Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 104 127390 298641 294469 2026-09-30T11:37:06Z Gleb Leo 2440 298641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="15"/>|style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Маляр |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Painter |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Пэйнтэр |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Шкляр |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Glazer |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Глейзэр |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Тынкаўшчык |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Plasterer |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Плястэрэр |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Слуга |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Servant |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Сэрвэнт |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Кухар |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Cook |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Кук |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Звозчык |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Teamster |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Тімстэр |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Сыгарнік |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Cigarmaker |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Сыгармэйстэр |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Абойшчык |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Upholsterer |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Опгольстэрэр |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Лёкай |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Waiter |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Уэйтэр |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Сколькі вы плаціце? |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}How much do you pay? |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Гау моч ду юу пэй |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Я хачу пастаяннай работы |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}I want a steady job |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Ай уант э стэды джаб |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Якую небудзь работу |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Any kind of work |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Эны кайнд оф уорк |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Ахвоч на работу |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Axious to work |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Энкшос ту уорк |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Дзе мне знайсьці работу? |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Where can I find work? |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Уэр кэн ай файнд уорк? |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Гэто малая плата |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}The pay is too small |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Ды пэй ыз ту смоль |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Зацяжкая работа |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Too hard work |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Ту гард уорк |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Лёгкая работа |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Easy job |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Ізы джаб |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Калі мне прыйсьці? |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}When can I call? |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Уэн кэн ай коль? |- |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Запішыце мой адрэс |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Take my adress |style="vertical-align:top; padding-left:1em; padding-bottom:0.5em" |{{водступ|-1|em}}Тэйк май адрэс |} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="15"/><noinclude></noinclude> lixhcakdy8wqx3lx1h33aldieslf1fg 104 128674 298632 297101 2026-09-29T20:58:24Z Plan IX From Outer Space 5420 298632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> <section begin="18"/>{{Водступ|2|em}}{{smaller|Въ сѣнн. у. борьба съ змѣями варьируется такъ: Ходилъ Иванъ по саду. Вдругъ всхватился вѣтеръ и принесъ письмо: требуетъ трехглавый (потомъ шестиглавый, и двѣнадцатиглавый) змѣй дочь королька. Иванъ вышелъ на крыльцо, крикнулъ богатырскимъ голосомъ, молодецкимъ посвистомъ — кобылица бѣжитъ, земля дрожитъ, изъ ушей „полымя“ пышетъ и головешки сыплются. Прибѣжала и спрашиваетъ: на что требуешь, Иванъ Ивановичъ, купецкій сынъ? — А вотъ дужо сильная война. — Это еще не война, а будетъ война. Садись на меня. Онъ сѣлъ и поѣхали. Пріѣхали туда. Коли стали биться — кобылица сбила двѣ головы, а онъ одну (потомъ кобылица 4, Иванъ 2, кобылица 8, Иванъ 4) Взялъ, камень поднялъ, головы подъ камень подложилъ, кобылицу въ поле пустилъ, а самъ пошелъ на печи легъ и лежитъ. Тутъ пріѣхали солдаты королька, стали говорить, что они „завоевали“ змѣя. Королекъ съ радости „справивъ балъ.“ Всѣ балюютъ, а онъ, Иванъ Ивановичъ — купецкій сынъ, лежитъ на печи, не идетъ балевать.... Послѣ убіенія 12-главаго змѣя стали и его просить на баль. Вышелъ онъ на крыльцо, призвалъ кобылицу, въ лѣвое ухо влѣзъ, въ правое вылѣзъ, и сталъ такимъ „паничомъ", что и не спознать. Придя на баль, Иванъ попросилъ хваставшихъ генераловъ показать ему на мѣстѣ сраженія „потерю.“ Отправились всѣ туда — генералы ничего не знаютъ. Иванъ и говоритъ: ну, поднимайте камень, я покажу вамъ потерю. Тѣ поднимали, поднимали, и не могли поднять. Подъѣхалъ Иванъ, поднялъ камень и показалъ корольку змѣиныя головы. Догадался королекъ, что не генералы „завоевали“ змѣевъ, и велѣлъ ихъ казнить. А Иванъ Ивановичъ — купеческій сынъ оженился съ его дочкой, и сталъ жить да поживать, да добро наживать.}} <section end="18"/> <section begin="19"/>{{Водступ|2|em}}б, Нѣўкоторомъ царстви, нѣўкоторомъ государстви, можа ў томъ, што мы живёмъ, живъ сабѣ такій купецъ прабогатый, могучій. И дужо енъ бывъ гордый; такій, што къ яму̀ ниякимъ способомъ нельзя подыйти што поторговать. Однымъ словомъ, што енъ съ своими городнянами обсварився съ усими, нихто къ яму̀ не хоча и зайти. И забременѣла яго жана, и родила сына. И нихто къ яму̀ у кумовъё не хоча йти, нико̀го ёнъ не запрося. Ёнъ тогды запрогъ лошадку, шукать ужо сустрѣшнаго кума — кого сустрѣня, того и возьмя. Сустрѣкая енъ — ѣдя татаринъ. Енъ ставъ татарина просить: господинъ, ходи ко мнѣ у кумовъё. Татаринъ отвѣщая яму: якъ я пойду, коли я нехрищоный. Енъ говора яму̀ тое, што ты христить ня будешъ, а будя христить попъ, а ты тольки мойго рабёнка будешъ держать! Татаринъ согласився, поѣхавъ къ яму̀ ў домъ. Понѐсли христить рабенка, перахристили и згуляли христины. И подаривъ татаринъ свойму хресьнику жарабочка на каши. {{Водступ|2|em}}Хресьникъ растѐ и коникъ расте, хресьникъ уже ладный и коникъ уже ладный. Ставъ купецъ сына грамоти обучать. А ўкасався проклятый змѣй икъ яго матцы, икъ купечацкой жанѣ. Сынъ пойдя ў школу, а батька ў лавку, а яна зь змѣямъ якъ хоча, такъ и дѣлая. Ладно. И ставъ змѣй знущать купечацкую жану: «возьми ты истрать свойго сына, ты сабѣ лучьчаго ро́дишъ!» Яна отвѣщая яму: якъ жа мнѣ яго стратить? — «А ты возьми ды спячи пирожокъ исъ сульмой. Дакъ якъ придя ёнъ исъ школы, ты яму̀ и дай поснѣдать. Енъ якъ зьѣсть, дакъ и умре́ть.» Яна сыну наготовала пирожокъ, и спякла. Приходя сынъ исъ школы, ды не побѣгъ у йзбу, да побѣгъ упяро̀дъ икъ конику. Ёнъ такъ усягды дѣлавъ, Пришовъ икъ конику, ажно яго коникъ плача. Енъ пытаетца ў яго: «коня мой дорогій, чаго ты плачашъ?» Енъ <section end="19"/><noinclude></noinclude> fcv4oc6cuv47kh1nb287a2lur8716v0 104 128711 298628 297110 2026-09-29T20:36:13Z Plan IX From Outer Space 5420 298628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>показали яны яму̀ мѣсто. Енъ ста́въ работать. Ставъ работать, стало яму шанцовать. Люди работають — садъ сохня, а енъ работая — примаетца, и растѐ, и цвѣтѐ. Пошли глядѣть саду, ажъ у яго слава Богу. Зняли тогды тыхъ народовъ зъ работы, и дали яму̀ увесь садъ. Построили яму̀ у саду горницу. Ставъ енъ у саду жить, работать. Яму пищу доставляли, и принимали, и одявали. И стала ходить ме́ньшая дочка царськая у садъ зъ дѣвушками. И дай къ яму̀ захо́дить у горницу. И стала яна у яго улюблятца, и стала у яго пытатца: чій ты сынъ? А енъ кажа: а я пастуховъ сынъ. — Нѣ, кажа: ты не пастуховъ сынъ; а ты хоть якого купца, а хоть якого князя. Стала яна тамъ маленько нѣшто записавать, и отхинулася. Енъ узявъ, да на той самой паперцы што-небуць и записавъ. Яна щеболи стала яго полюблять, и стала почащай къ яму̀ заходжувать, стала поболи у яго распрашувать. Енъ не сознаетца. {{Водступ|2|em}}Издавнѣй было такое ўремяно̀, што не сватали, якъ тяперъ, а высылаетца потретъ. Во̀ и за потретъ коли полюбя, дакъ заручины гуляютъ, ну не полюбя, дакъ назадъ отсылаютъ. И пришло къ етому самому̀ цару три потреты. Старшая дочь приняла, и сярэдьняя приняла, а ета — ме́ньшая — не приняла. «Я не пойду, кажа, ни за ко́го, а пойду за садовника. » Зь яѐ и батька смяетца, зь яѐ и сестры смяютца, зь яе и прочьчіе смяютца: «што ты идетъ за пастуха замужъ?» — Нехай сабѣ пастухъ, я пойду за яго замужъ! И почащай усё къ яму̀ ходя, и ўсё у яго выпытуя. Ну енъ ёй одно кажа. И занимаетца у ихъ большія дочки свадьба. Заручины згуляли, повянчать повянчали, тольки бъ уже занимать вясельля гулять. Ажъ присылая нячистая сила зъ мора, той самый змѣй, што хотѣвъ яго стратить, кабъ ве́зти царевну большую яму̀ на жраньня. Тё гуляли по вясёлому, а то стали гулять по жало́бному: стали плакать, стали рыдать. Пошла меньшая дочка къ свойму пастушку: «прощай, говора, другъ мой любезный! Можа тамъ мѣсто тыя да мяне отдадутъ, однача я батьку усердила!» А енъ уже отказуя: и зъ Богомъ, кажа. Нехай ёнъ тамъ хоть и усихъ поѣсть. Вотъ-то, кажа, до́бро-бъ было!.. Яна отъ яго пошла, ихъ сичасъ и отправили зъ муз''ы''кой и съ кунпаніей зъ жало́бной, и зъ войськой. А енъ святличку свою замкнувъ, и вокошки позачинявъ круго́мъ, и пошовъ икъ тромъ кусто́мъ на поплавецъ. И крикнувъ и свиснувъ молодецкимъ голосомъ, кавалерскимъ подсвистомъ: «эхъ, сивчикъ-бурчикъ, вѣчный кавурщикъ, стань перадо мной, якъ листъ перадъ травой! Служивъ я табѣ семъ годъ, послужи ты мнѣ етый часъ!» Сивчикъ-бурчикъ бяжить, ажъ сырая мать-зямля дрыжить, зъ заду головешки сыплютца, а зъ ноздёръ поломя сапя. — «Живѣй, живѣй, Иванъ Ивановичъ, купечацкій сынъ, абы утратитъ! Скидай ето платьтя съ сябе, а надявай своё!» Енъ тое платьтя съ сябе, подъ кустъ, а тое, свое, съ коня да на сябе. Сѣвъ на коня да туды! Объѣхавъ усю вармію и заѣхавъ напе́радъ. Пріѣжжають яны къ мору. Выходя змѣй зъ мора и оявляя: «а якій ето лицаръ ѣдя упроти мяне?» — А той ѣдя, што тябе ня боитца! А змѣй отвѣщая яму: да мяне увесь свѣтъ, якъ есть, дакъ усѣ боятца. Тольки есть одинъ Иванъ Ивановичъ, купечацкій сынъ, — той мяне не боитца. Дакъ ёнъ ще младъ, яго сюды воронъ и кости не занясе. А ёнъ отвѣщая яму: «да ня воронъ добраго молойца кость нося, да енъ самъ тутъ ворочаетца.» Змѣй яму̀ и сказуя: а што жъ ты пришовъ сюды — битца, ай миритца? Иванъ Ивановичъ яму̀ отвѣщая: «да якій чортъ будя зъ нявѣрною силою {{перанос-пачатак|п=ми|к=ритца}}<noinclude></noinclude> kou90ycam7w1eyk58ltq0nsir0jvqzt 0 129283 298611 298588 2026-09-29T17:14:11Z Gleb Leo 2440 298611 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 39 | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/38|№ 38]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/1|№ 1]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''Redakcija''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Paszto biełaruskaja hazeta|Paszto biełaruskaja hazeta]] * [[Biełarus (1913)/1913/39/Kalada|Kalada]] * ''[[Аўтар:Пётра Просты|Piotra Prosty]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/U kaladny, cichi wieczar…|U kaladny, cichi wieczar…]] * ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Ziaziula]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/U śnieżni|U śnieżni]] * [[Biełarus (1913)/1913/39/Naradzeńnie Jezusa Chrystusa Syna Bożaho|Naradzeńnie Jezusa Chrystusa Syna Bożaho]] * ''[[Аўтар:Алесь Гарун|A. Sumny]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Hej-żaż maja wioska!..|Hej-żaż maja wioska!..]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|D-r phil. P. Kunz]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Ks. Adolfa Kołping|Ks. Adolfa Kołping]] * '''Piszuć da nas.''' ** ''[[Аўтар:Стары Улас|Stary Ułas]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/H. Aszmiana|H. Aszmiana]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Mickunczyk]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/W. Hajduny|W. Hajduny]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|E. Dorski]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Pierad światam|Pierad światam]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/39/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/39/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/39/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|L. k]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|P. K—a]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Prośba|Prośba]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Zahadka|Zahadka]] * [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] * [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] * [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] * [[Biełarus (1913)/1913/39/Swaja poczta|Swaja poczta]] <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} qv09spe7eeaw1jnb2o22a6lwx8eyark 298617 298611 2026-09-29T19:40:26Z Gleb Leo 2440 298617 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 39 | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/38|№ 38]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/1|№ 1]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''Redakcija''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Paszto biełaruskaja hazeta|Paszto biełaruskaja hazeta]] * [[Biełarus (1913)/1913/39/Kalada|Kalada]] * ''[[Аўтар:Пётра Просты|Piotra Prosty]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/U kaladny, cichi wieczar…|U kaladny, cichi wieczar…]] * ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Ziaziula]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/U śnieżni|U śnieżni]] * [[Biełarus (1913)/1913/39/Naradzeńnie Jezusa Chrystusa Syna Bożaho|Naradzeńnie Jezusa Chrystusa Syna Bożaho]] * ''[[Аўтар:Алесь Гарун|A. Sumny]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Hej-żaż maja wioska!..|Hej-żaż maja wioska!..]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|D-r phil. P. Kunz]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Ks. Adolfa Kołping|Ks. Adolfa Kołping]] * '''Piszuć da nas.''' ** ''[[Аўтар:Стары Улас|Stary Ułas]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/H. Aszmiana|H. Aszmiana]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Mickunczyk]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/W. Hajduny|W. Hajduny]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|E. Dorski]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Pierad światam|Pierad światam]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/39/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/39/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1913/39/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|L. k]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|P. K—a]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39/Prośba|Prośba]] * '''[[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Zahadka|Zahadka]] * [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] * [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] * [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] * [[Biełarus (1913)/1913/39/Swaja poczta|Swaja poczta]] <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="12" to="12" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} afxe534u4hf55f20q8aiu0ik1ktcznr 0 129320 298642 298359 2026-09-30T11:37:35Z Gleb Leo 2440 298642 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Лубін | безаўтара = | год = Красавік 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/1/Калі скаціна можэ даваць даход|Калі скаціна можэ даваць даход]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/1/Выстаўка насеньня у Мінску у марцы 1912 г.|Выстаўка насеньня у Мінску у марцы 1912 г.]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 1.pdf" from="12" to="14" fromsection="Лубін" tosection="Лубін" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Лубін}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] lxaxi53p7kzkc3yfik1k27bwxozjrwh 104 129350 298614 298408 2026-09-29T18:31:10Z RAleh111 4658 298614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{Цэнтар|'''Kaścielnyja wiedamaści.'''|памер=160%}} <div style="margin-top:-1em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>{{x-larger|†}} '''Kardynał Rampolla. — Rym.</center> </div> {{gap|1.5em}}3 (16) śnieżnia namior raptoǔna kardynał Rampolla.</br> {{gap|1.5em}}Spaŭdnia paczuŭsia kardynał kiepska; doktar naszoŭ lohkaje zapaleńnia u hrudziach; kardynał loh u paściel, — chwaroba nie wydawałasia niebiazpiecznaj. Ale ŭżo u 11 hadz. ŭ noczy, słuha kardynalski zaciamiŭ, szto stan chworaho pahorszyŭsia; jon iznoŭ pazwaŭ doktara í sekretara ale ŭżo było pa czasie. Jak raz u chwili ich prychodu, kard. Rampolla, addaŭ Bohu duszu.</br> {{gap|1.5em}}Kard. Marjan Rampolla del Tindaro, radziŭsia u hor. Polizzi, 5 (17) żniŭnia 1843 h. Nawuku filazofji i Teolohii praszoŭ jon na Hrehorjańskim Uniwersytecie ŭ Rymie, a za tym wyuczyŭsia dyplamacji ŭ Szlacheckaj Akademii.</br> {{gap|1.5em}}U 1875 h. staŭsia Radcam i sekretarom Nuncijatury (pasolstwa) u Madrycie (Hiszpanii), 1877 h. sekretar Propahandy, 1878 byŭ mianawany Apastolskim Protonotarym, a 1880 h. — sekretarom Kanhrehacji dla asobienych spraŭ kaścielnych, 1882 h. staŭsia tytul. arcybiskupam Heraklei i Nuncijuszam (Papieskim pasłom) u Madrycie. U 1887 h. atrymaŭ hodność kardynalskuju ad Papieża Leona XIII i staŭsia nie ŭ zabawie pry im Sekretarom Stanu; hety trudny i ważny ŭrad piestawaŭ jon aż da śmierci Leona XIII. Pa śmierci hetaho Papieża mnohije dumali, ab wybary kard. Rampolla na Piatrowu Stalicu, adnacze Wola Bożaja pakirawała inaczej. Pośle wybaru Piusa X, niaboszczyk pałażyŭ mnoha zasłuh dla dabra Kaścioła, pracujuczy ŭ rożnych ważnych Kanhrehacijach. — Jeszcze 11 śnieżnia kard. Rampolla byŭ na żałobnaj Imszy za duszu kard. Oreglii u kaściele Światych 12 Apostałoŭ, a 5 dniej paśla ǔżo sam stajaŭ pierad tronam Najwyższaho. — Wieczny pakoj daj jamu, Panie! {{справа|''Ks. D-r R. M.{{gap|1.5em}}}} <div style="margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Św. p. Biskup St. Denisewicz.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pamiorszy u Smalensku biskup St. Denisewicz byǔ raniej u hetym że horadzie doǔhi czas probaszczam. Pa śmierci Arcybiskupa Szembeka byǔ Administrataram archidyecezii Mahileŭskaj i prałatam henaj kapituły.</br> {{gap|1.5em}}Na henym stanowiszczy daŭ aprobatu pierszuju u nawiejszych czasach na biełaruskija relihijnyja kniżki. Dastaǔszy hodnaść biskupa nispadabaŭsia czymś prawicielstwu, katoraje zahadało jamu wyjechać s Pieciarburha i znoŭ u Smalensk, dzie prażyǔszy mała bolsz hodu i pamior. Pachawańnie jaho adbyłosia 4-ho śnieżnia, na hetu smutnuju uraczystaść pryjechało kolki biskupaǔ, szmat ksiandzoŭ i katalikoŭ świeckich. <div style="margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Proci ks. A. Czerniaǔskaho.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazeta „Kurjer Litewski“ z wieryhodnych miejscaŭ dawiedujeca, szto ministerswa unutrennych sprawaŭ zażadało, kab wyprawić ks. dziekana wilenskaho Ant. Czerniaŭskaho z Wilni i wilenskaho pawietu. <div style="margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Ab kaplicu dla rasiejcoŭ.</center> </div> {{gap|1.5em}}Rasiejcy kataliki sabirajuć hroszy na zbudawańnie nowaj kaplicy, bo ŭrad atkazaŭ, szto nikoli ni pazwolić adczynić zamknionaj kaplicy, na Pieciarburskaj staranie, a za pryczynu hetaho pakazaŭ, szto bytcym to ŭ henaj kaplicy wielmi lohka moża stacca pażar. Z druhoj starany ŭrad bytcym to wymahaje, kab z abradaŭ było adkiniana ŭsio toje, szto prypaminajeć prawasłaŭnuje liturhiju. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Zima raspaczałasia tut 28-ho śnieżnia, kali praz uwieś dzień iszoǔ śnieh mokry, a praz nocz padmierzła i nazaŭtra ludzi stali katacca na sankach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warniany'''</span> Wilenskaho paw. U dware pana Chominskaho z niwiadomaj pryczyny ŭzniaŭsia pażar. Zhareła stadoła z małatarniaj i druhimi sielska-haspadarskimi pryładami, a tak sama wazy, kaniuszyna i druhi poszar. Usiaho zhareło na 36.740 rub., a było zastrachowano na 17000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Aszmiana'''</span> Wilen. hub. U dware Łużki sielanin padpaliŭ budynki Jazepa Senkoǔskaho. Zhareło zboża u snapoch, haspadarskija pryłady i poszar. Szkody zroblano na 10 tysiacz rub. Sielanina, szto padpaliŭ arysztawali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Haduciszki'''</span> Swiencianskaho paw. U hetym miasteczku załażyli wolnuju pażarnuju drużynu, ustawu katoraj użo zaćwierdziŭ wilenski hubernatar.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Troki'''</span> Wil. hub. U faliwarku Budkach hrafa Joz. Tyszkiewicza z niwiadomaj pryczyny paczaŭsia pażar u chlawoch i stajniach. Zhareła 12 kaniej, 20 karoŭ, 4-ro cialat, sałoma i upraż. Straty na 7500 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Ksiandza Miłaszeŭskaho i pana M. Łenskaho dahetul trymajuć u turmie.<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> d3v3atdra2bu0xoy6gt468hrphsqu88 298615 298614 2026-09-29T18:34:37Z RAleh111 4658 298615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{Цэнтар|'''Kaścielnyja wiedamaści.'''|памер=160%}} <div style="margin-top:-1em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>{{x-larger|†}} '''Kardynał Rampolla. — Rym.</center> </div> {{gap|1.5em}}3 (16) śnieżnia namior raptoǔna kardynał Rampolla.</br> {{gap|1.5em}}Spaŭdnia paczuŭsia kardynał kiepska; doktar naszoŭ lohkaje zapaleńnia u hrudziach; kardynał loh u paściel, — chwaroba nie wydawałasia niebiazpiecznaj. Ale ŭżo u 11 hadz. ŭ noczy, słuha kardynalski zaciamiŭ, szto stan chworaho pahorszyŭsia; jon iznoŭ pazwaŭ doktara í sekretara ale ŭżo było pa czasie. Jak raz u chwili ich prychodu, kard. Rampolla, addaŭ Bohu duszu.</br> {{gap|1.5em}}Kard. Marjan Rampolla del Tindaro, radziŭsia u hor. Polizzi, 5 (17) żniŭnia 1843 h. Nawuku filazofji i Teolohii praszoŭ jon na Hrehorjańskim Uniwersytecie ŭ Rymie, a za tym wyuczyŭsia dyplamacji ŭ Szlacheckaj Akademii.</br> {{gap|1.5em}}U 1875 h. staŭsia Radcam i sekretarom Nuncijatury (pasolstwa) u Madrycie (Hiszpanii), 1877 h. sekretar Propahandy, 1878 byŭ mianawany Apastolskim Protonotarym, a 1880 h. — sekretarom Kanhrehacji dla asobienych spraŭ kaścielnych, 1882 h. staŭsia tytul. arcybiskupam Heraklei i Nuncijuszam (Papieskim pasłom) u Madrycie. U 1887 h. atrymaŭ hodność kardynalskuju ad Papieża Leona XIII i staŭsia nie ŭ zabawie pry im Sekretarom Stanu; hety trudny i ważny ŭrad piestawaŭ jon aż da śmierci Leona XIII. Pa śmierci hetaho Papieża mnohije dumali, ab wybary kard. Rampolla na Piatrowu Stalicu, adnacze Wola Bożaja pakirawała inaczej. Pośle wybaru Piusa X, niaboszczyk pałażyŭ mnoha zasłuh dla dabra Kaścioła, pracujuczy ŭ rożnych ważnych Kanhrehacijach. — Jeszcze 11 śnieżnia kard. Rampolla byŭ na żałobnaj Imszy za duszu kard. Oreglii u kaściele Światych 12 Apostałoŭ, a 5 dniej paśla ǔżo sam stajaŭ pierad tronam Najwyższaho. — Wieczny pakoj daj jamu, Panie! {{справа|''Ks. D-r R. M.{{gap|1.5em}}}} <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Św. p. Biskup St. Denisewicz.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pamiorszy u Smalensku biskup St. Denisewicz byǔ raniej u hetym że horadzie doǔhi czas probaszczam. Pa śmierci Arcybiskupa Szembeka byǔ Administrataram archidyecezii Mahileŭskaj i prałatam henaj kapituły.</br> {{gap|1.5em}}Na henym stanowiszczy daŭ aprobatu pierszuju u nawiejszych czasach na biełaruskija relihijnyja kniżki. Dastaǔszy hodnaść biskupa nispadabaŭsia czymś prawicielstwu, katoraje zahadało jamu wyjechać s Pieciarburha i znoŭ u Smalensk, dzie prażyǔszy mała bolsz hodu i pamior. Pachawańnie jaho adbyłosia 4-ho śnieżnia, na hetu smutnuju uraczystaść pryjechało kolki biskupaǔ, szmat ksiandzoŭ i katalikoŭ świeckich. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Proci ks. A. Czerniaǔskaho.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazeta „Kurjer Litewski“ z wieryhodnych miejscaŭ dawiedujeca, szto ministerswa unutrennych sprawaŭ zażadało, kab wyprawić ks. dziekana wilenskaho Ant. Czerniaŭskaho z Wilni i wilenskaho pawietu. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Ab kaplicu dla rasiejcoŭ.</center> </div> {{gap|1.5em}}Rasiejcy kataliki sabirajuć hroszy na zbudawańnie nowaj kaplicy, bo ŭrad atkazaŭ, szto nikoli ni pazwolić adczynić zamknionaj kaplicy, na Pieciarburskaj staranie, a za pryczynu hetaho pakazaŭ, szto bytcym to ŭ henaj kaplicy wielmi lohka moża stacca pażar. Z druhoj starany ŭrad bytcym to wymahaje, kab z abradaŭ było adkiniana ŭsio toje, szto prypaminajeć prawasłaŭnuje liturhiju. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Zima raspaczałasia tut 28-ho śnieżnia, kali praz uwieś dzień iszoǔ śnieh mokry, a praz nocz padmierzła i nazaŭtra ludzi stali katacca na sankach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warniany'''</span> Wilenskaho paw. U dware pana Chominskaho z niwiadomaj pryczyny ŭzniaŭsia pażar. Zhareła stadoła z małatarniaj i druhimi sielska-haspadarskimi pryładami, a tak sama wazy, kaniuszyna i druhi poszar. Usiaho zhareło na 36.740 rub., a było zastrachowano na 17000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Aszmiana'''</span> Wilen. hub. U dware Łużki sielanin padpaliŭ budynki Jazepa Senkoǔskaho. Zhareło zboża u snapoch, haspadarskija pryłady i poszar. Szkody zroblano na 10 tysiacz rub. Sielanina, szto padpaliŭ arysztawali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Haduciszki'''</span> Swiencianskaho paw. U hetym miasteczku załażyli wolnuju pażarnuju drużynu, ustawu katoraj użo zaćwierdziŭ wilenski hubernatar.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Troki'''</span> Wil. hub. U faliwarku Budkach hrafa Joz. Tyszkiewicza z niwiadomaj pryczyny paczaŭsia pażar u chlawoch i stajniach. Zhareła 12 kaniej, 20 karoŭ, 4-ro cialat, sałoma i upraż. Straty na 7500 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Ksiandza Miłaszeŭskaho i pana M. Łenskaho dahetul trymajuć u turmie.<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 445tzw5j7bp8kcehtzmavun8wpb1t77 104 129400 298643 298544 2026-09-30T11:38:12Z Gleb Leo 2440 298643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Аб"/>расадзінка, або не прыжыве, або прыжыўшы ня вырасьце. Найбольш трэба пільнавацца, каб у расадніку не расла трава, бо яна надта зьедае гной і глушыць расаду.</br> {{gap|2.5em}}У восень ссекаючы капусту, гаспадыня вырывае колькі качаноў с карэньнем. Гэта на высадкі, і, як я бачыў, нясе гэтые качаны у яму, дзе засыпаюць бульбу, ды ставіць там на верх бульбы да вясны. Закапанай у яме бульбе гэта ня шкодзіць, а качаном і як ешчэ, бо ім патрэбен даступ сьвежаго паветра, а у ямі німа прадухі. Вось вясной гаспадыня дастае з ямы леташніе качаны, — ані пазнаць: чорные, гнілые — і хочэ з іх мець добрае насеньне на расаду.</br> {{gap|2.5em}}Качаны што на высадкі трэба заўсёды трымаць у такім мейсцы, дзе можэ быць пастаянны прыток сьвежаго паветра. Найлепш у варыўні (істопцы) дзе яны ня зьмерзнуць і не згніюць.</br> {{gap|2.5em}}Толькі трэба пільнаваць, каб мышы не паелі, бо тагды качан не прыжыве, а калі і прыжыве, то ня будзе цьвісьці, або зацьвіце пустацьветам. {{Калёнтытул||right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>А. П—ч.</span>'''{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Аб"/> <section begin="Грэчка"/>{{c|'''Грэчка.|памер=180%}} <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}„3 гаршка — аруд, з аруда — горшчок“, гэтак бывае з грэчкай, як кажэ старая наша прыказка. І ткі праўда. Грэчка асабліва апошнімі гадамі ўнадзілася выкідываць гэткіе штукі. А чаму? Любіць грэчка прыпаркаватае лето с пераходнымі дожджыкамі і страшэнна баіцца позных веснавых і ранных восенскіх прымарозкоў. А тут, як раз і леткі сталі халодные, і прымарозкоў і такіх, і сякіх — колькі хочэш; дык ня дзіва, што частавата трапляецца „з аруда — гаршчок“. Каб-жэ як раз трапіць с сяўбой грэчкі на пару, ніякі фізык не дарадзе, бо з Богам кантракту ня зробіш. Дык мо не варта і займацца з грэчкай?… І варта і трэба!</br> {{gap|2.5em}}У нашых хлебаробаў праз лад ужо аднастайная еда: бульба і ячмень, і вось, якіе-бы там стравы не выдумлялі нашы гаспадыні (праснакі, зацірка, крупнікі і кашы з пэнсаковых круп, бліны, аладкі з бульбы, шкляные клецкі з яе і т. д.), а усё-як ткі гэта будзе ячмень ды бульба; і хоць язык ашукаеш, але цела не ашукаешь. Чэлавеку сытней, здаравей і смачней есьці, калі больш перамен у стравах. А грэчка і сытная, і смачная: бліны, клёцкі, кашу з яе — ясі чэлавек — ажно нос гнецца.</br> {{gap|2.5em}}Апрача таго, адзін удалы ўраджай грэчкі, заплаціць можэ за колькі год прапашчых, бо і цэны на яе заўсёды добрые: 80 к. рубель і даражэй за пуд.</br> {{gap|2.5em}}А найважнейшае вось што: грэчка удаецца на такіх {{перанос пачатак|дзер|ванах}} <section end="Грэчка"/><noinclude></noinclude> fe54qf20rs3swfzyhmv9a1o49dyb14d 104 129440 298600 298592 2026-09-29T12:58:09Z Gleb Leo 2440 298600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Naradzeńnie"/>dać prykazańnie najwialikszaje i najlepszaje: „''Miłuj Boha nad usio, a bliżniaho — jak siabie samoho''“.</br> {{gap|1.5em}}Dyk radujmosia i my darahije braty, i kachanyja siostry biełarusy! Radujmosia, bo Syn Boży zahadaŭ usiamu świetu i na nas hladzieć, jak na dziaciej Bożych, a bratoŭ druhich narodaŭ, a kali świet dahetul zatykaŭ wuszy na henu Boskuju nawuku, dyk mo i my sami winawatyje</br> {{gap|1.5em}}I za toje ŭ hety dzień wialiki, ŭ uraczystaść Bożaho naradzeńnia pastanoŭmo i my nanowa naradzicca, a naradzicca da żyćcia chryścijanskaho-katalickaho, da żyćcia hramadzianskaho. Naradzimosia da żyćcia ćwiarozaho, pracawitaho, razumnaho, sprawiedliwaho dla ǔsich i miłasernaho dla ǔsiakaj istoty, a tady my lepiej daznajem skutkaŭ naradzeńnia Pana Jezusa, Syna Bożaho i lepiej z jaho budziem radawacca, szto daj nam Boże! {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naradzeńnie"/> <section begin="Hej"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; letter-spacing:-1px; line-height: 1.3"> '''Hej-żaż</br>maja wioska!.. </div> Hej-żaż maja wioska!</br> Jak ty dziś daloka —</br> Kab hladzieŭ i doŭha,</br> Ni ubaczyć woka</br> Twaich strech z sałomy</br> Mocham czasu krytych,</br> Wokienca malenkich,</br> Chat u ziamlu ǔbitych,</br> Humnaŭ i chlawoczka</br> Nizienkich, jak chaty,</br> Wuliczki ŭ siarodku —</br> Krychu krywawataj…</br> I za wioskaj kryża,</br> Szto pomnić dziadoǔ,</br> Mościka praz reczku…</br> I abszar paloǔ…</br> Adyjszło ǔsio heta</br> Niedzie dziś daloka,</br> Kab hladzieŭ i doŭha</br> Ni ubaczyć woka:</br> Zasłaniajuć hory</br> I lasisty kniei,</br> Dyk da rodnaj wioski</br> Dalacieć umiejuć.</br> Tolki ǔspomniǔ daǔny</br> Hora dni, ǔciechi,</br> Dumka miham skocza,</br> Pad wiaskowy strechi —</br> Baczu wobraz rodny:</br> Pracy, harawańnia,</br> Biednyja paletki,</br> Siejańnie, harańnie…</br> Rodnych baczu twary —</br> Chatnich i susiedaǔ,</br> Żyćcio baczu wioski,</br> I szczaścia i biedaŭ…</br> Uspaminak ǔsienka,</br> U wobraz adzin łucza:</br> Wobraz sercu miły —</br> Miły aż baluczy…</br> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br> Dyk chacia ty, wioska</br> Rodna, i daloka,</br> Szto za hor lasami</br> Cie ni baczyć woka —</br> Ja serdecznaj dumkaj</br> Pakul życi budu,</br> Wioska maja rodna,</br> Ciabie ni zabudu!…</br> {{справа|''A. Sumny.{{водступ|-3|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hej"/> <section begin="Ks"/>{{c|Ks. Adolfa {{Абмылка|Kałping|Kołping}}.|памер=200%}} <div style="margin-top:-1em"></div> <center>(Z powadu jahonaho 100-let. jubileuszu).</center> {{gap|1.5em}}Piersz czym skonczycca hety hod, choczym żwiarnuć uwahu naszych czytaczoǔ na adnaho czaławieka, katory jakraz 100 hadoŭ tamu pryszoǔ na świet Boży. I choć uwieś swoj wiek prażyǔ jon u Niamieczczynie, choć jahonaja praca nie wychadziła za hranicy niamieckich ziamiel, usiotaki sława jahonaja razaszłasia pa ǔsiamu świetu i usiudy ǔzbudziła wialiki padziǔ. Czaławiek hety, heta ksiondz Adolfa Kołping, — „Baćka raboczych“.</br> {{gap|1.5em}}Jon radziǔsia 8.–XII.–1813 hodu niedaloka ad niamieckaho horadu Kolonji (Köln) i byǔ synam biednych, ale dobrych i pabożnych baćkoǔ.</br> {{gap|1.5em}}Jon ros u katalickaj atmasfery; strach Boży, katoraho jon nauczyǔsia u rodnaj chacie, wioŭ jaho zaŭsiahdy na peŭnuju i prostuju darohu żyćcia, a pilnaść, da katoraj jon prywyk ad malenstwa, nie pazwalała jamu baiacca nijakaj raboty.</br> {{gap|1.5em}}Baćki praznaczyli jamu za remiasło szawiectwa. Trymajuczysia zwyczaju taho czasu, pierachadziǔ Kołping z miejsca na miejsca, — ad sieła da sieła, ad horadu da horadu, ad adnaho majstra da druhoho, kab wuczycca i zarabić sabie na sztodsienny chleb. U taki sposab spatykaǔsia i znajomiǔsia Kołping z tawaryszami pa remiasłu. Jaho lubili ǔsie za jahony wiasioły i pakładzisty charakter. Pry hetym paznawaŭ K. biadu i niadolu ludzkuju i wuczyǔsia hłyboka ǔhledacca ŭ sercy swaich bliżnich. Szlachetnamu Kołpingu zaŭsio bolsz leżaŭ na sercy straszenny stan duchoǔny i cialesny raboczaho ludu. Wyrwanyje z roddnaj siamji, kinienyje na łasku i {{перанос пачатак|niełas|ku}} <section end="Ks"/><noinclude></noinclude> 37m9qmitckojrmb3zeo2iydk6vhnc36 0 129443 298601 298594 2026-09-29T12:58:27Z Gleb Leo 2440 298601 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Hej-żaż maja wioska!.. | аўтар = Алесь Гарун | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Naradzeńnie Jezusa Chrystusa Syna Bożaho|Naradzeńnie Jezusa Chrystusa Syna Bożaho]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Ks. Adolfa Kołping|Ks. Adolfa Kołping]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="5" to="5" fromsection="Hej" tosection="Hej" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Hej-żaż maja wioska!..}} [[Катэгорыя:Вершы Алеся Гаруна]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] 2i24mh52fl2ptjy414zs7ravd33g0ob 104 129444 298599 298596 2026-09-29T12:56:13Z Gleb Leo 2440 298599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ks"/>{{перанос канец|niełas|ku}} doli, mnohije raboczyje upali mo duża nizka, mnohije stajali na samym bierahu biazdonnaj propaści, a ŭsie byli apuszczenyje, wystaŭlenyje na wialikije pakusy i ułudy. Ratawać ich treba było ale dahetul nie było czaławieka, katory padumaŭby ab hetym. Kołping uziaŭsia za hetu wialikaju sprawu i pastanawiŭ zrabić usio, szto ŭ jahonaj było mocy, kab pamahczy siabram. — Ale jak paczać? Mała pa mału rasło u Kołpingu prakanańnie, szto najlepiej pamożyć harotnym ksiondz katalicki. Boży Pamazaniec. — I jon staŭsia ksiandzom. Choć daroha da aŭtaru była dla Kołpinga duża ciażkoj, — miłaść dla Boha i bliżniaho ŭsio pieramahła; jon skonczyŭ szczaśliwa nawuki (u Münchenie i Bonu) i ŭ 1845 h. moh użo adprawić swaju pierszuju Imszu Św. Z hetym dniom paczałasia wialikaja, zbawiennaja dla tysiaczoŭ praca Kołpinga. Użo na swaim pierszym mieście wikaraho u hor. Elbezfeld, zalażyŭ jon pierszuju supołku raboczych (1846 h.) Kołping pracawaŭ biez adpaczynku. Skora pole jahonaj pracy paszyryłosia tak, szto ŭsia Zachodniaja Germanija pakryłasia sotniami takich supołak. Nowyje chaŭrusy zarazże paczali prajaŭlać swaju dziejacielność u ŭsich haradach Niamieczczny, u Aŭstryji i ŭ Szwajcaryji. Supołki zakładalisia najpiersz dla tych, szto prybywali z wiosak u wialikije harady szukać pracy, ale i dla haradzkich raboczych supolki nia byli zaczynieny.</br> {{gap|1.5em}}Chworyje u ich znachadzili darmawuju apieku i dahlad, zdarowyje dastawali za małyje hroszy pamiaszczeńnie i pażyŭnuju strawu.</br> {{gap|1.5em}}Ale hetym nie zadawolniŭsia Kołping. Jon zakładaŭ u damach dla raboczych usielakija majsterni i warsztaty, adkul wychadzili dobryje majstry, szto ŭżo biez biady mahli prabiwacca ŭ żyćci. — Nie zabyŭsia Kołping i ab relihijnych patrebach raboczaho ludu. Raboczyje i ich siemji nachadzili ŭ supołkach usio, szto patreba dla duszy, — i nawuku, i dobry prykład, i ŭsie paciechi światoj wiery, tak, szto jany wychadzili ŭ świet uzmocniennyje na duszy i z miłaściu wialikaj dla Kaścioła i jaho światoj nawuki.</br> {{gap|1.5em}}Trudna pieraliczyć ŭsie zasłuhi Kołpinga. Niekolki suchich liczbaŭ niechaj haworuć sami za siebie: jeszcze za żyćcia Kołpinga naliczywali 400 supołak u Niamieczczynie, Aŭstryi i Szwajcaryi; bliska kala 400 szpitalaŭ i pryjutaŭ stajała zaŭsiahdy atkryta dla chworych i biezrabotnych „tawaryszoŭ“. Usich złuczanych u supołki i chaŭrusy („Vereine“) raboczych było 100.000. Usie jany zaŭsiahdy ćwiorda stajali pad znamiam ich baćki Kołpinga. Jany wiedali, szto zrabiŭ dla ich hety wialiki czaławiek: jon daŭ im dolu i chleb, ratawaŭ i uzmocniŭ ich wieru. Adważna wystupali hety ludzi ŭ świet, prywycznyje da pracy i trudoŭ, śmiela i razumna baranili światoj sprawy swajej relihii. Zapraŭdy, z wialikaj radaściu moh hladzieć Kołping, schadzia ŭ damawinu, na swaju pracu, dla katoraj jon addaŭ swajo żyćcio i ŭsie swaje siły.</br> {{gap|1.5em}}Kołping pamior 11–XII–1865 h. Hramadzianstwa, dla katoraho jon tak mnoha dobraho zrabiŭ i katoraje jaho caniło i paważało, a nadusio adrodżenyj im raboczy lud, nazwali jaho „Baćkam raboczych“ („Gesellenvater“) i złażyli na jahonuju cześć chwalebnuju pieśniu. — Kołping pamior, ale duch jaho żywieć i dahetul u ŭsich niamieckich krajoch i daloka za ich hranicami. Kożny katalik wiedajeć i sławić jaho imia.</br> {{gap|1.5em}}Słaŭ i ty jaho darahi czytacz, i starajsia naśladawać wialikaho czaławieka! A choć tabie może i nikoli nia prydziecca być u Koloniji i padziŭlać tam pieknaho pamiatnika Kołpinga, — to hladzi na jaho prynajmniej u duchu i wuczysia ad jaho praŭdziwaj miłaści dla twaich bliżnich. Bo tolki miłaść kirawała usimi czynami hetaho czaławieka; niechajże miłaść i ciabie ażyŭlajeć!</br> {{gap|1.5em}}„Caritas Christi urget nos“ — „Miłaść Chrystusowa niawolić nas!“ {{справа|Pa niamiecku dla „Biełarusa“ napisaŭ</br>''D-r phil. P. Kunz.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}{{fine|Mainz.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ks"/> <section begin="Aszmiana"/>{{Цэнтар|''Piszuć da nas.|памер=200%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''H. Aszmiana.'''</span> Wil. hub. Jak raz trapiłosia mnie być u swaim pawietowym horadzie ŭ tuju paru, kali zdajuć nowabrancaŭ. Tut ubaczyŭ szmat cikaŭnaho, szto i apisuju, jak umieju.</br> {{gap|1.5em}}Narodu nabrałosia moc, a ŭsio zdarowyje maładyje chłapcy chryścijanie-biełarusy. Żydoŭ niejak nia widać było, moża za toje, szto ŭ hety dzień było ich świata. Zatoje palicji dy ŭsiakaho druhoha naczalstwa, dyk musić s usiaho pawietu tut nabrałosia. Tak i snujuć pa wulicach to ŭ adnu staranu to ŭ druhuju. Asabliwie kinuŭsia mnie ŭ woczy adzin hładki i taŭsty, widać jaki starszy naczalnik; za im bieh jaho wializarny sabaka, szto aż strach hlanuć na jaho, zdajecca woś zaraz kinniecca na <section end="Aszmiana"/><noinclude></noinclude> qs2whjk7m4pbz0pusrhwaklk9jtz78g 104 129445 298597 2026-09-29T12:11:55Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « czaławieka i zjeść. A syty, hladki aż bliszczyć.</br> {{gap|1.5em}}Byŭ ja i ŭ tym miejscy, dzie adbywaŭsia nabor. Budynina hena choć i nie małaja, ale pry takim zboryszczy ludziej z 9 wałaściej usich pamiaścić nie zmahła, dyk bolszaja paławina narodu taŭczeca pa padworji, a ŭ siaredzinu jak nabjecca, dyk jak sialadcoŭ u boczca i chto tam krychu pabudzie, dyk wyparycca, jak u łaźni, a tam to prastorna, dzie naczalstwa siadzić i tudy ŭp...» 298597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> czaławieka i zjeść. A syty, hladki aż bliszczyć.</br> {{gap|1.5em}}Byŭ ja i ŭ tym miejscy, dzie adbywaŭsia nabor. Budynina hena choć i nie małaja, ale pry takim zboryszczy ludziej z 9 wałaściej usich pamiaścić nie zmahła, dyk bolszaja paławina narodu taŭczeca pa padworji, a ŭ siaredzinu jak nabjecca, dyk jak sialadcoŭ u boczca i chto tam krychu pabudzie, dyk wyparycca, jak u łaźni, a tam to prastorna, dzie naczalstwa siadzić i tudy ŭpuskajuć chłapcoŭ pa adnym, dy hołymi, jak maci radziła. Tam ich ahladajuć, nimiarkujuczy, jak żyd wała, katoraho kuplaje, i kali znajduć jakuju chwarobu ci kalectwa, dyk taho brakujuć, a chto zusim zdarowy taho zapisujuć hodnym da wajenszczyny.</br> {{gap|1.5em}}Czasam jak katoraho chłopca baćka słaby, dyk kamisija ahladaje hetaho baćku i kali znajdzie jaho nia zdolnym da pracy, dyk syna pakidajuć, dajuć „lhotu“.</br> {{gap|1.5em}}I z wioski Cabajoù byŭ adzin nizdarawiaka haspadar Iwanczyk.</br> {{gap|1.5em}}Jon szmat hdzie laczyŭsia ŭ roznych znacharaŭ i szaptunoŭ, ale nieszta nijak niczoha nie pamahało.</br> {{gap|1.5em}}A ŭ sioletnim hadu jaho synu treba było stanawicca na losy. Iwanczyk padaŭ praszeńnie i sam pryjechaŭ u kamisiju. Tam jaho ahladzieli, abstukali, dy pryznali zdarowym. Rad ni rad a pakinuŭ syna ŭ horadzi, dy sam waroczaŭsia da chaty razdumawajuczy: Praŭdu tyki każuć pany i ksiandzy, szto szaptuny niczoha nie znajuć, a tolki aszukujuć ludziej. Woś i mianie jany ŭsio straszyli, szto ja chwory, dy pawinien laczycca, a jak abhledzili ważnyje daktary, dyk i akazałosia szto ja zdarowy. Wiarnuŭsia da chaty i musić z wialikaj radości, szto budzie zdaroŭ — uziaŭ dy i pamior.</br> {{gap|1.5em}}Nu sztoz, pamior, dyk i pamior, treba chawać, ale i syna treba wiarnuć. Paraili dać u prysudztwa telehramu, kab syna wiarnuli. Tak i zrabili. Ale treba licha, szto na zdaczy byli dwa Iwanczyki. Dastaŭszy telehramu, prysudztwa zahadało Iwanczyku iści baćku chawać, ale trapili nie na taho.</br> {{gap|1.5em}}Toj spałochaŭsia i wiarnuŭsia da wioski, aż na padworku spatykaja swaho baćku, dyk iszce bolej spałochaŭsia, bo dumaŭ, szto heta zdańnie i baćka spałochaŭsia, szto syn nie ŭ pary wiarnuŭsia. Nu ale dahadalisia, szto heta wyszła abmyłka, dyk heny Iwanczyk paszoŭ iznoŭ na zdaczu, a taho, katoraho treba było, puścili zusim da chaty.</br> {{gap|1.5em}}A ŭsioż heta szaptuny winawatyje, szto ŭmaŭlali chwarobu zdarowamu czaławieku. Kab nia ich machlarstwy, dyk mo czaławiek hety jeszcze i doŭha żyŭ. {{справа|''Stary Ułas.{{gap|1.5em}}}} {{fine|Wałożyn—8–XII–1913.}} {{gap|1.5em}}W. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Hajduny'''</span> Wilen. paw. Mickunskaj wołości. Z 10-ho na 11 śnieżnia tutejszy chłopiec Stasiuk Misiewicz, choczuczy lohka zarabić na ihryszczy i wypiŭki ŭkraŭ u susieda Jazepa Miałduna karowu, dy pawioŭ jaje da Nowaj Wilejki pradawać. Prywioŭ da żyda, ale toj bajuczysia, kab ni papaścisia, bo skora mieŭ pryści da jaho uradnik, nia pryniaŭ karowy. Misiewicz pawioŭsia z jej dalej, ale jak raz spatkaŭsia z uradnikam, katory dahadaŭsia, szto karowa kradziana i arysztawaŭ Misiewicza, a karowu adabraŭ, dy pastawiŭ u adnaho storaża</br> {{gap|1.5em}}Ciapier karowa wiarnułasia to da swaho aspadara, a 18 hadowy St. Misiewicz, szto wuczyŭsia kraści siadzić pad śledztwam u turmie.</br> {{gap|1.5em}}S adnej starany nia szkodzić hetamu chłopcu, treba było nie kraści, dyk i byłob usio dobra, ale ż druhoj starany dyk i szkada maładoha czaławieka, bo jon zrabiŭ heta dziela taho, szto jon ciomny, szto baćki jaho ŭmieli dać jamu żyćcio, ale nia ŭmieli ci moża liczyli i niepatrebnym dawać jamu aświetu, dobraje wychawańnie. Hetaż dobra wiedama, szto czym czaławiek światlejszy, tym jon lepiej sam siabie szanuja i znaczyć jon tym mieniej moża rabić szalmoŭstwa. Czym bolej, u katorym hasudarstwie szkołaŭ tym mieniej i tym puściejszyja tam turmy. {{справа|''Mickunczyk.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''Pierad światam.|памер=160%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{block center/s}} {{gap|2em}}Radasnaje świata</br> Budzim świadkawaci,</br> {{gap|2em}}Tolki kiepski zwyczaj,</br> Treba pakidaci.</br> {{gap|2em}}Brydki bo nasz zwyczaj,</br> Jak usim wiadoma:</br> {{gap|2em}}Swiatam nasza moładź,</br> Być nia chocza doma;</br> {{gap|2em}}Lenicca zahlanuć,</br> Szto ŭ kniżca, ŭ hazecia,</br> {{gap|2em}}Tamu jana ciomna,</br> Tak żywie na świecia.</br> {{gap|2em}}A treba nam pomnić,</br> Szto kniżka, hazeta,</br> {{gap|2em}}Dla nas pracawitych,</br> Jadyna aświeta.</br> {{gap|2em}}Jana nam pakaża,<noinclude></noinclude> bfzspgzi6asr50i48jz0fmsyp2r077b 298603 298597 2026-09-29T13:00:34Z Gleb Leo 2440 298603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Aszmiana"/>czaławieka i zjeść. A syty, hladki aż bliszczyć.</br> {{gap|1.5em}}Byŭ ja i ŭ tym miejscy, dzie adbywaŭsia nabor. Budynina hena choć i nie małaja, ale pry takim zboryszczy ludziej z 9 wałaściej usich pamiaścić nie zmahła, dyk bolszaja paławina narodu taŭczeca pa padworji, a ŭ siaredzinu jak nabjecca, dyk jak sialadcoŭ u boczca i chto tam krychu pabudzie, dyk wyparycca, jak u łaźni, a tam to prastorna, dzie naczalstwa siadzić i tudy ŭpuskajuć chłapcoŭ pa adnym, dy hołymi, jak maci radziła. Tam ich ahladajuć, nimiarkujuczy, jak żyd wała, katoraho kuplaje, i kali znajduć jakuju chwarobu ci kalectwa, dyk taho brakujuć, a chto zusim zdarowy taho zapisujuć hodnym da wajenszczyny.</br> {{gap|1.5em}}Czasam jak katoraho chłopca baćka słaby, dyk kamisija ahladaje hetaho baćku i kali znajdzie jaho nia zdolnym da pracy, dyk syna pakidajuć, dajuć „lhotu“.</br> {{gap|1.5em}}I z wioski Cabajoù byŭ adzin nizdarawiaka haspadar Iwanczyk.</br> {{gap|1.5em}}Jon szmat hdzie laczyŭsia ŭ roznych znacharaŭ i szaptunoŭ, ale nieszta nijak niczoha nie pamahało.</br> {{gap|1.5em}}A ŭ sioletnim hadu jaho synu treba było stanawicca na losy. Iwanczyk padaŭ praszeńnie i sam pryjechaŭ u kamisiju. Tam jaho ahladzieli, abstukali, dy pryznali zdarowym. Rad ni rad a pakinuŭ syna ŭ horadzi, dy sam waroczaŭsia da chaty razdumawajuczy: Praŭdu tyki każuć pany i ksiandzy, szto szaptuny niczoha nie znajuć, a tolki aszukujuć ludziej. Woś i mianie jany ŭsio straszyli, szto ja chwory, dy pawinien laczycca, a jak abhledzili ważnyje daktary, dyk i akazałosia szto ja zdarowy. Wiarnuŭsia da chaty i musić z wialikaj radości, szto budzie zdaroŭ — uziaŭ dy i pamior.</br> {{gap|1.5em}}Nu sztoz, pamior, dyk i pamior, treba chawać, ale i syna treba wiarnuć. Paraili dać u prysudztwa telehramu, kab syna wiarnuli. Tak i zrabili. Ale treba licha, szto na zdaczy byli dwa Iwanczyki. Dastaŭszy telehramu, prysudztwa zahadało Iwanczyku iści baćku chawać, ale trapili nie na taho.</br> {{gap|1.5em}}Toj spałochaŭsia i wiarnuŭsia da wioski, aż na padworku spatykaja swaho baćku, dyk iszce bolej spałochaŭsia, bo dumaŭ, szto heta zdańnie i baćka spałochaŭsia, szto syn nie ŭ pary wiarnuŭsia. Nu ale dahadalisia, szto heta wyszła abmyłka, dyk heny Iwanczyk paszoŭ iznoŭ na zdaczu, a taho, katoraho treba było, puścili zusim da chaty.</br> {{gap|1.5em}}A ŭsioż heta szaptuny winawatyje, szto ŭmaŭlali chwarobu zdarowamu czaławieku. Kab nia ich machlarstwy, dyk mo czaławiek hety jeszcze i doŭha żyŭ. {{справа|''Stary Ułas.{{gap|1.5em}}}} {{fine|Wałożyn—8–XII–1913.}} <section end="Aszmiana"/> <section begin="Hajduny"/>{{gap|1.5em}}W. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Hajduny'''</span> Wilen. paw. Mickunskaj wołości. Z 10-ho na 11 śnieżnia tutejszy chłopiec Stasiuk Misiewicz, choczuczy lohka zarabić na ihryszczy i wypiŭki ŭkraŭ u susieda Jazepa Miałduna karowu, dy pawioŭ jaje da Nowaj Wilejki pradawać. Prywioŭ da żyda, ale toj bajuczysia, kab ni papaścisia, bo skora mieŭ pryści da jaho uradnik, nia pryniaŭ karowy. Misiewicz pawioŭsia z jej dalej, ale jak raz spatkaŭsia z uradnikam, katory dahadaŭsia, szto karowa kradziana i arysztawaŭ Misiewicza, a karowu adabraŭ, dy pastawiŭ u adnaho storaża</br> {{gap|1.5em}}Ciapier karowa wiarnułasia to da swaho aspadara, a 18 hadowy St. Misiewicz, szto wuczyŭsia kraści siadzić pad śledztwam u turmie.</br> {{gap|1.5em}}S adnej starany nia szkodzić hetamu chłopcu, treba było nie kraści, dyk i byłob usio dobra, ale ż druhoj starany dyk i szkada maładoha czaławieka, bo jon zrabiŭ heta dziela taho, szto jon ciomny, szto baćki jaho ŭmieli dać jamu żyćcio, ale nia ŭmieli ci moża liczyli i niepatrebnym dawać jamu aświetu, dobraje wychawańnie. Hetaż dobra wiedama, szto czym czaławiek światlejszy, tym jon lepiej sam siabie szanuja i znaczyć jon tym mieniej moża rabić szalmoŭstwa. Czym bolej, u katorym hasudarstwie szkołaŭ tym mieniej i tym puściejszyja tam turmy. {{справа|''Mickunczyk.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hajduny"/> <section begin="Pierad"/>{{Цэнтар|'''Pierad światam.|памер=160%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{block center/s}} {{gap|2em}}Radasnaje świata</br> Budzim świadkawaci,</br> {{gap|2em}}Tolki kiepski zwyczaj,</br> Treba pakidaci.</br> {{gap|2em}}Brydki bo nasz zwyczaj,</br> Jak usim wiadoma:</br> {{gap|2em}}Swiatam nasza moładź,</br> Być nia chocza doma;</br> {{gap|2em}}Lenicca zahlanuć,</br> Szto ŭ kniżca, ŭ hazecia,</br> {{gap|2em}}Tamu jana ciomna,</br> Tak żywie na świecia.</br> {{gap|2em}}A treba nam pomnić,</br> Szto kniżka, hazeta,</br> {{gap|2em}}Dla nas pracawitych,</br> Jadyna aświeta.</br> {{gap|2em}}Jana nam pakaża, <section end="Pierad"/><noinclude></noinclude> 07tbzv3tlurxapbt5ghoiovx01mj9da 298622 298603 2026-09-29T19:47:29Z Gleb Leo 2440 298622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Aszmiana"/>czaławieka i zjeść. A syty, hladki aż bliszczyć.</br> {{gap|1.5em}}Byŭ ja i ŭ tym miejscy, dzie adbywaŭsia nabor. Budynina hena choć i nie małaja, ale pry takim zboryszczy ludziej z 9 wałaściej usich pamiaścić nie zmahła, dyk bolszaja paławina narodu taŭczeca pa padworji, a ŭ siaredzinu jak nabjecca, dyk jak sialadcoŭ u boczca i chto tam krychu pabudzie, dyk wyparycca, jak u łaźni, a tam to prastorna, dzie naczalstwa siadzić i tudy ŭpuskajuć chłapcoŭ pa adnym, dy hołymi, jak maci radziła. Tam ich ahladajuć, nimiarkujuczy, jak żyd wała, katoraho kuplaje, i kali znajduć jakuju chwarobu ci kalectwa, dyk taho brakujuć, a chto zusim zdarowy taho zapisujuć hodnym da wajenszczyny.</br> {{gap|1.5em}}Czasam jak katoraho chłopca baćka słaby, dyk kamisija ahladaje hetaho baćku i kali znajdzie jaho nia zdolnym da pracy, dyk syna pakidajuć, dajuć „lhotu“.</br> {{gap|1.5em}}I z wioski Cabajoù byŭ adzin nizdarawiaka haspadar Iwanczyk.</br> {{gap|1.5em}}Jon szmat hdzie laczyŭsia ŭ roznych znacharaŭ i szaptunoŭ, ale nieszta nijak niczoha nie pamahało.</br> {{gap|1.5em}}A ŭ sioletnim hadu jaho synu treba było stanawicca na losy. Iwanczyk padaŭ praszeńnie i sam pryjechaŭ u kamisiju. Tam jaho ahladzieli, abstukali, dy pryznali zdarowym. Rad ni rad a pakinuŭ syna ŭ horadzi, dy sam waroczaŭsia da chaty razdumawajuczy: Praŭdu tyki każuć pany i ksiandzy, szto szaptuny niczoha nie znajuć, a tolki aszukujuć ludziej. Woś i mianie jany ŭsio straszyli, szto ja chwory, dy pawinien laczycca, a jak abhledzili ważnyje daktary, dyk i akazałosia szto ja zdarowy. Wiarnuŭsia da chaty i musić z wialikaj radości, szto budzie zdaroŭ — uziaŭ dy i pamior.</br> {{gap|1.5em}}Nu sztoz, pamior, dyk i pamior, treba chawać, ale i syna treba wiarnuć. Paraili dać u prysudztwa telehramu, kab syna wiarnuli. Tak i zrabili. Ale treba licha, szto na zdaczy byli dwa Iwanczyki. Dastaŭszy telehramu, prysudztwa zahadało Iwanczyku iści baćku chawać, ale trapili nie na taho.</br> {{gap|1.5em}}Toj spałochaŭsia i wiarnuŭsia da wioski, aż na padworku spatykaja swaho baćku, dyk iszce bolej spałochaŭsia, bo dumaŭ, szto heta zdańnie i baćka spałochaŭsia, szto syn nie ŭ pary wiarnuŭsia. Nu ale dahadalisia, szto heta wyszła abmyłka, dyk heny Iwanczyk paszoŭ iznoŭ na zdaczu, a taho, katoraho treba było, puścili zusim da chaty.</br> {{gap|1.5em}}A ŭsioż heta szaptuny winawatyje, szto ŭmaŭlali chwarobu zdarowamu czaławieku. Kab nia ich machlarstwy, dyk mo czaławiek hety jeszcze i doŭha żyŭ. {{справа|''Stary Ułas.{{gap|1.5em}}}} {{fine|Wałożyn—8–XII–1913.}} <section end="Aszmiana"/> <section begin="Hajduny"/>{{gap|1.5em}}W. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Hajduny'''</span> Wilen. paw. Mickunskaj wołości. Z 10-ho na 11 śnieżnia tutejszy chłopiec Stasiuk Misiewicz, choczuczy lohka zarabić na ihryszczy i wypiŭki ŭkraŭ u susieda Jazepa Miałduna karowu, dy pawioŭ jaje da Nowaj Wilejki pradawać. Prywioŭ da żyda, ale toj bajuczysia, kab ni papaścisia, bo skora mieŭ pryści da jaho uradnik, nia pryniaŭ karowy. Misiewicz pawioŭsia z jej dalej, ale jak raz spatkaŭsia z uradnikam, katory dahadaŭsia, szto karowa kradziana i arysztawaŭ Misiewicza, a karowu adabraŭ, dy pastawiŭ u adnaho storaża</br> {{gap|1.5em}}Ciapier karowa wiarnułasia to da swaho aspadara, a 18 hadowy St. Misiewicz, szto wuczyŭsia kraści siadzić pad śledztwam u turmie.</br> {{gap|1.5em}}S adnej starany nia szkodzić hetamu chłopcu, treba było nie kraści, dyk i byłob usio dobra, ale ż druhoj starany dyk i szkada maładoha czaławieka, bo jon zrabiŭ heta dziela taho, szto jon ciomny, szto baćki jaho ŭmieli dać jamu żyćcio, ale nia ŭmieli ci moża liczyli i niepatrebnym dawać jamu aświetu, dobraje wychawańnie. Hetaż dobra wiedama, szto czym czaławiek światlejszy, tym jon lepiej sam siabie szanuja i znaczyć jon tym mieniej moża rabić szalmoŭstwa. Czym bolej, u katorym hasudarstwie szkołaŭ tym mieniej i tym puściejszyja tam turmy. {{справа|''Mickunczyk.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hajduny"/> <section begin="Pierad"/>{{Цэнтар|'''Pierad światam.|памер=160%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{block center/s}} {{gap|2em}}Radasnaje świata</br> Budzim świadkawaci,</br> {{gap|2em}}Tolki kiepski zwyczaj,</br> Treba pakidaci.</br> {{gap|2em}}Brydki bo nasz zwyczaj,</br> Jak usim wiadoma:</br> {{gap|2em}}Swiatam nasza moładź,</br> Być nia chocza doma;</br> {{gap|2em}}Lenicca zahlanuć,</br> Szto ŭ kniżca, ŭ hazecia,</br> {{gap|2em}}Tamu jana ciomna,</br> Tak żywie na świecia.</br> {{gap|2em}}A treba nam pomnić,</br> Szto kniżka, hazeta,</br> {{gap|2em}}Dla nas pracawitych,</br> Jadyna aświeta.</br> {{gap|2em}}Jana nam pakaża,</br> <section end="Pierad"/><noinclude></noinclude> qe7y0j66jovvgrbl9073s8yialhwygt 0 129446 298598 2026-09-29T12:49:04Z Nejurist 840 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = [[Статут ВКЛ (1529)]] | безаўтара = | год = 1529 | крыніца = https://vkl.by/documents/44 | арыгінал = | пераклад = | сэкцыя = Роздел девятый. О ловы, о пущи, о бортное дерево, о озера, о бобровые гоны, о хмелища, о сокольи гнезда. | папярэдні = Статут...» 298598 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = [[Статут ВКЛ (1529)]] | безаўтара = | год = 1529 | крыніца = https://vkl.by/documents/44 | арыгінал = | пераклад = | сэкцыя = Роздел девятый. О ловы, о пущи, о бортное дерево, о озера, о бобровые гоны, о хмелища, о сокольи гнезда. | папярэдні = [[Статут ВКЛ (1529) — Разьдзел 8|Разьдзел 8]] | наступны = [[Статут ВКЛ (1529) — Разьдзел 10|Разьдзел 10]] }} ==1. Хто бы чии ловы кгвалтом половил.== Тэж уставляем: хто бы чие ловы кгвалтом половил, тогды тому, в чией пущи будеть половил, маеть кгвалт заплатити дванадцат рублев грошей, а на нас, господара, противен маеть заплатити под ценою, который звер будеть половил, яко нижей написано. А естли бы хто стрелцов послал в чужую землю, в пущи або сам украдом звер побил, тогды, естли буде на него доводом слушным переведено, колко зверу убито, таковый маеть звер платити под ценою, нижей описаною. А естли бы стрелца поймано над звером, убитым у пущи, тогды мает веден быти до враду, а с ураду маеть быти на смерть сказан, яко иншие злодеи. А хто бы тэж у своей земли звер погонил, а тот бы звер бег до чужое земли, тогды тот за своим зверем маеть гонити и через чужую землю и можеть свой звер убити в чужой земли. А естли бы хто застрелил звер у своей земли, а тот звер вшол бы в чужую землю, тогды за застрелом своим маеть ити в чужую землю. ==2. Цена зверем диким.== Тэж уставуем цену зверем диким: за зубра дванадцать рублев грошей, за лося шесть рублев грошей, за оленя або за ланю по три рубли грошей, а за медведя три рубли грошей, за коня або за кобылу три рубли грошей, за вепра або за свинью рубль грошей, за серну полкопы грошей, за рысь рубль грошей. ==3. О борти, озера и о сеножати, хто маеть в чией пущи, яко ся мают в том справовати.== Тэж уставуем: которые мають борти свои у пущи нашой господарской або тэж в князской и панской, и в земянской, которым обычаем мают бортей своих вживати. А то тым обычаем: хто маеть борти свои або озера, або сеножати, а при сеножатех лазни в чией пущи, к озеру ему ехати з неводом, а собаки ему не брати ани рогатины, ани жадное стрелбы, чим бы мел зверу шкоду вчинити. А хто мает сеножати в чужой пущи, тот мает сеножатей своих старых вживати, а новых не мает прибавляти; а естли бы старые сеножати его заросли, то может их зася собе ростеребити. А хто маеть борти в чией пущи, бортники, которые мають ходити к их бортем, не мають з собою псов брати ани рогатин, ани иное жадное стрелбы, чим бы мел зверу шкоду вчинити; але бортники толко мают мети сокеру а пешню, чим борти робити. А к сеножатем не мает ни с чим ити, толко з сокирою, чим заросли ростеребити, а с косою, чим ее маеть косити. А веджо тым, которые озера мають в чией пущи, кгды прийдуть зиме озер своих волочити, волно им дров с тое пущи к лазням своим взяти а корыта на рыбу вделати. А тым которые сеножати мають волность на стирту або на стог або одрииу вчинити або огородити. А бортником волно лык на лезиво або лубя на лазбен и на иншие потребы, што бортником на потребы их бортницкие прислушають, иле им потреба будеть; а што может на собе, а не возом вывезти, можеть с пущи чией-колве, в которой борти их будут, взяти. А кгды дерево, в которой борти их будуть, обалит або со пчолами, або без пчол, або хотя дерево не обалить, волно им улей з бортью выпустити, а верхове и коренье того дерева оставите в пущи тому пану, чия будеть пуща. А дерева на будоване и дров за тыми входы нихто с чужое пущи на потребы свои брати не-маеть. А веджо хто мает здавна озера, сеножати або борти в чией пущи, озеры, сеножатми, бортми чужое пущи взяти не можеть; а тот, в чией пущи озера, сеножати и борти будуть, также тых чужих уходов у свою пущу отняты не можеть. ==4.Который пущу свою мает, а чужие борти в его пущи== А тот, который пущу свою мает, а чужие борти в его пущи будуть, а кгды пущу свою розробливати всхочеть, не маеть бортем и дереву бортному жадное шкоды вчинити. А естли бы хто, ниву розробливаючи, чие дерево бортное або не бортное деланое, кременное або со пчолами, або без пчол очер або пожаром опалил а шкоду которую тому дереву вчинил, с чого бы мело тое дерево усохнути, тот тому, чиему дереву шкоду вчинит, за то повинен будеть платити подле тое уставы нашое, нижей написаное. А кгды на чием поли дерево бортное чужое будеть, оручи тое свое поле, не маеть чужое борти близко подоривати так, как з борозны осном дерева досягнути можеть. А кгды близко тое дерево подореть, а тое дерево для того всохнеть, тогды тот повинен будеть тое дерево платити тому, чие дерево будет. ==5. Хто чужие озера у своей пущи половить и сеножати покосить, што маеть платити.== А хто чужое озеро у своей пущи поволочить, тогды маеть тому, чие озеро будеть, кгвалт платити, а нам, господару, противня, и за рыбу, на чом тот сметь иметь присягнути, што ему шкоды в рыбе станеть. Также естли чужие сеножати у своей пущи хто кгвалтом покосить и, вытискаючи того от его сеножатей, бой вчинить, тогды повинен будет кгвалт платити, а нам, господару, противня; естли ж бою не будеть, а хто сеножати чужие покосить, тогды повинен будеть сено з навязкою вернути. ==6. Хто бы в пущи своей застал чиего человека и поймал.== А хто бы у пущи своей застал чиего чоловека и пограбил, тогды за тот грабеж не повинен будеть навязывати; нижли маеть того чоловека и тот грабеж пану на рукоемство дати и до пущи ко пню вести, где пограбил, и шкоды своее на нем доводити. И естли шкоды своее на нем доведеть, тот маеть ему оправити. А естли шкоды ему в пущи не стало, а он безвинне его пограбил, тот грабеж маеть ему навязати. ==7. Хто бы мел спор о борти або о входы в пущи а хотел хто кого от бортей и от входов спирати, як мають межи ними право вчинити.== А хто бы мел спор о борть або входы у пущи а хотел хто кого от бортей и от входов спирати а яко-колве чии борти або входы хто завел в чужие руки, яко то много ся здае межи мужиков, иж бчолы для недостатку дани продаеть або по дочце даеть дерево со пчолами зятю в чужое село, а тот на тые пчолы знамена свои наложить и за оным знаменем новым вход в тую пущу мети будеть, а зася того первшого, хто первей был тых уходов в держаньи, вытискал, а спор о том был, тогды мают знамен в дереве заколоти и осмотрети: чие старшое уросшое змамя будет, тому борти и входы сказати мають, а тому, чие новшое знамя будет, сказати мают, абы ся в то не вступал. ==8. Хто бы кому озеро або сажовку, або став зволочил.== Тэж уставуем: хто бы кому озеро або сажовку, або став зволочил або ез порубал, таковый мает платити кгвалт и шкоду предся оправити; або тэж млын сказил або греблю перекопал, або млын зжог, а коли бы оный шкодовал, иж млын стоял, а ему плату не было; або бы став выпустил, на што слушный довод вчинить або присягою телесного потвердить, таковый маеть заплатити кгвалт дванадцать рублев грошей а королю дванадцат рублев грошей, и шкоду оправити и млын збудовати. ==9. Хто бы кому соколье гнездо сказил або подрубал.== Тэж уставуем: хто бы кому соколе гнездо сказил або подрубал або умысльне сокола под гнездом помкнул, або з гнезда соколы молодые покрал, тогды маеть тому заплатити, чие гнездо, дванадцать рублев грошей, естли бы на него переведено. И тэж, естли бы хто лебединое гнездо сказил або покрал, тогды также дванадцат рублев грошей. И такеж, естли бы хто перевес чужий порубал або сеть с перевеся скрал, дванадцать рублев грошей. ==10. О бобровые гоны.== Тэж уставуем: естли бы князьскии або панские, або земянские были гоны бобровые у-в ыншого суседа дедизне, а оный бы пан, в чией дедизне будуть гоны, не маеть сам ани людем своим допустити от старого поля доорати так далеко, как бы мог от зеремяни кием докинути; так же далеко сеножати подкошивати не маеть и лозы теребити. А пак ли бы бобр с того зеремени вышол а подшол у вышшое зеремя, в поле або в сеножати, тогды так жо далеко не маеть поля подорывати и сеножати подкошивати, и лозы теребити, как бы мог от зеремяни кием докинути. А естли бы поля под зеремя подорал або сеножать подкосил, або лозу подрубал а тым бобра выгонил, таковый маеть платити дванадцат рублев грошей, а тому зеремяни предся по тому маеть впокой дати так далеко, яко бы мог кием докинути. А пак ли бы хто кгвалтом бобры побил або злодейским обычаем выкрал, таковый маеть кгвалт платити, а колко будеть бобров убил, тогды маеть платити за карого копа грошей, а за чорного две копе грошей. ==11. О хмелищах.== Пак ли бы хто хмелища кгвалтом подрал або порубал, хотя у своей дедизне, чужие, а в том на него слушный довод вчинить, таковый маеть кгвалт заплатити, чие хмелища, а противня на нас, господара, дванаддат рублев грошей. А естли бы толко хмель подрал, а не посек, тот маеть платити шкоду з навязкою. ==12. О принады пташъи.== Тэж хто бы кому принады порубал, а то бы на него правом переведено, тот маеть тому заплатити, чие принады, дванадцат рублев грошей, а нам, господару, противен. ==13. Хто бы принады злодейским обычаем показил.== Хто бы чие принады злодейским обычаем дегтем подмазал або чесноком, а переведено бы то на него правом, тогды мает заплатити, чии принады, три рубли грошей. И тэж тым обычаем, хто бы в кого шатер вкрал, тот маеть заплатити три рубли грошей. ==14. Устава, за дерево бортное што мает плачоно быти.== А где бы дерево чужое со пчолами, сосну очеръ, або пожогом ожог, або яко колве сказил; тотъ за тое дерево и за пчолы повинен будет платити тому, чие будет, копу грошей, а за лубъ по тому ж. ==15. Хто бы кому сосну пчелницу порубал або сказил== А хто бы сосну пчолницу порубил або сказил, в которой пчолы бывали, хотя в тотъ часъ ихъ не будеть; повиненъ будетъ платити за нее полкопы грошей, а за дуб пчолный, в котором пчолы бывали, потому жь. ==16. Хто бы порубал або сказил сосну.== А хто бы порубал або сказил сосну або дубь бортный, в котором еще пчолы не бывали, або сосну кремленую, тотъ за такое дерево, колко ихъ будеть и сказит, повинен будет платити по пятнадцат грошей. ==17. Цена бчолам и дереву бортному и небортному.== Хто бы порубал або показил сосну або дуб бортный, в котором ещо бчолы не бывали, або сосну кременную, тот за таковое дерево, иле их сказить, повинен будеть платити по пятнадцати грошей. Хто кому выдереть бчолы нелажоные, чинячи шкоду, а дерева не казить, тогды повинен будеть за кождые пчолы нелажоные, тыле их кому выдереть, платити по полукопю грошей, а за лажоные по пятнадцати грошей. <18>. Хто бы кому в гаи зарощоном шкоду вчинил. Хто бы кому у гаи зарощоном которую шкоду кгвалтом умыслне вчинил або рубал, естли шляхтич шляхтичу, тогды мает ему кгвалту заплатити дванадцат рублев грошей, а шкоду оправити за воз дерева по осми грошей. А естли бы мужик мужику гай кгвалтом порубал а шкоду вчинил, тогды мает заплатити три рубли грошей так, яко бы ему межу переорал, а шкоду оправити. А естли бы хто злодейским обычаем а кому порубал, боярину або мужику, а его бы з лицом з деревом было поймано а лицо бы вынято, тогды мает окупати горло свое. А естли бы самого не поймано, а лицо было вынято, тогды за кождое дерево, которое бы годилося на бервенье яко на клеть, так на избу, по дванадцати грошей; а которое будет ся годити яко на оглобли, так и на дрова, по шести грошей. <19>. Хто кому сад покрадеть. Хто бы шляхтичу сад покрал, а на него было бы переведено або з лицом поймано, тот маеть заплатити дванадцат рублев грошей, а мужику три рубли грошей. <20>. О шацоване земли. Теж уставуем: коли быхмо мы сами або панове рада наши выслали шацовати именя в которой-колвек речы, тогды мают шацовати под тым способом: служба людей десет коп грошей, земля пустовская пят коп грошей, а пашни дворное бочка земли навозное полкопы грошей, а не навозу полтретядцат грошей, а сеножати на воз сена по пятнадцати грошей; а боры и лесы, которые бы ся годили на пашню и на сеножати, мают по тому ж шацовати; а пущы мают шацованы быти подлуг важности и пожитков земли, каковая земля и пуща пожиточна будеть. 5t3v82l54huuhiidh7lehvcd9ut8dvx 0 129447 298602 2026-09-29T12:59:56Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Ks. Adolfa Kołping | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Hej-żaż maja wioska!..|Hej-żaż maja wioska!..]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/H. Aszmiana|H. Aszmiana]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-па...» 298602 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ks. Adolfa Kołping | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Hej-żaż maja wioska!..|Hej-żaż maja wioska!..]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/H. Aszmiana|H. Aszmiana]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="5" to="6" fromsection="Ks" tosection="Ks" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Ks. Adolfa Kałping}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Ананімныя пераклады]] [[Катэгорыя:Пераклады з нямецкай мовы]] [[Катэгорыя:Творы пра аўтараў]] 5t7sf84uy3gjzu2i3awv1wh1m4iqzcg 0 129448 298604 2026-09-29T13:02:43Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = H. Aszmiana | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Ks. Adolfa Kołping|Ks. Adolfa Kołping]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/W. Hajduny|W. Hajduny]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages i...» 298604 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = H. Aszmiana | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Ks. Adolfa Kołping|Ks. Adolfa Kołping]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/W. Hajduny|W. Hajduny]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="6" to="7" fromsection="Aszmiana" tosection="Aszmiana" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:H. Aszmiana}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Старога Уласа]] [[Катэгорыя:Войска]] [[Катэгорыя:Ашмяны]] fusiydf1r7lsu3tupqcy81th69ep47w 298605 298604 2026-09-29T13:02:57Z Gleb Leo 2440 298605 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = H. Aszmiana | аўтар = Стары Улас | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Ks. Adolfa Kołping|Ks. Adolfa Kołping]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/W. Hajduny|W. Hajduny]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="6" to="7" fromsection="Aszmiana" tosection="Aszmiana" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:H. Aszmiana}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Старога Уласа]] [[Катэгорыя:Войска]] [[Катэгорыя:Ашмяны]] mbbq30g4ie7iow0j4v1u1i4txnjd8ho 14 129449 298606 2026-09-29T13:03:26Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя}} [[Катэгорыя:Гарады Беларусі]] [[Катэгорыя:Ашмянскі раён]]» 298606 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя}} [[Катэгорыя:Гарады Беларусі]] [[Катэгорыя:Ашмянскі раён]] 8v478gapl1ksf72vwu2whhrt96les22 0 129450 298607 2026-09-29T13:07:21Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = W. Hajduny | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/H. Aszmiana|H. Aszmiana]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Pierad światam|Pierad światam]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="B...» 298607 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = W. Hajduny | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/H. Aszmiana|H. Aszmiana]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Pierad światam|Pierad światam]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="7" to="7" fromsection="Hajduny" tosection="Hajduny" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:W. Hajduny}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Гайдуны]] sjxgr4frd6szzzmi51asgsbnzmrxauu 14 129451 298608 2026-09-29T13:08:09Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя|Гайдуны|Гайдуны}} [[Катэгорыя:Вёскі Літвы]] [[Катэгорыя:Віленскі раён]]» 298608 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя|Гайдуны|Гайдуны}} [[Катэгорыя:Вёскі Літвы]] [[Катэгорыя:Віленскі раён]] 24ng58vabnvm2wogtumeh0nxxqcq0b2 104 129452 298609 2026-09-29T14:06:44Z ~2026-52453-69 5485 /* Не правераная */ Новая старонка: «Зъ горъ, зѣ долинѣ вѣтры вѣюць, съ чужія стороны госци ѣдуць. Ай выйдзи, дзѣвунька, перайми госцей! Вороного коника за цугельки, молодого сулсуньку за ручуньки, Вороному конику сѣна, оброку, молодому сужуньку вина ды меду. Вороный коничакъ сѣна ня ѣсць, мо...» 298609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="185.186.152.152" /></noinclude>Зъ горъ, зѣ долинѣ вѣтры вѣюць, съ чужія стороны госци ѣдуць. Ай выйдзи, дзѣвунька, перайми госцей! Вороного коника за цугельки, молодого сулсуньку за ручуньки, Вороному конику сѣна, оброку, молодому сужуньку вина ды меду. Вороный коничакъ сѣна ня ѣсць, молодыя сужунька вина ня пъедь. Вороныи коничакъ застоявся, молодый сужунька засядзѣвся. 144 Ай у заюньки ды три тронуньки: первая трона и ў овесъ пошла, Другая тропа на Дунай пошла, третьцяя тропа у хворосційко. Што ў овесъ пошла —капъ наѣсциси, на Дунай пошла—капъ напициси У хворосційко—капъ выспациси. 145 Звився рои, ляцѣць хочець, а ў щиръ боръ но солодкій медъ. Прибрався'Хведорка, ѣхаць хочець, а ў тую дорогу, у счастную, По тую дзѣвуньку по красную; у тую дорожуньку вядомую, По тую дзѣвуньку сужоную. Сѣнн. //. *<noinclude></noinclude> jafkd6myd20xqljlt8x1fw1n3noczab 298610 298609 2026-09-29T14:18:42Z Войніч 5486 298610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="185.186.152.152" /></noinclude>Зъ горъ, зѣ долинѣ вѣтры вѣюць, съ чужія стороны госци ѣдуць. Ай выйдзи, дзѣвунька, перайми госцей! Вороного коника за цугельки, молодого сужуньку за ручуньки, Вороному конику сѣна, оброку, молодому сужуньку вина ды меду. Вороный коничакъ сѣна ня ѣсць, молодый сужунька вина ня пъець. Вороный коничакъ застоявся, молодый сужунька засядзѣвся. 144 Ай у заюньки ды три тропуньки: первая тропа и ў овесъ пошла, Другая тропа на Дунай пошла, третьцяя тропа у хворосційко. Што ў овесъ пошла — капъ наѣсциси, на Дунай пошла — капъ напициси У хворосційко — капъ выспациси. 145 Звився рои, ляцѣць хочець, а ў щиръ боръ по солодкій медъ. Прибрався Хведорка, ѣхаць хочець, а ў тую дорогу, у счастную, По тую дзѣвуньку по красную; у тую дорожуньку вядомую, По тую дзѣвуньку сужоную. Сѣнн. //. *<noinclude></noinclude> 3j5j500wtca9k6adtfou5xgu53ujcxr 298619 298610 2026-09-29T19:42:33Z Gleb Leo 2440 298619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="185.186.152.152" /></noinclude> {{Цэнтар|143.}} Зъ горъ, зѣ долинѣ вѣтры вѣюць, съ чужія стороны госци ѣдуць. Ай выйдзи, дзѣвунька, перайми госцей! Вороного коника за цугельки, молодого сужуньку за ручуньки, Вороному конику сѣна, оброку, молодому сужуньку вина ды меду. Вороный коничакъ сѣна ня ѣсць, молодый сужунька вина ня пъець. Вороный коничакъ застоявся, молодый сужунька засядзѣвся. {{Цэнтар|144.}} Ай у заюньки ды три тропуньки: первая тропа и ў овесъ пошла, Другая тропа на Дунай пошла, третьцяя тропа у хворосційко. Што ў овесъ пошла — капъ наѣсциси, на Дунай пошла — капъ напициси У хворосційко — капъ выспациси. {{Цэнтар|145.}} Звився рои, ляцѣць хочець, а ў щиръ боръ по солодкій медъ. Прибрався Хведорка, ѣхаць хочець, а ў тую дорогу, у счастную, По тую дзѣвуньку по красную; у тую дорожуньку вядомую, По тую дзѣвуньку сужоную. Сѣнн. у. {{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> abl38h4ydtp77ut29sza7o14i74omx8 298620 298619 2026-09-29T19:44:11Z Gleb Leo 2440 298620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="185.186.152.152" /></noinclude> {{Цэнтар|143.}} Зъ горъ, зѣ долинѣ вѣтры вѣюць, съ чужія стороны госци ѣдуць.<br /> Ай выйдзи, дзѣвунька, перайми госцей!<br /> Вороного коника за цугельки, молодого сужуньку за ручуньки,<br /> Вороному конику сѣна, оброку, молодому сужуньку вина ды меду.<br /> Вороный коничакъ сѣна ня ѣсць, молодый сужунька вина ня пъець.<br /> Вороный коничакъ застоявся, молодый сужунька засядзѣвся.<br /> {{Цэнтар|144.}} Ай у заюньки ды три тропуньки: первая тропа и ў овесъ пошла,<br /> Другая тропа на Дунай пошла, третьцяя тропа у хворосційко.<br /> Што ў овесъ пошла — капъ наѣсциси, на Дунай пошла — капъ напициси<br /> У хворосційко — капъ выспациси.<br /> {{Цэнтар|145.}} Звився рои, ляцѣць хочець, а ў щиръ боръ по солодкій медъ.<br /> Прибрався Хведорка, ѣхаць хочець, а ў тую дорогу, у счастную,<br /> По тую дзѣвуньку по красную; у тую дорожуньку вядомую,<br /> {{gap|5em}}По тую дзѣвуньку сужоную.<br /> Сѣнн. у. {{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> nd1n7quvgleuf4flhjfatg1bkdjv1xi 104 129453 298612 2026-09-29T17:41:41Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « Jak żyćcio paprawić,</br> {{gap|2em}}Jak doli szukaci,</br> Iduszy jak zbawić…</br> {{gap|2em}}Tolki pastaracca,</br> Charaktar zmianici,</br> {{gap|2em}}Ni ǔlahać u karty,</br> I wodki nia pici.</br> {{gap|2em}}Pry henaj zabawia,</br> Dzie wodka i karty,</br> {{gap|2em}}Czasta tam bywajuć,</br> Niapieknyje żarty.</br> {{gap|2em}}Dyk my pakul majem,</br> Maładyje lety,</br> {{gap|2em}}Harnimosia skwapna.</br> Da dobraj aświety. <div style="margi...» 298612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude> Jak żyćcio paprawić,</br> {{gap|2em}}Jak doli szukaci,</br> Iduszy jak zbawić…</br> {{gap|2em}}Tolki pastaracca,</br> Charaktar zmianici,</br> {{gap|2em}}Ni ǔlahać u karty,</br> I wodki nia pici.</br> {{gap|2em}}Pry henaj zabawia,</br> Dzie wodka i karty,</br> {{gap|2em}}Czasta tam bywajuć,</br> Niapieknyje żarty.</br> {{gap|2em}}Dyk my pakul majem,</br> Maładyje lety,</br> {{gap|2em}}Harnimosia skwapna.</br> Da dobraj aświety. <div style="margin-top:-1em"></div> {{справа|''E. Dorski.{{водступ|-2|em}}}} <div style="margin-top:-1em"></div> {{fine|Minsk.}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Kaścielnyja wiedamaści.'''|памер=160%}} <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Świanczeńnie klerykaǔ.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pa prośbie J. E. Administratara dyecezii wilenskaj u aŭtorak 10-ho śnieżnia biskup sufragan warszaŭski J. E. ks. Kazimier Ruszkiewicz u kaściele św. Kryża u Warszawie wyświenciŭ sześć klerykaŭ wilenskich na dyjakonaŭ i czatyroch na sybdyjakonaŭ. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nastupniki ś. p. kardynała Rampolli.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazety piszuć, szto abawiazki katoryje spaŭniaŭ niaboszczyk kardynał Rampolla buduć padzielany miż niekolkimi kardynałami. Probaszczam bazyliki św. Piotra maje być naznaczany kardynał Mery del Val, sekretar starszy Jaho światabliwaści papieża Piusa X. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Proci katalictwa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pieciarbuskija hazety piszuć, szto synod pastanawiŭ kanieczna załażyć u Wilni prawasłaŭnuju duchoŭnuju Akademiju dziela walki s katalictwam. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Klatwa za pryniaćcie katalictwa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Prawasłaŭny misyjonarski kamitet u Minsku, zważajuczy szto pierachod s prawasławia na katalictwo nie zmienszajecca, pastanawiŭ abjaŭlać „anatemu“ cerkoŭnuju na kożnaho, chto adpadajeć ad prawasławia da katalictwa. Anatema heta maje znaczeńnie adłuczeńnia ad cerkwy. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U Akademii duchoǔnaj katalickaj u Pieciarburzie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Prafessram kananicznaho prawa naznaczany byŭszy wychawaniec hetaj Akademii ks. Jozep Biełahałowy. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wilnia.'''</span> Haradzkaja uprawa padliczyła szto na raznyja wydatki u 1914 hadu patrebna horadu 1 miljon 800 tysiacz rubloŭ. Miż inszymi wydatkami liczycca zabrukawańnie niekatorych wulic, ŭstrojstwa dwoch nowych „skweraŭ“ (skwer — harod z pieknymi raślinami, darożkami i laŭkami).</br> {{gap|1.5em}}— Tawarystwo daktaroŭ pastanawiła staracca ab pazwaleńni zjechacca u Wilnie daktaram z usiaho Biełaruska-Litoŭskaho kraju, dziela paznańnia warunkaŭ zdaroŭja ŭ haradach i wioskach hetaho kraju i dziela narady nad sposabami pracy daktorskaj u hetakich warunkach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wyjezd żydoǔ z Wilni.'''</span> Adna tutejszaja hazeta padaje, szto u 9 aposznich miesiacaŭ hetaho hodu z Wilni wyjechało ŭ Ameryku, najbolsz u New Jork 2,275 żydoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dzisna'''</span> Wil. hub. Tutaka załażyli tawarystwo ŭzajemnaho kredytu, na katoraje ǔżo jość pazwaleńnie ad ministra finansaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Minsk.'''</span> U miejscowych szkołach wuczniam katalikom zahadujuć wuczycca relihii pa rasiejsku. Ddziela hetaho baćki ich pasłali da ministra aświety żałabu na naczalstwo hetych szkołaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dawidharadok'''</span> minsk. hub. U lesie należacym da kniazia Radziwiłła, 8-ra sielan palawali na łasioŭ. Laśniki chacieli paadbirać ad ich strelby, ale sielanie paczali stralać i zabili adnaho laśnika. Usich sielan arysztawali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pinsk'''</span> minsk. hub. Ziemskaho naczalnika Arłowa paciahnuli pad sud za roznyje prastupki.</br> {{gap|1.5em}}— U tutejszaj szkole realnaj adzin wuczeń Haus zachwareŭ na szaleństwo i pakusaŭ 24-och druhich wuczniaŭ dy skora i pamior. Paśla hetaho ŭsie 24 im pakusanyje pajechali u Wilniu laczycca. Miejscowaja ludnaść hetym zdareńniem wielmi ustraszana.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Rubieżewiczy'''</span> minsk. hub. Arysztawali tut jeszcze adnaho sielanina u sprawie ab kryż, za katory dziarżać u turmie ks. Miłaszeŭskaho, pana M. Łenskaho i 6-ci sielan.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Babrujsk'''</span> minsk. hub. 40 sielan z wioski Zdudziczy za samawolnaje zabrańnie dwornych sienażaciaŭ miejscowy, ziemski naczalnik zasudziŭ 10 pa 3 miesiacy siadzieć a 30 pa 2 miesiacy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nowahrudak'''</span> min. hub. Pawietowaje ziemstwo pastanawiło staracca ab zwialiczeńni kary za patajemny handal wodkaj. Dziela walki z pjanstwam tojeż {{перанос пачатак|ziem|stwo}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> fg83zclm76lv28cdm2ukvtb1hw2kj90 298618 298612 2026-09-29T19:41:57Z Gleb Leo 2440 298618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Pierad"/>Jak żyćcio paprawić,</br> {{gap|2em}}Jak doli szukaci,</br> Iduszy jak zbawić…</br> {{gap|2em}}Tolki pastaracca,</br> Charaktar zmianici,</br> {{gap|2em}}Ni ǔlahać u karty,</br> I wodki nia pici.</br> {{gap|2em}}Pry henaj zabawia,</br> Dzie wodka i karty,</br> {{gap|2em}}Czasta tam bywajuć,</br> Niapieknyje żarty.</br> {{gap|2em}}Dyk my pakul majem,</br> Maładyje lety,</br> {{gap|2em}}Harnimosia skwapna.</br> Da dobraj aświety. <div style="margin-top:-1em"></div> {{справа|''E. Dorski.{{водступ|-2|em}}}} <div style="margin-top:-1em"></div> {{fine|Minsk.}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Pierad"/> <section begin="Kaścielnyja"/>{{c|'''Kaścielnyja wiedamaści.'''|памер=160%}} <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Świanczeńnie klerykaǔ.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pa prośbie J. E. Administratara dyecezii wilenskaj u aŭtorak 10-ho śnieżnia biskup sufragan warszaŭski J. E. ks. Kazimier Ruszkiewicz u kaściele św. Kryża u Warszawie wyświenciŭ sześć klerykaŭ wilenskich na dyjakonaŭ i czatyroch na sybdyjakonaŭ. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nastupniki ś. p. kardynała Rampolli.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazety piszuć, szto abawiazki katoryje spaŭniaŭ niaboszczyk kardynał Rampolla buduć padzielany miż niekolkimi kardynałami. Probaszczam bazyliki św. Piotra maje być naznaczany kardynał Mery del Val, sekretar starszy Jaho światabliwaści papieża Piusa X. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Proci katalictwa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pieciarbuskija hazety piszuć, szto synod pastanawiŭ kanieczna załażyć u Wilni prawasłaŭnuju duchoŭnuju Akademiju dziela walki s katalictwam. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Klatwa za pryniaćcie katalictwa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Prawasłaŭny misyjonarski kamitet u Minsku, zważajuczy szto pierachod s prawasławia na katalictwo nie zmienszajecca, pastanawiŭ abjaŭlać „anatemu“ cerkoŭnuju na kożnaho, chto adpadajeć ad prawasławia da katalictwa. Anatema heta maje znaczeńnie adłuczeńnia ad cerkwy. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U Akademii duchoǔnaj katalickaj u Pieciarburzie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Prafessram kananicznaho prawa naznaczany byŭszy wychawaniec hetaj Akademii ks. Jozep Biełahałowy. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wilnia.'''</span> Haradzkaja uprawa padliczyła szto na raznyja wydatki u 1914 hadu patrebna horadu 1 miljon 800 tysiacz rubloŭ. Miż inszymi wydatkami liczycca zabrukawańnie niekatorych wulic, ŭstrojstwa dwoch nowych „skweraŭ“ (skwer — harod z pieknymi raślinami, darożkami i laŭkami).</br> {{gap|1.5em}}— Tawarystwo daktaroŭ pastanawiła staracca ab pazwaleńni zjechacca u Wilnie daktaram z usiaho Biełaruska-Litoŭskaho kraju, dziela paznańnia warunkaŭ zdaroŭja ŭ haradach i wioskach hetaho kraju i dziela narady nad sposabami pracy daktorskaj u hetakich warunkach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wyjezd żydoǔ z Wilni.'''</span> Adna tutejszaja hazeta padaje, szto u 9 aposznich miesiacaŭ hetaho hodu z Wilni wyjechało ŭ Ameryku, najbolsz u New Jork 2,275 żydoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dzisna'''</span> Wil. hub. Tutaka załażyli tawarystwo ŭzajemnaho kredytu, na katoraje ǔżo jość pazwaleńnie ad ministra finansaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Minsk.'''</span> U miejscowych szkołach wuczniam katalikom zahadujuć wuczycca relihii pa rasiejsku. Ddziela hetaho baćki ich pasłali da ministra aświety żałabu na naczalstwo hetych szkołaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dawidharadok'''</span> minsk. hub. U lesie należacym da kniazia Radziwiłła, 8-ra sielan palawali na łasioŭ. Laśniki chacieli paadbirać ad ich strelby, ale sielanie paczali stralać i zabili adnaho laśnika. Usich sielan arysztawali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pinsk'''</span> minsk. hub. Ziemskaho naczalnika Arłowa paciahnuli pad sud za roznyje prastupki.</br> {{gap|1.5em}}— U tutejszaj szkole realnaj adzin wuczeń Haus zachwareŭ na szaleństwo i pakusaŭ 24-och druhich wuczniaŭ dy skora i pamior. Paśla hetaho ŭsie 24 im pakusanyje pajechali u Wilniu laczycca. Miejscowaja ludnaść hetym zdareńniem wielmi ustraszana.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Rubieżewiczy'''</span> minsk. hub. Arysztawali tut jeszcze adnaho sielanina u sprawie ab kryż, za katory dziarżać u turmie ks. Miłaszeŭskaho, pana M. Łenskaho i 6-ci sielan.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Babrujsk'''</span> minsk. hub. 40 sielan z wioski Zdudziczy za samawolnaje zabrańnie dwornych sienażaciaŭ miejscowy, ziemski naczalnik zasudziŭ 10 pa 3 miesiacy siadzieć a 30 pa 2 miesiacy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nowahrudak'''</span> min. hub. Pawietowaje ziemstwo pastanawiło staracca ab zwialiczeńni kary za patajemny handal wodkaj. Dziela walki z pjanstwam tojeż {{перанос пачатак|ziem|stwo}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> kpztt8b7pqe5rbd2c51yfujeyt8vilq 104 129454 298613 2026-09-29T18:27:28Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{перанос канец|ziem|stwo}} pastanawiło arhanizawać tawarystwa ćwiarozaści i ŭciahawać u henyje tawarystwy czym najbolej maładzieży.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nieświż'''</span> min. hub. Tutaka u skoraści majuć załażyć haradzki bank. Ministerstwo finansoŭ użo zaćwiardziło statut hetaho banku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Conde...» 298613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{перанос канец|ziem|stwo}} pastanawiło arhanizawać tawarystwa ćwiarozaści i ŭciahawać u henyje tawarystwy czym najbolej maładzieży.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nieświż'''</span> min. hub. Tutaka u skoraści majuć załażyć haradzki bank. Ministerstwo finansoŭ użo zaćwiardziło statut hetaho banku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wołkowiszczy'''</span> min. hub. Adnaho tutejszaho haspadara zhareła chata, a ǔ jej zhareła jaho dwoje dziaciej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Koǔna.'''</span> Tutaka byǔ sud nad byǔszym pamocnikam upraŭlajuczaho wilenskim haradzkim lambardam 56 hadowym J. Swiąteckim, katory rastraciǔ szmat haradzkich hroszy bo aż kala 19626 rubloǔ s kapiejkami. Moża być, szto u hetym winawat byǔ i sam upraŭlajuczy Kapalcewicz, ale toj użo pamior, dyk sudzili tolki Swiąteckaho. Jaho asudzili na paŭtracia hada arysztanckich rotaŭ, ale zaliczyǔszy toje, szto adsiedziŭ da suda, pryszłosia wypuścić na wolu bo ǔżo adsiedziŭ hetkiela czasu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Paniawież'''</span> kow. hub. U paniewieżskim pawiecie znajszli skarb z srebnych naczyńniaŭ stałowych z niamieckimi napisami.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dynaburh'''</span> (Dwinsk) witeb. hub. Ni zadoŭha witebski akrużny sud budzie razbirać sprawu hłaŭnaho kanduktara i maszynisty pojezdu № 3, szto 23 wiereśnia razbiǔsia pad Dynaburham. Paciarpieǔszyje i ich siemji damahajucca zwarotu kosztaŭ leczeńnia i t. p., na sumu 750 tysiacz rubloŭ. Sud budzie skora pa kaladach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Biełastok'''</span> hrodz. hub. U proszły paniadziełak pad strażaj wiali 5 arysztantaǔ s palicii u turmu. Kala żydoŭskaho mahilnika arysztanty razbiehlisia. Strażniki stali stralać i ranili adnaho ŭ nahu. U kancy 4-och zławili a adzin Wegner uciok.</br> {{gap|1.5em}}— Była rewizija ŭ żydoŭskich firmach, szto abwieszczajuć bytcym za pałowu cany wysyłajuć dobry tawar. Palicija paznachodziła i zabrała szmat falszywych tawaraŭ, katoryje naznaczany widać dziela wysyłki „za poŭcany“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kijeǔ.'''</span> Palicja miejscowaja wykryła arhanizaciju, szto zajmałasia zwalniańniem nowabrancaŭ ad wajenszczyny.</br> {{gap|1.5em}}Arhanizacija heta mieła swaich członkaŭ pa szmat katorych haradoch paŭdniowa-zachodniaho kraju. Dnia 16 noczczu zrabili 18 rewizijaŭ i zabrali szmat listoǔ, adnosiaczychsia da henaj raboty.</br> {{gap|1.5em}}Da arhanizacji należali daktary i felczary z wojennaho szpitala. Pry hetkich paradkach nia dziwa, szto prychodziłosia służyć tolki biednym i prostadusznym, choć jany bywali niraz i tak nizdarowyje, szto na dobry ład pawinnyb być brakawany, a chitryje dy bahatyje, astawalisia ad wajenszczyny, buduczy nawat zdarowyje, jak duby.</br> {{gap|1.5em}}— Adwakata Margolina, ab katorym Wiera Czebierak kazała, szto namaŭlaŭ jaje pryniać na siabie winu za śmierć Andruszy Juszczynskaho i abicaŭ jej za toje 40 tysiacz, kijeŭski akrużny sud skinaŭ s adwakactwa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nowyja marki pacztowyja.'''</span> U ekspedycji apracowujuć rysunki dla nowych marak u zamien jubilejnych i daŭniejszych.</br> {{gap|1.5em}}Nowyja marki buduć takoj formy, jak i jubilejnyja, ale nia budzie hasudarskich patrebaŭ, a buduć rysunki staraświeckich rasiejskich haradoŭ i miejscowaściaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Staryja i jubilejnyja marki buduć pradawacca i prymacca pakul usie nie razajduca, skolki ich było nadrukawano.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Uzryǔ u carskim pojeździe.'''</span> U carskim pojeździe, katorym jechała Caryca Maryja Fiodoroŭna zdaryŭsia ŭzryŭ u addziele elektryczestwa.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetym siem asobaǔ służby pajezdowaj dastali niciażkija rany. Ciapier jany wyzdaraŭlujuć u balnicy uniwersyteckaj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pieciarburh.'''</span> Tutejszy akrużny sud zasudziŭ paniu Radziwiłłowiczowuju na 2 tydni u krepaść za toje szto achryściła dwoje swaich dziaciej u kaściele. Muż jaje prawasłaŭny, ale ǔżo dość daŭno jon z żonkaj razyszoŭsia. Adnak dawiedaŭszysia ab tym, szto dzieci achryszczany pa katalicku jon askarżyǔ żonku ǔ sud.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Saratoǔ.'''</span> U niadzielu 15 snieźnia była tut straszennaja miacielica, katoraja pahubiła na śmierć kala 30 czaławiek i niekolki koni ŭ akolicach Saratowa.</br> {{gap|1.5em}}Nidaloka horodu naszli 10 trupoŭ a 20 czaławiek szukajuć i niemohuć najści, bo musić zasypany śnieham. Na paloch znaszłi kolki zmierzłych koni.</br> {{gap|1.5em}}— S pryczyny bury u heny dzień na szmat jakich żaleznych darohach pojezdy nie mahli chadzić jak treba dyk prychodzili na stancji szmat paźniej. Szmat u jakich miejscach heta bura parazwaliwała staryje budynki. U haradoch pazrywała szyldy i pałamała telehrafnyje i telefonnyje staŭby, a pa lasoch nałamała szmat drewa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Połack'''</span> Witeb. hub. Z prywatnaj prahimnazjii u Polacku wydalili bolsz dzisiaci kataliczak, za toje tolki, szto jany admowilisia pajści da cerkwy na nabażenstwa. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<noinclude></noinclude> plexjykqiqscddcwdkl6u759qt901hc 298624 298613 2026-09-29T19:50:30Z Gleb Leo 2440 298624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|ziem|stwo}} pastanawiło arhanizawać tawarystwa ćwiarozaści i ŭciahawać u henyje tawarystwy czym najbolej maładzieży.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nieświż'''</span> min. hub. Tutaka u skoraści majuć załażyć haradzki bank. Ministerstwo finansoŭ użo zaćwiardziło statut hetaho banku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wołkowiszczy'''</span> min. hub. Adnaho tutejszaho haspadara zhareła chata, a ǔ jej zhareła jaho dwoje dziaciej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Koǔna.'''</span> Tutaka byǔ sud nad byǔszym pamocnikam upraŭlajuczaho wilenskim haradzkim lambardam 56 hadowym J. Swiąteckim, katory rastraciǔ szmat haradzkich hroszy bo aż kala 19626 rubloǔ s kapiejkami. Moża być, szto u hetym winawat byǔ i sam upraŭlajuczy Kapalcewicz, ale toj użo pamior, dyk sudzili tolki Swiąteckaho. Jaho asudzili na paŭtracia hada arysztanckich rotaŭ, ale zaliczyǔszy toje, szto adsiedziŭ da suda, pryszłosia wypuścić na wolu bo ǔżo adsiedziŭ hetkiela czasu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Paniawież'''</span> kow. hub. U paniewieżskim pawiecie znajszli skarb z srebnych naczyńniaŭ stałowych z niamieckimi napisami.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dynaburh'''</span> (Dwinsk) witeb. hub. Ni zadoŭha witebski akrużny sud budzie razbirać sprawu hłaŭnaho kanduktara i maszynisty pojezdu № 3, szto 23 wiereśnia razbiǔsia pad Dynaburham. Paciarpieǔszyje i ich siemji damahajucca zwarotu kosztaŭ leczeńnia i t. p., na sumu 750 tysiacz rubloŭ. Sud budzie skora pa kaladach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Biełastok'''</span> hrodz. hub. U proszły paniadziełak pad strażaj wiali 5 arysztantaǔ s palicii u turmu. Kala żydoŭskaho mahilnika arysztanty razbiehlisia. Strażniki stali stralać i ranili adnaho ŭ nahu. U kancy 4-och zławili a adzin Wegner uciok.</br> {{gap|1.5em}}— Była rewizija ŭ żydoŭskich firmach, szto abwieszczajuć bytcym za pałowu cany wysyłajuć dobry tawar. Palicija paznachodziła i zabrała szmat falszywych tawaraŭ, katoryje naznaczany widać dziela wysyłki „za poŭcany“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kijeǔ.'''</span> Palicja miejscowaja wykryła arhanizaciju, szto zajmałasia zwalniańniem nowabrancaŭ ad wajenszczyny.</br> {{gap|1.5em}}Arhanizacija heta mieła swaich członkaŭ pa szmat katorych haradoch paŭdniowa-zachodniaho kraju. Dnia 16 noczczu zrabili 18 rewizijaŭ i zabrali szmat listoǔ, adnosiaczychsia da henaj raboty.</br> {{gap|1.5em}}Da arhanizacji należali daktary i felczary z wojennaho szpitala. Pry hetkich paradkach nia dziwa, szto prychodziłosia służyć tolki biednym i prostadusznym, choć jany bywali niraz i tak nizdarowyje, szto na dobry ład pawinnyb być brakawany, a chitryje dy bahatyje, astawalisia ad wajenszczyny, buduczy nawat zdarowyje, jak duby.</br> {{gap|1.5em}}— Adwakata Margolina, ab katorym Wiera Czebierak kazała, szto namaŭlaŭ jaje pryniać na siabie winu za śmierć Andruszy Juszczynskaho i abicaŭ jej za toje 40 tysiacz, kijeŭski akrużny sud skinaŭ s adwakactwa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nowyja marki pacztowyja.'''</span> U ekspedycji apracowujuć rysunki dla nowych marak u zamien jubilejnych i daŭniejszych.</br> {{gap|1.5em}}Nowyja marki buduć takoj formy, jak i jubilejnyja, ale nia budzie hasudarskich patrebaŭ, a buduć rysunki staraświeckich rasiejskich haradoŭ i miejscowaściaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Staryja i jubilejnyja marki buduć pradawacca i prymacca pakul usie nie razajduca, skolki ich było nadrukawano.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Uzryǔ u carskim pojeździe.'''</span> U carskim pojeździe, katorym jechała Caryca Maryja Fiodoroŭna zdaryŭsia ŭzryŭ u addziele elektryczestwa.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetym siem asobaǔ służby pajezdowaj dastali niciażkija rany. Ciapier jany wyzdaraŭlujuć u balnicy uniwersyteckaj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pieciarburh.'''</span> Tutejszy akrużny sud zasudziŭ paniu Radziwiłłowiczowuju na 2 tydni u krepaść za toje szto achryściła dwoje swaich dziaciej u kaściele. Muż jaje prawasłaŭny, ale ǔżo dość daŭno jon z żonkaj razyszoŭsia. Adnak dawiedaŭszysia ab tym, szto dzieci achryszczany pa katalicku jon askarżyǔ żonku ǔ sud.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Saratoǔ.'''</span> U niadzielu 15 snieźnia była tut straszennaja miacielica, katoraja pahubiła na śmierć kala 30 czaławiek i niekolki koni ŭ akolicach Saratowa.</br> {{gap|1.5em}}Nidaloka horodu naszli 10 trupoŭ a 20 czaławiek szukajuć i niemohuć najści, bo musić zasypany śnieham. Na paloch znaszłi kolki zmierzłych koni.</br> {{gap|1.5em}}— S pryczyny bury u heny dzień na szmat jakich żaleznych darohach pojezdy nie mahli chadzić jak treba dyk prychodzili na stancji szmat paźniej. Szmat u jakich miejscach heta bura parazwaliwała staryje budynki. U haradoch pazrywała szyldy i pałamała telehrafnyje i telefonnyje staŭby, a pa lasoch nałamała szmat drewa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Połack'''</span> Witeb. hub. Z prywatnaj prahimnazjii u Polacku wydalili bolsz dzisiaci kataliczak, za toje tolki, szto jany admowilisia pajści da cerkwy na nabażenstwa. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> lgfqx7gmk091dwklajjmq7rawpqr03w 104 129455 298616 2026-09-29T19:05:29Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="Wiestki"/>{{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-1.9em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Austryi'''</span> danosiać, szto pa szmat jakich haradach bastujuć roznyje raboczyje, a najbolsz zecery, dziela czaho hazety u hetych miejscowościach abo zusim nia wychodziać, abo wychodziać paźniej, czym treba i ǔ mienszaj fo...» 298616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-1.9em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Austryi'''</span> danosiać, szto pa szmat jakich haradach bastujuć roznyje raboczyje, a najbolsz zecery, dziela czaho hazety u hetych miejscowościach abo zusim nia wychodziać, abo wychodziać paźniej, czym treba i ǔ mienszaj formie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Marmorez Sygiecie'''</span> na Wenhrach paczałasia sprawa proci 180 asob za szyreńnie prawasławija i ahitacii palitycznaj na karyść Rasiei. Hetyje asoby bytcym to dastawali z Rasiei roznyja kniżki ŭ katorych wychwalajecca Rasieja i prawasłaŭnaja wiera, a hanicca i czernicca wiera unijackaja i katalickaja, dy prawicielsto Wenhierskaje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Achwiary bury.'''</span> Bury na Paŭnocznym mory parabili szmat szkody i pahubili szmat ludziej. Kala miejsca, dzie ǔliwajecca ǔ mora reka Łaba bura zatapiła 72 marakoŭ, ale jeszcze moża i bolej, bo nie ǔsiudy zbadano. Papsuto szmat wadzianych maszyn, a nikatoryja i zusim zatoplany.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Japonii'''</span> piszuć, szto ǔrad Japonski nie zhadżajecca wyklikać swajho wojska, katoraje nachodzicca ǔ Kitai.</br> {{gap|1.5em}}Japonija szto raz bolej zawodzić pryjacielskije adnosiny z Meksykam u Paǔnocznaj Ameryca i szto raz horaj nastrojena da Złuczanych Stanoǔ, katoryje zabaranili japoncam wuczycca ŭ swaich szkołach i usielak pryciskajuć japonczykaŭ pryjechaǔszych u Ameryku ǔ Złuczanyje Stany.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Rym.'''</span> Pasla śmierci kardynała Rampolli spadziewalisia najści wialikije hroszy, nu i testament, katorym usio heta zapisano kudy maja paści. Tymczasam znajszli ŭ adnej szufladca biurka kluczyk i papieru, na katoraj napisano, szto testament lażyć ŭ małaj czornaj kasetca, a jak stali szukać, dyk ani tej kasetki ani testamentu nie znajszli. U dadatku nidzie nie znajszli ǔ jaho kwatery ani hrosza. Wychodzić, szto jak tuju kasetku, katoraja tak sama warta była wialikich hroszy, tak i lażaŭszy ŭ jej testament, a moża i hroszy, kali jany byli — niechta ukraŭ. Robicca ab hetym śledztwo, ale da hetaj pary jano jeszcze niczoha nie dabiłosia. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Ciołnyja karowy.</center> </div> {{gap|1.5em}}Prykazka nasza każa: „jak chto starajecca, tak toj i majecca“. Woś treba pomnić ab hetym nia tolki pry ǔsiakaj pracy rucznoj, ale hetak sama i u dahladańni skaciny. Chto chocza, kab daczakać ad karowy dobraho cialaci na prychowak ci na prodaż pawinien dobra i razumna dahladać ciołnuju karowu. A najpiersz: paznajecca ci karowa ciołnaja, udaiŭszy jaje małaka ŭ czystuju i suchuju pasudzinu, dy sparyǔszy heta małako, kali jano spiaczecca jak małodziwa, dyk znaczyć karowa ciołnaja. Da taho małako ciołnaj karowy solanaje, a kali ǔziać jaho kapielku na kaniec sałomienki i strasanuć u wadu, dyk bliska ŭsia kapla apadzie na dno, a małako niaciołaj karowy zmieszajecca z wadoj. Ciołnaja karowa ni pawinna stajać razam z druhimi, złaszcza kali miż imi jość takija, szto hetu ciołnuju baduć. Dziela hetaho treba jaje pierawiaści u druhi chleŭ, abo ŭ tym samym adharadzić.</br> {{gap|1.5em}}Treba staracca kab u chlawie nia było zimna ani lisznie haracza, i pawinno być sucha. Ni paić zimnaj wadoj, ale rabić letniuju, dabawiǔszy da zimnaj trochi hretaj wady. I karmić treba dobra, bo zapuszczanaja karowa nia daść dobraho cialaci, ani małaka, a nawat nie budzie ustawać.</br> {{gap|1.5em}}Kali dobra karowa kormicca, dyk jaje można daić aż da cialaci, ale kali karowa chudaja ci kormicca ni nadta dobra, dyk lepiej jaje zapuścić na jaki miesiac prad cialeńniem. Tolki nia można zapuścić karowy zrazu, a treba jaje daić szto raz radziej, dyk i małako ŭ jaje budzie szto raz zmienszawacca, a tady użo można i zusim pakinuć daić. A kali małako nia zmienszujecca, dyk treba dawać trochi mieniej kormu, prad dajeńniem abmywać wymie zimnaj wadoj, abo jeszcze lepiej ǔcirać u wymie miszaninu razmarynowanaho alejku z spirtam. Spirtu brać dźwie łyżki i adnu łyżku alejku.</br> {{gap|1.5em}}Kali czasam pa zapuszczeńni wymie zharaczeja, dyk treba jaho mazać hlinaj razpuszczanaj u woccie pakul ni prapadzie czyrwonaść, a paśla namazać kamfornaj maściaj.</br> {{gap|1.5em}}Najlepszym kormam dla ciołnych karoŭ jość siena, apracza katoraho treba jaszcze dawać miakinu, buraki, wotrubi żytnije. Usiakaja jada pawinna dawacca u pieramieszku i pawinna być zdarowaja, nia hniłaja ni tuchłaja. Treba hladzieć, kab ciołnaja karowa nia skikała dzie praz płaty abo rawy; nia można jaje bić kijami, kamiańniami, ni haniać szybka, kab ni zmardawałasia, bo ad hetaho moża skinuć cialo i zachwareć, abo i paści.<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> qhvikj84zhb1ibdvzdmkzayfudtxe3g 298626 298616 2026-09-29T19:51:03Z Gleb Leo 2440 298626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-1.9em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Austryi'''</span> danosiać, szto pa szmat jakich haradach bastujuć roznyje raboczyje, a najbolsz zecery, dziela czaho hazety u hetych miejscowościach abo zusim nia wychodziać, abo wychodziać paźniej, czym treba i ǔ mienszaj formie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Marmorez Sygiecie'''</span> na Wenhrach paczałasia sprawa proci 180 asob za szyreńnie prawasławija i ahitacii palitycznaj na karyść Rasiei. Hetyje asoby bytcym to dastawali z Rasiei roznyja kniżki ŭ katorych wychwalajecca Rasieja i prawasłaŭnaja wiera, a hanicca i czernicca wiera unijackaja i katalickaja, dy prawicielsto Wenhierskaje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Achwiary bury.'''</span> Bury na Paŭnocznym mory parabili szmat szkody i pahubili szmat ludziej. Kala miejsca, dzie ǔliwajecca ǔ mora reka Łaba bura zatapiła 72 marakoŭ, ale jeszcze moża i bolej, bo nie ǔsiudy zbadano. Papsuto szmat wadzianych maszyn, a nikatoryja i zusim zatoplany.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Japonii'''</span> piszuć, szto ǔrad Japonski nie zhadżajecca wyklikać swajho wojska, katoraje nachodzicca ǔ Kitai.</br> {{gap|1.5em}}Japonija szto raz bolej zawodzić pryjacielskije adnosiny z Meksykam u Paǔnocznaj Ameryca i szto raz horaj nastrojena da Złuczanych Stanoǔ, katoryje zabaranili japoncam wuczycca ŭ swaich szkołach i usielak pryciskajuć japonczykaŭ pryjechaǔszych u Ameryku ǔ Złuczanyje Stany.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Rym.'''</span> Pasla śmierci kardynała Rampolli spadziewalisia najści wialikije hroszy, nu i testament, katorym usio heta zapisano kudy maja paści. Tymczasam znajszli ŭ adnej szufladca biurka kluczyk i papieru, na katoraj napisano, szto testament lażyć ŭ małaj czornaj kasetca, a jak stali szukać, dyk ani tej kasetki ani testamentu nie znajszli. U dadatku nidzie nie znajszli ǔ jaho kwatery ani hrosza. Wychodzić, szto jak tuju kasetku, katoraja tak sama warta była wialikich hroszy, tak i lażaŭszy ŭ jej testament, a moża i hroszy, kali jany byli — niechta ukraŭ. Robicca ab hetym śledztwo, ale da hetaj pary jano jeszcze niczoha nie dabiłosia. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{c|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Ciołnyja karowy.</center> </div> {{gap|1.5em}}Prykazka nasza każa: „jak chto starajecca, tak toj i majecca“. Woś treba pomnić ab hetym nia tolki pry ǔsiakaj pracy rucznoj, ale hetak sama i u dahladańni skaciny. Chto chocza, kab daczakać ad karowy dobraho cialaci na prychowak ci na prodaż pawinien dobra i razumna dahladać ciołnuju karowu. A najpiersz: paznajecca ci karowa ciołnaja, udaiŭszy jaje małaka ŭ czystuju i suchuju pasudzinu, dy sparyǔszy heta małako, kali jano spiaczecca jak małodziwa, dyk znaczyć karowa ciołnaja. Da taho małako ciołnaj karowy solanaje, a kali ǔziać jaho kapielku na kaniec sałomienki i strasanuć u wadu, dyk bliska ŭsia kapla apadzie na dno, a małako niaciołaj karowy zmieszajecca z wadoj. Ciołnaja karowa ni pawinna stajać razam z druhimi, złaszcza kali miż imi jość takija, szto hetu ciołnuju baduć. Dziela hetaho treba jaje pierawiaści u druhi chleŭ, abo ŭ tym samym adharadzić.</br> {{gap|1.5em}}Treba staracca kab u chlawie nia było zimna ani lisznie haracza, i pawinno być sucha. Ni paić zimnaj wadoj, ale rabić letniuju, dabawiǔszy da zimnaj trochi hretaj wady. I karmić treba dobra, bo zapuszczanaja karowa nia daść dobraho cialaci, ani małaka, a nawat nie budzie ustawać.</br> {{gap|1.5em}}Kali dobra karowa kormicca, dyk jaje można daić aż da cialaci, ale kali karowa chudaja ci kormicca ni nadta dobra, dyk lepiej jaje zapuścić na jaki miesiac prad cialeńniem. Tolki nia można zapuścić karowy zrazu, a treba jaje daić szto raz radziej, dyk i małako ŭ jaje budzie szto raz zmienszawacca, a tady użo można i zusim pakinuć daić. A kali małako nia zmienszujecca, dyk treba dawać trochi mieniej kormu, prad dajeńniem abmywać wymie zimnaj wadoj, abo jeszcze lepiej ǔcirać u wymie miszaninu razmarynowanaho alejku z spirtam. Spirtu brać dźwie łyżki i adnu łyżku alejku.</br> {{gap|1.5em}}Kali czasam pa zapuszczeńni wymie zharaczeja, dyk treba jaho mazać hlinaj razpuszczanaj u woccie pakul ni prapadzie czyrwonaść, a paśla namazać kamfornaj maściaj.</br> {{gap|1.5em}}Najlepszym kormam dla ciołnych karoŭ jość siena, apracza katoraho treba jaszcze dawać miakinu, buraki, wotrubi żytnije. Usiakaja jada pawinna dawacca u pieramieszku i pawinna być zdarowaja, nia hniłaja ni tuchłaja. Treba hladzieć, kab ciołnaja karowa nia skikała dzie praz płaty abo rawy; nia można jaje bić kijami, kamiańniami, ni haniać szybka, kab ni zmardawałasia, bo ad hetaho moża skinuć cialo i zachwareć, abo i paści.<section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> r3wi92rbi1ftmegxeutfjsvuc9cr04o 0 129456 298621 2026-09-29T19:47:00Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Pierad światam | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/W. Hajduny|W. Hajduny]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages ind...» 298621 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Pierad światam | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/W. Hajduny|W. Hajduny]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="7" to="8" fromsection="Pierad" tosection="Pierad" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Pierad światam}} [[Катэгорыя:Вершы невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Алкаголь у паэзіі]] 1oabam7o02yuf8mzz9k8r93cfefv5uy 0 129457 298623 2026-09-29T19:48:22Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Kaścielnyja wiedamaści | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Pierad światam|Pierad światam]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Szto czuwać|Szto czuwać]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="...» 298623 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Kaścielnyja wiedamaści | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Pierad światam|Pierad światam]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Szto czuwać|Szto czuwać]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="8" to="8" fromsection="Kaścielnyja" tosection="Kaścielnyja" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Kaścielnyja wiedamaści}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Каталіцтва]] pcmto3fucreh93wpvfoj2gdv03b97fa 0 129458 298625 2026-09-29T19:50:38Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Szto czuwać | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачат...» 298625 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Szto czuwać | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="8" to="9" fromsection="Szto" tosection="Szto" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Szto czuwać}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] pno9tm4w6ags0i73k46nodi4r4pkskg 0 129459 298627 2026-09-29T19:52:25Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Bie...» 298627 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="9" to="10" fromsection="Wiestki" tosection="Wiestki" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wiestki z zahranicy}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] ej87keq7h9heehrr0nlidc1mqtqnkzc 298639 298627 2026-09-30T11:35:26Z Gleb Leo 2440 298639 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="10" to="10" fromsection="Wiestki" tosection="Wiestki" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wiestki z zahranicy}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] 7zi5a24ed21nliysat6v4fmxt6lhmio 104 129460 298629 2026-09-29T20:51:30Z Plan IX From Outer Space 5420 /* Не правераная */ Новая старонка: «перадо мной, якъ листъ перадъ травой. Служивъ я табѣ семъ годъ, послужи ты мнѣ етый часъ!» Сивчикъ-бурчикъ бяжить, ажъ сырая мать-зямля дрыжить, зъ заду го­ловешки сыплютца, а зъ ноздёръ поломя сапя. «Живѣй, живѣй, Иванъ Ивановичъ, абы утратишъ! Да за етымъ...» 298629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Plan IX From Outer Space" /></noinclude>перадо мной, якъ листъ перадъ травой. Служивъ я табѣ семъ годъ, послужи ты мнѣ етый часъ!» Сивчикъ-бурчикъ бяжить, ажъ сырая мать-зямля дрыжить, зъ заду го­ловешки сыплютца, а зъ ноздёръ поломя сапя. «Живѣй, живѣй, Иванъ Ивановичъ, абы утратишъ! Да за етымъ разомъ пораня уже й тябе! — Ну, хоть пораня, да на­до лучьче постаратца ля жонки! Енъ тое платьтя съ сябе, подъ кустъ, а тое, свое, на сябе, сѣвъ на коня — и маршъ на мора. Выходя змѣй зъ мора: «а, ето ты, Иванъ Ивановичъ, купечацкій сынъ! Ну, што жъ ты пришовъ сюды, битца, ай миритца?» — Да якій чортъ будя зъ нячистой силой миритца, я пришовъ битца! — «Ну, и давай битца!» Бились, бились, енъ три головы ссѣкъ, а чатьвертая осталась. Змѣй чатьвертой головой справився, да яму руку и ранивъ. А царевна зъ воза соскочила, да свою хусточку на яго рану узложила. А енъ другой рукой справився, да й тую голову зрубивъ. Тулово покатилося у мора, а головы осталися. На яѐ кричать: дяржи, дяржи! А енъ якъ можно поскорѣй на коня! Да самъ бывъ, да й нема. Пріѣжжая на мѣсто, икъ кустомъ, ды иссѣвъ съ коня, пустивъ яго у чистое поля гулять, а самъ не перамѣнявъ платьтя, да пошовъ у святлиду свою. У святлицу пришовъ, двери отчинивъ, а воконъ ня ’тчинивъ, да защапився оттуль, и самъ лёгъ уже отдыхать послѣ работы. Яны пріѣхали домовъ съ свадьбой. Усё благололушно. Батька ня вотъ-то и радъ. Яна приходя икъ святлицы, ажны позачиняты вокны и двери — ня ’тчиня двярей. Яна кругомъ походила, поплакала, поголосила — нема пастуха! И отправилася у кунпанію и сказуя: нема мойго пастуха, — утрати­ла! Изь яѐ смяютца, приставляютъ разныя насмѣшки... Пошла яна на другій день къ святлицы — усё чисто позачинято, — и вокны, и двери. Приходя на третьтія сутки — ажны енъ ня тольки двери да ставни, дакъ и вокны порасчинявъ. А самъ ляжить на койцы у той самой оде́жи, и той самой хусточкой накрывшись, и смяе́тца. Яна якъ увидѣла яго, якъ уско̀чила, дакъ заразъ и обняла яна яго, а ёнъ яѐ. И признавсь енъ тогды усё отъ конца и до конца, якъ яму злучалось усё зъ естымъ са­мымъ змѣемъ: што енъ хотѣвъ яго стратить, што енъ хотѣвъ яго коня стратить, што енъ икъ яго матцы ходивъ. Узяла яна яго подъ руки изъ радостю, полюбовалися, и пошли у кунпанію до отца. Пришли къ отцу, яна и сказуя отцу: вотъ, ба­тюшка мой родимый, хто насъ усихъ поратувавъ — пастушокъ мой! Царъ тогды обрадовався весьма, хорошо, и ставъ доволянъ меньшимъ зятемъ лучьче, якъ первыми. Свадьбу згуляли, дѣло покончили. Описавъ имъ даръ половину свойго царства, а на кончини жизни осталося усё имъ. И стали яны жить. И коника свойго вялѣвъ на стайни поставить. ''М. Городецъ, рогач у.'' Крестьян. Адамъ Ѳедоровъ, 44 лѣтъ, слѣпорожденный. См. Чубин. 214, 219. Садовн. 77. 20. Удовины сыны. Бывъ колись ня у нашай зямли царъ. И было у яго три до́чки. Узросли яны, царъ и захоцѣвъ ихъ замужъ по’тдаваць. Стали сватаць кавалеры першую дочку, стали наѣжжаць съ усихъ царствъ царевичи, королевичи. Нико́го яна ня уподобила. «Нѣ,<noinclude></noinclude> az7qxuab8s01rjqaq5bb9zu6uahkvyx 298630 298629 2026-09-29T20:55:18Z Plan IX From Outer Space 5420 298630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Plan IX From Outer Space" /></noinclude>перадо мной, якъ листъ перадъ травой. Служивъ я табѣ семъ годъ, послужи ты мнѣ етый часъ!» Сивчикъ-бурчикъ бяжить, ажъ сырая мать-зямля дрыжить, зъ заду го­ловешки сыплютца, а зъ ноздёръ поломя сапя. «Живѣй, живѣй, Иванъ Ивановичъ, абы утратишъ! Да за етымъ разомъ пораня уже й тябе! — Ну, хоть пораня, да на­до лучьче постаратца ля жонки! Енъ тое платьтя съ сябе, подъ кустъ, а тое, свое, на сябе, сѣвъ на коня — и маршъ на мора. Выходя змѣй зъ мора: «а, ето ты, Иванъ Ивановичъ, купечацкій сынъ! Ну, што жъ ты пришовъ сюды, битца, ай миритца?» — Да якій чортъ будя зъ нячистой силой миритца, я пришовъ битца! — «Ну, и давай битца!» Бились, бились, енъ три головы ссѣкъ, а чатьвертая осталась. Змѣй чатьвертой головой справився, да яму руку и ранивъ. А царевна зъ воза соскочила, да свою хусточку на яго рану узложила. А енъ другой рукой справився, да й тую голову зрубивъ. Тулово покатилося у мора, а головы осталися. На яѐ кричать: дяржи, дяржи! А енъ якъ можно поскорѣй на коня! Да самъ бывъ, да й нема. Пріѣжжая на мѣсто, икъ кустомъ, ды иссѣвъ съ коня, пустивъ яго у чистое поля гулять, а самъ не перамѣнявъ платьтя, да пошовъ у святлиду свою. У святлицу пришовъ, двери отчинивъ, а воконъ ня ’тчинивъ, да защапився оттуль, и самъ лёгъ уже отдыхать послѣ работы. Яны пріѣхали домовъ съ свадьбой. Усё благололушно. Батька ня вотъ-то и радъ. Яна приходя икъ святлицы, ажны позачиняты вокны и двери — ня ’тчиня двярей. Яна кругомъ походила, поплакала, поголосила — нема пастуха! И отправилася у кунпанію и сказуя: нема мойго пастуха, — утрати­ла! Изь яѐ смяютца, приставляютъ разныя насмѣшки... Пошла яна на другій день къ святлицы — усё чисто позачинято, — и вокны, и двери. Приходя на третьтія сутки — ажны енъ ня тольки двери да ставни, дакъ и вокны порасчинявъ. А самъ ляжить на койцы у той самой оде́жи, и той самой хусточкой накрывшись, и смяе́тца. Яна якъ увидѣла яго, якъ уско̀чила, дакъ заразъ и обняла яна яго, а ёнъ яѐ. И признавсь енъ тогды усё отъ конца и до конца, якъ яму злучалось усё зъ естымъ са­мымъ змѣемъ: што енъ хотѣвъ яго стратить, што енъ хотѣвъ яго коня стратить, што енъ икъ яго матцы ходивъ. Узяла яна яго подъ руки изъ радостю, полюбовалися, и пошли у кунпанію до отца. Пришли къ отцу, яна и сказуя отцу: вотъ, ба­тюшка мой родимый, хто насъ усихъ поратувавъ — пастушокъ мой! Царъ тогды обрадовався весьма, хорошо, и ставъ доволянъ меньшимъ зятемъ лучьче, якъ первыми. Свадьбу згуляли, дѣло покончили. Описавъ имъ даръ половину свойго царства, а на кончини жизни осталося усё имъ. И стали яны жить. И коника свойго вялѣвъ на стайни поставить. {{Водступ|2|em}}''М. Городецъ, рогач у.'' {{Водступ|2|em}}{{smaller|Крестьян. Адамъ Ѳедоровъ, 44 лѣтъ, слѣпорожденный. См. Чубин. 214, 219. Садовн. 77.}} <section begin="20"/>{{ц|'''20. Удовины сыны.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Бывъ колись ня у нашай зямли царъ. И было у яго три до́чки. Узросли яны, царъ и захоцѣвъ ихъ замужъ по’тдаваць. Стали сватаць кавалеры першую дочку, стали наѣжжаць съ усихъ царствъ царевичи, королевичи. Нико́го яна ня уподобила. «Нѣ, <section end="20"/><noinclude></noinclude> gn38l79xuq64l315t2vq7ii7ytf7rwv 298631 298630 2026-09-29T20:55:39Z Plan IX From Outer Space 5420 298631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Plan IX From Outer Space" /></noinclude>перадо мной, якъ листъ перадъ травой. Служивъ я табѣ семъ годъ, послужи ты мнѣ етый часъ!» Сивчикъ-бурчикъ бяжить, ажъ сырая мать-зямля дрыжить, зъ заду го­ловешки сыплютца, а зъ ноздёръ поломя сапя. «Живѣй, живѣй, Иванъ Ивановичъ, абы утратишъ! Да за етымъ разомъ пораня уже й тябе! — Ну, хоть пораня, да на­до лучьче постаратца ля жонки! Енъ тое платьтя съ сябе, подъ кустъ, а тое, свое, на сябе, сѣвъ на коня — и маршъ на мора. Выходя змѣй зъ мора: «а, ето ты, Иванъ Ивановичъ, купечацкій сынъ! Ну, што жъ ты пришовъ сюды, битца, ай миритца?» — Да якій чортъ будя зъ нячистой силой миритца, я пришовъ битца! — «Ну, и давай битца!» Бились, бились, енъ три головы ссѣкъ, а чатьвертая осталась. Змѣй чатьвертой головой справився, да яму руку и ранивъ. А царевна зъ воза соскочила, да свою хусточку на яго рану узложила. А енъ другой рукой справився, да й тую голову зрубивъ. Тулово покатилося у мора, а головы осталися. На яѐ кричать: дяржи, дяржи! А енъ якъ можно поскорѣй на коня! Да самъ бывъ, да й нема. Пріѣжжая на мѣсто, икъ кустомъ, ды иссѣвъ съ коня, пустивъ яго у чистое поля гулять, а самъ не перамѣнявъ платьтя, да пошовъ у святлиду свою. У святлицу пришовъ, двери отчинивъ, а воконъ ня ’тчинивъ, да защапився оттуль, и самъ лёгъ уже отдыхать послѣ работы. Яны пріѣхали домовъ съ свадьбой. Усё благололушно. Батька ня вотъ-то и радъ. Яна приходя икъ святлицы, ажны позачиняты вокны и двери — ня ’тчиня двярей. Яна кругомъ походила, поплакала, поголосила — нема пастуха! И отправилася у кунпанію и сказуя: нема мойго пастуха, — утрати­ла! Изь яѐ смяютца, приставляютъ разныя насмѣшки... Пошла яна на другій день къ святлицы — усё чисто позачинято, — и вокны, и двери. Приходя на третьтія сутки — ажны енъ ня тольки двери да ставни, дакъ и вокны порасчинявъ. А самъ ляжить на койцы у той самой оде́жи, и той самой хусточкой накрывшись, и смяе́тца. Яна якъ увидѣла яго, якъ уско̀чила, дакъ заразъ и обняла яна яго, а ёнъ яѐ. И признавсь енъ тогды усё отъ конца и до конца, якъ яму злучалось усё зъ естымъ са­мымъ змѣемъ: што енъ хотѣвъ яго стратить, што енъ хотѣвъ яго коня стратить, што енъ икъ яго матцы ходивъ. Узяла яна яго подъ руки изъ радостю, полюбовалися, и пошли у кунпанію до отца. Пришли къ отцу, яна и сказуя отцу: вотъ, ба­тюшка мой родимый, хто насъ усихъ поратувавъ — пастушокъ мой! Царъ тогды обрадовався весьма, хорошо, и ставъ доволянъ меньшимъ зятемъ лучьче, якъ первыми. Свадьбу згуляли, дѣло покончили. Описавъ имъ даръ половину свойго царства, а на кончини жизни осталося усё имъ. И стали яны жить. И коника свойго вялѣвъ на стайни поставить. {{Водступ|2|em}}''М. Городецъ, рогач у.'' {{Водступ|2|em}}{{smaller|Крестьян. Адамъ Ѳедоровъ, 44 лѣтъ, слѣпорожденный. См. Чубин. 214, 219. Садовн. 77.}} <section begin="20"/>{{ц|'''20. Удовины сыны.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Бывъ колись ня у нашай зямли царъ. И было у яго три до́чки. Узросли яны, царъ и захоцѣвъ ихъ замужъ по’тдаваць. Стали сватаць кавалеры першую дочку, стали наѣжжаць съ усихъ царствъ царевичи, королевичи. Нико́го яна ня уподобила. «Нѣ, <section end="20"/><noinclude></noinclude> qbdr976qvty3nj047stt71v85dzv81u 298637 298631 2026-09-30T11:32:23Z Gleb Leo 2440 298637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Plan IX From Outer Space" /></noinclude><section begin="19"/>перадо мной, якъ листъ перадъ травой. Служивъ я табѣ семъ годъ, послужи ты мнѣ етый часъ!» Сивчикъ-бурчикъ бяжить, ажъ сырая мать-зямля дрыжить, зъ заду го­ловешки сыплютца, а зъ ноздёръ поломя сапя. «Живѣй, живѣй, Иванъ Ивановичъ, абы утратишъ! Да за етымъ разомъ пораня уже й тябе! — Ну, хоть пораня, да на­до лучьче постаратца ля жонки! Енъ тое платьтя съ сябе, подъ кустъ, а тое, свое, на сябе, сѣвъ на коня — и маршъ на мора. Выходя змѣй зъ мора: «а, ето ты, Иванъ Ивановичъ, купечацкій сынъ! Ну, што жъ ты пришовъ сюды, битца, ай миритца?» — Да якій чортъ будя зъ нячистой силой миритца, я пришовъ битца! — «Ну, и давай битца!» Бились, бились, енъ три головы ссѣкъ, а чатьвертая осталась. Змѣй чатьвертой головой справився, да яму руку и ранивъ. А царевна зъ воза соскочила, да свою хусточку на яго рану узложила. А енъ другой рукой справився, да й тую голову зрубивъ. Тулово покатилося у мора, а головы осталися. На яѐ кричать: дяржи, дяржи! А енъ якъ можно поскорѣй на коня! Да самъ бывъ, да й нема. Пріѣжжая на мѣсто, икъ кустомъ, ды иссѣвъ съ коня, пустивъ яго у чистое поля гулять, а самъ не перамѣнявъ платьтя, да пошовъ у святлиду свою. У святлицу пришовъ, двери отчинивъ, а воконъ ня ’тчинивъ, да защапився оттуль, и самъ лёгъ уже отдыхать послѣ работы. Яны пріѣхали домовъ съ свадьбой. Усё благололушно. Батька ня вотъ-то и радъ. Яна приходя икъ святлицы, ажны позачиняты вокны и двери — ня ’тчиня двярей. Яна кругомъ походила, поплакала, поголосила — нема пастуха! И отправилася у кунпанію и сказуя: нема мойго пастуха, — утрати­ла! Изь яѐ смяютца, приставляютъ разныя насмѣшки... Пошла яна на другій день къ святлицы — усё чисто позачинято, — и вокны, и двери. Приходя на третьтія сутки — ажны енъ ня тольки двери да ставни, дакъ и вокны порасчинявъ. А самъ ляжить на койцы у той самой оде́жи, и той самой хусточкой накрывшись, и смяе́тца. Яна якъ увидѣла яго, якъ уско̀чила, дакъ заразъ и обняла яна яго, а ёнъ яѐ. И признавсь енъ тогды усё отъ конца и до конца, якъ яму злучалось усё зъ естымъ са­мымъ змѣемъ: што енъ хотѣвъ яго стратить, што енъ хотѣвъ яго коня стратить, што енъ икъ яго матцы ходивъ. Узяла яна яго подъ руки изъ радостю, полюбовалися, и пошли у кунпанію до отца. Пришли къ отцу, яна и сказуя отцу: вотъ, ба­тюшка мой родимый, хто насъ усихъ поратувавъ — пастушокъ мой! Царъ тогды обрадовався весьма, хорошо, и ставъ доволянъ меньшимъ зятемъ лучьче, якъ первыми. Свадьбу згуляли, дѣло покончили. Описавъ имъ даръ половину свойго царства, а на кончини жизни осталося усё имъ. И стали яны жить. И коника свойго вялѣвъ на стайни поставить. {{Водступ|2|em}}''М. Городецъ, рогач у.'' {{Водступ|2|em}}{{smaller|Крестьян. Адамъ Ѳедоровъ, 44 лѣтъ, слѣпорожденный. См. Чубин. 214, 219. Садовн. 77.}} <section end="19"/> <section begin="20"/>{{ц|'''20. Удовины сыны.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Бывъ колись ня у нашай зямли царъ. И было у яго три до́чки. Узросли яны, царъ и захоцѣвъ ихъ замужъ по’тдаваць. Стали сватаць кавалеры першую дочку, стали наѣжжаць съ усихъ царствъ царевичи, королевичи. Нико́го яна ня уподобила. «Нѣ, <section end="20"/><noinclude></noinclude> 6eesmgiv65i7uy28yafed5y5ryup15l 104 129461 298633 2026-09-29T21:11:08Z Plan IX From Outer Space 5420 /* Не правераная */ Новая старонка: «кажа, бацюшка: не пойду я замужъ, а поставця мнѣ бѣлый домъ и купи мнѣ бѣлаго шовку, и я буду у ёмъ жиць и работаць!» Цару ци довго? — ёнъ здзѣлавъ домъ и отдзяливъ дочку. Стала яна тамъ жиць, до́бро и жила, занялась шиць бѣлый шовкъ. Прикасався къ ёй нячиста...» 298633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Plan IX From Outer Space" /></noinclude>кажа, бацюшка: не пойду я замужъ, а поставця мнѣ бѣлый домъ и купи мнѣ бѣлаго шовку, и я буду у ёмъ жиць и работаць!» Цару ци довго? — ёнъ здзѣлавъ домъ и отдзяливъ дочку. Стала яна тамъ жиць, до́бро и жила, занялась шиць бѣлый шовкъ. Прикасався къ ёй нячистая сила — змѣй трохголовый, уподобавъ ету дз''ѣ''вчину и ставъ къ ей лётаць. Лётавъ, лётавъ, и возьмись ету дз''ѣ''вчияу съ собой. Цяперъ етый царъ ждавъ, ждавъ — нема дочки ў госци. Поѣжжая самъ туды. Бача — запустовавъ домъ, нема до́чки. Ёнъ ускинувсь у скуку, што якъ жа можа быць — куды яна дзѣлась? Ставъ распытаватца, разслухаватца: ци ня чули дзѣ, ди не бачили. Пусцивъ во́быскъ — и осѣвъ, ди ня ’кажатца дзѣ. {{Водступ|2|em}}А тымъ часомъ, пожила другая до́чка годы три — уремья и ету уже отдаваць дочь, сяреднію. Енъ говора: «вотъ што, моя дочь милая, любезная: мы думаемъ цябе от­даць у людзи!»—Нѣ, говора, оцедъ мой любезный: мяне, кажа, у людзи ня ’тдавайця, а поставця мнѣ, говора, красный домъ: я отыйду у красный домъ. И постарайцеся мнѣ краснаго шовку. — «Да, говора, любезная моя дочь: одну, кажа, управивъ, и ця­бе буду — ни за што ня буду!» Яна якъ узяла отца просиць, узяла отда просиць, — кабъ безпремѣнно домъ поставивъ. Етый оцецъ, чаго ня хоцѣвъ, узявъ и поставивъ домъ ёй, и шовку краснаго приставивъ. Пожила яна мѣсяцы три, якъ прикасалася къ ёй нячистая сила—шасциголо́вый. Летавъ ёнъ, лётавъ, и забравъ яѐ къ сабѣ у ночѝ. Царъ ждавъ, ждавъ — нема дочки у госци. Поѣжжая туды — нема, домъ запусто­вавъ. Ставъ енъ распытаватца, ставъ разслухаватца, пусцивъ вобыски — ня чуць! Остався даръ съ одной дочкой. {{Водступ|2|em}}Пожила меньшая дочка годы три, — находзятца людзи къ етой. Цяперака ёнъ го­вора: «ну, што, говора, дочка; къ табѣ людзи нахо́дзютца. Я цябе, говора, хо́чу отдаць у людзи замужъ, довольно, што двюхъ дочокъ уже управивъ: третьцію нику̀да ня пущу!» Ставъ находзиць къ ёй зяця. Ета дз''ѣ''вчина счула, што шукая оцецъ зяця, — «нѣ, говора, оцецъ любезный: мнѣ, кажа, зяць ня треба. А поставъ мнѣ чорный домъ, и постарайцеся мнѣ чорнаго шовку!» Етый оцецъ ня хоча. — «Дочь моя любезная! Я й такъ уже управивъ двѣ, съ кимъ я тоды буду жиць?» — Оцецъ мой любезный! Мнѣ, кажа, хоць такъ, хоць такъ, дакъ зъ вами ня ўжиць! Тоды царъ узявъ домъ становиць. Поставивъ домъ и пристарався ёй шовку. Стала яна тамъ жиць. Пожила яна мѣсяцы три, али можа чатыри, — прикасався къ ёй нячистая сила — змѣй дзевяциглавый! Узявъ ёнъ къ ёй лётаць, узявъ лётаць, лётавъ мѣсяцы три, — узявъ, за ету дз''ѣ''вчину, и поляцѣвъ. Оцецъ етый довѣдався икъ ёй черазъ три дни, якъ яна къ яму, — а тутъ нема до́чки!... Ждавъ, ждавъ, завялѣвъ запречь лошадзей и ѣдзя туды, у чорный домъ. Пріѣжжая—нема дочки и послѣднія. Енъ якъ укинувся у тугу по етыхъ дочкахъ!.. Хоча отцуратца усяго свояго — и анпери, и ўсяго. «Мѣвъ, кажа, три дочки, — цяперича нема ниводныя.» И пусцивъ вобыскъ по усихъ, по усихъ сторонахъ: хто бъ идзѣ ци ня чувъ, ди не слыхавъ вотъ такихъ и такихъ дочакъ царскихъ. «Хто тольки, каа, окажетца зъ моими дочками — половина царства отказую!» Прошло кольки уремья — тымъ часомъ нихто ня ’казуетца нигдзѣ! У другій разъ прося изновъ: «хто бъ тольки дочувся, дойскався, гдзѣ моѐ до́чки, — будзя, говора такъ жиць, якъ я живу. Тольки пожалуста, каа, прослухайцесь, дзѣ бъ хто ня чувъ!»<noinclude></noinclude> m35nlimdejo4n8yqevh60uaocmr8108 298634 298633 2026-09-29T21:11:42Z Plan IX From Outer Space 5420 298634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Plan IX From Outer Space" /></noinclude>кажа, бацюшка: не пойду я замужъ, а поставця мнѣ бѣлый домъ и купи мнѣ бѣлаго шовку, и я буду у ёмъ жиць и работаць!» Цару ци довго? — ёнъ здзѣлавъ домъ и отдзяливъ дочку. Стала яна тамъ жиць, до́бро и жила, занялась шиць бѣлый шовкъ. Прикасався къ ёй нячистая сила — змѣй трохголовый, уподобавъ ету дз''ѣ''вчину и ставъ къ ей лётаць. Лётавъ, лётавъ, и возьмись ету дз''ѣ''вчияу съ собой. Цяперъ етый царъ ждавъ, ждавъ — нема дочки ў госци. Поѣжжая самъ туды. Бача — запустовавъ домъ, нема до́чки. Ёнъ ускинувсь у скуку, што якъ жа можа быць — куды яна дзѣлась? Ставъ распытаватца, разслухаватца: ци ня чули дзѣ, ди не бачили. Пусцивъ во́быскъ — и осѣвъ, ди ня ’кажатца дзѣ. {{Водступ|2|em}}А тымъ часомъ, пожила другая до́чка годы три — уремья и ету уже отдаваць дочь, сяреднію. Енъ говора: «вотъ што, моя дочь милая, любезная: мы думаемъ цябе от­даць у людзи!»—Нѣ, говора, оцедъ мой любезный: мяне, кажа, у людзи ня ’тдавайця, а поставця мнѣ, говора, красный домъ: я отыйду у красный домъ. И постарайцеся мнѣ краснаго шовку. — «Да, говора, любезная моя дочь: одну, кажа, управивъ, и ця­бе буду — ни за што ня буду!» Яна якъ узяла отца просиць, узяла отда просиць, — кабъ безпремѣнно домъ поставивъ. Етый оцецъ, чаго ня хоцѣвъ, узявъ и поставивъ домъ ёй, и шовку краснаго приставивъ. Пожила яна мѣсяцы три, якъ прикасалася къ ёй нячистая сила—шасциголо́вый. Летавъ ёнъ, лётавъ, и забравъ яѐ къ сабѣ у ночѝ. Царъ ждавъ, ждавъ — нема дочки у госци. Поѣжжая туды — нема, домъ запусто­вавъ. Ставъ енъ распытаватца, ставъ разслухаватца, пусцивъ вобыски — ня чуць! Остався даръ съ одной дочкой. {{Водступ|2|em}}Пожила меньшая дочка годы три, — находзятца людзи къ етой. Цяперака ёнъ го­вора: «ну, што, говора, дочка; къ табѣ людзи нахо́дзютца. Я цябе, говора, хо́чу отдаць у людзи замужъ, довольно, што двюхъ дочокъ уже управивъ: третьцію нику̀да ня пущу!» Ставъ находзиць къ ёй зяця. Ета дз''ѣ''вчина счула, што шукая оцецъ зяця, — «нѣ, говора, оцецъ любезный: мнѣ, кажа, зяць ня треба. А поставъ мнѣ чорный домъ, и постарайцеся мнѣ чорнаго шовку!» Етый оцецъ ня хоча. — «Дочь моя любезная! Я й такъ уже управивъ двѣ, съ кимъ я тоды буду жиць?» — Оцецъ мой любезный! Мнѣ, кажа, хоць такъ, хоць такъ, дакъ зъ вами ня ўжиць! Тоды царъ узявъ домъ становиць. Поставивъ домъ и пристарався ёй шовку. Стала яна тамъ жиць. Пожила яна мѣсяцы три, али можа чатыри, — прикасався къ ёй нячистая сила — змѣй дзевяциглавый! Узявъ ёнъ къ ёй лётаць, узявъ лётаць, лётавъ мѣсяцы три, — узявъ, за ету дз''ѣ''вчину, и поляцѣвъ. Оцецъ етый довѣдався икъ ёй черазъ три дни, якъ яна къ яму, — а тутъ нема до́чки!... Ждавъ, ждавъ, завялѣвъ запречь лошадзей и ѣдзя туды, у чорный домъ. Пріѣжжая — нема дочки и послѣднія. Енъ якъ укинувся у тугу по етыхъ дочкахъ!.. Хоча отцуратца усяго свояго — и анпери, и ўсяго. «Мѣвъ, кажа, три дочки, — цяперича нема ниводныя.» И пусцивъ вобыскъ по усихъ, по усихъ сторонахъ: хто бъ идзѣ ци ня чувъ, ди не слыхавъ вотъ такихъ и такихъ дочакъ царскихъ. «Хто тольки, каа, окажетца зъ моими дочками — половина царства отказую!» Прошло кольки уремья — тымъ часомъ нихто ня ’казуетца нигдзѣ! У другій разъ прося изновъ: «хто бъ тольки дочувся, дойскався, гдзѣ моѐ до́чки, — будзя, говора такъ жиць, якъ я живу. Тольки пожалуста, каа, прослухайцесь, дзѣ бъ хто ня чувъ!»<noinclude></noinclude> 760ry58nde72vydlf7hb1gzd1cg74b1 104 129462 298635 2026-09-30T08:52:03Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Nia można i abkarmlać praz mieru, bo tady karowa budzia tak sama nizdarowaja i skłonnaja da haraczki paśla acialen{{subst:націск}}nia, a cialo budzie słoboje. Uwa ǔsim pawinna być miera. {{справа|''L. k.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''!!! Prośba. !!!|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{gap|1.5em}}Da was czytaczy hazety „Bie...» 298635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Nia można i abkarmlać praz mieru, bo tady karowa budzia tak sama nizdarowaja i skłonnaja da haraczki paśla acialeńnia, a cialo budzie słoboje. Uwa ǔsim pawinna być miera. {{справа|''L. k.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{Цэнтар|'''!!! Prośba. !!!|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{gap|1.5em}}Da was czytaczy hazety „Biełarus“, a złaszcza da Was, katoryje majecie szczaście być hramatnymi i ǔmiejecie czytać i pisać zwaroczujusia z haraczaj prośbaj pamahczy mnie ǔ pracy dziela zachawańnia ad zabyćcia pieknych biełaruskich zwyczajoǔ jakimi jość chadnía maładzieży na kalady pa susiedziach z hwiazdoj betlejemskaj, Herodam i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Hetyje pieknyje zwyczai ǔżo paczynajuć wychodzić z mody, bo maładzież nasza zamiest wyǔczacca napamiać roznych wierszaŭ i słoǔ achwatniej zajmajecca pustymi, a czasta brydkimi i hresznymi hutarkami i żartami. A treba byłob, kab pieknyje zwyczai zachawać i nie dać im zahinuć. Dziela hetaho łaskaj prosim usich, chto maje sposab i zdolnaść zapisywać padrobna ǔsio czysta ab hetkich zwyczajach.</br> {{gap|1.5em}}A najpiersz kolki asobaǔ, jakoha wieku, ci chłopcy ci dziaŭczaty, ci i tych i tych pa skolki iduć z betlejkaj ci hwiezdaj abo Herodam?</br> {{gap|1.5em}}2) Jak hetyje asoby ǔbirajucca? (prośba apisać usio padrobna).</br> {{gap|1.5em}}3) Szto biaruć s saboj? (mo jakija lalki, hwiazdu, s czaho jaje robiać i jak, mo jakija druhija reczy ŭsio apisać padrobna).</br> {{gap|1.5em}}4) Szto każuć pryszoŭszy da czyjejś chaty, i szto tam robiać, szto haworać ci piajuć jakija pieśni? (Usie sławy, haworki ci pieśni — zapisać akuratna biz nijakich skaroczawańniaŭ i paprawak ad siabie, czysta tak, jak tam robicca).</br> {{gap|1.5em}}5) Szto robiać i każuć wychodziaczy s chaty.</br> {{gap|1.5em}}6) Kali chodziać? (U katory dzień kalad, ci na Try Karali ranicaj, ci ŭ dzień, ci wieczaram). Prośba apisać usio czysta jak najpadrabniej i tak jak robicca, niczoha nie pierajnaczywajuczy.</br> {{gap|1.5em}}U kancy usiaho napisać dzie heta zapisana, ǔ jakoj wiosca, wołaści, pawiecie i padpisacca praŭdziwaj familijej i dać dobry swoj adres i ǔsio prysłać u redakciju „Biełarusa“. Dyk pasłuchajcież dybryje ludzcy hetaj prośby, a ja wam budu szczyra dziakawać. {{справа|''P. K—a.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Matyl za 12 tysiacz rubloǔ.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Da pryrodnickaho muzeju u New Yorku nidaǔna padarawali matyla, katory kasztuje 12 tysiacz rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}Usiakamu zaraz padumajecca szto hety matyl musić wialiki, załaty i ubrany samymi darahimi kamieńniami. A tymczasam heta jość praǔdziwy matyl z blednasinimi skrydełkami, na katorych jość żoǔtyje kroszki.</br> {{gap|1.5em}}Darahiż jon, hety matylok dziela taho, szto hetakich matylou nidzie u świecie bolsz nima, a patraplajucca jany tolki u horach „Sierra Leone“ u Ameryca, dy i tam ich wielmi mała. Zławiǔ hetaho matyla u tych horach doktar Sterken, katory dziela hetaho ustroiǔ cełuju wyprawu, złożanuju z 40 czaławiekaǔ. Heta kasztawało szmat hroszy, złaszcza, szto sześć ludziej u hetaj wyprawie zhinuło na śmierć.</br> {{gap|1.5em}}U kancy — adnaho wieczara matylka zławili. Adnak i hetyje koszty nie paliczany u tyje 12 tysiacz. Matylok hety darahi dziela taho, szto nidzie u świecie takoha druhoha ni ǔ adnym muzei nimasz. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Testament u adnym słowie.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U Tuluzie u Francii pamior nidaǔna bahaty dziwak Vallier. Kolki hadoǔ prad swajej śmierciaj jon swaryǔsia s swajej siastranicaj, maładoj biednaj panienkaj. Adnak czujuczy, szto skora pamre jon paklikaǔ da siabie hetu siastranicu i 8 nataryusaǔ i skazaǔ siastranicy, szto usio swajo zapisze dla jaje, ale s tym warunkam, kab jana hetki testament wyraziła adnym słowam. Panienka trochi padumała, pachladzieła na kasu i druhija reczy, a paśla pawiała rukoj ukoła, jakby abkrużawajuczy usie jaho bahactwy i skazała: „Majo!“ Chwory Vallier usmiechnuǔsia, zrabiǔ taki samy ruch swajej rukoj i skazaǔ: „Twajo“! Nataryusy tolki heto i zapisali u testament i paświedczyli szto chwory rabiǔ heta pry poǔnym rozumie.</br> {{gap|1.5em}}Paśla śmierci ab hetym testamencie radnia stała sudzicca, ale tyje nataryusy raskazali jak, szto było i sud prysudziǔ usio tejża panienca. Jana dastała kala dwuch miljonaǔ frankaǔ, heta budzie kala miljona rubloǔ. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Skolki daktaroǔ u Eǔropie?</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U adzinaccaci bolszych hasudarswach Eǔropy ciapier jość pa wedle aposzniacho liku 160 tysiacz daktaroǔ. Najbolsz ich jość u Anhlii, bo az 28,900. U Niamieczynie — 22,500. U Rasiei — 21,400. U Francii — 19,000. U Italii — 18,420. U Hispanii — 13.700. U Austryi — 10,400 i ǔ Swajcarji — 1,720. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}83. Ni fruchty ni jahady, zabaǔka na kolady.</br> {{gap|1.5em}}84. Waźmu recz, katoraj nichto nikoli nia widziaǔ, kamu zachaczu, pakażu, a paśla schawaju tak, szto i znoǔ nichto nikoli jaje nie ubaczyć. </div> <center>''Razhadka buduć u № 1-ym 1914 h.</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadka da № 38.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}82. Śnieh. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Woś i kucia pryszła da pucia.</br> {{gap|1.5em}}U kaladnyje światy — haspadar ni bahaty.</br> {{gap|1.5em}}Na światoha Stapana — czeladź wyszej pana. </div><section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> 6029enqgjx5v0u8cj1tfsyqoo5ds292 298640 298635 2026-09-30T11:36:23Z Gleb Leo 2440 298640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{gap|1.5em}}Nia można i abkarmlać praz mieru, bo tady karowa budzia tak sama nizdarowaja i skłonnaja da haraczki paśla acialeńnia, a cialo budzie słoboje. Uwa ǔsim pawinna być miera. {{справа|''L. k.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Prośba"/>{{Цэнтар|'''!!! Prośba. !!!|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{gap|1.5em}}Da was czytaczy hazety „Biełarus“, a złaszcza da Was, katoryje majecie szczaście być hramatnymi i ǔmiejecie czytać i pisać zwaroczujusia z haraczaj prośbaj pamahczy mnie ǔ pracy dziela zachawańnia ad zabyćcia pieknych biełaruskich zwyczajoǔ jakimi jość chadnía maładzieży na kalady pa susiedziach z hwiazdoj betlejemskaj, Herodam i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Hetyje pieknyje zwyczai ǔżo paczynajuć wychodzić z mody, bo maładzież nasza zamiest wyǔczacca napamiać roznych wierszaŭ i słoǔ achwatniej zajmajecca pustymi, a czasta brydkimi i hresznymi hutarkami i żartami. A treba byłob, kab pieknyje zwyczai zachawać i nie dać im zahinuć. Dziela hetaho łaskaj prosim usich, chto maje sposab i zdolnaść zapisywać padrobna ǔsio czysta ab hetkich zwyczajach.</br> {{gap|1.5em}}A najpiersz kolki asobaǔ, jakoha wieku, ci chłopcy ci dziaŭczaty, ci i tych i tych pa skolki iduć z betlejkaj ci hwiezdaj abo Herodam?</br> {{gap|1.5em}}2) Jak hetyje asoby ǔbirajucca? (prośba apisać usio padrobna).</br> {{gap|1.5em}}3) Szto biaruć s saboj? (mo jakija lalki, hwiazdu, s czaho jaje robiać i jak, mo jakija druhija reczy ŭsio apisać padrobna).</br> {{gap|1.5em}}4) Szto każuć pryszoŭszy da czyjejś chaty, i szto tam robiać, szto haworać ci piajuć jakija pieśni? (Usie sławy, haworki ci pieśni — zapisać akuratna biz nijakich skaroczawańniaŭ i paprawak ad siabie, czysta tak, jak tam robicca).</br> {{gap|1.5em}}5) Szto robiać i każuć wychodziaczy s chaty.</br> {{gap|1.5em}}6) Kali chodziać? (U katory dzień kalad, ci na Try Karali ranicaj, ci ŭ dzień, ci wieczaram). Prośba apisać usio czysta jak najpadrabniej i tak jak robicca, niczoha nie pierajnaczywajuczy.</br> {{gap|1.5em}}U kancy usiaho napisać dzie heta zapisana, ǔ jakoj wiosca, wołaści, pawiecie i padpisacca praŭdziwaj familijej i dać dobry swoj adres i ǔsio prysłać u redakciju „Biełarusa“. Dyk pasłuchajcież dybryje ludzcy hetaj prośby, a ja wam budu szczyra dziakawać. {{справа|''P. K—a.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prośba"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Matyl za 12 tysiacz rubloǔ.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Da pryrodnickaho muzeju u New Yorku nidaǔna padarawali matyla, katory kasztuje 12 tysiacz rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}Usiakamu zaraz padumajecca szto hety matyl musić wialiki, załaty i ubrany samymi darahimi kamieńniami. A tymczasam heta jość praǔdziwy matyl z blednasinimi skrydełkami, na katorych jość żoǔtyje kroszki.</br> {{gap|1.5em}}Darahiż jon, hety matylok dziela taho, szto hetakich matylou nidzie u świecie bolsz nima, a patraplajucca jany tolki u horach „Sierra Leone“ u Ameryca, dy i tam ich wielmi mała. Zławiǔ hetaho matyla u tych horach doktar Sterken, katory dziela hetaho ustroiǔ cełuju wyprawu, złożanuju z 40 czaławiekaǔ. Heta kasztawało szmat hroszy, złaszcza, szto sześć ludziej u hetaj wyprawie zhinuło na śmierć.</br> {{gap|1.5em}}U kancy — adnaho wieczara matylka zławili. Adnak i hetyje koszty nie paliczany u tyje 12 tysiacz. Matylok hety darahi dziela taho, szto nidzie u świecie takoha druhoha ni ǔ adnym muzei nimasz. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Testament u adnym słowie.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U Tuluzie u Francii pamior nidaǔna bahaty dziwak Vallier. Kolki hadoǔ prad swajej śmierciaj jon swaryǔsia s swajej siastranicaj, maładoj biednaj panienkaj. Adnak czujuczy, szto skora pamre jon paklikaǔ da siabie hetu siastranicu i 8 nataryusaǔ i skazaǔ siastranicy, szto usio swajo zapisze dla jaje, ale s tym warunkam, kab jana hetki testament wyraziła adnym słowam. Panienka trochi padumała, pachladzieła na kasu i druhija reczy, a paśla pawiała rukoj ukoła, jakby abkrużawajuczy usie jaho bahactwy i skazała: „Majo!“ Chwory Vallier usmiechnuǔsia, zrabiǔ taki samy ruch swajej rukoj i skazaǔ: „Twajo“! Nataryusy tolki heto i zapisali u testament i paświedczyli szto chwory rabiǔ heta pry poǔnym rozumie.</br> {{gap|1.5em}}Paśla śmierci ab hetym testamencie radnia stała sudzicca, ale tyje nataryusy raskazali jak, szto było i sud prysudziǔ usio tejża panienca. Jana dastała kala dwuch miljonaǔ frankaǔ, heta budzie kala miljona rubloǔ. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Skolki daktaroǔ u Eǔropie?</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U adzinaccaci bolszych hasudarswach Eǔropy ciapier jość pa wedle aposzniacho liku 160 tysiacz daktaroǔ. Najbolsz ich jość u Anhlii, bo az 28,900. U Niamieczynie — 22,500. U Rasiei — 21,400. U Francii — 19,000. U Italii — 18,420. U Hispanii — 13.700. U Austryi — 10,400 i ǔ Swajcarji — 1,720. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadka"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}83. Ni fruchty ni jahady, zabaǔka na kolady.</br> {{gap|1.5em}}84. Waźmu recz, katoraj nichto nikoli nia widziaǔ, kamu zachaczu, pakażu, a paśla schawaju tak, szto i znoǔ nichto nikoli jaje nie ubaczyć. </div> <center>''Razhadka buduć u [[Biełarus (1913)/1914/1|№ 1-ym]] 1914 h.</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadka da [[Biełarus (1913)/1913/38|№ 38]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}82. Śnieh. </div> <section end="Zahadka"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Woś i kucia pryszła da pucia.</br> {{gap|1.5em}}U kaladnyje światy — haspadar ni bahaty.</br> {{gap|1.5em}}Na światoha Stapana — czeladź wyszej pana. </div><section end="Prykazki"/><noinclude></noinclude> rfpobtk3ywp4n68zrs9zzrw7ogoooge 104 129463 298636 2026-09-30T10:11:50Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «разышліся. Тарыела апошні раз парабак бачыў на захадзе сонца: ён развітваўся з жонкай і тая вельмі плакала. Куды яны пайшлі з сялення, ніхто мусіць не ведае, бо ні Тарыел, ні другія нічога пра гэта не гаварылі. Элія са два разы пытаўся ў Бахвы, дзе гаспадар...» 298636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>разышліся. Тарыела апошні раз парабак бачыў на захадзе сонца: ён развітваўся з жонкай і тая вельмі плакала. Куды яны пайшлі з сялення, ніхто мусіць не ведае, бо ні Тарыел, ні другія нічога пра гэта не гаварылі. Элія са два разы пытаўся ў Бахвы, дзе гаспадар. Гвазава даў на памінкі віна і нават Бахву дастаўся добры кубак. Вось і ўсё, што расказаў Бахва. {{Водступ|2|em}}— Так! — сказаў стараста, калі Бахва скончыў. — Так! {{Водступ|2|em}}Ён пабарабаніў пальцамі па стале і аб нечым задумаўся. Бахву зноў пачало скоўваць соннае адрантвенне. Вочы закрываліся самі, і ён нават дрэнна бачыў гаспадара. Твар старастаў расплываўся бясформеннай плямай. І таму Бахву здалося, што ён спіць, калі ўчуў, што кажа да яго гаспадар. {{Водступ|2|em}}— Ты хочаш зарабіць ад мяне новыя боты? {{Водступ|2|em}}Бахва з вялікім высіленнем стараўся зразумець, у чым справа. {{Водступ|2|em}}— Добрыя новыя боты, — гаварыў стараста, з мяккімі халявамі! {{Водступ|2|em}}— Х-ха! — адказаў Бахва, упэўнены, што гаспадар жартуе. {{Водступ|2|em}}— Калі ты ўсё зробіш, як трэба, я табе падарую яшчэ добры пояс. {{Водступ|2|em}}Цяпер Бахва прачнуўся як след. {{Водступ|2|em}}— А што мне рабіць? — жыва спытаў ён, ужо ўяўляючы сабе, як гэта ў новых ботах і з новым поясам ён з’явіцца на гулянне. — Гэта-ж, мусіць, і работа вялікая? {{Водступ|2|em}}— Работа невялікая. Трэба толькі ўсё зрабіць так, як я табе, скажу. Ідзі зараз і прынясі з вазоўні сядло. {{Водступ|2|em}}— Сядло? {{Водступ|2|em}}— Не новае, а леташняе. І вазьмі са скрыні нож. Толькі глядзі, не грукай, не абудзі Хэчо! {{Водступ|2|em}}Бахва, ступаючы на наскі, знік за дзвярыма. Калі ён, трымаючы нож у зубах і заціскаючы ў жмені страмёны, прывалок у пакой сядло, гаспадар сядзеў за сталом і пісаў. Бахва спыніўся, не ведаючы, што рабіць далей. Гаспадар паказаў яму, што рабіць, трэба было павымаць медзяныя цвічкі, якімі была прымацавана покрыўка пярэдняй лукі сядла, і асцярожна нажом прыўзняць покрыўку. Калі Бахва скончыў работу, гаспадар яшчэ пісаў, нахмурыўшы лоб, падпіраючы языком шчаку. Ад гэтага старастаў вус стаў старчма. Пісаў ён доўга яшчэ, і, калі скончыў, Бахва спаў, паклаўшы галаву на сядло. Але на гэты раз ён абудзіўся адразу. {{Водступ|2|em}}— Вось што, — сказаў стараста, закладаючы пад лакіраваную покрыўку складзеную ў некалькі разоў паперу. — Вось што, Бахва. Зацягвай акуратна абшыўку зноў і ўбівай цвічкі ў старыя гнёзды. Толькі паціху, не грукай. От, гэтак. А цяпер слухай…<noinclude></noinclude> od0pik8qahscn9wiitjgu4h7rr07su8 0 129464 298638 2026-09-30T11:33:37Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = 19. б, варіантъ | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/18|18. Иванъ и кусюлька]] | наступны = Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказк...» 298638 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 19. б, варіантъ | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/18|18. Иванъ и кусюлька]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/20|20. Удовины сыны]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="169" to="175" fromsection="19" tosection="19" /> {{Выроўніваньне-канец}} jetcg2p6wlkl380pap9la8fggsnkcjy 0 129465 298644 2026-09-30T11:39:09Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Nasza haspadarka | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Prośba|Prośba]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus....» 298644 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Nasza haspadarka | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Prośba|Prośba]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="10" to="11" fromsection="Nasza" tosection="Nasza" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Nasza haspadarka}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Жывёлагадоўля]] qrhqxz6l3jv3wkdjem7z32hj8ykbjov 0 129466 298645 2026-09-30T11:40:08Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Prośba | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. №...» 298645 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Prośba | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="11" to="11" fromsection="Prośba" tosection="Prośba" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Prośba}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Этнаграфія]] 4tomorc5eceni3g6r1933xdsevbiprj 0 129467 298646 2026-09-30T11:40:56Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Prośba|Prośba]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Zahadka|Zahadka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" fr...» 298646 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Prośba|Prośba]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Zahadka|Zahadka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="11" to="11" fromsection="Usiaczyna" tosection="Usiaczyna" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Usiaczyna}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] faaxmwkzw7x3grjyghw52pi6kkdqc0k 0 129468 298647 2026-09-30T11:41:48Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Zahadka | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna|Usiaczyna]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="11...» 298647 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Zahadka | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna|Usiaczyna]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="11" to="11" fromsection="Zahadka" tosection="Zahadka" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Загадкі]] iuylz7hn6i01oo3ve9lzytvqxiqzm8s 0 129469 298648 2026-09-30T11:42:32Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Prykazki | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Прыказкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Zahadka|Zahadka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from=...» 298648 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Prykazki | безаўтара = | год = 19 сьнежня 1913 году | пераклад = | секцыя = Прыказкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Zahadka|Zahadka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/39/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 39.pdf" from="11" to="11" fromsection="Prykazki" tosection="Prykazki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Прыказкі і прымаўкі]] o5c8yk7gtr8ugqg4psn9ryojt8x2neu