap|1.5em}}Bielarus, kudy bolszaja czym Szwajcaryja i Holandzija razam uziatyja majeć tolki dzwie tydniowyja hazety i adzin miesiacznik.}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Skolki kasztawało atkryćcie Ameryki?</center> </div> {{gap|1.5em}}{{fine|Adzin wuczony, razhladajuczy dakumenty s taho czasu, u katorym atkryli Ameryku znaszou rachunki, szto i skolki kasztawało, datyczaczaje hetaho atkryćcia.</br>{{gap|1.5em}}Wierchawod wyprawy Krysztop Kolumb mieu naznaczanuju pensiju 480 rubl. u hod. Kapitany troch karablou, katoryje 12-ho kastrycznika 1492 hodu stanuli na bierahoch Ameryki mieli pa 9 rublou u miesiac, a prostyje matrosy, szto jechali z wyprawaj brali pa 3-4 rubli u miesiac i z hetaj pensii pawinny byli żywicca.</br>{{gap|1.5em}}Hetak wychodzić, szto na atkryćcie Ameryki Hispanija wydała usiaho kala tysiaczy rublou. A z hetaho nowaho świetu praz kolkisot hadou ciakli u Hispaniju załatyja reczki. A Kolumb, katory namowiu Hispaniju da hetaj wyprawy abwinawaczany u tym, czaho nikoli nie rabiu, czuć apraudausia i pamior u biednaści.}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Jak u bajca.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Londonie ustroili taki restaran, dzie usio ad najmieńszaho da najbolszaho robicca elektrycznościaj. Jana tam i waryć, i naczynia myjeć i na stoł padajeć i miasa siaczeć i u talerki naliwajeć.</br>{{gap|1.5em}}A czaławiek tolki staić pry aparacie dy pryciskaje guziki, katoryja treba.}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> {{gap|1.5em}}{{fine|60) Szto staić pamiż „nami“ i „wami“?</br>{{gap|1.7em}}61? Szto padobna da czaławieka, dy nia żywoje?}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/28|№ 28]].'''</center> </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> {{gap|1.5em}}{{fine|Atauka — sienu prybauka, dy nia umieu skasić Sauka.}} {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}{{fine|Balawali pakul hoły stali.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ks. Al. A.'''</span> Pisulku adzierżali, i prośbu spoǔnili.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu I. M.'''</span> za prysłanyja wiestki szczyra dziakujem i nadalej prosim pisać ab usim, szto paczujecie ci zdarycca cikaŭnaho.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu W. Hajdzielu'''</span> ǔ Tomszczynie. List z markami na 50 k. adzierżali, hazetu ūżo pasłali i budzim wysyłać da nowaho hodu. Dzie można dastać młynawyja turbiny i kamieni ǔ Sibiry — my żywuczy tak daloka ad tul wiedać nia możem; mo wam pamoże u hetym ks. A. Ż. z Barnauła. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-bottom:1em; padding:0.5em; width: 35em; border:8px solid gray" |<div style="margin-bottom:0em; margin-top:0em; font-size:300%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>'''BIEŁARUSKAJA KNIHARNIA</center> </div> <center>{{x-larger|Wilnia, Zawalnaja 7.}}</center> {{АРЦ|{{larger|Wypauniaje zakazy na kniżki biełaruskije i u roznych druhich mowach, a także pryjmaje padpisku na usie hazety.</br>Pryjmaje da drukawańnia biełaruskija kniżki.</br>Maje na składzie ciapier duża redki pieradruk Litouskaho Statutu, litera u literu z Wilenskaho, Mamoniczouskaho wydańnia 1588 hodu, heta jak wiadoma było pierszaje wydańnie Statutu Litouskaho, drukawanaho pa biełarusku. Cena 5 rub. biez pacztowych raschodau.}}}} |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> fxo3gozaz43gsq2hlqy734rwdkuj965 104 128584 297193 296891 2026-09-11T14:28:48Z RAleh111 4658 297193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 3 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 28.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Prad"/>{{c|'''Prad Boham.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} Ja hlinaj miahkaj ŭ rukach Twaich, Boże…</br> Duch moj asobny niczoha nia może,</br> Choć z Twajej woli i ŭ Twajej sile</br> Ja niśmiartelny i nawat ŭ mahile… Ja padarożny z wysokaj krainy…</br> Szczaścia szukaju — i każdaj hadziny</br> Myślu: Kryj Boże ad złudnaje mary</br> Żyćcia ŭ raskoszy biaz bied i afiary…</br> Tolki paciechi adnej praszu, Panie,</br> Daj zrazumieńnie i umiławańnie</br> Praǔdy, szto wyjszaǔ ja z ruk Twaich wolny</br> Wybrać niszczaście ci raj upatolny.</br> {{справа|''Kazimir Swajak.{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prad"/> <section begin="Jak"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:1.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Jak stacca razumnymi i umiełymi.</center> </div> {{gap|1.5em}}Chto ǔżo ad pryrody swajej durny, taho razumnym zrabić u żadzien sposab nielha i bywajuć ludzi abdaronnyje, takim pryrodnym rozumam, szto im badaj lisznim byłob nabiracca jaho ŭ jaki- koleczy sposab. Ale naahuł ludziej bywaje najbolsz takich, szto jany, choć i majuć pryrodżany rozum, ale jon u ich niejak bytcam śpić, a hetych czasta nazywajuć ciomnymi niaŭmiej kami, abo prosta nawat durnymi.</br> {{gap|1.5em}}Ale nazwańnie każdaho niawuka durnym, jość recz niesprawiedliwaja, dziela taho, szto u hetaho niewuka, duża czasta bywaje rozum kudy bolszy, jak u druhoha wuczonaho. Mnie zdaryłosia czuć jak prostyje sielanie razhadywali miż saboj takija pytańni, na katoryja druhi wuczony nia lohka daǔby atkaz…</br> {{gap|1.5em}}Ja ǔżo uspomniŭ szto ŭ szmat katorych ludziej rozum jość, ale jon bytcam śpić — nia pracuje. Woś treba hety rozum zastawić pracawać, dyk tady i budzie razumnym haspadar jaho. Kab że razbudzić spiaczy rozum treba wuczycca czytać, i wuczycca i czytać i czytać i czytać, a czytanaje razważać i abmiarkowawać i razważać i zmiarkowawać, zraŭniujuczy adno z druhim i zadajuczy sabie pytańni, czamu heta joś tak, a toje wun jak, a hena jeszcze inaksz, dy na hety pytańni nachodzić atkazy. — Czym lahczej nam budzie nachodzić atkazy na roznyje pytańni, szto nam sami buduć nasuwacca, tym my budzim razumniejszymi — bolsz razwitymi.</br> {{gap|1.5em}}Kali ja skazaŭ „czytać“ dyk heta nie znaczyć, szto, kinuŭszy ǔsiakuju pracu, my pawinny abłażycca kniżkami i hazetami, dy ŭsio ich czytać i nad imiż siedziaczy dumać. Kniżki i hazety drukawanyja czytać treba, ale tolki ǔ mieru, a nia wieczna nad imi siadzieć, bo tady i z hoładu pryszłosiab pamierci i zamiest nabracca rozumu możnab zusim zdurnieć. Ale apracza kniżek drukawanych, katoryja bywajuć, adny karysnyja, a inszyja szkodnyja, jość kniha wializarnaja niedrukawanaja, ale wydanaja Stwarycielam usiaho świetu — Boham. Kniha heta zawiecca ''pryrodaj'' abo ''naturaj''. Razasłana jana usiudy; kruhom nas i nad nami i pad nami i czytać jaje może nawat toj, chto ŭ drukawanych {{перанос пачатак|kniż|kach}}<section end="Jak"/><noinclude></noinclude> dbndjgposy8umyl0ozqwok174aoyciy 297224 297193 2026-09-11T16:10:14Z RAleh111 4658 297224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 3 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 28.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Prad"/>{{c|'''Prad Boham.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} Ja hlinaj miahkaj ŭ rukach Twaich, Boże…</br> Duch moj asobny niczoha nia może,</br> Choć z Twajej woli i ŭ Twajej sile</br> Ja niśmiartelny i nawat ŭ mahile… Ja padarożny z wysokaj krainy…</br> Szczaścia szukaju — i każdaj hadziny</br> Myślu: Kryj Boże ad złudnaje mary</br> Żyćcia ŭ raskoszy biaz bied i afiary…</br> Tolki paciechi adnej praszu, Panie,</br> Daj zrazumieńnie i umiławańnie</br> Praǔdy, szto wyjszaǔ ja z ruk Twaich wolny</br> Wybrać niszczaście ci raj upatolny.</br> {{справа|''Kazimir Swajak.{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prad"/> <section begin="Jak"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:1.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Jak stacca razumnymi i umiełymi.</center> </div> {{gap|1.5em}}Chto ǔżo ad pryrody swajej durny, taho razumnym zrabić u żadzien sposab nielha i bywajuć ludzi abdaronnyje, takim pryrodnym rozumam, szto im badaj lisznim byłob nabiracca jaho ŭ jaki- koleczy sposab. Ale naahuł ludziej bywaje najbolsz takich, szto jany, choć i majuć pryrodżany rozum, ale jon u ich niejak bytcam śpić, a hetych czasta nazywajuć ciomnymi niaŭmiej kami, abo prosta nawat durnymi.</br> {{gap|1.5em}}Ale nazwańnie każdaho niawuka durnym, jość recz niesprawiedliwaja, dziela taho, szto u hetaho niewuka, duża czasta bywaje rozum kudy bolszy, jak u druhoha wuczonaho. Mnie zdaryłosia czuć jak prostyje sielanie razhadywali miż saboj takija pytańni, na katoryja druhi wuczony nia lohka daǔby atkaz…</br> {{gap|1.5em}}Ja ǔżo uspomniŭ szto ŭ szmat katorych ludziej rozum jość, ale jon bytcam śpić — nia pracuje. Woś treba hety rozum zastawić pracawać, dyk tady i budzie razumnym haspadar jaho. Kab że razbudzić spiaczy rozum treba wuczycca czytać, i wuczycca i czytać i czytać i czytać, a czytanaje razważać i abmiarkowawać i razważać i zmiarkowawać, zraŭniujuczy adno z druhim i zadajuczy sabie pytańni, czamu heta joś tak, a toje wun jak, a hena jeszcze inaksz, dy na hety pytańni nachodzić atkazy. — Czym lahczej nam budzie nachodzić atkazy na roznyje pytańni, szto nam sami buduć nasuwacca, tym my budzim razumniejszymi — bolsz razwitymi.</br> {{gap|1.5em}}Kali ja skazaŭ „czytać“ dyk heta nie znaczyć, szto, kinuŭszy ǔsiakuju pracu, my pawinny abłażycca kniżkami i hazetami, dy ŭsio ich czytać i nad imiż siedziaczy dumać. Kniżki i hazety drukawanyja czytać treba, ale tolki ǔ mieru, a nia wieczna nad imi siadzieć, bo tady i z hoładu pryszłosiab pamierci i zamiest nabracca rozumu możnab zusim zdurnieć. Ale apracza kniżek drukawanych, katoryja bywajuć, adny karysnyja, a inszyja szkodnyja, jość kniha wializarnaja niedrukawanaja, ale wydanaja Stwarycielam usiaho świetu — Boham. Kniha heta zawiecca ''pryrodaj'' abo ''naturaj''. Razasłana jana usiudy; kruhom nas i nad nami i pad nami i czytać jaje może nawat toj, chto ŭ drukawanych {{перанос пачатак|kniż|kach}}<section end="Jak"/><noinclude></noinclude> q4wfzw3asmx134gjgzdwvd0kicfklxa 104 128604 297248 296920 2026-09-11T18:54:23Z Gleb Leo 2440 297248 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Ад усебеларускага аб‘яднаньня поэтаў<br />і пісьменьнікаў „Маладняк“.'''|памер=120%}} {{Цэнтар|I}} {{Водступ|2|em}}Тры гады таму назад утварылася першае на Беларусі аб‘яднаньне поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“. Гэтае аб‘яднаньне, увабраўшы ў сябе ўсю літаратурную моладзь, усіх поэтаў і пісьменьнікаў, выкліканых да творчае працы з рабочых і сялянскіх мас Кастрычнікавай рэволюцыяй, зрабілася асяродкам, кузьняй рэволюцыйнае беларускае літаратуры. Таму гісторыя „Маладняка“ — гэта ёсьць гісторыя нараджэньня і росту новае беларускае літаратуры пасьлякастрычнікавае пары. {{Водступ|2|em}}Утварэньне „Маладняка“ і першы пэрыод яго існаваньня можна назваць пэрыодам літаратурнае рэволюцыі, адным з момантаў перанясеньня ў сфэры ідэолёгіі тае непасрэднае барацьбы, якую ў політычных і экономічных сфэрах вялі рабочыя і сяляне Беларусі ў эпоху ваеннага комунізму. Маладая літаратура, працятая рэволюцыйна-клясавай сьвядомасьцю, поўная жывых адгалоскаў Кастрычнікавае завірухі, дала адкрыты бой рэшткам нацыянальна-народніцкіх традыцый, у васноўным страціўшых пад сабою цьвёрдую глебу. Гэта быў бой за канчатковае ўкараненьне ў сьвет літаратурнага мастацтва політычнае ідэолёгіі пролетарыяту.<noinclude></noinclude> 9vom9myi12vqyhugdx5tj2c3bgn5qd8 297264 297248 2026-09-12T05:46:39Z Gleb Leo 2440 297264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Ад усебеларускага аб‘яднаньня поэтаў<br />і пісьменьнікаў „Маладняк“.'''}} {{Цэнтар|I}} {{Водступ|2|em}}Тры гады таму назад утварылася першае на Беларусі аб‘яднаньне поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“. Гэтае аб‘яднаньне, увабраўшы ў сябе ўсю літаратурную моладзь, усіх поэтаў і пісьменьнікаў, выкліканых да творчае працы з рабочых і сялянскіх мас Кастрычнікавай рэволюцыяй, зрабілася асяродкам, кузьняй рэволюцыйнае беларускае літаратуры. Таму гісторыя „Маладняка“ — гэта ёсьць гісторыя нараджэньня і росту новае беларускае літаратуры пасьлякастрычнікавае пары. {{Водступ|2|em}}Утварэньне „Маладняка“ і першы пэрыод яго існаваньня можна назваць пэрыодам літаратурнае рэволюцыі, адным з момантаў перанясеньня ў сфэры ідэолёгіі тае непасрэднае барацьбы, якую ў політычных і экономічных сфэрах вялі рабочыя і сяляне Беларусі ў эпоху ваеннага комунізму. Маладая літаратура, працятая рэволюцыйна-клясавай сьвядомасьцю, поўная жывых адгалоскаў Кастрычнікавае завірухі, дала адкрыты бой рэшткам нацыянальна-народніцкіх традыцый, у васноўным страціўшых пад сабою цьвёрдую глебу. Гэта быў бой за канчатковае ўкараненьне ў сьвет літаратурнага мастацтва політычнае ідэолёгіі пролетарыяту.<noinclude></noinclude> 97vd4u6uv6e9bk3d7onfr6nzz7s0cvy 104 128612 297191 297086 2026-09-11T14:27:26Z RAleh111 4658 297191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="line-height: 1.3"> {{fine|u świecie kaściołau na lik narodu, jaki tam żywie. Naliczajuć tam 192,759 kaściołau nia liczuczy kaplicau i prywatnych damou madlitwy. Jość miejscy, dzie lik kaściolau zusim nie stasujecca da liku ludziej. U Piftsford naprykład, dzie żywieć tolki 435 czaławiek jość aż 5 kaściołau. Albany z 100,263 asobami ludnaści majuć 77 kaściołau. Rutland, dzie żywie 13,500 czaławiek maje 14 kaściołau.}} </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Palec Boży.</center> </div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|Amerykanskaja hazeta „Denver Catolic Register“ apisuje śmierć biazbożnaho italjanca Angelo Rotondo, konczyuszaho żyćcio u horadzie Trinidadzie u Ameryca. Biazbożnik hety razam z druhimi na wialikadnia stali pieradrażniwać tajamnicy śmierci i zmiortwychustańnia Chrystusa. Ale u hetym czasie A. R. raptam pau na ziemlu tawaryszy stali jaho padymać, ale jon byu nia pry rozumie. Praz kolki hadzin Rotondo i skanau. Zdareńnie heta zrabiło wialikaja urażeńnia u cełaj akolicy.}} </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Raspuszczańnie drewa.</center> </div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|Hazeta „Italie“ pisze, szto dwa belhljskie wuczonyje najszli sposab razpuszać drewa. Dziakujuczy hetamu sposabu można budzie z piławinau, hablawinau i małych kuskou drewa rabić roznyje mebli i szto tolki chacia. Wyraby z razpuszczanaho drewa nibajacca ni makryni ni haraczyni, ani zimna.}} </div> {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|Wołaść majić prawa i pawinna wydać asobny paszpart ni pytajuczysia zhody muża — takoj żonca, katoraja ad muża na prażyćcio ni dastajeć, abo katoruju muż katujić.}} </div> {{block center/s}} {{***3||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|Kali chto da wajenszczyny ażenicca i kali padczas wajennaj służby jaho żonka pamreć, astawiuszy pa sabie jaho dzietak sirotami, to jon z wajenszczyny musić być zwolniany i papadaić ni u zapas, a u apałczency 2 razradu; zwolnicca razumiejecca tady tolki, kali z baćkawaj siamji nikoha nima darosłaha rabotnika doma.}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|62) Czaho Boh ni stwaryu, a jość?</br>{{gap|1.5em}}63) Szto maje dwa kancy i dwa kalcy?}} </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/29|№ 29]].</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/26|№ 26]].}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|58) Jeduczy z Warszawy u Picier spatkajesz 2 razy stolki pojezdou, skolki hadzin prydziecca jechać i jaszcze adzin pojezd. Kalib treba było jechać 24 hadziny, dyk spatkauby 49 pajezdou.</br>{{gap|1.5em}}59) Szyby chłapiec nia moh razbić bo toj kamień byu jak ''kamarowa'' haława.}} </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/27|№ 27]].}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|60) Pamiż „nami“ i „wami“ staić „''i''“</br>{{gap|1.5em}}61) Cień czaławieka u lusterku.}} </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="line-height: 1.3"> {{fine|Kali uziausia za huż, to nikaży, szto niaduż.</br>Kali szancuje, to i Filimon tancuje.}} </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><center>'''Żarty.</center> </div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|— Ubohamu, panoczku choć kapiejaczku…</br>{{gap|1.5em}}— A ci majesz zdaczy z 10 rublou?</br>{{gap|1.5em}}— Maju, panoczku…</br>{{gap|1.5em}}— Dyk wiedajesz szto? Pazycz mnie piać rublou da zautra.}} </div> {{block center/s}} {{***3||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|Susied da susieda u karczmie:</br>{{gap|1.5em}}— Ty, durny.</br>{{gap|1.5em}}— I ty durny, atkazywaje toj.</br>{{gap|1.5em}}Karczmar. — Każuć: „swoj swaho paznau — na piwa pazwau“ —</br>{{gap|1.5em}}Ci pryniaści wam plaszku?}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Янка Лёкай|Janku Lokaju]]'''</span> z Minska. Wierszy dobryja. Paprawiǔszy krychu nadrukujem — dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pr. Ko-ski'''</span> z Krajska. Klon i karesp. budzie drukawacca. Piszycie bolej, a za heta dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Дамінік Аніська|D. Aniśko]]'''</span> ǔ Sakołca. Prosim bolej staćciej. Hroszy atrymali. — Szczyra dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Ks. [[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|W. T-ko]].'''</span> Szczyra dziakujem za dobruju ab nas pamiać i za pisulku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Альфонс Петрашкевіч|Alf. P-wiczu]]'''</span> z Wincentowa. Wierszy dastali nikatoryje budziem drukawać.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''St. Gl-uski'''</span> s Porazowa. Dastaniecie padarak — kniżku „Rady dla matak“. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em 0em}} <center>{{larger|'''Redakcija Biełarusa wydała asobnaj kniżkaj'''}}</center> {|style="margin:auto" |style="font-size:200%;" |'''[[Alkahol (1913)|Alkahol]]'''{{gap|1em}} |style="line-height:1.2" |{{fine|napisaǔ KAZIMIR SWAJAK.</br>Cena '''2''' kap. s pierasyłkaj '''4''' kap.}} |} <center>{{fine|Chto wypisuje 100 sztuk, toj za pierasyłku nie płacie i dastaje kniżki taniej.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|Chto jaszcze nie zapłaciu za prysyłku „{{разьбіўка|'''BIEŁARUSA'''}}“, prosim chutczej prysyłać hroszy, bo redakcija sama doraha płacić za pierasyłku hazety.}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> eiswf8gn0gy3vht7ex73rm8iqppi6zi 104 128621 297190 296968 2026-09-11T14:24:16Z RAleh111 4658 297190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 9 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 29.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Nie"/>{{c|'''Nie zważajmo!|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Sprawa naszaho adradzeńnia jość dobraja i czystaja, dziela czaho nam z jeju tulacca dy chawacca nima szto. My adważna i atkryta pierad usim świetam iści możem i pawinny. I nichto nia może nam pieraszkadzać na darozie naszaj, bo jana nikomu saboj nia robić kryǔdy: ni Bohu, ni hasudarstwu, ni hramadzianstwu, naahuł ni kamukoleczy z naszych susiedziaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Boh wymahaje ad czaławieka, żywuczaho na ziamli tolki adnaho — kab jon miławaŭ Boha nad usio, a bliżniaho, jak siabie samoha. A jakże chto budzie Boha miławać, kali jaho dobra ni znaje? Paznać że Boha można nam budzie najlepiej tady, kali ab im buduć nas wuczyć u naszaj rodnaj mowie i malicca budzim szczyrej tady, kall my kożnaja słowa madlitwy budzim dobra razumieć; dobraż razumieć można tolki tyja słowy, katoryja my czuli zmałku ad naszych baćkoŭ i chatnich i susiedziaǔ. Znaczyć treba nam malicca ŭ rodnaj mowie. Hetak wychodzić, szto adradżeńnie nasza, katoraja wiadzieć da taho, kab my stalisia świetłymi i razumnymi, kab mieć usie patrebnyja nawucznyja knihi u naszaj rodnaj mowie, kab u joj chwalić Boha i parazumiewacca z bliznimi — heta adradżeńnie Bohu nia tolki ni praciǔnaja, ale nawat — milłaja.</br> {{gap|1.5em}}I hasudarstwu sprawa naszaho adradżeńnia ni na makawa ziernia zaszkodzić nia może, bo wiedama, szto czym bolej budzie ǔ hasudarstwie razumnych i razwitych dy wuczonych ludziej, tym bolszy ŭ im budzie paradak, tym jano budzie macniejszaja. Chacia każdy czaławiek u hasudarstwie bliska toje znaczyć, szto kapla wady ǔ mory, ale ǔsio tki zrabić światlejszym nawat adnaho czaławieka, użo jość zasłuha pierad hasudarstwam, bo jon bolej pryniasie karyści, czym ciomny czaławiek. Tym bolej karyści pryniasie hasudarstwu ceły narod 10 miljonny biełaruski, kali jon zrobicca światlejszym. My wiedajem dobra, szto ŭ siaredzinie Rasiei jość huberni, dzie ziamla kudy lepszaja ad naszaj. Janaż pa wedle wuczebnikaŭ Rasiejskaj Geografii może prakarmić usiu Eŭropu. A tym czasam jak raz u hetych huberniach bliska szto hod ludzi haładajuć i hasudarstwo pasyłaje pa kolki miljonaŭ na padmohu, zamiesta taho, kab mieć adtul dachod. U nas że ziamla błahaja, a dziela taho naszy biełarusy ni tolki placiać akuratna padatki i prażywajuć sami, ale czasta husta robiać achwiary na hałodnych s tych czornaziomnych huberniaŭ i na druhija hramadzianskija mety. Hetak jość tolki dziela taho, szto biełarusy kudy wyszej kulturny, czym żychary tych huberniaŭ s siarodkawaj Rasiei. Znaczyć kali padniać kulturu rodnuju na Biełarusi jaszcze wyszej, to hety kraj tym bolej budzie niaści karyści hasudarstwu.</br> {{gap|1.5em}}Szto hawaryłasia ab adnosinach adradżeńnia Biełarusi da hasudarstwa, tojeż można skazać i ab stasunku da ǔsiaho hramadzianstwa.</br> {{gap|1.5em}}I susiedziam naszym: rasiejcam, palakam, litoŭcam spawa naszaho adradzeńnia niczutaczki szkody nia pryniasie. Adradzeńnie heta padniacie kultury — heta razszyreńnie idei „nie rabi druhomu taho, szto sabie nie miła“ i „lubi bliżniaho twaho, jak sam siabie“. A ciż<section end="Nie"/><noinclude></noinclude> mhq4xameqtpcng6e2v2g82mryriw8hu 297225 297190 2026-09-11T16:10:48Z RAleh111 4658 297225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 9 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 29.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Nie"/>{{c|'''Nie zważajmo!|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Sprawa naszaho adradzeńnia jość dobraja i czystaja, dziela czaho nam z jeju tulacca dy chawacca nima szto. My adważna i atkryta pierad usim świetam iści możem i pawinny. I nichto nia może nam pieraszkadzać na darozie naszaj, bo jana nikomu saboj nia robić kryǔdy: ni Bohu, ni hasudarstwu, ni hramadzianstwu, naahuł ni kamukoleczy z naszych susiedziaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Boh wymahaje ad czaławieka, żywuczaho na ziamli tolki adnaho — kab jon miławaŭ Boha nad usio, a bliżniaho, jak siabie samoha. A jakże chto budzie Boha miławać, kali jaho dobra ni znaje? Paznać że Boha można nam budzie najlepiej tady, kali ab im buduć nas wuczyć u naszaj rodnaj mowie i malicca budzim szczyrej tady, kall my kożnaja słowa madlitwy budzim dobra razumieć; dobraż razumieć można tolki tyja słowy, katoryja my czuli zmałku ad naszych baćkoŭ i chatnich i susiedziaǔ. Znaczyć treba nam malicca ŭ rodnaj mowie. Hetak wychodzić, szto adradżeńnie nasza, katoraja wiadzieć da taho, kab my stalisia świetłymi i razumnymi, kab mieć usie patrebnyja nawucznyja knihi u naszaj rodnaj mowie, kab u joj chwalić Boha i parazumiewacca z bliznimi — heta adradżeńnie Bohu nia tolki ni praciǔnaja, ale nawat — milłaja.</br> {{gap|1.5em}}I hasudarstwu sprawa naszaho adradżeńnia ni na makawa ziernia zaszkodzić nia może, bo wiedama, szto czym bolej budzie ǔ hasudarstwie razumnych i razwitych dy wuczonych ludziej, tym bolszy ŭ im budzie paradak, tym jano budzie macniejszaja. Chacia każdy czaławiek u hasudarstwie bliska toje znaczyć, szto kapla wady ǔ mory, ale ǔsio tki zrabić światlejszym nawat adnaho czaławieka, użo jość zasłuha pierad hasudarstwam, bo jon bolej pryniasie karyści, czym ciomny czaławiek. Tym bolej karyści pryniasie hasudarstwu ceły narod 10 miljonny biełaruski, kali jon zrobicca światlejszym. My wiedajem dobra, szto ŭ siaredzinie Rasiei jość huberni, dzie ziamla kudy lepszaja ad naszaj. Janaż pa wedle wuczebnikaŭ Rasiejskaj Geografii może prakarmić usiu Eŭropu. A tym czasam jak raz u hetych huberniach bliska szto hod ludzi haładajuć i hasudarstwo pasyłaje pa kolki miljonaŭ na padmohu, zamiesta taho, kab mieć adtul dachod. U nas że ziamla błahaja, a dziela taho naszy biełarusy ni tolki placiać akuratna padatki i prażywajuć sami, ale czasta husta robiać achwiary na hałodnych s tych czornaziomnych huberniaŭ i na druhija hramadzianskija mety. Hetak jość tolki dziela taho, szto biełarusy kudy wyszej kulturny, czym żychary tych huberniaŭ s siarodkawaj Rasiei. Znaczyć kali padniać kulturu rodnuju na Biełarusi jaszcze wyszej, to hety kraj tym bolej budzie niaści karyści hasudarstwu.</br> {{gap|1.5em}}Szto hawaryłasia ab adnosinach adradżeńnia Biełarusi da hasudarstwa, tojeż można skazać i ab stasunku da ǔsiaho hramadzianstwa.</br> {{gap|1.5em}}I susiedziam naszym: rasiejcam, palakam, litoŭcam spawa naszaho adradzeńnia niczutaczki szkody nia pryniasie. Adradzeńnie heta padniacie kultury — heta razszyreńnie idei „nie rabi druhomu taho, szto sabie nie miła“ i „lubi bliżniaho twaho, jak sam siabie“. A ciż<section end="Nie"/><noinclude></noinclude> 4njiweond16wyidm0m72p0qltb6k1r0 104 128648 297189 297008 2026-09-11T14:22:50Z RAleh111 4658 297189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Lik turemnikau u Rasiei.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Lik arysztantau u Rasiei uściaż pawialiczywajecca. U 1897 hadu było ich 77 tysiacz, u 1906 hadu użo 111 tys., u 1912 h. 187 tysiacz, a u 1913 h. 104 tysiacy. Na pryszły hod spadziajucca 210 tyciacz. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Cześć św. Jana Kantaha.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U nidaunym czasie Biskup krakouski atrymau list ad ks. Hieronima Rondisi, probaszcza u Roffadali na Sycylii z prośbaj prysłać jamu mały abrazok św. Jana Kantaho, bo jon chocze zrabić wialiki abraz hetaho światoho da swaho kaścioła na achwiaru. Pry hetym ks. H. Rondisi danosić szto jaho swajak cudouna azdarawieu s ciazkaj chwaroby, kali byu palecany apiecy św. Jana Kantaho.</br> {{gap|1.5em}}Czuć nia u tym samym czasie pryszło piśmo da kapityły krakouskaj ad niemca Ihn. Springera z Bawaryi, s prośbaj prysłać apisańnie życia św. J. Kantaho i uspaminam, szto u tej miejscowaści jość cudouny abraz hetaho światoho, ale życia jaho nichto nia wiedaje.</br> {{gap|1.5em}}Kali hetak sławiać św. Jana Kantaho za hranicaj, to tym bolej treba udawacca da jaho u niszczaściach i patrebach nam, jak jaho radakom sławianam. Św. J. Kanty byu palakom i liczycca patronam Polszczy i wuczniau. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}64. Kab ustałab, nieba dastałab, kab ruki miełab, zładzieja złapałab.</br> {{gap|1.5em}}65. Jak zawiecca toj majstra szto biaz siakiery i dałata masty budujeć? </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/30|№ 30]].</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/28|№ 28]].}}</center> {{gap|1.5em}}{{fine|62. Boh nia stwaryu zła. 63. Nożnicy.}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Swaja siarmiażka nikomu nie ciażka.</br> {{gap|1.5em}}Usiudy dobra, a u chacie najlepiej.</br> {{gap|1.5em}}Choć i za Krakowa, usio żyć adnakowa. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Babula sama pryszła?</br> {{gap|1.5em}}— Sama, a jakże mieła być.</br> {{gap|1.5em}}— A tataż kazau, szto ciabie bies niasie. </div> {{block center/s}} {{***3||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Padmiacicie chatu, mieusia zajści Hauryła…</br> {{gap|1.5em}}— Tata a jon nas nia ukusia?</br> {{gap|1.5em}}— A hetaż skul takoja pytańnie?</br> {{gap|1.5em}}— Bo ja wiedaju chto taki hauryła — sabaka, wialiki, rudy.</br> {{gap|1.5em}}— Czamu hetak?</br> {{gap|1.5em}}— Bo sabaka swajej ryłaj bresza: Hau! hau! </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Baz. Hlaku i Pil. Ćwiku'''</span> z Warszawy: Pad wierszami nimasz adresaŭ i praŭdziwych familijaŭ, dziela czaho drukawać ich nia możem. Da taho wierszy wielmi słabyje. Spadziejomsia, szto pany lepsz sprawilisiab s prozaj. Możab prysłali jakuju staciejku? Nu i budzicie łaskawy padawać swoj adres.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''I. K-ckomu'''</span> z Lipniszak i <span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''P. L-tanu'''</span> z Nowaho Świerżenia: Abodwa pany pa adnej zahadce adhadali dobra.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Ziaziuli]]'''</span> Dziwimsia czamu nie dajszła hazeta № 27. Wysłali druhi raz.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ks. A. Sz-su'''</span> u Pieciarburhu: Pisulku adzierżali i prośbu spoǔnim. Szczyra dzinkujem za prychilnaść i szyreńnie naszaj hazetki.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ks. J. H-wiczu.'''</span> List atrymall i prośbu spoŭnili.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Raf. Linieuskamu'''</span> u Turgielach. Hazetku paszlom — hroszy czekajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''[[Аўтар:Язэп Фарботка|J. F-tko]]'''</span> u Minsku. Adres pieramieniany №№ katorych nidastali wysyłajem druhi raz.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Miedniczancu.'''</span> Starajciesia pisać sami bo pierekłady drukujem ni achwotnie. Ab chmielu pastarajemsia dawiedacca, a tady paradzim u „Biełarusie“. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em 0em}} <center>{{larger|'''Redakcija „Biełarusa“ wydała asobnaj kniżkaj'''}}</center> {|style="margin:auto" |style="font-size:200%;" |'''[[Alkahol (1913)|Alkahol]]'''{{gap|1em}} |style="line-height:1.2" |{{fine|napisaǔ KAZIMIR SWAJAK.</br>Cena '''2''' kap. s pierasyłkaj '''4''' kap.}} |} <center>{{fine|Chto wypisuje 100 sztuk, toj za pierasyłku nie płacie i dastaje kniżki taniej.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|Chto jaszcze nie zapłaciu za prysyłku „{{разьбіўка|'''BIEŁARUSA'''}}“, prosim chutczej prysyłać hroszy, bo redakcija sama doraha płacić za pierasyłku hazety.}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> lq422r7nquo6xd080p5j0vk1rulo8pw 297276 297189 2026-09-12T06:22:13Z RAleh111 4658 297276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Lik turemnikau u Rasiei.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Lik arysztantau u Rasiei uściaż pawialiczywajecca. U 1897 hadu było ich 77 tysiacz, u 1906 hadu użo 111 tys., u 1912 h. 187 tysiacz, a u 1913 h. 104 tysiacy. Na pryszły hod spadziajucca 210 tyciacz. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Cześć św. Jana Kantaha.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U nidaunym czasie Biskup krakouski atrymau list ad ks. Hieronima Rondisi, probaszcza u Roffadali na Sycylii z prośbaj prysłać jamu mały abrazok św. Jana Kantaho, bo jon chocze zrabić wialiki abraz hetaho światoho da swaho kaścioła na achwiaru. Pry hetym ks. H. Rondisi danosić szto jaho swajak cudouna azdarawieu s ciazkaj chwaroby, kali byu palecany apiecy św. Jana Kantaho.</br> {{gap|1.5em}}Czuć nia u tym samym czasie pryszło piśmo da kapityły krakouskaj ad niemca Ihn. Springera z Bawaryi, s prośbaj prysłać apisańnie życia św. J. Kantaho i uspaminam, szto u tej miejscowaści jość cudouny abraz hetaho światoho, ale życia jaho nichto nia wiedaje.</br> {{gap|1.5em}}Kali hetak sławiać św. Jana Kantaho za hranicaj, to tym bolej treba udawacca da jaho u niszczaściach i patrebach nam, jak jaho radakom sławianam. Św. J. Kanty byu palakom i liczycca patronam Polszczy i wuczniau. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}64. Kab ustałab, nieba dastałab, kab ruki miełab, zładzieja złapałab.</br> {{gap|1.5em}}65. Jak zawiecca toj majstra szto biaz siakiery i dałata masty budujeć? </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/30|№ 30]].</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/28|№ 28]].}}</center> {{gap|1.5em}}{{fine|62. Boh nia stwaryu zła. 63. Nożnicy.}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Swaja siarmiażka nikomu nie ciażka.</br> {{gap|1.5em}}Usiudy dobra, a u chacie najlepiej.</br> {{gap|1.5em}}Choć i za Krakowa, usio żyć adnakowa. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Babula sama pryszła?</br> {{gap|1.5em}}— Sama, a jakże mieła być.</br> {{gap|1.5em}}— A tataż kazau, szto ciabie bies niasie. </div> {{block center/s}} {{***3||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Padmiacicie chatu, mieusia zajści Hauryła…</br> {{gap|1.5em}}— Tata a jon nas nia ukusia?</br> {{gap|1.5em}}— A hetaż skul takoja pytańnie?</br> {{gap|1.5em}}— Bo ja wiedaju chto taki hauryła — sabaka, wialiki, rudy.</br> {{gap|1.5em}}— Czamu hetak?</br> {{gap|1.5em}}— Bo sabaka swajej ryłaj bresza: Hau! hau! </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Baz. Hlaku i Pil. Ćwiku'''</span> z Warszawy: Pad wierszami nimasz adresaŭ i praŭdziwych familijaŭ, dziela czaho drukawać ich nia możem. Da taho wierszy wielmi słabyje. Spadziejomsia, szto pany lepsz sprawilisiab s prozaj. Możab prysłali jakuju staciejku? Nu i budzicie łaskawy padawać swoj adres.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''I. K-ckomu'''</span> z Lipniszak i <span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''P. L-tanu'''</span> z Nowaho Świerżenia: Abodwa pany pa adnej zahadce adhadali dobra.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Ziaziuli]]'''</span> Dziwimsia czamu nie dajszła hazeta № 27. Wysłali druhi raz.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ks. A. Sz-su'''</span> u Pieciarburhu: Pisulku adzierżali i prośbu spoǔnim. Szczyra dzinkujem za prychilnaść i szyreńnie naszaj hazetki.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ks. J. H-wiczu.'''</span> List atrymall i prośbu spoŭnili.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Raf. Linieuskamu'''</span> u Turgielach. Hazetku paszlom — hroszy czekajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''[[Аўтар:Язэп Фарботка|J. F-tko]]'''</span> u Minsku. Adres pieramieniany №№ katorych nidastali wysyłajem druhi raz.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Miedniczancu.'''</span> Starajciesia pisać sami bo pierekłady drukujem ni achwotnie. Ab chmielu pastarajemsia dawiedacca, a tady paradzim u „Biełarusie“. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em 0em}} <center>{{larger|'''Redakcija „Biełarusa“ wydała asobnaj kniżkaj'''}}</center> {|style="margin:auto" |style="font-size:200%;" |'''[[Alkahol (1913)|Alkahol]]'''{{gap|1em}} |style="line-height:1.2" |{{fine|napisaǔ KAZIMIR SWAJAK.</br>Cena '''2''' kap. s pierasyłkaj '''4''' kap.}} |} <center>{{fine|Chto wypisuje 100 sztuk, toj za pierasyłku nie płacie i dastaje kniżki taniej.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|Chto jaszcze nie zapłaciu za prysyłku „{{разьбіўка|'''BIEŁARUSA'''}}“, prosim chutczej prysyłać hroszy, bo redakcija sama doraha płacić za pierasyłku hazety.}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> glsb9jzygalnqyehe5ntambh7zr2fav 104 128652 297188 297015 2026-09-11T14:20:59Z RAleh111 4658 297188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 17 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 30.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Mniwo"/>{{block center/s}} <center>{{x-larger|'''Mniwo.}}</center> Jomki z wosianiaŭ hruk</br> {{gap|2em}}Razlahajecca ŭkruh,</br> Addajecca ǔ asielicy recham —</br> {{gap|2em}}Heta mialni, mlany</br> Mnuć ŭ tryścieni lany,</br> {{gap|2em}}Hruk miaszaicca z homanam, śmiecham.</br> Padlataje wiarchnik,</br> {{gap|2em}}Zlohka daŭsia czuć skryh,</br> Zatraszczeŭ lon suchi mież tarlicaǔ,</br> {{gap|2em}}I spad ciorłaŭ dałoŭ,</br> Moc kastry strymhałoŭ</br> {{gap|2em}}Skroś lacić, bytcym chmara imszycaǔ.</br> Znoŭ zastukaŭ wiarchnik</br> {{gap|2em}}Kolka raz i zanik…</br> Tolki szastańnie cichaje czutna,</br> {{gap|2em}}Kali mialnia ci mlon</br> Mież tarlic żoŭty lon</br> {{gap|2em}}Abciahaje s kastry szto minutna.</br> Znać achwotny zawich</br> {{gap|2em}}U starych, maładych</br> Ni adnej pot paliŭsia pa twary;</br> {{gap|2em}}Ale ǔmoru nima:</br> Ad zajma da zajma</br> {{gap|2em}}Jduć na ŭzawady mialni pa pary.</br> Ledźwie zjeli abied,</br> {{gap|2em}}Prażahnalisia, — ŭśled</br> Za mniwo jznoŭ achwotna ŭzialisia,</br> {{gap|2em}}Bo karotki, znaj, dzień:</br> Chajże hłochnia tryścień,</br> {{gap|2em}}Jak pad hruk pieśni ǔ ład palilisia.</br> Ad świtka da źmiarka</br> {{gap|2em}}Uściaż pracuja ruka</br> Żmieniaŭ mnoha ǔżo lonu namiali,</br> {{gap|2em}}A paśla z ich kuloŭ</br> Na paŭsotni rubloŭ</br> {{gap|2em}}Pa zmuroku u mih nawiazali,</br> Wieczar. Ścich homan-hruk,</br> {{gap|2em}}Nia widać skoku ruk,</br> Noczka ciomnaja ǔsio pachawała.</br> {{gap|2em}}Tolki hurba kastry</br> Bytcym połah hary</br> {{gap|2em}}Pad ścianoju tryścieni leżała.</br> {{gap|2em}}{{fine|8/X 1913.}} {{справа|''A. Ziaziula.{{gap|4em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Mniwo"/> <section begin="U"/>{{c|'''U wahoni.|памер=180%}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jechaŭ ja letaś jak raz pad hetu paru ŭ wosień da Wilni. Ludziej u wahoni było ni szmat — u cełym addzieli siadzieła adna jakajaś pani i ja, a ŭ druhim addzieli pamieściłasia kucza ludziej, katoryje ŭ hutarcy miż saboj wielmi czasta ŭspaminali Czenstachowu, z czaho można było zhanuć, szto waroczajucca jany z Jasnaj Hary. Z hałasoŭ można było paznać, szto pamiż ich jość adzin mużczyna i niekolki kabiet. Hawaryli jany pa naszamu, pa biełarusku. Czasami adno-druhoje słowo dalotywało da maich uszaŭ; Chacieŭ ja bolej padsłuchać, ale stuk kalos pa szynach i zawywańnie asiennaho wietru, katory z wialikaju złościu kidaŭ dażdżawyja kapli, barabaniaczy imi pa aknie, pierarywali ŭnutak ich razmowy. Pani czytała hazetu i kali-niekali pahladała ŭ akno. Tym czasam kalosy pad wahonam ciażka zahudzieli, zatarachtali i maszyna stała. Kunduktar prachodziaczy praz wahon kryknuŭ: „stancija Skrybowo“. Hutarka ścichła; ŭsie stali ŭhladacca ŭ okna. Mużczyna z druhoha addziełu ustaŭ i chacieŭ widno wyjści z wahonu, ale uhledziŭszy paniu, padyjszoŭ da jaje i<section end="U"/><noinclude></noinclude> jmvwfx71rfoxeqg5g2fqpqstt4izi1r 297226 297188 2026-09-11T16:11:11Z RAleh111 4658 297226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 17 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 30.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Mniwo"/>{{block center/s}} <center>{{x-larger|'''Mniwo.}}</center> Jomki z wosianiaŭ hruk</br> {{gap|2em}}Razlahajecca ŭkruh,</br> Addajecca ǔ asielicy recham —</br> {{gap|2em}}Heta mialni, mlany</br> Mnuć ŭ tryścieni lany,</br> {{gap|2em}}Hruk miaszaicca z homanam, śmiecham.</br> Padlataje wiarchnik,</br> {{gap|2em}}Zlohka daŭsia czuć skryh,</br> Zatraszczeŭ lon suchi mież tarlicaǔ,</br> {{gap|2em}}I spad ciorłaŭ dałoŭ,</br> Moc kastry strymhałoŭ</br> {{gap|2em}}Skroś lacić, bytcym chmara imszycaǔ.</br> Znoŭ zastukaŭ wiarchnik</br> {{gap|2em}}Kolka raz i zanik…</br> Tolki szastańnie cichaje czutna,</br> {{gap|2em}}Kali mialnia ci mlon</br> Mież tarlic żoŭty lon</br> {{gap|2em}}Abciahaje s kastry szto minutna.</br> Znać achwotny zawich</br> {{gap|2em}}U starych, maładych</br> Ni adnej pot paliŭsia pa twary;</br> {{gap|2em}}Ale ǔmoru nima:</br> Ad zajma da zajma</br> {{gap|2em}}Jduć na ŭzawady mialni pa pary.</br> Ledźwie zjeli abied,</br> {{gap|2em}}Prażahnalisia, — ŭśled</br> Za mniwo jznoŭ achwotna ŭzialisia,</br> {{gap|2em}}Bo karotki, znaj, dzień:</br> Chajże hłochnia tryścień,</br> {{gap|2em}}Jak pad hruk pieśni ǔ ład palilisia.</br> Ad świtka da źmiarka</br> {{gap|2em}}Uściaż pracuja ruka</br> Żmieniaŭ mnoha ǔżo lonu namiali,</br> {{gap|2em}}A paśla z ich kuloŭ</br> Na paŭsotni rubloŭ</br> {{gap|2em}}Pa zmuroku u mih nawiazali,</br> Wieczar. Ścich homan-hruk,</br> {{gap|2em}}Nia widać skoku ruk,</br> Noczka ciomnaja ǔsio pachawała.</br> {{gap|2em}}Tolki hurba kastry</br> Bytcym połah hary</br> {{gap|2em}}Pad ścianoju tryścieni leżała.</br> {{gap|2em}}{{fine|8/X 1913.}} {{справа|''A. Ziaziula.{{gap|4em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Mniwo"/> <section begin="U"/>{{c|'''U wahoni.|памер=180%}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jechaŭ ja letaś jak raz pad hetu paru ŭ wosień da Wilni. Ludziej u wahoni było ni szmat — u cełym addzieli siadzieła adna jakajaś pani i ja, a ŭ druhim addzieli pamieściłasia kucza ludziej, katoryje ŭ hutarcy miż saboj wielmi czasta ŭspaminali Czenstachowu, z czaho można było zhanuć, szto waroczajucca jany z Jasnaj Hary. Z hałasoŭ można było paznać, szto pamiż ich jość adzin mużczyna i niekolki kabiet. Hawaryli jany pa naszamu, pa biełarusku. Czasami adno-druhoje słowo dalotywało da maich uszaŭ; Chacieŭ ja bolej padsłuchać, ale stuk kalos pa szynach i zawywańnie asiennaho wietru, katory z wialikaju złościu kidaŭ dażdżawyja kapli, barabaniaczy imi pa aknie, pierarywali ŭnutak ich razmowy. Pani czytała hazetu i kali-niekali pahladała ŭ akno. Tym czasam kalosy pad wahonam ciażka zahudzieli, zatarachtali i maszyna stała. Kunduktar prachodziaczy praz wahon kryknuŭ: „stancija Skrybowo“. Hutarka ścichła; ŭsie stali ŭhladacca ŭ okna. Mużczyna z druhoha addziełu ustaŭ i chacieŭ widno wyjści z wahonu, ale uhledziŭszy paniu, padyjszoŭ da jaje i<section end="U"/><noinclude></noinclude> 9m10iwqoxwgtokas293f90abnysmxk6 104 128680 297187 297055 2026-09-11T14:19:52Z RAleh111 4658 297187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>szto na parytaj z wosieni sienażaci wyraście letam jaszcze lepszaja trawa. Woś cikaŭna wiedać, chto z hetych dwuch błudzić, a chto na dobraj darozie. Na lepszaj darozie jość toj, chto z wosieni pazwalaje świniam ryć sienażaci, a hetak jość dziela woś jakich pryczyn.</br> {{gap|1.5em}}U kożnaj ziamli, jak na poli, tak i na sienażaci jość i pawinny być roznyja soli katoryja ad wady, katoraja tak sama patrebna, raspuskajucca i dajuć korm raslinam (na sienażaciach — trawie). Hetych solaŭ s każdym hodam robicca ŭsio miensz i miensz, bo jany i ŭhłyb uchodziać i ŭ trawu iduć, a z jeju zabirajucca s sienażaci na zaŭsiody. Dziela hetaho sienażaci naszy puszczejuć i rodziać szto raz horaj.</br> {{gap|1.5em}}Woś kab paprawić ich, treba byłob czas ad czasu ich pieraorywać-pierabaronywać dy padsypać roznych solaŭ, katorych tam ni chwat, abo prosta nawozić hnojam s chlewa. Ale dzie nasz sielanin zachocze (choć heta badaj i apłaciłasiab) kuplać sztucznyje hnai na sienażaci, abo wazić tudy hnoj s chlawoŭ, kali jaho i na pole nichwat. Adnakże treba prawić sienażaci, bo inaksz jany i zusim pierastanuć radzić. Dyk treba rabić toje, szto zmoha. Sienażać wielmi dobra prawicca, kali jaje pasypać popiełam s pieczy, abo sażaj s komina. Woś treba hladzieć, kab hetyja reczy nie marnawalisia nikoli. Kali sienażać paarać prad zimoj, dyk jana z pawietra nabiareć u siabie azotu i druhich solaŭ, a ranniaj wiasnoj, jak tolki trochi absochnie jaje pabaranawać, dyk jana pierszy hod daść trawu praŭda radkawuju, ale bolszuju, a na druhi hod i zusim dobra ŭraście. Ale prynamsia treba nam baranawać sienażaci złaszcza dzie ŭżo znachodzicca moch, dyk jana hetak trochi paprawicca nu i moch pawydzirajecca. Baranawać można i z wosieni i wiasnoj. U paruchanuju ziamlu zasiejucca wietram nasieńnia roznych druhich traŭ, katoryja na świeżym miejscy wyrastuć dobra i budzie bolsz siena.</br> {{gap|1.5em}}Ciapier zrazumieła, szto, kali haspadar nia chocze ci nimaje czasu arać-baranawać sienażaciaŭ, dyk ni pawinien baranić zrabić hetaj raboty świniam, katoryja wybirajuć kareńni jak raz traŭ drennych, jak zwaniec, asot i t. p. a pierapachajuć ziemlu i hetak jaje papraŭlajuć. Tolki wiasnoj, złaszcza, kali ŭżo paczynaje padymacca trawa, dyk użo świniej puskać na sienażaci nie lha, a parytyje wosieńniaj abo ranniaj wiasnoj miejscy treba pryraŭnawać hrablami. {{справа|''L—k.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja lekarstwa.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Prawadniku instytutu farmaceutycznaho (aptekarskaho) u Prazie Czeskaj, Biedrouskamu udałosia atkryć nowaja lekarstwa ad chalery. Lekarstwam hetym maje być wuhal smałaucowy, katory zusim zabiwaje chalernyje zarazki. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Apteki u pojezdach.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Minister żaleznych daroh (u Rasiei) wydau rasparadżeńnie, kab u usich pojezdach ustroić padarożnyja apteczki. Aprocz hetaho dziela pierszaj pomaczy zachwareuszym pasażyram majuć być ustanoulany kazionnyje daktary pa 1-ym na kożnyje 100 wiorst czyhunki. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}66. Czyrwony dziedzia pa żerdzie jedzia.</br> {{gap|1.5em}}67. Biaz ruk i biaz żyłau, a les łomić silaj. </div> <div style="margin-bottom:0em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/31|№ 31]].</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/29|№ 29]].}}</center> {{gap|1.5em}}{{fine|64. Daroha. 65. Maroz.}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Zywimo jak braty, rachujmosia jak żydy.</br> {{gap|1.5em}}U czużynie i słonca nie jasna świecić.</br> {{gap|1.5em}}Tam dobra, dzie nas nimasz. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <center>{{larger|'''U wałasnym sudzie.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Czaławiek da pisara: — A czyje heta dzieła?</br> {{gap|1.5em}}Pisar. — Starszyny.</br> {{gap|1.5em}}Czaławiek. — A chto ich budzie razbirać?</br> {{gap|1.5em}}Pisar. — Jak to, chto? Wiedama, starszyna. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{c|''Swaja poczta.|памер=200%}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu A. I. Łobaczeuskamu'''</span> u Pieciarbrzie: Atkrytku atrymali prośbu spaǔniajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W-namu Ks. J. Borowlku'''</span> ŭ Faszczoǔce. List atrymali, szczyra dziakujem. Ale tekst prysłany paniaj Ob-skaj zusim nia tej pieśni.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu [[Аўтар:Казімір Сваяк|Kaz. Swajaku]].'''</span> My nia wiedali dobra waszaho adresu, dziela czaho nia wiedajem, ci dastali wy 50 ekz. „Alkaholu“, szto my dla was wysłali. Budźcie łaskawy pawiedamić.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu [[Аўтар:Янка Лёкай|Janku Lokaju]]'''</span> u Minsku. Piszycie, szto u was czuwać cikaŭnaho. Wiersz atrymali, prośbu spoǔnim. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 2uzjhhvnyjyzmcfnc57urxznlszqlsg 104 128690 297185 297066 2026-09-11T14:19:00Z RAleh111 4658 297185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 23 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 31.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Chrystus"/>{{c|'''Chrystus i dzicia.|памер=180%}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> <center>{{fine|(pohawarka)}}</center> {{gap|1.5em}}U tuju szczaśliwuju dla świetu paru kali Syn Boży zyszoǔszy z nieba i staŭszysia czaławiekam prabywaǔ na ziamli miż prostymi ludźmi, z katorych tolki czastka achwotnie słuchała Jaho światoj boskaj nawuki, a druhije u rozny sposab staralisia praśledawać i szukali jakoj koleczy pryczyny, kab abwinawacić Zbaŭcu dy asudzić Jaho na śmierć — było adno takoja zdareńnie: Iszoŭ Jezus Chrystus praz pola s płaczam narakajuczy na ćwiordaść ludzkich sercaŭ, szto nia choczać pryniać boskaj zbaŭlennaj nawuki. Słonca piakło straszenna. Zbaŭca zmuczany sieǔ pad drewam, apuściǔ haławu, zakryǔ rukami twar i skazaŭ: „O, ludzi! kaliż wy paprawicisia? kali miłaść Boha i bliżniaho ustupić ŭ sercy waszyje, kali usłuchajecie hołasu cierpiaczych i niszczaśliwych?… Łaknu! prahnu!…“</br> {{gap|1.5em}}Skazaŭszy hetyja słowy Pan usiaho świetu zamoŭk i spuściǔ haławu i zdawałosia, szto zasnuŭ hetak. Ale ni spaŭ Jezus. Jon siadzieŭ pahruziŭszysia ŭ hłybokuju zadumu… Praz jakuju minutu paczuŭ Zbaŭca ruku, szto zlohka datykałasia Jaho światoho placza. Padniaǔszy haławu Pan Jezus uwidziaŭ pierad Saboj dzicianio, nudnaja chudzieńkaja, krywoja i wielmi brydkoje s pawierchoŭnaści. U adnej ruczce dziarżała jano padołki swajej kaszuli, a ŭ druhoj była hlinianaja pasudzina.</br> {{gap|1.5em}} „Dziciatka, chto ty joś i czaho choczysz?“ — spytaŭ Chrystus.</br> {{gap|1.5em}}— „Ja, syn biednaho artaja. Czuǔ jak Ty nidaŭna s płaczam hawaryǔ: „Laknu! prahnu!“ — dyk pabieh ja da baćkawaj chaty i woś prynoszu kusok chleba i kubak wady kab ty pasiliŭsia i ŭhasiŭ prahnieńnie“. I dzicianio wyniało s prypała kusok chleba i padało Jaho Chrystusu, a paśla hawaryło dalej „A jak pasiliszsia, dyk zawiadu Ciabie da naszaj chaty tam zrablu Tabie paściel s sałomy — atpaczynisz i zaśniesz.“</br> {{gap|1.5em}}Ustaŭ tady Zbaŭca i, padniaŭszy nad dziecianiom swaje boskija ruki skazaŭ: „Budź błahasłaŭlony, syn, a s taboj nichaj tak sama buduć błahasłaŭlonyje ǔsie, katorych sercy padobnyja twajmu! Jak spytajucca u mianie zaŭtra wuczni maje, dzie budzim adbywać świata Paschi, atkażu im: „U prytułku litaści i miłaści bratniaj“ i prywiadu ich da chaty twajho baćki“. Paśla uziaŭ chleb i skazaŭ: „A hety hleb razdzialu pamiż wuczniaǔ, każuczy: „Jeszcia i pażywajcia, bo heta jość chleb miłasnaści“. A z kubka hetaho napaju wuczniaŭ maich i skażu im: „pijcia z jaho ǔsie, bo heta jość napitak miłasnaści… Dalej spytaŭ Pan: „A dzież krynica, s katoraj czerpaŭ ty wadu hetu? — Tut u bok u szczerbinie skały — atkazaŭ chłopiec. — Pajdziom tudy — skakazaŭ Pan. Jak pryszli da taho żarała, Pan Jezus pakazaŭ chłopcu na czystuju wadu bjuczuju s skały skazaŭ: „Heta jość lustra u katorym hladziacca hwiezdaczki niabiesnyja. Dzicia, hlań i ty u heta lustra“…</br> {{gap|1.5em}}Dzicia pryhledziłasia ŭ wadu i ubaczyła siabie takim pieknym, jak nikoha ŭ świecie ni widziało. Datknuǔsia chłopczyk da miejscaǔ, szto byli krywyja —<section end="Chrystus"/><noinclude></noinclude> 2fiunhmlowzckmz8yonkwm9jgx303ax 297227 297185 2026-09-11T16:11:38Z RAleh111 4658 297227 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 23 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 31.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Chrystus"/>{{c|'''Chrystus i dzicia.|памер=180%}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> <center>{{fine|(pohawarka)}}</center> {{gap|1.5em}}U tuju szczaśliwuju dla świetu paru kali Syn Boży zyszoǔszy z nieba i staŭszysia czaławiekam prabywaǔ na ziamli miż prostymi ludźmi, z katorych tolki czastka achwotnie słuchała Jaho światoj boskaj nawuki, a druhije u rozny sposab staralisia praśledawać i szukali jakoj koleczy pryczyny, kab abwinawacić Zbaŭcu dy asudzić Jaho na śmierć — było adno takoja zdareńnie: Iszoŭ Jezus Chrystus praz pola s płaczam narakajuczy na ćwiordaść ludzkich sercaŭ, szto nia choczać pryniać boskaj zbaŭlennaj nawuki. Słonca piakło straszenna. Zbaŭca zmuczany sieǔ pad drewam, apuściǔ haławu, zakryǔ rukami twar i skazaŭ: „O, ludzi! kaliż wy paprawicisia? kali miłaść Boha i bliżniaho ustupić ŭ sercy waszyje, kali usłuchajecie hołasu cierpiaczych i niszczaśliwych?… Łaknu! prahnu!…“</br> {{gap|1.5em}}Skazaŭszy hetyja słowy Pan usiaho świetu zamoŭk i spuściǔ haławu i zdawałosia, szto zasnuŭ hetak. Ale ni spaŭ Jezus. Jon siadzieŭ pahruziŭszysia ŭ hłybokuju zadumu… Praz jakuju minutu paczuŭ Zbaŭca ruku, szto zlohka datykałasia Jaho światoho placza. Padniaǔszy haławu Pan Jezus uwidziaŭ pierad Saboj dzicianio, nudnaja chudzieńkaja, krywoja i wielmi brydkoje s pawierchoŭnaści. U adnej ruczce dziarżała jano padołki swajej kaszuli, a ŭ druhoj była hlinianaja pasudzina.</br> {{gap|1.5em}} „Dziciatka, chto ty joś i czaho choczysz?“ — spytaŭ Chrystus.</br> {{gap|1.5em}}— „Ja, syn biednaho artaja. Czuǔ jak Ty nidaŭna s płaczam hawaryǔ: „Laknu! prahnu!“ — dyk pabieh ja da baćkawaj chaty i woś prynoszu kusok chleba i kubak wady kab ty pasiliŭsia i ŭhasiŭ prahnieńnie“. I dzicianio wyniało s prypała kusok chleba i padało Jaho Chrystusu, a paśla hawaryło dalej „A jak pasiliszsia, dyk zawiadu Ciabie da naszaj chaty tam zrablu Tabie paściel s sałomy — atpaczynisz i zaśniesz.“</br> {{gap|1.5em}}Ustaŭ tady Zbaŭca i, padniaŭszy nad dziecianiom swaje boskija ruki skazaŭ: „Budź błahasłaŭlony, syn, a s taboj nichaj tak sama buduć błahasłaŭlonyje ǔsie, katorych sercy padobnyja twajmu! Jak spytajucca u mianie zaŭtra wuczni maje, dzie budzim adbywać świata Paschi, atkażu im: „U prytułku litaści i miłaści bratniaj“ i prywiadu ich da chaty twajho baćki“. Paśla uziaŭ chleb i skazaŭ: „A hety hleb razdzialu pamiż wuczniaǔ, każuczy: „Jeszcia i pażywajcia, bo heta jość chleb miłasnaści“. A z kubka hetaho napaju wuczniaŭ maich i skażu im: „pijcia z jaho ǔsie, bo heta jość napitak miłasnaści… Dalej spytaŭ Pan: „A dzież krynica, s katoraj czerpaŭ ty wadu hetu? — Tut u bok u szczerbinie skały — atkazaŭ chłopiec. — Pajdziom tudy — skakazaŭ Pan. Jak pryszli da taho żarała, Pan Jezus pakazaŭ chłopcu na czystuju wadu bjuczuju s skały skazaŭ: „Heta jość lustra u katorym hladziacca hwiezdaczki niabiesnyja. Dzicia, hlań i ty u heta lustra“…</br> {{gap|1.5em}}Dzicia pryhledziłasia ŭ wadu i ubaczyła siabie takim pieknym, jak nikoha ŭ świecie ni widziało. Datknuǔsia chłopczyk da miejscaǔ, szto byli krywyja —<section end="Chrystus"/><noinclude></noinclude> 578xwym2p8ydwmjy0rahdffkeattlbd 104 128708 297132 297103 2026-09-11T12:56:57Z Gleb Leo 2440 297132 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{перанос канец|da|roh}}, na tych ziemlach, katoryja pryłuczany da Serbii paśla wajny. Ci hetyje pierahawory buduć mieć dobry skutak, bytcym abiedźwie starany nie dawiarajuć, bo Aŭstryja za mnoha chocza ad Serbii. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pierahawory hrecka-tureckije</center> </div> jeszcze nie zakonczany i nawat znaiszlisia nikatoryja trudnaści, dziela katorych Turcija chacieła praciahnuć pierahawory, ale Hrecija zażadała kaniecznie, kab skonczyć usie hutarki u 14 dzion. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Rasieja starajecca</center> </div> kab miż Baŭharyjaj i Serbijaj nawiazać dyplomatycznyje stasunki. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Francija</center> </div> pazyczaja ceły miljard frankaŭ (bliska 500 miljonaŭ rubloŭ) na uparadkawańnie swajej armii wajennaj. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U Ameryca</center> </div> miż Złuczanymi Stanami i Meksykam może dajści da wajny, dziela taho, szto meksykanskija rewolucyjaniery robiać roznyja szelmoŭstwy Złuczanym Stanam. „Daily Chronicle“ danosić, szto Złuczanyja Stany wystawili swajo wojska na hranicy Meksyki ŭ paradku, hatowym da bitwy. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U Kitai</center> </div> Kitajski prezydent padawaŭ prajekt u parlament, kab jamu dali prawa naznaczać ministraŭ, abjaŭlać druhim hasudarstwam wajnu abo rabić z imi zhodu i roznyje dahawory. Parlament na heta ni zhadziŭsia, bajuczysia, kab Juanszykaj nie zrabiŭsia samapraŭnym dyktataram. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Szelmostwy tawarystwau emihranckich.</center> </div> {{gap|1.5em}}Akazalosia szto emihranckija tawarystwy, apracza hroszaj szto dastawali ad wyjeżdżaŭszych u Ameryku, dastawali jaszcze hroszy i ad adnaho susiedniaho z Aŭstryjaj hasudarstwa, katoramu chaciełasia asłabić wajennuju siłu Aŭstryi wywoziaczy maładych ludziej z hasudarstwa. Wyliczyli, szto kalib hetak patrywała dalej, dyk za 20 hadoŭ Aŭstryja byłab zusim biaz wojska. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Jak"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Jak wyhnać biadu s chaty?</center> </div> {{gap|1.5em}}Z kim nie spatkajemsia, kudy nie zwiernimsia usiudy czujem narakańnie, szto ciażka i drenna na świecie, szto ni ad Boha ni ad ludziej nikoli nie majem paciechi, tolki ŭsio smutak i biadu adusiul. Szto joś drenna, ab hetym nima szto i hawaryć, bo ŭsie wiedajem heta dobra, ale ja chaczu pakazać pryczynu hetamu i prypisać lakarstwo, kab hetu biadu na skolki zmożym najdalej adahnać. Z hary skażu, szto pryczyna usiacho drennaho u nas samych jość, prynamsia ŭ najbolszaj czaści.</br> {{gap|1.5em}}Woś adzin narakajeć, szto zdaroŭja ni majeć, a raspytaŭszy jak jon żyjeć dawiedajemsia, szto hetaje zdaroŭje ci u butelku jon usadziŭ, ci dolajuczysia padarwaŭsia ci druhoj niaściarożnaściej zmarnawaŭ. Druhi biadujeć szto chleb ni uradziŭ, a pryczyny tamu najbolsz ŭ tym, szto ci pasiejaŭ nie ŭ paru, ci ziamli ni udabryŭ; czasam bywajuć i druhije pryczyny. Treci hałosić, szto z drużynaj nia może żyć, tak jaho usie kryŭdziać, nie szanujuć; a razhledziŭszysia widzim, szto jon sam taki majeć charaktar, szto i jamu ni dobra i druhim z im ciażka użycca. Słowam, kali ni ŭsia pryczyna zła to najbolszaja jaje czaść u nas samych kryjecca, ale my hetaho nia choczem widziać i ŭsio samyje sabie machlujem, szto my niawinawatyje, tolki usie kruhom nas winawatyje.</br> {{gap|1.5em}}A hlańmo na siabie ćwiaraziej, dy zacznima papraŭlać świet ad siabie samych: naŭczymosia żyć tak, kab nikomu nikoli ni ŭleści ŭ darohu, ni koha nie skryŭdzić choćby czym najmienszym… naŭczymosia szanawać zdaroŭje: nie pić harełki, szto jość truciznaj straszennaj, nie parywacca ŭ dolki, nie ryzykawać zdaroŭjam i siłaj pry rabocie; nia budźmo hultajami, nia kurymo lulki a ŭparu skasimo-sażnimo, u paru pasiejmo, zaharymo, zabaranujmo; pastarajmosia zrabić hnoju ci z szylniku, z mohu, z torfu, ci łubinu, seradeli, ci kupimo tomasoŭki, kainitu i t. p. Słowom budźmo ludźmi enerhicznymi, ruchawymi, nie siadzimo załażyŭszy ruki, a rabimo, szto u naszej sile, „bo chto robić, szto może, tamu i Boh dapamoże“, dyk tady bolszaja pałowa biady sama wyjdzieć z chaty. {{справа|''L. B-k.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Jak"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Siamiejnaja życio u Francii.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Francuskaja ministerstwo wydrukawała statyku siamiejnaho życia francuzau.</br> {{gap|1.5em}}U usiej Francii znachodzicca 11.317.434 siemji. Z hetaho liku jość zusim biazdziet. 1 805.744 siamji (bliska 15 na kożnuju sotniu.) {{перанос пачатак|Straszenna|ja}} <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> fygzvm35z52unnk0km1fsmr4f9jfsyd 104 128709 297135 297104 2026-09-11T13:06:58Z Gleb Leo 2440 297135 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>{{перанос канец|Straszenna|ja}} liczba. Siamiej, szto majuć pa adnym tolki dziciaci jość u Francii 2.261.978, a z siamiej, majuczych pa dwoja dziaciej tolki 2.261.978. Siamiej s 3-ma dziećmi jaszcze mieniaj, bo tolki 1.643.422, s 4-ma dziećmi jaszcze mieniej 987.392, s 5-ma, — 566.786, s 6-ma tolki 327.241, a s 7-ma tolki 182.998, pa 10-ra dziaciej majuć tolki 20.630 siamiej, pa 12-ra — 3.508, pa 15-ra — 249, ра 17-ra — 34 siemji.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetakim paradku ludnaść u Francii nie zwialiczywajecca u lik, jak heta robicca pa druhich krajach i u Rasiei, ale uściaż zmienszajecca. Wialiki lik biazdzietnych i maładzietnych — heta s pryczyny upadku katalickaho żyćcia u Francii, ab czym wielmi dbajuć żydy i słuhi ich socyalisty dy masony. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prośba ab żonki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U nas u Europie kabiet kudy bolsz na lik, czym mużczyn; dziela hetaho szmat dziauczat stareja nia wyszauszy zamuż. U Amerycaż adczuwajecca nichwat kabiet i kali prydziecca żanicca, dyk nima s kim. Nidauna 50 bahatych kolonistau sa stanu Oregon (na bierahu akijanu Spakojnaho) padali prośby prawicielstwu, kab toje wystarałosia dla ich żonak „zdarowych, wiasiołych, rumianych i stydliwych“ (Czaho ciapier ludzi nie damahajucca ad prawicielstwa?)</br> {{gap|1.5em}}Prawicielstwo Amerykanskaje prychilna adniasłosia da hetych prośbau i na skutak ich razwiesiło tekst hetych prośbau u roznych widnych miejscach pa usim hasudarstwie.</br> {{gap|1.5em}}Ale na hety abwiestki adazwalisia tolki 3 kabiety; znaczyć uszczaśliwilisia tolki 3 kolonisty, a 47 z ich i dalej buduć uzdychać da żonak.</br> {{gap|1.5em}}Chiba może, jak ubaczać szczaście, swaich tawaryszau, żanatych — dyk nizachoczuć hetaho „szczaścia“ dla siabie. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}68) Czorna świniszcza pa chacia świszcza.</br> {{gap|1.5em}}69) Padobno da szkła, baicca ciepła. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/32|№ 32]].</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/30|№ 30]].}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}66) Ahoń pa palenu. 67) Wiecier. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chto ni pracuje, nichaj i nia jeść.</br> {{gap|1.5em}}Jak paścielisia, tak i wyśpiszsia.</br> {{gap|1.5em}}Chto rana ustaje, tamu Boh daje. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><center>'''Żarty.</center> </div> <center>{{larger|''Ciażka mużyku.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Och, ciażka mużyku i na tym świecie!</br> {{gap|1.5em}}— Mnie dyk zdajecca, szto tam i panom ni lahczej budzie.</br> {{gap|1.5em}}— Dzie tam? Mużyk tut panu służyć, i tam budzie, bo każuć pany buduć sabie siadzieć u katle, a mużyki ciahać smału, dy pad katłom palić. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Umieje pisać.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Panoczku, przymiecie na służbu.</br> {{gap|1.5em}}— A ci umiejesz pisać.</br> {{gap|1.5em}}— Umieju, a czamuż?</br> {{gap|1.5em}}— Nu, napiszy — (daje jamu papieru i karandasz — toj pisze roznyje kruczki i pałki).</br> {{gap|1.5em}}— Nu, praczytaj, szto napisau!</br> {{gap|1.5em}}— Panże pytau tolki, ci umieju ja pisać, dyk ja i napisau, ab czytanniż hutarki nia było. </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.'''</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Sabaka na usiakaho breszyć ci prychodzić pryjaciel ci worah.</br> {{gap|1.5em}}Najlepszy toj wajaka, szto zdaleje stacca panam samoha siabie. Jon wart bolszaj cześci, czym toj, chtob zwajawau ceły świet. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Пётра Просты|Piotry Prostamu]]'''</span> u Rymie. Szczyra dziakujem za prysłanyja materjały i za darahia dla nas słowy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Яська Ратай|Jaśku Rataju]]'''</span> u Piaciarburzie. Materjały atrymali, szczyra dziakujem. Wielmi nam radasna czuć, szto „Biełarus“ padabajecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pr. R.'''</span> u Szereszewie. Atrymali, prośbu spaŭniajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu Susiedu'''</span> „Biełarusa“ wyszlimo. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em 0em}} <center>{{larger|'''Redakcija Biełarusa wydała asobnaj kniżkaj'''}}</center> {|style="margin:auto" |style="font-size:200%;" |'''Alkahol'''{{gap|1em}} |style="line-height:1.2" |{{fine|napisaǔ KAZIMIR SWAJAK.</br>Cena '''2''' kap. s pierasyłkaj '''4''' kap.}} |} <center>{{fine|Chto wypisuje 100 sztuk, toj za pierasyłku nie płacie i dastaje kniżki taniej.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|Chto jaszcze nie zapłaciu za prysyłku „{{разьбіўка|'''BIEŁARUSA'''}}“, prosim chutczej prysyłać hroszy, bo redakcija sama doraha płacić za pierasyłku hazety.}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|35em|height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса|35em|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> ivbixa89dvw94apiocgyfp146rghv5t 297183 297135 2026-09-11T14:17:38Z RAleh111 4658 297183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>{{перанос канец|Straszenna|ja}} liczba. Siamiej, szto majuć pa adnym tolki dziciaci jość u Francii 2.261.978, a z siamiej, majuczych pa dwoja dziaciej tolki 2.261.978. Siamiej s 3-ma dziećmi jaszcze mieniaj, bo tolki 1.643.422, s 4-ma dziećmi jaszcze mieniej 987.392, s 5-ma, — 566.786, s 6-ma tolki 327.241, a s 7-ma tolki 182.998, pa 10-ra dziaciej majuć tolki 20.630 siamiej, pa 12-ra — 3.508, pa 15-ra — 249, ра 17-ra — 34 siemji.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetakim paradku ludnaść u Francii nie zwialiczywajecca u lik, jak heta robicca pa druhich krajach i u Rasiei, ale uściaż zmienszajecca. Wialiki lik biazdzietnych i maładzietnych — heta s pryczyny upadku katalickaho żyćcia u Francii, ab czym wielmi dbajuć żydy i słuhi ich socyalisty dy masony. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prośba ab żonki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U nas u Europie kabiet kudy bolsz na lik, czym mużczyn; dziela hetaho szmat dziauczat stareja nia wyszauszy zamuż. U Amerycaż adczuwajecca nichwat kabiet i kali prydziecca żanicca, dyk nima s kim. Nidauna 50 bahatych kolonistau sa stanu Oregon (na bierahu akijanu Spakojnaho) padali prośby prawicielstwu, kab toje wystarałosia dla ich żonak „zdarowych, wiasiołych, rumianych i stydliwych“ (Czaho ciapier ludzi nie damahajucca ad prawicielstwa?)</br> {{gap|1.5em}}Prawicielstwo Amerykanskaje prychilna adniasłosia da hetych prośbau i na skutak ich razwiesiło tekst hetych prośbau u roznych widnych miejscach pa usim hasudarstwie.</br> {{gap|1.5em}}Ale na hety abwiestki adazwalisia tolki 3 kabiety; znaczyć uszczaśliwilisia tolki 3 kolonisty, a 47 z ich i dalej buduć uzdychać da żonak.</br> {{gap|1.5em}}Chiba może, jak ubaczać szczaście, swaich tawaryszau, żanatych — dyk nizachoczuć hetaho „szczaścia“ dla siabie. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}68) Czorna świniszcza pa chacia świszcza.</br> {{gap|1.5em}}69) Padobno da szkła, baicca ciepła. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/32|№ 32]].</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/30|№ 30]].}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}66) Ahoń pa palenu. 67) Wiecier. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chto ni pracuje, nichaj i nia jeść.</br> {{gap|1.5em}}Jak paścielisia, tak i wyśpiszsia.</br> {{gap|1.5em}}Chto rana ustaje, tamu Boh daje. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><center>'''Żarty.</center> </div> <center>{{larger|''Ciażka mużyku.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Och, ciażka mużyku i na tym świecie!</br> {{gap|1.5em}}— Mnie dyk zdajecca, szto tam i panom ni lahczej budzie.</br> {{gap|1.5em}}— Dzie tam? Mużyk tut panu służyć, i tam budzie, bo każuć pany buduć sabie siadzieć u katle, a mużyki ciahać smału, dy pad katłom palić. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Umieje pisać.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Panoczku, przymiecie na służbu.</br> {{gap|1.5em}}— A ci umiejesz pisać.</br> {{gap|1.5em}}— Umieju, a czamuż?</br> {{gap|1.5em}}— Nu, napiszy — (daje jamu papieru i karandasz — toj pisze roznyje kruczki i pałki).</br> {{gap|1.5em}}— Nu, praczytaj, szto napisau!</br> {{gap|1.5em}}— Panże pytau tolki, ci umieju ja pisać, dyk ja i napisau, ab czytanniż hutarki nia było. </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.'''</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Sabaka na usiakaho breszyć ci prychodzić pryjaciel ci worah.</br> {{gap|1.5em}}Najlepszy toj wajaka, szto zdaleje stacca panam samoha siabie. Jon wart bolszaj cześci, czym toj, chtob zwajawau ceły świet. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Пётра Просты|Piotry Prostamu]]'''</span> u Rymie. Szczyra dziakujem za prysłanyja materjały i za darahia dla nas słowy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Яська Ратай|Jaśku Rataju]]'''</span> u Piaciarburzie. Materjały atrymali, szczyra dziakujem. Wielmi nam radasna czuć, szto „Biełarus“ padabajecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pr. R.'''</span> u Szereszewie. Atrymali, prośbu spaŭniajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu Susiedu'''</span> „Biełarusa“ wyszlimo. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em 0em}} <center>{{larger|'''Redakcija Biełarusa wydała asobnaj kniżkaj'''}}</center> {|style="margin:auto" |style="font-size:200%;" |'''Alkahol'''{{gap|1em}} |style="line-height:1.2" |{{fine|napisaǔ KAZIMIR SWAJAK.</br>Cena '''2''' kap. s pierasyłkaj '''4''' kap.}} |} <center>{{fine|Chto wypisuje 100 sztuk, toj za pierasyłku nie płacie i dastaje kniżki taniej.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|Chto jaszcze nie zapłaciu za prysyłku „{{разьбіўка|'''BIEŁARUSA'''}}“, prosim chutczej prysyłać hroszy, bo redakcija sama doraha płacić za pierasyłku hazety.}} {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> ep7278h10arairse5zn7am9cxmz2z8m 104 128719 297149 297115 2026-09-11T13:38:50Z Gleb Leo 2440 297149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto;" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 30 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 32.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pa"/>{{c|'''Pa naszych wioskach.|памер=180%}} <div style="margin-top:-0.5em"></div> <center>I.</center> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usich bakoŭ Biełarusi można ciapier paczuć sztoraz to czaściejszyja narakańnia na swawolu naszaj moładzi. Tam wybili haspadaru wokna, tam napali na kaho i pabili, tam iznoŭ druhuju szkodu jakuju zrabili, słowam wiestki ab bujanstwie pa naszych wioskach iduć sztoraz szyrej i dalej. Ludzi, hledziaczy na heta tolki kiwajuć haławami dy narakajuć, szto nikoli hetkich szalmostwaŭ pa wioskach nia bywała.</br> {{gap|1.5em}}I czamu heta, skul jano uziałosia? Ciż użo dapraŭdy ludzi zrabilisia takimi błahimi, szto za imi ni prachodu ni prajezdu nima spakojnym ludziam? Ciż nasza moładź zatraciła paczućcie miłaści dabraty i ludzkaści?</br> {{gap|1.5em}}Ja dumaju szto tut pryczyna jość druhaja i to nie adna a try: Pierszaja pryczyna, szto nasza moładź nie razumieje ŭsiej brydoty hetkich pastupkaŭ; druhaja — heta wodka, a trecia — niezaradnaść ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Usiaki badaj czaławiek u moładaści chocze być, a prynamsia pakazacca zucham, chabrym, kab usie na jaho pakazywali, jak na niej kaho hieroja — małajca, katory hatoŭ iści na miadźwiedzia z hołymi rukami i nie pabaicca nidzie nikoha i niczoha, ni żwiara ni najdużejszaho chłopca s susiedniaj wioski, ni swaich baćkoŭ, ani nawat usich żydoŭ z miasteczka.</br> {{gap|1.5em}}Hetki zuch wielmi rad, kali jamu udasca zdabyć sławu najchabrejszaho ŭ akolicy. Ja sam baczyŭ takoha zucha, katory zadziraŭ nos, kali hawaryli ab im, szto jon taki bojki, szto nawat ryżaho kawala z miasteczka pabiŭ. Taki chabrec zdabywaje miż rawieśnikami — kumpanami wialikaja paważańnie. Hetaho paczynajuć zajzdrościć jamu druhije samaluby i starajucca nia tolki zraŭniacca z im, ale nawat pieraścihnuć jaho ŭ bojkaści — chabraści.</br> {{gap|1.5em}}I tak mnożacca bujany jak hryby pa dażdży. A chto na hetym cierpić? Spakojnyje sielanie. Jany adduwajucca swaimi woknami, harodami, sadami, a czasam nawat swajej skuraj, bo kab taki chabrec bujaniŭ dzie ŭ czystym poli ci ŭ lesi, takoj byłob biady ale to nie, precca jon szelma da ludziej i tut wytwaraja roznyje szalmoŭstwy. A kali chto skaże jamu, szto hetak nia wypadajeć rabić, jon z wialikaj chwanaberyjaj atkaże, szto ciapier swaboda, ciapier ŭsio można.</br> {{gap|1.5em}}Nie, hałuboczku, swaboda nia ŭ tym, kab można było rabić usio, szto zachoczycca, ale ŭ tym, kab wolna było rabić toje szto czaławiek pawinien rabić. Bo „ŭsio“ rabić patrapić pierszy szelma, ale rabić toja, szto treba, zmoża tolki paradaczny czaławiek, dy i toj, tolki tady, kali jamu u hetym nichto ni pieraszkadżajeć.</br> {{gap|1.5em}}Druhaja pryczyna — heta wodka. Szto jaje pjuć, kożnamu wiedama: wiedaja pjanica, bo niraz sam napiŭszysia walaŭsia pad płotam u bałocie jak nierahataja skacina, wiedaja i ćwiarozy, bo niraz piranios prykraść ad pjanych, wiedajuć i tyje, szto jaje honiać i pradajuć, ale ni kożyn może wiedać jak wialikuju szkodu robić heta hara, kolki ad jaje<section end="Pa"/><noinclude></noinclude> qtk3jcmkvssv2lcakua7l3fibzs31cb 297178 297149 2026-09-11T14:15:22Z RAleh111 4658 297178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 30 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 32.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap.</br>addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć</br>drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pa"/>{{c|'''Pa naszych wioskach.|памер=180%}} <div style="margin-top:-0.5em"></div> <center>I.</center> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usich bakoŭ Biełarusi można ciapier paczuć sztoraz to czaściejszyja narakańnia na swawolu naszaj moładzi. Tam wybili haspadaru wokna, tam napali na kaho i pabili, tam iznoŭ druhuju szkodu jakuju zrabili, słowam wiestki ab bujanstwie pa naszych wioskach iduć sztoraz szyrej i dalej. Ludzi, hledziaczy na heta tolki kiwajuć haławami dy narakajuć, szto nikoli hetkich szalmostwaŭ pa wioskach nia bywała.</br> {{gap|1.5em}}I czamu heta, skul jano uziałosia? Ciż użo dapraŭdy ludzi zrabilisia takimi błahimi, szto za imi ni prachodu ni prajezdu nima spakojnym ludziam? Ciż nasza moładź zatraciła paczućcie miłaści dabraty i ludzkaści?</br> {{gap|1.5em}}Ja dumaju szto tut pryczyna jość druhaja i to nie adna a try: Pierszaja pryczyna, szto nasza moładź nie razumieje ŭsiej brydoty hetkich pastupkaŭ; druhaja — heta wodka, a trecia — niezaradnaść ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Usiaki badaj czaławiek u moładaści chocze być, a prynamsia pakazacca zucham, chabrym, kab usie na jaho pakazywali, jak na niej kaho hieroja — małajca, katory hatoŭ iści na miadźwiedzia z hołymi rukami i nie pabaicca nidzie nikoha i niczoha, ni żwiara ni najdużejszaho chłopca s susiedniaj wioski, ni swaich baćkoŭ, ani nawat usich żydoŭ z miasteczka.</br> {{gap|1.5em}}Hetki zuch wielmi rad, kali jamu udasca zdabyć sławu najchabrejszaho ŭ akolicy. Ja sam baczyŭ takoha zucha, katory zadziraŭ nos, kali hawaryli ab im, szto jon taki bojki, szto nawat ryżaho kawala z miasteczka pabiŭ. Taki chabrec zdabywaje miż rawieśnikami — kumpanami wialikaja paważańnie. Hetaho paczynajuć zajzdrościć jamu druhije samaluby i starajucca nia tolki zraŭniacca z im, ale nawat pieraścihnuć jaho ŭ bojkaści — chabraści.</br> {{gap|1.5em}}I tak mnożacca bujany jak hryby pa dażdży. A chto na hetym cierpić? Spakojnyje sielanie. Jany adduwajucca swaimi woknami, harodami, sadami, a czasam nawat swajej skuraj, bo kab taki chabrec bujaniŭ dzie ŭ czystym poli ci ŭ lesi, takoj byłob biady ale to nie, precca jon szelma da ludziej i tut wytwaraja roznyje szalmoŭstwy. A kali chto skaże jamu, szto hetak nia wypadajeć rabić, jon z wialikaj chwanaberyjaj atkaże, szto ciapier swaboda, ciapier ŭsio można.</br> {{gap|1.5em}}Nie, hałuboczku, swaboda nia ŭ tym, kab można było rabić usio, szto zachoczycca, ale ŭ tym, kab wolna było rabić toje szto czaławiek pawinien rabić. Bo „ŭsio“ rabić patrapić pierszy szelma, ale rabić toja, szto treba, zmoża tolki paradaczny czaławiek, dy i toj, tolki tady, kali jamu u hetym nichto ni pieraszkadżajeć.</br> {{gap|1.5em}}Druhaja pryczyna — heta wodka. Szto jaje pjuć, kożnamu wiedama: wiedaja pjanica, bo niraz sam napiŭszysia walaŭsia pad płotam u bałocie jak nierahataja skacina, wiedaja i ćwiarozy, bo niraz piranios prykraść ad pjanych, wiedajuć i tyje, szto jaje honiać i pradajuć, ale ni kożyn może wiedać jak wialikuju szkodu robić heta hara, kolki ad jaje<section end="Pa"/><noinclude></noinclude> jjzditdp2mfxdfotwbsyxz8k8zkffay 297228 297178 2026-09-11T16:12:05Z RAleh111 4658 297228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 30 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 32.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pa"/>{{c|'''Pa naszych wioskach.|памер=180%}} <div style="margin-top:-0.5em"></div> <center>I.</center> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usich bakoŭ Biełarusi można ciapier paczuć sztoraz to czaściejszyja narakańnia na swawolu naszaj moładzi. Tam wybili haspadaru wokna, tam napali na kaho i pabili, tam iznoŭ druhuju szkodu jakuju zrabili, słowam wiestki ab bujanstwie pa naszych wioskach iduć sztoraz szyrej i dalej. Ludzi, hledziaczy na heta tolki kiwajuć haławami dy narakajuć, szto nikoli hetkich szalmostwaŭ pa wioskach nia bywała.</br> {{gap|1.5em}}I czamu heta, skul jano uziałosia? Ciż użo dapraŭdy ludzi zrabilisia takimi błahimi, szto za imi ni prachodu ni prajezdu nima spakojnym ludziam? Ciż nasza moładź zatraciła paczućcie miłaści dabraty i ludzkaści?</br> {{gap|1.5em}}Ja dumaju szto tut pryczyna jość druhaja i to nie adna a try: Pierszaja pryczyna, szto nasza moładź nie razumieje ŭsiej brydoty hetkich pastupkaŭ; druhaja — heta wodka, a trecia — niezaradnaść ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Usiaki badaj czaławiek u moładaści chocze być, a prynamsia pakazacca zucham, chabrym, kab usie na jaho pakazywali, jak na niej kaho hieroja — małajca, katory hatoŭ iści na miadźwiedzia z hołymi rukami i nie pabaicca nidzie nikoha i niczoha, ni żwiara ni najdużejszaho chłopca s susiedniaj wioski, ni swaich baćkoŭ, ani nawat usich żydoŭ z miasteczka.</br> {{gap|1.5em}}Hetki zuch wielmi rad, kali jamu udasca zdabyć sławu najchabrejszaho ŭ akolicy. Ja sam baczyŭ takoha zucha, katory zadziraŭ nos, kali hawaryli ab im, szto jon taki bojki, szto nawat ryżaho kawala z miasteczka pabiŭ. Taki chabrec zdabywaje miż rawieśnikami — kumpanami wialikaja paważańnie. Hetaho paczynajuć zajzdrościć jamu druhije samaluby i starajucca nia tolki zraŭniacca z im, ale nawat pieraścihnuć jaho ŭ bojkaści — chabraści.</br> {{gap|1.5em}}I tak mnożacca bujany jak hryby pa dażdży. A chto na hetym cierpić? Spakojnyje sielanie. Jany adduwajucca swaimi woknami, harodami, sadami, a czasam nawat swajej skuraj, bo kab taki chabrec bujaniŭ dzie ŭ czystym poli ci ŭ lesi, takoj byłob biady ale to nie, precca jon szelma da ludziej i tut wytwaraja roznyje szalmoŭstwy. A kali chto skaże jamu, szto hetak nia wypadajeć rabić, jon z wialikaj chwanaberyjaj atkaże, szto ciapier swaboda, ciapier ŭsio można.</br> {{gap|1.5em}}Nie, hałuboczku, swaboda nia ŭ tym, kab można było rabić usio, szto zachoczycca, ale ŭ tym, kab wolna było rabić toje szto czaławiek pawinien rabić. Bo „ŭsio“ rabić patrapić pierszy szelma, ale rabić toja, szto treba, zmoża tolki paradaczny czaławiek, dy i toj, tolki tady, kali jamu u hetym nichto ni pieraszkadżajeć.</br> {{gap|1.5em}}Druhaja pryczyna — heta wodka. Szto jaje pjuć, kożnamu wiedama: wiedaja pjanica, bo niraz sam napiŭszysia walaŭsia pad płotam u bałocie jak nierahataja skacina, wiedaja i ćwiarozy, bo niraz piranios prykraść ad pjanych, wiedajuć i tyje, szto jaje honiać i pradajuć, ale ni kożyn może wiedać jak wialikuju szkodu robić heta hara, kolki ad jaje<section end="Pa"/><noinclude></noinclude> rdsarh2a6vd6uzgtm2s472lf0lpks40 104 128720 297150 297116 2026-09-11T13:39:12Z Gleb Leo 2440 297150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Pa"/>chwarobaŭ, niszczaścia, sloz… Hetaho i apisać trudna. Dość spomnić szto daktary i wuczonyje padliczyli, szto kab nia było na świecie pjaństwa, dyk pryszłosiab pazakrywać dźwie trecija czaści usich szpitalaŭ i turmaŭ, bo dźwie trecija czaści kali nia bolej chwarob i prastupkaŭ — heta ŭsio skutki pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Nidarma chtoś skazaŭ, szto pierad wodkaj sam Lucypar kłaniajecca, bo jana wlelmi szmat jamu robia ŭciechi, honiaczy ludziej u piekła. A naszy ludcy nie zważajuczy na niszto ŭsio pjuć dy pjuć harełku i ŭ szczaści i ŭ nieszczaśći i pry kożnym zdareńni. I treba baczyć takoha małajca, kali jon idzieć wulicaj pjany baranujuczy z boku na bok piajuczy, klanuczysia i wyhrażajuczy… Tady dzieci i kury sa strachu nia wiedajuć kudy uciekać, a nirahtyje s kanawy padymajuć łyczy i witajuć, jak swaho tawarysza — „roch roch — tut tut“.</br> {{gap|1.5em}}A moża heta nipraŭda?</br> {{gap|1.5em}}Dyk pasłuchajmo prykazki: „Pytaŭsia pjany u pjanoha: Symon, jak ja ciapier wyhladaju? — Jak leŭ, atkazuje Symon. A ciż baczyŭ ty lwa? — Niaŭżesz nie, sam pasłuchaj jak rochaje wun u chlawie.</br> {{gap|1.5em}}I heta musi praŭda, bo kab pjanomu pakazać lusterka, dy jon mohby ŭsio dobra zrazumieć, to sam prażahnaŭsiab, jak zdatna wyhladaje. Napiŭsia, ŭżo brydka zrabiŭ, ale kabże na hetym i konczyłasiab, a to nie idzieć pjanica wulicaj dy ŭsich zaczeplaje i wyklikaje da bitki, ni ahledajecca ni na szkodu cialesnuju ni na duchowuju, ni na swaju ni na czużuju; topcze u bałota ŭsie prawy boskija i ludzkije, a kali pryjdzie da chaty, dyk skolki tam praklaćcia, łajanki a czasta bitki i śloz niawinnych. Skolki maładych żonak, hlumlanych pjanicaj — mużam biez pary idzieć na toj świet, skolki biednych dziaciej pierapałochanych bujanam — baćkam kali nie pamirajuć, dyk kalekami na ŭsio życio astajucca? Strach padumać! Woś szto robić harełka!</br> {{gap|1.5em}}Trecia pryczyna — heta niezaradnaść samich ludziej. Baczać, szto chtoś buszuja i szkodu robia, a nia choczuć supakoić, choć i mohuć heta zrabić. Nia choczuć susiedzi, kab ni abrydzacca, nia choczuć znajomyje, dziela tej samaj abo druhoj pryczyny, ale najhorsz, szto niachoczuć i swaje, katoryje pawinny heta zrabić.</br> {{gap|1.5em}}U adnej wiosca z takimi sakolikami hetak rabili: kali pakażycca na wulicy bujan, dyk s pieradu jaho chto koleczy drażnić, a z zadu druhije padkradajucca, biaruć jak dobraho pana pad ruki, zawodziać u pusty chleŭ, zwiazujuć jamu ruki i nohi i zapirajuć tam pakul wyćwiarazicca. Tady ŭżo jamu adchoczycca bujanić i tady wypuszczajuć jaho na wolu.</br> {{gap|1.5em}}Każuć szto heta lekarstwa wielmi pamocnaja. Chto ras jaho używaŭ, tamu druhi raz nia prychodziłasia dawać jaho, a nawat szmat druhich ściarahlisia ad hetakaj chwaroby, kab nia pryszłosia i im laczycca u taki sposab. Dyk ci nie wartab hetaho lekarstwa dawać i ŭsim wiaskowym bujanam, dzie tolki jany pakażucca? {{справа|''Ryhor Klonowicz.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Pa"/> <section begin="Wiaskowy"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1.5em; font-size: 180%; font-family:Georgia; letter-spacing: 0px;"> <center>''Wiaskowy muzyka.</center> </div> {{block center/s}} Pad biarozkaj, pad hibkaj</br> Sieŭ muzyka sa skrypkaj.</br> Nieszta ważnaje maje</br> Jon na ǔmie, jak czapaje</br> Struny, ciśnie kałoczki.</br> Aż harać jamu woczki</br> Ad żady zwiesialicca</br> Rodnaj muzaju ǔpicca;</br> Tak zajhrać, kab u lesie</br> Jszła malodyja ŭ resie</br> Pierarywista, huczna,</br> Razsypajuczyś sztuczna.</br> Trom, trom, trom tyli lili</br> Czuć dałosia, — i ǔ chwili</br> Pieśni, rodnyje skoki</br> Ljucca. Czary czy ŭroki? Skrypka bytcym haworyć,</br> Duch zachopić umoryć,</br> Hałaśnieja, ciszeja</br> I zdajecca aż mleja. A muzyka ŭsio jhraje</br> Dy jaszcze prypiewaje:</br> „Kala reczki ŭ dalinie</br> Wyras chmiel pry kalinie, Ukruh caŭja akruciǔsia,</br> Ledź u serca nia upiŭsia;</br> Upaiǔ mocnym ducham</br> Na paciechu ǔsim mucham. Trom, trom, trom tyli lili!</br> Jak kalinu ǔpaili,</br> Dyk Jana ǔ toniu falaǔ</br> Stresła hrozdy karalaŭ, Paskidała adzieńnia</br> U łaŭczynu na kamieńnia.</br> Trom, trom, trom tyli lili</br> Salawiejka ǔ tej chwili</br> <section end="Wiaskowy"/><noinclude></noinclude> 5x8orgkh3ikhpfiavz8ta36d6our44n 104 128721 297153 297118 2026-09-11T13:42:38Z Gleb Leo 2440 297153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude> <section begin="Wiaskowy"/>Pralataŭ nad dalinaj,</br> Żal paczuǔ nad kalinaj</br> Paźbiraŭ liść, karali,</br> Kab ich wietry nie ǔkrali. Trom, trom, trom, tyli lili</br> Bied sabie nawaryli</br> Ludzi z Bozaho daru,</br> Pjuć piakielnuju haru, Pośle bjucca, durejuć,</br> Biezpatrebna chwarejuć,</br> Trom, trom, trom tyli lili!</br> Kab chutczej pałażyli Krysku złomu nałohu</br> — Uzyszlib na darohu</br> Wiery, cnoty i statku</br> Usie — żyliby ŭ dastatku Trom, trom, trom tyli lili!</br> Duraǔstwa-b nie twaryli,</br> Praz czytańnie hazety</br> Mielib bolaj aświety, Praŭdy-b, Boha paznali</br> Nie manilib, nie krali.</br> Trom, trom, trom tyli lili!</br> Pryczekać by tej chwili, Kali ŭsie u kaściela</br> U parywie wiasiella</br> Pierad Boham ŭ aŭtary</br> Zarakucca pić hary!“ Tak muzyka, ǔsio jhraje,</br> I prypieŭki śpiewaje,</br> Szto raz bolaj śmiałeja</br> I duszoj wiasieleja, Aż malodyja ǔ resie</br> Razlehłasia pa lesie.</br> Prosta, cudna i huczna,</br> Raźliwajuczyś sztuczna. {{справа|''A. Ziaziula.{{водступ|-4|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiaskowy"/> <section begin="Uraczystaść"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Uraczystaść Usich światych.</center> </div> {{gap|1.5em}}Kożnaho dnia Kaścioł światy addaje cześć i sławu adnamu abo i niekolkim światym, katorych cnoty i zasłuhi wiadomyje hetamu kaściołu i jaho wiernym. Ale kożyn dzień prypadaje szmat jaszcze światych, znajomych mieniaj ci bolej kaściołu, a katorym nimasz możnaści ǔsim adać należnaj cześci i sławy. Apracza taho ǔ niebie jość niezrachawanaja mnohaść światych, katoryje takimi stalisia schawaŭszysia ad świetu, dziela czaho ich nichto z żywych zusim niznaja i nie sławić, jak na heta zasłużyli.</br> {{gap|1.5em}}Chto z nas dastaniecca da nieba, znajdzie tam światych takich, katoryje na ziamli byli uważanyje za najhorszych, ab katorych nichto i nie padumaǔ, szto jany światyja. Ni ina biednaja sirata, zamuczanaja kryǔdaj tych, szto pawinny byli zamianić jej matczynuju apieku, nosić u niebie karonu muczenickaj chway. Miljony ŭdoŭ, sirot i roznych słabych, szto ǔsio życio swajo spakojna znosili zdziek i kryǔdu, ǔsio heta achwiarowywajuczy za hrachi swaje, katoryja pamierli jak chtoś najhorszy i za ich moża nichto adnaho paciara nawat ni zhawaryǔ, szczytajuczy ich niahodnymi hetaj prysłuhi — ale katorych czystyja sercy widziaŭ Usiomocny Boh i acaniǔ sprawiedliwa ŭsie zasłuhi ich — miljony hetkich my znajdziem u niebie jaśniejuczych wialikaj świetłaściaj niabieskaj.</br> {{gap|1.5em}}Światym można stacca nia tolki wuczonamu, jak św. Auhustyn, św. Winc. Kadłubak, św. Jan Kanty, i dr. — nia tolki panom i karalom jak św. Kazimier św. Ludwik i inszyje, ale hetak sama i prostamu parabku jak św. Izydor Araty i prostaj slużanca, jak św. Zyta i ubohaj pastuszca, jak św. Hermana i żabraku jak św. Labr i szaŭcu, jak światy Kryspian — adnym słowam nimasz takoha stanu ŭ świeci, s katoraho nia można byłob papaści ŭ lik światych. Dziela taho szto szmat światych wartych sławy i cześci niznajomyje żywym, za katorych jany u Boha pryczyniajucca, Kaścioł św. ustanowiǔ uraczystaść Usich światych, kab u hety dzień usim, jakije tolki jość u niebie światym addać pawinnuju cześć i sławu i ŭsich Ich paprasić ab modłach da Boha za nas hresznych, za naszyja patreby ciapierasznija i wiecznyja.</br> {{gap|1.5em}}Dyk, braty i siostry Chryścijanie, u hety wialiki światy dzień pakińmo ǔsie naszy hulni i zabawy, katorymi niraz zasmuczawajem Boha i Światych Jaho, dy z nabożnym sercam zanośmo Im chwału i cześć, razważajmo ich cnoty i prasimo ich pomaczy, kab i my zmahli żyć zhodna z Wolaj Boha i jak Jany dastacca da chwały niabieskaj! {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Uraczystaść"/> <section begin="Zaduszny"/>{{c|'''Zaduszny dzień.|памер=180%}} <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|1.5em}}Na zaŭtra pa uraczystaści Usich Światych, kaścioł światy zanosić da Boha uraczystyja żałobnyja modły za duszy ŭsich pamiorszych.</br> {{gap|1.5em}}Biednaja sirata Hania służyła u bahatych, ale ni pabożnych panoǔ. Jany <section end="Zaduszny"/><noinclude></noinclude> r1u6jux07j2zq1pkwaj0adeaogo35ke 104 128726 297159 297123 2026-09-11T13:50:34Z Gleb Leo 2440 297159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Zaduszny"/>pazwalali Hani chadzić na spacar i na zabawy, ale zławalisia, kali prypadkam dawiedalisia, szto jana była ŭ kaściele. Wiedała jana, szto mohuć prahnać jaje sa służby kali i ŭ hety dzień zajdzie da kaścioła, ale padumała sabie, sto Boh miłasierny nie pakinieć jaje i duszy czyscowyja swaimí modłami dapamohuć i zajszła da kaścioła, dy stała prasić Boha za wybaŭleńnie duszaŭ z muk czyscowych. Zaniataja światymi myślami i madlitwaj Hania ni ahledziłasia nawat, jak skonczyłasia ŭżo i nabażenstwa, a jana ŭsio maliłasia. Raptam paczuła na placzy czyjuś rukг. Ahlanułasia i ŭbaczyła pry sabie Janku, lokaja tych samych panoŭ, katory wyzwaŭszy jaje s kaścioła skazaŭ, szto pany straszeńnie razhniewalisia i nima wiedama szto z hetaho budzie.</br> {{gap|1.5em}}„Biaz Woli Bożaj niczoha nia budzie“ — atkazała Hania i paszli aboje da chaty. Dawiedaŭszysia ad lokaja, dzie hetak doŭha zabaŭlałasia Hania, pan sa złościaj zakryczaŭ: „Ja tabie niraz kazaŭ, szto możysz sabie szto choczysz rabić, ale tolki nia jści da kaścioła, tyż mianie nia słuchajesz i dziela hetaho idzi sabie iznoŭ da kaścioła, ci kudy choczysz, ale da mianie ni waroczajsia“!</br> {{gap|1.5em}}Uziaŭszy swaje manatki, papiery i kolki złotych, szto zasłużyła, paprasiłasia Hania u storaża pieranaczawać, a na zaŭtra rana ŭstała i paszła iznoŭ tki da kaścioła, kudy jaje sztoś ciahnuło. Pryszła pierad aŭtar, uklenczyła pabożnie i stała malicca. Tut jej prypomniłosia ŭczarajszaje zdareńnie i toje, jak że ciapier żyć i kudy udacca? I tutże prydumała zakupić imszu za zmarłych duszy, bo czytała kalls, szto duszy czyscowyja czasta cudoŭna pamahajuć u biadzie tym, chto za ich molicca. Tak i zrabiła i kali wysłuchaŭszy hetaj imszy jaszcze ŭsio maliłasia i maliłasia aż da zabyćcia, zdałosia jej, szto na aŭtary mihnuła niejkaja jasnaść zdołu ŭharu i adtul chtoś pramowiŭ: „dziakuju; ni zabudu!“ Hetym bytcym zbudziłasia Hania i pierazahnaŭszysia wyszła s kaścioła. Tut padyszoŭ da jaje niznajomy małady pan i pieknie pakłaniuszysia spytaŭ jaje ci nie szukaje służby. Hania zdziwiłasia, szto tak skora wysłuchaŭ Boh jaje modłaŭ, i atkazała: „szukaju“. A toj pan padajuczy jej list skazaŭ: „Dyk majesz, panienka, woś hety list i zaniasi jaho tudy, kudy jon zaadresawany, a tam spytaj ci nia treba slużanki — bo jak raz patrebnaja tam pabożnaja dziaŭczyna na usłuhi, tam tabie budzie dobra“. Hania ŭziała list i pryniasła jaho da pieknaj kamianicy.</br> {{gap|1.5em}}Tut znaszoŭszy tuju kwateru, kudy list byŭ adresawany, pazwaniła i jej adczyniła dźwiery strojnaja pani ŭ żałobie. Hania skazała, szto niejki pan prysłaŭ jaje siudy, każuczy, szto tut patrebna służanka. Pani zdziwiłasia; bo nikomu ni kazała jana, szto chocza zmianić służanku i tolki dziś pastanawiła atprawić tuju, szto była, dy służyła niakuratna. Uziaŭszy list jana hlanuła na jaho i aż zatrasłasia i slozy pasypalisia z waczej… List hety byŭ ad syna, katory użo hod tamu pamior. Trasuczysia i dziwujuczysia praczytała jana list, a ŭ im było napisana, szto Hania zakupiŭszy imszu za duszy czyscowyja wybawiła hetaho panicza s czyscu i jon ciapier użo idzie ŭ nieba, ale matki swajej prosić zaapiekawacca biednaj Haniaj. Tady pani heta kinułasia caławać hetu dziaŭczynu i skazała jej: „Budzisz u mianie zaŭsiody, ale nie służankaj, tolki jak siastra i najlepszaja pryjacielka, bo ty atczyniła nieba majmu synu“. {{справа|''L. B.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zaduszny"/> <section begin="Daŭhinowa"/>{{Цэнтар|''Piszuć da nas.''|памер=180%}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dauhinowa'''</span> Wilen. hub. Wilejsk, paw. Tutejszy probaszcz ks. Beszta Boroǔski zaachwoczywaŭ sielan wuczyć dzieci czytać i katachizmu jaszcze pierad tym, pakul ich majuć pasyłać u szkołki. Woś niechta danios, szto ksiondz zabaraniaja sielanam puszczać dzieci u szkołki, i paciahnuli tady ks. Besztu Boroŭskaho pad sud, winawaciaczy, szto jon wuczyŭ ludziej sapraciŭlacca zakonu. Sprawu razbirała Wilenskaja sudziebnaja pałata i nia hledziaczy na tłumaczeńnia ks. Boroǔskaho, szto ŭ szkołki puszczać jon zusim nie zabaraniaŭ, asudziła jaho heta Pałata na sześć miesiacaŭ adsiedki. Tady ks. B. Boroŭski padaŭ załabu ŭ senat i pastawiŭ adwakata, katory dakazaŭ, szto prawa, zabaraniajuczaho wuczyć swaje dzieci ŭ chacie nimasz, dyk i padachwoczywańnie da hetaho — nia spraciǔlajecca ni jakomu prawu, znaczyć ks. Boroŭski zasudżany ni zakonna. Razważyǔszy heta senat skasawaǔ prysud Wilenskaj Pałaty. {{справа|''Dauhinouski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Daŭhinowa"/> <section begin="W"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W Ka…'''</span> Krajskaj woł. Wilejsk. paw. Prypadkam zdaryłasia mnie być u hetaj wioscy i pabaczyć życio hetych życharoǔ, ich zwyczai i paradki. Usich chat u Ka… tolki 10, ale ni ŭ adnej ni baczyǔ ja czaławieka dastatnaho, a pryczyna hetamu taja, szto ŭsie ad małoha <section end="W"/><noinclude></noinclude> c32f2yx6cxapjm64c8ydxmxdjnobqep 104 128727 297163 297124 2026-09-11T13:54:02Z Gleb Leo 2440 297163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="W"/>da staroha hatowy aposzniuju kaszulu zniać i addać za czarku harełki. U wioscy manapola nimasz, ale miasteczka Krajsk bliska, dyk dzie chto złowić jakuju załatoŭku, zarazże ciahniecca u Krajsk, kab prapić jaje. A chto lanujecca iści u Krajsk, abo wodki chocza dastać nie za hroszy a za tawar, toj znajdzie heta ŭ swajej wioscy u ŭdawy. Och, hetyja ŭdowy! U jakoj wioscy wy nie zapytajecieś harelki, wam usiudy skażuć: „u ŭdawy Paraski“, abo „u ŭdawy Ahatki“ a ŭsio u ŭdawy, kali ŭ wioscy nimasz żyda, bo dzie jon pawierniecca tam użo heta rabota jaho rukach. Kazaŭby hetyja ŭdowy nia mohuć najści sabie lepszaho zarabotku, jak hety praklaty Boham i razumnymi ludźmi handal wodkaj. Hetaja podłaja rabota ni dajeć nawat i zysku nijakoha, bo pradaŭszy harełki na katoraj niejki hrosz naciahnie, ŭdawa heta stolki stracić czasu pry „haściu“ szto ŭ hetu paru zrabiłab czahoś druhoha na kudy bolszuju sumu i Boha ni hniewałab. Ciż nia można brać szyćcia, praży — zimoj, a jści na żniwo ci druhija raboty letam? Oj, ŭdowaczki, papraŭcisia, bo hetak wielmi brydka prad ludźmi i hreszna prad Boham!</br> {{gap|1.5em}}Ziamla u Ka… — niakiepskaja, ale nia może jana dobra radzić, bo wiedama, jak tam pjany haspadar kala jaje chodzić: Usie palawyja raboty robiacca aby kali i aby jak, nu dyk i uroda bywaja aby jakaja. Jość tut dźwie dziaŭczyny R. C. i W. B. katorych wielmi lubiać pjanyje chłopcy, ale s katorymi nia choczuć kumpanawać druhija wiaskowyja dziaŭczaty, kab nia być zaliczanymi da takich samych „dobrych“ jak i tyja dźwie. Hetyja dziaŭczyny jak i mużczyny lubiać harełku, dyk nawat i nia dziwa, szto i da ŭsiakaj brydoty zdatny. Oj, siastronki, oj wiaskowy, kali ŭsiakamu mużczynie wielmi brydka upiwacca, a paśla pa bałocie walacca, dyk Wam siastrycy, u dziesiać razoŭ brydczej heta; dyk ściarażycisia harełki, katoraja adbiraja rozum i styd i pakrywaje was hańbaj i pahardaj ad razumnych ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Pieśniaŭ swaich biełaruskich tutka nie piajuć, bo zamianili ich sałdackimi.</br> {{gap|1.5em}}Ni chacieŭby ja pisać u „Biełarus“ ab hetkich reczach, bo sam wielmi achwotnie czytaŭ, szto ŭ Wulanoch abo Zaraczaniach Wilenskaho pawietu pjanicaŭ zusim nimasz i ludzi majuć usiaho dosić. Ale czytaŭ ja kalis, szto u Ameryca jak znajduć pjanoha, dyk zdymajuć z jaho fotohrafiju i kali jon praćwiarozicca — addajuć jamu, kab widziaŭ, jak jon wyhladaŭ byŭszy pjanym i abicajuć, szto kali druhi raz jaho znajduć pjanym, dyk takuju fotohrafiju wystawiać tam, dzie sie buduć baczyć.</br> {{gap|1.5em}}Heta bytcym pamahaje ad pjanstwa. Dyk i ja apisaŭ życharoŭ wioski Ka… spadziajuczysia, szto jak praczytajuć ab brydkaści swaich pastupkaŭ, dyk pabajacca, kab druhi raz ni nazwaŭ ja hetaj wioski u hazecie, dy nie stali tady z ich śmiajacca ŭsie ŭ akolicy. {{справа|''P. K—ski.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="W"/> <section begin="Kaścielnyja"/>{{Цэнтар|'''Kaścielnyja wiedamaści.'''|памер=160%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:130%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja kaplica u Wilni.</center> </div> {{gap|1.5em}}22-ho kastrycznika adbyłasia ŭ Wilni na Nowym strajeńni pieknaja uraczystaść paświaczeńnia nowaj kaplicy Opatrzności Boskaj pry prytułku dla dziaciej pad nazwańniem „Dom Serca Jezu- sa“. Kaplica heta pieknie zbudawanaja pad kirunkam inżyniera Edw. Roŭby i ubranaja ŭ siaredzinie wyrobami pracoŭniaŭ i hetahoż prytułku. Bo treba wiedać szto „Dom Serca Jezusa“ daje życio 370 dzieciam, s katorych kożnaje szto kolaczy robić, da czaho kolaczy wuczycca. Adny z ich wuczacca na dobrych stalaroŭ, druhije na slosaroŭ, kawaloŭ, kraŭcoŭ, szaŭcoŭ i t. d. Woś i ŭ hetaj kaplicy ŭsie raboty stalarskija zroblany swaimi rukami. A ŭsio takoja pieknaja szto hladzisz i nahladziecca nia możesz i radujecca katalickaje serca, szto żywie ŭ ludziej wiera, katoraja robić takija reczy na chwału Boha. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:130%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prawasłaŭnaja Akademija u Wilni.</center> </div> {{gap|1.5em}}Rasiejskaja hazeta „День“ piszyć, szto u Wilní majuć załażyć Prawasłaŭnuju duchoŭnuju akademiju, ŭ katoraj asobnuju uwahu żwiernuć na paznawańnie katalickaj wiery i prydumywańnie sposabaŭ wajawać z jeju.</br> {{gap|1.5em}}Tak sama maja być źwierniana uwaha na paznańnie wiery żydoŭskaj.</br> {{gap|1.5em}}— U synodzie bytcym paŭstaŭ prajekt ustanawić, u Wilni mitrapalita. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:130%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prytułak dla starych ksiandzoŭ.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Włocłaŭku, dyecezii Kujaŭska-Kaliskaj załażyli dom, u katorym buduć żyć ksiandzy, szto s pryczyny staraści abo jakoj chwaroby nia mohuć pracawać pry kaściołach.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetych zakladzinach byŭ biskup Zdzitawiecki. Pastrojka hetaho domu budzie kasztawać 60 tys. rubl.</br><section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> rbhzkoqfpwexumuipoztekob9j3bibz 104 128728 297166 297125 2026-09-11T14:03:06Z Gleb Leo 2440 297166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Mieszanyja siemji.</center> </div> {{gap|1.5em}}Zjezd prawasłaŭnych bratczykoŭ u Minsku pastanawiŭ damahacca, kab u cerkwach nidawali szłuboŭ — prawasłaŭnym s katalikami, bo raniej ci paźniej czasta pierachodziać tyje prawaslaŭnyje u katalictwo i ŭ hetaj wiery hadujuć swaje dzieci. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-1.5em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Wilni.'''</span> Prafesar miejscowaj duchowaj seminaryji ks. Milkoŭski paświancaŭ nidaŭna nowa ustrojeny dom dla pryjeżdżajuczych — pansjonat „{{разьбіўка|Zacisze}}“, dzie budzie można kożnamu satrymacca i mieć życio szmat wyhadniejszaja i taniejszaja czym u haścinicach.</br> {{gap|1.5em}}— U proszłym tydni zachwareli u Wilni 2 asoby na tyfus plamisty. 15 — na bruszny, 16 — na dyfteryt, 6 — na dezynteryju, 5 — na rożu i 43 — na szkarlatynu.</br> {{gap|1.5em}}— Na dreŭnym ryku niejki Dewilis s kowienskaj huberni chacieŭ pradać 16 pudoŭ hniłych śliwak. Na jaho spisali pratakoł i paciahnuli jaho ŭ sud.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Urażai u Wilenskaj hub.'''</span> Huberski statystyczny kamitet padliczyǔ szto ''na sielanskich ziemlach'' Wilenskaj huberni sabrano hety hod: aziminy 15,343,724 pudy, jaryny — 6,697,42 pud., bulby — 32,821,739 pud. i burakoŭ — 311,408 pudoǔ. ''Na dwornych że ziemlach'' sabr.: azim. — 11,151,187 pudoŭ, jaryny — 3,928,187 pudoǔ, bulby — 27,497,760 i burakoŭ — 484,340 pudoǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Troki.'''</span> Wil. hub. Hasudar pazwoliǔ zaliczyć Troki u lik tych haradoǔ, dzie nie majuć prawa żyć asoby, buduczyje pad nadzoram palicii.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> U proszłu piatnicu atkryli użo haradzkuju apteku.</br> {{gap|1.5em}}— Sudziebnaja pałata razbirała sprawu 21 sielan za bizparadki ŭ Barysoǔskim pawicie ŭ 1905 hadu, pryczym byli zbrojnyja sapraciǔleńnia akcyznikam i palicyi s pakuszeńniem zabić ich. 4-och prysudzili na 6-ć miesiacaŭ u turmu 5-ci — ŭ adsiedku na mienszyja terminy, a inszych apraǔdali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełaruskija hazety u Minsku.'''</span> A. N. Własoǔ padaǔ praszeńnie minskamu hubernataru ab pazwaleńni jamu wydawać u Minsku miesiacznika sielskaj haspadarki „Sacha“, szto dahetul wychodziǔ ǔżo bolsz hodu ŭ Wilni i miesiacznika dla biełaruskaj siamji pad nazwańniem „Łuczynka“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wysyłka ahentaǔ emihranckich.'''</span> Wysłali z Minska administraciǔnym paradkam piać emihranckich patajnych ahientaŭ u huberniu Ołonieckuju i 7-mi takim ahientam zabaranili żyć u huberniach Minskaj i susiednich z jej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jubilejny eparchialny dom.'''</span> Pry wulicy Zacharaŭskaj zbudawali i ǔżo atkryli „Jubilejny eparchialny dom“. U hetym domie mieścicca cerkoŭny muziej staraświeczczyny, biblioteka-czytalnia relihijnaja prawasłaŭnaja, zala dla narodnych atczytaŭ i t. p.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Babrujsk.'''</span> Minsk. hub. Aposznimi dniami rabili rewiziju u babrujskim addziele R.-katalickaho tawarystwa dobraczynnaści.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biarezina.'''</span> Prażywaŭ tut Jankiel Każdan, katoraho ǔsie mieli za dobraho harbara i dawali jamu aŭczyny i inszyja skutki da wyrabu. Ale jon nabraǔszy skur na 4-ry tysiaczy rubloŭ pradaŭ ich dzieści i wyjechaŭ u Ameryku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kapyl,'''</span> Minskaj hub. Słuck. pawietu. U nocz z 19 na 20 kastrycznika wybuch pażar, katory zniszczyǔ dwa murawanyja damy, dzie pamieszczalisia 27 roznych kramaŭ. Zrabiŭ hety pażar szkody na 35.920 rub.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Witebsk.'''</span> Tutaka załażyli akcyjnaja tawarystwa dziela handlu lonam i wyrobami z lonu. Zakładny kapitał hetaho tawarystwa 600 tys. rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Jak danosić hazeta „Witiebskij Wiestnik“ ad 1907 da 7 kastrycznika hetaho 1913 hadu u Witebskaj huberni załażylisia 122 sielska-haspadarskija krużki (kołcy), u katorych jość kala 3000 czlenaŭ, najbosz sielan. Najbolej hetych kołcaŭ załażyłasia u pawietach witebskim, wieliskim i haradockim.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kouna.'''</span> U Krokach, kow. paw. wieczaram 21 kastrycznika zhareli humny i stadoły sa zbożam i sienam, a tak sama składy drewa i haspadarskich pryładaŭ, należaczyja da krockaho klasztaru Kacjarynak. Straty kala 8000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Żorany.'''</span> Kow. hub. Telszeŭskaho paw. Ustroili parawuju pradzielniu, dzie praduć lon, kudzielu i woūnu. Nadali ǔżo stolki raboty, szto chopić na paŭhodu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Radziwiliszki.'''</span> Kow. hub. Szaw. paw. Tutka atkryłasia nowaja tawarystwa drobnaho kredytu, s katoraho wydajuć pazyczki na zawod rasowaho szwajcarskaho bydła.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Możejki.'''</span> Kow. hub. Szaw. paw. Z mahazynu „Bendrja“ ǔ nocz z 18 na 19 kastrycznika ukrali kassu s 5000 rubl.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Druskieniki.'''</span> Hrodz. hub. U proszły czwartak 24 kastrycznika na stancii Druskieniki pa winie maszynisty pojezd {{перанос пачатак|pa|sażyrski}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 2n17try9zkc6yxlfil67qrmuwz8a3xp 104 128734 297131 2026-09-11T12:28:36Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{перанос канец|pa|sażyrski}} najechaŭ na tawarny, szto stajaŭ na placformie. Pry hetym mocna pakaleczyła adnaho kanduktara Jakimiuka. Bolszaho niszczaścia ni zdaryłasia, bo pojezd mieŭ stanawiccca, dyk iszoŭ pamału.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Hrodna.'''</span> Huberski statystyczny kamitet padliczyŭ szto ŭ huberni hetaj, zajmajuczaj 340,584 kwadratnyja wi...» 297131 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{перанос канец|pa|sażyrski}} najechaŭ na tawarny, szto stajaŭ na placformie. Pry hetym mocna pakaleczyła adnaho kanduktara Jakimiuka. Bolszaho niszczaścia ni zdaryłasia, bo pojezd mieŭ stanawiccca, dyk iszoŭ pamału.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Hrodna.'''</span> Huberski statystyczny kamitet padliczyŭ szto ŭ huberni hetaj, zajmajuczaj 340,584 kwadratnyja wiarsty 1 studnia 1913 hodu było, adliczyŭszy wojska, szto tut kwatarujecca 1,883.341 asoba ŭ tym liku mużczyn 950,560 i kabiet 932,781.</br> {{gap|1.5em}}Za 1912 hod naradziłasia u huberni 32,484 chłopcy i 30,260 dziaŭczat; pamierło 18,198 chłapcaŭ i 16,728 dziaŭczat. Ażanilisia 14,402 pary.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełastoк.'''</span> Hrodz. hub. Dwa razy wybirali biełastaczanie haradzkoha hałowu, ale hrodzienski hubernatar abodwa razy hetych wybaroŭ nie zaćwierdziŭ. U kancy haradzkim haławoj naznaczyli byŭszaho padatnaho inspektara Djakowa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Obrocznoje'''</span> st. Mosk.-Kazanskaj żal. dar. Nidaloka hetaj stancii pasażyrski pojezd szto iszoŭ da Pienzy saskoczyŭ z rejkaŭ dziela taho szto na ich upopierak palażyū niechta druhija rejki.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetaj katastrofie na miejscy zhinuła 14 asob, a 15 jość pakaleczanych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeu.'''</span> Żyda Bejlisa, katoraho winawacili, szto bytcym jon zabiŭ Andruszu Juszczynskaho prysiażnyje sudździ apraŭdali.</br> {{gap|1.5em}}— Pa prośbie rasiejskich patryotycznych arhanizacijaŭ u Safijskaj cerkwie adbyłosia żałobnaja nabażenstwa za niaboszczyka Andruszu Juszczynskaho. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{x-larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Hrecka-Tureckija pierahawory</center> </div> jak danosiaé aposznija telehramy pamalenku prybliżajucca da kanca, ale jesz cze jość nikatoryja trudnaści, dziela katorych pierahawory hety praciahnulisia. Hrecija damahajecca kab Turcija darawała winu tym turkan, szto służyli nie swajej baćkaŭszczynie, a za hroszy — czużoj, Hrecii, dyk Turcija na heta nia hodzicca.</div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pahraniczny spor</center> </div> miz Serbijaji Baŭharyjaj naszczot Bużydaryckaho wajennaho postu, zachoplanaho nidaŭna Serbami, ŭżo zakonczyŭsia i stała na tym, szto hety „post“ budzia ni taho ni druhoha hasudarstwa. Baŭharskija wajska adstupiać ad jaho na 30, a Serbskija na 100 metraŭ (metr — bliska paŭtara arszyna). <center>{{x-larger|'''Na Dalokim uschodzie.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Miż Raslejaj i Kitajam</center> </div> zrabiłasia umowa pa katoraj Rasieja dastała nikatoryja prawy nad kitajskaj staranoj Manholijaj.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaho Japonskaja hazeta „Dzidzi“ pisza, szto umowa heta jość wialikszaj udaczaj rasiejskaj dyplamacii, katoraja zdaleła biez nijakaj wajny padczynić Rasiejskim upływam wializarnuju staranu. <center>{{x-larger|'''U Ameryca.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Miż Złuczanymi Stanami i Meksykanskaj respublikaj <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''wajna wisić na wałasku</center> </div> Meksykancy wybrali sabie prezydenta, ale jon nie padabajecca Złuczanym Stanam dziela taho, szto jon pryjaciel Japonii i hatoŭ zawiaści z hetym hasudarstwam zhodu i roznyja sprawy, czaho nia choczecca Złuczanym Stanam. Woś jany wystawili swajo wojska jak da bitwy i damahajucca, kab toj prezydent admowiŭsia ad hetaho stanowiszcza.</br> {{gap|1.5em}}Szto z hetaho budzie, pażyǔszy paczujem. <center>{{x-larger|'''Katastrofa u Melun.}}</center> {{gap|1.5em}}S pryczyny papsawańnia u rejkach skory pojezd najechaŭ na pasażyrski.</br> {{gap|1.5em}}Achwiaroŭ katastrofy nie padrachawana, ale każuć, szto zhinuła 50 asob na śmierć i kolki dziesiatkaŭ pakaleczana. Wagzał u Melun ciapier wyhladaje jak aboz. Pryjszło kolki palkoŭ wojska, katoraja niasie ratunak niszczaśliwym. Szto minutu pryjeżdżajuć samajezdami swajaki achwiaraŭ i paŭtarajucca sceny, ad katorych nia można udzierżacca ad płaczu. Niekolki ksiandzoŭ niasuć relihijnuju pomacz. <center>{{x-larger|'''Śmierć miljonera.}}</center> {{gap|1.5em}}Kolki dzion tamu nazad u pojeździe pamior nahła amerykanski miljonier Charles Gilbert Gates, znany ŭsiamu świetu z raskidliwaści. Gates mieŭ 250 miljonaŭ frankaŭ (bolsz 100 miljonaŭ rubloŭ) hadawoho dachodu. Jon mieŭ nia tolki samajezdy, szto prajeżdżali 120 mil u hadzinu, ale swaje pojezdy małankawaj bystraty i swaje najlepiej ustrojanyja „jachty“ (wadzianyja maszyny) katorymi u 5 dzion prajeżdżaŭ z {{перанос пачатак|Ame|}}<noinclude></noinclude> 4bban49rmnb189kh8734ffh14vq3a6k 297167 297131 2026-09-11T14:03:32Z Gleb Leo 2440 297167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|pa|sażyrski}} najechaŭ na tawarny, szto stajaŭ na placformie. Pry hetym mocna pakaleczyła adnaho kanduktara Jakimiuka. Bolszaho niszczaścia ni zdaryłasia, bo pojezd mieŭ stanawiccca, dyk iszoŭ pamału.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Hrodna.'''</span> Huberski statystyczny kamitet padliczyŭ szto ŭ huberni hetaj, zajmajuczaj 340,584 kwadratnyja wiarsty 1 studnia 1913 hodu było, adliczyŭszy wojska, szto tut kwatarujecca 1,883.341 asoba ŭ tym liku mużczyn 950,560 i kabiet 932,781.</br> {{gap|1.5em}}Za 1912 hod naradziłasia u huberni 32,484 chłopcy i 30,260 dziaŭczat; pamierło 18,198 chłapcaŭ i 16,728 dziaŭczat. Ażanilisia 14,402 pary.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełastoк.'''</span> Hrodz. hub. Dwa razy wybirali biełastaczanie haradzkoha hałowu, ale hrodzienski hubernatar abodwa razy hetych wybaroŭ nie zaćwierdziŭ. U kancy haradzkim haławoj naznaczyli byŭszaho padatnaho inspektara Djakowa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Obrocznoje'''</span> st. Mosk.-Kazanskaj żal. dar. Nidaloka hetaj stancii pasażyrski pojezd szto iszoŭ da Pienzy saskoczyŭ z rejkaŭ dziela taho szto na ich upopierak palażyū niechta druhija rejki.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetaj katastrofie na miejscy zhinuła 14 asob, a 15 jość pakaleczanych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeu.'''</span> Żyda Bejlisa, katoraho winawacili, szto bytcym jon zabiŭ Andruszu Juszczynskaho prysiażnyje sudździ apraŭdali.</br> {{gap|1.5em}}— Pa prośbie rasiejskich patryotycznych arhanizacijaŭ u Safijskaj cerkwie adbyłosia żałobnaja nabażenstwa za niaboszczyka Andruszu Juszczynskaho. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/>{{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{x-larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Hrecka-Tureckija pierahawory</center> </div> jak danosiaé aposznija telehramy pamalenku prybliżajucca da kanca, ale jesz cze jość nikatoryja trudnaści, dziela katorych pierahawory hety praciahnulisia. Hrecija damahajecca kab Turcija darawała winu tym turkan, szto służyli nie swajej baćkaŭszczynie, a za hroszy — czużoj, Hrecii, dyk Turcija na heta nia hodzicca.</div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pahraniczny spor</center> </div> miz Serbijaji Baŭharyjaj naszczot Bużydaryckaho wajennaho postu, zachoplanaho nidaŭna Serbami, ŭżo zakonczyŭsia i stała na tym, szto hety „post“ budzia ni taho ni druhoha hasudarstwa. Baŭharskija wajska adstupiać ad jaho na 30, a Serbskija na 100 metraŭ (metr — bliska paŭtara arszyna). <center>{{x-larger|'''Na Dalokim uschodzie.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Miż Raslejaj i Kitajam</center> </div> zrabiłasia umowa pa katoraj Rasieja dastała nikatoryja prawy nad kitajskaj staranoj Manholijaj.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaho Japonskaja hazeta „Dzidzi“ pisza, szto umowa heta jość wialikszaj udaczaj rasiejskaj dyplamacii, katoraja zdaleła biez nijakaj wajny padczynić Rasiejskim upływam wializarnuju staranu. <center>{{x-larger|'''U Ameryca.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Miż Złuczanymi Stanami i Meksykanskaj respublikaj <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''wajna wisić na wałasku</center> </div> Meksykancy wybrali sabie prezydenta, ale jon nie padabajecca Złuczanym Stanam dziela taho, szto jon pryjaciel Japonii i hatoŭ zawiaści z hetym hasudarstwam zhodu i roznyja sprawy, czaho nia choczecca Złuczanym Stanam. Woś jany wystawili swajo wojska jak da bitwy i damahajucca, kab toj prezydent admowiŭsia ad hetaho stanowiszcza.</br> {{gap|1.5em}}Szto z hetaho budzie, pażyǔszy paczujem. <center>{{x-larger|'''Katastrofa u Melun.}}</center> {{gap|1.5em}}S pryczyny papsawańnia u rejkach skory pojezd najechaŭ na pasażyrski.</br> {{gap|1.5em}}Achwiaroŭ katastrofy nie padrachawana, ale każuć, szto zhinuła 50 asob na śmierć i kolki dziesiatkaŭ pakaleczana. Wagzał u Melun ciapier wyhladaje jak aboz. Pryjszło kolki palkoŭ wojska, katoraja niasie ratunak niszczaśliwym. Szto minutu pryjeżdżajuć samajezdami swajaki achwiaraŭ i paŭtarajucca sceny, ad katorych nia można udzierżacca ad płaczu. Niekolki ksiandzoŭ niasuć relihijnuju pomacz. <center>{{x-larger|'''Śmierć miljonera.}}</center> {{gap|1.5em}}Kolki dzion tamu nazad u pojeździe pamior nahła amerykanski miljonier Charles Gilbert Gates, znany ŭsiamu świetu z raskidliwaści. Gates mieŭ 250 miljonaŭ frankaŭ (bolsz 100 miljonaŭ rubloŭ) hadawoho dachodu. Jon mieŭ nia tolki samajezdy, szto prajeżdżali 120 mil u hadzinu, ale swaje pojezdy małankawaj bystraty i swaje najlepiej ustrojanyja „jachty“ (wadzianyja maszyny) katorymi u 5 dzion prajeżdżaŭ z {{перанос пачатак|Ame|}} <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> qyft0zy62srp1ip03lbhqzd9cv3hejl 0 128735 297133 2026-09-11T12:58:35Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Jak wyhnać biadu s chaty?|Jak wyhnać biadu s chaty?]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пач...» 297133 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Jak wyhnać biadu s chaty?|Jak wyhnać biadu s chaty?]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="6" to="7" fromsection="Wiestki" tosection="Wiestki" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wiestki z zahranicy}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] jfk2d9fu323cqr29m27hwoyy8ap7mb0 0 128736 297134 2026-09-11T13:00:48Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Jak wyhnać biadu s chaty? | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <p...» 297134 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Jak wyhnać biadu s chaty? | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="7" to="7" fromsection="Jak" tosection="Jak" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Jak wyhnać biadu s chaty?}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] nbnd9tdj3aqws4vzhpqj1o6jaozeqa4 0 128737 297136 2026-09-11T13:07:26Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Jak wyhnać biadu s chaty?|Jak wyhnać biadu s chaty?]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}}...» 297136 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Jak wyhnać biadu s chaty?|Jak wyhnać biadu s chaty?]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="7" to="7" fromsection="Jak" tosection="Jak" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Jak wyhnać biadu s chaty?}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] 73bqvuwvvwxbcfclopfm8aqb4gsbc0w 297137 297136 2026-09-11T13:07:46Z Gleb Leo 2440 297137 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Jak wyhnać biadu s chaty?|Jak wyhnać biadu s chaty?]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="7" to="7" fromsection="Usiaczyna" tosection="Usiaczyna" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Jak wyhnać biadu s chaty?}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] pa1tdquowrmi8kk3sayh0db4ai9pze9 297138 297137 2026-09-11T13:08:26Z Gleb Leo 2440 297138 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Jak wyhnać biadu s chaty?|Jak wyhnać biadu s chaty?]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="7" to="8" fromsection="Usiaczyna" tosection="Usiaczyna" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Jak wyhnać biadu s chaty?}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] 01yozh0toiqszhvie651805bkbgu0id 0 128738 297139 2026-09-11T13:09:51Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Zahadki | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna|Usiaczyna]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf"...» 297139 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Zahadki | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna|Usiaczyna]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="8" to="8" fromsection="Zahadki" tosection="Zahadki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Загадкі]] 6uph3hgajtmodgu8uci4pl4d96qqv7y 0 128739 297140 2026-09-11T13:10:58Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Prykazki | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Прыказкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31....» 297140 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Prykazki | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Прыказкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="8" to="8" fromsection="Prykazki" tosection="Prykazki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Прыказкі і прымаўкі]] 6rtamdyydx0k7wovhf79mwpmpofzdsl 0 128740 297141 2026-09-11T13:11:52Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Żarty | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Жарты | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" fro...» 297141 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Żarty | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Жарты | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="8" to="8" fromsection="Żarty" tosection="Żarty" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Анекдоты]] keadhbsqiy6ztt0se1uac1qcxkckdtt 0 128741 297142 2026-09-11T13:12:43Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Dumki | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Афарызмы | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Swaja poczta|Swaja poczta]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913....» 297142 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Dumki | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Афарызмы | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Swaja poczta|Swaja poczta]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="8" to="8" fromsection="Dumki" tosection="Dumki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Афарызмы]] 5355vxywxt6x0jbsvdwqrx7fqwopihi 297145 297142 2026-09-11T13:37:40Z Gleb Leo 2440 297145 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Dumki | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Афарызмы | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/31/Swaja poczta|Swaja poczta]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="8" to="8" fromsection="Dumki" tosection="Dumki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Афарызмы]] 3sic06sjqrklrr84y0bx1zh3ik20m1d 0 128742 297143 2026-09-11T13:13:41Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Swaja poczta | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Адказы | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="8" to="8" fromsection="Swaja" tosection="Swaj...» 297143 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Swaja poczta | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Адказы | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="8" to="8" fromsection="Swaja" tosection="Swaja" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Лісты]] 0s3n3mjrsxdhmcs3qdtyqeq4uat47ut 297146 297143 2026-09-11T13:37:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Swaja poczta]] у [[Biełarus (1913)/1913/31/Swaja poczta]] 297143 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Swaja poczta | безаўтара = | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Адказы | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 31.pdf" from="8" to="8" fromsection="Swaja" tosection="Swaja" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Лісты]] 0s3n3mjrsxdhmcs3qdtyqeq4uat47ut 0 128743 297147 2026-09-11T13:37:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Biełarus (1913)/1913/31/Usiaczyna/Swaja poczta]] у [[Biełarus (1913)/1913/31/Swaja poczta]] 297147 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Biełarus (1913)/1913/31/Swaja poczta]] o8i85n6m5ev7jkrt295h7mykauw9gn5 0 128744 297148 2026-09-11T13:38:14Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Biełarus. № 32 | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31|№ 31]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/33|№ 33]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''Аўтар:Р...» 297148 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 32 | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31|№ 31]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/33|№ 33]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[Аўтар:Рыгор Кляновіч|Ryhor Klonowicz]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Pa naszych wioskach|Pa naszych wioskach]] * ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Ziaziula]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiaskowy muzyka|Wiaskowy muzyka]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Uraczystaść Usich światych|Uraczystaść Usich światych]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|L. B]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Zaduszny dzień|Zaduszny dzień]] * '''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Daŭhinoŭski]]''. [[Biełarus (1913)/1913/31/Piszuć da nas/Daŭhinowa|Daŭhinowa]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|P. K—ski]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/W Ka…|W Ka…]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/32/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/32/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/32/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/32/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Swaja poczta|Swaja poczta]] <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} hjxmxr8cb1yenbgz1nypb9ptzmdqg8k 297161 297148 2026-09-11T13:51:37Z Gleb Leo 2440 297161 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 32 | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31|№ 31]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/33|№ 33]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[Аўтар:Рыгор Кляновіч|Ryhor Klonowicz]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Pa naszych wioskach|Pa naszych wioskach]] * ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Ziaziula]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiaskowy muzyka|Wiaskowy muzyka]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Uraczystaść Usich światych|Uraczystaść Usich światych]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|L. B]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Zaduszny dzień|Zaduszny dzień]] * '''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Daŭhinoŭski]]''. [[Biełarus (1913)/1913/31/Piszuć da nas/Daŭhinowa|Daŭhinowa]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|P. K—ski]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/W. Ka…|W. Ka…]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/32/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/32/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/32/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/32/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Swaja poczta|Swaja poczta]] <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} 5n0rn0ndf0im5lg8ajzj1zty00fnzl6 297194 297161 2026-09-11T14:28:53Z Gleb Leo 2440 297194 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 32 | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/31|№ 31]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/33|№ 33]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[Аўтар:Рыгор Кляновіч|Ryhor Klonowicz]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Pa naszych wioskach|Pa naszych wioskach]] * ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Ziaziula]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiaskowy muzyka|Wiaskowy muzyka]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Uraczystaść Usich światych|Uraczystaść Usich światych]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|L. B]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Zaduszny dzień|Zaduszny dzień]] * '''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Daŭhinoŭski]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/Daŭhinowa|Daŭhinowa]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|P. K—ski]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/W. Ka…|W. Ka…]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/32/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/32/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/32/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/32/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Swaja poczta|Swaja poczta]] <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} b41ij99p20bxnwi8lzq2bx32vgha0ih 0 128745 297151 2026-09-11T13:41:25Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Pa naszych wioskach | аўтар = Рыгор Кляновіч | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiaskowy muzyka|Wiaskowy muzyka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf"...» 297151 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Pa naszych wioskach | аўтар = Рыгор Кляновіч | год = 23 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiaskowy muzyka|Wiaskowy muzyka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="1" to="2" fromsection="Pa" tosection="Pa" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Pa naszych wioskach}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Рыгора Кляновіча]] [[Катэгорыя:Супрацьалкагольная публіцыстыка]] m6f55ezj8psiaaqogvqq9mkqf03wupf 297155 297151 2026-09-11T13:44:17Z Gleb Leo 2440 297155 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Pa naszych wioskach | аўтар = Рыгор Кляновіч | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiaskowy muzyka|Wiaskowy muzyka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="1" to="2" fromsection="Pa" tosection="Pa" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Pa naszych wioskach}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Рыгора Кляновіча]] [[Катэгорыя:Супрацьалкагольная публіцыстыка]] tdgw50pnpo2bawefcfmr95aorq7rgqr 14 128746 297152 2026-09-11T13:42:03Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Рыгор Кляновіч]] [[Катэгорыя:Публіцыстыка паводле аўтараў|Кляновіч, Рыгор]]» 297152 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Рыгор Кляновіч]] [[Катэгорыя:Публіцыстыка паводле аўтараў|Кляновіч, Рыгор]] hk0613ascel9q3r3g0p49wvrex8hyr9 0 128747 297154 2026-09-11T13:44:05Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Wiaskowy muzyka | аўтар = Рыгор Кляновіч | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Pa naszych wioskach|Pa naszych wioskach]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Uraczystaść Usich światych|Uraczystaść Usich światych]] | анатацыі =...» 297154 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiaskowy muzyka | аўтар = Рыгор Кляновіч | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Pa naszych wioskach|Pa naszych wioskach]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Uraczystaść Usich światych|Uraczystaść Usich światych]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Вясковы музыка (Зязюля)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="2" to="3" fromsection="Wiaskowy" tosection="Wiaskowy" /> {{Выроўніваньне-канец}} k6tat8lxg01iejx2vpysyjjcd7cqau7 297158 297154 2026-09-11T13:47:55Z Gleb Leo 2440 297158 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiaskowy muzyka | аўтар = Андрэй Зязюля | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Pa naszych wioskach|Pa naszych wioskach]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Uraczystaść Usich światych|Uraczystaść Usich światych]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Вясковы музыка (Зязюля)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="2" to="3" fromsection="Wiaskowy" tosection="Wiaskowy" /> {{Выроўніваньне-канец}} mt65fdmqdr2cxxps9q900d2aijhivuw 0 128748 297157 2026-09-11T13:47:36Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Uraczystaść Usich światych | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiaskowy muzyka|Wiaskowy muzyka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Zaduszny dzień|Zaduszny dzień]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачата...» 297157 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Uraczystaść Usich światych | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiaskowy muzyka|Wiaskowy muzyka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Zaduszny dzień|Zaduszny dzień]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="3" to="3" fromsection="Uraczystaść" tosection="Uraczystaść" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Uraczystaść Usich światych}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Хрысціянства]] qg33777dv1n6ynoeu473w9fa42479s0 0 128749 297160 2026-09-11T13:51:09Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Zaduszny dzień | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Uraczystaść Usich światych|Uraczystaść Usich światych]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/Daŭhinowa|Daŭhinowa]] | анатацыі = }} {{Выроўніван...» 297160 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Zaduszny dzień | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Uraczystaść Usich światych|Uraczystaść Usich światych]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/Daŭhinowa|Daŭhinowa]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="3" to="4" fromsection="Zaduszny" tosection="Zaduszny" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Zaduszny dzień}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Хрысціянства]] 302uu3vryljyjb8cdwhiueu4z5robv3 0 128750 297162 2026-09-11T13:53:19Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Daŭhinowa | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Zaduszny dzień|Zaduszny dzień]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/W. Ka…|W. Ka…]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index=...» 297162 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Daŭhinowa | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Zaduszny dzień|Zaduszny dzień]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/W. Ka…|W. Ka…]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="4" to="4" fromsection="Daŭhinowa" tosection="Daŭhinowa" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Daŭhinowa}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Даўгінава]] f3zipnqys5ojyf5q85xzjn8xqjtl7lj 0 128751 297164 2026-09-11T14:01:30Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = W. Ka… | аўтар = Альфонс Петрашкевіч | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/Daŭhinowa|Daŭhinowa]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | анатацыі = }} {{Вы...» 297164 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = W. Ka… | аўтар = Альфонс Петрашкевіч | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/Daŭhinowa|Daŭhinowa]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="4" to="5" fromsection="W" tosection="W" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:W. Ka…}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Альфонса Петрашкевіча]] [[Катэгорыя:Супрацьалкагольная публіцыстыка]] [[Катэгорыя:Кардуны (Вілейскі раён)]] 5xxvf4ngt6vaq3sswusz9rk1c97ol3g 0 128752 297165 2026-09-11T14:02:39Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Kaścielnyja wiedamaści | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/W. Ka…|W. Ka…]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Szto czuwać|Szto czuwać]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <page...» 297165 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Kaścielnyja wiedamaści | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/W. Ka…|W. Ka…]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Szto czuwać|Szto czuwać]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="5" to="6" fromsection="Kaścielnyja" tosection="Kaścielnyja" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Kaścielnyja wiedamaści}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Каталіцтва]] 9dashmukgpl53vmv2ix7gph3w6cdleq 104 128753 297168 2026-09-11T14:03:53Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{перанос канец|Ame|ryki}} u Eǔropu. Jon razdawaǔ u hod ceły miljon na haścincy. Pamior na 37 hadu życia zusim straciǔszy życiowyja siły i ni pakinuŭszy nijakaho nas{{subst:націск}}lednika. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{x-larger|'''U sadzie.}}</center> {{gap|1.5em}}Kali chto lubić jeści hruszki dy j...» 297168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{перанос канец|Ame|ryki}} u Eǔropu. Jon razdawaǔ u hod ceły miljon na haścincy. Pamior na 37 hadu życia zusim straciǔszy życiowyja siły i ni pakinuŭszy nijakaho naślednika. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{x-larger|'''U sadzie.}}</center> {{gap|1.5em}}Kali chto lubić jeści hruszki dy jabłyki nichajże ni lanujecca pachadzić ciapier z wosieni pakul nie zamierzła ziamla kala pryszczepaǔ, złaszcza kala małych, dy małażawych. Ciapier paczynajuć lepiej karmić parsiukoǔ na słaninu. Dobra kab hetych kormnikaŭ zusim nia wypuskać z zaharadki, ale dzie ich wypuszczajuć, dyk jany szelmy lubiać czasami hryści drewy, złaszcza maładyja. A to czeszuczysia niraz łamajuć drewy. Woś ciapier treba paabharadżywać pryszczepy kałoczkami, katoryja paŭhaniać u ziemlu kruhom pryszczepaŭ a u wierchu pazwiazawać. Ale sałomaj ciapier nia treba abwiazawać pryszczepaŭ u takich sadoch, dzie mohuć chadzić świnie, bo jany lubiać ciahać sałomu u biarłoh dyk razam s sałomaj zaciahnuć u chleŭ i pryszczep. Dyk hetu rabotu treba adłażyć na tady, kali użo budzie hłyboka śniehu, dyk tady świnie nie jduć kala pryszczepaǔ. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Płaszcz Mahameta.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}Austryjackaja palicyja arysztawała rasiejca Butina, katory służaczy u wojsku bauharskim pry zabory bauharcami Adrynapola ukrau płaszcz tureckaho praroka Mahameta, szto prachowywausia u adnym tamasznym meczecie. Adabrany plaszcz addali tureckamu pastu, katory pasłau jaho iznou u Adryanopal. Butina wypuścili na wolu. </div> <center>'''Nowyja paradki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}Ad 1-ho śnieżnia hetaho hodu na czyhunkach uwodzicca taki paradak, szto zdajuczy dla pierasyłki bahaż można budzie dapisywać — na czyjo imia jon wysyłajecca i tady kwitok moża iści razam z bahażom biez asobnaj płaty za jaho pierasyłku. Dahetul treba było kwitok wysyłać pocztaj addzielna. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja czyhunka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ad Usich Światych liczycca atkrytaj na Sibiry nawaja Tiumień-Omskaja żal. daroha. Znaczyć i Sibir pa trochu ażyulajecca. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}70) Recz nia douhaja, a kanca ni maja.</br> {{gap|1.5em}}71) Ad ahnia ustaje, ad dażdżu kładziecca. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u № 33.</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da № 31.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}68) Skarwada świszcza, jak mazajuć jaje nabretuju.</br> {{gap|1.5em}}69) Lod. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ni daj nia susied, a daj sabie niet.</br> {{gap|1.5em}}Swaja kaszula bliżej cieła.</br> {{gap|1.5em}}Aci, aci, da nima czaho daci. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <center>{{larger|''U znachara.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Woś biarecie hetaho lekarstwa i prymajcie pa stolki kaplau, skolki hadou choczycie żyć — tolki nia bolej, bo budzie bieda; bywali wypadki, szto chto wypiu bolsz, czym treba było, dyk paśla żyu i żyu biez kanca aż musili jaho kałom zabiwać. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Na kiermaszy.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— A ci dobraja heta karowa?</br> {{gap|1.5em}}— Na małako to jana dobraja i nie badziecca, tolki trochi brykajecca jak doisz.</br> {{gap|1.5em}}— Nu heta niczoha: ja daić nia budu, a żonka. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu F. Pietkiewiczu'''</span> u Piaciarburzie. Marki atrymali, dziakujem; cieszymsia szto hazeta padabajecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu Wł. Czerżynskamu'''</span> u Starakamiennaj. Marki atrymali, dziakujem. „Biełarusa“ wysyłajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pani Perkouskaj'''</span> u Maćkoŭcach. Predpłatu na „Biełarusa“ atrymali, daiakujem. Hazetu wysyłajem. {{Накіравальная рыса|22em|height=1px}}{{Накіравальная рыса|22em|height=1px}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:22em;}} <div style="margin-bottom:-1em; margin-top:-1em; text-align:justify; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{gap|1.5em}}'''Usim. Chto adzierżyć liszni № „Biełarusa“, nichaj jaho addaść takomu susiedu ci znajomamu, chtob zaachwociusia wypisać sabie hetu hazetku. </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|22em|height=1px}}{{Накіравальная рыса|22em|height=1px}} <div style="margin-bottom:1em;"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Swaja"/><noinclude></noinclude> 98abvbty5yfmjpf0zeei9c5fwhmegx2 297171 297168 2026-09-11T14:08:01Z RAleh111 4658 297171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{перанос канец|Ame|ryki}} u Eǔropu. Jon razdawaǔ u hod ceły miljon na haścincy. Pamior na 37 hadu życia zusim straciǔszy życiowyja siły i ni pakinuŭszy nijakaho naślednika. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{x-larger|'''U sadzie.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Kali chto lubić jeści hruszki dy jabłyki nichajże ni lanujecca pachadzić ciapier z wosieni pakul nie zamierzła ziamla kala pryszczepaǔ, złaszcza kala małych, dy małażawych. Ciapier paczynajuć lepiej karmić parsiukoǔ na słaninu. Dobra kab hetych kormnikaŭ zusim nia wypuskać z zaharadki, ale dzie ich wypuszczajuć, dyk jany szelmy lubiać czasami hryści drewy, złaszcza maładyja. A to czeszuczysia niraz łamajuć drewy. Woś ciapier treba paabharadżywać pryszczepy kałoczkami, katoryja paŭhaniać u ziemlu kruhom pryszczepaŭ a u wierchu pazwiazawać. Ale sałomaj ciapier nia treba abwiazawać pryszczepaŭ u takich sadoch, dzie mohuć chadzić świnie, bo jany lubiać ciahać sałomu u biarłoh dyk razam s sałomaj zaciahnuć u chleŭ i pryszczep. Dyk hetu rabotu treba adłażyć na tady, kali użo budzie hłyboka śniehu, dyk tady świnie nie jduć kala pryszczepaǔ. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Płaszcz Mahameta.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}Austryjackaja palicyja arysztawała rasiejca Butina, katory służaczy u wojsku bauharskim pry zabory bauharcami Adrynapola ukrau płaszcz tureckaho praroka Mahameta, szto prachowywausia u adnym tamasznym meczecie. Adabrany plaszcz addali tureckamu pastu, katory pasłau jaho iznou u Adryanopal. Butina wypuścili na wolu. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowyja paradki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}Ad 1-ho śnieżnia hetaho hodu na czyhunkach uwodzicca taki paradak, szto zdajuczy dla pierasyłki bahaż można budzie dapisywać — na czyjo imia jon wysyłajecca i tady kwitok moża iści razam z bahażom biez asobnaj płaty za jaho pierasyłku. Dahetul treba było kwitok wysyłać pocztaj addzielna. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja czyhunka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ad Usich Światych liczycca atkrytaj na Sibiry nawaja Tiumień-Omskaja żal. daroha. Znaczyć i Sibir pa trochu ażyulajecca. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}70) Recz nia douhaja, a kanca ni maja.</br> {{gap|1.5em}}71) Ad ahnia ustaje, ad dażdżu kładziecca. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u № 33.</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da № 31.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}68) Skarwada świszcza, jak mazajuć jaje nabretuju.</br> {{gap|1.5em}}69) Lod. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ni daj nia susied, a daj sabie niet.</br> {{gap|1.5em}}Swaja kaszula bliżej cieła.</br> {{gap|1.5em}}Aci, aci, da nima czaho daci. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <center>{{larger|''U znachara.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Woś biarecie hetaho lekarstwa i prymajcie pa stolki kaplau, skolki hadou choczycie żyć — tolki nia bolej, bo budzie bieda; bywali wypadki, szto chto wypiu bolsz, czym treba było, dyk paśla żyu i żyu biez kanca aż musili jaho kałom zabiwać. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Na kiermaszy.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— A ci dobraja heta karowa?</br> {{gap|1.5em}}— Na małako to jana dobraja i nie badziecca, tolki trochi brykajecca jak doisz.</br> {{gap|1.5em}}— Nu heta niczoha: ja daić nia budu, a żonka. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu F. Pietkiewiczu'''</span> u Piaciarburzie. Marki atrymali, dziakujem; cieszymsia szto hazeta padabajecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu Wł. Czerżynskamu'''</span> u Starakamiennaj. Marki atrymali, dziakujem. „Biełarusa“ wysyłajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pani Perkouskaj'''</span> u Maćkoŭcach. Predpłatu na „Biełarusa“ atrymali, daiakujem. Hazetu wysyłajem. {{Накіравальная рыса|22em|height=1px}}{{Накіравальная рыса|22em|height=1px}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:22em;}} <div style="margin-bottom:-1em; margin-top:-1em; text-align:justify; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{gap|1.5em}}'''Usim. Chto adzierżyć liszni № „Biełarusa“, nichaj jaho addaść takomu susiedu ci znajomamu, chtob zaachwociusia wypisać sabie hetu hazetku. </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|22em|height=1px}}{{Накіравальная рыса|22em|height=1px}} <div style="margin-bottom:1em;"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Swaja"/><noinclude></noinclude> aivixjb8wz8eqx88grekmlswmerck1v 297172 297171 2026-09-11T14:08:55Z Gleb Leo 2440 297172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{перанос канец|Ame|ryki}} u Eǔropu. Jon razdawaǔ u hod ceły miljon na haścincy. Pamior na 37 hadu życia zusim straciǔszy życiowyja siły i ni pakinuŭszy nijakaho naślednika. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{x-larger|'''U sadzie.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Kali chto lubić jeści hruszki dy jabłyki nichajże ni lanujecca pachadzić ciapier z wosieni pakul nie zamierzła ziamla kala pryszczepaǔ, złaszcza kala małych, dy małażawych. Ciapier paczynajuć lepiej karmić parsiukoǔ na słaninu. Dobra kab hetych kormnikaŭ zusim nia wypuskać z zaharadki, ale dzie ich wypuszczajuć, dyk jany szelmy lubiać czasami hryści drewy, złaszcza maładyja. A to czeszuczysia niraz łamajuć drewy. Woś ciapier treba paabharadżywać pryszczepy kałoczkami, katoryja paŭhaniać u ziemlu kruhom pryszczepaŭ a u wierchu pazwiazawać. Ale sałomaj ciapier nia treba abwiazawać pryszczepaŭ u takich sadoch, dzie mohuć chadzić świnie, bo jany lubiać ciahać sałomu u biarłoh dyk razam s sałomaj zaciahnuć u chleŭ i pryszczep. Dyk hetu rabotu treba adłażyć na tady, kali użo budzie hłyboka śniehu, dyk tady świnie nie jduć kala pryszczepaǔ. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Płaszcz Mahameta.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}Austryjackaja palicyja arysztawała rasiejca Butina, katory służaczy u wojsku bauharskim pry zabory bauharcami Adrynapola ukrau płaszcz tureckaho praroka Mahameta, szto prachowywausia u adnym tamasznym meczecie. Adabrany plaszcz addali tureckamu pastu, katory pasłau jaho iznou u Adryanopal. Butina wypuścili na wolu. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowyja paradki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}Ad 1-ho śnieżnia hetaho hodu na czyhunkach uwodzicca taki paradak, szto zdajuczy dla pierasyłki bahaż można budzie dapisywać — na czyjo imia jon wysyłajecca i tady kwitok moża iści razam z bahażom biez asobnaj płaty za jaho pierasyłku. Dahetul treba było kwitok wysyłać pocztaj addzielna. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja czyhunka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ad Usich Światych liczycca atkrytaj na Sibiry nawaja Tiumień-Omskaja żal. daroha. Znaczyć i Sibir pa trochu ażyulajecca. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}70) Recz nia douhaja, a kanca ni maja.</br> {{gap|1.5em}}71) Ad ahnia ustaje, ad dażdżu kładziecca. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u № 33.</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da № 31.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}68) Skarwada świszcza, jak mazajuć jaje nabretuju.</br> {{gap|1.5em}}69) Lod. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ni daj nia susied, a daj sabie niet.</br> {{gap|1.5em}}Swaja kaszula bliżej cieła.</br> {{gap|1.5em}}Aci, aci, da nima czaho daci. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <center>{{larger|''U znachara.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Woś biarecie hetaho lekarstwa i prymajcie pa stolki kaplau, skolki hadou choczycie żyć — tolki nia bolej, bo budzie bieda; bywali wypadki, szto chto wypiu bolsz, czym treba było, dyk paśla żyu i żyu biez kanca aż musili jaho kałom zabiwać. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Na kiermaszy.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— A ci dobraja heta karowa?</br> {{gap|1.5em}}— Na małako to jana dobraja i nie badziecca, tolki trochi brykajecca jak doisz.</br> {{gap|1.5em}}— Nu heta niczoha: ja daić nia budu, a żonka. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu F. Pietkiewiczu'''</span> u Piaciarburzie. Marki atrymali, dziakujem; cieszymsia szto hazeta padabajecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu Wł. Czerżynskamu'''</span> u Starakamiennaj. Marki atrymali, dziakujem. „Biełarusa“ wysyłajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pani Perkouskaj'''</span> u Maćkoŭcach. Predpłatu na „Biełarusa“ atrymali, daiakujem. Hazetu wysyłajem. {{Накіравальная рыса|22em|height=1px}}{{Накіравальная рыса|22em|height=1px}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:22em;}} <div style="margin-bottom:-1em; margin-top:-1em; text-align:justify; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{gap|1.5em}}'''Usim. Chto adzierżyć liszni № „Biełarusa“, nichaj jaho addaść takomu susiedu ci znajomamu, chtob zaachwociusia wypisać sabie hetu hazetku. </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|22em|height=1px}}{{Накіравальная рыса|22em|height=1px}} <div style="margin-bottom:1em;"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Swaja"/><noinclude></noinclude> 1rn2b8hfgo8xa3g3ejsy15c6sqw6tfy 297173 297172 2026-09-11T14:10:21Z Gleb Leo 2440 297173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{перанос канец|Ame|ryki}} u Eǔropu. Jon razdawaǔ u hod ceły miljon na haścincy. Pamior na 37 hadu życia zusim straciǔszy życiowyja siły i ni pakinuŭszy nijakaho naślednika. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{x-larger|'''U sadzie.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Kali chto lubić jeści hruszki dy jabłyki nichajże ni lanujecca pachadzić ciapier z wosieni pakul nie zamierzła ziamla kala pryszczepaǔ, złaszcza kala małych, dy małażawych. Ciapier paczynajuć lepiej karmić parsiukoǔ na słaninu. Dobra kab hetych kormnikaŭ zusim nia wypuskać z zaharadki, ale dzie ich wypuszczajuć, dyk jany szelmy lubiać czasami hryści drewy, złaszcza maładyja. A to czeszuczysia niraz łamajuć drewy. Woś ciapier treba paabharadżywać pryszczepy kałoczkami, katoryja paŭhaniać u ziemlu kruhom pryszczepaŭ a u wierchu pazwiazawać. Ale sałomaj ciapier nia treba abwiazawać pryszczepaŭ u takich sadoch, dzie mohuć chadzić świnie, bo jany lubiać ciahać sałomu u biarłoh dyk razam s sałomaj zaciahnuć u chleŭ i pryszczep. Dyk hetu rabotu treba adłażyć na tady, kali użo budzie hłyboka śniehu, dyk tady świnie nie jduć kala pryszczepaǔ. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Płaszcz Mahameta.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}Austryjackaja palicyja arysztawała rasiejca Butina, katory służaczy u wojsku bauharskim pry zabory bauharcami Adrynapola ukrau płaszcz tureckaho praroka Mahameta, szto prachowywausia u adnym tamasznym meczecie. Adabrany plaszcz addali tureckamu pastu, katory pasłau jaho iznou u Adryanopal. Butina wypuścili na wolu. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowyja paradki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}Ad 1-ho śnieżnia hetaho hodu na czyhunkach uwodzicca taki paradak, szto zdajuczy dla pierasyłki bahaż można budzie dapisywać — na czyjo imia jon wysyłajecca i tady kwitok moża iści razam z bahażom biez asobnaj płaty za jaho pierasyłku. Dahetul treba było kwitok wysyłać pocztaj addzielna. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja czyhunka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ad Usich Światych liczycca atkrytaj na Sibiry nawaja Tiumień-Omskaja żal. daroha. Znaczyć i Sibir pa trochu ażyulajecca. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}70) Recz nia douhaja, a kanca ni maja.</br> {{gap|1.5em}}71) Ad ahnia ustaje, ad dażdżu kładziecca. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u № 33.</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da № 31.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}68) Skarwada świszcza, jak mazajuć jaje nabretuju.</br> {{gap|1.5em}}69) Lod. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ni daj nia susied, a daj sabie niet.</br> {{gap|1.5em}}Swaja kaszula bliżej cieła.</br> {{gap|1.5em}}Aci, aci, da nima czaho daci. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <center>{{larger|''U znachara.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Woś biarecie hetaho lekarstwa i prymajcie pa stolki kaplau, skolki hadou choczycie żyć — tolki nia bolej, bo budzie bieda; bywali wypadki, szto chto wypiu bolsz, czym treba było, dyk paśla żyu i żyu biez kanca aż musili jaho kałom zabiwać. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Na kiermaszy.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— A ci dobraja heta karowa?</br> {{gap|1.5em}}— Na małako to jana dobraja i nie badziecca, tolki trochi brykajecca jak doisz.</br> {{gap|1.5em}}— Nu heta niczoha: ja daić nia budu, a żonka. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Францішак Пяткевіч|F. Pietkiewiczu]]'''</span> u Piaciarburzie. Marki atrymali, dziakujem; cieszymsia szto hazeta padabajecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Уладзіслаў Чаржынскі|Wł. Czerżynskamu]]'''</span> u Starakamiennaj. Marki atrymali, dziakujem. „Biełarusa“ wysyłajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pani Perkouskaj'''</span> u Maćkoŭcach. Predpłatu na „Biełarusa“ atrymali, daiakujem. Hazetu wysyłajem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|22em|height=1px}}{{Накіравальная рыса|22em|height=1px}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:22em;}} <div style="margin-bottom:-1em; margin-top:-1em; text-align:justify; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{gap|1.5em}}'''Usim. Chto adzierżyć liszni № „Biełarusa“, nichaj jaho addaść takomu susiedu ci znajomamu, chtob zaachwociusia wypisać sabie hetu hazetku. </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|22em|height=1px}}{{Накіравальная рыса|22em|height=1px}} <div style="margin-bottom:1em;"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> dl75quilwie0prev3dziuo7raoae741 297174 297173 2026-09-11T14:11:45Z Gleb Leo 2440 297174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{перанос канец|Ame|ryki}} u Eǔropu. Jon razdawaǔ u hod ceły miljon na haścincy. Pamior na 37 hadu życia zusim straciǔszy życiowyja siły i ni pakinuŭszy nijakaho naślednika. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{Цэнтар|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{x-larger|'''U sadzie.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Kali chto lubić jeści hruszki dy jabłyki nichajże ni lanujecca pachadzić ciapier z wosieni pakul nie zamierzła ziamla kala pryszczepaǔ, złaszcza kala małych, dy małażawych. Ciapier paczynajuć lepiej karmić parsiukoǔ na słaninu. Dobra kab hetych kormnikaŭ zusim nia wypuskać z zaharadki, ale dzie ich wypuszczajuć, dyk jany szelmy lubiać czasami hryści drewy, złaszcza maładyja. A to czeszuczysia niraz łamajuć drewy. Woś ciapier treba paabharadżywać pryszczepy kałoczkami, katoryja paŭhaniać u ziemlu kruhom pryszczepaŭ a u wierchu pazwiazawać. Ale sałomaj ciapier nia treba abwiazawać pryszczepaŭ u takich sadoch, dzie mohuć chadzić świnie, bo jany lubiać ciahać sałomu u biarłoh dyk razam s sałomaj zaciahnuć u chleŭ i pryszczep. Dyk hetu rabotu treba adłażyć na tady, kali użo budzie hłyboka śniehu, dyk tady świnie nie jduć kala pryszczepaǔ. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Płaszcz Mahameta.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}Austryjackaja palicyja arysztawała rasiejca Butina, katory służaczy u wojsku bauharskim pry zabory bauharcami Adrynapola ukrau płaszcz tureckaho praroka Mahameta, szto prachowywausia u adnym tamasznym meczecie. Adabrany plaszcz addali tureckamu pastu, katory pasłau jaho iznou u Adryanopal. Butina wypuścili na wolu. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowyja paradki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}Ad 1-ho śnieżnia hetaho hodu na czyhunkach uwodzicca taki paradak, szto zdajuczy dla pierasyłki bahaż można budzie dapisywać — na czyjo imia jon wysyłajecca i tady kwitok moża iści razam z bahażom biez asobnaj płaty za jaho pierasyłku. Dahetul treba było kwitok wysyłać pocztaj addzielna. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja czyhunka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ad Usich Światych liczycca atkrytaj na Sibiry nawaja Tiumień-Omskaja żal. daroha. Znaczyć i Sibir pa trochu ażyulajecca. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}70) Recz nia douhaja, a kanca ni maja.</br> {{gap|1.5em}}71) Ad ahnia ustaje, ad dażdżu kładziecca. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/33|№ 33]].</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/31|№ 31]].}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}68) Skarwada świszcza, jak mazajuć jaje nabretuju.</br> {{gap|1.5em}}69) Lod. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ni daj nia susied, a daj sabie niet.</br> {{gap|1.5em}}Swaja kaszula bliżej cieła.</br> {{gap|1.5em}}Aci, aci, da nima czaho daci. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <center>{{larger|''U znachara.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Woś biarecie hetaho lekarstwa i prymajcie pa stolki kaplau, skolki hadou choczycie żyć — tolki nia bolej, bo budzie bieda; bywali wypadki, szto chto wypiu bolsz, czym treba było, dyk paśla żyu i żyu biez kanca aż musili jaho kałom zabiwać. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Na kiermaszy.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— A ci dobraja heta karowa?</br> {{gap|1.5em}}— Na małako to jana dobraja i nie badziecca, tolki trochi brykajecca jak doisz.</br> {{gap|1.5em}}— Nu heta niczoha: ja daić nia budu, a żonka. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Францішак Пяткевіч|F. Pietkiewiczu]]'''</span> u Piaciarburzie. Marki atrymali, dziakujem; cieszymsia szto hazeta padabajecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Уладзіслаў Чаржынскі|Wł. Czerżynskamu]]'''</span> u Starakamiennaj. Marki atrymali, dziakujem. „Biełarusa“ wysyłajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pani Perkouskaj'''</span> u Maćkoŭcach. Predpłatu na „Biełarusa“ atrymali, daiakujem. Hazetu wysyłajem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|22em|height=1px}}{{Накіравальная рыса|22em|height=1px}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:22em;}} <div style="margin-bottom:-1em; margin-top:-1em; text-align:justify; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{gap|1.5em}}'''Usim. Chto adzierżyć liszni № „Biełarusa“, nichaj jaho addaść takomu susiedu ci znajomamu, chtob zaachwociusia wypisać sabie hetu hazetku. </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|22em|height=1px}}{{Накіравальная рыса|22em|height=1px}} <div style="margin-bottom:1em;"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> stofe7e1wx46uvul468qse43w8au6vo 0 128754 297169 2026-09-11T14:04:29Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Szto czuwać | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-п...» 297169 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Szto czuwać | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="6" to="7" fromsection="Szto" tosection="Szto" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Szto czuwać}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Каталіцтва]] 87tfra67l6yxfm0rpftb0tiqac75ywy 297170 297169 2026-09-11T14:04:35Z Gleb Leo 2440 297170 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Szto czuwać | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="6" to="7" fromsection="Szto" tosection="Szto" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Szto czuwać}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] ctia3lx42h6l70mmr44rye9xf5scrw0 0 128755 297175 2026-09-11T14:12:33Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages in...» 297175 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="7" to="8" fromsection="Wiestki" tosection="Wiestki" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wiestki z zahranicy}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] r1trbq2wrj3i1pu0nqpl879ecemc9g6 0 128756 297177 2026-09-11T14:14:04Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Nasza haspadarka | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index...» 297177 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Nasza haspadarka | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="8" to="8" fromsection="Nasza" tosection="Nasza" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Nasza haspadarka}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Сельская гаспадарка]] lxmaamva7xtiz4jz3v7e3xeuzcz9cnt 0 128757 297179 2026-09-11T14:15:31Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Zahadki | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna|Usiaczyna]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf"...» 297179 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Zahadki | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna|Usiaczyna]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="8" to="8" fromsection="Zahadki" tosection="Zahadki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Загадкі]] oyvuq3tuz84vhvig2tmbna0nplysoxb 0 128758 297180 2026-09-11T14:15:46Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Bieł...» 297180 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="8" to="8" fromsection="Usiaczyna" tosection="Usiaczyna" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Usiaczyna}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] sa6leaklre1jrlqxtcqa1sg11thsz1w 0 128759 297181 2026-09-11T14:16:41Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Prykazki | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Прыказкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32....» 297181 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Prykazki | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Прыказкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="8" to="8" fromsection="Prykazki" tosection="Prykazki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Прыказкі і прымаўкі]] g68s1rdc6yjrxuni2q60ol915fvo5zh 0 128760 297182 2026-09-11T14:17:25Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Żarty | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Жарты | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Swaja poczta|Swaja poczta]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf"...» 297182 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Żarty | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Жарты | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/32/Swaja poczta|Swaja poczta]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="8" to="8" fromsection="Żarty" tosection="Żarty" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Анекдоты]] elynhsqawa2gv00gr3itnn8gcq5s3ad 0 128761 297184 2026-09-11T14:18:01Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Swaja poczta | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Адказы | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="8" to="8" fromsection="Swaja" tosection="Sw...» 297184 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Swaja poczta | безаўтара = | год = 30 кастрычніка 1913 году | пераклад = | секцыя = Адказы | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 32.pdf" from="8" to="8" fromsection="Swaja" tosection="Swaja" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Лісты]] moh7q9mxkkhitkkkmvo98x13899u3sh 0 128762 297192 2026-09-11T14:28:39Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Biełarus. № 33 | безаўтара = | год = 7 лістапада 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32|№ 32]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/34|№ 34]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 33.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''Аўтар:Рыг...» 297192 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 33 | безаўтара = | год = 7 лістапада 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/32|№ 32]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/34|№ 34]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 33.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[Аўтар:Рыгор Кляновіч|Karol Klonowicz]]''. [[Biełarus (1913)/1913/33/Pa naszych wioskach|Pa naszych wioskach]] * ''[[Аўтар:Тамаш Канцавы|Tamasz Kancawy]]''. [[Biełarus (1913)/1913/33/Skul ty, dumka?|Skul ty, dumka?]] * ''[[Аўтар:Яська Ратай|Jaśka Rataj]]''. [[Biełarus (1913)/1913/33/Deniś|Deniś]] * [[Biełarus (1913)/1913/32/Ś-ja Maryjanna Franciszka|Ś-ja Maryjanna Franciszka]] * '''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Swoj]]''. [[Biełarus (1913)/1913/33/Piszuć da nas/Wioska Naruszaŭcy|Wioska Naruszaŭcy]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|L. M]]''. [[Biełarus (1913)/1913/33/Piszuć da nas/Dwor Kiana|Dwor Kiana]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/33/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/33/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/33/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/33/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/33/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1913/33/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] * [[Biełarus (1913)/1913/33/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] * [[Biełarus (1913)/1913/33/Swaja poczta|Swaja poczta]] <pages index="Biełarus. 1913. № 33.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} 6f3a1proimm61kv1ricl71602lfymto 104 128763 297249 2026-09-11T18:55:51Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Цэнтар|'''Організацыя і задачы гуртка.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Зусім бясспрэчна існаваньне нават сярод шырокіх колаў грамадзянства, зацікаўленасьці літаратурай наогул і асабліва беларускай. З другого боку, матар‘ялы рэдакцый беларускіх цэнтральных...» 297249 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Організацыя і задачы гуртка.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Зусім бясспрэчна існаваньне нават сярод шырокіх колаў грамадзянства, зацікаўленасьці літаратурай наогул і асабліва беларускай. З другого боку, матар‘ялы рэдакцый беларускіх цэнтральных і мясцовых газэт, а таксама часопісаў, сьведчаць аб надзвычайным захапленьні літаратурнаю творчасьцю бывае зусім непадрыхтаваных да гэтага асоб. Адсюль відавочна выцякае неабходнасьць організацыі гэтага стыхійнага імкненьня да сьвядомага, найбольш продукцыйнага апанаваньня і карыстаньня літаратурай, а таксама і літаратурнай творчасьці. Паколькі гэта імкненьне шырока-грамадзкае, так кажучы, літаратурна-грамадзкі рух, патолькі і організаваньне яго павінна насіць шырокі грамадзкі характар. Навучальныя, наогул габінэтныя ўстановы і інстытуцыі ня змогуць тутака адыграць організуючае ролі, нават калі-б былі матар‘яльныя і іншыя магчымасьці для масавага заснаваньня такіх інстытуцый. А добра вядома, што гэткіх магчымасьцяй няма; вядома таксама, што выкладаньне літаратуры хоць бы ў нашых сямігодках яшчэ слабаватае. {{Водступ|2|em}}Літаратурна-грамадзкаю організацыяю зьяўляецца ўсебеларускае аб‘яднаньне поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“. У складзе сваіх філій „Маладняк“ яднае поэтаў і пісьменьнікаў, якія ўжо больш-менш выявілі сябе на літаратурнай ніве і зьяўляецца {{перанос-пачатак|п=пера|к=важна}}<noinclude></noinclude> n7hwixmc9vw1jerwvsg7w3i9zeo3wxf 297265 297249 2026-09-12T05:47:17Z Gleb Leo 2440 297265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Організацыя і задачы гуртка.'''}} {{Водступ|2|em}}Зусім бясспрэчна існаваньне нават сярод шырокіх колаў грамадзянства, зацікаўленасьці літаратурай наогул і асабліва беларускай. З другого боку, матар‘ялы рэдакцый беларускіх цэнтральных і мясцовых газэт, а таксама часопісаў, сьведчаць аб надзвычайным захапленьні літаратурнаю творчасьцю бывае зусім непадрыхтаваных да гэтага асоб. Адсюль відавочна выцякае неабходнасьць організацыі гэтага стыхійнага імкненьня да сьвядомага, найбольш продукцыйнага апанаваньня і карыстаньня літаратурай, а таксама і літаратурнай творчасьці. Паколькі гэта імкненьне шырока-грамадзкае, так кажучы, літаратурна-грамадзкі рух, патолькі і організаваньне яго павінна насіць шырокі грамадзкі характар. Навучальныя, наогул габінэтныя ўстановы і інстытуцыі ня змогуць тутака адыграць організуючае ролі, нават калі-б былі матар‘яльныя і іншыя магчымасьці для масавага заснаваньня такіх інстытуцый. А добра вядома, што гэткіх магчымасьцяй няма; вядома таксама, што выкладаньне літаратуры хоць бы ў нашых сямігодках яшчэ слабаватае. {{Водступ|2|em}}Літаратурна-грамадзкаю організацыяю зьяўляецца ўсебеларускае аб‘яднаньне поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“. У складзе сваіх філій „Маладняк“ яднае поэтаў і пісьменьнікаў, якія ўжо больш-менш выявілі сябе на літаратурнай ніве і зьяўляецца {{перанос-пачатак|п=пера|к=важна}}<noinclude></noinclude> i3d0ydpk9ekrc4jn6o38llh7y9ofyy9 104 128764 297250 2026-09-11T18:58:49Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=пера|к=важна}} вытворчаю організацыяю. Азнаямленьне з літаратураю, дапамогу найбольш продукцыйнаму ўспрыманьню яе, выяўленьне новых літаратурных адзінак і разьвіцьцё іх павінны ажыцьцяўляць літаратурныя гурткі пры „Маладняку“. Гэт...» 297250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=пера|к=важна}} вытворчаю організацыяю. Азнаямленьне з літаратураю, дапамогу найбольш продукцыйнаму ўспрыманьню яе, выяўленьне новых літаратурных адзінак і разьвіцьцё іх павінны ажыцьцяўляць літаратурныя гурткі пры „Маладняку“. Гэта якраз дазволіць аб‘яднаньню „Маладняк“ ажыцьцяўляць літаратурнае выхаваньне мас і рост за іх кошт. {{Водступ|2|em}}Тамака, дзе ёсьць хоць-бы адзін шчыра зацікаўлены літаратураю працаўнік, ён не павінен адмовіцца ад спробы заснаваць літаратурны гурток, якому ахвотна дасьць памяшканьне для працы і школа, і клюб, і хата-чытальня. Калі зацікаўленасьць літаратураю сярод пэўнай часткі акаляючай ініцыятара насельнасьці выявілася — трэба скарыстаць яе пры організацыйным аформленьні. Калі гэтага няма — ініцыятару прыдзецца выявіць такую зацікаўленасьць, бо ў маладнякоўскай організацыйнай працы па пытаньнях уваходу ў гурткі павінен быць захован цалком прынцып дабраахвотнасьці і сьвядомасьці як задач гуртка, так і сваіх уласных пасьля ўступленьня ў гурток. Яшчэ лепш будзе, калі справаю організацыі літаратурнага гуртка пры аб‘яднаньні „Маладняк“ зацікавяцца мясцовыя культурныя сілы і тым болей комсамольцы і партыйцы. {{Водступ|2|em}}Орыентаваўшыся ва ўмовах, ініцыятар павінен асабова ці поштай параіцца з бюро акруговай філіі „Маладняка“, а, калі яго няма, Цэнтральным Бюро „Маладняка“ (Менск, Рэволюцыйная, 21) і атрымаць адтуль статут. Маючы яго раней, або атрымаўшы з бюро, ініцыятар павінен яго добра вывучыць, каб мець дакладнае ўяўленьне як аб будове гуртка, так і аб яго задачах, і знаёміць з гэтым другіх. {{Водступ|2|em}}Пасьля гэтага, ініцыятар павінен згуртаваць з найбольш зацікаўленых асоб ініцыятыўную групу з 3—5 асоб, якая-б агульнымі сіламі скончыла організацыйную працу. Карысна будзе, калі члены гэтай<noinclude></noinclude> hlb70pmrk4slm4rc8fao9yxd02awc56 104 128765 297251 2026-09-11T19:00:53Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «групы скарыстаюць кожную сходку некалькіх чалавек, вечарынку і д. т. п., каб пагаварыць аб новай організацыі, яе задачах і выклікаць зацікаўленасьць да яе. Вельмі важным крокам будзе правядзеньне спэцыяльнага агітацыйна-інформацыйнага сходу. Чым з боль...» 297251 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>групы скарыстаюць кожную сходку некалькіх чалавек, вечарынку і д. т. п., каб пагаварыць аб новай організацыі, яе задачах і выклікаць зацікаўленасьць да яе. Вельмі важным крокам будзе правядзеньне спэцыяльнага агітацыйна-інформацыйнага сходу. Чым з большага ліку катэгорый людзей гэты сход будзе складацца, тым лепш. Трэба запрасіць рабочых, сялян, партыйцаў, комсамольцаў наогул моладзь, культурнікаў, вучняў і г. д.; у парадку дня павінен быць даклад аб значэньні літаратуры і організацыі літаратурнага гуртка пры аб‘яднаньні „Маладняк“. Далёка ня лішнім будзе організаваць у канцы дзелавой часткі паказ з дэклямаваньнем, сьпевамі, апавяданьнем казак і г. д. {{Водступ|2|em}}Гурткі, заснаваныя без папярэдняй падрыхтоўчай працы, на сходзе выпадкова папаўшых на яго асоб, часьцей за ўсё так хутка паміраюць, як хутка заснаваліся. Дзеля гэтага трэба імкнуцца да таго, каб організацыя, хоць-бы і пры дапамозе з боку, вырастала сама ў поўнай сьвядомасьці сваіх задач. {{Водступ|2|em}}Вышэйпаказаны агульны сход, як і ўсе сходы наогул будучага гуртка, павінен быць дасканала падрыхтован як з боку памяшканьня, так і апавяшчэньня аб ім і захаваньня парадку на ім. У выніку ўсебаковага абгаварэньня пытаньняў павінна атрымацца ня толькі пастанова, але і перакананьне аб неабходнасьці ўтварэньня гуртка ў данай мясцовасьці і ўступленьня ў яго шэрагі. На сходзе абвяшчаецца, дзе, калі і ў каго адбываецца запіс жадаючых уступіць у гурток, а можа адбывацца і самы запіс. {{Водступ|2|em}}Калі за тыдзень або за іншы тэрмін выявіцца пэўны лік жадаючых уступіць у склад членаў гуртка i працаваць у ім, трэба склікаць організацыйны сход, які будзе складацца з гэтых жадаючых уступіць у гурток і членаў ініцыятыўнай групы. У парадку<noinclude></noinclude> k7s6i3u2oot2wnuqgg82fzgug1pl454 104 128766 297252 2026-09-11T19:03:26Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «дня гэтага сходу стаяць пытаньні аб утварэньні літаратурнага гуртка пры „Маладняку“, прыёме статуту і выбары прэзыдыуму гуртка і рэвізыйнай камісіі. {{Водступ|2|em}}Станоўча вырашыўшы пытаньне аб утварэньні гуртка, сход павінен прыняць статут, констыт...» 297252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>дня гэтага сходу стаяць пытаньні аб утварэньні літаратурнага гуртка пры „Маладняку“, прыёме статуту і выбары прэзыдыуму гуртка і рэвізыйнай камісіі. {{Водступ|2|em}}Станоўча вырашыўшы пытаньне аб утварэньні гуртка, сход павінен прыняць статут, констытуцыю яго. Зьмяняць статут ня прыдзецца, бо права на гэта мае толькі Цэнтральнае Бюро „Маладняка“. Прыём статуту па пунктах мае надзвычайна вялікае значэньне ў справе азнаямленьня прысутных з будоваю гуртка і яго задачамі, што ўхіліць працу гуртка ў будучыне ад спрэчак па організацыйных пытаньнях, якія так пануюць у нашых організацыях. Да таго сходу трэба будзе вырашыць пытаньне аб назве гуртка. Лепш за ўсё назваць яго па месцу знаходжаньня прэзыдыуму гуртка, як напр., „Коханаўскі“, „Жлобінскі“ і г. д. {{Водступ|2|em}}У склад гуртка можа ўвайсьці кожны грамадзянін незалежна ад нацыянальнасьці, полу, адукацыі і г. д. У справе популярызацыі літаратуры можа быць карысны кожны, як напр. няпісьменная сялянка-сьпявачка і селянін-казачнік могуць часамі даць больш, чым які пісьменны поэта. Апрача гэтага, гурток можа згуртаваць каля сябе і ня-членаў гуртка, але карысных для гуртка сваёй працай у кірунку ажыцьцяўленьня задач, пастаўленых сабе гуртком. Самымі першымі членамі гуртка зьяўляюцца заснаваўцы яго ў ліку ня менш 5 асоб. Усе іншыя пасьля першага організацыйнага сходу прымаюцца агульнымі сходамі гуртка па іх пісьмовай заяве. Усе дэталі будовы гуртка відаць з статуту, пасьля прыёму якога прыдзецца абраць прэзыдыум у складзе трох асоб і аднаго кандыдата, а таксама і рэвізыйную камісію ў такім жа складзе. Калі лік сяброў не перавышае 10 чалавек, замест прэзыдыуму абіраецца адзін старшыня, а абавязкі рэвізыйнай камісіі выконвае агульны<noinclude></noinclude> kv9yvduvoeeyt4a5uyfp6mtvkgmftak 104 128767 297253 2026-09-11T19:05:32Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «сход, рэвізыйныя матар‘ялы якому дакладвае адзін з членаў гуртка па выбары агульнага сходу. {{Водступ|2|em}}Урэшце падпісваецца статут гуртка ў 2 экз., ня менш чым 5 членамі-заснаваўцамі. Адзін экзэмпляр статуту застаецца ў гуртку, а другі разам з пратакол...» 297253 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>сход, рэвізыйныя матар‘ялы якому дакладвае адзін з членаў гуртка па выбары агульнага сходу. {{Водступ|2|em}}Урэшце падпісваецца статут гуртка ў 2 экз., ня менш чым 5 членамі-заснаваўцамі. Адзін экзэмпляр статуту застаецца ў гуртку, а другі разам з пратаколам організацыйнага сходу, заяваю і сьпісам сяброў пасылаецца ў бюро акруговай філіі „Маладняка“, а калі яе няма, дык у Цэнтральнае Бюро „Маладняка“ на зацьверджаньне. Неабходна мець на ўвазе, каб пратакол організацыйнага сходу, як і іншых, у далейшай працы гуртка, меў поўныя даныя аб сходзе і дакладны загаловак, які сход (грамадзян, заснаваўцаў, прэзыдыуму, членаў і г. д.), каго (агітацыйна-інформацыйны сход грамадзян вёскі Хвайнікі, заснаваўцаў Азярышчанскага літаратурнага гуртка пры аб‘яднаньні „Маладняк“ і г. д.) №, дата (дзень, месяц, год) сходу, лік прысутных і пералічэньне іх або дадатак сьпісу іх да пратаколу, час адчыненьня і зачыненьня, месца, старшыня і сакратар, парадак дня, кароткі зьмест дакладаў, пытаньняў, якія пытаньні ўзьняты і хто іх падымаў, пастановы і подпісы прэзыдыуму. У сьпісе заснаваўцаў павінны быць весткі: прозьвішча, імя па бацьку, адукацыя, соцыяльны стан, нацыянальнасьць, партыйнасьць і ўзрост. {{Водступ|2|em}}Для ўступленьня ў гурток таксама трэба запоўніць адпаведную анкету. {{Водступ|2|em}}Калі бюро акруговай філіі „Маладняка“ адмовіць у зацьверджаньні гуртка, можна падаць мотываваную скаргу ў Цэнтральнае Бюро. {{Водступ|2|em}}Адбіткі ўсіх папер павінны захоўвацца ў справах гуртка. {{Водступ|2|em}}Пасьля організацыйнага аформленьня павінен быць укладзены плян бліжэйшай працы і пасланы на зацьверджаньне ў бюро філіі; усе пратаколы ў адбітках таксама павінны пасылацца на зацьверджаньне.<noinclude></noinclude> ekgzc65fvmfeyvoxo4jm2g5eullm92s 104 128768 297254 2026-09-11T19:08:07Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Першыя крокі працы гуртка маюць складацца з уцягненьня новых асоб у склад гуртка, популярызацыі літаратуры, выхаваньня сваіх членаў, выяўленьня і падліку свае продукцыі, рэалізацыі яе і г. д. Трэба памятаць, што лепш мець менш членаў гуртк...» 297254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Першыя крокі працы гуртка маюць складацца з уцягненьня новых асоб у склад гуртка, популярызацыі літаратуры, выхаваньня сваіх членаў, выяўленьня і падліку свае продукцыі, рэалізацыі яе і г. д. Трэба памятаць, што лепш мець менш членаў гуртка і якую небудзь працу, чым шмат членаў бяз працы. Таму асаблівае значэньне мae папярэдняя падрыхтоўка асоб, якіх пажадана ўцягнуць у гурток. {{Водступ|2|em}}Наогул, праца гуртка пойдзе па такіх лініях: організацыйнай, популярызацыйнай, вызаваўчай і вытворчай. У выпадку разьвіцьця апошняй прыдзецца пэўную ўвагу аддаваць справе яе рэалізацыі. {{Водступ|2|em}}Організацыйная, як і популярызацыйная дзейнасьць асаблівых труднасьцяй і няяснасьцяй мець ня будзе. Сталая сувязь з бюро філіі, комсамольскімі і партыйнымі організацыямі і г. д. палегчыць організацыйны шлях. Спосабы популярызацыі добра вядомы: паказ, лекцыя, гутарка, дыспут, удзел у рукапісным і звычайным друку і г. д. {{Водступ|2|em}}Адна частка выхаваўчай працы — успрыйманьне літаратурных каштоўнасьцяй шляхам плянавага з пэўным падборам чытаньня, або слуханьня таксама не патрабуе агульных тлумачэньняў, а дэталі высьвятляюцца на практыцы. Пытаньне, як чытаць, высьветлена ў іншых кніжках і ў нашу задачу зараз не ўваходзіць. Усякае выхаваньне мае адукацыйны элемэнт. Апрача таго, членам гуртка неабходна мець хоць-бы самую элемэнтарную на першы час тэорэтычную падрыхтоўку. Таму гурток у першы час свайго існаваньня павінен будзе прапрацаваць курс літаратуразнаўства. Праца ў гэтым кірунку павінна адбывацца рэгулярна і добра будзе, калі гурток знойдзе для вядзеньня яе сталага кіраўніка, якім можа быць выкладчык літаратуры мясцовай школы, падрыхтаваны аматар літаратуры наогул і інш.<noinclude></noinclude> 8iuhcg9dn4stg5h63c2gyc9niic6nj1 104 128769 297255 2026-09-11T19:10:16Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Спосаб заняткаў — кніжна-лябораторны, які, аднак, не павінен выключаць заслухваньня абагульняючых ці падобных ім лекцый. У васнове працы заўсёды павінна ляжаць уласнае азнаямленьне i вывучэньне крыніцы: сонэту, песьні, драмы, поэмы, стылю...» 297255 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Спосаб заняткаў — кніжна-лябораторны, які, аднак, не павінен выключаць заслухваньня абагульняючых ці падобных ім лекцый. У васнове працы заўсёды павінна ляжаць уласнае азнаямленьне i вывучэньне крыніцы: сонэту, песьні, драмы, поэмы, стылю па твору аўтара, твораў аўтара і г. д. Ужо пасьля гэтага можна пазнаёміцца з тым, што аб вывучаемым прадмеце сказана ў вучэбніках, падручніках, крытыцы і г. д. Падзелены курс літаратуразнаўства на пэўныя часткі можа быць прапрацаваны ўсімі членамі гуртка. Вынікі прапрацоўкі дакладваюцца на агульным сходзе, што і замацоўвае атрыманыя самастойна веды, а таксама ўносіць у іх пэўныя папраўкі. З тае прычыны, што член гуртка ня толькі павінен ведаць форму, але і апанаваць ёю, карысна будзе, калі будуць пэўныя практыкаваньні ў разборы вершаў, адшуканьні мэтафор, эпітэтаў і інш., крытыцы твораў друкаваных і сваіх сяброў, вывучэньні літаратуры сваёй мясцовасьці, як у сучасным яе стане, так і ў гістарычнай пэрспэктыве і г. д. {{Водступ|2|em}}Адсюль ужо просты пераход да пытаньня аб сваёй творчасьці наогул. Творы членамі гуртка чытаюцца на сходах, абгаварваюцца і робіцца адпаведны вывад аб іх рэалізацыі. Рэалізаваньне, г. зн. надрукаваньне, можа адбыцца ў сваім рукапісным, або шклопісным часопісе, насьценнай газэце, акруговай ці цэнтральных газэтах, часопісу „[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]“ ці іншых часопісах і выданьнях. {{Водступ|2|em}}Намечаныя асноўныя рысы організацыі гуртка і пачатку яго працы цалком дапушчаюць яго рост і пашырэньне его дзейнасьці, якая і паглыбіць і пашырыць сваю працу ў паказаных вышэй галінах. Апошняе можа з посьпехам адбыцца толькі пры цеснай сувязі з акаляючым жыцьцём наогул і з партыйнымі і комсамольскімі організацыямі асабліва. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}}<noinclude></noinclude> mlu67vp14mhnjjm7lqb4cl3rrho0g70 0 128770 297256 2026-09-11T19:11:09Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Організацыя і задачы гуртка | безаўтара = | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)/Ад усебеларускага аб’яднаньня поэтаў і пісьменьнікаў «Маладняк»|Ад усебелару...» 297256 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Організацыя і задачы гуртка | безаўтара = | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)/Ад усебеларускага аб’яднаньня поэтаў і пісьменьнікаў «Маладняк»|Ад усебеларускага аб‘яднаньня поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“]] | наступны = [[Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)/Статут|Статут літаратурнага гуртка пры ўсебеларускім аб‘яднаньні поэтаў і пісьменнікаў „Маладняк“]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927).pdf" from="12" to="18" /> {{Выроўніваньне-канец}} 34i4ohylc0450gs9f33qgso1ppxqie8 104 128771 297257 2026-09-11T19:16:16Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|СТАТУТ}}'''|памер=120%}} <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/1|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{...» 297257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|СТАТУТ}}'''|памер=120%}} <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/1|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Цэнтар|{{smaller|(назва гуртка, мясцовасьць, раён, акруга)}}}} {{Цэнтар|літаратурнага гуртка пры ўсебеларускім аб‘яднаньні<br />поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“.}} {{Цэнтар|'''Мэты і задачы гуртка.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}§ 1. Літаратурны гурток пры „Маладняку“ організуецца і працуе на падставе агульных політычных і ідэолёгічных прынцыпаў, выказаных у статуце „ўсебеларускага аб‘яднаньня поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“. {{Водступ|2|em}}§ 2. Літаратурны гурток пры „Маладняку“ мае сваёй мэтай пропаганду ідэй мовай беларускай літаратуры, якая ўзрасла і разьвінулася на {{Абмылка|глыбе|глебе}} Кастрычнікавай рэволюцыі, вывучэньне і азнаямленьне шырокіх кол грамадзянства з беларускай літаратурай наогул, а таксама дапамогу філіям „{{Абмылка|Маладнака|Маладняка}}“ ў справе выяўленьня новых поэтаў і пісьменьнікаў з рабочай і сялянскай гушчы. {{Водступ|2|em}}§ 3. Для гэтае мэты літаратурны гурток організуе сходы, заняткі, галосныя чытаньні, літаратурныя вечары, лекцыі, дыспуты, кніжныя выстаўкі, выпускае насьценныя газэты, рукапісны часопіс і г. д. {{Водступ|2|em}}§ 4. Літаратурны гурток у сваёй рабоце кіруецца наказамі бюро філіі, выкананьне якіх для гуртка абавязкова. Плян работы гуртка зацьвярджаецца бюро філіі. {{Водступ|2|em}}§ 5. Гурток усю сваю працу ўзгоднівае і ўвязвае з мясцовымі партыйнымі, комсамольскімі і савецкімі {{Абмылка|організацыямі|організацыямі.}}<noinclude></noinclude> gchcpk8s7nv5b56rm9bbtmydacvs21v 297262 297257 2026-09-11T19:55:18Z Gleb Leo 2440 297262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|СТАТУТ}}'''|памер=120%}} <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/1|{{{symbol|.}}}|{{{1|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Цэнтар|{{smaller|(назва гуртка, мясцовасьць, раён, акруга)}}}} {{Цэнтар|літаратурнага гуртка пры ўсебеларускім аб‘яднаньні<br />поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“.}} {{Цэнтар|'''Мэты і задачы гуртка.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}§ 1. Літаратурны гурток пры „Маладняку“ організуецца і працуе на падставе агульных політычных і ідэолёгічных прынцыпаў, выказаных у статуце „ўсебеларускага аб‘яднаньня поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“. {{Водступ|2|em}}§ 2. Літаратурны гурток пры „Маладняку“ мае сваёй мэтай пропаганду ідэй мовай беларускай літаратуры, якая ўзрасла і разьвінулася на {{Абмылка|глыбе|глебе}} Кастрычнікавай рэволюцыі, вывучэньне і азнаямленьне шырокіх кол грамадзянства з беларускай літаратурай наогул, а таксама дапамогу філіям „{{Абмылка|Маладнака|Маладняка}}“ ў справе выяўленьня новых поэтаў і пісьменьнікаў з рабочай і сялянскай гушчы. {{Водступ|2|em}}§ 3. Для гэтае мэты літаратурны гурток організуе сходы, заняткі, галосныя чытаньні, літаратурныя вечары, лекцыі, дыспуты, кніжныя выстаўкі, выпускае насьценныя газэты, рукапісны часопіс і г. д. {{Водступ|2|em}}§ 4. Літаратурны гурток у сваёй рабоце кіруецца наказамі бюро філіі, выкананьне якіх для гуртка абавязкова. Плян работы гуртка зацьвярджаецца бюро філіі. {{Водступ|2|em}}§ 5. Гурток усю сваю працу ўзгоднівае і ўвязвае з мясцовымі партыйнымі, комсамольскімі і савецкімі {{Абмылка|організацыямі|організацыямі.}}<noinclude></noinclude> iaok47obhb3cx9h745bxx44q9d71tht 297263 297262 2026-09-11T19:55:45Z Gleb Leo 2440 297263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|СТАТУТ}}'''|памер=120%}} <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Цэнтар|{{smaller|(назва гуртка, мясцовасьць, раён, акруга)}}}} {{Цэнтар|літаратурнага гуртка пры ўсебеларускім аб‘яднаньні<br />поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“.}} {{Цэнтар|'''Мэты і задачы гуртка.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}§ 1. Літаратурны гурток пры „Маладняку“ організуецца і працуе на падставе агульных політычных і ідэолёгічных прынцыпаў, выказаных у статуце „ўсебеларускага аб‘яднаньня поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“. {{Водступ|2|em}}§ 2. Літаратурны гурток пры „Маладняку“ мае сваёй мэтай пропаганду ідэй мовай беларускай літаратуры, якая ўзрасла і разьвінулася на {{Абмылка|глыбе|глебе}} Кастрычнікавай рэволюцыі, вывучэньне і азнаямленьне шырокіх кол грамадзянства з беларускай літаратурай наогул, а таксама дапамогу філіям „{{Абмылка|Маладнака|Маладняка}}“ ў справе выяўленьня новых поэтаў і пісьменьнікаў з рабочай і сялянскай гушчы. {{Водступ|2|em}}§ 3. Для гэтае мэты літаратурны гурток організуе сходы, заняткі, галосныя чытаньні, літаратурныя вечары, лекцыі, дыспуты, кніжныя выстаўкі, выпускае насьценныя газэты, рукапісны часопіс і г. д. {{Водступ|2|em}}§ 4. Літаратурны гурток у сваёй рабоце кіруецца наказамі бюро філіі, выкананьне якіх для гуртка абавязкова. Плян работы гуртка зацьвярджаецца бюро філіі. {{Водступ|2|em}}§ 5. Гурток усю сваю працу ўзгоднівае і ўвязвае з мясцовымі партыйнымі, комсамольскімі і савецкімі {{Абмылка|організацыямі|організацыямі.}}<noinclude></noinclude> pc7x9ym7py6xmp7r4jw6qhmtx3alxpf 297266 297263 2026-09-12T05:47:53Z Gleb Leo 2440 297266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|СТАТУТ}}'''}} <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Цэнтар|{{smaller|(назва гуртка, мясцовасьць, раён, акруга)}}}} {{Цэнтар|літаратурнага гуртка пры ўсебеларускім аб‘яднаньні<br />поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“.}} {{Цэнтар|'''Мэты і задачы гуртка.'''}} {{Водступ|2|em}}§ 1. Літаратурны гурток пры „Маладняку“ організуецца і працуе на падставе агульных політычных і ідэолёгічных прынцыпаў, выказаных у статуце „ўсебеларускага аб‘яднаньня поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“. {{Водступ|2|em}}§ 2. Літаратурны гурток пры „Маладняку“ мае сваёй мэтай пропаганду ідэй мовай беларускай літаратуры, якая ўзрасла і разьвінулася на {{Абмылка|глыбе|глебе}} Кастрычнікавай рэволюцыі, вывучэньне і азнаямленьне шырокіх кол грамадзянства з беларускай літаратурай наогул, а таксама дапамогу філіям „{{Абмылка|Маладнака|Маладняка}}“ ў справе выяўленьня новых поэтаў і пісьменьнікаў з рабочай і сялянскай гушчы. {{Водступ|2|em}}§ 3. Для гэтае мэты літаратурны гурток організуе сходы, заняткі, галосныя чытаньні, літаратурныя вечары, лекцыі, дыспуты, кніжныя выстаўкі, выпускае насьценныя газэты, рукапісны часопіс і г. д. {{Водступ|2|em}}§ 4. Літаратурны гурток у сваёй рабоце кіруецца наказамі бюро філіі, выкананьне якіх для гуртка абавязкова. Плян работы гуртка зацьвярджаецца бюро філіі. {{Водступ|2|em}}§ 5. Гурток усю сваю працу ўзгоднівае і ўвязвае з мясцовымі партыйнымі, комсамольскімі і савецкімі {{Абмылка|організацыямі|організацыямі.}}<noinclude></noinclude> qhtpcm3dtjq3pwiaphigwf6b7f68v1a 104 128772 297258 2026-09-11T19:48:07Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Цэнтар|'''Організацыя гуртка.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}§ 6. Літаратурны гурток пры „Маладняку“ організуецца ініцыятыўнай групай таварышоў у складзе ня менш 5 асоб і зацьвярджаецца бюро бліжэйшай філіі, або ЦБ „Маладняка“. Гурток лічыцца існуючым з дн...» 297258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Організацыя гуртка.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}§ 6. Літаратурны гурток пры „Маладняку“ організуецца ініцыятыўнай групай таварышоў у складзе ня менш 5 асоб і зацьвярджаецца бюро бліжэйшай філіі, або ЦБ „Маладняка“. Гурток лічыцца існуючым з дня зацьверджаньня бюро філіі. {{Цэнтар|'''Правы і абавязкі сяброў гуртка.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}§ 7. Сябром у гурток можа ўвайсьці кожны таварыш, не маладзей 14 год, згодны з агульнымі прынцыпамі ўсебеларускага аб‘яднаньня поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“, спачуваючы мэтам і задачам гуртка і жадаючы актыўна ў ім працаваць. Для ўступленьня ў гурток трэба мець пісьмовую рэкомэндацыю ня менш, як 2-х сяброў гуртка або рэкомэндацыю партыйнай ці комсамольскай організацыі. {{Водступ|2|em}}§ 8. Кожны сябра гуртка павінен весьці актыўную работу па выкананьні пастаўленых гуртком задач і выконваць усе пастановы гуртка і яго прызыдыуму. {{Водступ|2|em}}§ 9. Сябра гуртка можа быць выключаны з гуртка толькі па пастанове агульнага сходу гуртка. {{Цэнтар|'''Агульны сход.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}§ 10. Агульны сход гуртка зьбіраецца ня менш, як адзін раз у два тыдні, а ў пільных выпадках па пастанове прэзыдыуму ці па патрабаваньні ⅓ сяброў гуртка. Усе справы на агульным сходзе гуртка вырашаюцца простаю большасьцю галасоў. {{Водступ|2|em}}§ 11. Вырашэньню агульнага сходу падлягаюць пытаньні: {{Водступ|2|em}}а) Выбар сяброў прэзыдыуму. {{Водступ|2|em}}б) Зацьверджаньне пляну работы.<noinclude></noinclude> kqpx8ahj4gl5a6a7qpz1joszcqmf97y 297267 297258 2026-09-12T05:48:15Z Gleb Leo 2440 297267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Організацыя гуртка.'''}} {{Водступ|2|em}}§ 6. Літаратурны гурток пры „Маладняку“ організуецца ініцыятыўнай групай таварышоў у складзе ня менш 5 асоб і зацьвярджаецца бюро бліжэйшай філіі, або ЦБ „Маладняка“. Гурток лічыцца існуючым з дня зацьверджаньня бюро філіі. {{Цэнтар|'''Правы і абавязкі сяброў гуртка.'''}} {{Водступ|2|em}}§ 7. Сябром у гурток можа ўвайсьці кожны таварыш, не маладзей 14 год, згодны з агульнымі прынцыпамі ўсебеларускага аб‘яднаньня поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“, спачуваючы мэтам і задачам гуртка і жадаючы актыўна ў ім працаваць. Для ўступленьня ў гурток трэба мець пісьмовую рэкомэндацыю ня менш, як 2-х сяброў гуртка або рэкомэндацыю партыйнай ці комсамольскай організацыі. {{Водступ|2|em}}§ 8. Кожны сябра гуртка павінен весьці актыўную работу па выкананьні пастаўленых гуртком задач і выконваць усе пастановы гуртка і яго прызыдыуму. {{Водступ|2|em}}§ 9. Сябра гуртка можа быць выключаны з гуртка толькі па пастанове агульнага сходу гуртка. {{Цэнтар|'''Агульны сход.'''}} {{Водступ|2|em}}§ 10. Агульны сход гуртка зьбіраецца ня менш, як адзін раз у два тыдні, а ў пільных выпадках па пастанове прэзыдыуму ці па патрабаваньні ⅓ сяброў гуртка. Усе справы на агульным сходзе гуртка вырашаюцца простаю большасьцю галасоў. {{Водступ|2|em}}§ 11. Вырашэньню агульнага сходу падлягаюць пытаньні: {{Водступ|2|em}}а) Выбар сяброў прэзыдыуму. {{Водступ|2|em}}б) Зацьверджаньне пляну работы.<noinclude></noinclude> 0gmyofdtfznxde9bjbwula7zycy6xks 104 128773 297259 2026-09-11T19:51:38Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}в) Заслухоўваньне справаздач прэзыдыуму. {{Водступ|2|em}}г) Выключэньне сяброў гуртка. {{Водступ|2|em}}д) Разгляд і зацьверджаньне грашовых справаздач прэзыдыуму. {{Водступ|2|em}}е) Ліквідацыя гуртка. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Увага''...» 297259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}в) Заслухоўваньне справаздач прэзыдыуму. {{Водступ|2|em}}г) Выключэньне сяброў гуртка. {{Водступ|2|em}}д) Разгляд і зацьверджаньне грашовых справаздач прэзыдыуму. {{Водступ|2|em}}е) Ліквідацыя гуртка. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Увага''. У выпадках патрэбы на агульным сходзе разьбіраюцца і больш дробныя пытаньні бягучага характару. </div> {{Водступ|2|em}}§ 12. Агульны сход гуртка мае сілу, калі прысутнічае ня менш палавіны ўсіх сяброў гуртка. {{Цэнтар|'''Прэзыдыум гуртка.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}§ 13. Выканаўчым органам гуртка зьяўляецца прэзыдыум, які выбіраецца агульным сходам у ліку 3 сяброў і 1 кандыдата на тэрмін 6 месяцаў. Прэзыдыум складаецца з старшыні, яго намесьніка (ён-жа і скарбнік) і сэкратара. Прэзыдыум гуртка абавязкова зацьвярджаецца бюро філіі „Маладняка“. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Увага''. У выпадках, калі лік сяброў не перавышае 5 чалавек, замест прызыдыуму выбіраецца адзін старшыня. </div> {{Водступ|2|em}}§ 14. Прэзыдыум зьяўляецца прадстаўніком гуртка ва ўсіх яго справах, вядзе ад імя гуртка перапіску, праводзіць у жыцьцё ўсе пастановы агульнага сходу, {{Абмылка|сачыць|сочыць}} за выкананьнем ускладзеных на сяброў гуртка абавязкаў, зьбірае і траціць грашовыя сродкі. {{Цэнтар|'''Рэвізыйная камісія.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}§ 15. Рэвізыйная камісія выбіраецца агульным сходам гуртка ў складзе 3 сяброў і кандыдата на тэрмін 3 месяцы.<noinclude></noinclude> t1nybwuipuo4h6yr75eab5ovhpqlbi0 297268 297259 2026-09-12T05:48:31Z Gleb Leo 2440 297268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}в) Заслухоўваньне справаздач прэзыдыуму. {{Водступ|2|em}}г) Выключэньне сяброў гуртка. {{Водступ|2|em}}д) Разгляд і зацьверджаньне грашовых справаздач прэзыдыуму. {{Водступ|2|em}}е) Ліквідацыя гуртка. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Увага''. У выпадках патрэбы на агульным сходзе разьбіраюцца і больш дробныя пытаньні бягучага характару. </div> {{Водступ|2|em}}§ 12. Агульны сход гуртка мае сілу, калі прысутнічае ня менш палавіны ўсіх сяброў гуртка. {{Цэнтар|'''Прэзыдыум гуртка.'''}} {{Водступ|2|em}}§ 13. Выканаўчым органам гуртка зьяўляецца прэзыдыум, які выбіраецца агульным сходам у ліку 3 сяброў і 1 кандыдата на тэрмін 6 месяцаў. Прэзыдыум складаецца з старшыні, яго намесьніка (ён-жа і скарбнік) і сэкратара. Прэзыдыум гуртка абавязкова зацьвярджаецца бюро філіі „Маладняка“. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Увага''. У выпадках, калі лік сяброў не перавышае 5 чалавек, замест прызыдыуму выбіраецца адзін старшыня. </div> {{Водступ|2|em}}§ 14. Прэзыдыум зьяўляецца прадстаўніком гуртка ва ўсіх яго справах, вядзе ад імя гуртка перапіску, праводзіць у жыцьцё ўсе пастановы агульнага сходу, {{Абмылка|сачыць|сочыць}} за выкананьнем ускладзеных на сяброў гуртка абавязкаў, зьбірае і траціць грашовыя сродкі. {{Цэнтар|'''Рэвізыйная камісія.'''}} {{Водступ|2|em}}§ 15. Рэвізыйная камісія выбіраецца агульным сходам гуртка ў складзе 3 сяброў і кандыдата на тэрмін 3 месяцы.<noinclude></noinclude> 0ku0xsw4k1i57avr2w5o0rudv29l9l0 297304 297268 2026-09-12T07:34:21Z Gleb Leo 2440 297304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}в) Заслухоўваньне справаздач прэзыдыуму. {{Водступ|2|em}}г) Выключэньне сяброў гуртка. {{Водступ|2|em}}д) Разгляд і зацьверджаньне грашовых справаздач прэзыдыуму. {{Водступ|2|em}}е) Ліквідацыя гуртка. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}{{smaller|''Увага''. У выпадках патрэбы на агульным сходзе разьбіраюцца і больш дробныя пытаньні бягучага характару.}} </div> {{Водступ|2|em}}§ 12. Агульны сход гуртка мае сілу, калі прысутнічае ня менш палавіны ўсіх сяброў гуртка. {{Цэнтар|'''Прэзыдыум гуртка.'''}} {{Водступ|2|em}}§ 13. Выканаўчым органам гуртка зьяўляецца прэзыдыум, які выбіраецца агульным сходам у ліку 3 сяброў і 1 кандыдата на тэрмін 6 месяцаў. Прэзыдыум складаецца з старшыні, яго намесьніка (ён-жа і скарбнік) і сэкратара. Прэзыдыум гуртка абавязкова зацьвярджаецца бюро філіі „Маладняка“. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}{{smaller|''Увага''. У выпадках, калі лік сяброў не перавышае 5 чалавек, замест прызыдыуму выбіраецца адзін старшыня.}} </div> {{Водступ|2|em}}§ 14. Прэзыдыум зьяўляецца прадстаўніком гуртка ва ўсіх яго справах, вядзе ад імя гуртка перапіску, праводзіць у жыцьцё ўсе пастановы агульнага сходу, {{Абмылка|сачыць|сочыць}} за выкананьнем ускладзеных на сяброў гуртка абавязкаў, зьбірае і траціць грашовыя сродкі. {{Цэнтар|'''Рэвізыйная камісія.'''}} {{Водступ|2|em}}§ 15. Рэвізыйная камісія выбіраецца агульным сходам гуртка ў складзе 3 сяброў і кандыдата на тэрмін 3 месяцы.<noinclude></noinclude> icosfj1fiqyxy5kv0kupx35bqx74651 104 128774 297260 2026-09-11T19:53:48Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}§ 16. Рэвізыйная камісія сочыць за выкананьнем узложаных на прэзыдыум гуртка абавязкаў, контралюе работу прэзыдыуму, сочыць за правільнасьцю траты грашовых сродкаў, разьбірае скаргі на дзейнасьць прэзыдыуму і справаздачу аб сваёй рабоце...» 297260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}§ 16. Рэвізыйная камісія сочыць за выкананьнем узложаных на прэзыдыум гуртка абавязкаў, контралюе работу прэзыдыуму, сочыць за правільнасьцю траты грашовых сродкаў, разьбірае скаргі на дзейнасьць прэзыдыуму і справаздачу аб сваёй рабоце дае агульнаму сходу гуртка. {{Цэнтар|'''Грашовыя сродкі гуртка.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}§ 17. Грашовыя сродкі гуртка складаюцца з субсыдый мясцовых устаноў, а таксама са збораў з лекцый і вечароў і г. д. {{Водступ|2|em}}§ 18. Грашовыя сродкі трацяцца прэзыдыумам гуртка. Справаздачы іх, разгледжаныя і зацьверджаныя агульным сходам гуртка, падаюцца ў тую ўстанову, з якой атрыманы грошы, а копіі абавязкова падаюцца ў бюро філіі „Маладняка“. {{Цэнтар|'''Аб зьменах статуту і ліквідацыі гуртка.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}§ 19. Статут літаратурнага гуртка пры „Маладняку“ можа быць зьменены толькі ЦБ „Маладняка“ згодна з існуючымі законапалажэньнямі. {{Водступ|2|em}}§ 20. Гурток ліквідуецца па пастанове агульнага сходу гуртка, а таксама па пастанове ЦБ {{Абмылка|„Маладняка|„Маладняка“}} ці бюро філіі, пры якой гурток існуе. Пры ліквідацыі гуртка, яго маемасьць і грашовыя сродкі паступаюць у бюро філіі „Маладняка“. {{Водступ|2|em}}'''Устаноўцы:'''<noinclude></noinclude> ervn6zjac5b8q3xbuj43i016lggkazk 297269 297260 2026-09-12T05:48:50Z Gleb Leo 2440 297269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}§ 16. Рэвізыйная камісія сочыць за выкананьнем узложаных на прэзыдыум гуртка абавязкаў, контралюе работу прэзыдыуму, сочыць за правільнасьцю траты грашовых сродкаў, разьбірае скаргі на дзейнасьць прэзыдыуму і справаздачу аб сваёй рабоце дае агульнаму сходу гуртка. {{Цэнтар|'''Грашовыя сродкі гуртка.'''}} {{Водступ|2|em}}§ 17. Грашовыя сродкі гуртка складаюцца з субсыдый мясцовых устаноў, а таксама са збораў з лекцый і вечароў і г. д. {{Водступ|2|em}}§ 18. Грашовыя сродкі трацяцца прэзыдыумам гуртка. Справаздачы іх, разгледжаныя і зацьверджаныя агульным сходам гуртка, падаюцца ў тую ўстанову, з якой атрыманы грошы, а копіі абавязкова падаюцца ў бюро філіі „Маладняка“. {{Цэнтар|'''Аб зьменах статуту і ліквідацыі гуртка.'''}} {{Водступ|2|em}}§ 19. Статут літаратурнага гуртка пры „Маладняку“ можа быць зьменены толькі ЦБ „Маладняка“ згодна з існуючымі законапалажэньнямі. {{Водступ|2|em}}§ 20. Гурток ліквідуецца па пастанове агульнага сходу гуртка, а таксама па пастанове ЦБ {{Абмылка|„Маладняка|„Маладняка“}} ці бюро філіі, пры якой гурток існуе. Пры ліквідацыі гуртка, яго маемасьць і грашовыя сродкі паступаюць у бюро філіі „Маладняка“. {{Водступ|2|em}}'''Устаноўцы:'''<noinclude></noinclude> ei74m6cxxueuo1erkhzed6ynjn0tvz0 0 128775 297261 2026-09-11T19:54:43Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Статут літаратурнага гуртка пры ўсебеларускім аб‘яднаньні поэтаў і пісьменнікаў „Маладняк“ | безаўтара = | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)/Організацыя...» 297261 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Статут літаратурнага гуртка пры ўсебеларускім аб‘яднаньні поэтаў і пісьменнікаў „Маладняк“ | безаўтара = | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)/Організацыя і задачы гуртка|Організацыя і задачы гуртка]] | наступны = [[Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)/Прыкладная програма|Прыкладная програма па літаратуразнаўству для літаратурных гурткоў пры „Маладняку“]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927).pdf" from="19" to="22" /> {{Выроўніваньне-канец}} ph73yv3sgbizu4kmqr23jheajx598vj 297307 297261 2026-09-12T07:36:00Z Gleb Leo 2440 297307 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Статут літаратурнага гуртка пры ўсебеларускім аб‘яднаньні поэтаў і пісьменнікаў „Маладняк“ | безаўтара = | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Статут | папярэдні = [[Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)/Організацыя і задачы гуртка|Організацыя і задачы гуртка]] | наступны = [[Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)/Прыкладная програма|Прыкладная програма па літаратуразнаўству для літаратурных гурткоў пры „Маладняку“]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927).pdf" from="19" to="22" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Статуты]] dlkhiedoujh86mbmahjajb7frn4s20d 104 128776 297270 2026-09-12T05:55:03Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Цэнтар|'''ПРЫКЛАДНАЯ ПРОГРАМА'''}} {{Цэнтар|'''па літаратуразнаўству для літаратурных гурткоў пры „Маладняку“.'''}} {{Цэнтар|'''Частка I.'''}} {{Цэнтар|'''Тэорыя літаратуры.'''}} {{Водступ|2|em}}Падзел тэорыі літаратуры на тры аддзелы: а) стылістыка, б) вершазнаўства...» 297270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''ПРЫКЛАДНАЯ ПРОГРАМА'''}} {{Цэнтар|'''па літаратуразнаўству для літаратурных гурткоў пры „Маладняку“.'''}} {{Цэнтар|'''Частка I.'''}} {{Цэнтар|'''Тэорыя літаратуры.'''}} {{Водступ|2|em}}Падзел тэорыі літаратуры на тры аддзелы: а) стылістыка, б) вершазнаўства і в) тэорыя літаратурных жанраў. {{Водступ|2|em}}а) Стылістыка. {{Водступ|2|em}}Слова, як матар‘ял поэзіі. Славесны склад мовы: ''архаізмы'', ''нэолёгізмы'', ''дыялектызмы'', ''барбарызмы''. Прыклады іх з сучаснай беларускай мовы. {{Водступ|2|em}}Разьвіцьцё мовы. Пісьменьнікі, як тварцы літаратурнай мовы. Выяўленчасьць (азабражальнасьць) мовы. ''Параўнаньне''. ''Мэтафора і яе віды''. ''Увасабленьне''. ''Сымболь''. ''Мэтанімія''. ''Сінекдоха''. ''Гіпербола''. ''Эпітэт і яго віды''. Прыём азабражальнасьці ў поэме [[Аўтар:Якуб Колас|Я. Коласа]] „[[Новая зямля (Колас)|Новая Зямля]]“. Параўнальная характарыстыка расійскіх, сялянскіх і пролетарскіх поэтаў па кнізе Львова-Рагачэўскага — „Книга для чтения по современной русской литературе“. Практыкаваньне: вынаход эпітэтаў і характарыстыка іх. {{Водступ|2|em}}Сынтаксычныя прыёмы стылістыкі. ''Роўналежнасьць (паралелізм)''. ''Антытэза''. ''Адзінапачатак (анафара)''. ''Канцоўка (эпіфара)''. ''Мова адрывістая і пэрыодычная''. {{Водступ|2|em}}б) Вершазнаўства. {{Водступ|2|em}}Рытм і мэтр. Вершавая мова (стиховая речь). Разьмеры. ''Ямб''. ''Харэй''. Асаблівасьці двухскладовых стоп. ''Дактыль''. ''Амфібрахіі''. ''Анапест''. Асаблівасьці трохскладовых стоп. Практыкаваньне ў вызначэньні<noinclude></noinclude> b12plpxynftwhkffh80sdg7qhmlo6wn 297271 297270 2026-09-12T05:55:28Z Gleb Leo 2440 297271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''ПРЫКЛАДНАЯ ПРОГРАМА'''}} {{Цэнтар|'''па літаратуразнаўству для літаратурных гурткоў пры „Маладняку“.'''}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|Частка}} I.}} {{Цэнтар|'''Тэорыя літаратуры.'''}} {{Водступ|2|em}}Падзел тэорыі літаратуры на тры аддзелы: а) стылістыка, б) вершазнаўства і в) тэорыя літаратурных жанраў. {{Водступ|2|em}}а) Стылістыка. {{Водступ|2|em}}Слова, як матар‘ял поэзіі. Славесны склад мовы: ''архаізмы'', ''нэолёгізмы'', ''дыялектызмы'', ''барбарызмы''. Прыклады іх з сучаснай беларускай мовы. {{Водступ|2|em}}Разьвіцьцё мовы. Пісьменьнікі, як тварцы літаратурнай мовы. Выяўленчасьць (азабражальнасьць) мовы. ''Параўнаньне''. ''Мэтафора і яе віды''. ''Увасабленьне''. ''Сымболь''. ''Мэтанімія''. ''Сінекдоха''. ''Гіпербола''. ''Эпітэт і яго віды''. Прыём азабражальнасьці ў поэме [[Аўтар:Якуб Колас|Я. Коласа]] „[[Новая зямля (Колас)|Новая Зямля]]“. Параўнальная характарыстыка расійскіх, сялянскіх і пролетарскіх поэтаў па кнізе Львова-Рагачэўскага — „Книга для чтения по современной русской литературе“. Практыкаваньне: вынаход эпітэтаў і характарыстыка іх. {{Водступ|2|em}}Сынтаксычныя прыёмы стылістыкі. ''Роўналежнасьць (паралелізм)''. ''Антытэза''. ''Адзінапачатак (анафара)''. ''Канцоўка (эпіфара)''. ''Мова адрывістая і пэрыодычная''. {{Водступ|2|em}}б) Вершазнаўства. {{Водступ|2|em}}Рытм і мэтр. Вершавая мова (стиховая речь). Разьмеры. ''Ямб''. ''Харэй''. Асаблівасьці двухскладовых стоп. ''Дактыль''. ''Амфібрахіі''. ''Анапест''. Асаблівасьці трохскладовых стоп. Практыкаваньне ў вызначэньні<noinclude></noinclude> fzxw0btt9v8s05e3g5357e6fdcflqt1 297272 297271 2026-09-12T05:55:43Z Gleb Leo 2440 297272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''ПРЫКЛАДНАЯ ПРОГРАМА'''}} {{Цэнтар|'''па літаратуразнаўству для літаратурных гурткоў<br />пры „Маладняку“.'''}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|Частка}} I.}} {{Цэнтар|'''Тэорыя літаратуры.'''}} {{Водступ|2|em}}Падзел тэорыі літаратуры на тры аддзелы: а) стылістыка, б) вершазнаўства і в) тэорыя літаратурных жанраў. {{Водступ|2|em}}а) Стылістыка. {{Водступ|2|em}}Слова, як матар‘ял поэзіі. Славесны склад мовы: ''архаізмы'', ''нэолёгізмы'', ''дыялектызмы'', ''барбарызмы''. Прыклады іх з сучаснай беларускай мовы. {{Водступ|2|em}}Разьвіцьцё мовы. Пісьменьнікі, як тварцы літаратурнай мовы. Выяўленчасьць (азабражальнасьць) мовы. ''Параўнаньне''. ''Мэтафора і яе віды''. ''Увасабленьне''. ''Сымболь''. ''Мэтанімія''. ''Сінекдоха''. ''Гіпербола''. ''Эпітэт і яго віды''. Прыём азабражальнасьці ў поэме [[Аўтар:Якуб Колас|Я. Коласа]] „[[Новая зямля (Колас)|Новая Зямля]]“. Параўнальная характарыстыка расійскіх, сялянскіх і пролетарскіх поэтаў па кнізе Львова-Рагачэўскага — „Книга для чтения по современной русской литературе“. Практыкаваньне: вынаход эпітэтаў і характарыстыка іх. {{Водступ|2|em}}Сынтаксычныя прыёмы стылістыкі. ''Роўналежнасьць (паралелізм)''. ''Антытэза''. ''Адзінапачатак (анафара)''. ''Канцоўка (эпіфара)''. ''Мова адрывістая і пэрыодычная''. {{Водступ|2|em}}б) Вершазнаўства. {{Водступ|2|em}}Рытм і мэтр. Вершавая мова (стиховая речь). Разьмеры. ''Ямб''. ''Харэй''. Асаблівасьці двухскладовых стоп. ''Дактыль''. ''Амфібрахіі''. ''Анапест''. Асаблівасьці трохскладовых стоп. Практыкаваньне ў вызначэньні<noinclude></noinclude> pxbjyhz91823rlw5qflx5dgfejlwei8 104 128777 297273 2026-09-12T06:00:53Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «разьмераў [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купалы]] ў зборніку „[[Спадчына (Купала, зборнік)|Спадчына]]“. ''Цэзура''. ''Рыфма і яе віды''. ''Алітарацыя''. ''Ассонанс''. ''Строфа''. ''Віды строф''. ''Віды строфічных вершаў''. ''Сонэт''. ''Аналіз беларускіх сонэтаў''. {{Водступ|2|em}}в) Тэ...» 297273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>разьмераў [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купалы]] ў зборніку „[[Спадчына (Купала, зборнік)|Спадчына]]“. ''Цэзура''. ''Рыфма і яе віды''. ''Алітарацыя''. ''Ассонанс''. ''Строфа''. ''Віды строф''. ''Віды строфічных вершаў''. ''Сонэт''. ''Аналіз беларускіх сонэтаў''. {{Водступ|2|em}}в) Тэорыя літаратурных жанраў. Падзел поэзіі на лірычную, дыдактычную, эпічную і драматычную. Лірычная поэзія, яе сутнасьць і віды: 1) песня, 2) ода, 3) элегія. {{Водступ|2|em}}Дыдактычная поэзія: 1) Пасловіца. Складаньне зборніка беларускіх пасловіц і іх аналіз з боку стылю, вершатворных элемэнтаў (разьмеры рыфмы) і тэм. Соцыяльныя мотывы пасловіцы. 2) ''Басьня''. 3) ''Сатыра''. {{Водступ|2|em}}Эпічная поэзія, яе асаблівасьці і віды: {{Водступ|2|em}}1) ''Казка''. Абрады беларускай казкі. Клясавая барацьба ў адбіцьці казкі. 2) ''Апавяданьне''. Пабудова апавяданьня, яго складаныя часткі і цэлае. {{Водступ|2|em}}3) ''Роман''. 4) ''Поэма''. Апавядальныя і лірычныя элементы поэмы. 5) ''Ідылія''. 6) ''Баляда''. {{Водступ|2|em}}Драматычная поэзія. Дыалёгі і монолёгі. Барацьба, як асноўны мотыў драмы. Разгортваньне барацьбы ў драматычным творы. Віды драматычнай творчасьці. {{Водступ|2|em}}1) ''Трагедыя''. Устанаўленьне асаблівасьцяй трагедыі на падставе вывучэньня „[[Антыгона (1926)|Антыгоны]]“ [[Аўтар:Сафокл|Софокля]] (пераклад на белар. мову ў выданьні ЦБ „Маладняка“). 2) ''Камэдыя''. 3) Драма ў вузкім сэнсе: ''драма бытавая'' ([[Паўлінка]] Я. Купалы) і ''драма романтычная'' ([[Раскіданае гняздо]] Я. Купалы). 4) Другарадныя віды драмы: ''батлейка'', ''фарс'', ''мэлёдрама'', ''водэвіль''. Зьбіраньне тэкстаў батлейкі па ўспамінах старых батлейшчыкаў. {{Цэнтар|'''Падручнікі.'''}} {{Водступ|2|em}}Асноўным падручнікам можа служыць кніжка [[Аўтар:Аляксандр Чычэрын|А. В. Чычэрына]]: „Литература, как искусство слова“.<noinclude></noinclude> adukyffcse00y64ckdblp1zdtqbocuh 104 128778 297274 2026-09-12T06:06:44Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «Карысна была-б кніжка Г. А. Шэнгелі: „Как писать статьи, стихи и рассказы“. {{Водступ|2|em}}Пры вывучэньні вершазнаўства, можна раіць кніжку Г. А. Шэнгелі: „Практическое стиховедение“. {{Водступ|2|em}}Пры вывучэньні строфічных вершаў можна карыстацца кніжка...» 297274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>Карысна была-б кніжка Г. А. Шэнгелі: „Как писать статьи, стихи и рассказы“. {{Водступ|2|em}}Пры вывучэньні вершазнаўства, можна раіць кніжку Г. А. Шэнгелі: „Практическое стиховедение“. {{Водступ|2|em}}Пры вывучэньні строфічных вершаў можна карыстацца кніжкай [[Аўтар:Яўген Барычэўскі|Е. Барычэўскага]]: „[[Тэорыя сонэту (1927)|Тэорыя сонэту]]“ (выданьне ЦБ „Маладняка“. {{Абмылка|Гэтым жа|Гэтым-жа}} аўтарам напісана кніжка: „[[Поэтыка літаратурных жанраў (1927)|Поэтыка літаратурных жанраў]]“) выйдзе ў выданьні БДВ. {{Водступ|2|em}}Пры вывучэньні драматычнай творчасьці, карысна кніжка А. Барадзіна: „В помощь начинающему драматургу“. {{Водступ|2|em}}Кіраўніку гуртка варта карыстацца: {{Водступ|2|em}}1) В. Томашевский — Теория литературы. {{Водступ|2|em}}2) М. Рыбникова — Книга о языке. {{Водступ|2|em}}3) Винокур — Культура языка. {{Цэнтар|{{Разьбіўка|Частка}} II.}} {{Водступ|2|em}}A. '''Народная творчасьць.''' {{Водступ|2|em}}Азнаямленьне з народнай творчасьцю свае мясцовасьці. Віды народнай творчасьці: 1) ''Абрадавая поэзія:'' вясельле, зажынкі, дажынкі, купальле, вясьнянкі, каляды. 2) Прыказкі, пагаворкі, загадкі. 3) ''Бытавая поэзія:'' песьні аб долі жанчыны. Соцыяльныя Мотывы бытавое лірыкі (паншчына, малазямельле, рэкрутчына). 4) Казкі. {{Водступ|2|em}}B. '''Рэнесанс''' (эпоха гандлёвага капіталу). {{Водступ|2|em}}1. [[Аўтар:Джавані Бакача|Боккачио]] — Новеллы. 2. [[Гамлет (Шэкспір)|Гамлет]]. [[Кароль Лір]] — [[Аўтар:Уільям Шэкспір|Шэксьпіра]]. {{Водступ|2|em}}Водгукі гуманізму ў беларуск. пісьменстве. [[Аўтар:Францыск Скарына|Ф. Скарына]]. [[Аўтар:Васіль Цяпінскі|Васіль Цяпінскі]]. [[Аўтар:Сымон Будны|Сымон Будны]]. {{Водступ|2|em}}Пераход да прамысловага капіталізму і эпоха прамысловага капіталу.<noinclude></noinclude> 73njhsy9midtdwc05p1m8rggwh2itj3 297275 297274 2026-09-12T06:07:20Z Gleb Leo 2440 297275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>Карысна была-б кніжка Г. А. Шэнгелі: „Как писать статьи, стихи и рассказы“. {{Водступ|2|em}}Пры вывучэньні вершазнаўства, можна раіць кніжку Г. А. Шэнгелі: „Практическое стиховедение“. {{Водступ|2|em}}Пры вывучэньні строфічных вершаў можна карыстацца кніжкай [[Аўтар:Яўген Барычэўскі|Е. Барычэўскага]]: „[[Тэорыя сонэту (1927)|Тэорыя сонэту]]“ (выданьне ЦБ „Маладняка“. {{Абмылка|Гэтым жа|Гэтым-жа}} аўтарам напісана кніжка: „[[Поэтыка літаратурных жанраў (1927)|Поэтыка літаратурных жанраў]]“) выйдзе ў выданьні БДВ. {{Водступ|2|em}}Пры вывучэньні драматычнай творчасьці, карысна кніжка А. Барадзіна: „В помощь начинающему драматургу“. {{Водступ|2|em}}Кіраўніку гуртка варта карыстацца: {{Водступ|2|em}}1) В. Томашевский — Теория литературы. {{Водступ|2|em}}2) М. Рыбникова — Книга о языке. {{Водступ|2|em}}3) Винокур — Культура языка. {{Цэнтар|{{Разьбіўка|Частка}} II.}} {{Водступ|2|em}}А. '''Народная творчасьць.''' {{Водступ|2|em}}Азнаямленьне з народнай творчасьцю свае мясцовасьці. Віды народнай творчасьці: 1) ''Абрадавая поэзія:'' вясельле, зажынкі, дажынкі, купальле, вясьнянкі, каляды. 2) Прыказкі, пагаворкі, загадкі. 3) ''Бытавая поэзія:'' песьні аб долі жанчыны. Соцыяльныя Мотывы бытавое лірыкі (паншчына, малазямельле, рэкрутчына). 4) Казкі. {{Водступ|2|em}}В. '''Рэнесанс''' (эпоха гандлёвага капіталу). {{Водступ|2|em}}1. [[Аўтар:Джавані Бакача|Боккачио]] — Новеллы. 2. [[Гамлет (Шэкспір)|Гамлет]]. [[Кароль Лір]] — [[Аўтар:Уільям Шэкспір|Шэксьпіра]]. {{Водступ|2|em}}Водгукі гуманізму ў беларуск. пісьменстве. [[Аўтар:Францыск Скарына|Ф. Скарына]]. [[Аўтар:Васіль Цяпінскі|Васіль Цяпінскі]]. [[Аўтар:Сымон Будны|Сымон Будны]]. {{Водступ|2|em}}Пераход да прамысловага капіталізму і эпоха прамысловага капіталу.<noinclude></noinclude> eti09zq9p38g21ylo98futwbp6q9iqt 104 128779 297277 2026-09-12T06:23:57Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Г. '''Клясыцызм.''' „[[Тарцюф]]“, {{Абмылка|Мешчанін|„[[Мешчанін у шляхецтве|Мешчанін]]}} [[Мешчанін у шляхецтве|у шляхецтве]]“ [[Аўтар:Мальер|Мольера]]. {{Водступ|2|em}}Водгукі клясыцызму на Беларусі: „[[Энеіда навыварат]]“, „[[Тарас на Парнасе]]“. {{...» 297277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Г. '''Клясыцызм.''' „[[Тарцюф]]“, {{Абмылка|Мешчанін|„[[Мешчанін у шляхецтве|Мешчанін]]}} [[Мешчанін у шляхецтве|у шляхецтве]]“ [[Аўтар:Мальер|Мольера]]. {{Водступ|2|em}}Водгукі клясыцызму на Беларусі: „[[Энеіда навыварат]]“, „[[Тарас на Парнасе]]“. {{Водступ|2|em}}Д. '''Сэнтымэнталізм.''' [[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцынкевіч|Дунін-Марцынкевіч]]. {{Водступ|2|em}}Е. '''Романтызм і Рэалізм.''' {{Водступ|2|em}}Романтызм у беларускай літаратуры: [[Аўтар:Аляксандр Рыпінскі|Рыпінскі]], [[Аўтар:Ян Чачот|Ян Чочат]], [[Аўтар:Ян Баршчэўскі|Баршчэўскі]]. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Ёган Вольфганг фон Гётэ|Гётэ]] — „[[Фауст (Гётэ/Дудар)|Фауст]]“, [[Аўтар:Джордж Байран|Байрон]] — „[[Манфрэд]]“. {{Водступ|2|em}}Ж. '''Рэалізм.''' [[Аўтар:Гі дэ Мапасан|Г. Мопасан]] — „[[Мілы сябар|Милый друг]]“ і „Новеллы“; [[Аўтар:Гюстаў Флабер|Флёбер]] — „[[Мадам Бавары]]“; [[Аўтар:Эміль Заля|Золя]] — „Углекопы“; [[Аўтар:Герхарт Гаўптман|Гауптман]] — „Ткачы“; [[Аўтар:Аляксандр Пушкін|Пушкин]] — „[[Яўген Анегін|Евгений Онегин]]“; [[Аўтар:|Тургенев]] — „[[Бацькі і дзеці (1937)|Отцы и Дети]]“. {{Водступ|2|em}}Рэалізм і народніцтва ў беларускай літаратуры: [[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Ф. Багушэвіч]] — „[[Дудка беларуская]]“, „[[Смык беларускі]]“; [[Аўтар:|Цётка]] — „[[Скрыпка беларуская]]“; [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш]]. — „[[Васількі (Ядвігін, зборнік)|Васількі]]“, „[[Бярозка (Ядвігін, зборнік)|Бярозка]]“; [[Аўтар:Алесь Гарун|Алесь Гарун]] — „[[Матчын дар (Гарун, зборнік)|Матчын дар]]“. {{Водступ|2|em}}Нео-романтызм у расійскай літаратуры: [[Аўтар:Максім Горкі|Горкі Максім]] — „[[Чалкаш|Челкашь]]“, „[[На дне]]“, „[[Песня пра сокала|Песнь о соколе]]“, „[[Песня пра буравесніка|Песнь о буревестнике]]“, „[[Маці (Горкі)|Мать]]“. {{Водступ|2|em}}З. Сымболізм. [[Аўтар:|Вал. Брусаў]]. [[Аўтар:|Блок]]. {{Водступ|2|em}}Беларуская літаратура: [[Аўтар:|М. Багдановіч]] — „,Вянок“; [[Аўтар:|Я. Купала]] — „, Лірыка“, „Раскіданае гняздо“; [[Аўтар:|Я. Колас]] — „У палескай глушы“, „Новая зямля“, Сымон Музыка“; [[Аўтар:|Бядуля]] — „На зачарованых гонях“. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Увага''. У беларускай літаратуры ні адзін з пісьменьнікаў цалком не зьяўляецца сымбалістым. </div> {{Водступ|2|em}}І. '''Футурызм.''' Маніфэсты [[Аўтар:Філіпа Тамаза Марынеці|Марынецьці]]. [[Аўтар:Уладзімір Маякоўскі|Маякоўскі]]. Вершы. {{Водступ|2|em}}К. '''Новая сялянская поэзія ў Расіі.''' {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Сяргей Ясенін|Есенін]] — Лірыка. „[[Русь савецкая (Ясенін/Дудар)|Русь советская]]“, „Возвращение на родину“, „Русь уходящая“; [[Аўтар:Мікалай Клюеў|Клюев]] — „Избяные песни“, „Ленин“, {{Абмылка|Красный|„Красный}} рик“; [[Аўтар:Пётр Арэшын|П. Орешин]] — „Красная Русь“ (выбраные вершы).<noinclude></noinclude> 12c5i5cckve1fdvr09r7711f845i3as 297278 297277 2026-09-12T06:24:18Z Gleb Leo 2440 297278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Г. '''Клясыцызм.''' „[[Тарцюф]]“, {{Абмылка|Мешчанін|„[[Мешчанін у шляхецтве|Мешчанін]]}} [[Мешчанін у шляхецтве|у шляхецтве]]“ [[Аўтар:Мальер|Мольера]]. {{Водступ|2|em}}Водгукі клясыцызму на Беларусі: „[[Энеіда навыварат]]“, „[[Тарас на Парнасе]]“. {{Водступ|2|em}}Д. '''Сэнтымэнталізм.''' [[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцынкевіч|Дунін-Марцынкевіч]]. {{Водступ|2|em}}Е. '''Романтызм і Рэалізм.''' {{Водступ|2|em}}Романтызм у беларускай літаратуры: [[Аўтар:Аляксандр Рыпінскі|Рыпінскі]], [[Аўтар:Ян Чачот|Ян Чочат]], [[Аўтар:Ян Баршчэўскі|Баршчэўскі]]. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Ёган Вольфганг фон Гётэ|Гётэ]] — „[[Фауст (Гётэ/Дудар)|Фауст]]“, [[Аўтар:Джордж Байран|Байрон]] — „[[Манфрэд]]“. {{Водступ|2|em}}Ж. '''Рэалізм.''' [[Аўтар:Гі дэ Мапасан|Г. Мопасан]] — „[[Мілы сябар|Милый друг]]“ і „Новеллы“; [[Аўтар:Гюстаў Флабер|Флёбер]] — „[[Мадам Бавары]]“; [[Аўтар:Эміль Заля|Золя]] — „Углекопы“; [[Аўтар:Герхарт Гаўптман|Гауптман]] — „Ткачы“; [[Аўтар:Аляксандр Пушкін|Пушкин]] — „[[Яўген Анегін|Евгений Онегин]]“; [[Аўтар:Іван Тургенеў|Тургенев]] — „[[Бацькі і дзеці (1937)|Отцы и Дети]]“. {{Водступ|2|em}}Рэалізм і народніцтва ў беларускай літаратуры: [[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Ф. Багушэвіч]] — „[[Дудка беларуская]]“, „[[Смык беларускі]]“; [[Аўтар:|Цётка]] — „[[Скрыпка беларуская]]“; [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш]]. — „[[Васількі (Ядвігін, зборнік)|Васількі]]“, „[[Бярозка (Ядвігін, зборнік)|Бярозка]]“; [[Аўтар:Алесь Гарун|Алесь Гарун]] — „[[Матчын дар (Гарун, зборнік)|Матчын дар]]“. {{Водступ|2|em}}Нео-романтызм у расійскай літаратуры: [[Аўтар:Максім Горкі|Горкі Максім]] — „[[Чалкаш|Челкашь]]“, „[[На дне]]“, „[[Песня пра сокала|Песнь о соколе]]“, „[[Песня пра буравесніка|Песнь о буревестнике]]“, „[[Маці (Горкі)|Мать]]“. {{Водступ|2|em}}З. Сымболізм. [[Аўтар:|Вал. Брусаў]]. [[Аўтар:|Блок]]. {{Водступ|2|em}}Беларуская літаратура: [[Аўтар:|М. Багдановіч]] — „,Вянок“; [[Аўтар:|Я. Купала]] — „, Лірыка“, „Раскіданае гняздо“; [[Аўтар:|Я. Колас]] — „У палескай глушы“, „Новая зямля“, Сымон Музыка“; [[Аўтар:|Бядуля]] — „На зачарованых гонях“. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Увага''. У беларускай літаратуры ні адзін з пісьменьнікаў цалком не зьяўляецца сымбалістым. </div> {{Водступ|2|em}}І. '''Футурызм.''' Маніфэсты [[Аўтар:Філіпа Тамаза Марынеці|Марынецьці]]. [[Аўтар:Уладзімір Маякоўскі|Маякоўскі]]. Вершы. {{Водступ|2|em}}К. '''Новая сялянская поэзія ў Расіі.''' {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Сяргей Ясенін|Есенін]] — Лірыка. „[[Русь савецкая (Ясенін/Дудар)|Русь советская]]“, „Возвращение на родину“, „Русь уходящая“; [[Аўтар:Мікалай Клюеў|Клюев]] — „Избяные песни“, „Ленин“, {{Абмылка|Красный|„Красный}} рик“; [[Аўтар:Пётр Арэшын|П. Орешин]] — „Красная Русь“ (выбраные вершы).<noinclude></noinclude> 7y9u5keyptot46mlve6r74wlgruxco3 297287 297278 2026-09-12T07:10:30Z Gleb Leo 2440 297287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Г. '''Клясыцызм.''' „[[Тарцюф]]“, {{Абмылка|Мешчанін|„[[Мешчанін у шляхецтве|Мешчанін]]}} [[Мешчанін у шляхецтве|у шляхецтве]]“ [[Аўтар:Мальер|Мольера]]. {{Водступ|2|em}}Водгукі клясыцызму на Беларусі: „[[Энеіда навыварат]]“, „[[Тарас на Парнасе]]“. {{Водступ|2|em}}Д. '''Сэнтымэнталізм.''' [[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцынкевіч|Дунін-Марцынкевіч]]. {{Водступ|2|em}}Е. '''Романтызм і Рэалізм.''' {{Водступ|2|em}}Романтызм у беларускай літаратуры: [[Аўтар:Аляксандр Рыпінскі|Рыпінскі]], [[Аўтар:Ян Чачот|Ян Чочат]], [[Аўтар:Ян Баршчэўскі|Баршчэўскі]]. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Ёган Вольфганг фон Гётэ|Гётэ]] — „[[Фауст (Гётэ/Дудар)|Фауст]]“, [[Аўтар:Джордж Байран|Байрон]] — „[[Манфрэд]]“. {{Водступ|2|em}}Ж. '''Рэалізм.''' [[Аўтар:Гі дэ Мапасан|Г. Мопасан]] — „[[Мілы сябар|Милый друг]]“ і „Новеллы“; [[Аўтар:Гюстаў Флабер|Флёбер]] — „[[Мадам Бавары]]“; [[Аўтар:Эміль Заля|Золя]] — „Углекопы“; [[Аўтар:Герхарт Гаўптман|Гауптман]] — „Ткачы“; [[Аўтар:Аляксандр Пушкін|Пушкин]] — „[[Яўген Анегін|Евгений Онегин]]“; [[Аўтар:Іван Тургенеў|Тургенев]] — „[[Бацькі і дзеці (1937)|Отцы и Дети]]“. {{Водступ|2|em}}Рэалізм і народніцтва ў беларускай літаратуры: [[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Ф. Багушэвіч]] — „[[Дудка беларуская]]“, „[[Смык беларускі]]“; [[Аўтар:|Цётка]] — „[[Скрыпка беларуская]]“; [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш]]. — „[[Васількі (Ядвігін, зборнік)|Васількі]]“, „[[Бярозка (Ядвігін, зборнік)|Бярозка]]“; [[Аўтар:Алесь Гарун|Алесь Гарун]] — „[[Матчын дар (Гарун, зборнік)|Матчын дар]]“. {{Водступ|2|em}}Нео-романтызм у расійскай літаратуры: [[Аўтар:Максім Горкі|Горкі Максім]] — „[[Чалкаш|Челкашь]]“, „[[На дне]]“, „[[Песня пра сокала|Песнь о соколе]]“, „[[Песня пра буравесніка|Песнь о буревестнике]]“, „[[Маці (Горкі)|Мать]]“. {{Водступ|2|em}}З. '''Сымболізм.''' [[Аўтар:Валерый Брусаў|Вал. Брусаў]]. [[Аўтар:Аляксандр Блок|Блок]]. {{Водступ|2|em}}Беларуская літаратура: [[Аўтар:Максім Багдановіч|М. Багдановіч]] — „[[Вянок (Багдановіч)|Вянок]]“; [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купала]] — „Лірыка“, „[[Раскіданае гняздо]]“; [[Аўтар:|Я. Колас]] — „[[У палескай глушы]]“, „[[Новая зямля]]“, „[[Сымон-музыка|Сымон Музыка]]“; [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Бядуля]] — „[[На зачарованых гонях (Бядуля, зборнік)|На зачарованых гонях]]“. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Увага''. У беларускай літаратуры ні адзін з пісьменьнікаў цалком не зьяўляецца сымбалістым. </div> {{Водступ|2|em}}І. '''Футурызм.''' Маніфэсты [[Аўтар:Філіпа Тамаза Марынеці|Марынецьці]]. [[Аўтар:Уладзімір Маякоўскі|Маякоўскі]]. Вершы. {{Водступ|2|em}}К. '''Новая сялянская поэзія ў Расіі.''' {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Сяргей Ясенін|Есенін]] — Лірыка. „[[Русь савецкая (Ясенін/Дудар)|Русь советская]]“, „Возвращение на родину“, „Русь уходящая“; [[Аўтар:Мікалай Клюеў|Клюев]] — „Избяные песни“, „Ленин“, {{Абмылка|Красный|„Красный}} рик“; [[Аўтар:Пётр Арэшын|П. Орешин]] — „Красная Русь“ (выбраные вершы).<noinclude></noinclude> 7urhmc5vbxmvjxxb11doxc55zm444ha 297288 297287 2026-09-12T07:10:46Z Gleb Leo 2440 297288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Г. '''Клясыцызм.''' „[[Тарцюф]]“, {{Абмылка|Мешчанін|„[[Мешчанін у шляхецтве|Мешчанін]]}} [[Мешчанін у шляхецтве|у шляхецтве]]“ [[Аўтар:Мальер|Мольера]]. {{Водступ|2|em}}Водгукі клясыцызму на Беларусі: „[[Энеіда навыварат]]“, „[[Тарас на Парнасе]]“. {{Водступ|2|em}}Д. '''Сэнтымэнталізм.''' [[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцынкевіч|Дунін-Марцынкевіч]]. {{Водступ|2|em}}Е. '''Романтызм і Рэалізм.''' {{Водступ|2|em}}Романтызм у беларускай літаратуры: [[Аўтар:Аляксандр Рыпінскі|Рыпінскі]], [[Аўтар:Ян Чачот|Ян Чочат]], [[Аўтар:Ян Баршчэўскі|Баршчэўскі]]. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Ёган Вольфганг фон Гётэ|Гётэ]] — „[[Фауст (Гётэ/Дудар)|Фауст]]“, [[Аўтар:Джордж Байран|Байрон]] — „[[Манфрэд]]“. {{Водступ|2|em}}Ж. '''Рэалізм.''' [[Аўтар:Гі дэ Мапасан|Г. Мопасан]] — „[[Мілы сябар|Милый друг]]“ і „Новеллы“; [[Аўтар:Гюстаў Флабер|Флёбер]] — „[[Мадам Бавары]]“; [[Аўтар:Эміль Заля|Золя]] — „Углекопы“; [[Аўтар:Герхарт Гаўптман|Гауптман]] — „Ткачы“; [[Аўтар:Аляксандр Пушкін|Пушкин]] — „[[Яўген Анегін|Евгений Онегин]]“; [[Аўтар:Іван Тургенеў|Тургенев]] — „[[Бацькі і дзеці (1937)|Отцы и Дети]]“. {{Водступ|2|em}}Рэалізм і народніцтва ў беларускай літаратуры: [[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Ф. Багушэвіч]] — „[[Дудка беларуская]]“, „[[Смык беларускі]]“; [[Аўтар:Цётка|Цётка]] — „[[Скрыпка беларуская]]“; [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш]]. — „[[Васількі (Ядвігін, зборнік)|Васількі]]“, „[[Бярозка (Ядвігін, зборнік)|Бярозка]]“; [[Аўтар:Алесь Гарун|Алесь Гарун]] — „[[Матчын дар (Гарун, зборнік)|Матчын дар]]“. {{Водступ|2|em}}Нео-романтызм у расійскай літаратуры: [[Аўтар:Максім Горкі|Горкі Максім]] — „[[Чалкаш|Челкашь]]“, „[[На дне]]“, „[[Песня пра сокала|Песнь о соколе]]“, „[[Песня пра буравесніка|Песнь о буревестнике]]“, „[[Маці (Горкі)|Мать]]“. {{Водступ|2|em}}З. '''Сымболізм.''' [[Аўтар:Валерый Брусаў|Вал. Брусаў]]. [[Аўтар:Аляксандр Блок|Блок]]. {{Водступ|2|em}}Беларуская літаратура: [[Аўтар:Максім Багдановіч|М. Багдановіч]] — „[[Вянок (Багдановіч)|Вянок]]“; [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купала]] — „Лірыка“, „[[Раскіданае гняздо]]“; [[Аўтар:|Я. Колас]] — „[[У палескай глушы]]“, „[[Новая зямля]]“, „[[Сымон-музыка|Сымон Музыка]]“; [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Бядуля]] — „[[На зачарованых гонях (Бядуля, зборнік)|На зачарованых гонях]]“. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Увага''. У беларускай літаратуры ні адзін з пісьменьнікаў цалком не зьяўляецца сымбалістым. </div> {{Водступ|2|em}}І. '''Футурызм.''' Маніфэсты [[Аўтар:Філіпа Тамаза Марынеці|Марынецьці]]. [[Аўтар:Уладзімір Маякоўскі|Маякоўскі]]. Вершы. {{Водступ|2|em}}К. '''Новая сялянская поэзія ў Расіі.''' {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Сяргей Ясенін|Есенін]] — Лірыка. „[[Русь савецкая (Ясенін/Дудар)|Русь советская]]“, „Возвращение на родину“, „Русь уходящая“; [[Аўтар:Мікалай Клюеў|Клюев]] — „Избяные песни“, „Ленин“, {{Абмылка|Красный|„Красный}} рик“; [[Аўтар:Пётр Арэшын|П. Орешин]] — „Красная Русь“ (выбраные вершы).<noinclude></noinclude> alk7724sjn9gt3hv17q1i0uqwpe1hvy 297289 297288 2026-09-12T07:11:04Z Gleb Leo 2440 297289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Г. '''Клясыцызм.''' „[[Тарцюф]]“, {{Абмылка|Мешчанін|„[[Мешчанін у шляхецтве|Мешчанін]]}} [[Мешчанін у шляхецтве|у шляхецтве]]“ [[Аўтар:Мальер|Мольера]]. {{Водступ|2|em}}Водгукі клясыцызму на Беларусі: „[[Энеіда навыварат]]“, „[[Тарас на Парнасе]]“. {{Водступ|2|em}}Д. '''Сэнтымэнталізм.''' [[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцынкевіч|Дунін-Марцынкевіч]]. {{Водступ|2|em}}Е. '''Романтызм і Рэалізм.''' {{Водступ|2|em}}Романтызм у беларускай літаратуры: [[Аўтар:Аляксандр Рыпінскі|Рыпінскі]], [[Аўтар:Ян Чачот|Ян Чочат]], [[Аўтар:Ян Баршчэўскі|Баршчэўскі]]. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Ёган Вольфганг фон Гётэ|Гётэ]] — „[[Фауст (Гётэ/Дудар)|Фауст]]“, [[Аўтар:Джордж Байран|Байрон]] — „[[Манфрэд]]“. {{Водступ|2|em}}Ж. '''Рэалізм.''' [[Аўтар:Гі дэ Мапасан|Г. Мопасан]] — „[[Мілы сябар|Милый друг]]“ і „Новеллы“; [[Аўтар:Гюстаў Флабер|Флёбер]] — „[[Мадам Бавары]]“; [[Аўтар:Эміль Заля|Золя]] — „Углекопы“; [[Аўтар:Герхарт Гаўптман|Гауптман]] — „Ткачы“; [[Аўтар:Аляксандр Пушкін|Пушкин]] — „[[Яўген Анегін|Евгений Онегин]]“; [[Аўтар:Іван Тургенеў|Тургенев]] — „[[Бацькі і дзеці (1937)|Отцы и Дети]]“. {{Водступ|2|em}}Рэалізм і народніцтва ў беларускай літаратуры: [[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Ф. Багушэвіч]] — „[[Дудка беларуская]]“, „[[Смык беларускі]]“; [[Аўтар:Цётка|Цётка]] — „[[Скрыпка беларуская]]“; [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш]]. — „[[Васількі (Ядвігін, зборнік)|Васількі]]“, „[[Бярозка (Ядвігін, зборнік)|Бярозка]]“; [[Аўтар:Алесь Гарун|Алесь Гарун]] — „[[Матчын дар (Гарун, зборнік)|Матчын дар]]“. {{Водступ|2|em}}Нео-романтызм у расійскай літаратуры: [[Аўтар:Максім Горкі|Горкі Максім]] — „[[Чалкаш|Челкашь]]“, „[[На дне]]“, „[[Песня пра сокала|Песнь о соколе]]“, „[[Песня пра буравесніка|Песнь о буревестнике]]“, „[[Маці (Горкі)|Мать]]“. {{Водступ|2|em}}З. '''Сымболізм.''' [[Аўтар:Валерый Брусаў|Вал. Брусаў]]. [[Аўтар:Аляксандр Блок|Блок]]. {{Водступ|2|em}}Беларуская літаратура: [[Аўтар:Максім Багдановіч|М. Багдановіч]] — „[[Вянок (Багдановіч)|Вянок]]“; [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купала]] — „Лірыка“, „[[Раскіданае гняздо]]“; [[Аўтар:Якуб Колас|Я. Колас]] — „[[У палескай глушы]]“, „[[Новая зямля]]“, „[[Сымон-музыка|Сымон Музыка]]“; [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Бядуля]] — „[[На зачарованых гонях (Бядуля, зборнік)|На зачарованых гонях]]“. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Увага''. У беларускай літаратуры ні адзін з пісьменьнікаў цалком не зьяўляецца сымбалістым. </div> {{Водступ|2|em}}І. '''Футурызм.''' Маніфэсты [[Аўтар:Філіпа Тамаза Марынеці|Марынецьці]]. [[Аўтар:Уладзімір Маякоўскі|Маякоўскі]]. Вершы. {{Водступ|2|em}}К. '''Новая сялянская поэзія ў Расіі.''' {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Сяргей Ясенін|Есенін]] — Лірыка. „[[Русь савецкая (Ясенін/Дудар)|Русь советская]]“, „Возвращение на родину“, „Русь уходящая“; [[Аўтар:Мікалай Клюеў|Клюев]] — „Избяные песни“, „Ленин“, {{Абмылка|Красный|„Красный}} рик“; [[Аўтар:Пётр Арэшын|П. Орешин]] — „Красная Русь“ (выбраные вершы).<noinclude></noinclude> 7qgmildo8ujbc56swffktvd78hi1yzd 297290 297289 2026-09-12T07:11:21Z Gleb Leo 2440 297290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Г. '''Клясыцызм.''' „[[Тарцюф]]“, {{Абмылка|Мешчанін|„[[Мешчанін у шляхецтве|Мешчанін]]}} [[Мешчанін у шляхецтве|у шляхецтве]]“ [[Аўтар:Мальер|Мольера]]. {{Водступ|2|em}}Водгукі клясыцызму на Беларусі: „[[Энеіда навыварат]]“, „[[Тарас на Парнасе]]“. {{Водступ|2|em}}Д. '''Сэнтымэнталізм.''' [[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Дунін-Марцынкевіч]]. {{Водступ|2|em}}Е. '''Романтызм і Рэалізм.''' {{Водступ|2|em}}Романтызм у беларускай літаратуры: [[Аўтар:Аляксандр Рыпінскі|Рыпінскі]], [[Аўтар:Ян Чачот|Ян Чочат]], [[Аўтар:Ян Баршчэўскі|Баршчэўскі]]. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Ёган Вольфганг фон Гётэ|Гётэ]] — „[[Фауст (Гётэ/Дудар)|Фауст]]“, [[Аўтар:Джордж Байран|Байрон]] — „[[Манфрэд]]“. {{Водступ|2|em}}Ж. '''Рэалізм.''' [[Аўтар:Гі дэ Мапасан|Г. Мопасан]] — „[[Мілы сябар|Милый друг]]“ і „Новеллы“; [[Аўтар:Гюстаў Флабер|Флёбер]] — „[[Мадам Бавары]]“; [[Аўтар:Эміль Заля|Золя]] — „Углекопы“; [[Аўтар:Герхарт Гаўптман|Гауптман]] — „Ткачы“; [[Аўтар:Аляксандр Пушкін|Пушкин]] — „[[Яўген Анегін|Евгений Онегин]]“; [[Аўтар:Іван Тургенеў|Тургенев]] — „[[Бацькі і дзеці (1937)|Отцы и Дети]]“. {{Водступ|2|em}}Рэалізм і народніцтва ў беларускай літаратуры: [[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Ф. Багушэвіч]] — „[[Дудка беларуская]]“, „[[Смык беларускі]]“; [[Аўтар:Цётка|Цётка]] — „[[Скрыпка беларуская]]“; [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш]]. — „[[Васількі (Ядвігін, зборнік)|Васількі]]“, „[[Бярозка (Ядвігін, зборнік)|Бярозка]]“; [[Аўтар:Алесь Гарун|Алесь Гарун]] — „[[Матчын дар (Гарун, зборнік)|Матчын дар]]“. {{Водступ|2|em}}Нео-романтызм у расійскай літаратуры: [[Аўтар:Максім Горкі|Горкі Максім]] — „[[Чалкаш|Челкашь]]“, „[[На дне]]“, „[[Песня пра сокала|Песнь о соколе]]“, „[[Песня пра буравесніка|Песнь о буревестнике]]“, „[[Маці (Горкі)|Мать]]“. {{Водступ|2|em}}З. '''Сымболізм.''' [[Аўтар:Валерый Брусаў|Вал. Брусаў]]. [[Аўтар:Аляксандр Блок|Блок]]. {{Водступ|2|em}}Беларуская літаратура: [[Аўтар:Максім Багдановіч|М. Багдановіч]] — „[[Вянок (Багдановіч)|Вянок]]“; [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купала]] — „Лірыка“, „[[Раскіданае гняздо]]“; [[Аўтар:Якуб Колас|Я. Колас]] — „[[У палескай глушы]]“, „[[Новая зямля]]“, „[[Сымон-музыка|Сымон Музыка]]“; [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Бядуля]] — „[[На зачарованых гонях (Бядуля, зборнік)|На зачарованых гонях]]“. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Увага''. У беларускай літаратуры ні адзін з пісьменьнікаў цалком не зьяўляецца сымбалістым. </div> {{Водступ|2|em}}І. '''Футурызм.''' Маніфэсты [[Аўтар:Філіпа Тамаза Марынеці|Марынецьці]]. [[Аўтар:Уладзімір Маякоўскі|Маякоўскі]]. Вершы. {{Водступ|2|em}}К. '''Новая сялянская поэзія ў Расіі.''' {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Сяргей Ясенін|Есенін]] — Лірыка. „[[Русь савецкая (Ясенін/Дудар)|Русь советская]]“, „Возвращение на родину“, „Русь уходящая“; [[Аўтар:Мікалай Клюеў|Клюев]] — „Избяные песни“, „Ленин“, {{Абмылка|Красный|„Красный}} рик“; [[Аўтар:Пётр Арэшын|П. Орешин]] — „Красная Русь“ (выбраные вершы).<noinclude></noinclude> eo18rrxa7mb94mv9cj0tmh96fq4nppf 297303 297290 2026-09-12T07:33:52Z Gleb Leo 2440 297303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Г. '''Клясыцызм.''' „[[Тарцюф]]“, {{Абмылка|Мешчанін|„[[Мешчанін у шляхецтве|Мешчанін]]}} [[Мешчанін у шляхецтве|у шляхецтве]]“ [[Аўтар:Мальер|Мольера]]. {{Водступ|2|em}}Водгукі клясыцызму на Беларусі: „[[Энеіда навыварат]]“, „[[Тарас на Парнасе]]“. {{Водступ|2|em}}Д. '''Сэнтымэнталізм.''' [[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Дунін-Марцынкевіч]]. {{Водступ|2|em}}Е. '''Романтызм і Рэалізм.''' {{Водступ|2|em}}Романтызм у беларускай літаратуры: [[Аўтар:Аляксандр Рыпінскі|Рыпінскі]], [[Аўтар:Ян Чачот|Ян Чочат]], [[Аўтар:Ян Баршчэўскі|Баршчэўскі]]. {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Ёган Вольфганг фон Гётэ|Гётэ]] — „[[Фауст (Гётэ/Дудар)|Фауст]]“, [[Аўтар:Джордж Байран|Байрон]] — „[[Манфрэд]]“. {{Водступ|2|em}}Ж. '''Рэалізм.''' [[Аўтар:Гі дэ Мапасан|Г. Мопасан]] — „[[Мілы сябар|Милый друг]]“ і „Новеллы“; [[Аўтар:Гюстаў Флабер|Флёбер]] — „[[Мадам Бавары]]“; [[Аўтар:Эміль Заля|Золя]] — „Углекопы“; [[Аўтар:Герхарт Гаўптман|Гауптман]] — „Ткачы“; [[Аўтар:Аляксандр Пушкін|Пушкин]] — „[[Яўген Анегін|Евгений Онегин]]“; [[Аўтар:Іван Тургенеў|Тургенев]] — „[[Бацькі і дзеці (1937)|Отцы и Дети]]“. {{Водступ|2|em}}Рэалізм і народніцтва ў беларускай літаратуры: [[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Ф. Багушэвіч]] — „[[Дудка беларуская]]“, „[[Смык беларускі]]“; [[Аўтар:Цётка|Цётка]] — „[[Скрыпка беларуская]]“; [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш]]. — „[[Васількі (Ядвігін, зборнік)|Васількі]]“, „[[Бярозка (Ядвігін, зборнік)|Бярозка]]“; [[Аўтар:Алесь Гарун|Алесь Гарун]] — „[[Матчын дар (Гарун, зборнік)|Матчын дар]]“. {{Водступ|2|em}}Нео-романтызм у расійскай літаратуры: [[Аўтар:Максім Горкі|Горкі Максім]] — „[[Чалкаш|Челкашь]]“, „[[На дне]]“, „[[Песня пра сокала|Песнь о соколе]]“, „[[Песня пра буравесніка|Песнь о буревестнике]]“, „[[Маці (Горкі)|Мать]]“. {{Водступ|2|em}}З. '''Сымболізм.''' [[Аўтар:Валерый Брусаў|Вал. Брусаў]]. [[Аўтар:Аляксандр Блок|Блок]]. {{Водступ|2|em}}Беларуская літаратура: [[Аўтар:Максім Багдановіч|М. Багдановіч]] — „[[Вянок (Багдановіч)|Вянок]]“; [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купала]] — „Лірыка“, „[[Раскіданае гняздо]]“; [[Аўтар:Якуб Колас|Я. Колас]] — „[[У палескай глушы]]“, „[[Новая зямля]]“, „[[Сымон-музыка|Сымон Музыка]]“; [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Бядуля]] — „[[На зачарованых гонях (Бядуля, зборнік)|На зачарованых гонях]]“. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}{{smaller|''Увага''. У беларускай літаратуры ні адзін з пісьменьнікаў цалком не зьяўляецца сымбалістым.}} </div> {{Водступ|2|em}}І. '''Футурызм.''' Маніфэсты [[Аўтар:Філіпа Тамаза Марынеці|Марынецьці]]. [[Аўтар:Уладзімір Маякоўскі|Маякоўскі]]. Вершы. {{Водступ|2|em}}К. '''Новая сялянская поэзія ў Расіі.''' {{Водступ|2|em}}[[Аўтар:Сяргей Ясенін|Есенін]] — Лірыка. „[[Русь савецкая (Ясенін/Дудар)|Русь советская]]“, „Возвращение на родину“, „Русь уходящая“; [[Аўтар:Мікалай Клюеў|Клюев]] — „Избяные песни“, „Ленин“, {{Абмылка|Красный|„Красный}} рик“; [[Аўтар:Пётр Арэшын|П. Орешин]] — „Красная Русь“ (выбраные вершы).<noinclude></noinclude> g8e795htj4xurklffsa6kg7vq03q8i5 104 128780 297293 2026-09-12T07:23:40Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Пролетарская поэзія ў Расіі: [[Аўтар:Дзям’ян Бедны|Д. Бедны]] — „Мужики“, „Мой стих“, басьні і сатырыстычныя вершы Беднага; [[Аўтар:Аляксандр Безыменскі|Безыменскі]] — „Как пахнет жизнь“; Вершы Герасімава, Кірылава, Казіна ў кнізе Львова-...» 297293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Пролетарская поэзія ў Расіі: [[Аўтар:Дзям’ян Бедны|Д. Бедны]] — „Мужики“, „Мой стих“, басьні і сатырыстычныя вершы Беднага; [[Аўтар:Аляксандр Безыменскі|Безыменскі]] — „Как пахнет жизнь“; Вершы Герасімава, Кірылава, Казіна ў кнізе Львова-Рагачэўскага. Пролетарская поэзія на Беларусі: [[Аўтар:Цішка Гартны|Ц. Гартны]] — „[[Песьні працы і змаганьня]]“; [[Аўтар:Міхась Чарот|М. Чарот]] — „[[Босыя на вогнішчы (Чарот)|Босыя на вогнішчы]]“; [[Аўтар:Андрэй Александровіч|А. Александровіч]] — „[[Па беларускім бруку|{{Абмылка|На|Па}} беларускім бруку]]“. {{Водступ|2|em}}Л. '''Мастацкая проза часу революцыі.''' {{Водступ|2|em}}Расійскія пісьменьнікі: [[Аўтар:Юрый Лебядзінскі|Лебедзінскі]] — „Неделя“; Малышкін — „Падение Дакра“; Сейфуліна — „Перегной“, „Правонарушители“; [[Аўтар:Аляксандр Нявераў|Невераў]] — „[[Ташкент ― горад хлебны (1930)|Ташкент город хлебный]]“; [[Аўтар:Фёдар Гладкоў|Гладкоў]] — „[[Цэмант (Гладкоў/Зарэцкі)|Цемент]]“. {{Водступ|2|em}}Беларускія: [[Аўтар:Цішка Гартны|Ц. Гартны]] — „[[Трэскі на хвалях (Гартны, зборнік)|Трэскі на хвалях]]“, „[[Сокі цаліны]]“; [[Аўтар:Міхась Чарт|Чарот]] — „[[Веснаход (Чарот)|Веснаход]]“; [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі]] — „[[У віры жыцьця (Зарэцкі, зборнік)|У віры жыцьця]]“ і іншых аўтараў. {{Водступ|2|em}}1. Усебеларускае аб‘яднаньне поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“: [[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]], [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі]], [[Аўтар:Алесь Дудар|Дудар]], [[Аўтар:Паўлюк Трус|П. Трус]], [[Аўтар:Андрэй Александровіч|Александровіч]], [[Аўтар:Алесь Якімовіч|Якімовіч]], [[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Галубок]] і інш. {{Водступ|2|em}}2. Літаратурнае згуртаваньне „Узвышша“: [[Аўтар:Язэп Пушча|Пушча]], [[Аўтар:Кузьма Чорны|К. Чорны]], [[Аўтар:Кандрат Крапіва|Крапіва]], [[Аўтар:Уладзімір Дубоўка|Дубоўка]. {{Водступ|2|em}}3. Украінскае аб‘яднаньне сялянскіх пісьменьнікаў „Плуг“ — часопіс „Плужанін“. {{Цэнтар|'''Падручнікі па вывучэньні беларускае літаратуры.'''}} {{Водступ|2|em}}1. Часопіс „[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]“. {{Водступ|2|em}}2. [[Аўтар:Максім Гарэцкі|Гарэцкі]]. „[[Гісторыя беларускай літаратуры (Гарэцкі)|Гісторыя беларускае літаратуры]]“. {{Водступ|2|em}}3. Часопіс „[[Полымя (часопіс)|Полымя]]“. {{Водступ|2|em}}4. Паасобныя творы поэтаў і пісьменьнікаў (гл. кнігасьпіс). {{Цэнтар|'''Па расійскай літаратуры:'''}} {{Водступ|2|em}}1. Львов-Рогачевский. „Новейшая русская литература“. {{Водступ|2|em}}2. Львов-Рогачевский. „Книга для чтения по истории новейшей русской литературы“. т. I и II.<noinclude></noinclude> 8q12cltu3k3ar59612vb0088ljsm0yv 297294 297293 2026-09-12T07:24:07Z Gleb Leo 2440 297294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Пролетарская поэзія ў Расіі: [[Аўтар:Дзям’ян Бедны|Д. Бедны]] — „Мужики“, „Мой стих“, басьні і сатырыстычныя вершы Беднага; [[Аўтар:Аляксандр Безыменскі|Безыменскі]] — „Как пахнет жизнь“; Вершы Герасімава, Кірылава, Казіна ў кнізе Львова-Рагачэўскага. Пролетарская поэзія на Беларусі: [[Аўтар:Цішка Гартны|Ц. Гартны]] — „[[Песьні працы і змаганьня]]“; [[Аўтар:Міхась Чарот|М. Чарот]] — „[[Босыя на вогнішчы (Чарот)|Босыя на вогнішчы]]“; [[Аўтар:Андрэй Александровіч|А. Александровіч]] — „[[Па беларускім бруку|{{Абмылка|На|Па}} беларускім бруку]]“. {{Водступ|2|em}}Л. '''Мастацкая проза часу революцыі.''' {{Водступ|2|em}}Расійскія пісьменьнікі: [[Аўтар:Юрый Лебядзінскі|Лебедзінскі]] — „Неделя“; Малышкін — „Падение Дакра“; Сейфуліна — „Перегной“, „Правонарушители“; [[Аўтар:Аляксандр Нявераў|Невераў]] — „[[Ташкент ― горад хлебны (1930)|Ташкент город хлебный]]“; [[Аўтар:Фёдар Гладкоў|Гладкоў]] — „[[Цэмант (Гладкоў/Зарэцкі)|Цемент]]“. {{Водступ|2|em}}Беларускія: [[Аўтар:Цішка Гартны|Ц. Гартны]] — „[[Трэскі на хвалях (Гартны, зборнік)|Трэскі на хвалях]]“, „[[Сокі цаліны]]“; [[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]] — „[[Веснаход (Чарот)|Веснаход]]“; [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі]] — „[[У віры жыцьця (Зарэцкі, зборнік)|У віры жыцьця]]“ і іншых аўтараў. {{Водступ|2|em}}1. Усебеларускае аб‘яднаньне поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“: [[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]], [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі]], [[Аўтар:Алесь Дудар|Дудар]], [[Аўтар:Паўлюк Трус|П. Трус]], [[Аўтар:Андрэй Александровіч|Александровіч]], [[Аўтар:Алесь Якімовіч|Якімовіч]], [[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Галубок]] і інш. {{Водступ|2|em}}2. Літаратурнае згуртаваньне „Узвышша“: [[Аўтар:Язэп Пушча|Пушча]], [[Аўтар:Кузьма Чорны|К. Чорны]], [[Аўтар:Кандрат Крапіва|Крапіва]], [[Аўтар:Уладзімір Дубоўка|Дубоўка]. {{Водступ|2|em}}3. Украінскае аб‘яднаньне сялянскіх пісьменьнікаў „Плуг“ — часопіс „Плужанін“. {{Цэнтар|'''Падручнікі па вывучэньні беларускае літаратуры.'''}} {{Водступ|2|em}}1. Часопіс „[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]“. {{Водступ|2|em}}2. [[Аўтар:Максім Гарэцкі|Гарэцкі]]. „[[Гісторыя беларускай літаратуры (Гарэцкі)|Гісторыя беларускае літаратуры]]“. {{Водступ|2|em}}3. Часопіс „[[Полымя (часопіс)|Полымя]]“. {{Водступ|2|em}}4. Паасобныя творы поэтаў і пісьменьнікаў (гл. кнігасьпіс). {{Цэнтар|'''Па расійскай літаратуры:'''}} {{Водступ|2|em}}1. Львов-Рогачевский. „Новейшая русская литература“. {{Водступ|2|em}}2. Львов-Рогачевский. „Книга для чтения по истории новейшей русской литературы“. т. I и II.<noinclude></noinclude> tsl5rjtcurqhqx3ynyg5s1h6bfi04zc 297295 297294 2026-09-12T07:24:47Z Gleb Leo 2440 297295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Пролетарская поэзія ў Расіі: [[Аўтар:Дзям’ян Бедны|Д. Бедны]] — „Мужики“, „Мой стих“, басьні і сатырыстычныя вершы Беднага; [[Аўтар:Аляксандр Безыменскі|Безыменскі]] — „Как пахнет жизнь“; Вершы Герасімава, Кірылава, Казіна ў кнізе Львова-Рагачэўскага. Пролетарская поэзія на Беларусі: [[Аўтар:Цішка Гартны|Ц. Гартны]] — „[[Песьні працы і змаганьня (1922)|Песьні працы і змаганьня]]“; [[Аўтар:Міхась Чарот|М. Чарот]] — „[[Босыя на вогнішчы (Чарот)|Босыя на вогнішчы]]“; [[Аўтар:Андрэй Александровіч|А. Александровіч]] — „[[Па беларускім бруку|{{Абмылка|На|Па}} беларускім бруку]]“. {{Водступ|2|em}}Л. '''Мастацкая проза часу революцыі.''' {{Водступ|2|em}}Расійскія пісьменьнікі: [[Аўтар:Юрый Лебядзінскі|Лебедзінскі]] — „Неделя“; Малышкін — „Падение Дакра“; Сейфуліна — „Перегной“, „Правонарушители“; [[Аўтар:Аляксандр Нявераў|Невераў]] — „[[Ташкент ― горад хлебны (1930)|Ташкент город хлебный]]“; [[Аўтар:Фёдар Гладкоў|Гладкоў]] — „[[Цэмант (Гладкоў/Зарэцкі)|Цемент]]“. {{Водступ|2|em}}Беларускія: [[Аўтар:Цішка Гартны|Ц. Гартны]] — „[[Трэскі на хвалях (Гартны, зборнік)|Трэскі на хвалях]]“, „[[Сокі цаліны]]“; [[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]] — „[[Веснаход (Чарот)|Веснаход]]“; [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі]] — „[[У віры жыцьця (Зарэцкі, зборнік)|У віры жыцьця]]“ і іншых аўтараў. {{Водступ|2|em}}1. Усебеларускае аб‘яднаньне поэтаў і пісьменьнікаў „Маладняк“: [[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]], [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі]], [[Аўтар:Алесь Дудар|Дудар]], [[Аўтар:Паўлюк Трус|П. Трус]], [[Аўтар:Андрэй Александровіч|Александровіч]], [[Аўтар:Алесь Якімовіч|Якімовіч]], [[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Галубок]] і інш. {{Водступ|2|em}}2. Літаратурнае згуртаваньне „Узвышша“: [[Аўтар:Язэп Пушча|Пушча]], [[Аўтар:Кузьма Чорны|К. Чорны]], [[Аўтар:Кандрат Крапіва|Крапіва]], [[Аўтар:Уладзімір Дубоўка|Дубоўка]. {{Водступ|2|em}}3. Украінскае аб‘яднаньне сялянскіх пісьменьнікаў „Плуг“ — часопіс „Плужанін“. {{Цэнтар|'''Падручнікі па вывучэньні беларускае літаратуры.'''}} {{Водступ|2|em}}1. Часопіс „[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]“. {{Водступ|2|em}}2. [[Аўтар:Максім Гарэцкі|Гарэцкі]]. „[[Гісторыя беларускай літаратуры (Гарэцкі)|Гісторыя беларускае літаратуры]]“. {{Водступ|2|em}}3. Часопіс „[[Полымя (часопіс)|Полымя]]“. {{Водступ|2|em}}4. Паасобныя творы поэтаў і пісьменьнікаў (гл. кнігасьпіс). {{Цэнтар|'''Па расійскай літаратуры:'''}} {{Водступ|2|em}}1. Львов-Рогачевский. „Новейшая русская литература“. {{Водступ|2|em}}2. Львов-Рогачевский. „Книга для чтения по истории новейшей русской литературы“. т. I и II.<noinclude></noinclude> schgouu7kc6i0fq1n4tckxcf3gnfx4d 104 128781 297297 2026-09-12T07:31:10Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}3. [[Аўтар:Пётр Коган|Коган]] — „Очерки по истории новейшей русской литературы“ т. I и II. {{Водступ|2|em}}4. Горбачев — „Очерки современной русской литературы“. {{Водступ|2|em}}5. [[Аўтар:Леў Троцкі|Троцкий]] — „Литература и революция“. {{Водступ|2|e...» 297297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}3. [[Аўтар:Пётр Коган|Коган]] — „Очерки по истории новейшей русской литературы“ т. I и II. {{Водступ|2|em}}4. Горбачев — „Очерки современной русской литературы“. {{Водступ|2|em}}5. [[Аўтар:Леў Троцкі|Троцкий]] — „Литература и революция“. {{Водступ|2|em}}6. [[Аўтар:Восіп Мандэльштам|Мендельштам]] — „Художественная литература в оценке русской марксистской критики“. {{Водступ|2|em}}7. Введение в изучении искусства и литературы по Марксу, Энгельсу, Ленину, Мерингу, Плеханову и Каутскому. Гос. изд. Ленинград, 1926. {{Водступ|2|em}}8. Рабочая бібліотэчка па літаратуры пад рэд. проф. [[Аўтар:Уладзімір Фрычэ|Фрычэ]]. 14 выпускаў (кніжак) каштуюць прыбл. 7 руб. {{Цэнтар|'''Па Зах.-эўропэйскай літаратуры.'''}} {{Водступ|2|em}}1. [[Аўтар:Пётр Коган|Коган]] — „Очерки по истории Западно-европейской литературы“, т. I и II. {{Водступ|2|em}}2. [[Аўтар:Анатоль Луначарскі|Луначарскі]] — „История Западно-европейских литератур“. ч. I и II. {{Водступ|2|em}}3. Раб. бібліотэка пад рэд. Фрычэ. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Увага''. Для кіраўнікоў літгурткоў пажадана мець наступныя падручнікі: </div> {{Водступ|2|em}}1. „Искусство и литература в марксистском освещении“ — 3 кн. {{Водступ|2|em}}2. „Литературная энциклопедия“ (словарь литературных терминов) — 2 кнігі. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}}<noinclude></noinclude> 3vzq4mlwp9f908yazkaj2vc9tbtmvi7 297298 297297 2026-09-12T07:31:38Z Gleb Leo 2440 297298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}3. [[Аўтар:Пётр Коган|Коган]] — „Очерки по истории новейшей русской литературы“ т. I и II. {{Водступ|2|em}}4. Горбачев — „Очерки современной русской литературы“. {{Водступ|2|em}}5. [[Аўтар:Леў Троцкі|Троцкий]] — „Литература и революция“. {{Водступ|2|em}}6. [[Аўтар:Восіп Мандэльштам|Мендельштам]] — „Художественная литература в оценке русской марксистской критики“. {{Водступ|2|em}}7. Введение в изучении искусства и литературы по Марксу, Энгельсу, Ленину, Мерингу, Плеханову и Каутскому. Гос. изд. Ленинград, 1926. {{Водступ|2|em}}8. Рабочая бібліотэчка па літаратуры пад рэд. проф. [[Аўтар:Уладзімір Фрычэ|Фрычэ]]. 14 выпускаў (кніжак) каштуюць прыбл. 7 руб. {{Цэнтар|'''Па Зах.-эўропэйскай літаратуры.'''}} {{Водступ|2|em}}1. [[Аўтар:Пётр Коган|Коган]] — „Очерки по истории Западно-европейской литературы“, т. I и II. {{Водступ|2|em}}2. [[Аўтар:Анатоль Луначарскі|Луначарскі]] — „История Западно-европейских литератур“. ч. I и II. {{Водступ|2|em}}3. Раб. бібліотэка пад рэд. Фрычэ. <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}{{smaller|''Увага''. Для кіраўнікоў літгурткоў пажадана мець наступныя падручнікі:}} </div> {{Водступ|2|em}}1. „Искусство и литература в марксистском освещении“ — 3 кн. {{Водступ|2|em}}2. „Литературная энциклопедия“ (словарь литературных терминов) — 2 кнігі. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}}<noinclude></noinclude> 00mj8z1mrol884e8awov47r9fpk6qc7 0 128782 297300 2026-09-12T07:32:15Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Прыкладная програма па літаратуразнаўству для літаратурных гурткоў пры „Маладняку“ | безаўтара = | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)/Статут|Статут літара...» 297300 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Прыкладная програма па літаратуразнаўству для літаратурных гурткоў пры „Маладняку“ | безаўтара = | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)/Статут|Статут літаратурнага гуртка пры ўсебеларускім аб‘яднаньні поэтаў і пісьменнікаў „Маладняк“]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927).pdf" from="23" to="28" /> {{Выроўніваньне-канец}} sxwenru5ok07ekr242qw0ibpsrt360f 297301 297300 2026-09-12T07:32:58Z Gleb Leo 2440 297301 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Прыкладная програма па літаратуразнаўству для літаратурных гурткоў пры „Маладняку“ | безаўтара = | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Навучальная праграма | папярэдні = [[Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)/Статут|Статут літаратурнага гуртка пры ўсебеларускім аб‘яднаньні поэтаў і пісьменнікаў „Маладняк“]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927).pdf" from="23" to="28" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Адукацыйныя праграмы]] rx4vxex4uakvokcnksjftsoohb3g5gp 104 128783 297336 2026-09-12T11:49:26Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 7 Listapada 1913 hodu'''|right='''№ 32.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<cent...» 297336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 7 Listapada 1913 hodu'''|right='''№ 32.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {{c|'''Pa naszych wioskach.|памер=180%}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> <center>{{larger|II.}}</center> {{gap|1.5em}}Szto u nas pa wioskach śpiewajuć?</br> {{gap|1.5em}}Na hetaje pytańnie kożny wiaskowy czaławiek atkaża: „Usielakija pieśni; i brydkija, i pabożnyja, i swieckija, i prostyja, i maskoŭskija, i polskija — czaho choczecie, ŭsio można znajści!“ I praŭda, jak padydziesz pad biełaruskuju wiosku wiasnoju, ŭ letku ci wosieńniu, zaraz paczujesz hałasy rodnaj pieśni. Spiewaja jaje araty iduczy za płuham cí baranoj, śpiewajuć kabiety i dzieŭczaty iduczy ŭ pola da raboty i pry rabocie i waraczajuczysia s pola da chaty, spiewajuć pastuszki pasuczy bydła… słowam spiewajuć ŭsie, chto ano maja hołas i wiasiołaść u duszy. I pieśnia ludzkaja zliwajecca tady ŭ adzin ton s pieśniaju cełaj pryrody, s szumam lasoŭ i pola, s pieśniami ptuszak… I lohka, lohka robica tady na sercy, czujuczy radaść u hetych hałasach — lohka złaszcza czaławieku, szto zimku prawioŭ u wialikim horadzie, {{абмылка|izie|dzie}} można nahledzicca i nasłuchacca ŭsiaho i ŭsialakaho, tolki nie swaho rodnaho, biełaruskaho.</br> {{gap|1.5em}}Pieśnia — heta hołas duszy. Jak kożny czaławiek maja duszu i zmysły i atczuwaja ŭsio toje, szto jaho datycza, tak sama kożny czaławiek maja radaść abo smutak, lohkaść abo ciażkaść na sercy — i hetaje atczucie, hety swoj bol ci wiasiołaść wykazwaja ŭ mowie, abo wyliwaja ŭ pieśni. Kali ŭsio idzie dobra i szczasśliwa ŭ haspadarcy, na poli, ŭ chaci — to mima woli wyrywajecca z duszy czaławieka:</br> {{gap|1.5em}}''Czamu mnie nia pieć — czamu nia hudzieć, — kali ŭ majej chatancy — paradak idzieć?</br> {{gap|1.5em}}I wiasioła tahdy czaławieku i zdajecca, szto świet, ludzi, praca, żyćcio nawat samaje stanowicca czymś lepszym jak zaŭsiody i milejszym. A kali iznoŭ nia służyć zdaroŭje, abo zdarycca jakoje nieszczaście ū haspadarcy, ci na poli, ci ŭ chaci, ci ŭ siemji nimasz zhody, tahdy sciśniecca serce i ŭżo nia pieśnia, ale narakańnie i stohny wyrywajucca z duszy czaławteka.</br> {{gap|1.5em}}Każuć, szto jak ptuszku paznajuć pa hołasie, tak sama czaławieka pa pieśni. Czaławiek sumny, harotny redka kali budzie śpiewać, a kali zaśpiewaja, to ŭ pieśni jaho słyszycca płacz niadoli i żalba na swajo sumnaje żyćcio. Czaławiek znoŭ wiasioły budzie śpiewać i śpiewać biez kanca i ŭ noci jaho lażyć niejkaści swaboda, jasnasć — lohkaść i pryjemnaść. Bywajuć jeszcze i takije, szto zusim nia śpiewajuć ni wiesialacca; hetkich nazywajuć adludkami moża dziela taho, szto ich — wielmi mała.</br> {{gap|1.5em}}Jakija pieśni najbolsz słyszucca u nas na Biełarusi? Ci wiasiołyja, udałyja, bojkija ci moża bolsz sumnyja i biazdolnyja? Na heta atkaz zdajecca lohki: Najbolsz czuwać u pieśni naszaho sielanina notu sumnuju, malodyju nudy, słowy ciażkaj doli i jenk pakryŭdżanaj padniawolnaj istoty. I nia dziwa — 3 stalećcia ciażkaho żyćcia adbilisia na duszy biełarusa. Nia mieŭ jon swabody nacionalnaj i hramadzianskaj, nia mieŭ swabody żyćcia palitycznaho, żyŭ siratoj pakryŭdżanaj ad swaich i czużych, dyk hetaje harotnaje żyćcio wyrabiło ŭ jom<section end="Верхавіна"/><noinclude></noinclude> 1xsdhfvcfcq47tcstfyc1bibdgewefy 297337 297336 2026-09-12T11:51:28Z RAleh111 4658 297337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 7 Listapada 1913 hodu'''|right='''№ 32.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {{c|'''Pa naszych wioskach.|памер=180%}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> <center>{{larger|II.}}</center> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Szto u nas pa wioskach śpiewajuć?</br> {{gap|1.5em}}Na hetaje pytańnie kożny wiaskowy czaławiek atkaża: „Usielakija pieśni; i brydkija, i pabożnyja, i swieckija, i prostyja, i maskoŭskija, i polskija — czaho choczecie, ŭsio można znajści!“ I praŭda, jak padydziesz pad biełaruskuju wiosku wiasnoju, ŭ letku ci wosieńniu, zaraz paczujesz hałasy rodnaj pieśni. Spiewaja jaje araty iduczy za płuham cí baranoj, śpiewajuć kabiety i dzieŭczaty iduczy ŭ pola da raboty i pry rabocie i waraczajuczysia s pola da chaty, spiewajuć pastuszki pasuczy bydła… słowam spiewajuć ŭsie, chto ano maja hołas i wiasiołaść u duszy. I pieśnia ludzkaja zliwajecca tady ŭ adzin ton s pieśniaju cełaj pryrody, s szumam lasoŭ i pola, s pieśniami ptuszak… I lohka, lohka robica tady na sercy, czujuczy radaść u hetych hałasach — lohka złaszcza czaławieku, szto zimku prawioŭ u wialikim horadzie, {{абмылка|izie|dzie}} można nahledzicca i nasłuchacca ŭsiaho i ŭsialakaho, tolki nie swaho rodnaho, biełaruskaho.</br> {{gap|1.5em}}Pieśnia — heta hołas duszy. Jak kożny czaławiek maja duszu i zmysły i atczuwaja ŭsio toje, szto jaho datycza, tak sama kożny czaławiek maja radaść abo smutak, lohkaść abo ciażkaść na sercy — i hetaje atczucie, hety swoj bol ci wiasiołaść wykazwaja ŭ mowie, abo wyliwaja ŭ pieśni. Kali ŭsio idzie dobra i szczasśliwa ŭ haspadarcy, na poli, ŭ chaci — to mima woli wyrywajecca z duszy czaławieka:</br> {{gap|1.5em}}''Czamu mnie nia pieć — czamu nia hudzieć, — kali ŭ majej chatancy — paradak idzieć?</br> {{gap|1.5em}}I wiasioła tahdy czaławieku i zdajecca, szto świet, ludzi, praca, żyćcio nawat samaje stanowicca czymś lepszym jak zaŭsiody i milejszym. A kali iznoŭ nia służyć zdaroŭje, abo zdarycca jakoje nieszczaście ū haspadarcy, ci na poli, ci ŭ chaci, ci ŭ siemji nimasz zhody, tahdy sciśniecca serce i ŭżo nia pieśnia, ale narakańnie i stohny wyrywajucca z duszy czaławteka.</br> {{gap|1.5em}}Każuć, szto jak ptuszku paznajuć pa hołasie, tak sama czaławieka pa pieśni. Czaławiek sumny, harotny redka kali budzie śpiewać, a kali zaśpiewaja, to ŭ pieśni jaho słyszycca płacz niadoli i żalba na swajo sumnaje żyćcio. Czaławiek znoŭ wiasioły budzie śpiewać i śpiewać biez kanca i ŭ noci jaho lażyć niejkaści swaboda, jasnasć — lohkaść i pryjemnaść. Bywajuć jeszcze i takije, szto zusim nia śpiewajuć ni wiesialacca; hetkich nazywajuć adludkami moża dziela taho, szto ich — wielmi mała.</br> {{gap|1.5em}}Jakija pieśni najbolsz słyszucca u nas na Biełarusi? Ci wiasiołyja, udałyja, bojkija ci moża bolsz sumnyja i biazdolnyja? Na heta atkaz zdajecca lohki: Najbolsz czuwać u pieśni naszaho sielanina notu sumnuju, malodyju nudy, słowy ciażkaj doli i jenk pakryŭdżanaj padniawolnaj istoty. I nia dziwa — 3 stalećcia ciażkaho żyćcia adbilisia na duszy biełarusa. Nia mieŭ jon swabody nacionalnaj i hramadzianskaj, nia mieŭ swabody żyćcia palitycznaho, żyŭ siratoj pakryŭdżanaj ad swaich i czużych, dyk hetaje harotnaje żyćcio wyrabiło ŭ jom<section end="Верхавіна"/><noinclude></noinclude> fvq67fg67yb11yvvwj2g82qdkgwlbcd