Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 102 21604 299160 252390 2026-10-04T18:32:05Z Gleb Leo 2440 299160 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Язэп |Прозвішча = Дыла |Варыянты імёнаў = Псеўданімы і крыптанімы: Н.Бываеўскі; Наз. Бываеўскі; Назар Бываеўскі; Nazar Bywajeuski; А.Дыл; А.Дыла; Анна Дыла; Жорсткі; Л.Жорсткі; Тодар Кулеш; Т.Кулеша; Язэп; Н. Б.; Наз. Б.; Н. Б-і; Н. Б-скі; Наз. Б-скі; Я. Д.; Язэп Д.; Яз. Д-а |Выява = Jazep Dyła. Язэп Дыла (1920-29).jpg |ДН = 2 красавіка 1880 |Месца нараджэння = Слуцк, Слуцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя |ДС = 7 красавіка 1973 (93 гады) |Месца смерці = Саратаў, Саратаўская вобласць, РСФСР, СССР |Апісанне = беларускі грамадзкі дзеяч, эканаміст |Іншае = {{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}} |Вікіпедыя = Язэп Дыла |Вікіпедыя2 = Язэп Дыла |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Jazep Dyla |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Язэп Дыла |Першая літара прозвішча = Д }} {{Усе творы}} == Проза == * [[Перад раніцою…]] (1912) * {{Скан|Белачка (1935)|Белачка (1935).pdf}} == Драматургія == *[[Панскі гайдук]] *[[Падуанскі студэнт]] *[[Юнак з Крошына]] == Пераклады == *{{Скан|Гірт з Воўчага Логу|Гірт з воўчага логу (1930).pdf}} * [[Смерць Стаха]] == Публіцыстыка == * [[Яйцо нас збагаціць]] (1914) * [[Скарбы творчасьці Максіма Багдановіча]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 16 чэрвеня 1923. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1923/134|№134 (831)]]}} * [[На прысуд рабочых мас]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 1 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/253|№253 (2441)]]}} * [[Якая… «павярхоўнасьць» крытыкі!|Якая… „павярхоўнасьць“ крытыкі!]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 14 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/261|№261 (2449)]]}} ==Успаміны == * [[Пісьменнік-дэмакрат Альгерд Абуховіч (Дыла)]] * [[Пра Цішку Гартнага (Дыла)]] * [[Сустрэчы з Янам Райнісам (Дыла)]] {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] dtqb4kj87rqbdgucfg8i9spryumd58r 104 129418 299145 298530 2026-10-04T15:48:10Z RAleh111 4658 299145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Што"/>{{перанос канец|па|куль}} распускаюцца. Абрэзаць сліўняка ці вішняка старога нельга, бо ад гэтаго дрэўцы сохнуць. Можна абрэзываць толькі сухіе галінкі.</br> {{gap|2.5em}}Трускаўнік і паземнік трэба садзіць у жніўні. Земля павінна быць добрая. Пасадзіўшы ягаднік такім парадкам :.:.:.:, як паказывае гэты рысунак, трэба падліць гнаёўкай, разведзенай вадой, пасля абрэзываць вусы, палоць і акапаць колькі разоў вясной. Як закрасуе ягаднік, аблажыць мохам, каб прытрымаць вільгаць і каб ягады былі чыстые. {{Калёнтытул||right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>Сон-ая.</span>'''{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Што"/> <section begin="Работы"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:200%; letter-spacing: 0px;"> <center>Работы у пчэльніку.</center> </div> {{gap|2.5em}}Калі хочэш каб твае пчолы былі сільные і далі добры даход, то паслухай, скажу адзін пчэльнікоўскі сэкрэт: ''падкармі вясной усе свае пчолы, хоцьбы яны былі найсільнейшымі.</br> {{gap|2.5em}}У нас думаюць, што трэба карміць толькі тые раі, каторые ні маюць харчоў — галадаюць; карміць тых трэба, бо калі не дасі ім есьці, то саўсім атпадуць, але ня ў тым толькі сэкрэт, тут я хачу сказаць аб кармленьні пчол з расчотам. Спамятай тагды: ''кожная залатоўка, затрачэная на пчол вясной, прыносіць сярэбраны рубель у восень''. Не адзін пчальнік дзівуецца, чаму гэта яго пчолы ня рояцца і не маюць мёду? А вось гэта таму, што пчол не карміў з вясны.</br> {{gap|2.5em}}Карміць пчол трэба або чысьцюсенькім мёдам, або сытой, гэта значыць мёдам, ці цукрам, разведзенным у вадзе. Мёд або цукер разбаўлены на палавіну з вадой — будзе сыта багатая; адна часьць мёду на дзьве часьці вады — будзе сыта убогая. Корм падаецца пчолам у плоскіх талерачках, а на верх трэба натрусіць сечкі, каб не тапіліся пчолы. Калі карміць пчол на чэрву ім трэба даваць убогую сыту і корм трэба падаваць па крысе, на раз поўшклянкі, але часта.</br> {{gap|2.5em}}Пчолы убачыўшы сыту, думаюць, што прыйшла ужо пара браць мёд і гэта вельмі іх цешыць, яны робяцца сьмялейшые і матка пачынае крэпка чэрыць, ад чаго чысло чэрвы і дружыны прытка пабольшываецца. Гэткіе пчолы выдадуць пасьля новы рой і наносяць многа мёду. Трэба толькі ведаць, што не заўсёды можна пчолам даваць новы корм: ня можна гэтаго рабіць пакуль на дварэ сьцюдзёна і німа пажывы. Тагды кармленьне ня толькі не прынясе ніякай карысьці, а ешчэ не мала пашкодзіць, бо матка многа начэрыць, а пчолы выляцеўшы з вульлеў, і не знайшоўшы пажывы пагінуць; ня будзе каму дагледаць яечак і карміць дзетак. Пачынай карміць, калі ужо зацьвіце чаромха і настане харошая пагода.</br> {{gap|2.5em}}На ноч корм трэба прыймаць ад пчол, каб не спакушаць суседзкіх пчол да крадзежы. Старайся каб у вульлі было цёпла. {{Калёнтытул||right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>Г. Б.</span>'''{{gap|2.5em}}}} <section end="Работы"/><noinclude></noinclude> halbq6wlome9pz7sri5koia6o5v5us4 0 129496 299195 298740 2026-10-05T06:43:06Z Gleb Leo 2440 299195 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Саха. Кніжка 4 | безаўтара = | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/3|№ 3]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/5|№ 5]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="1" to="1" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="2" to="2" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="3" to="3" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Стары]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Зборка жыта|Зборка жыта]] * ''[[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройца]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Канюшынішчэ і што з ім рабіць|Канюшынішчэ і што з ім рабіць]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Практычны гаспадар]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі|Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі]] * ''[[Аўтар:Вінцэнт Лемеш|Лемеш]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Авадні|Авадні]] * ''[[Аўтар:Генрык Бэта|Г. Бярозка]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Як падбіраць мёд|Як падбіраць мёд]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Алёна]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Школка і прышчэпкі|Школка і прышчэпкі]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Л. Р—м]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Сэрадэля|Сэрадэля]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Аграном А. Чорны]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Чаму попелам можна унаважываць зямлю і як гэта рабіць|Чаму попелам можна унаважываць зямлю і як гэта рабіць]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Гаспадар]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Аб падсцілцы|Аб падсцілцы]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|А]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Курынные гаспадаркі|Курынные гаспадаркі]] * ''[[Аўтар:Аляксандр Уласаў|А. У]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Проба палепшэньня торфаваго балота|Проба палепшэньня торфаваго балота]] * ''[[Аўтар:Аляксандр Уласаў|А. У]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Выстаўка-кірмаш у Мінску 3—5 юня|Выстаўка-кірмаш у Мінску 3—5 юня]] * ''[[Аўтар:Аляксандр Уласаў|Н. Р]]''. [[Саха (1912)/1912/4/г. Дзісна|г. Дзісна]] <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="18" to="18" onlysection="Рэдактар" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="19" to="19" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="20" to="20" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-Расейская імпэрыя}} r30km63iml950hpoiryfme9yebpsowe 299196 299195 2026-10-05T06:43:48Z Gleb Leo 2440 299196 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Саха. Кніжка 4 | безаўтара = | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/3|№ 3]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/5|№ 5]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="1" to="1" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="2" to="2" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="3" to="3" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Стары]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Зборка жыта|Зборка жыта]] * ''[[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройца]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Канюшынішчэ і што з ім рабіць|Канюшынішчэ і што з ім рабіць]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Практычны гаспадар]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі|Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі]] * ''[[Аўтар:Вінцэнт Лемеш|Лемеш]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Авадні|Авадні]] * ''[[Аўтар:Генрык Бэта|Г. Бярозка]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Як падбіраць мёд|Як падбіраць мёд]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Алёна]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Школка і прышчэпкі|Школка і прышчэпкі]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Л. Р—м]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Сэрадэля|Сэрадэля]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Аграном А. Чорны]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Чаму попелам можна унаважываць зямлю і як гэта рабіць|Чаму попелам можна унаважываць зямлю і як гэта рабіць]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Гаспадар]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Аб падсцілцы|Аб падсцілцы]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|А]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Курынные гаспадаркі|Курынные гаспадаркі]] * ''[[Аўтар:Аляксандр Уласаў|А. У]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Проба палепшэньня торфаваго балота|Проба палепшэньня торфаваго балота]] * ''[[Аўтар:Аляксандр Уласаў|А. У]]''. [[Саха (1912)/1912/4/Выстаўка-кірмаш у Мінску 3—5 юня|Выстаўка-кірмаш у Мінску 3—5 юня]] * ''[[Аўтар:Аляксандр Уласаў|Н. Р]]''. [[Саха (1912)/1912/4/г. Дісна|г. Дісна]] <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="18" to="18" onlysection="Рэдактар" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="19" to="19" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="20" to="20" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-Расейская імпэрыя}} git73racypd2e7sfimv2vb5anqn19c1 104 129517 299122 298781 2026-10-04T13:59:59Z RAleh111 4658 299122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Іюнь'''|right='''3-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНИКЪ</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Папар"/>{{c|'''Папар.|памер=180%}} <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}„Сей хоць у попел, абы на папары“ кажуць нашы зямляробы. І запраўды папар заменяе крыху унаважываньне.</br> {{gap|2.5em}}Папар дае час мэханічна вырабіць зямлю, прыгатовіць яе так, каб карэньня расьлін лепей за ўсё развіваліся.</br> {{gap|2.5em}}Перэварачываючы больш глыбокіе слаі зямлі, мы стыкаем з вадой і паветрам розные часцінкі зямлі, ат чаго некаторые з іх распускаюцца, переменяюцца і становяцца годнымі на хорч для расьлін.</br> {{gap|2.5em}}Вырабляючы папар мы, бытцым, мёртвы, закапаны у зямлі капітал, пушчаем у зварот, каторы посьле, вертаецца з прыбыткам зярном і саломай. Апрача та вырабляючы папар мы знізштожываем вельмі многа зеліва, каторае засушае каліўцы збожжа і як бытцым крадуць капітал, назначэны для нашых таварышоў-збажын.</br> {{gap|2.5em}}У нас, дзе лета гэткае кароткае, а гною мала — папару блізка што замяніць нічым нельга, і дзеля гэтаго на акуратную вырабку яго трэба зьвярнуць асаблівую увагу, каб не рабіць тых абмылак, якіе зазвычай робяць старасьвецкіе гаспадары.</br> {{gap|2.5em}}Лепей за ўсё пачынаць вырабляць папар ешчэ з восені, асабліва на цяжкіх глінястых землях. Заараная на зіму земля перамерзне, а мароз (ад замерзаньня вады), лепей разрыхліць зямлю, чым самая лепшая ўспашка і баранаваньне. Апрача таго шмат якіе з вывернутых на верх карэньнёў і зернят рознаго зеліва прападуць ад марозу і ня будуць глушыць дабра. Але, калі поле не ўспаханае з восені, то яго трэба ўспахаць вясной, як можна раней. Дзеля таго, што с самай вясны трэба сеяць ярыну, то с папарам можна пачакаць да того часу, калі мені болі з ярыной управімся. Трэба старацца кончыць успашку папару у маі, дзеля таго, што чым раней зааром поле, тым раней аткрыем яго для вады і паветра, без каторых, ня могуць добра распусціцца цьвёрдые часьці грунту, у форму годную для корму расьлінам.</br> {{gap|2.5em}}Першы раз трэба араць не глыбока. Тагды лягчэй перагнівае зялёны дзірван папару і дробнае насеньне зела лёгка усходзіць і посьле без труда зніштожываецца бараной.</br> {{gap|2.5em}}Першая ўспашка самая важная, ад яе залежыць ураджай у будучыне. Трэба падбіраць пагоду для араньня і баранаваньня, ня менш, як для сушкі сена. Няможна араць лішне сухой зямлі, асабліва гліны і падглінкоў, бо тады земля {{перанос пачатак|лама|ецца}} <section end="Папар"/><noinclude></noinclude> ccd8pz34q1pz3ibvgpi0o8hgr6dhq75 0 129591 299188 298872 2026-10-04T21:18:21Z EmausBot 725 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня з [[Szczaście (Пачопка)]] на [[Biełarus (1913)/1913/11-12/Szczaście]] 299188 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Biełarus (1913)/1913/11-12/Szczaście]] ph24nxnj2hxphnjh9nqp0ai76dnyko4 0 129592 299189 298874 2026-10-04T21:18:31Z EmausBot 725 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня з [[Шчасьце (Пачопка)]] на [[Biełarus (1913)/1913/11-12/Szczaście]] 299189 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Biełarus (1913)/1913/11-12/Szczaście]] ph24nxnj2hxphnjh9nqp0ai76dnyko4 0 129645 299131 298976 2026-10-04T15:20:39Z Gleb Leo 2440 299131 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 3 | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/2|№ 2]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/4|№ 4]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Karol Czech]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/List Czecha da Biełarusaŭ|List Czecha da Biełarusaŭ]] * ''[[Аўтар:Алесь Гарун|A. Sumny]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/Prywitańnie|Prywitańnie]] * ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Kazimir Swajak]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/Hanulka|Hanulka]] * ''[[Аўтар:Альфонс Петрашкевіч|Pranciszak Krasoŭski]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/Apanasawa radaść|Apanasawa radaść]] * [[Biełarus (1913)/1914/3/Św. Kanut Muczanik|Św. Kanut Muczanik]] * '''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|M. H]]''. i ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|A. B]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Staromu manić a bahatamu kraści|Staromu manić a bahatamu kraści]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|J. Moncewicz]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Wasilkoŭ|Wasilkoŭ]] * '''[[Biełarus (1913)/1914/3/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1914/3/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1914/3/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * ''[[Аўтар:Язэп Шпэт|Jazep Szpet]]''. [[Biełarus (1913)/1914/2/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] * '''[[Biełarus (1913)/1914/3/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1914/3/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1914/3/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] * [[Biełarus (1913)/1914/3/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] * [[Biełarus (1913)/1914/3/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] * [[Biełarus (1913)/1914/3/Swaja poczta|Swaja poczta]] <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} qhm41y9dlwucc5npgdz70umxzxntgvc 299198 299131 2026-10-05T06:57:19Z Gleb Leo 2440 299198 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 3 | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/2|№ 2]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/4|№ 4]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Karol Czech]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/List Czecha da Biełarusaŭ|List Czecha da Biełarusaŭ]] * ''[[Аўтар:Алесь Гарун|A. Sumny]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/Prywitańnie|Prywitańnie]] * ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Kazimir Swajak]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/Hanulka|Hanulka]] * ''[[Аўтар:Альфонс Петрашкевіч|Pranciszak Krasoŭski]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/Apanasawa radaść|Apanasawa radaść]] * [[Biełarus (1913)/1914/3/Św. Kanut Muczanik|Św. Kanut Muczanik]] * '''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|M. H]]''. i ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|A. B]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Staromu manić a bahatamu kraści|Staromu manić a bahatamu kraści]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|J. Moncewicz]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Wasilkoŭ|Wasilkoŭ]] * '''[[Biełarus (1913)/1914/3/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1914/3/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1914/3/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * ''[[Аўтар:Язэп Шпэт|Jazep Szpet]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] * '''[[Biełarus (1913)/1914/3/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1914/3/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1914/3/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] * [[Biełarus (1913)/1914/3/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] * [[Biełarus (1913)/1914/3/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] * [[Biełarus (1913)/1914/3/Swaja poczta|Swaja poczta]] <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} 65qxepk3r5064scmh90hnvybyw789pg 104 129723 299126 299115 2026-10-04T15:12:42Z Gleb Leo 2440 299126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Hanulka"/>nasza Hanulka? Czamuż jana i wiestaczki nie daść ab sabie“?</br> {{gap|1.5em}}Wot ŭżo i Aspaża bliska, Matki Boskaj Latoncaj. Hanulki nima i nima. Jeszcze bolej my pasmutnieli. Prybliżyłasia i wosień. Paszli dażdży, bałota, hraź. Siadziom my raz i biadujem, aż raptam u padwory zabrachaŭ sabaka i pad chatu padjechała czyjaści drabina. Kali ja hladź, — z waza zlezaje żyd z wahzału, a za im niejkaja kabieta. Pryhledziŭsia i paznaŭ ja swaju Hanulu. Boże moj! Jakże jana zmianiłasia! Sama chudaja. Ani kapialusza z ptuszkaj, ani doŭhaj ratondy, ani spadnicy z chwastom!</br> {{gap|1.5em}}Zatojeż na rukach u jaje — dziciatka… „Zbadziałasia maja Hanulka“! z smutkam u sercu padumaŭ ja…</br> {{gap|1.5em}}Z apawiadania Piotry zapisaŭ {{справа|''Kazimir Swajak.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hanulka"/> <section begin="Apanasawa"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Apanasawa radaść.</center> </div> {{block center/s}} „Zwajewaŭ ja nudu, zwajewaŭ ja biadu</br> {{gap|2em}}„Zwajewaŭ ja i hore majo.</br> „Woś ciapier mnie żyćcio! Woś ciapier ja pajdu</br> {{gap|2em}}Za zdarowiejka wypić swajo!“</br> Tak kazaŭ Apanas, jak paczuŭsia zapas</br> {{gap|2em}}U kiaszeni jahonaj hraszej.</br> Uwajszoŭ u karczmu. — „Sorka kwartu mnie ŭraz,</br> {{gap|2em}}Ahurkoŭ na zakusku skarej!“…</br> Pryniesła Jon iznoǔ, byc miadźwiedź toj, zaroŭ:</br> {{gap|2em}}(Bacz, adwahi nabraŭsia z hraszmi!)</br> — „Kaŭbasu szcze dawaj, dy salonych hryboǔ“…</br> {{gap|2em}}— Dy kaŭbas tut nidzierżym że mi“.</br> — „Nu, dyk czort że s taboj! Niasi czarku; wadoj</br> {{gap|2em}}„Spałaśni, niezabudźsia hladzi!</br> Woś siahońnia hulnu!“ — I butelki piatoj</br> {{gap|2em}}Ab stoł lasnuǔ, szapnuŭszy: „laci!“</br> Korak z ryła szmyhnuǔ, aż u stol zmihanuǔ,</br> {{gap|2em}}Pośle szłopnuŭ ab laŭku… — „Skarej</br> Dawaj czarku kab ty!“… — Apanas znoŭ huknuǔ,</br> {{gap|2em}}Dy nia konczyǔ, bo Sorka tuż z jej</br> Użo stajała prad im</br> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br> Prahulaŭ Apanas, szto zawiecca u nas</br> {{gap|2em}}Cełym dniom, dy szcze letniaj paroj.</br> {{gap|2em}}Pryszoŭ pozna damoǔ, bliska ŭ poǔnacz jak raz, —</br> Paszoŭ ǔ puniu i loh pad tarpoj;</br> I ǔwachwotu praspaŭ. Kala poŭdnia ustaŭ,</br> {{gap|2em}}Azirnuŭsia — dyj achnuǔ z biady:</br> Ni hrasza ŭ kiaszeni! — „Łoǔka ǔczora hulaŭ,</br> {{gap|2em}}Dy prapić niepatrapiŭ nużdy!“ {{справа|''Pranciszak Krasoǔski.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}{{fine|1913 h. 15.XII.</br>m. Krajsk, Wilen. hub.}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Apanasawa"/> <section begin="Św"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Sw. Kanut Muczanik.</center> </div> {{gap|1.5em}}Syn karala Danii Swenona II Kanut radziŭsia kala 1035 hodu.</br> {{gap|1.5em}}Baćka jaho byŭ dobrym katalikom i syna swaho addaŭ na wychawańnie ludziam wuczonym i pabożnym, katoryje staralisia ŭ karalewiczu zaszczapić i ŭzhadawać roznyja cnoty chryścijańskija, a miż tymi miłaść i sprawiedliwaść da najbiadniejszaho narodu. I ŭzhadawaŭsia Kanut na bahabojnaho, czystaho sercam i duszoj i haraczo lubiaczaho swoj kraj i jaho narod. Kali zdaryłasia wajna z estoncami i żmujdziakami, a karol Swenon pasłaŭ Kanuta z wojskam, jon szczaśliwa konczyŭ hetu wajnu i zwajawaŭszy hetyje pahanskije ŭ toj czas narody ni dapuściŭsia nad imi nijakoho zdzieku, tolki staraŭsia prywiaści ich da paznańnia praŭdziwaho Boha, szto i udałosia pa czaści.</br> {{gap|1.5em}}Kali jan dawiedywaŭsia, szto u Danii bahatyje abo czynoŭniki kryŭdziać prosty biedny narod jon zaŭsiody zastupaŭsia za słabiejszych.</br> {{gap|1.5em}}Dziela czaho jaho wielmi lubiŭ narod prosty, ale nia miły jon byŭ swawolnym panom i czynoŭnikam.</br> {{gap|1.5em}}I kali pamior karol Swenon, hetyje swawolniki wybrali na karala nie Kanuta, a małodszaho brata, katory pazwalaŭ im rabić, szto padabałosia.</br> {{gap|1.5em}}Wajsko chacieło mieć karalom Kanuta, tak samo i narod prosty, i radzili jamu ni paddacca bratu, ale bahabojny Kanut nichacieŭ paczynać wajny bratniaj i ŭhawarawaŭ usich uspakoicca, a sam wyjechaŭ da szwedzkaho karala, katory tak sama radziŭ zawajawać baćkoŭski pasad (tron) i abicaŭ pamahczy ŭ hetym swaim wojskam, ale pabożny karalewicz nie zhadziŭsia i addaŭsia nabazenstwu. Kaliż zdarałasia ŭ Danii wajna i baćkoŭszczyzna Kanuta była u niebezpieczenstwie jon pryjeżdżaŭ ŭ Daniju, stanawiŭsia na pieradzie wojska i abaraniaŭ baćkoŭszczyznu nieŭdziacznuju ad jaje worahoŭ, a paśla iznoŭ wyjeżdżaŭ u Szweciju i zajmaŭsia bohadumstwam.</br> <section end="Św"/><noinclude></noinclude> t1vh00781v5zz5t8vfpdmgvcu3gmsme 104 129724 299129 299117 2026-10-04T15:19:18Z Gleb Leo 2440 299129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Św"/>{{gap|1.5em}}Ale pamior brat, szto byŭ karalom i ciapier użo wybrali Kanuta na karala, a jon choć nie zusim achwatnie pryniaŭ karonu i staŭ wykareniwać u panstwie usiakuju niesprawiedliwaść, katoroja raspanoszyłasia pa dworach i kancylaryjach na szkodu słabiejszych i biednych. Pomniaczy, szto jon karol nie tolki bahatych i wialikich, ale tak sama i prostaho narodu, Kanut zabaraniŭ usiaki zdziek nad hetym narodami i zwolniŭ jaho ad padatkaŭ, apracza kaścielnych.</br> {{gap|1.5em}}Budawaŭ kaścioły, szkoły i szpitali i ŭsiudy staraŭsia abcirać ślozy niszczaśliwym.</br> {{gap|1.5em}}Ale nipadabałosia ŭsio heta prywykszym żyć kryŭdaj biednych abywatelam i czynoŭnikam i jany padniali proci Kanuta bunt, a korol hety choć mieŭ możnaść zwajawać buntoŭszczykoŭ, ale ni chacieŭ kab u bratniaj wajnie praliwałasia kroŭ i pakinuŭszy iznoŭ kachanuju, ale niaŭdziacznuju baćkoŭszczynu ŭdaŭsia na wyspu Fiona i tam dumaŭ żyć da śmierci. Ale buntaŭszczyki pahnalisia i tudy za swaim karalom. Widziaczy, szto maja zdarycca, pabożny karol wyspawiedaŭsia z cełaho żyćcia i pryniaŭ światyje sakramenty, dy zamknuŭszysia ŭ niedaŭna praz siabie pastrojanym kaściele maliŭsia za nawarot i paprawu abywatelaŭ swajej baćkoŭszczyny. Tymczasam buntoŭszczyki stali łamać dźwiery ŭ kaścieli, a inszyje padlezszy da akna stali kidać u klenczyŭszaho Kanuta kamieńniami, a ŭ kancu adzin z ich prastreliŭ światoho.</br> {{gap|1.5em}}Pa śmierci św. Kanuta stali dzieicca pry jaho mahile roznyje cudy, dziela czaho jon i zaliczany ŭ światyje muczaniki.</br> {{gap|1.5em}}Biarymo prykład z światoho Kanuta, jak treba kachać swaju baćkoŭszczyznu, jak wajawać z usiakaj nisprawiedliwościaj i jak być wiernymi dziećmi kaścioła światoha, a jak adrywać serca i nie żadać honoraŭ i blesku, dy bahactwaŭ ziemskich.</br> {{gap|1.5em}}Ab adnym tolki dbać nad usio: kab sercy naszy byli czystyja ad usiakaj zdrady i dusza — ad usiakaj plamy hrechu. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Św"/> <section begin="Staromu"/><div style="font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Staromu manić a bahatamu kraści'''</span> (biełaruskaja prykazka). U miasteczku Daŭhynawie Wialejskaho paw. Wilenskaj h. ŭsiaki czećwier bywaja torh. Siudy zjeżdżajucca nawat z daloku. I wot u czećwier 2-ha Studnia czaławiek Krajskaj wołaści z wioski Stajak pradawaŭ byka; dawali jamu za byka 78 rubloŭ, a jon chacieŭ boli. A ŭ wiosca Leśkaŭki Daŭhynaŭskaj wolaści jość bahaty czaławiek Szadyra; jaho ŭkruh znajuć: bo jon raz szto bahaty haspadar, a da taho jon dziarzyć dobrych zarabcoŭ kazionnaho zawodu. I wot hety Szadyra, jak uwidziŭ szto haspadar ad byka adyszoŭsia niekudy uziaŭ dy pradaŭ byka za 75 rubloŭ, żydu, kupcu. Prychodzić haspadar da byka a jaho nima; tut jamu dakazali żydowaczki, szto byka pradaŭ Szadyra. Paklikali paliciju. Byka nidzie i nie najszli, a Szadyry stydna i drenna. Ciapier jon staraicca, kab jak niebudź wykrucicca ad turmy i ŭżo jamu hety byczok abyszoŭsia doraha. Jon kab astacca niawinnym padaŭ u sud henaho czaławieka za askarbleńnie. Jak dalej budzić, pakul szto niwiedama, ale zdajecca pawinna praŭda uziać wierch, bo jość szmat swiedkaŭ. {{справа|''M. H.'' i ''A. B.''{{gap|1.5em}}}} <section end="Staromu"/> <section begin="Wasilkoŭ"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wasilkoǔ'''</span> hrodz. hub. sakolsk. paw. Kala samaho miasteczka Wasilkowa jość takija lotnyja piaski, katoryje wieciar haniaja, jak zimoj suchi snieh i zanosia hetym piaskom i zasiewy i sienażaci i mahilnik, a praz heta miejsca nijak prajści ni prajechać.</br> {{gap|1.5em}}U proszłuju wosień pryszło ad kazny, kab wasilkoŭcy zasadzili hety piaski niejkaj łazoj. Ale wasilkoŭcy i zmohi nia mieli, bo skulże ŭziać hetu łazu i achwoty, nia mieli papracawać dziela ŭłasnaj karyści. Dyk kazna wysłała 1500 pudoŭ łazy i inżyniera, a cełamu obczestwu wasilkaŭskamu zahadaŭ harać piaski dy siejać henu łazu. Ciapier zabaroniana na heta miejsca puszczać skacinu, chadzić tam, abo jeździć. Pastaŭlany staŭby z tablicami, na katorych wypisana hena zabarona i jość naniaty storaż. Wasilkoŭcy pahawarujuć, szto praz hady try, kali łaza ǔżo umacujecca, kazna zasadzić hety abszar lesam i toj les budzie kazionnym. {{справа|''J. Moncewicz.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Wasilkoŭ"/> <section begin="Kaścielnyja"/>{{Цэнтар|'''Kaścielnyja wiedamaści.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Biskup u Wilni.</center> </div> {{gap|1.5em}}Paszła pa hazetach pahałoska, szto Wilnia skora budzie mieć swaho biskupa. Im maje być ciapieraszni biskup Sejnenski, a byŭszy rektar seminaryi kowienskaj J. E. ks. Karaś.</br> <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> 6hpdvqidy2h6twmpwa5hzh4wax16tbi 104 129725 299118 2026-10-04T13:18:43Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pryjezd ks. Harasimowicza.</center> </div> {{gap|1.5em}}Minskija hazety danośiać, szto pazwolano wiarnucca u swoj kraj byǔszamu probaszczu z Klecka minskaj hub. ks. I. Harasimowiczu, katoraho administraciŭna byli wysłaŭszy na 3 hady ŭ Archangielskuju huberniu, ale tam jon byŭ nia doŭha, bo paśla pazwolili jamu wyj...» 299118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pryjezd ks. Harasimowicza.</center> </div> {{gap|1.5em}}Minskija hazety danośiać, szto pazwolano wiarnucca u swoj kraj byǔszamu probaszczu z Klecka minskaj hub. ks. I. Harasimowiczu, katoraho administraciŭna byli wysłaŭszy na 3 hady ŭ Archangielskuju huberniu, ale tam jon byŭ nia doŭha, bo paśla pazwolili jamu wyjechać za hranicu i paŭhodu tamu iznoŭ pazwolano ks. Harasimowiczu wiarnucca ŭ Rasieju. Ad tej pary i żywieć hety ksiondz u Pieciarburzie pry kaściele św. Kaciaryny. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja sprawa ks. Miłaszeǔskaho.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazety wydrukawali telehramu z Minska, szto proci ks. Miłaszeŭskaho padymajuć jeszcze adnu sprawu. Ciapier ǔżo jaho winawaciać u tym, szto jon bytcym to spawiadaja dziaciej z mieszanych siamiej. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nawarot u katalictwo żydoǔskaho siamiejstwa.</center> </div> {{gap|1.5em}}U miasteczku Gidle Piotrkoŭskaj huberni nidaŭna achryscilisia pa katalicku syn i daczka 80 hadowaho żyda Mintucha, a kolki dzion tamu pryniaŭ chrost i sam Mintuch. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wysyłka ks. Borina z Rasiei.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ks. Borin byŭszy kapelan francuskich zakładaŭ u Pieciarburzie, katoryje wosieńniu zakryli, dastaŭ prykaz prawicielstwa wyjechać najdalej za tydzień z Rasiei, a kali hetaho nie zrobić sam, dyk budzie wysłany jatapam. Ks. Borin prasiŭ ukazać pryczynu, dziela czaho jamu dali hetki prykaz, ale i hetaj prośby nia spoŭnili. Ks. Borin wyjechaŭ s Pieciarburhu 7 studnia. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Hrabina mniszkaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Anhliczanka hrabina Lady Julija Liwenden udawa zbrydziǔszy ǔciechi żyćcia światowaho ǔstupiła da zakonu św. Klary ŭ Edymburhu.</br> {{gap|1.5em}}Ab hetym ciapier hawarać u całaj Anhlii. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Smierć ksiandza.</center> </div> {{gap|1.5em}}31 śnieżnia 1913 hodu pamior u Wilni, żyǔszy pry kaściele pa-Bernardynskim ks. Antoni Żwyłoŭski.</br> {{gap|1.5em}}Radziŭsia jon u 1834 h., a na ksiandza wyświenczany u 1861 hodu. Znaczyć żyǔ 79 h., a ksiandzom byǔ 52 hady.</br> {{gap|1.5em}}Wieczny jamu pakoj. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Nowaja szkoła rysunkowaja atkryta pry zakładzie tawarystwa „Ustrymak i Praca“ (Powściągliwość i Praca). U hetaj szkole apracza rysunkaŭ buduć wuczyć tak sama, czytać, pisać i rachawać. Wuczniaŭ pryjmali da 15 studnia.</br> {{gap|1.5em}}Szkoła mieścicca pry Stefanskaj wulicy Nr. 41.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Zaraznyje chwaroby.'''</span> U proszłym tydni zapisano chworych u Wilni na dyfteryt 18 osob, na szkarlatynu 10, na tyfus bruszny 3 i na wodru 4.</br>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Da czaho dawodzić pjanstwo?'''</span> Mieszczanin Turowiec jechaŭ sabie na sankach swaim kaniom na Antokoli i dramaŭ ad pjanstwa. Widziaczy heta niejkije złydni prysielisia da Turoŭca i spiersza adabrali ad jaho 25 rubloŭ, katoryje byli pry im, a paśla i jaho samoho wykinuli z saniaǔ. Kania z sankami zławili na zaŭtra na Suworoŭskaj wulicy, a hroszy tak i prapali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Niesumlennaść handlaroŭ miasam.'''</span> Praz uwieś minuły 1913 hod ŭ Wilni stanawilisia prad mirawym sudom i byli karany handlary miasam, za pradażu nisztemplawanaho miasa 212 razoŭ i za używańnie falszywych mierkaŭ i wahaŭ 266 razoǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dzisna'''</span> Wil. hub. U dzisnienskim pawiecie pastanoŭleno atkryć siem nowych paczatkowych szkołaŭ; adnu dwuklasowuju i 6 adnaklasowych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wiszniewo'''</span> aszmianskaho paw. Wilen. hub. S pryczyny niaściarożnaho abchodu s ahniom zhareła tut fabryka zapałkaŭ Nochima Romma. Szkodaŭ abliczana na 13 tys. Fabryka była zastrachawana na 11 tysiacz rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W. Bożyczkowo'''</span> trock. paw. Wil. hub. U hetaj wiosca zhareła chata i u jej dwoje dziaciej, 3 hadowy Muleroŭ i 5 hadowy Michał Mosiewicz.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Atkryasia ŭ Minsku ŭ sali muzieju haradzkoha tydniowaja wystaŭka lakarstwaŭ i sposabaŭ wajny z suchotami. Arhanizujecca minski addzieł „Usierasiejskaj ligi procisuchotnaj“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk'''</span> minsk. hub. U wioscy Horodyszczach palicija wykryła, szto sielanskije dzieci ŭ adnej chacie wuczylisia czytać s polskich lemantaroǔ. Z hetaj pryczyny ciahnuć pad sud niekolki asobaŭ „za ustrojstwo tajnaj polskaj szkoły“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U minszczynie'''</span> u 1914 hadu majuć atkryć pa roznych miasteczkach huberni 14 nowych pacztowa-telehrafnych atdziełaŭ.</br><section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 8zzwu7jfjzusmpr38eimp6a9mwg24u2 299137 299118 2026-10-04T15:25:41Z Gleb Leo 2440 299137 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pryjezd ks. Harasimowicza.</center> </div> {{gap|1.5em}}Minskija hazety danośiać, szto pazwolano wiarnucca u swoj kraj byǔszamu probaszczu z Klecka minskaj hub. ks. I. Harasimowiczu, katoraho administraciŭna byli wysłaŭszy na 3 hady ŭ Archangielskuju huberniu, ale tam jon byŭ nia doŭha, bo paśla pazwolili jamu wyjechać za hranicu i paŭhodu tamu iznoŭ pazwolano ks. Harasimowiczu wiarnucca ŭ Rasieju. Ad tej pary i żywieć hety ksiondz u Pieciarburzie pry kaściele św. Kaciaryny. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja sprawa ks. Miłaszeǔskaho.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazety wydrukawali telehramu z Minska, szto proci ks. Miłaszeŭskaho padymajuć jeszcze adnu sprawu. Ciapier ǔżo jaho winawaciać u tym, szto jon bytcym to spawiadaja dziaciej z mieszanych siamiej. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nawarot u katalictwo żydoǔskaho siamiejstwa.</center> </div> {{gap|1.5em}}U miasteczku Gidle Piotrkoŭskaj huberni nidaŭna achryscilisia pa katalicku syn i daczka 80 hadowaho żyda Mintucha, a kolki dzion tamu pryniaŭ chrost i sam Mintuch. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wysyłka ks. Borina z Rasiei.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ks. Borin byŭszy kapelan francuskich zakładaŭ u Pieciarburzie, katoryje wosieńniu zakryli, dastaŭ prykaz prawicielstwa wyjechać najdalej za tydzień z Rasiei, a kali hetaho nie zrobić sam, dyk budzie wysłany jatapam. Ks. Borin prasiŭ ukazać pryczynu, dziela czaho jamu dali hetki prykaz, ale i hetaj prośby nia spoŭnili. Ks. Borin wyjechaŭ s Pieciarburhu 7 studnia. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Hrabina mniszkaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Anhliczanka hrabina Lady Julija Liwenden udawa zbrydziǔszy ǔciechi żyćcia światowaho ǔstupiła da zakonu św. Klary ŭ Edymburhu.</br> {{gap|1.5em}}Ab hetym ciapier hawarać u całaj Anhlii. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Smierć ksiandza.</center> </div> {{gap|1.5em}}31 śnieżnia 1913 hodu pamior u Wilni, żyǔszy pry kaściele pa-Bernardynskim ks. Antoni Żwyłoŭski.</br> {{gap|1.5em}}Radziŭsia jon u 1834 h., a na ksiandza wyświenczany u 1861 hodu. Znaczyć żyǔ 79 h., a ksiandzom byǔ 52 hady.</br> {{gap|1.5em}}Wieczny jamu pakoj. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/>{{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Nowaja szkoła rysunkowaja atkryta pry zakładzie tawarystwa „Ustrymak i Praca“ (Powściągliwość i Praca). U hetaj szkole apracza rysunkaŭ buduć wuczyć tak sama, czytać, pisać i rachawać. Wuczniaŭ pryjmali da 15 studnia.</br> {{gap|1.5em}}Szkoła mieścicca pry Stefanskaj wulicy Nr. 41.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Zaraznyje chwaroby.'''</span> U proszłym tydni zapisano chworych u Wilni na dyfteryt 18 osob, na szkarlatynu 10, na tyfus bruszny 3 i na wodru 4.</br>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Da czaho dawodzić pjanstwo?'''</span> Mieszczanin Turowiec jechaŭ sabie na sankach swaim kaniom na Antokoli i dramaŭ ad pjanstwa. Widziaczy heta niejkije złydni prysielisia da Turoŭca i spiersza adabrali ad jaho 25 rubloŭ, katoryje byli pry im, a paśla i jaho samoho wykinuli z saniaǔ. Kania z sankami zławili na zaŭtra na Suworoŭskaj wulicy, a hroszy tak i prapali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Niesumlennaść handlaroŭ miasam.'''</span> Praz uwieś minuły 1913 hod ŭ Wilni stanawilisia prad mirawym sudom i byli karany handlary miasam, za pradażu nisztemplawanaho miasa 212 razoŭ i za używańnie falszywych mierkaŭ i wahaŭ 266 razoǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dzisna'''</span> Wil. hub. U dzisnienskim pawiecie pastanoŭleno atkryć siem nowych paczatkowych szkołaŭ; adnu dwuklasowuju i 6 adnaklasowych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wiszniewo'''</span> aszmianskaho paw. Wilen. hub. S pryczyny niaściarożnaho abchodu s ahniom zhareła tut fabryka zapałkaŭ Nochima Romma. Szkodaŭ abliczana na 13 tys. Fabryka była zastrachawana na 11 tysiacz rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W. Bożyczkowo'''</span> trock. paw. Wil. hub. U hetaj wiosca zhareła chata i u jej dwoje dziaciej, 3 hadowy Muleroŭ i 5 hadowy Michał Mosiewicz.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Atkryasia ŭ Minsku ŭ sali muzieju haradzkoha tydniowaja wystaŭka lakarstwaŭ i sposabaŭ wajny z suchotami. Arhanizujecca minski addzieł „Usierasiejskaj ligi procisuchotnaj“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk'''</span> minsk. hub. U wioscy Horodyszczach palicija wykryła, szto sielanskije dzieci ŭ adnej chacie wuczylisia czytać s polskich lemantaroǔ. Z hetaj pryczyny ciahnuć pad sud niekolki asobaŭ „za ustrojstwo tajnaj polskaj szkoły“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U minszczynie'''</span> u 1914 hadu majuć atkryć pa roznych miasteczkach huberni 14 nowych pacztowa-telehrafnych atdziełaŭ.</br><section end="Szto"/><noinclude></noinclude> bb6zar3uxphz5vd0yvzfqbv9vvd4ncc 104 129726 299119 2026-10-04T13:25:50Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{|style="margin:auto; margin-bottom:-0.5em; width:35em; padding:0.5em" |colspan="8"; style="margin:auto; border:4px dotted black; padding:0.5em" |{{Калёнтытул|left='''Год I—1912.'''|center='''Іюля'''|right='''4-ая кніжка.'''}} |- |colspan="8"; style="border-style: dotted; border-width: 0 4px 4px 4px; padding-bottom:0.5em; letter-spacing: -0.5px;" |Файл:Саха (1913—1915). Малюнак з вокладкі.png|center|450p...» 299119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{|style="margin:auto; margin-bottom:-0.5em; width:35em; padding:0.5em" |colspan="8"; style="margin:auto; border:4px dotted black; padding:0.5em" |{{Калёнтытул|left='''Год I—1912.'''|center='''Іюля'''|right='''4-ая кніжка.'''}} |- |colspan="8"; style="border-style: dotted; border-width: 0 4px 4px 4px; padding-bottom:0.5em; letter-spacing: -0.5px;" |[[Файл:Саха (1913—1915). Малюнак з вокладкі.png|center|450px]] <center>'''{{larger|ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІК СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ.}}</center> |} {|style="margin:auto; padding:0em" |rowspan="9"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px;" | |rowspan="9"; style="width:0.5em;" | |style="border-style: dotted; border-width: 0px 4px 0px 0px; height:2em; width:5em;" | |style="border-style: dotted; border-width: 0px 4px 0px 0px; width:14em" | |style="width:5em;" | |rowspan="9"; style="width:0.5em;" | |rowspan="9"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px;" | |- |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0px;" | |- |colspan="3"; style="padding-top:0.5em; padding-bottom:0.5em; line-height: 1.3" |{{АРЦ|{{fine|Падпісная цэна на 1 год '''1''' р. '''20''' кап. на 6 месяцоу '''60''' кап., за перамену адрэсу '''20''' кап. Можна падпісацца і аткрыткай, просячы, каб падпісную цэну налажылі на першы высланы нумэр. Рэдакція: '''Вільня Завальная 7.}}'''}} |- |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0;" | |- |colspan="3"; style="padding-top:0.5em; padding-bottom:0.5em; line-height: 1.3" |{{АРЦ|{{fine|Абвесткі працоунікоу, шукаючых мейсц у гаспадарках, друкуюцца за 2 маркі па 7 кап., толькі абвестка павінна мець ня больш 20 слоу.}}}} |- |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0;" | |- |colspan="3"; style="padding-top:0.5em; padding-bottom:0.5em; line-height: 1.3" |{{АРЦ|{{fine|Цэна абвестак за строчку пэтіту у поукалонны: перад тэкстам '''40''' к., за тэкстам '''20''' к. За разсылку рэклям пры месячніку вагай да 2 лотоу '''7''' руб. ад тысячы.}}}} |- |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0;" | |- |style="border-style: dotted; border-width: 0px 4px 0px 0px; height:2em; width:5em;" | |style="border-style: dotted; border-width: 0px 4px 0px 0px; width:14em" | |style="width:5em;" | |- |colspan="7"; style="border-style: dotted; border-width: 4px 4px 4px 4px; letter-spacing: -1px;" |<center>'''{{larger|Цэна асобнаго нумэру 8 кап., з дастаукай</br>да хаты 10 кап.}}</center> |}<noinclude></noinclude> 5kkriyjy7qtmv7r0ang4dlncai5lo8c 104 129727 299120 2026-10-04T13:43:09Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{накіравальная рыса||height=1px}}{{накіравальная рыса||height=1px}} {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Як вылечыць наравістаго каня.'''</span> Наровяцца коні найчасьцей ад таго, што з імі дрэнна абходзяцца: бьюць калі незашто, наваліваюць такі воз,...» 299120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{накіравальная рыса||height=1px}}{{накіравальная рыса||height=1px}} {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Як вылечыць наравістаго каня.'''</span> Наровяцца коні найчасьцей ад таго, што з імі дрэнна абходзяцца: бьюць калі незашто, наваліваюць такі воз, што конь няздужае цягнуць, гэткі конь з наровіўшыся атказываецца цягнуць другі раз і саўсім лёгкі воз.</br> {{gap|2.5em}}Калі конь занаровіцца бяруць невялікі камок зямлі і сунуць каню у рот, конь стараецца выкінуць гэту зямлю і пры гэтым забываецца свае норовы і пачынае нормальна цянуць воз.</br> {{gap|2.5em}}Калі-ж першы спосаб не памагае, то трэба пробаваць другі, больш пэўны спосаб ззаду да калёс прывязываюць другога каня і паганяюць каб ён цягнуў воз назад. Ад гэтаго наравісты конь, неўпадабаўшы, што яго цягнуць назад, начынае сам цягнуць як трэба. Гэтым спосабам, за колькі разоў можна адвучыць найбольш наравістаго каня. {{накіравальная рыса||height=1px}} {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Як звясьці мух летам у хлявох.'''</span> Мухі размножыўшыся летам у хлявох страшэнна мучаць скаціну. Каб ратавацца ад іх робяць гэтак: Бяруць невялічкіе павязаные пучкі папаратніку і вешаюць у хлявох пад стропам; пад вечэр на гэтых пучках аседаюць цэлые раі мух. Калі ужо сцямнее, то двое людзей бяруць шырокі мяшок і падносяць раскрытым пад пучок, а трэцьці скорэнька перарэзае шнурок. Толькі перарэзаючы шнурок трэба гэта рабіць лоўка і хутка, каб ня спудзіць мух. Апрача гэтаго кожны гаспадар павінен як найбольш прывучыць ластавак, бо гэто найлепшые памочнікі у гэтым дзеле. {{накіравальная рыса||height=1px}} {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Вада для курэй.'''</span> У нас мала рупяцца гаспадыні аб тым, каб куры мелі чыстую ваду для піцьця, кажуць, што курыца абы дзе напьецца. Тымчасам бяз сьвежай, добрай вады куры ня могуць быць здаровы. Ваду для курэй трэба наліваць у глінянные начыньня і разы 2–3 у дзень перэменяць яе. {{накіравальная рыса||height=1px}} {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Куры пачынаюць больш знасіць яец,'''</span> калі дадаваць да корму ім адагрэванаго малака. Амэрыканскіе кураводы пераканаліся, што прыбаўка да корму курам адагрэванаго малака пабольшуе носкасць курэй на ¹/₂ на ¹/₄. {{накіравальная рыса||height=1px}} {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Масць для замазываньня дрэу пры абрэзцы і прышчэпцы.'''</span> Узяць адну часць смалы-жывіцы, столькі сама воску і дадаць алівы мяркуючы каб мазь не была лішне густой. Гэткая мазь дужа добра залеплівае раны на дрэвах і доўга трымае. {{накіравальная рыса||height=1px}}{{накіравальная рыса||height=1px}}<noinclude></noinclude> n18owpwif4tq2ws49yejg17m1lmflfd 104 129728 299121 2026-10-04T13:59:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Іюль'''|right='''4-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНИКЪ</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <sectio...» 299121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Іюль'''|right='''4-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНИКЪ</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Папар"/>{{c|'''Зборка жыта.|памер=180%}} <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Ад таго часу, калі жыта пачало выплываць да поўнай сьпеласьці праходзіць каля двох месяцоў. Старая прыказка кажэ што жыта: „два тыдні выплывае, два тыдні красуе, два тыдні налівае, два тыдні дасьпевае“. Дажджы і сцюжа гэты час прадоўжываюць, добрая пагода укарачывае яго.</br> {{gap|2.5em}}Самы крытычны момэнт у жыцьці жыта — гэта час калі яно красуе. Ад спрыяючых варункоў красаваньня залежыць увесь ураджай жыта. Для добраго апыленьня, пылок аднаго каліва павінен перэлетаць на другое і усё што перэшкаджае пералёту жытняго пылку, страшэнна адбіваецца на ураджаі. Найбольш шкодзяць вялікіе дажджы у часе красаваньня; яны аббіваюць пылок і не даюць яму разлетацца. Сёлета у нашым краю, шмат дзе якраз у часе красаваньня жыта ішлі вялікіе дажджы — і гэто бадай што вельмі не карысна атабьецца на умалотнасць жыта.</br> {{gap|2.5em}}Найбольш спрыяе ясная пагода пры лёганькім вецярку. Посьле апыленьня, жыта пачынае „наліваць“ зярно, і дзён праз 15–20 пачынаецца час малочнай сьпеласьці, каторы пасля пераходзіць у час жоўтай сьпеласьці, калі зярно ешчэ гнецца у пальцах, і посьле наступае час поўнай сьпеласьці і высыпаньня зерна.</br> {{gap|2.5em}}Ніколі ня можна даваць перэстаяцца жыту на пню. Тады яно лёгка асыпаецца, дае зярно горшаго гатунку і лягчэйшае. Лепей заусё пачаць зьбіраць жыта калі зярно ламаецца у пальцах. Толькі на насеньне трэба даць акуратна дасьпець жыту. Акуратна дасьпеўшае жыта шмат лепей усходзіць і дае сільные калівы.</br> {{gap|2.5em}}Зьбіраюць жыта серпамі, косамі і машынамі.</br> {{gap|2.5em}}Найлепшы спосаб зборкі жыта — гэта серпамі. Шмат дзешавейшы спосаб зборкі жыта — гэта скашываньні. Пры помачы кос найбольш зьбіраюць жыто у Літве. Машыны да зборкі жыта, так званіе „жнівяркі“ даступны толькі вялікім гаспадаркам.</br> {{gap|2.5em}}Зжатае жыта стаўляюць для прасушкі у мэтлікі, бабкі і крыжы. У мэтлікі стаўляюць па 10 снапоў. Камлі у мэтліку трэба разстаўляць шырока, тады мэтлік крапчэй стаіць і снапы хучэй прасыхаюць. Шапкі каторымі прыкрываюць „мэтлік“ трэба ламаць кала пярэвесла. Праз гэткую ламаную шапку не так лёгка дабрацца дожджу да каласоў.</br><section end="Папар"/><noinclude></noinclude> edlosfak6h8mb4vihng26uo1evw84mk 299139 299121 2026-10-04T15:36:28Z Gleb Leo 2440 299139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Іюль'''|right='''4-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНИКЪ</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Зборка"/>{{c|'''Зборка жыта.|памер=180%}} <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Ад таго часу, калі жыта пачало выплываць да поўнай сьпеласьці праходзіць каля двох месяцоў. Старая прыказка кажэ што жыта: „два тыдні выплывае, два тыдні красуе, два тыдні налівае, два тыдні дасьпевае“. Дажджы і сцюжа гэты час прадоўжываюць, добрая пагода укарачывае яго.</br> {{gap|2.5em}}Самы крытычны момэнт у жыцьці жыта — гэта час калі яно красуе. Ад спрыяючых варункоў красаваньня залежыць увесь ураджай жыта. Для добраго апыленьня, пылок аднаго каліва павінен перэлетаць на другое і усё што перэшкаджае пералёту жытняго пылку, страшэнна адбіваецца на ураджаі. Найбольш шкодзяць вялікіе дажджы у часе красаваньня; яны аббіваюць пылок і не даюць яму разлетацца. Сёлета у нашым краю, шмат дзе якраз у часе красаваньня жыта ішлі вялікіе дажджы — і гэто бадай што вельмі не карысна атабьецца на умалотнасць жыта.</br> {{gap|2.5em}}Найбольш спрыяе ясная пагода пры лёганькім вецярку. Посьле апыленьня, жыта пачынае „наліваць“ зярно, і дзён праз 15–20 пачынаецца час малочнай сьпеласьці, каторы пасля пераходзіць у час жоўтай сьпеласьці, калі зярно ешчэ гнецца у пальцах, і посьле наступае час поўнай сьпеласьці і высыпаньня зерна.</br> {{gap|2.5em}}Ніколі ня можна даваць перэстаяцца жыту на пню. Тады яно лёгка асыпаецца, дае зярно горшаго гатунку і лягчэйшае. Лепей заусё пачаць зьбіраць жыта калі зярно ламаецца у пальцах. Толькі на насеньне трэба даць акуратна дасьпець жыту. Акуратна дасьпеўшае жыта шмат лепей усходзіць і дае сільные калівы.</br> {{gap|2.5em}}Зьбіраюць жыта серпамі, косамі і машынамі.</br> {{gap|2.5em}}Найлепшы спосаб зборкі жыта — гэта серпамі. Шмат дзешавейшы спосаб зборкі жыта — гэта скашываньні. Пры помачы кос найбольш зьбіраюць жыто у Літве. Машыны да зборкі жыта, так званіе „жнівяркі“ даступны толькі вялікім гаспадаркам.</br> {{gap|2.5em}}Зжатае жыта стаўляюць для прасушкі у мэтлікі, бабкі і крыжы. У мэтлікі стаўляюць па 10 снапоў. Камлі у мэтліку трэба разстаўляць шырока, тады мэтлік крапчэй стаіць і снапы хучэй прасыхаюць. Шапкі каторымі прыкрываюць „мэтлік“ трэба ламаць кала пярэвесла. Праз гэткую ламаную шапку не так лёгка дабрацца дожджу да каласоў.</br><section end="Зборка"/><noinclude></noinclude> r2vnxly8kwe56e066vqto9bjlhe308f 299144 299139 2026-10-04T15:41:17Z RAleh111 4658 299144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Іюль'''|right='''4-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНИКЪ</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Зборка"/>{{c|'''Зборка жыта.|памер=160%}} <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Ад таго часу, калі жыта пачало выплываць да поўнай сьпеласьці праходзіць каля двох месяцоў. Старая прыказка кажэ што жыта: „два тыдні выплывае, два тыдні красуе, два тыдні налівае, два тыдні дасьпевае“. Дажджы і сцюжа гэты час прадоўжываюць, добрая пагода укарачывае яго.</br> {{gap|2.5em}}Самы крытычны момэнт у жыцьці жыта — гэта час калі яно красуе. Ад спрыяючых варункоў красаваньня залежыць увесь ураджай жыта. Для добраго апыленьня, пылок аднаго каліва павінен перэлетаць на другое і усё што перэшкаджае пералёту жытняго пылку, страшэнна адбіваецца на ураджаі. Найбольш шкодзяць вялікіе дажджы у часе красаваньня; яны аббіваюць пылок і не даюць яму разлетацца. Сёлета у нашым краю, шмат дзе якраз у часе красаваньня жыта ішлі вялікіе дажджы — і гэто бадай што вельмі не карысна атабьецца на умалотнасць жыта.</br> {{gap|2.5em}}Найбольш спрыяе ясная пагода пры лёганькім вецярку. Посьле апыленьня, жыта пачынае „наліваць“ зярно, і дзён праз 15–20 пачынаецца час малочнай сьпеласьці, каторы пасля пераходзіць у час жоўтай сьпеласьці, калі зярно ешчэ гнецца у пальцах, і посьле наступае час поўнай сьпеласьці і высыпаньня зерна.</br> {{gap|2.5em}}Ніколі ня можна даваць перэстаяцца жыту на пню. Тады яно лёгка асыпаецца, дае зярно горшаго гатунку і лягчэйшае. Лепей заусё пачаць зьбіраць жыта калі зярно ламаецца у пальцах. Толькі на насеньне трэба даць акуратна дасьпець жыту. Акуратна дасьпеўшае жыта шмат лепей усходзіць і дае сільные калівы.</br> {{gap|2.5em}}Зьбіраюць жыта серпамі, косамі і машынамі.</br> {{gap|2.5em}}Найлепшы спосаб зборкі жыта — гэта серпамі. Шмат дзешавейшы спосаб зборкі жыта — гэта скашываньні. Пры помачы кос найбольш зьбіраюць жыто у Літве. Машыны да зборкі жыта, так званіе „жнівяркі“ даступны толькі вялікім гаспадаркам.</br> {{gap|2.5em}}Зжатае жыта стаўляюць для прасушкі у мэтлікі, бабкі і крыжы. У мэтлікі стаўляюць па 10 снапоў. Камлі у мэтліку трэба разстаўляць шырока, тады мэтлік крапчэй стаіць і снапы хучэй прасыхаюць. Шапкі каторымі прыкрываюць „мэтлік“ трэба ламаць кала пярэвесла. Праз гэткую ламаную шапку не так лёгка дабрацца дожджу да каласоў.</br> <section end="Зборка"/><noinclude></noinclude> 6qps316cq4y8a20jwis8y8sf1wff3np 104 129729 299123 2026-10-04T14:20:57Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}У дажджлівы час бывае не мала клопотоў з дасушываньнем жыта. Трэба пілнаваць каб мэтлікі не перакуліваліся і былі добра прыкрыты шапкамі, бо жыта можэ зрасьці і даць нікуды нягоднае зярно: ні на хлеб, ні на пасеў.</br> {{gap|2.5em}}Добра высушэнае жыта лё...» 299123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}У дажджлівы час бывае не мала клопотоў з дасушываньнем жыта. Трэба пілнаваць каб мэтлікі не перакуліваліся і былі добра прыкрыты шапкамі, бо жыта можэ зрасьці і даць нікуды нягоднае зярно: ні на хлеб, ні на пасеў.</br> {{gap|2.5em}}Добра высушэнае жыта лёгка асыпаецца пры перавозцы ў гумно, і дзеля гэтаго трэба з ім асьцярожна абхадзіцца, бо пры жніве і перавозцы часам глуміцца да адной пятай долі ураджаю. <div style="margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Стары.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{c|'''Канюшынішчэ і што з ім рабіць.|памер=180%}} <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Цяпер такая пара, што блізка усе гаспадары канчаюць пратаць канюшыну і вось на носі другая пілная работа: вырабляць канюшынішчэ пад жыта.</br> {{gap|2.5em}}Найлепш для поля і для жыта, калі канюшынішчэ выробім у дзьве раллі: у чорную — пагарэм неглубока, цалі на дзьве, каб толькі дзярно зрэзаць — даць дзярну перапрэць, растрасьці яго баронамі, і тады пагараць на загон. Кожная з гэтых аддзельных работ мае сваю мэту і значэньне.</br> {{gap|2.5em}}Плыткае гараньнё патрэбна дзеля таго, што такім парадкам дзярно найлягчэй перапрэе, гэта раз, другое, ізноў. Земля прыцярушэная зверху разбаранаванай скібай, ня сохне наскрозь і пад сухім з верху сыпкім накрыцьцем хавае у сабе макрату так патрэбную для зерняці у нашы сухавейные восені.</br> {{gap|2.5em}}Нерухомае канюшынішчэ у колькі дзён высахне „на бубен“ як кажуць, яго і плугам і сахой, хоць новым гострым нарогам ня возьмеш, а калі пагарэш, сухую, як попел ральлю, слабая карысьць для зерняці.</br> {{gap|2.5em}}Аднак пры вясковай цеснаце з зямлёю прыходзіцца часта карыстаць і канюшынішчэ на пашу. Якую тут раду даць, каб і пашу мець і не перасушыць зямлю? Радзяць вось як: канюшынішчэ не гараць, а толькі баранаваць пружыновай бараной, і хоця талернай. Гэтым мы ралю прыкрываем слоем дробнай зямлі і не даем ей высахнуць у глыбіню. Толькі, каб не перасушыць ралі баранаваць трэба хаця раз у нядзелю — то у доуж, то ў поперэк, аж да таго часу, калі будзем гараць на загон. І такім парадкам удаецца прыхаваць у глебе вільгаць і у найвялікшую суш поле пагарэцца ня цяжка і зерня у ім скора набрыняе і абыдзе. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''В. Тройца.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}{{fine|''Магілёў Беларускі.}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> sdwi1ovlu7txcu67xjj1e82y0dlalkm 299124 299123 2026-10-04T14:21:57Z RAleh111 4658 299124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}У дажджлівы час бывае не мала клопотоў з дасушываньнем жыта. Трэба пілнаваць каб мэтлікі не перакуліваліся і былі добра прыкрыты шапкамі, бо жыта можэ зрасьці і даць нікуды нягоднае зярно: ні на хлеб, ні на пасеў.</br> {{gap|2.5em}}Добра высушэнае жыта лёгка асыпаецца пры перавозцы ў гумно, і дзеля гэтаго трэба з ім асьцярожна абхадзіцца, бо пры жніве і перавозцы часам глуміцца да адной пятай долі ураджаю. <div style="margin-top:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Стары.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{c|'''Канюшынішчэ і што з ім рабіць.|памер=180%}} <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Цяпер такая пара, што блізка усе гаспадары канчаюць пратаць канюшыну і вось на носі другая пілная работа: вырабляць канюшынішчэ пад жыта.</br> {{gap|2.5em}}Найлепш для поля і для жыта, калі канюшынішчэ выробім у дзьве раллі: у чорную — пагарэм неглубока, цалі на дзьве, каб толькі дзярно зрэзаць — даць дзярну перапрэць, растрасьці яго баронамі, і тады пагараць на загон. Кожная з гэтых аддзельных работ мае сваю мэту і значэньне.</br> {{gap|2.5em}}Плыткае гараньнё патрэбна дзеля таго, што такім парадкам дзярно найлягчэй перапрэе, гэта раз, другое, ізноў. Земля прыцярушэная зверху разбаранаванай скібай, ня сохне наскрозь і пад сухім з верху сыпкім накрыцьцем хавае у сабе макрату так патрэбную для зерняці у нашы сухавейные восені.</br> {{gap|2.5em}}Нерухомае канюшынішчэ у колькі дзён высахне „на бубен“ як кажуць, яго і плугам і сахой, хоць новым гострым нарогам ня возьмеш, а калі пагарэш, сухую, як попел ральлю, слабая карысьць для зерняці.</br> {{gap|2.5em}}Аднак пры вясковай цеснаце з зямлёю прыходзіцца часта карыстаць і канюшынішчэ на пашу. Якую тут раду даць, каб і пашу мець і не перасушыць зямлю? Радзяць вось як: канюшынішчэ не гараць, а толькі баранаваць пружыновай бараной, і хоця талернай. Гэтым мы ралю прыкрываем слоем дробнай зямлі і не даем ей высахнуць у глыбіню. Толькі, каб не перасушыць ралі баранаваць трэба хаця раз у нядзелю — то у доуж, то ў поперэк, аж да таго часу, калі будзем гараць на загон. І такім парадкам удаецца прыхаваць у глебе вільгаць і у найвялікшую суш поле пагарэцца ня цяжка і зерня у ім скора набрыняе і абыдзе. <div style="margin-top:-1em; margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''В. Тройца.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}{{fine|''Магілёў Беларускі.}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> 2n9rbi1evw1pjdzwrbxkerpcb77y0k8 299125 299124 2026-10-04T14:23:44Z RAleh111 4658 299125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}У дажджлівы час бывае не мала клопотоў з дасушываньнем жыта. Трэба пілнаваць каб мэтлікі не перакуліваліся і былі добра прыкрыты шапкамі, бо жыта можэ зрасьці і даць нікуды нягоднае зярно: ні на хлеб, ні на пасеў.</br> {{gap|2.5em}}Добра высушэнае жыта лёгка асыпаецца пры перавозцы ў гумно, і дзеля гэтаго трэба з ім асьцярожна абхадзіцца, бо пры жніве і перавозцы часам глуміцца да адной пятай долі ураджаю. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Стары.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{c|'''Канюшынішчэ і што з ім рабіць.|памер=160%}} <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Цяпер такая пара, што блізка усе гаспадары канчаюць пратаць канюшыну і вось на носі другая пілная работа: вырабляць канюшынішчэ пад жыта.</br> {{gap|2.5em}}Найлепш для поля і для жыта, калі канюшынішчэ выробім у дзьве раллі: у чорную — пагарэм неглубока, цалі на дзьве, каб толькі дзярно зрэзаць — даць дзярну перапрэць, растрасьці яго баронамі, і тады пагараць на загон. Кожная з гэтых аддзельных работ мае сваю мэту і значэньне.</br> {{gap|2.5em}}Плыткае гараньнё патрэбна дзеля таго, што такім парадкам дзярно найлягчэй перапрэе, гэта раз, другое, ізноў. Земля прыцярушэная зверху разбаранаванай скібай, ня сохне наскрозь і пад сухім з верху сыпкім накрыцьцем хавае у сабе макрату так патрэбную для зерняці у нашы сухавейные восені.</br> {{gap|2.5em}}Нерухомае канюшынішчэ у колькі дзён высахне „на бубен“ як кажуць, яго і плугам і сахой, хоць новым гострым нарогам ня возьмеш, а калі пагарэш, сухую, як попел ральлю, слабая карысьць для зерняці.</br> {{gap|2.5em}}Аднак пры вясковай цеснаце з зямлёю прыходзіцца часта карыстаць і канюшынішчэ на пашу. Якую тут раду даць, каб і пашу мець і не перасушыць зямлю? Радзяць вось як: канюшынішчэ не гараць, а толькі баранаваць пружыновай бараной, і хоця талернай. Гэтым мы ралю прыкрываем слоем дробнай зямлі і не даем ей высахнуць у глыбіню. Толькі, каб не перасушыць ралі баранаваць трэба хаця раз у нядзелю — то у доуж, то ў поперэк, аж да таго часу, калі будзем гараць на загон. І такім парадкам удаецца прыхаваць у глебе вільгаць і у найвялікшую суш поле пагарэцца ня цяжка і зерня у ім скора набрыняе і абыдзе. <div style="margin-top:-1em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''В. Тройца.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}{{fine|''Магілёў Беларускі.}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> 6fvifh6go2fdw33wgwl7cgdgmc1wfrb 299140 299125 2026-10-04T15:37:18Z Gleb Leo 2440 299140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Зборка"/>{{gap|2.5em}}У дажджлівы час бывае не мала клопотоў з дасушываньнем жыта. Трэба пілнаваць каб мэтлікі не перакуліваліся і былі добра прыкрыты шапкамі, бо жыта можэ зрасьці і даць нікуды нягоднае зярно: ні на хлеб, ні на пасеў.</br> {{gap|2.5em}}Добра высушэнае жыта лёгка асыпаецца пры перавозцы ў гумно, і дзеля гэтаго трэба з ім асьцярожна абхадзіцца, бо пры жніве і перавозцы часам глуміцца да адной пятай долі ураджаю. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Стары.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Зборка"/> <section begin="Канюшынішчэ"/>{{c|'''Канюшынішчэ і што з ім рабіць.|памер=160%}} <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Цяпер такая пара, што блізка усе гаспадары канчаюць пратаць канюшыну і вось на носі другая пілная работа: вырабляць канюшынішчэ пад жыта.</br> {{gap|2.5em}}Найлепш для поля і для жыта, калі канюшынішчэ выробім у дзьве раллі: у чорную — пагарэм неглубока, цалі на дзьве, каб толькі дзярно зрэзаць — даць дзярну перапрэць, растрасьці яго баронамі, і тады пагараць на загон. Кожная з гэтых аддзельных работ мае сваю мэту і значэньне.</br> {{gap|2.5em}}Плыткае гараньнё патрэбна дзеля таго, што такім парадкам дзярно найлягчэй перапрэе, гэта раз, другое, ізноў. Земля прыцярушэная зверху разбаранаванай скібай, ня сохне наскрозь і пад сухім з верху сыпкім накрыцьцем хавае у сабе макрату так патрэбную для зерняці у нашы сухавейные восені.</br> {{gap|2.5em}}Нерухомае канюшынішчэ у колькі дзён высахне „на бубен“ як кажуць, яго і плугам і сахой, хоць новым гострым нарогам ня возьмеш, а калі пагарэш, сухую, як попел ральлю, слабая карысьць для зерняці.</br> {{gap|2.5em}}Аднак пры вясковай цеснаце з зямлёю прыходзіцца часта карыстаць і канюшынішчэ на пашу. Якую тут раду даць, каб і пашу мець і не перасушыць зямлю? Радзяць вось як: канюшынішчэ не гараць, а толькі баранаваць пружыновай бараной, і хоця талернай. Гэтым мы ралю прыкрываем слоем дробнай зямлі і не даем ей высахнуць у глыбіню. Толькі, каб не перасушыць ралі баранаваць трэба хаця раз у нядзелю — то у доуж, то ў поперэк, аж да таго часу, калі будзем гараць на загон. І такім парадкам удаецца прыхаваць у глебе вільгаць і у найвялікшую суш поле пагарэцца ня цяжка і зерня у ім скора набрыняе і абыдзе. <div style="margin-top:-1em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''В. Тройца.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}{{fine|''Магілёў Беларускі.}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Канюшынішчэ"/><noinclude></noinclude> 4ldvg67jwyw43rx0ousklgpwvkcmy93 0 129730 299127 2026-10-04T15:15:11Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Hanulka | аўтар = Казімір Сваяк | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Prywitańnie|Prywitańnie]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Apanasawa radaść|Apanasawa radaść]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages...» 299127 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Hanulka | аўтар = Казімір Сваяк | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Prywitańnie|Prywitańnie]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Apanasawa radaść|Apanasawa radaść]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="2" to="3" fromsection="Hanulka" tosection="Hanulka" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Hanulka (Сваяк)}} [[Катэгорыя:Апавяданні Казіміра Сваяка]] 6d70bjhbpglf92w1r5zi4u81pmszneh 0 129731 299128 2026-10-04T15:17:10Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Apanasawa radaść | аўтар = Альфонс Петрашкевіч | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Вершаванае апавяданьне | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Hanulka|Hanulka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Św. Kanut Muczanik|Św. Kanut Muczanik]] | анатацыі = }} {{Выроўні...» 299128 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Apanasawa radaść | аўтар = Альфонс Петрашкевіч | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Вершаванае апавяданьне | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Hanulka|Hanulka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Św. Kanut Muczanik|Św. Kanut Muczanik]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="3" to="3" fromsection="Apanasawa" tosection="Apanasawa" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Apanasawa radaść}} [[Катэгорыя:Вершы Альфонса Петрашкевіча]] [[Катэгорыя:Алкаголь у паэзіі]] h4olitlw1h2da0rwapbv1q0vlxjbs4r 0 129732 299130 2026-10-04T15:19:33Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Św. Kanut Muczanik | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Жыцьцяпіс | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Apanasawa radaść|Apanasawa radaść]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Staromu manić a bahatamu kraści|Staromu manić a bahatamu kraści]] | анатацыі = }} {{Выр...» 299130 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Św. Kanut Muczanik | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Жыцьцяпіс | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Apanasawa radaść|Apanasawa radaść]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Staromu manić a bahatamu kraści|Staromu manić a bahatamu kraści]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="3" to="4" fromsection="Św" tosection="Św" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Św. Kanut Muczanik}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Творы пра аўтараў]] rcj0611kj8qwvdk39wbfr9vid78to9d 299133 299130 2026-10-04T15:22:03Z Gleb Leo 2440 299133 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Św. Kanut Muczanik | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Жыцьцяпіс | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Apanasawa radaść|Apanasawa radaść]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Staromu manić a bahatamu kraści|Staromu manić a bahatamu kraści]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="3" to="4" fromsection="Św" tosection="Św" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Św. Kanut Muczanik}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Творы пра аўтараў]] [[Катэгорыя:Данія]] l7dpr6rjtyean21nb0hxoid0gq8mjfu 0 129733 299132 2026-10-04T15:21:45Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Staromu manić a bahatamu kraści | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Жыцьцяпіс | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Św. Kanut Muczanik|Św. Kanut Muczanik]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Wasilkoŭ|Wasilkoŭ]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачат...» 299132 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Staromu manić a bahatamu kraści | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Жыцьцяпіс | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Św. Kanut Muczanik|Św. Kanut Muczanik]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Wasilkoŭ|Wasilkoŭ]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="4" to="4" fromsection="Staromu" tosection="Staromu" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Staromu manić a bahatamu kraści}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Калектыўныя творы]] [[Катэгорыя:Даўгінава]] ryxc1bb45czacirkou8eqtcjtkyf06a 299134 299132 2026-10-04T15:22:22Z Gleb Leo 2440 299134 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Staromu manić a bahatamu kraści | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Św. Kanut Muczanik|Św. Kanut Muczanik]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Wasilkoŭ|Wasilkoŭ]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="4" to="4" fromsection="Staromu" tosection="Staromu" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Staromu manić a bahatamu kraści}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Калектыўныя творы]] [[Катэгорыя:Даўгінава]] 3jme5c6uay83j1ph0pccjv611onwpbn 14 129734 299135 2026-10-04T15:23:22Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя|Даўгінава|Даўгінаў}} [[Катэгорыя:Аграгарадкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Вілейскі раён]]» 299135 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя|Даўгінава|Даўгінаў}} [[Катэгорыя:Аграгарадкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Вілейскі раён]] p82uibsc2evaz2pk4v5qz2dwskox7zb 0 129735 299136 2026-10-04T15:25:06Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Wasilkoŭ | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Staromu manić a bahatamu kraści|Staromu manić a bahatamu kraści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | анатацыі = }}...» 299136 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wasilkoŭ | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Staromu manić a bahatamu kraści|Staromu manić a bahatamu kraści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="4" to="4" fromsection="Wasilkoŭ" tosection="Wasilkoŭ" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wasilkoŭ}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Васількаў]] 5ypr2fh9wxjys1r27u1smebk71xos74 0 129736 299138 2026-10-04T15:26:37Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Kaścielnyja wiedamaści | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Wasilkoŭ|Wasilkoŭ]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Szto czuwać|Szto czuwać]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages inde...» 299138 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Kaścielnyja wiedamaści | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Piszuć da nas/Wasilkoŭ|Wasilkoŭ]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Szto czuwać|Szto czuwać]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="4" to="5" fromsection="Kaścielnyja" tosection="Kaścielnyja" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Kaścielnyja wiedamaści}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Каталіцтва]] cvtnvh3vl1wot7xqfdg6q0t4vlbd2s4 0 129737 299141 2026-10-04T15:38:52Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Зборка жыта | безаўтара = | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = [[Саха (1912)/1912/4/Канюшынішчэ і што з ім рабіць|Канюшынішчэ і што з ім рабіць]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <p...» 299141 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Зборка жыта | безаўтара = | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = [[Саха (1912)/1912/4/Канюшынішчэ і што з ім рабіць|Канюшынішчэ і што з ім рабіць]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="3" to="4" fromsection="Зборка" tosection="Зборка" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Зборка жыта}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Паляводства]] 6howbyrb5msw6y1of1u1pvk0iib1oj4 0 129738 299142 2026-10-04T15:40:24Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Канюшынішчэ і што з ім рабіць | аўтар = Вацлаў Іваноўскі | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4/Зборка жыта|Зборка жыта]] | наступны = Саха (1912)/1912/4/Як уберагчы гусенят, каб ня дох...» 299142 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Канюшынішчэ і што з ім рабіць | аўтар = Вацлаў Іваноўскі | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4/Зборка жыта|Зборка жыта]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/4/Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі|Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="4" to="4" fromsection="Канюшынішчэ" tosection="Канюшынішчэ" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Канюшынішчэ і што з ім рабіць}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Вацлава Іваноўскага]] [[Катэгорыя:Паляводства]] ovo5vuao34wozoz8kupa5hh37orjdy0 14 129739 299143 2026-10-04T15:41:16Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Публіцыстыка паводле аўтараў|Іваноўскі, Вацлаў]] [[Катэгорыя:Вацлаў Іваноўскі]]» 299143 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Публіцыстыка паводле аўтараў|Іваноўскі, Вацлаў]] [[Катэгорыя:Вацлаў Іваноўскі]] 0oye59g2wdw91r2moc2epdamb2kpm01 104 129740 299146 2026-10-04T16:08:54Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі.</center> </div> {{gap|2.5em}}Часта бываець, што у гарачае лета, у чэрвені і ліпні гусеняты падыхаюць. Як толькі захварэе гусянё, то яно апускае крыльлі, ходзі...» 299146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі.</center> </div> {{gap|2.5em}}Часта бываець, што у гарачае лета, у чэрвені і ліпні гусеняты падыхаюць. Як толькі захварэе гусянё, то яно апускае крыльлі, ходзіць, як пьянае, не ахвотна шчыпле траву, пішчыць жаласным голасам, лапы і дзюба бялеюць, адстае ад стада і праз колькі дзён падыхае. Чым гарачэйшае лета, тым больш падыхае гусенят.</br> {{gap|2.5em}}Ведама, што гусей на нач заганяюць у маленькі хлевік, дзе яны ноччу выпаражніваюцца. Але трэба ведаць, што гусь на тым мейсцы, дзе спарожнілася не сядзе, а шукае сьвежаго, чыстаго мейсца і дзеля гэтаго яны гаргаюць. Значэ сама натура іхня паказывае ім, як берагчыся ад хваробы. За колькі дзён, у гарачыню, у хлеві у гусячым гнаю развіваюцца жывучкі (мікробы) і заражаюць увесь хлеў.</br> {{gap|2.5em}}Каб уберагчы гусей ад хваробы, канечне трэба кожны дзень гусячы гной пасыпаць негашэнай вапнай, або сухім торфам, паверх гэтаго наслаць саломы, каторую прысыпаць зямлёй; сьцены у хлеві трэба тры разы у тыдзень бяліць вапнай, або змываць карболавым квасам, а лепш за усё гусей на нач пакідаць на дварэ і кожны дзень, выгнаўшы на пашу, гной зграбсці у хлеў і засыпаць яго там зямлёй, а раз у тыдзень падворак дзе начуюць гусі пасыпаць вапнай, або торфам. Каліж пры гэтым каторы гусёнак захварэе, то яго канешне трэба адлучыць ад здаровых. Калі рабіць гэтак, як тут сказана, то гусеняты напэўна падыхаць ня будуць і набярэцца колькі вазоў надта добраго гною. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Практычны гаспадар.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}''{{fine|Здзітово, Гродз. губ.}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{c|'''Авадні.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|2.5em}}Авадні, што лётаюць летам, прычэпляюць коням на грыву, пярэдные ногі і грудзі свае дробные, жоўтаваценькіе яечкі, як у нас завуць, конскіе гніды. Праз 2 тыдні з гэтых яечак вылупліваюцца маленькіе чэрвячкі і, распаўзаючыся па целу, непакояць каня, каторы аблізывае сябе, дзе толькі можэ дастаць языком. Гэткім парадкам, чэрвячкі трапляюць з языка у жывот, там прыпіваюцца да кішок і высысаюць сокі з жывата; апрача гэтаго чэрвячкі упіваючыся глыбока у кішкі робяць ранкі. Гэтак жывуць яны кормячыся лепшымі сокамі жывёлы. Да другой вясны і толькі тады адрываюцца ад кішок і вываліваюцца разам з гноем на зямлю.</br> {{gap|2.5em}}Трапіўшы на зямлю яны закапываюцца неглубочка у зямлю, перэменяюцца у лярвы, а ў пачатку лета з лярвоў {{перанос пачатак|выклю|ваецца}}<noinclude></noinclude> cuf7ykjoojswsrgzkcjuvu0tbjubhri 299176 299146 2026-10-04T19:29:11Z Gleb Leo 2440 299176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі.</center> </div> {{gap|2.5em}}Часта бываець, што у гарачае лета, у чэрвені і ліпні гусеняты падыхаюць. Як толькі захварэе гусянё, то яно апускае крыльлі, ходзіць, як пьянае, не ахвотна шчыпле траву, пішчыць жаласным голасам, лапы і дзюба бялеюць, адстае ад стада і праз колькі дзён падыхае. Чым гарачэйшае лета, тым больш падыхае гусенят.</br> {{gap|2.5em}}Ведама, што гусей на нач заганяюць у маленькі хлевік, дзе яны ноччу выпаражніваюцца. Але трэба ведаць, што гусь на тым мейсцы, дзе спарожнілася не сядзе, а шукае сьвежаго, чыстаго мейсца і дзеля гэтаго яны гаргаюць. Значэ сама натура іхня паказывае ім, як берагчыся ад хваробы. За колькі дзён, у гарачыню, у хлеві у гусячым гнаю развіваюцца жывучкі (мікробы) і заражаюць увесь хлеў.</br> {{gap|2.5em}}Каб уберагчы гусей ад хваробы, канечне трэба кожны дзень гусячы гной пасыпаць негашэнай вапнай, або сухім торфам, паверх гэтаго наслаць саломы, каторую прысыпаць зямлёй; сьцены у хлеві трэба тры разы у тыдзень бяліць вапнай, або змываць карболавым квасам, а лепш за усё гусей на нач пакідаць на дварэ і кожны дзень, выгнаўшы на пашу, гной зграбсці у хлеў і засыпаць яго там зямлёй, а раз у тыдзень падворак дзе начуюць гусі пасыпаць вапнай, або торфам. Каліж пры гэтым каторы гусёнак захварэе, то яго канешне трэба адлучыць ад здаровых. Калі рабіць гэтак, як тут сказана, то гусеняты напэўна падыхаць ня будуць і набярэцца колькі вазоў надта добраго гною. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Практычны гаспадар.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}''{{fine|Здзітово, Гродз. губ.}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Як"/> <section begin="Авадні"/>{{c|'''Авадні.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|2.5em}}Авадні, што лётаюць летам, прычэпляюць коням на грыву, пярэдные ногі і грудзі свае дробные, жоўтаваценькіе яечкі, як у нас завуць, конскіе гніды. Праз 2 тыдні з гэтых яечак вылупліваюцца маленькіе чэрвячкі і, распаўзаючыся па целу, непакояць каня, каторы аблізывае сябе, дзе толькі можэ дастаць языком. Гэткім парадкам, чэрвячкі трапляюць з языка у жывот, там прыпіваюцца да кішок і высысаюць сокі з жывата; апрача гэтаго чэрвячкі упіваючыся глыбока у кішкі робяць ранкі. Гэтак жывуць яны кормячыся лепшымі сокамі жывёлы. Да другой вясны і толькі тады адрываюцца ад кішок і вываліваюцца разам з гноем на зямлю.</br> {{gap|2.5em}}Трапіўшы на зямлю яны закапываюцца неглубочка у зямлю, перэменяюцца у лярвы, а ў пачатку лета з лярвоў {{перанос пачатак|выклю|ваецца}} <section end="Авадні"/><noinclude></noinclude> kzop9akj5b8o4xna9i5mk43le4dufi8 104 129741 299147 2026-10-04T16:22:26Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{перанос канец|выклю|ваецца}} новае пакаленьне аваднёў, каторые ізноў у свой чарод кладуць яечкі на грыву, грудзі і пярэдніе ногі коням.</br> {{gap|2.5em}}Калі вясной чэр, што зімаваў у жываце, выходзіць з гноем, то конь хварэе на жывот, а часам, трапляецца, і на з...» 299147 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{перанос канец|выклю|ваецца}} новае пакаленьне аваднёў, каторые ізноў у свой чарод кладуць яечкі на грыву, грудзі і пярэдніе ногі коням.</br> {{gap|2.5em}}Калі вясной чэр, што зімаваў у жываце, выходзіць з гноем, то конь хварэе на жывот, а часам, трапляецца, і на запаленьне кішок, калі іх многа, а чысло іх даходзіць да 500 і нават да 1000 штук.</br> {{gap|2.5em}}Вельмі рэдка памагаюць якіе колечы лекарствы даваные ў нутр, дзеля таго, што чэр гэты сядзіць глыбока упіўшыся у кішкі і што ён вельмі жывучы.</br> {{gap|2.5em}}Найлепшы спосаб — гэта агледаць летам што дзень у каня грыву, грудзі і пярэдніе ногі і чысьціць скуру на гэтых местах жалезным скраблом, каб паадрываць наклееные яечкі-гніды. Грыву лепей за ўсё астрыгаць на лета, каб лягчэй яе было чысьціць і саскрэбываць яечкі з валасоў. Апрача гэтаго авадні вельмі ня любяць крэпка пахнючых рэчэй, дзеля гэтаго каб іх адагнаць мажуць каней шпікунарам, нафталінай і другімі сьмярдзючымі мешанінамі.</br> {{gap|2.5em}}3 вышэй сказанаго відаць, што мы павінны бараніць коней ад аваднёў, бо яны мала таго, што дакучаюць коням, кусаючы іх, але ешчэ робяць не малую шкоду у здароўі коням калі пападзе іх чэр у кішкі і там гадуецца сокамі жывёлы. <div style="margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Лемеш.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Як падбіраць мёд.|памер=160%}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|2.5em}}Нельга сказаць, калі пачаць падбіраць мёд. Я бы раіў часьцей загледаць у вульлі і заўсёды, калі убачым, што пчолы залілі вашчыну мёдам, выліваць яго на цэнтрабезе, а вашчыну ізноў ўстаўляць. Твой інтэрас выцягнуць найбольшую карысць с пчол, вось і не давай ім гультаваць.</br> {{gap|2.5em}}Пчэльніку трэба ведаць, што найлепшы мёд, гэта заскаруплены, такі і выбірай; не заскаруплены мёд вельмі рэдкі, мае у сабе шмат лішняй вады, а дзеля таго можа хутка скіснуць, вось лепей крыху пачакаць пакуль пчолы заскарупляць яго.</br> {{gap|2.5em}}Гнездавых рамак лепей не чапаць, хай пчолы заліваюць іх мёдам і добра заскарупліваюць, гэто будзе мёд для пчол на зіму. Добра было б выняць іх саўсім з вульля і пераховываць недзе у гэткім мейсцы, дзе мёд не цукравее, а пчолы у гэты час у пустым магазыне ахватней працуюць. Толькі калі саўсім мала вашчыны, можна асьцярожна браць іх на цэнтрабегу і то толькі ў пачатках мёдабраньня, не раней як 10 дзён пасьля таго, як адгароджэна матка, іначай чэрва будзе не заскаруплена, а дзеля таго наглуміш чэрвы і напаганіш сабе мёд.</br> {{gap|2.5em}}Выбіраць мёд можна рознымі спосабамі. Даўней, а ешчэ і сягоньня па вёсках, выразаюць ўпрост вашчыну з мёдам<noinclude></noinclude> fq7cb9gh2fv6nz1ej7pic9ccjiwlrqu 299149 299147 2026-10-04T16:33:35Z RAleh111 4658 299149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{перанос канец|выклю|ваецца}} новае пакаленьне аваднёў, каторые ізноў у свой чарод кладуць яечкі на грыву, грудзі і пярэдніе ногі коням.</br> {{gap|2.5em}}Калі вясной чэр, што зімаваў у жываце, выходзіць з гноем, то конь хварэе на жывот, а часам, трапляецца, і на запаленьне кішок, калі іх многа, а чысло іх даходзіць да 500 і нават да 1000 штук.</br> {{gap|2.5em}}Вельмі рэдка памагаюць якіе колечы лекарствы даваные ў нутр, дзеля таго, што чэр гэты сядзіць глыбока упіўшыся у кішкі і што ён вельмі жывучы.</br> {{gap|2.5em}}Найлепшы спосаб — гэта агледаць летам што дзень у каня грыву, грудзі і пярэдніе ногі і чысьціць скуру на гэтых местах жалезным скраблом, каб паадрываць наклееные яечкі-гніды. Грыву лепей за ўсё астрыгаць на лета, каб лягчэй яе было чысьціць і саскрэбываць яечкі з валасоў. Апрача гэтаго авадні вельмі ня любяць крэпка пахнючых рэчэй, дзеля гэтаго каб іх адагнаць мажуць каней шпікунарам, нафталінай і другімі сьмярдзючымі мешанінамі.</br> {{gap|2.5em}}3 вышэй сказанаго відаць, што мы павінны бараніць коней ад аваднёў, бо яны мала таго, што дакучаюць коням, кусаючы іх, але ешчэ робяць не малую шкоду у здароўі коням калі пападзе іх чэр у кішкі і там гадуецца сокамі жывёлы. <div style="margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Лемеш.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Як падбіраць мёд.|памер=160%}} <div style="margin-top:-1.9em"></div> {{gap|2.5em}}Нельга сказаць, калі пачаць падбіраць мёд. Я бы раіў часьцей загледаць у вульлі і заўсёды, калі убачым, што пчолы залілі вашчыну мёдам, выліваць яго на цэнтрабезе, а вашчыну ізноў ўстаўляць. Твой інтэрас выцягнуць найбольшую карысць с пчол, вось і не давай ім гультаваць.</br> {{gap|2.5em}}Пчэльніку трэба ведаць, што найлепшы мёд, гэта заскаруплены, такі і выбірай; не заскаруплены мёд вельмі рэдкі, мае у сабе шмат лішняй вады, а дзеля таго можа хутка скіснуць, вось лепей крыху пачакаць пакуль пчолы заскарупляць яго.</br> {{gap|2.5em}}Гнездавых рамак лепей не чапаць, хай пчолы заліваюць іх мёдам і добра заскарупліваюць, гэто будзе мёд для пчол на зіму. Добра было б выняць іх саўсім з вульля і пераховываць недзе у гэткім мейсцы, дзе мёд не цукравее, а пчолы у гэты час у пустым магазыне ахватней працуюць. Толькі калі саўсім мала вашчыны, можна асьцярожна браць іх на цэнтрабегу і то толькі ў пачатках мёдабраньня, не раней як 10 дзён пасьля таго, як адгароджэна матка, іначай чэрва будзе не заскаруплена, а дзеля таго наглуміш чэрвы і напаганіш сабе мёд.</br> {{gap|2.5em}}Выбіраць мёд можна рознымі спосабамі. Даўней, а ешчэ і сягоньня па вёсках, выразаюць ўпрост вашчыну з мёдам<noinclude></noinclude> jq4t3kxu5w1xbd3zg926ycgux142z25 299178 299149 2026-10-04T19:31:54Z Gleb Leo 2440 299178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Авадні"/>{{перанос канец|выклю|ваецца}} новае пакаленьне аваднёў, каторые ізноў у свой чарод кладуць яечкі на грыву, грудзі і пярэдніе ногі коням.</br> {{gap|2.5em}}Калі вясной чэр, што зімаваў у жываце, выходзіць з гноем, то конь хварэе на жывот, а часам, трапляецца, і на запаленьне кішок, калі іх многа, а чысло іх даходзіць да 500 і нават да 1000 штук.</br> {{gap|2.5em}}Вельмі рэдка памагаюць якіе колечы лекарствы даваные ў нутр, дзеля таго, што чэр гэты сядзіць глыбока упіўшыся у кішкі і што ён вельмі жывучы.</br> {{gap|2.5em}}Найлепшы спосаб — гэта агледаць летам што дзень у каня грыву, грудзі і пярэдніе ногі і чысьціць скуру на гэтых местах жалезным скраблом, каб паадрываць наклееные яечкі-гніды. Грыву лепей за ўсё астрыгаць на лета, каб лягчэй яе было чысьціць і саскрэбываць яечкі з валасоў. Апрача гэтаго авадні вельмі ня любяць крэпка пахнючых рэчэй, дзеля гэтаго каб іх адагнаць мажуць каней шпікунарам, нафталінай і другімі сьмярдзючымі мешанінамі.</br> {{gap|2.5em}}3 вышэй сказанаго відаць, што мы павінны бараніць коней ад аваднёў, бо яны мала таго, што дакучаюць коням, кусаючы іх, але ешчэ робяць не малую шкоду у здароўі коням калі пападзе іх чэр у кішкі і там гадуецца сокамі жывёлы. <div style="margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Лемеш.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Авадні"/> <section begin="Як"/>{{c|'''Як падбіраць мёд.|памер=160%}} <div style="margin-top:-1.9em"></div> {{gap|2.5em}}Нельга сказаць, калі пачаць падбіраць мёд. Я бы раіў часьцей загледаць у вульлі і заўсёды, калі убачым, што пчолы залілі вашчыну мёдам, выліваць яго на цэнтрабезе, а вашчыну ізноў ўстаўляць. Твой інтэрас выцягнуць найбольшую карысць с пчол, вось і не давай ім гультаваць.</br> {{gap|2.5em}}Пчэльніку трэба ведаць, што найлепшы мёд, гэта заскаруплены, такі і выбірай; не заскаруплены мёд вельмі рэдкі, мае у сабе шмат лішняй вады, а дзеля таго можа хутка скіснуць, вось лепей крыху пачакаць пакуль пчолы заскарупляць яго.</br> {{gap|2.5em}}Гнездавых рамак лепей не чапаць, хай пчолы заліваюць іх мёдам і добра заскарупліваюць, гэто будзе мёд для пчол на зіму. Добра было б выняць іх саўсім з вульля і пераховываць недзе у гэткім мейсцы, дзе мёд не цукравее, а пчолы у гэты час у пустым магазыне ахватней працуюць. Толькі калі саўсім мала вашчыны, можна асьцярожна браць іх на цэнтрабегу і то толькі ў пачатках мёдабраньня, не раней як 10 дзён пасьля таго, як адгароджэна матка, іначай чэрва будзе не заскаруплена, а дзеля таго наглуміш чэрвы і напаганіш сабе мёд.</br> {{gap|2.5em}}Выбіраць мёд можна рознымі спосабамі. Даўней, а ешчэ і сягоньня па вёсках, выразаюць ўпрост вашчыну з мёдам <section end="Як"/><noinclude></noinclude> ehegictce6hiquyf1l29lz0t84q1qdg 104 129742 299148 2026-10-04T16:32:59Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « і, пакрышыўшы ў якім небудзь начыньні, стаўляюць у цёплую печ. Там гэта каламесіцца, топіцца, мёд аседае на дно, а воск усплывае на верх і застыгае у грубую скарупіну. Але гэткі спосаб выбіраньня і спушчаньня мёду, саусім благі, бо і мёд не надта чысты і пч...» 299148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> і, пакрышыўшы ў якім небудзь начыньні, стаўляюць у цёплую печ. Там гэта каламесіцца, топіцца, мёд аседае на дно, а воск усплывае на верх і застыгае у грубую скарупіну. Але гэткі спосаб выбіраньня і спушчаньня мёду, саусім благі, бо і мёд не надта чысты і пчолам папсуеш усю іх работу. Каб пабудаваць новую вашчыну пчэлам трэба вельмі многа палажыць працы, як вылічылі вучоные пчэляры, на кожны фунт вашчыны, трэба 8 ф. чысьцюсенькаго мёду, а тым часам няўмелы пчэляр жыгане колькі разоў нажом і па іх працы.</br> {{gap|2.5em}}Вось каб паменшыць пчолам работы, выдумалі вучоные людзі такіе машынкі, на каторых можна выліць мёд не папсаваўшы вашчыны. Завецца яна цэнтрабегай. Вялікая гэта падмога пчэльнікам. Пустую вашчыну можна падаць пчолам ізноў, а яны ў кароткі час заліюць яе ізноў мёдам.</br> {{gap|2.5em}}Само сабой разумеецца, што з машынкі можэ карыстаць толькі той, хто завёў рамовые вульлі, бо выразаных с калоды кавалкоў туды не ўставіш. Вось, выняўшы з вульля рамку, абмяці з яе усіх пчол, знімі асьцярожна пасечным нажом заскарупліну і, уставіўшы да цэнтрабегі, круці спачатку асьцярожна, пасьля хутчэй, але роўна і ня турзаючы, то ў адну, то ў другую старану. Па 3–4 мінутах, калі ужо мёду трохі надцячэ, трэба рамку выняць і, перэвярнуўшы на другі бок круціць ізноў, аж пакуль ня выцячэ увесь да апошняй каплі. Бяз гэтай перамены маглі-б палопацца васковые чарачкі. Часамі можа быць мёд надта густы і не захочэ выцекаць, тагды патрымай яго на сонцы, або у цёплай хаці. Да самаго выбіраньня найлепш узяцца паміж 10—3 гадзінамі; выліваць мёд на цэнтрабезе, траба недзе падальш ад вульлёў, найлепш у якім будынку, а то пчолы пачнуць красьць чужы мёд. Вось каб гэтаго ліха не было, вылёты у вульлях у гэты час паменш, а рамкі з мёдам перанось у райніцы.</br> {{gap|2.5em}}Выліты на цэнтрабезе мёд трэба перэцадзіць праз густое сітка, бо не без таго, каб не наляцело туды разнаго сьмецьця, ці абломкоў вашчыны. <div style="margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Г. Бярозка.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Школка і прышчэпкі.|памер=160%}} <div style="margin-top:-1.9em"></div> {{gap|2.5em}}Калі мы хочэм садзіць свой сад, то вельмі важна мець сваю школку, бо купляць дрэўцы і дорага каштуе і могуць даць ня тые гатункі, што мы прасілі. Каб завясьці школку перш трэба выгадаваць дзічкі, значэ дзікіе яблыні, грушы, ці сьлівы на каторых будзем прышчэпляць. Дзеля гэтаго збіраем у восень зерняты дзічэк і або адразу сеем, пакрываючы на зіму гальём ялаўцовым, або лепей „стратыфікуем“ іх перш. А робіцца гэта так: бярэцца дрэўляную скрынку з дзіркамі<noinclude></noinclude> 8mm58o8xu2izkt6wpr19amkew5tvjs4 299180 299148 2026-10-04T19:35:11Z Gleb Leo 2440 299180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/>і, пакрышыўшы ў якім небудзь начыньні, стаўляюць у цёплую печ. Там гэта каламесіцца, топіцца, мёд аседае на дно, а воск усплывае на верх і застыгае у грубую скарупіну. Але гэткі спосаб выбіраньня і спушчаньня мёду, саусім благі, бо і мёд не надта чысты і пчолам папсуеш усю іх работу. Каб пабудаваць новую вашчыну пчэлам трэба вельмі многа палажыць працы, як вылічылі вучоные пчэляры, на кожны фунт вашчыны, трэба 8 ф. чысьцюсенькаго мёду, а тым часам няўмелы пчэляр жыгане колькі разоў нажом і па іх працы.</br> {{gap|2.5em}}Вось каб паменшыць пчолам работы, выдумалі вучоные людзі такіе машынкі, на каторых можна выліць мёд не папсаваўшы вашчыны. Завецца яна цэнтрабегай. Вялікая гэта падмога пчэльнікам. Пустую вашчыну можна падаць пчолам ізноў, а яны ў кароткі час заліюць яе ізноў мёдам.</br> {{gap|2.5em}}Само сабой разумеецца, што з машынкі можэ карыстаць толькі той, хто завёў рамовые вульлі, бо выразаных с калоды кавалкоў туды не ўставіш. Вось, выняўшы з вульля рамку, абмяці з яе усіх пчол, знімі асьцярожна пасечным нажом заскарупліну і, уставіўшы да цэнтрабегі, круці спачатку асьцярожна, пасьля хутчэй, але роўна і ня турзаючы, то ў адну, то ў другую старану. Па 3–4 мінутах, калі ужо мёду трохі надцячэ, трэба рамку выняць і, перэвярнуўшы на другі бок круціць ізноў, аж пакуль ня выцячэ увесь да апошняй каплі. Бяз гэтай перамены маглі-б палопацца васковые чарачкі. Часамі можа быць мёд надта густы і не захочэ выцекаць, тагды патрымай яго на сонцы, або у цёплай хаці. Да самаго выбіраньня найлепш узяцца паміж 10—3 гадзінамі; выліваць мёд на цэнтрабезе, траба недзе падальш ад вульлёў, найлепш у якім будынку, а то пчолы пачнуць красьць чужы мёд. Вось каб гэтаго ліха не было, вылёты у вульлях у гэты час паменш, а рамкі з мёдам перанось у райніцы.</br> {{gap|2.5em}}Выліты на цэнтрабезе мёд трэба перэцадзіць праз густое сітка, бо не без таго, каб не наляцело туды разнаго сьмецьця, ці абломкоў вашчыны. <div style="margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Г. Бярозка.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Як"/> <section begin="Школка"/>{{c|'''Школка і прышчэпкі.|памер=160%}} <div style="margin-top:-1.9em"></div> {{gap|2.5em}}Калі мы хочэм садзіць свой сад, то вельмі важна мець сваю школку, бо купляць дрэўцы і дорага каштуе і могуць даць ня тые гатункі, што мы прасілі. Каб завясьці школку перш трэба выгадаваць дзічкі, значэ дзікіе яблыні, грушы, ці сьлівы на каторых будзем прышчэпляць. Дзеля гэтаго збіраем у восень зерняты дзічэк і або адразу сеем, пакрываючы на зіму гальём ялаўцовым, або лепей „стратыфікуем“ іх перш. А робіцца гэта так: бярэцца дрэўляную скрынку з дзіркамі <section end="Школка"/><noinclude></noinclude> 9kx1pvtgqbmoru1ekr6br6jo29p39ru 104 129743 299150 2026-10-04T16:46:05Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « у дне, кладзецца на дно чэрапкоў, вугалёў і сыплецца жоўтаго пяску. На пясок рад зернят, пасьля ізноў пясок, рад зернят і гэтак радамі да верху. Скрынку ставіцца ці у склепе, ці закапываецца у зямлю дзе небудзь у цяньку, на аршын глыбінёй, каб не дайшоў мар...» 299150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> у дне, кладзецца на дно чэрапкоў, вугалёў і сыплецца жоўтаго пяску. На пясок рад зернят, пасьля ізноў пясок, рад зернят і гэтак радамі да верху. Скрынку ставіцца ці у склепе, ці закапываецца у зямлю дзе небудзь у цяньку, на аршын глыбінёй, каб не дайшоў мароз.</br> {{gap|2.5em}}Вясной, як адтаець земля выймаецца скрынка і зерняты сеюцца на загон у радкі і паліваюць, калі весна сухая. Як вырастуць дзічкі так, што маюць усе па 4 лісткі, трэба іх пікаваць — значыць даставаць з зямлі, палову карэнчыка адрэзаць і перэсадзіць на другі загон, але ужо радзей.</br> {{gap|2.5em}}Летам трэба палоць ix паліваць калі суха. Праз лета часць іх павінна вырасьці так, што у восень можна перасаджываць. Садзім ужо у школку, бо іншые дрэўкі сталі ужо таўшчынёй, як малы палец, або як гусінае пяро.</br> {{gap|2.5em}}Мейсцо пад школку трэба выбіраць адкрытае, каб дрэўцы прывыклі да халадоў, а зямлю трэба перэкапаць на аршын, падісподню зямлю выкідаць на верх, а верхню пад ніз. Гэткае капаньне называецца „рэгулёўка“. Калі земля дрэнная, то можна прыбавіць пад іспод старога гною. Як земля гатова садзім дзічкі на поўаршына адно ад другога.</br> {{няма выявы}} {{gap|2.5em}}Пасаджэные у восень можэм ужо на другі год у палове ліпня „акуліраваць“. Для гэтаго бярэм зрэз з дрэва добраго гатунку, значыць маладую, гэтарочную галінку і вострым ножыкам зрэзаем вочка с кавалачкам дрэва. На дзічку невысока над зямлёй надрэзываем кару у знак літары '''Т''', адхіляем кару, садзім туды вочка і завязываем рагожкаю, ці суконнай ніткаю. Праз два тыдні калі лісток адваліцца значэ дрэўко прінялося.</br> {{gap|2.5em}}Вясной, калі вочка зялёнае і расьцець, то можна ужо лічыць, што яно саўсім прынялося. Тады зрэзываем дзічку пакідаючы над вочкам сучок, да катораго прывязываем выросшый з вочка расток. Гэта першы год шчэпкі.</br> {{gap|2.5em}}На другі год вясной гладка зрэзываем сучок, замазываем яго мазьзю, а саму ўшчэпку укарачываем на адну трэцьцю<noinclude></noinclude> 105uoeekkmgj6wy4g2wepmrj0k0vomt 104 129744 299151 2026-10-04T18:19:44Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « часьць, пакідаючы над апошнім вочкам ізноў сучок. Летам пазваляем, каб дрэўко расло тыкеля найвышэйшаю галінкаю, а усе бочные да паловы зрэзаем, каб пень хутчэй грубеў, на трэцьці год тое самае, а на чацьвёрты можна ужо рабіць карону — значэ пазваляем, к...» 299151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> часьць, пакідаючы над апошнім вочкам ізноў сучок. Летам пазваляем, каб дрэўко расло тыкеля найвышэйшаю галінкаю, а усе бочные да паловы зрэзаем, каб пень хутчэй грубеў, на трэцьці год тое самае, а на чацьвёрты можна ужо рабіць карону — значэ пазваляем, каб на дрэўку расьлі галінкі с пяці пучкоў на яблыні, а на грушы с шасьці. Лішніе расткі, гэта рочные, да паловы зрэзаем, а старые і дзікіе, каля пня адрэзаем гладка вострым ножыкам і замазываем мазьзю. Земля у школцы павінна быць чыстая, дзеля гэтаго разы 2-3 праз лета трэба палоць, а вясной і перэкапаць. Калі шчэпы у школцы добра растуць, то тые дрэўцы, каторым мы зрабілі карону вясной, у восень можэм ужо садзіць у сад. <div style="margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Алёна.{{gap|1.5em}}}} </div> {{gap|1.5em}}{{fine|''м. Хільчыцы, Лідз. п.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Сэрадэля.|памер=180%}} <div style="margin-top:-1.9em"></div> {{gap|1.5em}}Як лубін, так і сэрадэля можэ расьці і на дрэннай зямлі, на ялавінах.</br> {{няма выявы}} {{gap|1.5em}}Расьце сэрадэля найлепш на лёгкай зямлі, дзе мала вапны, на макраватых песках, але ня любіць калі падысподам блізка вада ёсць.</br> {{gap|1.5em}}І сэрадалю, гэтак сама як і лубін, добра заорываць на зялёны гной, яна папраўляе зямлю. Аднак лепей яе скарміць перш скацінай, а посьле вывезьці гэты гной, бо корм с сэрадэлі надта добры, скаціна будзе клуста і гною шмат. Каровы вельмі ласа ядуць сэрадалю на зялёны корм. Ад яе каровы даюць шмат малака, і сэрадэля не раздувае кароў, як канюшына, а дзеля гэтаго можна яе даваць у волю есці каровам. Сеяць трэба сэрадэлю, як і кожну ярыну вясной. Высеваць на дзесяціну каля 2 пудоў (1¹/₂–2¹/₂ пуд.). А дзеля таго, што зерняткі сэрадэлі маленькіе, то забарановываць яе трэба вельмі лёгка, на якіе чэцьверць, або поў цаля.</br><noinclude></noinclude> cym2swy31vg915yc1xidamm50me7nhh 299153 299151 2026-10-04T18:21:21Z RAleh111 4658 299153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> часьць, пакідаючы над апошнім вочкам ізноў сучок. Летам пазваляем, каб дрэўко расло тыкеля найвышэйшаю галінкаю, а усе бочные да паловы зрэзаем, каб пень хутчэй грубеў, на трэцьці год тое самае, а на чацьвёрты можна ужо рабіць карону — значэ пазваляем, каб на дрэўку расьлі галінкі с пяці пучкоў на яблыні, а на грушы с шасьці. Лішніе расткі, гэта рочные, да паловы зрэзаем, а старые і дзікіе, каля пня адрэзаем гладка вострым ножыкам і замазываем мазьзю. Земля у школцы павінна быць чыстая, дзеля гэтаго разы 2-3 праз лета трэба палоць, а вясной і перэкапаць. Калі шчэпы у школцы добра растуць, то тые дрэўцы, каторым мы зрабілі карону вясной, у восень можэм ужо садзіць у сад. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Алёна.{{gap|1.5em}}}} </div> {{gap|1.5em}}{{fine|''м. Хільчыцы, Лідз. п.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Сэрадэля.|памер=180%}} <div style="margin-top:-1.9em"></div> {{gap|1.5em}}Як лубін, так і сэрадэля можэ расьці і на дрэннай зямлі, на ялавінах.</br> {{няма выявы}} {{gap|1.5em}}Расьце сэрадэля найлепш на лёгкай зямлі, дзе мала вапны, на макраватых песках, але ня любіць калі падысподам блізка вада ёсць.</br> {{gap|1.5em}}І сэрадалю, гэтак сама як і лубін, добра заорываць на зялёны гной, яна папраўляе зямлю. Аднак лепей яе скарміць перш скацінай, а посьле вывезьці гэты гной, бо корм с сэрадэлі надта добры, скаціна будзе клуста і гною шмат. Каровы вельмі ласа ядуць сэрадалю на зялёны корм. Ад яе каровы даюць шмат малака, і сэрадэля не раздувае кароў, як канюшына, а дзеля гэтаго можна яе даваць у волю есці каровам. Сеяць трэба сэрадэлю, як і кожну ярыну вясной. Высеваць на дзесяціну каля 2 пудоў (1¹/₂–2¹/₂ пуд.). А дзеля таго, што зерняткі сэрадэлі маленькіе, то забарановываць яе трэба вельмі лёгка, на якіе чэцьверць, або поў цаля.</br><noinclude></noinclude> pkm9hmw1i8p3yfm6vcdvznjqiswg0rc 299162 299153 2026-10-04T18:38:34Z RAleh111 4658 299162 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> часьць, пакідаючы над апошнім вочкам ізноў сучок. Летам пазваляем, каб дрэўко расло тыкеля найвышэйшаю галінкаю, а усе бочные да паловы зрэзаем, каб пень хутчэй грубеў, на трэцьці год тое самае, а на чацьвёрты можна ужо рабіць карону — значэ пазваляем, каб на дрэўку расьлі галінкі с пяці пучкоў на яблыні, а на грушы с шасьці. Лішніе расткі, гэта рочные, да паловы зрэзаем, а старые і дзікіе, каля пня адрэзаем гладка вострым ножыкам і замазываем мазьзю. Земля у школцы павінна быць чыстая, дзеля гэтаго разы 2-3 праз лета трэба палоць, а вясной і перэкапаць. Калі шчэпы у школцы добра растуць, то тые дрэўцы, каторым мы зрабілі карону вясной, у восень можэм ужо садзіць у сад. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Алёна.{{gap|1.5em}}}} </div> {{gap|1.5em}}{{fine|''м. Хільчыцы, Лідз. п.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Сэрадэля.|памер=180%}} <div style="margin-top:-1.9em"></div> {{gap|2.5em}}Як лубін, так і сэрадэля можэ расьці і на дрэннай зямлі, на ялавінах.</br> {{няма выявы}} {{gap|2.5em}}Расьце сэрадэля найлепш на лёгкай зямлі, дзе мала вапны, на макраватых песках, але ня любіць калі падысподам блізка вада ёсць.</br> {{gap|2.5em}}І сэрадалю, гэтак сама як і лубін, добра заорываць на зялёны гной, яна папраўляе зямлю. Аднак лепей яе скарміць перш скацінай, а посьле вывезьці гэты гной, бо корм с сэрадэлі надта добры, скаціна будзе клуста і гною шмат. Каровы вельмі ласа ядуць сэрадалю на зялёны корм. Ад яе каровы даюць шмат малака, і сэрадэля не раздувае кароў, як канюшына, а дзеля гэтаго можна яе даваць у волю есці каровам. Сеяць трэба сэрадэлю, як і кожну ярыну вясной. Высеваць на дзесяціну каля 2 пудоў (1¹/₂–2¹/₂ пуд.). А дзеля таго, што зерняткі сэрадэлі маленькіе, то забарановываць яе трэба вельмі лёгка, на якіе чэцьверць, або поў цаля.</br><noinclude></noinclude> enh5q8nitoo0rskodhijcab89mfrfza 299190 299162 2026-10-05T06:15:16Z Gleb Leo 2440 299190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Школка"/>часьць, пакідаючы над апошнім вочкам ізноў сучок. Летам пазваляем, каб дрэўко расло тыкеля найвышэйшаю галінкаю, а усе бочные да паловы зрэзаем, каб пень хутчэй грубеў, на трэцьці год тое самае, а на чацьвёрты можна ужо рабіць карону — значэ пазваляем, каб на дрэўку расьлі галінкі с пяці пучкоў на яблыні, а на грушы с шасьці. Лішніе расткі, гэта рочные, да паловы зрэзаем, а старые і дзікіе, каля пня адрэзаем гладка вострым ножыкам і замазываем мазьзю. Земля у школцы павінна быць чыстая, дзеля гэтаго разы 2-3 праз лета трэба палоць, а вясной і перэкапаць. Калі шчэпы у школцы добра растуць, то тые дрэўцы, каторым мы зрабілі карону вясной, у восень можэм ужо садзіць у сад. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Алёна.{{gap|1.5em}}}} </div> {{gap|1.5em}}{{fine|''м. Хільчыцы, Лідз. п.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Школка"/> <section begin="Сэрадэля"/>{{c|'''Сэрадэля.|памер=180%}} <div style="margin-top:-1.9em"></div> {{gap|2.5em}}Як лубін, так і сэрадэля можэ расьці і на дрэннай зямлі, на ялавінах.</br> {{няма выявы}} {{gap|2.5em}}Расьце сэрадэля найлепш на лёгкай зямлі, дзе мала вапны, на макраватых песках, але ня любіць калі падысподам блізка вада ёсць.</br> {{gap|2.5em}}І сэрадалю, гэтак сама як і лубін, добра заорываць на зялёны гной, яна папраўляе зямлю. Аднак лепей яе скарміць перш скацінай, а посьле вывезьці гэты гной, бо корм с сэрадэлі надта добры, скаціна будзе клуста і гною шмат. Каровы вельмі ласа ядуць сэрадалю на зялёны корм. Ад яе каровы даюць шмат малака, і сэрадэля не раздувае кароў, як канюшына, а дзеля гэтаго можна яе даваць у волю есці каровам. Сеяць трэба сэрадэлю, як і кожну ярыну вясной. Высеваць на дзесяціну каля 2 пудоў (1¹/₂–2¹/₂ пуд.). А дзеля таго, што зерняткі сэрадэлі маленькіе, то забарановываць яе трэба вельмі лёгка, на якіе чэцьверць, або поў цаля.</br> <section end="Сэрадэля"/><noinclude></noinclude> hl29llmyrppvvryc60gqot9wloeufxv 106 129745 299152 2026-10-04T18:20:53Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «» 299152 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Статут Беларускага Коопэратыўнага Банку ў Вільні (1925)|Статут Беларускага Коопэратыўнага Банку ў Вільні]] |Language=be |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Druk. Sp Wytw. |Address=Вільня |Year=1925 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} ouamfrzx469ydal8nzk9aim007jlpeh 104 129746 299154 2026-10-04T18:21:37Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299154 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 129747 299155 2026-10-04T18:22:21Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 129748 299156 2026-10-04T18:22:45Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 129749 299157 2026-10-04T18:25:55Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 129750 299158 2026-10-04T18:27:01Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 129751 299159 2026-10-04T18:29:53Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 129752 299161 2026-10-04T18:36:44Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}Поле пад сэрадэлю трэба вырабляць добра і ачышчаць ад зеліва, дзеля таго, што яна спачатку расьце вельмі марудна. Сьвірэпіцу, асот трэба канешне скасіць паверх сэрадэлі, каб не глумілі яе. Найлепш разрастаецца сэрадэля, як ужо пачынаецца жніво. К...» 299161 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Поле пад сэрадэлю трэба вырабляць добра і ачышчаць ад зеліва, дзеля таго, што яна спачатку расьце вельмі марудна. Сьвірэпіцу, асот трэба канешне скасіць паверх сэрадэлі, каб не глумілі яе. Найлепш разрастаецца сэрадэля, як ужо пачынаецца жніво. Калі на пачатку сэрадэля падымаецца марудна ня трэба думаць, што яна прапала. Трэба тыкеля пілнаваць, каб зельле яе не глушыло. Дзеля гэтаго найлепш сэрадэлю сеяць па жыці, ад раннай вясны, аж да часу калі яно пачынае красаваць, бо жыта яе ня зглуміць, а у жыці німа зельля. Як пажнецца жыта, сэрадэля пачынае разрастацца, а у восень яе не можна скасіць на сухі корм, або спасьвіць на полі скацінаю.</br> {{gap|2.5em}}На сухі корм найлепей сэрадэлю касіць тагды, як яна красуе, але ня трэба чакаць пакуль яна саўсім перакрасуе, бо гэто можэ цягнуцца аж да прымаразкоў. Калі будзем касіць сэрадэлю, як яна ужо зо два тыдні красавала, то мецьімем добры корм і насеньне.</br> {{gap|2.5em}}Скасіўшы сэрадэлю, сушыць яе трэба у копках, як і канюшыну, але дзеля таго, што яна вельмі далікатна, ня трэба часта варочаць, каб не абтрусіць лісточкоў і струкоў.</br> {{gap|2.5em}}Калі малоцяць сэрадэлю, то асыпаецца шмат лісткоў, гэтымі лісткамі добра карміць сьвіньней, а сьціблы можна даваць каровам і коням.</br> {{gap|2.5em}}Насеньня сэрадэлі зьбіраецца з дзесяціны ад 10 да 50 пудоў. Сена з сэрадэлі зьбіраецца каля 100–200 пудоў з дзесяціны, а зялёнаго корму, ня сушэнаго — 600–1000 пудоў з дзесяціны. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Л. Р—м.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}{{fine|''Уснаж - Макароўцы.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{c|'''Чаму попелам можна унаважываць зямлю і як гэта рабіць.|памер=160%}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|2.5em}}Чым унаважываць зямлю і што патрэба зямлі, каб на ей добра расьлі пасеяные расьліны і давалі добры ураджай?</br> {{gap|2.5em}}На першае пытаньне земляробы-селяне скажуць нам: „Кладзіце на вашу зямлю многа гною, і тады узрост пасеяных расьлін і ураджаі будуць заўсёды добрые; хлебаробство будзе даваць добры даход.</br> {{gap|2.5em}}З гэтым кожны згодзіцца. Але беда у тым: як класці многа гэтаго гною, калі яго ў гаспадарцы дужа мала, або і саўсім німа? Скуль узяць яго, калі у гаспадарцы адна скацінка карова, ці конь? Мала скаціны у гаспадарцы, мала і гною. Якжэ даць раду з гэтым?</br> {{gap|1.5em}}На гэта дае нам атказ навука, а дзеля гэтаго і трэба нам звярнуцца да яе.</br><noinclude></noinclude> ob1hqr3ye4k9g3fhzyu93gbrrc1z7ah 299192 299161 2026-10-05T06:18:32Z Gleb Leo 2440 299192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Сэрадэля"/>{{gap|2.5em}}Поле пад сэрадэлю трэба вырабляць добра і ачышчаць ад зеліва, дзеля таго, што яна спачатку расьце вельмі марудна. Сьвірэпіцу, асот трэба канешне скасіць паверх сэрадэлі, каб не глумілі яе. Найлепш разрастаецца сэрадэля, як ужо пачынаецца жніво. Калі на пачатку сэрадэля падымаецца марудна ня трэба думаць, што яна прапала. Трэба тыкеля пілнаваць, каб зельле яе не глушыло. Дзеля гэтаго найлепш сэрадэлю сеяць па жыці, ад раннай вясны, аж да часу калі яно пачынае красаваць, бо жыта яе ня зглуміць, а у жыці німа зельля. Як пажнецца жыта, сэрадэля пачынае разрастацца, а у восень яе не можна скасіць на сухі корм, або спасьвіць на полі скацінаю.</br> {{gap|2.5em}}На сухі корм найлепей сэрадэлю касіць тагды, як яна красуе, але ня трэба чакаць пакуль яна саўсім перакрасуе, бо гэто можэ цягнуцца аж да прымаразкоў. Калі будзем касіць сэрадэлю, як яна ужо зо два тыдні красавала, то мецьімем добры корм і насеньне.</br> {{gap|2.5em}}Скасіўшы сэрадэлю, сушыць яе трэба у копках, як і канюшыну, але дзеля таго, што яна вельмі далікатна, ня трэба часта варочаць, каб не абтрусіць лісточкоў і струкоў.</br> {{gap|2.5em}}Калі малоцяць сэрадэлю, то асыпаецца шмат лісткоў, гэтымі лісткамі добра карміць сьвіньней, а сьціблы можна даваць каровам і коням.</br> {{gap|2.5em}}Насеньня сэрадэлі зьбіраецца з дзесяціны ад 10 да 50 пудоў. Сена з сэрадэлі зьбіраецца каля 100–200 пудоў з дзесяціны, а зялёнаго корму, ня сушэнаго — 600–1000 пудоў з дзесяціны. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Л. Р—м.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}{{fine|''Уснаж - Макароўцы.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Сэрадэля"/> <section begin="Чаму"/>{{c|'''Чаму попелам можна унаважываць зямлю і як гэта рабіць.|памер=160%}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|2.5em}}Чым унаважываць зямлю і што патрэба зямлі, каб на ей добра расьлі пасеяные расьліны і давалі добры ураджай?</br> {{gap|2.5em}}На першае пытаньне земляробы-селяне скажуць нам: „Кладзіце на вашу зямлю многа гною, і тады узрост пасеяных расьлін і ураджаі будуць заўсёды добрые; хлебаробство будзе даваць добры даход.</br> {{gap|2.5em}}З гэтым кожны згодзіцца. Але беда у тым: як класці многа гэтаго гною, калі яго ў гаспадарцы дужа мала, або і саўсім німа? Скуль узяць яго, калі у гаспадарцы адна скацінка карова, ці конь? Мала скаціны у гаспадарцы, мала і гною. Якжэ даць раду з гэтым?</br> {{gap|1.5em}}На гэта дае нам атказ навука, а дзеля гэтаго і трэба нам звярнуцца да яе.</br> <section end="Чаму"/><noinclude></noinclude> 79wfsalktmhnftw690wepgfgx3g447r 106 129753 299163 2026-10-04T18:54:17Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «» 299163 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Статут Беларускага Таварыства дапамогі ахвярам вайны (1921)|Статут Беларускага Таварыства дапамогі ахвярам вайны]] |Language=be |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Друкарня „Друк“ |Address=Вільня |Year=1921 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} bl6nizbs7xis8rkpylsi9b2vvb6q4cq 104 129754 299164 2026-10-04T18:54:56Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 129755 299165 2026-10-04T18:55:09Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 129756 299166 2026-10-04T18:55:21Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 129757 299167 2026-10-04T18:55:34Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 129758 299168 2026-10-04T18:55:46Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 129759 299169 2026-10-04T18:56:53Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}Навука тое самае нам аткажа, што і практычны гаспадар, але яна не затрымаецца на адным, а дабавіць, што калі не хапае гною на ўсё поле (1 пуд гною на квадратны сажэнь), то прыпомніце сабе с чаго складаецца расьліна і якіе мінералы ёсьць у попеле, кал...» 299169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Навука тое самае нам аткажа, што і практычны гаспадар, але яна не затрымаецца на адным, а дабавіць, што калі не хапае гною на ўсё поле (1 пуд гною на квадратны сажэнь), то прыпомніце сабе с чаго складаецца расьліна і якіе мінералы ёсьць у попеле, калі мы спалім расьліну; прыпомніце гэта і падумайце, ці ня можна усе гэтые пажыўные часткі, патрэбные для расьлін, палажыць у зямлю неяк паміма гною.</br> {{gap|2.5em}}А навука ведае, што попел кожнай расьліны складаецца с тых часьцін, якіе расьліна узяла з зямлі, а іменна: с калія (поташу), фосфорнай кіслаты і вапны. Значэ, калі мы не маючы сколькі трэба гною, вернем зямлі попел, то мы вернем тое, што расьліна выцягнула з зямлі ў часе свайго узросту. Мы вернем нашай зямлі, той калій (паташ), фосфарную кіслату і вапну. Унаважываючы зямлю попелам мы вернем ей тое самае, што вертаем ей і саломістым гноем, але толькі без азота (сялітры), каторы пры згараньні саломы, дроў і наагул усіх расьлін, уцёк разам з дымам у паветра.</br> {{gap|2.5em}}З гэтаго відаць, што попел, каторы перагарае ў печы з дроў, саломы і др., — гэто адзін з найлепшых навозоў на нашы землі. У гэтым попеле, апрача азоту, ёсць усё, чым расьліны кормяцца у часе узросту, а асабліва важны для нас калій (паташ) і фосфорная кіслата.</br> {{gap|2.5em}}Вось-жэ нам трэба звярнуць асаблівую увагу на попел, яго ня можна выкідаць вон на вуліцу, але зьбіраць і пераховываць у сухім мейсцы, а посьле вывазіць на поле і там раскідываць.</br> {{gap|2.5em}}Як жэ ужываць попел, калі яго разсеваць і сколькі пад кожнае з нашых збажын?</br> {{gap|2.5em}}Попел можна падсеваць пад усякае збожжа і сельска-гаспадарскіе расьліны: жыто, авёс, ячмень, пшаніцу, а асабліва пад бульбу, лён, грэчку і канюшыну і асабліва на гароды.</br> {{gap|2.5em}}Пад жыта, авёс і пшаніцу попелу высеваюць зазвычай 20–30 пуд. на дзесяціну (¹/₃–³/₈ ф. на 1 квадраты сажэнь).</br> {{gap|2.5em}}Пад бульбу, лён, грэчку і канюшыну попелу можна высеваць у поўтара раза больш, пудоў 30–45 на дзесяціну.</br> {{gap|2.5em}}Разсеваць па ральлі папел трэба як мага раней: пад азімае жыта перад першай оркай, калі поле ешчэ не зааранае (так перэд Пятром). Разсеваць попел па ральлі не варта. Калі пад жыта будзе падсевацца канюшына, то попелу трэба разсеваць столькі, сколькі трэба пад канюшыну г. зн. пудоў 30–45 на дзесяціну.</br> {{gap|2.5em}}Пад ярыну: авёс, ячмень, пшаніцу, бульбу, лён і грэчку попел гэтак сама трэба раскідаць як можна раней: лепей з восені разсеяць і тады-ж заараць, а калі неўпраўка у восень, то можна і вясной, як сойдзе сьнег і па неаранаму полю. Заорываць попел пад ярыну трэба гэтак сама, як і пад азіміну, гэта зн., ня меньш як на 2 вяршкі. Разсеваць попел трэба у такую нагоду калі німа ветру, лепей за ўсё раніцай, або позна вечэрам.</br><noinclude></noinclude> k7g6aj01z7nqequcwzzl46uac9e6fkh 104 129760 299170 2026-10-04T18:58:31Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 299170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Асабліва карысны попел на розных лёгкіх землях: пеш- чавых, супесках і лёгкіх падглінках.</br> {{gap|2.5em}}Ужываючы попел, як навоз трэба заўсёды помніць, што высеваць многа попелу на поле (да 70-100 пудоў на дзесяціну, як сказана у старых сельскагаспадрскіх кніжках) не заўсёды бывае карысна, а часам нават і шкодна: калі пасыпаць гэтак многа попелу у зямлю, то посьле пасеву ад дожджу поле заскарупее, а гэта дрэнна адбіваецца на ураджаі </br> {{gap|2.5em}}Апрача высеву попелу на поле, яго можна с карысьцю высеваць на сенажаці. С сенажацей мы кожны год звозім сена, а вертаць сенажацям тое, што ўзялі травы з зямлі, мы ніколі не вертаем і дзеля гэтаго ураджай сена з году на год памень- шаецца. Каб паправіць сенажаці, на іх трэба высеваць попел, г. зн., вярнуць сенажаці тое, што забралі мы сенам. Апрача таго калі сенажаці торфяністые, балотные, або як іх называюць, кіслые, то попел на гэтых землях вельмі карысьцен: попел робіць гэты землі не такімі кіслымі, а дзеля гэтаго ураджаі на іх павялічываюцца, ды і травы робяцца лепшымі.</br> {{gap|2.5em}}3 усяго вышэй сказанаго відаць, што попел гэто вельмі важны навоз на нашы землі, што гэто грошы, каторые гаспа- дар цавінен пусьціць у абарот на сваей зямлі, а не выкідаць вон, як гэта часта густа робіцца цяпер. допо {{gap|2.5em}}Мінск Аграном А. Чорны.{{gap|2.5em}} Аб падсцілцы. </br> {{gap|2.5em}}Кожны гаспадар добра ведае, што сіла гною не бывае роўная, Інакшы, напрыклад, гной с пад авечак, інакшы с пад скаціны, або с пад каней і т. д. Сіла гною ня столькі залежа ад самай жывёлы, колькі ад сорту кармежкі, якую даецца жы- вёле і ад сорту падсьцілкі, якая ужываецца у хлеві. Каб спаз- наць які гной найлепшы, людзі навукі рабілі з ім уселякіе пробы і паказалося вось што. Виждо офон, </br> {{gap|2.5em}}Калі даваць падсьцілку з адной толькі саломы, хоць клась- ці яе у волю, то гэткі гной найкарысней вывозіць на поле сьвежым, не чакаючы пакуль ён у хлеві зусім перегніе. Выво зіць яго трэба на такое поле, дзе бы ён мог прыгараны лежаць што найдаўжэйшы час, і там-на мейсцы ў зямлі ўжо пера гніваць. Значыцца, сьвежы гной найлепш вывозіць або на зіму і прыгараць яго, або з вясны на папар, каб ён меў час пера- гніць у зямлі. каром </br> {{gap|2.5em}}Калі-ж саламяны гной мае лежаць праз даўжэйшы час у хлеві і там перагніваць, то каб ён не траціў сваей моцы, трэба канешне дадаваць інакшей ешчэ падсьцілкі, або прасуша- наго торфу, або лясной падсьцілкі, калі разам з мохам і ліста-<noinclude></noinclude> s4mdb7w4748t75ap9dyfssrvyvdaei4 104 129761 299171 2026-10-04T19:04:41Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 106 129762 299172 2026-10-04T19:11:00Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «» 299172 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Чаго жадае «Зялёны Дуб» (1922)|Чаго жадае „Зялёны Дуб“]] |Language=be |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=Вільня |Year=1922 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} r31g9x7irhhf8ldkiyrpedupqzmo2i0 104 129763 299173 2026-10-04T19:11:14Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 106 129764 299174 2026-10-04T19:24:31Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «» 299174 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Селяне! (1922)|Селяне!]] |Language=be |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=Вільня |Year=1922 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} s9xi0l9vh84djkkfmi6cujzyhm5nfbh 104 129765 299175 2026-10-04T19:24:54Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 0 129766 299177 2026-10-04T19:30:29Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі | безаўтара = | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4/Канюшынішчэ і што з ім рабіць|Канюшынішчэ і што з ім рабіць]] | наступны = Саха (1912)/1912/4/Авадні|...» 299177 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі | безаўтара = | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4/Канюшынішчэ і што з ім рабіць|Канюшынішчэ і што з ім рабіць]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/4/Авадні|Авадні]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="5" to="5" fromsection="Як" tosection="Як" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Птушкагадоўля]] [[Катэгорыя:Гусі]] l0ik6z8adu7me1hrg6igafpd0l3bg4l 0 129767 299179 2026-10-04T19:33:44Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Авадні | аўтар = Вінцэнт Лемеш | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4/Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі|Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі]] | наступны = Саха (1912)/1912/4/Як падбіраць м...» 299179 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Авадні | аўтар = Вінцэнт Лемеш | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4/Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі|Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/4/Як падбіраць мёд|Як падбіраць мёд]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="5" to="6" fromsection="Авадні" tosection="Авадні" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Авадні (Лемеш)}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Вінцэнта Лемеша]] [[Катэгорыя:Жывёлагадоўля]] [[Катэгорыя:Насякомыя]] ay4kdcqg8aqv6v0lcv6028d7a5lusyl 0 129768 299181 2026-10-04T19:35:24Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Як падбіраць мёд | аўтар = Генрык Бэта | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4/Авадні|Авадні]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/4/Школка і прышчэпкі|Школка і прышчэпкі]] | анатацыі = }} {{Выр...» 299181 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Як падбіраць мёд | аўтар = Генрык Бэта | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4/Авадні|Авадні]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/4/Школка і прышчэпкі|Школка і прышчэпкі]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="6" to="7" fromsection="Як" tosection="Як" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Як падбіраць мёд}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Генрыка Бэты]] [[Катэгорыя:Пчалярства]] 3jeqhehtdoeifsxujt1uttcbd96i1mr 106 129769 299182 2026-10-04T19:37:03Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «» 299182 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Браты-беларусы! Селяне! (1922)|Браты-беларусы! Селяне!]] |Language=be |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=Вільня |Year=1922 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} 2achsafajjqt6crj7z9y68q4tu58dnt 104 129770 299183 2026-10-04T19:37:52Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 106 129771 299184 2026-10-04T19:39:50Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «» 299184 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Браты-Беларусы! (1922)|Браты-Беларусы!]] |Language=be |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=Вільня |Year=1922 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} 4wd5n5ucottampggf6pu0bmw46eu40e 104 129772 299185 2026-10-04T20:23:38Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «братцы, я лягу трошки отдышу! Выѣхали ў поле, лёгъ ёнъ отдыхаць — отдыхавъ усяго три часы. И вялѣвъ братомъ запрагаць лошадзей: поѣдомъ! Позапрагли коній и поѣхали. Ѣхали яны три дни, и видзюць яны, стоиць чорный домъ. Браты спрашуюць у яго: што ето, говора:...» 299185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>братцы, я лягу трошки отдышу! Выѣхали ў поле, лёгъ ёнъ отдыхаць — отдыхавъ усяго три часы. И вялѣвъ братомъ запрагаць лошадзей: поѣдомъ! Позапрагли коній и поѣхали. Ѣхали яны три дни, и видзюць яны, стоиць чорный домъ. Браты спрашуюць у яго: што ето, говора: городъ якій видзѣнъ? — А вотъ, каа, подъѣдземъ ближе, тоды увознаю! Етыя дз''ѣ''вчины видзюць, што енъ стараетца хорошо, и стали яны яму̀ благодариць за ето, и здзѣлали яны яму̀ перщаточки на руки: «твоѐ руки силно позбиваны; та́къ будзя болно!» Ёнъ етыя перщаточки сычасъ узявъ, схувавъ у карманъ. Подъѣжжаюць къ етому дому — ажну̀ стоиць чорный домъ, дакъ такій домъ, што уже и рады ниякія не даць! — «Вотъ, говоруць браты: уже ня вѣдаемъ, якъ тутъ улѣзци у етый домъ, — дужо силный!» Енъ сычасъ на братовъ: злазьця, отчиняйця вороты! Етые браты, ничо́го ня думаючи, соско́чили съ повозки, товхонули вороты, дыкъ яны и не подумали, штобъ отчиниць ихъ. Енъ злѣзъ зъ лошадзя, у вороты у етыя товхонувъ, — не подае́тца: ня давъ рады, ня ’тчинивъ. Сѣвъ на свою на добрую лошадзь. «Нука, говора: удвохъ ци ня ’тчинимъ!» Якъ разогналися, удвохъ товхонули — шулы вонъ! Улѣзли. «Ну, лошадзей подвядзиця подъ повѣць!» Браты етые лошадзей подвили подъ повѣць, а енъ сычасъ уско́чивъ у горницу на другимъ ата́жи, ажну яна на кольки цаповъ прикована! Сковано и руки, и ноги, — усё посковано! Убачила яна яго, и заплакала силно, и говора: «здрастуй, голубчикъ-землячокъ! Ци ты самъ сюды зайшовъ, ци Господзь занёсъ?» — Да, говора: и сами йшли, и Господзь занёсъ. Ну, тольки, говора, мы ужо твоихъ сясцёръ привязли сюды обѣихъ. — «Мяне отсюля ня во̀зьмеця, потому, говора, што етый дужо силный, етый дзевяциголо́вный!» Енъ якъ узявъ старатца, да зялѣзы етыя потарвувавъ. Яна выскакуя къ сестрамъ. Ето видзиць яна, што ужо браты старатца ня хочуць и яму̀ разсказуя: «ты имъ давъ по жони, а яны ня хочуць старатца!» — А я ихъ жалосци ня хо́чу; яны мнѣ ня помогуць ничо́го! — «Ну, говора: ёнъ дужо силенъ: ёнъ запаля огнемъ за три вярсты; и домъ етый спаля, и насъ попаля!» Надыходзя ночь; енъ убираетца. «Глядзиця жъ, кажа, не засыпайця тутъ, кабъ лошадзя спусцили сычасъ, а я пойду на сустрѣчу!» Узявъ, на столъ поставивъ стаканъ, и надъ стакано̀мъ повѣсивъ етыя своѐ перщаточки. «Браты вы любезные! Вы, говора, кладзецёся спаць; дакъ лядзиця: якъ поцячѐ зъ естыхъ съ перщаточакъ кровъ у стаканъ у етый, — дакъ вы якъ можно лошадзя спускайця мнѣ!» А самъ пошовъ на сустрѣчу. Доходзиць до гребли — якаясь тамъ была — дакъ енъ сычасъ и ляциць. Якъ запусцивъ огонь за три вярсты, дакъ енъ яго по колѣни усыпавъ ѝскріемъ. Подлятая къ яму̀ ближе: «да, говора: попавсь! Вотъ, каа, больше ня будземъ оторвуваць дзѣвокъ!» — Я за етымъ пріѣхавъ, што я ихъ до́вжанъ поторвуваць: вы, песьсее мясо, ня довжны красць по чужихъ земляхъ дзѣвокъ! — «А што мы, говора: будземъ битца, ай миритца?» — Нѣ, я не за етымъ пріѣхавъ, кабъ миритца, а за тымъ, кабъ битца!.. Якъ узяли битца... Билися,. билися, билися, билися — помогая проклятый. Ёнъ про́ситца: дай отдыхнуць, покуль волосъ перагориць!. А браты уклались спаць. Цяперака прошнулася бо́льшая дз''ѣ''вчина и бачиць, што съ стакана̀. кровъ уже пошла черазъ, и закричала: ступайця, скорѣй лошадзя спускайця! Тые побѣгли, лошадзя спусцили. Енъ уже чуць тольки живый! Конь етый прибягая: ци живъ ты, ай убитъ? — Нѣ, каа, щѐ живъ. Якъ узяли битца, узяли битца — помогли проклятаго!<noinclude></noinclude> i44gil4jc7jr4waleacal8u5velz8u1 106 129773 299186 2026-10-04T20:38:52Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «» 299186 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Zjezd biełaruskich aktywistau (1922)|Zjezd biełaruskich aktywistau]] |Language=be |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Drukarnia J. Eljana |Address=Wołkowysk |Year=1922 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} g41wzf1a2pfhjjnhfkprz62kqdbsjgv 104 129774 299187 2026-10-04T20:41:44Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 299187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 0 129775 299191 2026-10-05T06:17:51Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Школка і прышчэпкі | безаўтара = | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4/Як падбіраць мёд|Як падбіраць мёд]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/4/Сэрадэля|Сэрадэля]] | анатацыі = }} {{Выроўніва...» 299191 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Школка і прышчэпкі | безаўтара = | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4/Як падбіраць мёд|Як падбіраць мёд]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/4/Сэрадэля|Сэрадэля]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="7" to="9" fromsection="Школка" tosection="Школка" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Школка і прышчэпкі}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Садаводства]] 3uhrk0u19uaopwoh2dkl3fwewlbkzg9 0 129776 299193 2026-10-05T06:20:22Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Сэрадэля | безаўтара = | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4/Школка і прышчэпкі|Школка і прышчэпкі]] | наступны = Саха (1912)/1912/4/Чаму попелам можна унаважываць зямлю і як гэта рабі...» 299193 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сэрадэля | безаўтара = | год = Ліпень 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4/Школка і прышчэпкі|Школка і прышчэпкі]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/4/Чаму попелам можна унаважываць зямлю і як гэта рабіць|Чаму попелам можна унаважываць зямлю і як гэта рабіць]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 4.pdf" from="9" to="10" fromsection="Сэрадэля" tosection="Сэрадэля" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Сэрадэля}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Жывёлагадоўля]] [[Катэгорыя:Сырадэля]] cnofu890qht5z6etz5fgobz9aj6idju 0 129777 299194 2026-10-05T06:41:26Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Саха. Кніжка 5 | безаўтара = | год = Жнівень 1912 году | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4|№ 4]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/6|№ 6]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 5.pdf" from="1" to="1" /> {{Выроўні...» 299194 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Саха. Кніжка 5 | безаўтара = | год = Жнівень 1912 году | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/4|№ 4]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/6|№ 6]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 5.pdf" from="1" to="1" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 5.pdf" from="2" to="2" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Саха. 1912, № 5.pdf" from="3" to="3" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Тутэйшы аграном]]''. [[Саха (1912)/1912/5/Сеўба жыта|Сеўба жыта]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Локос]]''. [[Саха (1912)/1912/5/Як падняць гадоўлю скаціны у дробных гаспадарках нашаго краю|Як падняць гадоўлю скаціны у дробных гаспадарках нашаго краю]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Юлько з Моладава]]''. [[Саха (1912)/1912/5/Гутарка аб штучных навозах|Гутарка аб штучных навозах]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|М. Б]]''. [[Саха (1912)/1912/5/Як паправіць песчаную зямлю|Як паправіць песчаную зямлю]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|А. П. Голяхоўскі]]''. [[Саха (1912)/1912/5/Змаганьне з сыпучымі пяскамі у Міншчыне|Як падбіраць мёд]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Х]]''. [[Саха (1912)/1912/5/С практыкі пробнай станціі у Беняконях|С практыкі пробнай станціі у Беняконях]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Э. Б]]''. [[Саха (1912)/1912/5/Аднадзенная выстаўка селянскай скаціны|Аднадзенная выстаўка селянскай скаціны]] <pages index="Саха. 1912, № 5.pdf" from="18" to="18" onlysection="Рэдактар" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 5.pdf" from="19" to="19" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 5.pdf" from="20" to="20" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-Расейская імпэрыя}} csjx2oeokboooli6fohztuwsptls38r 0 129778 299197 2026-10-05T06:57:06Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Biełarus. № 4 | безаўтара = | год = 22 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3|№ 3]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/5|№ 5]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1914. № 4.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''Аўтар:Пётра П...» 299197 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus. № 4 | безаўтара = | год = 22 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3|№ 3]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/5|№ 5]] | анатацыі = }} <pages index="Biełarus. 1914. № 4.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[Аўтар:Пётра Просты|Piotra Prosty]]''. [[Biełarus (1913)/1914/4/«Wojcze nasz» Biełarusa|„Wojcze nasz“ Biełarusa]] * ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Ziaziula]]''. [[Biełarus (1913)/1914/4/U studni|U studni]] * ''[[Аўтар:Дамінік Аніська|D. Aniśko]]''. [[Biełarus (1913)/1914/4/Jak wuczycca?|Jak wuczycca?]] * [[Biełarus (1913)/1914/4/Światy Polikarp B. Mucz.|Światy Polikarp B. Mucz.]] * '''Piszuć da nas.''' ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|M. H]]''. [[Biełarus (1913)/1914/4/Piszuć da nas/W. Studzianki|W. Studzianki]] ** ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Z]]''. [[Biełarus (1913)/1914/4/Piszuć da nas/Karma|Karma]] ** ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Adzin s słuchaczoŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/4/Piszuć da nas/Dwor Sokolinszczyzna|Dwor Sokolinszczyzna]] ** ''[[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|Sołoduch]]''. [[Biełarus (1913)/1914/4/Piszuć da nas/Horadna|Horadna]] * '''[[Biełarus (1913)/1914/4/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1914/4/Szto czuwać|Szto czuwać]]''' * '''[[Biełarus (1913)/1914/4/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]]''' * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтара|Haspadynia]]''. [[Biełarus (1913)/1914/4/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] * '''[[Biełarus (1913)/1914/4/Usiaczyna|Usiaczyna]]''' * [[Biełarus (1913)/1914/4/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] * [[Biełarus (1913)/1914/4/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] * [[Biełarus (1913)/1914/4/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] * [[Biełarus (1913)/1914/4/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] * [[Biełarus (1913)/1914/4/Swaja poczta|Swaja poczta]] <pages index="Biełarus. 1914. № 4.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} 16jmj58fjsa9xjc7amvb1sy2xvucib5 104 129779 299199 2026-10-05T07:06:00Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> Na haścincy nidaloka horadu 5 razbojnikaŭ napali na jechaŭszaho tam kupca Mahilnickaho i adabrali ad jaho 12 tysiacz rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Barysaŭ,'''</span> min. hub. Minski akrużny sud pryhawarywaŭ na 9 dnioŭ u turmu tutejszaho sielanina...» 299199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> Na haścincy nidaloka horadu 5 razbojnikaŭ napali na jechaŭszaho tam kupca Mahilnickaho i adabrali ad jaho 12 tysiacz rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Barysaŭ,'''</span> min. hub. Minski akrużny sud pryhawarywaŭ na 9 dnioŭ u turmu tutejszaho sielanina katalika Jana Oŭsianowicza za toje, szto jon żeniaczysia s prawasłaŭnaj uhawaryŭ jaje pierajści ŭ katalictwo.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nowahrudak'''</span> min. hub. Tutejszaje ziemstwo dało abwiestku u adnu hazetu, szto patrabujecca u ziemskuju apteku pamocnik prawizara, ale jon pawinien być prawasłaŭny, abo lutaranin. Znaczyć ni katalik, ni kalwin i jakoj druhoj wiery pryniaty nia budzie. Dahetul ziemstwy takich reczaŭ nie rabili.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koǔna.'''</span> Tutejszy hubernatar razasłaŭ cyrkular pa wołaściach i mieszczanskich uprawach, ŭ katorym zahaduje ŭsim henym kancylaryjam wypisać hazetu „Litowskaja Rus“. Hazetu hetu wydaje kowienskaje prawasłaŭnaje bractwo.</br> {{gap|1.5em}}— Na Zialonaj Hare atkryli druhi ŭ Koŭnie litoŭski prytułak dla dziaciej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Paniewież'''</span> kow. hub. Tutejszaja haradzkaja uprawa manicca atkryć u Paniewieżu swaju apteku, kab biadniejszaj ludności dać zmohu pa nidarahoj canie dastawać lakarstwy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Siady'''</span> Kow. hub. Tutaka arhanizujecca kołka sielskich haspadaroŭ. Ustawu hetaho kołka pasłali ułaściam da zaćwierdzeńnia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pozelwa'''</span> Kow. hub., wilkom. paw. Byŭszaho tutejszaho naczalnika poczty pasadzili u Waŭkamiery ŭ turmu da suda, ŭ katorym buduć jaho sudzić za pryswajeńnie 1074 rubloŭ s pacztowaj kasy:</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jeziorosy'''</span> (Nowoaleksandrowsk) kow. hub. Kowieński hubernatar asztrafawaŭ za tajnaje nawuczańnie: Maryjanna Diczut na 25 r. abo miesiac turmy, Jazepa Maksimowicza na 6 tydniaŭ turmy, Annu Szakal i Anufra Bernotasa pa 10 r. abo pa 15 dnioŭ turmy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warszawa.'''</span> Hraf Michał Sabański, członak-załażyciel muzieju pramysłu i haspadarstwa (ziemlarobstwa) achwiarawaŭ hetamuż muzieju stokolkidzisiat tysiacz na kuplu majontku, dzie majuć być założany kursy ziemlarobstwa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Na Try Karali u Pieciarburzie była takaja imhła, szto za dwa kroki niczoha nia można było widzić. Tramwaj chadziŭ pamalenku, kab ni zdaryłosia jakoha niszczaścia. Szmat chto spatkaŭszysia z druhim stuknuŭsia z im łebam, szto aż u waczach czyrwona zdałosia. Zamiecili kolkidzisiat kradzieżaŭ z kiaszeniaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Adzin złodziej ules u mahazyn, z darahimi reczami, ale ŭ paru jaho zławili. Skoraja pomac ceły dzień niamieła adpaczynku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Maskwa.'''</span> Tutaka straszenny nidachwat droŭ na apał, tak szto druhi raz ni za jakije hroszy nima dzie ich dastać. Haradzkaja uprawa chłapocza, kab kupić dzie ad razu 700 wahonaŭ drewa, kab było na daŭżej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Maskwie'''</span> budujuć ahramadny dom, katory budzie kasztawać kolki miljonaŭ rubloŭ. U hetym domie buduć pamieszczacca centralnyja kancylaryi chaŭrusnych ustanowaŭ. Pierad usim tut budzie siadziba maskoŭskaho zjezdu tawarystwaŭ patrebicielskich, narodny bank, muziej drobnaho pramysłu i t. p.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Praściaroha dla emihrantaŭ.'''</span> Kolonija rasiejska -hryścijanskaja praścierahaja ludnaść Rasiei, kab ciapier nia jechali ŭ Ameryku, bo tam panuja wialiki zastoj pramysłowa-ekonomiczny i dziela hetaho najści jakikoleczy zarabotak wielmi ciażka.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z hosudarstwiennaj Dumy.'''</span> Haworać, szto ciapieraszni pradsiedaciel Hasud. Dumy Rodzianko manicca atkazacca ad hetaj pawinnaści i zaniacca arhanizacijaj hrupy ziemcaŭ u Dumie dy kab henaja hrupa zhawaryłasia z nacijonalistami.</br> {{gap|1.5em}}Kali heta zbudzicca, dyk pradsiedacielam Dumy budzie kniaź Wolkonski ciapieraszni wice-pradsiedaciel. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} {{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Turcija'''</span> iznoŭ spadziajecca wajny i to razam na dwa fronty z Hrecijaj i z Baŭharyjaj.</br> {{gap|1.5em}}Turcija na gwałt zawodzić paradki ŭ wojsku, a Hrecija na jaje hledziaczy tak sama nia chocze dacca wypieradzić. Jana ǔżo zbudawała ǔ Kilonji sześć nowych wajennych parachodaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Baǔharyi'''</span> nie zusim to ǔsio ŭ paradku. Nidaŭna tam razwiazali parlament (jak u Rasiei Dumu) a z hetaj pryczyny roznyje hrupy socialistaŭ robiać sabrańni i narady, pryczym hety hrupy swaracca i nawat bjucca miż saboj.</br> {{gap|1.5em}}Skora buduć nowyje wybary u parlament.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Portugalii'''</span> ŭłaść hasudarstwa nachodzicca ǔ rukach socialistaŭ i ich rodnych dziadźkoŭ — masonaŭ. Hetaż usio ludzi, hatoryje lubiać kryczać ab roŭnaści i woli usiudy i wa ǔsim. Akazujecca<noinclude></noinclude> 3rbusih59x3b5xg2l4tathii139j6rc 299205 299199 2026-10-05T09:42:58Z Gleb Leo 2440 299205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> Na haścincy nidaloka horadu 5 razbojnikaŭ napali na jechaŭszaho tam kupca Mahilnickaho i adabrali ad jaho 12 tysiacz rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Barysaŭ,'''</span> min. hub. Minski akrużny sud pryhawarywaŭ na 9 dnioŭ u turmu tutejszaho sielanina katalika Jana Oŭsianowicza za toje, szto jon żeniaczysia s prawasłaŭnaj uhawaryŭ jaje pierajści ŭ katalictwo.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nowahrudak'''</span> min. hub. Tutejszaje ziemstwo dało abwiestku u adnu hazetu, szto patrabujecca u ziemskuju apteku pamocnik prawizara, ale jon pawinien być prawasłaŭny, abo lutaranin. Znaczyć ni katalik, ni kalwin i jakoj druhoj wiery pryniaty nia budzie. Dahetul ziemstwy takich reczaŭ nie rabili.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koǔna.'''</span> Tutejszy hubernatar razasłaŭ cyrkular pa wołaściach i mieszczanskich uprawach, ŭ katorym zahaduje ŭsim henym kancylaryjam wypisać hazetu „Litowskaja Rus“. Hazetu hetu wydaje kowienskaje prawasłaŭnaje bractwo.</br> {{gap|1.5em}}— Na Zialonaj Hare atkryli druhi ŭ Koŭnie litoŭski prytułak dla dziaciej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Paniewież'''</span> kow. hub. Tutejszaja haradzkaja uprawa manicca atkryć u Paniewieżu swaju apteku, kab biadniejszaj ludności dać zmohu pa nidarahoj canie dastawać lakarstwy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Siady'''</span> Kow. hub. Tutaka arhanizujecca kołka sielskich haspadaroŭ. Ustawu hetaho kołka pasłali ułaściam da zaćwierdzeńnia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pozelwa'''</span> Kow. hub., wilkom. paw. Byŭszaho tutejszaho naczalnika poczty pasadzili u Waŭkamiery ŭ turmu da suda, ŭ katorym buduć jaho sudzić za pryswajeńnie 1074 rubloŭ s pacztowaj kasy:</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jeziorosy'''</span> (Nowoaleksandrowsk) kow. hub. Kowieński hubernatar asztrafawaŭ za tajnaje nawuczańnie: Maryjanna Diczut na 25 r. abo miesiac turmy, Jazepa Maksimowicza na 6 tydniaŭ turmy, Annu Szakal i Anufra Bernotasa pa 10 r. abo pa 15 dnioŭ turmy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warszawa.'''</span> Hraf Michał Sabański, członak-załażyciel muzieju pramysłu i haspadarstwa (ziemlarobstwa) achwiarawaŭ hetamuż muzieju stokolkidzisiat tysiacz na kuplu majontku, dzie majuć być założany kursy ziemlarobstwa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Na Try Karali u Pieciarburzie była takaja imhła, szto za dwa kroki niczoha nia można było widzić. Tramwaj chadziŭ pamalenku, kab ni zdaryłosia jakoha niszczaścia. Szmat chto spatkaŭszysia z druhim stuknuŭsia z im łebam, szto aż u waczach czyrwona zdałosia. Zamiecili kolkidzisiat kradzieżaŭ z kiaszeniaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Adzin złodziej ules u mahazyn, z darahimi reczami, ale ŭ paru jaho zławili. Skoraja pomac ceły dzień niamieła adpaczynku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Maskwa.'''</span> Tutaka straszenny nidachwat droŭ na apał, tak szto druhi raz ni za jakije hroszy nima dzie ich dastać. Haradzkaja uprawa chłapocza, kab kupić dzie ad razu 700 wahonaŭ drewa, kab było na daŭżej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Maskwie'''</span> budujuć ahramadny dom, katory budzie kasztawać kolki miljonaŭ rubloŭ. U hetym domie buduć pamieszczacca centralnyja kancylaryi chaŭrusnych ustanowaŭ. Pierad usim tut budzie siadziba maskoŭskaho zjezdu tawarystwaŭ patrebicielskich, narodny bank, muziej drobnaho pramysłu i t. p.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Praściaroha dla emihrantaŭ.'''</span> Kolonija rasiejska -hryścijanskaja praścierahaja ludnaść Rasiei, kab ciapier nia jechali ŭ Ameryku, bo tam panuja wialiki zastoj pramysłowa-ekonomiczny i dziela hetaho najści jakikoleczy zarabotak wielmi ciażka.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z hosudarstwiennaj Dumy.'''</span> Haworać, szto ciapieraszni pradsiedaciel Hasud. Dumy Rodzianko manicca atkazacca ad hetaj pawinnaści i zaniacca arhanizacijaj hrupy ziemcaŭ u Dumie dy kab henaja hrupa zhawaryłasia z nacijonalistami.</br> {{gap|1.5em}}Kali heta zbudzicca, dyk pradsiedacielam Dumy budzie kniaź Wolkonski ciapieraszni wice-pradsiedaciel. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/>{{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.'''|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Turcija'''</span> iznoŭ spadziajecca wajny i to razam na dwa fronty z Hrecijaj i z Baŭharyjaj.</br> {{gap|1.5em}}Turcija na gwałt zawodzić paradki ŭ wojsku, a Hrecija na jaje hledziaczy tak sama nia chocze dacca wypieradzić. Jana ǔżo zbudawała ǔ Kilonji sześć nowych wajennych parachodaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Baǔharyi'''</span> nie zusim to ǔsio ŭ paradku. Nidaŭna tam razwiazali parlament (jak u Rasiei Dumu) a z hetaj pryczyny roznyje hrupy socialistaŭ robiać sabrańni i narady, pryczym hety hrupy swaracca i nawat bjucca miż saboj.</br> {{gap|1.5em}}Skora buduć nowyje wybary u parlament.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Portugalii'''</span> ŭłaść hasudarstwa nachodzicca ǔ rukach socialistaŭ i ich rodnych dziadźkoŭ — masonaŭ. Hetaż usio ludzi, hatoryje lubiać kryczać ab roŭnaści i woli usiudy i wa ǔsim. Akazujecca <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 8kzx4ckg8llz457iokx9fu8y8ftpn23 104 129780 299200 2026-10-05T07:44:43Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «Якъ тольки убили, такъ яму̀ головы етыя доловъ доссѣкавъ, подъ греблю позакидавъ, а яго на мелкія часточки порубавъ. За свойго за добраго коня, и на хвацеру. Дилеръ етые рады ўси, што собралися: слава Богу, сямейку собрали усю: три сястры и три браты. — «Ну,...» 299200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>Якъ тольки убили, такъ яму̀ головы етыя доловъ доссѣкавъ, подъ греблю позакидавъ, а яго на мелкія часточки порубавъ. За свойго за добраго коня, и на хвацеру. Дилеръ етые рады ўси, што собралися: слава Богу, сямейку собрали усю: три сястры и три браты. — «Ну, говора, братцы: нямэдленно запрагайця коній, — ѣдземъ!» Етые браты запрагли смоковыхъ коній и повозку яго, дзевяциголовнаго, и поѣхали. Дзѣвки поѣхали у повозцы, а браты поѣхали на своихъ ко́няхъ, верхи. Проѣхали яны, можа, вярстовъ дзесятокъ, и ета яго дзѣвчина знимая зъ руки съ своѐ золотое кольцо и дае яму. Ёнъ ня хоча браць. Яна на яго говора: «другъ мой любезный, надзѣвай! Я рада, што ты мяне вызволивъ; вѣрно уже я твоя буду супруга!» Енъ узявъ у яѐ персцянь и надзѣвъ. Надзѣвъ ето кольцо, и уздумавъ, што забывсь перщаточки у доми у тымъ. «Ну, говора: пойду по перщатки!» Яны яго неблизко! Ня пускаюць уси гуртомъ. — «Нѣ, говора: пойду! Кабъ проклятая сила нашимъ добромъ не пользовалась! А вы, говора, мале́нько обожджиця тутъ, покудова я.» Енъ якъ побѣгъ назадъ, ускакуя у етый домъ. Тольки хоцѣвъ етыя перщаточки зняць — откуль бывши, сычасъ сато́нки двери позачиняли, пріўкрапили домъ. Остае́тца енъ у дому одзинъ душой! А тутъ ни коня немашъ зъ имъ, ни припасу. Яны ждали, ждали — яго ня чутно. Дзѣвки етыя говоруць: нуця ве́рнемся ўси назадъ! А браты говоруць: «не надо!», Цяперъ енъ, бѣдный, кѝдався, кѝдався тамъ — няможно яму̀ вылѣзць оттуль. Яны ждали, ждали, да й поѣхали, яго кинули одного̀. Енъ сядзѣвъ у етымъ доми нядзѣли двѣ. Орашеньня (рѣшеніе) яму̀ уже приходзя, сусимъ смерць ужо подходзя. Зирнувъ на руку̀ на свою, ажну на руцѣ кольцо золотое. Енъ перщаточки етыя сычасъ у карманъ, и што уздумавъ: ахъ, говора, Господзи милосердный! Няўжо, говора, за мою щиросць Господзь мяне не пожалѣя ничимъ, ня вызволя отсюль? Да узявъ, да зъ руки на руку кольцо перамянивъ. Сычасъ двери етыя и по’тчинялися. Якъ отчинилися, енъ оттудова якъ вырвався! Сычасъ прискакуя къ яму̀ штукъ шесць проклятыхъ. Енъ имъ не подався. «Ну, говоруць: стольки жъ ты старався, а табѣ, говора, ня мѣць жо́ны!» Тутъ, етые двое зачали зь имъ буховатца, а тые уздогонъ за ими ўчатырохъ. 3догнали ихъ и дзѣвокъ побрали. Яны якъ узяли дзѣвокъ, стали тоды браты просиць у иродовъ у етыхъ, и своихъ выпросили, а меньшую отдали. Ёнъ вырвався оттуль, якъ пошовъ, да п''ѣ''шшой уздогонъ, ишовъ, ишовъ — не догнавъ нигдзѣ! Годзи гнатца! Засмуцився енъ, што якъ бився, якъ старався — нема ничого! Идзе́ць ёнъ сабѣ дорогой, самъ сабѣ одзинъ; ишовъ ня пивши, ня ѣвши нядзѣли двѣ. Прибиваетца къ дзяревни. Попросився на ночь. Яны яго пусцили и пытаютца: откуль ты, чаловѣча? — Я подорожный чаловѣкъ! У дзяревни жъ у той бывъ тамъ якійсь коваль. А ў того у чаловѣка, што ёнъ на ночь попросився, была дочка дзѣвка. «Вотъ, каа, чаловѣкъ добрый, ты утомивсь, идзи, каа, у за́пячакъ, тамъ отдыхай.» Етый полѣзъ у запячакъ, лёгъ отдыхаць. Приходзя тая дзѣвка у вечару. «Вотъ, говора: у нашаго, говора, цара покрадзяны, говора, дочки, и цяперъ ёнъ вобыскъ такій давъ, штобъ ни нашовъ тольки хто дзѣ ихъ, усё отказуя царство. И найшлось, каа, три браты сыйскаць етыхъ дзѣвокъ. Поѣхали яны искаць ихъ — отыйскали. Ѣхали яны домовъ, дакъ меньшій братъ призабывся перщаточки у смоковымъ доми. Пошовъ по перщатки, а яго хропъ! и зачинили у доми ў тымъ. А браты не поѣхали назадъ ратоваць, да домовъ {{перанос-пачатак|п=по|к=ѣхали}}<noinclude></noinclude> i02c1iz3rv34afmkoktel5es1cyeckr 299201 299200 2026-10-05T07:57:27Z Gabix 3485 299201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>Якъ тольки убили, такъ яму̀ головы етыя доловъ доссѣкавъ, подъ греблю позакидавъ, а яго на мелкія часточки порубавъ. За свойго за добраго коня, и на хвацеру. Циперъ етые рады ўси, што собралися: слава Богу, сямейку собрали усю: три сястры и три браты. — «Ну, говора, братцы: нямэдленно запрагайця коній, — ѣдземъ!» Етые браты запрагли смоковыхъ коній и повозку яго, дзевяциголовнаго, и поѣхали. Дзѣвки поѣхали у повозцы, а браты поѣхали на своихъ ко́няхъ, верхи. Проѣхали яны, можа, вярстовъ дзесятокъ, и ета яго дзѣвчина знимая зъ руки съ своѐ золотое кольцо и дае яму. Ёнъ ня хоча браць. Яна на яго говора: «другъ мой любезный, надзѣвай! Я рада, што ты мяне вызволивъ; вѣрно уже я твоя буду супруга!» Енъ узявъ у яѐ персцянь и надзѣвъ. Надзѣвъ ето кольцо, и уздумавъ, што забывсь перщаточки у доми у тымъ. «Ну, говора: пойду по перщатки!» Яны яго неблизко! Ня пускаюць уси гуртомъ. — «Нѣ, говора: пойду! Кабъ проклятая сила нашимъ добромъ не пользовалась! А вы, говора, мале́нько обожджиця тутъ, покудова я.» Енъ якъ побѣгъ назадъ, ускакуя у етый домъ. Тольки хоцѣвъ етыя перщаточки зняць — откуль бывши, сычасъ сато́нки двери позачиняли, пріўкрапили домъ. Остае́тца енъ у дому одзинъ душой! А тутъ ни коня немашъ зъ имъ, ни припасу. Яны ждали, ждали — яго ня чутно. Дзѣвки етыя говоруць: нуця ве́рнемся ўси назадъ! А браты говоруць: «не надо!», Цяперъ енъ, бѣдный, кѝдався, кѝдався тамъ — няможно яму̀ вылѣзць оттуль. Яны ждали, ждали, да й поѣхали, яго кинули одного̀. Енъ сядзѣвъ у етымъ доми нядзѣли двѣ. Орашеньня (рѣшеніе) яму̀ уже приходзя, сусимъ смерць ужо подходзя. Зирнувъ на руку̀ на свою, ажну на руцѣ кольцо золотое. Енъ перщаточки етыя сычасъ у карманъ, и што уздумавъ: ахъ, говора, Господзи милосердный! Няўжо, говора, за мою щиросць Господзь мяне не пожалѣя ничимъ, ня вызволя отсюль? Да узявъ, да зъ руки на руку кольцо перамянивъ. Сычасъ двери етыя и по’тчинялися. Якъ отчинилися, енъ оттудова якъ вырвався! Сычасъ прискакуя къ яму̀ штукъ шесць проклятыхъ. Енъ имъ не подався. «Ну, говоруць: стольки жъ ты старався, а табѣ, говора, ня мѣць жо́ны!» Тутъ, етые двое зачали зь имъ буховатца, а тые уздогонъ за ими ўчатырохъ. 3догнали ихъ и дзѣвокъ побрали. Яны якъ узяли дзѣвокъ, стали тоды браты просиць у иродовъ у етыхъ, и своихъ выпросили, а меньшую отдали. Ёнъ вырвався оттуль, якъ пошовъ, да п''ѣ''шшой уздогонъ, ишовъ, ишовъ — не догнавъ нигдзѣ! Годзи гнатца! Засмуцився енъ, што якъ бився, якъ старався — нема ничого! Идзе́ць ёнъ сабѣ дорогой, самъ сабѣ одзинъ; ишовъ ня пивши, ня ѣвши нядзѣли двѣ. Прибиваетца къ дзяревни. Попросився на ночь. Яны яго пусцили и пытаютца: откуль ты, чаловѣча? — Я подорожный чаловѣкъ! У дзяревни жъ у той бывъ тамъ якійсь коваль. А ў того у чаловѣка, што ёнъ на ночь попросився, была дочка дзѣвка. «Вотъ, каа, чаловѣкъ добрый, ты утомивсь, идзи, каа, у за́пячакъ, тамъ отдыхай.» Етый полѣзъ у запячакъ, лёгъ отдыхаць. Приходзя тая дзѣвка у вечару. «Вотъ, говора: у нашаго, говора, цара покрадзяны, говора, дочки, и цяперъ ёнъ вобыскъ такій давъ, штобъ ни нашовъ тольки хто дзѣ ихъ, усё отказуя царство. И найшлось, каа, три браты сыйскаць етыхъ дзѣвокъ. Поѣхали яны искаць ихъ — отыйскали. Ѣхали яны домовъ, дакъ меньшій братъ призабывся перщаточки у смоковымъ доми. Пошовъ по перщатки, а яго хропъ! и зачинили у доми ў тымъ. А браты не поѣхали назадъ ратоваць, да домовъ {{перанос-пачатак|п=по|к=ѣхали}}<noinclude></noinclude> eebyqos0156bhmr8il9o0y3qqyjl261 104 129781 299202 2026-10-05T07:58:18Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=по|к=ѣхали}}. Догоняюць ихъ на дорози ироды ўчатырохъ, и узяли ў ихъ етыхъ дзѣвокъ, отобрали. Дакъ тые два отпросило своихъ, а тэй, што старався, дакъ того узяли, отдали имъ дзѣвку тую. Дакъ вотъ цяперъ тыя дзѣвки идуць замужъ за етыхъ за хло...» 299202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=по|к=ѣхали}}. Догоняюць ихъ на дорози ироды ўчатырохъ, и узяли ў ихъ етыхъ дзѣвокъ, отобрали. Дакъ тые два отпросило своихъ, а тэй, што старався, дакъ того узяли, отдали имъ дзѣвку тую. Дакъ вотъ цяперъ тыя дзѣвки идуць замужъ за етыхъ за хлопцовъ, што привязли. Цяперъ царъ скучаець, што отчаго жъ нема того самаго воина и нема меньшія дочки? Яны яму̀ отказали, што идуць узадзи. Дакъ вотъ, говора, прислали къ нашаму ковалю, кабъ ёнъ иъ повыливъ золотыя кольцы. Енъ, коваль етый, повыливавъ, повыливавъ и отославъ двёмъ етымъ. Етыя кольцы дойшли до само́го цара. Енъ отдавъ ихъ дочкамъ. Тыя полядзѣли — хорошо повыдзѣлавъ. Тутъ нямэдленно и свадзьба зь ими: уже жъ няльзя отказаватца цару, потому — слово!» А ўдовинъ сынъ, сѣдзючи, спрашуя: а ня чула жъ ты, коли у ихъ будзя свадзьба? Енъ, бачъ, прослухая, што будзя дальшъ. Увознавъ енъ у якое число свадзьба и пошовъ ближе къ царству. Приходзя зновъ у дзяревню и проситца на ночь. Людзи говоруць: у тамъ, на краю, живе у насъ коваль, дакъ у яго можно пераночуваць. Приходзя удовинъ сынъ туды, попросивсь на ночь; яны яго и пусцили. А коваль да дужо пъяница большая. Напивсь горѣлки и приходзя съ кузьни домовъ. Приходзя яго дочка — идзѣсь была — и сказуя: вотъ, говора: у нашаго цара покражаны дочки; ну тольки ихъ потыскували: двѣ упяродъ пріѣхало, а третьцяя цяперъ оказалась. У тое и тое число будзя свадзьба. А коваль тэй, сѣдзючи: ну, пойдземъ уси на свадзьбу глядзѣць! Тольки што ето поговорили, сычасъ приказъ вышовъ, кабъ коваль етый выливъ такое и такое кольцо. Коваль говора: до́бро, я выльлю! Тоды етый удовинъ сынъ лёгъ отдыхаць и говора: «дзядзь, и я, каа, умѣю выливаць кольцы!» — Якъ ето, каа, ты зроду не работавъ, да ты здзѣлаешъ? Ты ня здзѣлаешъ! — «Нѣ, говора, здзѣлаю!» — Ну, на жъ табѣ, говора, хорму утъ ету, што выливаютца кольцы, а я лягу трохи поляжу! Ето, знаешь, коваль пьяный. Етый коваль лёгъ спаць, а хлопецъ кольцо зъ руки, да ў бумажачку увярцѣвъ. Прошинаетца тэй ковалъ: эй, говора: запознився я, ня будзя готово кольцо, а треба, кабъ яно къ тому и тому часу было готово. Вотъ, кажа: пошовъ ба на свадзьбу и яго бъ узявъ съ собой. Удовинъ сынъ кажа: я жъ выливъ кольцо! Позирнувъ етый коваль на ето кольцо, дакъ ёнъ зродъ ня здзѣлая такого! «Ого, кажа: хорошо! Вуду, кажа, госць, што здзѣлавъ такую штуку!» Узявъ кольцо да ў карманъ. И понясися етому кольцу на свадзьбу къ цару. Подавъ ето кольцо цару, — царъ зирнувъ на кольцо, ажну ето кольцо дзѣлавъ енъ ще, выливавъ дочцѣ своёй меньшай. Лядзѣвъ енъ, лядзѣвъ: мое кольцо! Богато ня мэдляючи, къ дочцѣ. Подали ёй на руки полядзѣць ето кольцо — яѐ кольцо! Яна ў голосъ: «откуль ето кольцо узялось? Ето, говора, кольцо того друга мойго, што енъ объ насъ старався! Ня ўжо бъ енъ, говора, идзѣ живъ ящё?» А яна, бачъ — попався ёй зновъ няхрищоный, и яна присягнула яму, што выйдзя за яго, кабъ тольки енъ яѐ назадъ не цягнувъ. Цяперъ яна пусцила цихій вобыскъ, сказала братомъ и сястрамъ: «тутъ ужо нѣйдзи другъ нашъ! ОкажисяЬ И енъ оказався ёй цихимъ порадкомъ. «Будзешъ ты ѣхаць до вянца, дакъ кабъ одзе́жу узяла мнѣ, а то я, бачъ, у лапинахъ, обнищився. Я яго на дорози уб''э''йдарую, а съ тобой повянчаюсь.» Ну, яны ѣдуць до вянца, ничого ня думаюць, а енъ пошовъ уперадзѣ. И яна примячая усякаго чаловѣка, усё глядзиць, кабъ увознаць. И ўвознала. И сычасъ говора: чаловѣча,<noinclude></noinclude> tfinekszrxr6ncuw7vs112i3s01az5s 104 129782 299203 2026-10-05T08:58:18Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «подсядзь, говора, зъ нами! — на яго. Енъ сѣвъ. Яна сычасъ облилась слязами. Сторожа̀къ (и ''стрыжакъ'') етый пытаетца у яе́: чаго ты плачешь? А яна яму ужо ня хоча говориць. «Перадзѣвай, каа, одзе́жу, чаловѣча!» Енъ сычасъ узявъ, одзе́жу перадзѣвъ. И тоды яна го...» 299203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>подсядзь, говора, зъ нами! — на яго. Енъ сѣвъ. Яна сычасъ облилась слязами. Сторожа̀къ (и ''стрыжакъ'') етый пытаетца у яе́: чаго ты плачешь? А яна яму ужо ня хоча говориць. «Перадзѣвай, каа, одзе́жу, чаловѣча!» Енъ сычасъ узявъ, одзе́жу перадзѣвъ. И тоды яна гово́риць: утъ ето мой другъ! Дакъ удовинъ сынъ яго якъ хапивъ за голову, да якъ швыргне, дакъ на кольки часцей порвавъ яго, на м''э''тлахъ! Цяперъ здзѣлали воборотъ назадъ къ цару — покажися, каа, налишно. Пріѣжжаюць яны, царъ и говора: «вотъ, говора, мой зяць! Вотъ етый старався, вотъ етый нуждався.» А яны уси собралися къ яму: три сястры, три браты. «Вотъ за етымъ усё моё царство!» Три годы нуждався, ходзивъ, а цяперака ставъ царомъ, Иванъ — удовинъ сынъ. Повянчалися, узяли матку къ сабѣ <ref>По гомельскому варіанту, мать богатыря была взята во дворецъ, по его просьбѣ, тотчасъ при отправленіи сыновей на подвиги. „Давъ ей царъ горницу и слугу.“</ref> и стали жиць да поживаць. А на братовъ сказавъ: вашу ласку я вамъ по́сли отдамъ. {{Водступ|2|em}}''Дер. Новоселки, кормянской вол. рогачев. у.'' {{Водступ|2|em}}{{smaller|Крест. Ѳедотъ Игнатовъ Горѣликъ, 68 лѣтъ. Въ молодости сплавлялъ плоты по р. Сожу.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|См. Афан. II, 280, III, 6, V, 118.}} {{ц|'''21. Сынъ продадзёный.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}а, Живъ у нашай сторонѣ лясникъ. Дзяцей у яго было порадошнаго, а жив при большой бѣдносци, и заняціе яго было̀ ружейное. Вотъ разъ пошовъ ёнъ у лѣсъ. Ходзивъ, ходзивъ ёнъ нѣскольки уремя — сядзиць пцица на дзерави съ сянную копу. Ёнъ ладзитца ету пцицу биць. Пцица ета отвѣщая яму: «ахъ, чаловѣча добрый! ня би мяне, я живъёмъ табѣ у полу ўлячу!» Енъ ружжо подъ дуба, полу подставивъ... Ждавъ, ждавъ — яна не падая. Ёнъ узновъ за ружжо; ахъ, кабъ ты околѣла, што ты мяне обмануешъ? Я цябе за другимъ разомъ убъю! Отвѣщая яму̀ пцица: «ахъ, чаловѣча добрый! ня би мяне, а табѣ живъёмъ у полу ўлячу!» Енъ ружжо подъ дуба, разгарнувъ полу, дзяржиць. Ждавъ, ждавъ — не ляциць. «Ахъ, кабъ ты здохла! Што ты мяне другій разъ обмануешъ? За третьцимъ разомъ я цябе вѣрно ужо ўбъю!» Енъ за ружжо, отводзя окурокъ. Тольки бразнуць, — а пцица отвѣщая яму: «ахъ, бѣдный добрый чаловѣкъ! ня би мяне, я табѣ живъёмъ у полу ўлячу!» Ёнъ ружжо подъ дуба, разгарнувъ полу, и жджёць. Яна яму̀ у полу и упала. Принёсъ енъ тогды ету пцицу домовъ. Яна яму̀ и говора: «што я табѣ скажу, бѣдный добрый чаловѣкъ: ци ёсь у цябе корова?» — Ёсь! — «Ну, рѣжъ корову, да корми мяне, бо будзя табѣ голоба за мяне!» Енъ корову зарѣзавъ. Пцица яѐ троя сутокъ ѣла, а посл''ѣ'' того троя такъ посядзѣла. «Што, говора, бѣдный добрый чаловѣча: ци ёсь у цябе другая корова?» — Ёнъ говора: ёсь! — «Ну, рѣжъ опослѣднюю корову, ды корми мяне, бо будзя табѣ голоба за мяне!» Енъ говора своёй жонцы: «ци вѣдаешъ, баба: ета пцица говора, што рѣжъ опослѣднюю корову, ды корми мяне, бо будзя табѣ голоба за мяне!» — Ну што жъ, говора жонка: чимся мы мали отвѣчаць за яѐ, дыкъ лучьче зарѣжъ! Енъ и зарѣзавъ. Яна троя сутокъ ѣла, а троя такъ посядзѣла. На чацьвёртыя сутки говора: «Што, бѣдный добрый чаловѣча!» — А што? — «Няси мяне туды, дзѣ ты мяне ўзявъ!» Енъ яѐ<noinclude></noinclude> d8bogbmiuprnzmaxrubcjbe3f0x48l8 299209 299203 2026-10-05T09:46:54Z Gleb Leo 2440 299209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="20"/>подсядзь, говора, зъ нами! — на яго. Енъ сѣвъ. Яна сычасъ облилась слязами. Сторожа̀къ (и ''стрыжакъ'') етый пытаетца у яе́: чаго ты плачешь? А яна яму ужо ня хоча говориць. «Перадзѣвай, каа, одзе́жу, чаловѣча!» Енъ сычасъ узявъ, одзе́жу перадзѣвъ. И тоды яна гово́риць: утъ ето мой другъ! Дакъ удовинъ сынъ яго якъ хапивъ за голову, да якъ швыргне, дакъ на кольки часцей порвавъ яго, на м''э''тлахъ! Цяперъ здзѣлали воборотъ назадъ къ цару — покажися, каа, налишно. Пріѣжжаюць яны, царъ и говора: «вотъ, говора, мой зяць! Вотъ етый старався, вотъ етый нуждався.» А яны уси собралися къ яму: три сястры, три браты. «Вотъ за етымъ усё моё царство!» Три годы нуждався, ходзивъ, а цяперака ставъ царомъ, Иванъ — удовинъ сынъ. Повянчалися, узяли матку къ сабѣ <ref>По гомельскому варіанту, мать богатыря была взята во дворецъ, по его просьбѣ, тотчасъ при отправленіи сыновей на подвиги. „Давъ ей царъ горницу и слугу.“</ref> и стали жиць да поживаць. А на братовъ сказавъ: вашу ласку я вамъ по́сли отдамъ. {{Водступ|2|em}}''Дер. Новоселки, кормянской вол. рогачев. у.'' {{Водступ|2|em}}{{smaller|Крест. Ѳедотъ Игнатовъ Горѣликъ, 68 лѣтъ. Въ молодости сплавлялъ плоты по р. Сожу.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|См. Афан. II, 280, III, 6, V, 118.}} <section end="20"/> <section begin="21"/>{{ц|'''21. Сынъ продадзёный.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}а, Живъ у нашай сторонѣ лясникъ. Дзяцей у яго было порадошнаго, а жив при большой бѣдносци, и заняціе яго было̀ ружейное. Вотъ разъ пошовъ ёнъ у лѣсъ. Ходзивъ, ходзивъ ёнъ нѣскольки уремя — сядзиць пцица на дзерави съ сянную копу. Ёнъ ладзитца ету пцицу биць. Пцица ета отвѣщая яму: «ахъ, чаловѣча добрый! ня би мяне, я живъёмъ табѣ у полу ўлячу!» Енъ ружжо подъ дуба, полу подставивъ... Ждавъ, ждавъ — яна не падая. Ёнъ узновъ за ружжо; ахъ, кабъ ты околѣла, што ты мяне обмануешъ? Я цябе за другимъ разомъ убъю! Отвѣщая яму̀ пцица: «ахъ, чаловѣча добрый! ня би мяне, а табѣ живъёмъ у полу ўлячу!» Енъ ружжо подъ дуба, разгарнувъ полу, дзяржиць. Ждавъ, ждавъ — не ляциць. «Ахъ, кабъ ты здохла! Што ты мяне другій разъ обмануешъ? За третьцимъ разомъ я цябе вѣрно ужо ўбъю!» Енъ за ружжо, отводзя окурокъ. Тольки бразнуць, — а пцица отвѣщая яму: «ахъ, бѣдный добрый чаловѣкъ! ня би мяне, я табѣ живъёмъ у полу ўлячу!» Ёнъ ружжо подъ дуба, разгарнувъ полу, и жджёць. Яна яму̀ у полу и упала. Принёсъ енъ тогды ету пцицу домовъ. Яна яму̀ и говора: «што я табѣ скажу, бѣдный добрый чаловѣкъ: ци ёсь у цябе корова?» — Ёсь! — «Ну, рѣжъ корову, да корми мяне, бо будзя табѣ голоба за мяне!» Енъ корову зарѣзавъ. Пцица яѐ троя сутокъ ѣла, а посл''ѣ'' того троя такъ посядзѣла. «Што, говора, бѣдный добрый чаловѣча: ци ёсь у цябе другая корова?» — Ёнъ говора: ёсь! — «Ну, рѣжъ опослѣднюю корову, ды корми мяне, бо будзя табѣ голоба за мяне!» Енъ говора своёй жонцы: «ци вѣдаешъ, баба: ета пцица говора, што рѣжъ опослѣднюю корову, ды корми мяне, бо будзя табѣ голоба за мяне!» — Ну што жъ, говора жонка: чимся мы мали отвѣчаць за яѐ, дыкъ лучьче зарѣжъ! Енъ и зарѣзавъ. Яна троя сутокъ ѣла, а троя такъ посядзѣла. На чацьвёртыя сутки говора: «Што, бѣдный добрый чаловѣча!» — А што? — «Няси мяне туды, дзѣ ты мяне ўзявъ!» Енъ яѐ <section end="21"/><noinclude></noinclude> 74wpv3to9ipte4olnvlqrgkhxnxqqjo 104 129783 299204 2026-10-05T09:12:58Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « adnak, szto ichnaja roŭnaść i wola horsza badaj, czym inszaja niawola. Jany tak samo kryczać na ǔwieś świet, szto religija, wiera — heta prywatnaja recz kożnaho czaławieka i nichto da jaje ni pawinien mieszacca.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam jakżaż drenna jany wypaŭniajuć swajo hasła?! Skolki tam mukaŭ skołki ździeku nad tymi, chto nia jość takim biazbożnikam jak hety socialisty dy masony. Dyk treba wuczycca z hetaho ŭsiakamu, szto tolk...» 299204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> adnak, szto ichnaja roŭnaść i wola horsza badaj, czym inszaja niawola. Jany tak samo kryczać na ǔwieś świet, szto religija, wiera — heta prywatnaja recz kożnaho czaławieka i nichto da jaje ni pawinien mieszacca.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam jakżaż drenna jany wypaŭniajuć swajo hasła?! Skolki tam mukaŭ skołki ździeku nad tymi, chto nia jość takim biazbożnikam jak hety socialisty dy masony. Dyk treba wuczycca z hetaho ŭsiakamu, szto tolki tam moża być roŭnaść, bractwo i miłaśc, dzie pryświaczaja słońca nawuki Chrystusa, dzie karol i pan i żabrak stanowiacca pobacz prad adnym aŭtaram i pryjmajuć z ruk taho samaho ksiandza adnaho i taho samaho Boha — Chrystusa ŭtajonaho ŭ kusoczku chleba. Dzie koleczy ŭ inszym miejscu hetaj roŭności i woli nimasz i być nia moża.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Meksyku'''</span> jeszcze ŭsio nie ŭcihła poŭstańnie. Nidaŭna paŭstancy byli razbity, pry czym ich zhinuło kala 2 tysiacz.</br> {{gap|1.5em}}Ale hetaż nie aposznije i jeszcze chto wiedaja, skolki tam ludzkoj krywi pralijecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Niamieczczyny.'''</span> Niamieczczyna składajecca z mnohich bolszych i mienszych czascin, majuczych swaich karaloŭ, hercohaŭ abo hrafoŭ a nad usimi staić karol Pruski Wilhelm II. Hety karol chacieŭby usie narody jakije należać da Niamieczczyny kanieczna pierarabić na niemcaŭ. Szmat pieranosiać ad jaho palityki palaki s tej czaści Polszczy, szto papała pad Niamieczczynu. Im tam niamożna biez pazwaleńnia palicyi wybudawać sabie chaty na ŭłasnaj ziamli. Jość nawat prawo prymusowaho wykupu dwaroŭ ad polskich abywatelaŭ i ŭ minułym hadu try dwary hetkim paradkam adabrali ad palakaŭ. Dziaciej ich katujuć, jak błahi pastuch skacinu za kożnaje słowo, skazanaje pa polsku u szkole i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Jość kraina Alzacija, katoruju niemcy zawajawali ad francuzaŭ. Narod tam francuski i jamu prychodzicca ciarpieć moża bolej, czym palakam. Tudy pasyłajuć czynoŭnikaŭ i aficeraŭ takich katoryje ŭ rozny sposab kryŭdziać i drażniać miejscowuju ludnasć. Nidaŭna parucznik Forster tak razdrażniŭ u horadzie Sawerne narod, szto toj staŭ jaho na wulicach wytykać palcami, a jon tady sumyśla chadziŭ z sałdatami pa wulicach i zahadawaŭ stralać kożnaho, chto budzie jaho pakazywać. Kali hetak zabili niekolki czaławiek, dyk narod staŭ sabiracca ŭ hrumadki i naradżacca, szto rabić. Tady pałkoŭnik Rojter paszoŭ z sałdatami razhaniać narod, pryczym kaho dałosia chapali i zapirali ŭ sklapy pry kazarmach. Aficer Szat hnaŭsia za ludźmi aż u kwatery, wyłamywaŭ tam dźwiery i zabiraŭ ludziej dy adstaŭlaŭ u sklapy…</br> {{gap|1.5em}}Choć dziela ludzkoha woka uniałasia za pakryŭdzanych wyszejszaja ŭłaść i toj połk pierawiali ŭ druhi horad, a aficeraŭ addali pad sud. Ale… na sudzie ich usich apraŭdali… Woś jakaja sprawiedliwaść panuja na świecie. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section begin="Nasza"/>{{Цэнтар|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Jak treba daic karoǔ?</center> </div> {{gap|1.5em}}Czuć ni na ŭsiej Biełarusi pa haspadaroch wiaskowych można czasta baczyć mnoha papsutych karoŭ; pryczyna hetamu woś jakaja — niaŭmiełaje dajeńnie. Pry hetym my jeszcze baczym, szto ad nieŭmiełaho i niŭważnaho dajeńnia psujucca lepszyja karowy ŭ stadzie. Adnym słowam skazać, szto pry pierachodzia ad niŭmiełahó dajeńnia, k bolsz umiełamu, my baczym, szto udoj pawyszajecca, i pracent śmiatany ŭ mleku prybywaja; choć karoŭ my kormim adnym i tym ża kormam i stolki jaho dajom. Z hetych słoŭ my baczym, jakoje znaczeńnie maja ŭ haspadarcy umiełaja dajeńnia.</br> {{gap|1.5em}}Hetak sama czasta prychodzicca czuć narakańnia naszych haspadyń na skoraja zakisańnie i psućcio mleka, najczaściej letam. Bywaja nawat aż hetak, szto haspadynia niaŭspieja mleka pacadzić, a jano ŭżo zsiadzicca. I tady narekajuć na karoŭ, leczuć usiakimi lekarstwami i czasta bywaja, szto pa hetkich lekach karowa napraŭdu chwareja. Tut winawata ni karowa, ale haspadynia. Czasta my widzim, jak idzie haspadynia daić karowu; niasieć jana dajonku draŭnianuju paczarniełuju, jak z wierchu tak i ŭ siaredzinie, a kab pryszłosia paniuchać u hetuju dajonku, to my paczulib wielmi prykry zapach, wiedama draŭnianaia pasudzina, a czysta wymyć nima czasu; jak zimoj jeszcze, to jak niebudź, a jak letam raboty mnoha treba na poli pracawać, nad dajonkaj czasu nia ciorci; dyk woś znaczycca dajonka i śmiardzić hniłym małakom. Paczynaja haspadynia daić karowu; wymia budzia brudnaje ŭ karowy, a da taho jeszcze my baczym, szto ruki ŭ dajelszczycy jeszcze brudniejszyja i hetkija ruki zmaczawaja mlekam, abo saŭsim napluje<section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> fld5vstrohfztpr06cnlq1zyyjgl74u 299207 299204 2026-10-05T09:44:18Z Gleb Leo 2440 299207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>adnak, szto ichnaja roŭnaść i wola horsza badaj, czym inszaja niawola. Jany tak samo kryczać na ǔwieś świet, szto religija, wiera — heta prywatnaja recz kożnaho czaławieka i nichto da jaje ni pawinien mieszacca.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam jakżaż drenna jany wypaŭniajuć swajo hasła?! Skolki tam mukaŭ skołki ździeku nad tymi, chto nia jość takim biazbożnikam jak hety socialisty dy masony. Dyk treba wuczycca z hetaho ŭsiakamu, szto tolki tam moża być roŭnaść, bractwo i miłaśc, dzie pryświaczaja słońca nawuki Chrystusa, dzie karol i pan i żabrak stanowiacca pobacz prad adnym aŭtaram i pryjmajuć z ruk taho samaho ksiandza adnaho i taho samaho Boha — Chrystusa ŭtajonaho ŭ kusoczku chleba. Dzie koleczy ŭ inszym miejscu hetaj roŭności i woli nimasz i być nia moża.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Meksyku'''</span> jeszcze ŭsio nie ŭcihła poŭstańnie. Nidaŭna paŭstancy byli razbity, pry czym ich zhinuło kala 2 tysiacz.</br> {{gap|1.5em}}Ale hetaż nie aposznije i jeszcze chto wiedaja, skolki tam ludzkoj krywi pralijecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Niamieczczyny.'''</span> Niamieczczyna składajecca z mnohich bolszych i mienszych czascin, majuczych swaich karaloŭ, hercohaŭ abo hrafoŭ a nad usimi staić karol Pruski Wilhelm II. Hety karol chacieŭby usie narody jakije należać da Niamieczczyny kanieczna pierarabić na niemcaŭ. Szmat pieranosiać ad jaho palityki palaki s tej czaści Polszczy, szto papała pad Niamieczczynu. Im tam niamożna biez pazwaleńnia palicyi wybudawać sabie chaty na ŭłasnaj ziamli. Jość nawat prawo prymusowaho wykupu dwaroŭ ad polskich abywatelaŭ i ŭ minułym hadu try dwary hetkim paradkam adabrali ad palakaŭ. Dziaciej ich katujuć, jak błahi pastuch skacinu za kożnaje słowo, skazanaje pa polsku u szkole i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Jość kraina Alzacija, katoruju niemcy zawajawali ad francuzaŭ. Narod tam francuski i jamu prychodzicca ciarpieć moża bolej, czym palakam. Tudy pasyłajuć czynoŭnikaŭ i aficeraŭ takich katoryje ŭ rozny sposab kryŭdziać i drażniać miejscowuju ludnasć. Nidaŭna parucznik Forster tak razdrażniŭ u horadzie Sawerne narod, szto toj staŭ jaho na wulicach wytykać palcami, a jon tady sumyśla chadziŭ z sałdatami pa wulicach i zahadawaŭ stralać kożnaho, chto budzie jaho pakazywać. Kali hetak zabili niekolki czaławiek, dyk narod staŭ sabiracca ŭ hrumadki i naradżacca, szto rabić. Tady pałkoŭnik Rojter paszoŭ z sałdatami razhaniać narod, pryczym kaho dałosia chapali i zapirali ŭ sklapy pry kazarmach. Aficer Szat hnaŭsia za ludźmi aż u kwatery, wyłamywaŭ tam dźwiery i zabiraŭ ludziej dy adstaŭlaŭ u sklapy…</br> {{gap|1.5em}}Choć dziela ludzkoha woka uniałasia za pakryŭdzanych wyszejszaja ŭłaść i toj połk pierawiali ŭ druhi horad, a aficeraŭ addali pad sud. Ale… na sudzie ich usich apraŭdali… Woś jakaja sprawiedliwaść panuja na świecie. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{Цэнтар|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Jak treba daic karoǔ?</center> </div> {{gap|1.5em}}Czuć ni na ŭsiej Biełarusi pa haspadaroch wiaskowych można czasta baczyć mnoha papsutych karoŭ; pryczyna hetamu woś jakaja — niaŭmiełaje dajeńnie. Pry hetym my jeszcze baczym, szto ad nieŭmiełaho i niŭważnaho dajeńnia psujucca lepszyja karowy ŭ stadzie. Adnym słowam skazać, szto pry pierachodzia ad niŭmiełahó dajeńnia, k bolsz umiełamu, my baczym, szto udoj pawyszajecca, i pracent śmiatany ŭ mleku prybywaja; choć karoŭ my kormim adnym i tym ża kormam i stolki jaho dajom. Z hetych słoŭ my baczym, jakoje znaczeńnie maja ŭ haspadarcy umiełaja dajeńnia.</br> {{gap|1.5em}}Hetak sama czasta prychodzicca czuć narakańnia naszych haspadyń na skoraja zakisańnie i psućcio mleka, najczaściej letam. Bywaja nawat aż hetak, szto haspadynia niaŭspieja mleka pacadzić, a jano ŭżo zsiadzicca. I tady narekajuć na karoŭ, leczuć usiakimi lekarstwami i czasta bywaja, szto pa hetkich lekach karowa napraŭdu chwareja. Tut winawata ni karowa, ale haspadynia. Czasta my widzim, jak idzie haspadynia daić karowu; niasieć jana dajonku draŭnianuju paczarniełuju, jak z wierchu tak i ŭ siaredzinie, a kab pryszłosia paniuchać u hetuju dajonku, to my paczulib wielmi prykry zapach, wiedama draŭnianaia pasudzina, a czysta wymyć nima czasu; jak zimoj jeszcze, to jak niebudź, a jak letam raboty mnoha treba na poli pracawać, nad dajonkaj czasu nia ciorci; dyk woś znaczycca dajonka i śmiardzić hniłym małakom. Paczynaja haspadynia daić karowu; wymia budzia brudnaje ŭ karowy, a da taho jeszcze my baczym, szto ruki ŭ dajelszczycy jeszcze brudniejszyja i hetkija ruki zmaczawaja mlekam, abo saŭsim napluje<section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> 79l07qeiu7vb82i3awip83i22y6lejt 0 129784 299206 2026-10-05T09:44:01Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Szto czuwać | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачат...» 299206 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Szto czuwać | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="5" to="6" fromsection="Szto" tosection="Szto" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Szto czuwać}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] kixh6lgu89aiye7alp19bz1eagxyxrt 0 129785 299208 2026-10-05T09:45:01Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Bie...» 299208 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 16 студзеня 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/3/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/3/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 3.pdf" from="6" to="7" fromsection="Wiestki" tosection="Wiestki" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wiestki z zahranicy}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] tmpbxbedbx2hkrwvgmt8o5njk8qdxti 0 129786 299210 2026-10-05T09:48:11Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = 20. Удовины сыны | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/19|19. б, варіантъ]] | наступны = Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки ми...» 299210 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 20. Удовины сыны | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/19|19. б, варіантъ]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/21|21. Сынъ продадзеный]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="175" to="185" fromsection="20" tosection="20" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} q1fum99r7ijm8c2jbamwx2vkwde1rmu