Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 0 259 300329 187370 2026-10-15T18:47:27Z Gleb Leo 2440 300329 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Варожба<br><small>(Засьцянковая аповесьць)</small> | аўтар = Алесь Гарун | год = 1917 год | пераклад = | сэкцыя = Паэма | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/30/Варожба|Варожба]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 19 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/30|№30]]}} * [[Матчын дар (1918)/Прыявы роднаго/Варожба|Варожба]] // {{Fine|[[Матчын дар (1918)|Матчын дар]]. Менск: Выдана коштам Народнаго Сэкрэтарыяту Беларусі, 1918}} * [[Матчын дар (1929)/Праявы роднага/70|70. Варажба]] // {{Fine|[[Матчын дар (1929)|Матчын дар]]. Менск: Выданьне Беларускай Акадэміі Навук, 1929}} [[Катэгорыя:Матчын дар]] [[Катэгорыя:Паэмы Алеся Гаруна]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 3xbo1nw71b0hdxcwvwp3hmgyvrnxola 0 472 300515 158225 2026-10-16T09:29:08Z Gleb Leo 2440 300515 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Другая Ўстаўная грамата | аўтар = Рада БНР | секцыя = Дакумант | папярэдні = [[Першая Ўстаўная грамата]] | наступны = [[Трэцяя Ўстаўная грамата]] | год = 9 сакавіка 1918 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Другая Устаўная грамата|Другая Ўстаўная грамата}} * [[Biełaruski Kalendar Swajak na 1919 hod/Ustaŭnaja hramata da narodaŭ Biełarusi|Ustaŭnaja hramata da narodaŭ Biełarusi]] // {{Fine|[[Biełaruski Kalendar Swajak na 1919 hod]]. Wilnia: Wydawiectwo W. Łastoŭskaho, 1918}} * [[Сялянская ніва (газета)/1927/27/Гістарычныя падзеі і акты/4|Устаноўная Грамата да Народаў Беларусі]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 23 Сакавіка 1927. — [[Сялянская Ніва (1925)/1927/27|№27 (78)]]}} [[Катэгорыя:Дакументы Беларускай Народнай Рэспублікі]] [[Катэгорыя:Дакументы 1918 года]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] m69jzsuci8kaoofrnjoji7y3vo9voa7 0 506 300330 198948 2026-10-15T18:47:37Z Gleb Leo 2440 300330 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Жыцьцё | аўтар = Алесь Гарун | год = 1917 год | пераклад = | сэкцыя = Санэт | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32/Жыцьцё|Жыцьцё]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32|№32]]}} * [[Матчын дар (1918)/На чужыне/Жыцце|Жыцце]] // {{Fine|[[Матчын дар (1918)|Матчын дар]]. Менск: Выдана коштам Народнаго Сэкрэтарыяту Беларусі, 1918}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/III/Б/Алесь Гарун/З раскіданых вершаў/Жыцьцё|Жыцьцё]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/III|Выпуск III]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} * [[Матчын дар (1929)/На чужыне/48|48. Жыцьцё]] // {{Fine|[[Матчын дар (1929)|Матчын дар]]. Менск: Выданьне Беларускай Акадэміі Навук, 1929}} ==Гл. таксама== * [http://www.metaphora.in.ua/?p=10821 Украінскі пераклад Анатоля Майсіенкі] [[Катэгорыя:Матчын дар]] [[Катэгорыя:Санеты Алеся Гаруна]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] g94ulilskemv7vz4tkrubzskzskny00 0 850 300331 186940 2026-10-15T18:47:59Z Gleb Leo 2440 300331 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Навука | аўтар = Алесь Гарун | год = 1917 год | пераклад = | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/29/Навука|Навука]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 14 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/29|№29]]}} * [[Матчын дар (1918)/На чужыне/Навука|Навука]] // {{Fine|[[Матчын дар (1918)|Матчын дар]]. Менск: Выдана коштам Народнаго Сэкрэтарыяту Беларусі, 1918}} * [[Матчын дар (1929)/На чужыне/34|34. Навука]] // {{Fine|[[Матчын дар (1929)|Матчын дар]]. Менск: Выданьне Беларускай Акадэміі Навук, 1929}} [[Катэгорыя:Матчын дар]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5y4y40koese1477ihzom6j7rb31vddz 0 968 300332 232502 2026-10-15T18:48:15Z Gleb Leo 2440 300332 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пагоня | аўтар = Максім Багдановіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1916 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Пагоня (песня)|Пагоня (песьня)}}[[Файл:Vytis on Dawn Gate 2007 05 29.jpg|thumb|300px|[[:w:be-tarask:Пагоня|Пагоня]] — герб Вялікага Княства Літоўскага, Літвы, а таксама Беларусі (у 1918—1919 і 1991—1995 гадах), які знаходзіцца на [[:w:be-tarask:Вострая брама|Вострай Браме ў Вільні]].]] * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32/Пагоня|Пагоня]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32|№32]]}} * [[Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства (1919)/9/Пагоня|Пагоня]] // {{Fine|[[Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства (1919)|Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства]] / склад. ''[[Аўтар:Леанід Леўшчанка|Лявон Леуш]]''. Кіеу: Беларускае выдавецтва „Зорка“, 1919}} * [[Беларусь у песьнях (1920)/Пагоня|Пагоня]] // {{Fine|''[[Аўтар:Язэп Фарботка|Язэп Фарботко]]''. [[Беларусь у песьнях (1920)|Беларусь у песьнях]]. Менск, 1920}} * [[Пагоня (1921)|Пагоня]] // {{Fine|[[Родны край (1921)|Родны край]] / склад. ''[[Аўтар:Леаніла Гарэцкая|Леаніла Гарэцкая]]''. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. Клецкіна, 1921}} * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/84|84. Пагоня]] // {{Fine|Творы М. Багдановіча. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I|Том I]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1927}} * [[Юнацкі сьпеўнік (1944)/Пагоня|Пагоня]] // {{Fine|[[Юнацкі сьпеўнік (1944)|Юнацкі сьпеўнік]] / склад. ''[[Аўтар:Мікалай Шчаглоў-Куліковіч|Мікола Шчаглоў-Куліковіч]]''. Менск: Выдавецтва школьных падручнікаў і літаратуры для моладзі, 1944}} * [[Новая дарога (1942)/1942/12/З творчасьці М. Багдановіча/Пагоня|Пагоня]] // {{Fine|[[Новая дарога (1942)|Новая Дарога]]. — 14 чэрвеня 1942. — [[Новая дарога (1942)/1942/12|№12]]}} * [[Беларус (газета)/1952/3/Із спадчыны М. Багдановіча/Пагоня|Пагоня]] // {{Fine|[[Беларус (газета)|Беларус]]. — 30 травеня 1952. — [[Беларус (газета)/1952/3|№3 (9)]]}} * [[Беларуская моладзь (часопіс)/1976—1977/1—2/Пагоня|Пагоня]] // {{Fine|[[Беларуская моладзь (часопіс)|Беларуская моладзь]]. — Восень 1976 — зіма 1977. — [[Беларуская моладзь (часопіс)/1976—1977/1—2|№1, 2 (43, 44)]]}} * [[Званіца (часопіс)/1981/4/Пагоня|Пагоня]] // {{Fine|[[Званіца (часопіс)|Званіца]]. — Студзень 1981. — [[Званіца (часопіс)/1981/4|№4]]}} == Глядзіце таксама == * [http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Pogoń&useskin=monobook Pogoń] (Polski) [[Катэгорыя:Вершы Максіма Багдановіча]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Творы, напісаныя ў Менску]] [[Катэгорыя:Пагоня (герб)]] [[Катэгорыя:Творы 1916 года]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] [[uk:Погоня (Богданович)]] 69e8m0i4h0007y3wlm8hj438ftlnqqy 0 1061 300333 294917 2026-10-15T18:48:27Z Gleb Leo 2440 300333 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Полска квитнет лациною… | аўтар = Ян Казімір Пашкевіч | секцыя = Верш | дата = 22 жніўня 1621 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} [[File:Paszkiewicz Polska kwitniet łacinoju 1621.jpg|thumb|200px|Аўтограф верша «Полска квітнет лаціною…».]] Аўтограф паэт пакінуў на старонках рукапісу Літоўскага Статута 1529 года, с. 28. На думку Ірыны Багдановіч, верш зьяўляецца фальсыфікацыяй 1841 году<ref>Bahdanovich, I. Jan Kazimir Pashkevich’s Poem ''Poland prospers with Latin'' as a Literary Mystification // Studia Białorutenistyczne. — 2020. — Volume 19. — P. 171—201</ref>. * [[Полска квитнет лациною… (1621)|Полска квитнетъ лациною…]] // {{Fine|Слуцкі сьпіс [[Статут ВКЛ (1529)|Статуту ВКЛ]]. Вільня, 1529}} * [[Полска квитнетъ Лациною… (1842)|Полска квитнетъ Лациною…]] / {{Fine|пад рэд. ''А. Лісоўскага'' // Мҍсяцословъ хозяйственный на лѣто Христово 1842. Вильно, 1842}} * [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24/Полска квитнетъ лациною…|Полска квитнетъ лациною…]] / {{Fine|падаў ''[[Аўтар:Язэп Лёсік|Я. Л.]] // [[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24|№24]]}} * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1920)/I/Залатая пара (16 век)/Верш Пашкевіча/Польска квітнець лацізнаю…|Польска квітнець лацізнаю…]] // {{Fine|''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. [[Гісторыя беларускае літэратуры (1920)|Гісторыя беларускае літэратуры]]. Вільня: [[Аўтар:Уладзіслаў Знамяроўскі|Ў. Знамяроўскі]] і [[Аўтар:Эдуард Будзька|Э. Будзька]], 1920}} * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/I/Залатая пара (16 век)/Верш Пашкевіча/Польска квітнець лацізнаю…|Польска квітнець лацізнаю…]] // {{Fine|''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)|Гісторыя беларускае літэратуры]]. Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1921}} * [[Скарына. Яго дзейнасць і светапогляд/Полска квитнет лациною…|Полска квитнет лациною…]] // {{Fine|''[[Аўтар:Мікалай Алексютовіч|Мікалай Алексютовіч]]''. [[Скарына. Яго дзейнасць і светапогляд]]. Мінск: Выдавецтва Акадэміі навук БССР, 1958}} == Гл. таксама == * [http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Polska_kwitnie_łaciną...&useskin=monobook Polska kwitnie łaciną…] (Polski) ----------- {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Вершы Яна Казіміра Пашкевіча]] [[Катэгорыя:Вершы на старабеларускай мове]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ki69yx75ms0ba2zjvbkkjo1ejik7pai 0 1248 300334 181791 2026-10-15T18:49:00Z Gleb Leo 2440 300334 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Стары лес | аўтар = Якуб Колас | год = 1917 год | пераклад = | сэкцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32/Стары лес|Стары лес]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32|№32]]}} == Гл. таксама == * [http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Stary_las&useskin=monobook Stary las] (Polski) [[Катэгорыя:Казкі жыцьця]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] muwkliz099nlgt60st0madk2e4baw17 102 1608 300356 295845 2026-10-15T18:56:15Z Gleb Leo 2440 300356 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Краўцоў | Імёны =Макар | Першая літара прозвішча =К | Варыянты імёнаў =Дзын-Дзылін, Звончык, Макар, Язэп Светазар, Picolo, Smreczyński; сапр. Мака́р Мацве́евіч Касцевіч (Косцевіч) | Апісанне =беларускі паэт, публіцыст, перакладчык | Іншае = | ДН =1891 | Месца нараджэння =18 жніўня 1891, Баброўня, цяпер Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць, Беларусь | ДС =пасля 1939 | Месца смерці = | Выява =Makar_Kraŭcoŭ.jpg | Вікіпедыя =be:Макар Краўцоў | Вікіпедыя2 =be-x-old:Макар Краўцоў | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | Катэгорыя = Макар Краўцоў | Google = }} == Бібліяграфія == == Творы == {{All works‎}} === Паэзія === * [[Братом (Краўцоў)]] // {{Fine|[[Наша думка]]. — 1921. — # 24. — 17 чэрвеня. — С. 3.}} * [[Што будзе? (Краўцоў)]] * [[Успамін (Краўцоў)]] * [[Здалёк]] * [[Мы знаем Бацькаўшчыны гора…|Мы знаем Бацькаўшчыны горо…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 28 красавіка 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/15|№15]]}} * [[Памяці Максіма Багдановіча (Краўцоў)|Памяці Максіма Багдановіча]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/19|№19]]}} * [[Сон (Краўцоў)|Сон]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 9 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/20-21|№20-21]]}} * [[Бяда (Краўцоў)|Бяда]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24|№24]]}} * [[Наша доля (Краўцоў)|Наша доля]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24|№24]]}} * [[Лета (Краўцоў)|Лето]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 6 ліпня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/25|№25]]}} * [[Пад восень (Краўцоў)|Пад восень]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 15 верасьня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/31|№31]]}} * [[Гэй, разлятайцеся, хмары кудлатыя]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 4 жніўня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/27|№27]]}} * [[Дзе? (Краўцоў|Дзе?]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 22 верасьня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/32|№32]]}} * [[Да нядолі (Краўцоў)]] * [[Krywičanin (1918)/Šarady/1|Šarady. 1]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * [[Krywičanin (1918)/Šarady/2|Šarady. 2]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * [[Krywičanin (1918)/Šarady/3|Šarady. 3]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * [[Ваяцкі гымн]] (1919) * [[Паварот да Горадна (Краўцоў)]] * [[Элегія (Краўцоў)]] (1918) * [[Раманс (Краўцоў)]] (1918) * [[Да матулі]] (1920) * [[На чужыне (Краўцоў)|На чужыне]] (1921) * [[Biarozka (Краўцоў)|Biarozka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 24 Traŭnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/12|№12]]}} * [[Мімалётнае…]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (газета)|Сялянская Ніва]]. — 31 Ліпня 1926. — [[Сялянская ніва (газета)/1926/23|№23]]}} * [[Туга (Краўцоў)|Туга]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (газета)|Сялянская Ніва]]. — 30 Верасьня 1926. — [[Сялянская ніва (газета)/1926/31|№31]]}} * [[У восенскі вечар]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (газета)|Сялянская Ніва]]. — 28 Кастрычніка 1926. — [[Сялянская ніва (газета)/1926/35|№35]]}} * [[Беларускім гімназісткам]] (1926) * [[Песьня аб донне Інэзе]] (1927) * [[Майму сінэдрыёну]] (1927) * [[У вастрозе (Краўцоў)|У вастрозе]] // {{Fine|[[Беларускі Дэкляматар (1928)|Беларускі Дэкляматар]]. / склад. ''С. С''. Вільня: Выдавецтва У. Знамяроўскага, 1928}} === Проза === * [[Настулька]] * [[Жахі сноў]] '''1918''' * [[Голад]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 19 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/18|№18]]}} * [[Чад самагубства]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} '''1921''' * [[Маскалёвы дзеці]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 2—18 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/22|№22]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/23|23]]}} '''1934''' * [[Індыйская легэнда]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 25 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/12|№12 (37)]]}} * [[Настулька (Краўцоў)|Настулька]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 16 чэрвеня—10 жніўня, 29 верасьня—13 кастрычніка 1934. — [[Родны край (1933)/1934/14|№14 (39)]]—[[Родны край (1933)/1934/18|18 (43)]], [[Родны край (1933)/1934/21|21 (46)]]—[[Родны край (1933)/1934/22|22 (47)]]}} '''1935''' * [[Дзяўчына (Краўцоў)|Дзяўчына]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 23 жніўня—21 верасьня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/20|№20 (72)]]—[[Родны край (1933)/1935/23|23 (75)]]}} * [[Царскі памятнік]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 21 верасьня—28 верасьня, 15 кастрычніка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/23|№23 (75)]]—[[Родны край (1933)/1935/24|24 (76)]], [[Родны край (1933)/1935/26|26 (78)]]}} * [[Белая лаўка]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 22 кастрычніка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/27|№27 (79)]]}} * [[Панскі дар]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 8—16 лістапада 1935. — [[Родны край (1933)/1935/29|№29 (81)]]—[[Родны край (1933)/1935/30|30 (82)]]}} '''Нарысы''' * [[Гаруем, але расьцем]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 18 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/11|№11 (36)]]}} * [[Партыец (Краўцоў)|Партыец]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 16 сакавіка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/5|№5 (57)]]}} '''Жарты''' * [[Яшчэ адзін Саюз]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 4 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/9|№9 (34)]]}} === Крытыка === *[[Новы Багдановіч]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (газета)|Сялянская Ніва]]. — 17 Студзеня 1926. — [[Сялянская ніва (газета)/1926/2|№2]]}} * [[Алесь Гарун (Краўцоў, 1921)]] *[[Аб аднэй драме або адкрытае пісьмо да беларускіх пісьменьнікаў]] (1921) * {{Скан|[[Што чытаць па беларуску?]]|Што чытаць па беларуску? (1924).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сьнежань 1924. — [[Студэнская думка (1924)/1924/1|№1]]}} * {{Скан|[[Аб сыстэматызацыі беларускае выдавецкае працы]]|Аб сыстэматызацыі беларускае выдавецкае працы (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} *[[«Maja Lira» K. Swajaka]] *[[Казімір Сваяк як паэт рэлігійны]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/20|№20]]}} *[[Паэтыцкая творчасьць Янкі Купалы]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (газета)|Сялянская Ніва]]. — 28 Лютага, 21 Сакавіка, 7 Траўня, 7, 14 Кастрычніка, 4, 24, 27 Лістапада, 15 Сьнежня 1926. — [[Сялянская ніва (газета)/1926/8|№8]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/10|10]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/15|15]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/32|32]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/33|33]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/36|36]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/39|39]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/40|40]], [[Сялянская ніва (газета)/1926/45|45]]}} * [[Piasniar biełaruskaje wioski]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/46|№46]]}} *[[Поэтыцкая творчасьць Натальлі Арсеньневай. (Крытычны нарыс)]] (1926) *[[Канстанцыя Буйло, як імпрэсыяністка. (Крытычны нарыс)]] * [[Ядвігін Ш. (Краўцоў)|Ядвігін Ш.]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 7 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/1|№1]]}} *[[Байкі (па Крылову і інш.). — Б. Друцкага]] (1927) * [[«Маршалак Язэп Пілсудскі ў Вільні і на Віленшчыне» (Краўцоў)|„Маршалак Язэп Пілсудскі ў Вільні і на Віленшчыне“]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 4 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/9|№9 (34)]]}} * [[На сонечны бераг! (Краўцоў)|На сонечны бераг!]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 25 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/12|№12 (37)]]}} * [[«Пралескі» (Краўцоў)|„Пралескі“]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 10 лістапада 1934. — [[Родны край (1933)/1934/24|№24 (49)]]}} * [[Міхась Машара. Сьмерць Кастуся Каліноўскага (Краўцоў)|Міхась Машара. Сьмерць Кастуся Каліноўскага]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 23 сьнежня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/27|№27 (52)]]}} * [[«Студэнцкая Думка» (Краўцоў)|„Студэнцкая Думка“]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 6 ліпня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/17|№17 (69)]]}} * [[«Iskry Skaryny» № 5 (Краўцоў)|„Iskry Skaryny“ № 5]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 20 ліпня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/19|№19 (71)]]}} * [[Міхась Машара. На прадвесьні (Краўцоў)|Міхась Машара. На прадвесьні]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 29 кастрычніка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/28|№28 (80)]]}} * [[«Калосьсе». Літаратурна-Навуковы Часапіс. Кніжка 3. Вільня, 1935 г. (Краўцоў)|„Калосьсе“. Літаратурна-Навуковы Часапіс. Кніжка 3. Вільня, 1935 г.]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 30 лістапада 1935. — [[Родны край (1933)/1935/32|№32 (84)]]}} === Публіцыстыка === * [[Рашучы акт]] (1918) * 1 Wilenskaja Biełaruskaja himnazija // Biełaruskaje žyćcio. — 6 lipnia 1919. — №3 * [[Наш голас]] (1919) * [[Політычная нясьпеласьць]] (1919) * [[«Дыктатура пролетарыяту» на Беларусі]] (1919) * [[Як ня кінь, то ўсё клін]] (1919) * [[Соцыяль-дэмократыя і нацыянальнае гаспадарства]] (1919) * [[Разгон]] (1920) * [[Час — найлепшае лякарства]] (1921) * [[Час аб’яднаці сілы]] (1921) * [[Пачынаюць разумець]] (1921) * [[Праваслаўная царква на Беларусі]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 16 верасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/12|№12]]}} * [[Верма ў сваю школу]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 23 верасьня—7 кастрычніка 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/13|№13]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/15|15]]}} * [[Па сьлізкай дарозе]]* [[Маскалёвы дзеці]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 18 сьнежня ерасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/23|№23]]}} * [[Год разьдзелу]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 6 студня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/1|№1 (26)]]}} * [[Што перакладаць на беларускую мову?]] * [[Аб перакладах на беларускую мову]] (1924) * [[Biełaruski wydawiecki ruch u Wilni ŭ 1926 h.]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/2|№2]]}} * [[Некалькі словаў да братоў-пісьменьнікаў]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 13 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/2|№2]]}} * [[Гражданка — наша нацыянальная азбука]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 25 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/4|№4]]}} * [[Літэратурныя нататкі (Краўцоў)|Літэратурныя нататкі]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 25 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/4|№4]]}} * [[Валакаднікі]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 24 красавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/8|№8]]}} * [[Пясьняр хараства і адраджэньня]] (1927) * [[Школьная справа ў Польшчы]] // {{Fine|[[Беларуская Культура (1927)|Беларуская Культура]]. — Жнівень і верасень 1927. — [[Беларуская Культура (1927)/2-3|№2-3]]}} * [[Трымаймася родных назоваў!]] // {{Fine|[[Беларуская Культура (1927)|Беларуская Культура]]. — Ліпень 1927. — [[Беларуская Культура (1927)/1|№1]]}} * [[Сьмерць Міхала Грушэўскага]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 8 сьнежня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/26|№26 (51)]]}} * [[Петра Антонавіч Крэчэўскі]] (1937) * [[20 гадоў назад (Успамін пра Усебеларускі зьезд 1917 г.)]] (1938) === Фельетоны === * [[Рэзультат аднэй… легэнды]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 9 верасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/11|№11]]}} * [[Канец кар’еры]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 16 верасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/12|№12]]}} * [[Павестка і інш.]] (1921) * [[Слоўная анархія]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 2 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/22|№22]]}} * [[Мае проекты]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 22 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/24|№24]]}} * [[Тэлеграмы за 1-е красавіка]] (1921) * [[Што выгадней?]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 13 студня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/2|№2 (27)]]}} * Мільянэр (1923) * [[Якая птушка — такая й песьня]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 7 чэрвеня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/13|№13 (65)]]}} === Гістарычныя работы === * [[Ўсебеларускі Зьезд 1917 г.]] (1920) * [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 7 кастрычніка—18 лістапада 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/15|№15]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/21|21]]}} === Лісты === * [[Ліст да рэдакцыі (Краўцоў)]] === Мемуары === * [[Мае успаміны аб Івану Луцкевічу]] (1919) * [[Сумныя ўспаміны]] // {{Fine|[[Беларускі звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 2 верасьня 1922. — [[Беларускі звон (1921)/1921/10|№10]]}} * [[Кс. Аляксандар Астрамовіч]] (1921) * [[Алесь Гарун (Краўцоў, 1927)|Алесь Гарун]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 19 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/3|№3]]}} * [[Мае ўспаміны аб Жылцы]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 14—21 чэрвеня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/14|№14 (66)]]—[[Родны край (1933)/1935/15|15 (67)]]}} * [[Адна ноч (Краўцоў)|Адна ноч]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 7 сьнежня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/33|№33 (85)]]}} * [[Памяць аб праф. Карскім]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 22 красавіка—19 чэрвеня 1936. — [[Родны край (1933)/1936/5|№5 (93)]]—[[Родны край (1933)/1936/7|7 (95)]]}} * [[У дні Слуцкага Паўстаньня]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 29 лістапада 1936. — [[Родны край (1933)/1936/17|№17 (105)]]}} == Пераклады == '''1918''' * «[[Запаведзь (Шаўчэнка/Краўцоў)]]» (1918) * «[[Разрытая магіла (Шаўчэнка/Краўцоў)]]» (1918) * [[Мне аднакова ўсё, ці буду… (Шаўчэнка/Краўцоў)]] '''1919''' * Хаткі над возерам (Салоўкін) // Беларускае жыцьцё, 1919, №2-4 * «[[Алеся (Купрын/Краўцоў)]]» (1919) '''1923''' * «[[Цёмна й глуха ўсюдых, — людзі!..]]» (1923) '''1924''' * ''[[Аўтар:Міхаіл Лермантаў|Лермантаў, М]]''. {{Скан|[[Мцыры (1924)|Мцыры]]|Мцыры (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданнье газэты „Змаганьне“, 1924}} * {{Скан|[[Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю… (1924)|Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю…]]|Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю… (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне газэты „[[Голас Беларуса (1924)|Голас Беларуса]]“, 1924}} * «[[Расказы аб вялікіх падзеях розных часоў і народаў (Рубакін/Краўцоў)]]» (1924) '''1926''' * ''[[Аўтар:Міхаіл Лермантаў|Лермантаў, М]]''. {{Скан|[[Дэмон (1926)|Дэмон]]|Дэмон (1926).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „Беларускага Выдавецкага Таварыства“, 1926}} * ''[[Аўтар:Генрык Сянкевіч|Сенкевіч, Г]]''. {{Скан|[[Бартэк-пераможнік (1926)|Бартэк-пераможнік]]|Sienkievic.Bartek pieramoznik.djvu}}. {{Fine|Вільня: Выданьне Беларуск. Выдавецкага Т-ва, 1926}} '''1927''' * ''[[Аўтар:Мар’ян Рапацкі|Рапацкі, М]]''. {{Скан|[[Палажэньне спажыўца (1927)|Палажэньне спажыўца]]|Палажэньне спажыўца (1927).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выдавецтва Акружное Рады пры Віленскім Аддзеле Саюзу Спажывецкіх Таварыстваў Польскае Рэспублікі, 1927}} * ''[[Аўтар:Максім Горкі|Горкі, М]]''. [[Чалавек (Горкі/Краўцоў)|Чалавек]] // {{Fine|[[Беларуская Культура (1927)|Беларуская Культура]]. — Жнівень і верасень 1927. — [[Беларуская Культура (1927)/2-3|№2-3]]}} '''1928''' * ''[[Аўтар:Уладзімір Караленка|Караленка, Ўл]]''. {{Скан|[[Сьляпы музыка (1928)|Сьляпы музыка]]|Сьляпы музыка (1928).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1928}} * ''[[Аўтар:Марк Твэн|Твэн, М]]''. {{Скан|[[Прынц і жабрак (1928)|Прынц і жабрак]]|Прынц і жабрак (1928).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1928}} * ''[[Аўтар:Леў Талстой|Толстой, Л]]''. {{Скан|[[Для дзяцей (Талстой, 1928)|Для дзяцей]]|Леў Талстой. Для дзяцей (1928).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1928}} '''1929''' * ''[[Аўтар:Мікалай Гогаль|Гоголь, М]]''. {{Скан|[[Тарас Бульба (1929)|Тарас Бульба]]|Тарас Бульба (1929).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1929}} '''1934''' * ''[[Аўтар:Леанід Мосендз|Мосэндз, Л]]''. [[Брат (Мосендз/Краўцоў)|Брат]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 11 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/10|№10 (35)]]}} '''1935''' * ''[[Аўтар:Браты Тур|Браты Тур]]''. Канадзкі дрывасек // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 11 лютага 1935. — [[Родны край (1933)/1935/3|№3 (55)]]}} * ''[[Аўтар:Барыс Лаўранёў|Лаўрэнеў, Б]]''. Васковая пэрсона // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 12 красавіка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/7|№7 (59)]]}} * ''[[Аўтар:Міхаіл Салтыкоў-Шчадрын|Салтыкоў-Шчэдрын, М]]''. [[Хрыстова ноч]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 26 красавіка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/8|№8 (60)]]}} * ''[[Аўтар:Юрый Горліс-Горскі|Горліс-Горськый, Ю]]''. [[Гэта было даўно…]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 6—13 ліпня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/17|№17 (69)]]—[[Родны край (1933)/1935/18|18 (70)]]}} '''1936''' * ''[[Аўтар:Аляксандр Купрын|Купрын, А]]''. [[Шчасьце (Купрын/Краўцоў)|Шчасьце]]<ref name=":1">Dubia.</ref> // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 29 лістапада 1936. — [[Родны край (1933)/1936/17|№17 (105)]]}} ----------- {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Мемуарысты]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] qnjavroi53e47kafa5p87pb8lvvz57r 300520 300356 2026-10-16T09:32:05Z Gleb Leo 2440 300520 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Краўцоў | Імёны =Макар | Першая літара прозвішча =К | Варыянты імёнаў =Дзын-Дзылін, Звончык, Макар, Язэп Светазар, Picolo, Smreczyński; сапр. Мака́р Мацве́евіч Касцевіч (Косцевіч) | Апісанне =беларускі паэт, публіцыст, перакладчык | Іншае = | ДН =1891 | Месца нараджэння =18 жніўня 1891, Баброўня, цяпер Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць, Беларусь | ДС =пасля 1939 | Месца смерці = | Выява =Makar_Kraŭcoŭ.jpg | Вікіпедыя =be:Макар Краўцоў | Вікіпедыя2 =be-x-old:Макар Краўцоў | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | Катэгорыя = Макар Краўцоў | Google = }} == Бібліяграфія == == Творы == {{All works‎}} === Паэзія === * [[Братом (Краўцоў)]] // {{Fine|[[Наша думка]]. — 1921. — # 24. — 17 чэрвеня. — С. 3.}} * [[Што будзе? (Краўцоў)]] * [[Успамін (Краўцоў)]] * [[Здалёк]] * [[Мы знаем Бацькаўшчыны гора…|Мы знаем Бацькаўшчыны горо…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 28 красавіка 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/15|№15]]}} * [[Памяці Максіма Багдановіча (Краўцоў)|Памяці Максіма Багдановіча]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/19|№19]]}} * [[Сон (Краўцоў)|Сон]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 9 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/20-21|№20-21]]}} * [[Бяда (Краўцоў)|Бяда]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24|№24]]}} * [[Наша доля (Краўцоў)|Наша доля]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24|№24]]}} * [[Лета (Краўцоў)|Лето]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 6 ліпня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/25|№25]]}} * [[Пад восень (Краўцоў)|Пад восень]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 15 верасьня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/31|№31]]}} * [[Гэй, разлятайцеся, хмары кудлатыя]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 4 жніўня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/27|№27]]}} * [[Дзе? (Краўцоў|Дзе?]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 22 верасьня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/32|№32]]}} * [[Да нядолі (Краўцоў)]] * [[Krywičanin (1918)/Šarady/1|Šarady. 1]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * [[Krywičanin (1918)/Šarady/2|Šarady. 2]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * [[Krywičanin (1918)/Šarady/3|Šarady. 3]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * [[Ваяцкі гымн]] (1919) * [[Паварот да Горадна (Краўцоў)]] * [[Элегія (Краўцоў)]] (1918) * [[Раманс (Краўцоў)]] (1918) * [[Да матулі]] (1920) * [[На чужыне (Краўцоў)|На чужыне]] (1921) * [[Biarozka (Краўцоў)|Biarozka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 24 Traŭnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/12|№12]]}} * [[Мімалётнае…]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 31 Ліпня 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/23|№23]]}} * [[Туга (Краўцоў)|Туга]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 30 Верасьня 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/31|№31]]}} * [[У восенскі вечар]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 28 Кастрычніка 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/35|№35]]}} * [[Беларускім гімназісткам]] (1926) * [[Песьня аб донне Інэзе]] (1927) * [[Майму сінэдрыёну]] (1927) * [[У вастрозе (Краўцоў)|У вастрозе]] // {{Fine|[[Беларускі Дэкляматар (1928)|Беларускі Дэкляматар]]. / склад. ''С. С''. Вільня: Выдавецтва У. Знамяроўскага, 1928}} === Проза === * [[Настулька]] * [[Жахі сноў]] '''1918''' * [[Голад]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 19 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/18|№18]]}} * [[Чад самагубства]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} '''1921''' * [[Маскалёвы дзеці]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 2—18 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/22|№22]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/23|23]]}} '''1934''' * [[Індыйская легэнда]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 25 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/12|№12 (37)]]}} * [[Настулька (Краўцоў)|Настулька]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 16 чэрвеня—10 жніўня, 29 верасьня—13 кастрычніка 1934. — [[Родны край (1933)/1934/14|№14 (39)]]—[[Родны край (1933)/1934/18|18 (43)]], [[Родны край (1933)/1934/21|21 (46)]]—[[Родны край (1933)/1934/22|22 (47)]]}} '''1935''' * [[Дзяўчына (Краўцоў)|Дзяўчына]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 23 жніўня—21 верасьня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/20|№20 (72)]]—[[Родны край (1933)/1935/23|23 (75)]]}} * [[Царскі памятнік]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 21 верасьня—28 верасьня, 15 кастрычніка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/23|№23 (75)]]—[[Родны край (1933)/1935/24|24 (76)]], [[Родны край (1933)/1935/26|26 (78)]]}} * [[Белая лаўка]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 22 кастрычніка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/27|№27 (79)]]}} * [[Панскі дар]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 8—16 лістапада 1935. — [[Родны край (1933)/1935/29|№29 (81)]]—[[Родны край (1933)/1935/30|30 (82)]]}} '''Нарысы''' * [[Гаруем, але расьцем]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 18 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/11|№11 (36)]]}} * [[Партыец (Краўцоў)|Партыец]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 16 сакавіка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/5|№5 (57)]]}} '''Жарты''' * [[Яшчэ адзін Саюз]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 4 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/9|№9 (34)]]}} === Крытыка === *[[Новы Багдановіч]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 17 Студзеня 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/2|№2]]}} * [[Алесь Гарун (Краўцоў, 1921)]] *[[Аб аднэй драме або адкрытае пісьмо да беларускіх пісьменьнікаў]] (1921) * {{Скан|[[Што чытаць па беларуску?]]|Што чытаць па беларуску? (1924).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сьнежань 1924. — [[Студэнская думка (1924)/1924/1|№1]]}} * {{Скан|[[Аб сыстэматызацыі беларускае выдавецкае працы]]|Аб сыстэматызацыі беларускае выдавецкае працы (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} *[[«Maja Lira» K. Swajaka]] *[[Казімір Сваяк як паэт рэлігійны]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/20|№20]]}} *[[Паэтыцкая творчасьць Янкі Купалы]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 28 Лютага, 21 Сакавіка, 7 Траўня, 7, 14 Кастрычніка, 4, 24, 27 Лістапада, 15 Сьнежня 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/8|№8]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/10|10]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/15|15]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/32|32]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/33|33]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/36|36]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/39|39]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/40|40]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/45|45]]}} * [[Piasniar biełaruskaje wioski]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/46|№46]]}} *[[Поэтыцкая творчасьць Натальлі Арсеньневай. (Крытычны нарыс)]] (1926) *[[Канстанцыя Буйло, як імпрэсыяністка. (Крытычны нарыс)]] * [[Ядвігін Ш. (Краўцоў)|Ядвігін Ш.]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 7 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/1|№1]]}} *[[Байкі (па Крылову і інш.). — Б. Друцкага]] (1927) * [[«Маршалак Язэп Пілсудскі ў Вільні і на Віленшчыне» (Краўцоў)|„Маршалак Язэп Пілсудскі ў Вільні і на Віленшчыне“]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 4 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/9|№9 (34)]]}} * [[На сонечны бераг! (Краўцоў)|На сонечны бераг!]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 25 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/12|№12 (37)]]}} * [[«Пралескі» (Краўцоў)|„Пралескі“]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 10 лістапада 1934. — [[Родны край (1933)/1934/24|№24 (49)]]}} * [[Міхась Машара. Сьмерць Кастуся Каліноўскага (Краўцоў)|Міхась Машара. Сьмерць Кастуся Каліноўскага]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 23 сьнежня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/27|№27 (52)]]}} * [[«Студэнцкая Думка» (Краўцоў)|„Студэнцкая Думка“]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 6 ліпня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/17|№17 (69)]]}} * [[«Iskry Skaryny» № 5 (Краўцоў)|„Iskry Skaryny“ № 5]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 20 ліпня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/19|№19 (71)]]}} * [[Міхась Машара. На прадвесьні (Краўцоў)|Міхась Машара. На прадвесьні]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 29 кастрычніка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/28|№28 (80)]]}} * [[«Калосьсе». Літаратурна-Навуковы Часапіс. Кніжка 3. Вільня, 1935 г. (Краўцоў)|„Калосьсе“. Літаратурна-Навуковы Часапіс. Кніжка 3. Вільня, 1935 г.]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 30 лістапада 1935. — [[Родны край (1933)/1935/32|№32 (84)]]}} === Публіцыстыка === * [[Рашучы акт]] (1918) * 1 Wilenskaja Biełaruskaja himnazija // Biełaruskaje žyćcio. — 6 lipnia 1919. — №3 * [[Наш голас]] (1919) * [[Політычная нясьпеласьць]] (1919) * [[«Дыктатура пролетарыяту» на Беларусі]] (1919) * [[Як ня кінь, то ўсё клін]] (1919) * [[Соцыяль-дэмократыя і нацыянальнае гаспадарства]] (1919) * [[Разгон]] (1920) * [[Час — найлепшае лякарства]] (1921) * [[Час аб’яднаці сілы]] (1921) * [[Пачынаюць разумець]] (1921) * [[Праваслаўная царква на Беларусі]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 16 верасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/12|№12]]}} * [[Верма ў сваю школу]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 23 верасьня—7 кастрычніка 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/13|№13]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/15|15]]}} * [[Па сьлізкай дарозе]]* [[Маскалёвы дзеці]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 18 сьнежня ерасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/23|№23]]}} * [[Год разьдзелу]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 6 студня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/1|№1 (26)]]}} * [[Што перакладаць на беларускую мову?]] * [[Аб перакладах на беларускую мову]] (1924) * [[Biełaruski wydawiecki ruch u Wilni ŭ 1926 h.]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/2|№2]]}} * [[Некалькі словаў да братоў-пісьменьнікаў]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 13 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/2|№2]]}} * [[Гражданка — наша нацыянальная азбука]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 25 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/4|№4]]}} * [[Літэратурныя нататкі (Краўцоў)|Літэратурныя нататкі]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 25 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/4|№4]]}} * [[Валакаднікі]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 24 красавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/8|№8]]}} * [[Пясьняр хараства і адраджэньня]] (1927) * [[Школьная справа ў Польшчы]] // {{Fine|[[Беларуская Культура (1927)|Беларуская Культура]]. — Жнівень і верасень 1927. — [[Беларуская Культура (1927)/2-3|№2-3]]}} * [[Трымаймася родных назоваў!]] // {{Fine|[[Беларуская Культура (1927)|Беларуская Культура]]. — Ліпень 1927. — [[Беларуская Культура (1927)/1|№1]]}} * [[Сьмерць Міхала Грушэўскага]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 8 сьнежня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/26|№26 (51)]]}} * [[Петра Антонавіч Крэчэўскі]] (1937) * [[20 гадоў назад (Успамін пра Усебеларускі зьезд 1917 г.)]] (1938) === Фельетоны === * [[Рэзультат аднэй… легэнды]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 9 верасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/11|№11]]}} * [[Канец кар’еры]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 16 верасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/12|№12]]}} * [[Павестка і інш.]] (1921) * [[Слоўная анархія]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 2 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/22|№22]]}} * [[Мае проекты]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 22 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/24|№24]]}} * [[Тэлеграмы за 1-е красавіка]] (1921) * [[Што выгадней?]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 13 студня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/2|№2 (27)]]}} * Мільянэр (1923) * [[Якая птушка — такая й песьня]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 7 чэрвеня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/13|№13 (65)]]}} === Гістарычныя работы === * [[Ўсебеларускі Зьезд 1917 г.]] (1920) * [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 7 кастрычніка—18 лістапада 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/15|№15]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/21|21]]}} === Лісты === * [[Ліст да рэдакцыі (Краўцоў)]] === Мемуары === * [[Мае успаміны аб Івану Луцкевічу]] (1919) * [[Сумныя ўспаміны]] // {{Fine|[[Беларускі звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 2 верасьня 1922. — [[Беларускі звон (1921)/1921/10|№10]]}} * [[Кс. Аляксандар Астрамовіч]] (1921) * [[Алесь Гарун (Краўцоў, 1927)|Алесь Гарун]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 19 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/3|№3]]}} * [[Мае ўспаміны аб Жылцы]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 14—21 чэрвеня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/14|№14 (66)]]—[[Родны край (1933)/1935/15|15 (67)]]}} * [[Адна ноч (Краўцоў)|Адна ноч]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 7 сьнежня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/33|№33 (85)]]}} * [[Памяць аб праф. Карскім]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 22 красавіка—19 чэрвеня 1936. — [[Родны край (1933)/1936/5|№5 (93)]]—[[Родны край (1933)/1936/7|7 (95)]]}} * [[У дні Слуцкага Паўстаньня]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 29 лістапада 1936. — [[Родны край (1933)/1936/17|№17 (105)]]}} == Пераклады == '''1918''' * «[[Запаведзь (Шаўчэнка/Краўцоў)]]» (1918) * «[[Разрытая магіла (Шаўчэнка/Краўцоў)]]» (1918) * [[Мне аднакова ўсё, ці буду… (Шаўчэнка/Краўцоў)]] '''1919''' * Хаткі над возерам (Салоўкін) // Беларускае жыцьцё, 1919, №2-4 * «[[Алеся (Купрын/Краўцоў)]]» (1919) '''1923''' * «[[Цёмна й глуха ўсюдых, — людзі!..]]» (1923) '''1924''' * ''[[Аўтар:Міхаіл Лермантаў|Лермантаў, М]]''. {{Скан|[[Мцыры (1924)|Мцыры]]|Мцыры (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданнье газэты „Змаганьне“, 1924}} * {{Скан|[[Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю… (1924)|Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю…]]|Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю… (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне газэты „[[Голас Беларуса (1924)|Голас Беларуса]]“, 1924}} * «[[Расказы аб вялікіх падзеях розных часоў і народаў (Рубакін/Краўцоў)]]» (1924) '''1926''' * ''[[Аўтар:Міхаіл Лермантаў|Лермантаў, М]]''. {{Скан|[[Дэмон (1926)|Дэмон]]|Дэмон (1926).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „Беларускага Выдавецкага Таварыства“, 1926}} * ''[[Аўтар:Генрык Сянкевіч|Сенкевіч, Г]]''. {{Скан|[[Бартэк-пераможнік (1926)|Бартэк-пераможнік]]|Sienkievic.Bartek pieramoznik.djvu}}. {{Fine|Вільня: Выданьне Беларуск. Выдавецкага Т-ва, 1926}} '''1927''' * ''[[Аўтар:Мар’ян Рапацкі|Рапацкі, М]]''. {{Скан|[[Палажэньне спажыўца (1927)|Палажэньне спажыўца]]|Палажэньне спажыўца (1927).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выдавецтва Акружное Рады пры Віленскім Аддзеле Саюзу Спажывецкіх Таварыстваў Польскае Рэспублікі, 1927}} * ''[[Аўтар:Максім Горкі|Горкі, М]]''. [[Чалавек (Горкі/Краўцоў)|Чалавек]] // {{Fine|[[Беларуская Культура (1927)|Беларуская Культура]]. — Жнівень і верасень 1927. — [[Беларуская Культура (1927)/2-3|№2-3]]}} '''1928''' * ''[[Аўтар:Уладзімір Караленка|Караленка, Ўл]]''. {{Скан|[[Сьляпы музыка (1928)|Сьляпы музыка]]|Сьляпы музыка (1928).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1928}} * ''[[Аўтар:Марк Твэн|Твэн, М]]''. {{Скан|[[Прынц і жабрак (1928)|Прынц і жабрак]]|Прынц і жабрак (1928).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1928}} * ''[[Аўтар:Леў Талстой|Толстой, Л]]''. {{Скан|[[Для дзяцей (Талстой, 1928)|Для дзяцей]]|Леў Талстой. Для дзяцей (1928).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1928}} '''1929''' * ''[[Аўтар:Мікалай Гогаль|Гоголь, М]]''. {{Скан|[[Тарас Бульба (1929)|Тарас Бульба]]|Тарас Бульба (1929).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1929}} '''1934''' * ''[[Аўтар:Леанід Мосендз|Мосэндз, Л]]''. [[Брат (Мосендз/Краўцоў)|Брат]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 11 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/10|№10 (35)]]}} '''1935''' * ''[[Аўтар:Браты Тур|Браты Тур]]''. Канадзкі дрывасек // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 11 лютага 1935. — [[Родны край (1933)/1935/3|№3 (55)]]}} * ''[[Аўтар:Барыс Лаўранёў|Лаўрэнеў, Б]]''. Васковая пэрсона // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 12 красавіка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/7|№7 (59)]]}} * ''[[Аўтар:Міхаіл Салтыкоў-Шчадрын|Салтыкоў-Шчэдрын, М]]''. [[Хрыстова ноч]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 26 красавіка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/8|№8 (60)]]}} * ''[[Аўтар:Юрый Горліс-Горскі|Горліс-Горськый, Ю]]''. [[Гэта было даўно…]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 6—13 ліпня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/17|№17 (69)]]—[[Родны край (1933)/1935/18|18 (70)]]}} '''1936''' * ''[[Аўтар:Аляксандр Купрын|Купрын, А]]''. [[Шчасьце (Купрын/Краўцоў)|Шчасьце]]<ref name=":1">Dubia.</ref> // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 29 лістапада 1936. — [[Родны край (1933)/1936/17|№17 (105)]]}} ----------- {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Мемуарысты]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] o3wz85hw6dbmi3mfrb7f3ozxq2xo0se 300552 300520 2026-10-16T09:53:49Z Gleb Leo 2440 300552 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Краўцоў | Імёны =Макар | Першая літара прозвішча =К | Варыянты імёнаў =Дзын-Дзылін, Звончык, Макар, Язэп Светазар, Picolo, Smreczyński; сапр. Мака́р Мацве́евіч Касцевіч (Косцевіч) | Апісанне =беларускі паэт, публіцыст, перакладчык | Іншае = | ДН =1891 | Месца нараджэння =18 жніўня 1891, Баброўня, цяпер Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць, Беларусь | ДС =пасля 1939 | Месца смерці = | Выява =Makar_Kraŭcoŭ.jpg | Вікіпедыя =be:Макар Краўцоў | Вікіпедыя2 =be-x-old:Макар Краўцоў | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | Катэгорыя = Макар Краўцоў | Google = }} == Бібліяграфія == == Творы == {{All works‎}} === Паэзія === * [[Братом (Краўцоў)]] // {{Fine|[[Наша думка]]. — 1921. — # 24. — 17 чэрвеня. — С. 3.}} * [[Што будзе? (Краўцоў)]] * [[Успамін (Краўцоў)]] * [[Здалёк]] * [[Мы знаем Бацькаўшчыны гора…|Мы знаем Бацькаўшчыны горо…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 28 красавіка 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/15|№15]]}} * [[Памяці Максіма Багдановіча (Краўцоў)|Памяці Максіма Багдановіча]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/19|№19]]}} * [[Сон (Краўцоў)|Сон]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 9 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/20-21|№20-21]]}} * [[Бяда (Краўцоў)|Бяда]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24|№24]]}} * [[Наша доля (Краўцоў)|Наша доля]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24|№24]]}} * [[Лета (Краўцоў)|Лето]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 6 ліпня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/25|№25]]}} * [[Пад восень (Краўцоў)|Пад восень]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 15 верасьня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/31|№31]]}} * [[Гэй, разлятайцеся, хмары кудлатыя]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 4 жніўня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/27|№27]]}} * [[Дзе? (Краўцоў|Дзе?]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 22 верасьня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/32|№32]]}} * [[Да нядолі (Краўцоў)]] * [[Krywičanin (1918)/Šarady/1|Šarady. 1]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * [[Krywičanin (1918)/Šarady/2|Šarady. 2]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * [[Krywičanin (1918)/Šarady/3|Šarady. 3]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * [[Ваяцкі гымн]] (1919) * [[Паварот да Горадна (Краўцоў)]] * [[Элегія (Краўцоў)]] (1918) * [[Раманс (Краўцоў)]] (1918) * [[Да матулі]] (1920) * [[На чужыне (Краўцоў)|На чужыне]] (1921) * [[Biarozka (Краўцоў)|Biarozka]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 24 Traŭnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/12|№12]]}} * [[Мімалётнае…]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 31 Ліпня 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/23|№23]]}} * [[Туга (Краўцоў)|Туга]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 30 Верасьня 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/31|№31]]}} * [[У восенскі вечар]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 28 Кастрычніка 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/35|№35]]}} * [[Беларускім гімназісткам]] (1926) * [[Песьня аб донне Інэзе]] (1927) * [[Майму сінэдрыёну]] (1927) * [[У вастрозе (Краўцоў)|У вастрозе]] // {{Fine|[[Беларускі Дэкляматар (1928)|Беларускі Дэкляматар]]. / склад. ''С. С''. Вільня: Выдавецтва У. Знамяроўскага, 1928}} === Проза === * [[Настулька]] * [[Жахі сноў]] '''1918''' * [[Голад]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 19 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/18|№18]]}} * [[Чад самагубства]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} '''1921''' * [[Маскалёвы дзеці]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 2—18 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/22|№22]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/23|23]]}} '''1934''' * [[Індыйская легэнда]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 25 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/12|№12 (37)]]}} * [[Настулька (Краўцоў)|Настулька]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 16 чэрвеня—10 жніўня, 29 верасьня—13 кастрычніка 1934. — [[Родны край (1933)/1934/14|№14 (39)]]—[[Родны край (1933)/1934/18|18 (43)]], [[Родны край (1933)/1934/21|21 (46)]]—[[Родны край (1933)/1934/22|22 (47)]]}} '''1935''' * [[Дзяўчына (Краўцоў)|Дзяўчына]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 23 жніўня—21 верасьня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/20|№20 (72)]]—[[Родны край (1933)/1935/23|23 (75)]]}} * [[Царскі памятнік]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 21 верасьня—28 верасьня, 15 кастрычніка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/23|№23 (75)]]—[[Родны край (1933)/1935/24|24 (76)]], [[Родны край (1933)/1935/26|26 (78)]]}} * [[Белая лаўка]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 22 кастрычніка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/27|№27 (79)]]}} * [[Панскі дар]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 8—16 лістапада 1935. — [[Родны край (1933)/1935/29|№29 (81)]]—[[Родны край (1933)/1935/30|30 (82)]]}} '''Нарысы''' * [[Гаруем, але расьцем]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 18 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/11|№11 (36)]]}} * [[Партыец (Краўцоў)|Партыец]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 16 сакавіка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/5|№5 (57)]]}} '''Жарты''' * [[Яшчэ адзін Саюз]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 4 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/9|№9 (34)]]}} === Крытыка === *[[Новы Багдановіч]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 17 Студзеня 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/2|№2]]}} * [[Алесь Гарун (Краўцоў, 1921)]] *[[Аб аднэй драме або адкрытае пісьмо да беларускіх пісьменьнікаў]] (1921) * {{Скан|[[Што чытаць па беларуску?]]|Што чытаць па беларуску? (1924).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сьнежань 1924. — [[Студэнская думка (1924)/1924/1|№1]]}} * {{Скан|[[Аб сыстэматызацыі беларускае выдавецкае працы]]|Аб сыстэматызацыі беларускае выдавецкае працы (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} *[[«Maja Lira» K. Swajaka]] *[[Казімір Сваяк як паэт рэлігійны]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/20|№20]]}} *[[Паэтыцкая творчасьць Янкі Купалы]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 28 Лютага, 21 Сакавіка, 7 Траўня, 7, 14 Кастрычніка, 4, 24, 27 Лістапада, 15 Сьнежня 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/8|№8]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/10|10]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/15|15]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/32|32]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/33|33]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/36|36]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/39|39]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/40|40]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/45|45]]}} * [[Piasniar biełaruskaje wioski]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/46|№46]]}} *[[Поэтыцкая творчасьць Натальлі Арсеньневай. (Крытычны нарыс)]] (1926) *[[Канстанцыя Буйло, як імпрэсыяністка. (Крытычны нарыс)]] * [[Ядвігін Ш. (Краўцоў)|Ядвігін Ш.]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 7 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/1|№1]]}} *[[Байкі (па Крылову і інш.). — Б. Друцкага]] (1927) * [[«Маршалак Язэп Пілсудскі ў Вільні і на Віленшчыне» (Краўцоў)|„Маршалак Язэп Пілсудскі ў Вільні і на Віленшчыне“]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 4 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/9|№9 (34)]]}} * [[На сонечны бераг! (Краўцоў)|На сонечны бераг!]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 25 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/12|№12 (37)]]}} * [[«Пралескі» (Краўцоў)|„Пралескі“]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 10 лістапада 1934. — [[Родны край (1933)/1934/24|№24 (49)]]}} * [[Міхась Машара. Сьмерць Кастуся Каліноўскага (Краўцоў)|Міхась Машара. Сьмерць Кастуся Каліноўскага]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 23 сьнежня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/27|№27 (52)]]}} * [[«Студэнцкая Думка» (Краўцоў)|„Студэнцкая Думка“]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 6 ліпня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/17|№17 (69)]]}} * [[«Iskry Skaryny» № 5 (Краўцоў)|„Iskry Skaryny“ № 5]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 20 ліпня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/19|№19 (71)]]}} * [[Міхась Машара. На прадвесьні (Краўцоў)|Міхась Машара. На прадвесьні]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 29 кастрычніка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/28|№28 (80)]]}} * [[«Калосьсе». Літаратурна-Навуковы Часапіс. Кніжка 3. Вільня, 1935 г. (Краўцоў)|„Калосьсе“. Літаратурна-Навуковы Часапіс. Кніжка 3. Вільня, 1935 г.]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 30 лістапада 1935. — [[Родны край (1933)/1935/32|№32 (84)]]}} === Публіцыстыка === * [[Рашучы акт]] (1918) * 1 Wilenskaja Biełaruskaja himnazija // Biełaruskaje žyćcio. — 6 lipnia 1919. — №3 * [[Наш голас]] (1919) * [[Політычная нясьпеласьць]] (1919) * [[«Дыктатура пролетарыяту» на Беларусі]] (1919) * [[Як ня кінь, то ўсё клін]] (1919) * [[Соцыяль-дэмократыя і нацыянальнае гаспадарства]] (1919) * [[Разгон]] (1920) * [[Час — найлепшае лякарства]] (1921) * [[Час аб’яднаці сілы]] (1921) * [[Пачынаюць разумець]] (1921) * [[Праваслаўная царква на Беларусі]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 16 верасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/12|№12]]}} * [[Верма ў сваю школу]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 23 верасьня—7 кастрычніка 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/13|№13]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/15|15]]}} * [[Па сьлізкай дарозе]]* [[Маскалёвы дзеці]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 18 сьнежня ерасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/23|№23]]}} * [[Год разьдзелу]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 6 студня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/1|№1 (26)]]}} * [[Што перакладаць на беларускую мову?]] * [[Аб перакладах на беларускую мову]] (1924) * [[Biełaruski wydawiecki ruch u Wilni ŭ 1926 h.]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/2|№2]]}} * [[Некалькі словаў да братоў-пісьменьнікаў]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 13 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/2|№2]]}} * [[Гражданка — наша нацыянальная азбука]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 25 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/4|№4]]}} * [[Літэратурныя нататкі (Краўцоў)|Літэратурныя нататкі]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 25 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/4|№4]]}} * [[Валакаднікі]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 24 красавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/8|№8]]}} * [[Пясьняр хараства і адраджэньня]] (1927) * [[Школьная справа ў Польшчы]] // {{Fine|[[Беларуская Культура (1927)|Беларуская Культура]]. — Жнівень і верасень 1927. — [[Беларуская Культура (1927)/2-3|№2-3]]}} * [[Трымаймася родных назоваў!]] // {{Fine|[[Беларуская Культура (1927)|Беларуская Культура]]. — Ліпень 1927. — [[Беларуская Культура (1927)/1|№1]]}} * [[Сьмерць Міхала Грушэўскага]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 8 сьнежня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/26|№26 (51)]]}} * [[Петра Антонавіч Крэчэўскі]] (1937) * [[20 гадоў назад (Успамін пра Усебеларускі зьезд 1917 г.)]] (1938) === Фельетоны === * [[Рэзультат аднэй… легэнды]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 9 верасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/11|№11]]}} * [[Канец кар’еры]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 16 верасьня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/12|№12]]}} * [[Павестка і інш.]] (1921) * [[Слоўная анархія]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 2 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/22|№22]]}} * [[Мае проекты]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 22 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/24|№24]]}} * [[Тэлеграмы за 1-е красавіка]] (1921) * [[Што выгадней?]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 13 студня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/2|№2 (27)]]}} * Мільянэр (1923) * [[Якая птушка — такая й песьня]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 7 чэрвеня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/13|№13 (65)]]}} === Гістарычныя работы === * [[Ўсебеларускі Зьезд 1917 г.]] (1920) * [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 7 кастрычніка—18 лістапада 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/15|№15]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/21|21]]}} === Лісты === * [[Ліст да рэдакцыі (Краўцоў)]] === Мемуары === * [[Мае успаміны аб Івану Луцкевічу]] (1919) * [[Сумныя ўспаміны]] // {{Fine|[[Беларускі звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 2 верасьня 1922. — [[Беларускі звон (1921)/1921/10|№10]]}} * [[Кс. Аляксандар Астрамовіч]] (1921) * [[Алесь Гарун (Краўцоў, 1927)|Алесь Гарун]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 19 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/3|№3]]}} * [[Мае ўспаміны аб Жылцы]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 14—21 чэрвеня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/14|№14 (66)]]—[[Родны край (1933)/1935/15|15 (67)]]}} * [[Адна ноч (Краўцоў)|Адна ноч]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 7 сьнежня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/33|№33 (85)]]}} * [[Памяць аб праф. Карскім]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 22 красавіка—19 чэрвеня 1936. — [[Родны край (1933)/1936/5|№5 (93)]]—[[Родны край (1933)/1936/7|7 (95)]]}} * [[У дні Слуцкага Паўстаньня]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 29 лістапада 1936. — [[Родны край (1933)/1936/17|№17 (105)]]}} == Пераклады == '''1918''' * «[[Запаведзь (Шаўчэнка/Краўцоў)]]» (1918) * «[[Разрытая магіла (Шаўчэнка/Краўцоў)]]» (1918) * [[Мне аднакова ўсё, ці буду… (Шаўчэнка/Краўцоў)]] '''1919''' * Хаткі над возерам (Салоўкін) // Беларускае жыцьцё, 1919, №2-4 * «[[Алеся (Купрын/Краўцоў)]]» (1919) '''1923''' * «[[Цёмна й глуха ўсюдых, — людзі!..]]» (1923) '''1924''' * ''[[Аўтар:Міхаіл Лермантаў|Лермантаў, М]]''. {{Скан|[[Мцыры (1924)|Мцыры]]|Мцыры (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданнье газэты „Змаганьне“, 1924}} * {{Скан|[[Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю… (1924)|Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю…]]|Трактат паміж галоўнымі саюзнымі і ставарышанымі дзяржавамі ды Польшчаю… (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне газэты „[[Голас Беларуса (1924)|Голас Беларуса]]“, 1924}} * «[[Расказы аб вялікіх падзеях розных часоў і народаў (Рубакін/Краўцоў)]]» (1924) '''1926''' * ''[[Аўтар:Міхаіл Лермантаў|Лермантаў, М]]''. {{Скан|[[Дэмон (1926)|Дэмон]]|Дэмон (1926).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „Беларускага Выдавецкага Таварыства“, 1926}} * ''[[Аўтар:Генрык Сянкевіч|Сенкевіч, Г]]''. {{Скан|[[Бартэк-пераможнік (1926)|Бартэк-пераможнік]]|Sienkievic.Bartek pieramoznik.djvu}}. {{Fine|Вільня: Выданьне Беларуск. Выдавецкага Т-ва, 1926}} '''1927''' * ''[[Аўтар:Мар’ян Рапацкі|Рапацкі, М]]''. {{Скан|[[Палажэньне спажыўца (1927)|Палажэньне спажыўца]]|Палажэньне спажыўца (1927).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выдавецтва Акружное Рады пры Віленскім Аддзеле Саюзу Спажывецкіх Таварыстваў Польскае Рэспублікі, 1927}} * ''[[Аўтар:Максім Горкі|Горкі, М]]''. [[Чалавек (Горкі/Краўцоў)|Чалавек]] // {{Fine|[[Беларуская Культура (1927)|Беларуская Культура]]. — Жнівень і верасень 1927. — [[Беларуская Культура (1927)/2-3|№2-3]]}} '''1928''' * ''[[Аўтар:Уладзімір Караленка|Караленка, Ўл]]''. {{Скан|[[Сьляпы музыка (1928)|Сьляпы музыка]]|Сьляпы музыка (1928).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1928}} * ''[[Аўтар:Марк Твэн|Твэн, М]]''. {{Скан|[[Прынц і жабрак (1928)|Прынц і жабрак]]|Прынц і жабрак (1928).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1928}} * ''[[Аўтар:Леў Талстой|Толстой, Л]]''. {{Скан|[[Для дзяцей (Талстой, 1928)|Для дзяцей]]|Леў Талстой. Для дзяцей (1928).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1928}} '''1929''' * ''[[Аўтар:Мікалай Гогаль|Гоголь, М]]''. {{Скан|[[Тарас Бульба (1929)|Тарас Бульба]]|Тарас Бульба (1929).pdf}}. {{Fine|Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1929}} '''1934''' * ''[[Аўтар:Леанід Мосендз|Мосэндз, Л]]''. [[Брат (Мосендз/Краўцоў)|Брат]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 11 траўня 1934. — [[Родны край (1933)/1934/10|№10 (35)]]}} '''1935''' * ''[[Аўтар:Браты Тур|Браты Тур]]''. Канадзкі дрывасек // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 11 лютага 1935. — [[Родны край (1933)/1935/3|№3 (55)]]}} * ''[[Аўтар:Барыс Лаўранёў|Лаўрэнеў, Б]]''. Васковая пэрсона // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 12 красавіка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/7|№7 (59)]]}} * ''[[Аўтар:Міхаіл Салтыкоў-Шчадрын|Салтыкоў-Шчэдрын, М]]''. [[Хрыстова ноч]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 26 красавіка 1935. — [[Родны край (1933)/1935/8|№8 (60)]]}} * ''[[Аўтар:Юрый Горліс-Горскі|Горліс-Горськый, Ю]]''. [[Гэта было даўно…]] // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 6—13 ліпня 1935. — [[Родны край (1933)/1935/17|№17 (69)]]—[[Родны край (1933)/1935/18|18 (70)]]}} '''1936''' * ''[[Аўтар:Аляксандр Купрын|Купрын, А]]''. [[Шчасьце (Купрын/Краўцоў)|Шчасьце]]<ref name=":1">Dubia.</ref> // {{Fine|[[Родны край (1933)|Родны Край]]. — 29 лістапада 1936. — [[Родны край (1933)/1936/17|№17 (105)]]}} ----------- {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Мемуарысты]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] mfipya2hnihtrbxwhad9f6e3ffwaas1 102 1627 300357 300270 2026-10-15T18:56:38Z Gleb Leo 2440 300357 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Гарун | Імёны = Алесь | Першая літара прозвішча = Г | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН = 11 сакавіка 1887 | Месца нараджэння = ф. Новы Двор, Менскі павет, Расейская імпэрыя | ДС = 28 ліпеня 1920 | Месца смерці = Кракаў, Польская Рэспубліка | Выява = Alieś_Harun.jpg | Вікіпедыя = :be:Алесь Гарун | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Алесь Гарун | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Alieś Harun | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Алесь Гарун | Google = }} {{All works‎|Матчын дар}} ==Зборнікі== * [[Матчын дар (Гарун, зборнік)]] ==Паэмы== *{{Скан|[[Мае коляды]]|Sumny.Maje kalady.1920.pdf}} ==Вершы== '''1913''' * [[Biełarus (1913)/1913/39/Hej-żaż maja wioska!..|Hej-żaż maja wioska!..]] // {{fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 19 Śnieżnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/39|№39]]}} '''1914''' * [[Biełarus (1913)/1914/1/Z Nowahodnych dumak|Z Nowahodnych dumak]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 3 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/1|№1]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/3/Prywitańnie|Prywitańnie]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 16 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/3|№3]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/8/Boża moj! ja czuju znoŭ…|⁂ (Boża moj! ja czuju znoŭ…)]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 20 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/8|№8]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/14-15/Braty! dakul my budziem spać?|Braty! dakul my budziem spać?]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 2 Krasawika 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/14-15|№14-15]]}} '''1915''' * [[На варці (Гарун)|На варці]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 28 Мая 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/21|№21]]}} * [[Чэлавечая кроў (Гарун)|Чэлавечая кроў]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/22|№22]]}} '''1917''' * [[Згаварыліся (Гарун)|Згаварыліся]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 9 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/20|№20 (112)]]}} * [[Лісток і надзея]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 кастрычніка 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/26|№26]]}} * [[Песьня (За рэчкай, за рэчкай…)]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 кастрычніка 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/26|№26]]}} * [[Ня плач мяне забірае]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 кастрычніка 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/26|№26]]}} * [[Шчасьлівы той…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 8 сьнежня 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/33|№33]]}} '''1918''' * [[Паходная (Гарун)|Паходная]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 3 красавіка 1918. — [[Гоман (1916)/1918/28|№28 (224)]]}} '''1919''' * [[Z astrožnych kartak]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} * [[Dakory]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} * [[Хвейнаму другу]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} '''1920''' * [[Шлюб (Гарун)|Шлюб]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 18 сакавіка 1920. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/7|№7 (29)]]}} * [[Трэны (Гарун)|Трэны]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 4 ліпня 1920. — [[Рунь (часопіс)/9-10|№9-10]]}} ==Апавяданні== *[[Пан Шабуневіч]] *[[П’ера і Каламбіна]] *[[Чалавек без крыві]] *[[У Панасавым сяле]] *[[Першы снег (Гарун)]] *[[Дні]] *[[Свята]] ==Драматургія== * [[Датрымаў характар]] * [[Дзіўны лапаць, або Не ўсё тое порах, што ў пораху ляжыць]] * [[Хлопчык у лесе]] * [[Шчаслівы чырвонец]] ==Публіцыстыка== ===1918 год=== *[[Увагі да нацыянальнага руху]] *[[Одгукі]] *[[З цяжкім возам на гнілой грэблі]] *[[Скрыпты шавініста]] *[[Дыбенкіяда]] * [[Рэальная палітыка]] * [[Далей ні можна]] * [[Пад адным штандарам]] * [[Польшча і яе суседзі]] * [[«Нізалежная Беларусь»]] ===1919 год=== *[[У гасьцінах у Вільні]] *[[Груганьнё]] ==Прамовы== * [[Прамова Алеся Гаруна (18 верасьня 1919)|Прамова на прывітаньні Язэпа Пілсудзкага]] (18 верасьня 1919) ==Лісты== *[[Вацлаву Ластоўскаму (Гарун)]] * [[Наша Ніва (1906)/1915/21/Ліст у Рэдакцію|Ліст у Рэдакцію]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 28 Мая 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/21|№21]]}} ==Пра аўтара== *[[Алесь Гарун. Матчын дар (Лёсік)]] *[[Алесь Гарун]] *[[Памяці Алеся Гаруна]] *[[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Алесь_Гарун_(Аляксандар_Прушынскі).|Алесь Гарун (Ігнатоўскі)]] *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/А. Гарун|А. Гарун (Гарэцкі)]] * [[Алесь Гарун (Краўцоў, 1921)]] *[[Алесь Гарун (Краўцоў, 1927)]] *[[Памяці поэта]] *{{Скан|Да восьмай гадавіны сьмерці А. Гаруна|Гарун Каспяровіч.pdf}} (1928) * {{Скан|«Матчын дар» Алеся Гаруна (Барычэўскі)|Узвышша_1928-002.pdf}} / А Барычэўскі // Узвышша. – 1928. – №2. – С. 167. * [[Нарысы гісторыі беларускай літаратуры (1928)/Рэвалюцыя 1905-1906 г. на Беларусі/Алесь Гарун|Алесь Гарун (Піятуховіч)]] {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Беларуская вайсковая камісія| Гарун, Алесь]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] eratrxsvca1aoq2eyxgilcy736gzmeu 102 1634 300642 299948 2026-10-16T11:49:35Z Gleb Leo 2440 300642 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Гальяш |Прозвішча = Леўчык |Варыянты імёнаў = |Выява = Lewczyk.jpeg |ДН = 20 ліпеня 1880 |Месца нараджэння = Слонім, Гарадзенская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = верасень 1944 |Месца смерці = Варшава, Генэрал-губэрнатарства, Нямеччына |Апісанне = беларускі паэт, перакладчык, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Гальяш Леўчык |Вікіпедыя2 = Гальяш Леўчык |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Haĺjaš Lieŭčyk |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Гальяш Леўчык |Першая літара прозвішча = Л }} == Творы == {{All works‎}} ===Паэзія=== '''Невядомых гадоў''' * Жальбай зноў спатыкаю вясну * Мы жывём надзеяй * Я багат, багаты * [[Восень (Леўчык)]] * [[На Дзяды (Леўчык)|На Дзяды]] * Конь-ратай * [[Сон на Нёмне каля Шчары]] '''1908''' *[[Каб усе так слёзы нашага народа]] * Их шкода мне // Наша Нива, 1908, №17 '''1910''' * [[Шэрая гадзіна (Леўчык)]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (газета)/1910/23-24|№23-24]]}} '''1920''' * [[Дажынкі на Беларусі ў 1920 г.]] '''1921''' * [[Восень (Дварчанін)|Восень]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 11 лістапада 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/20|№20]]}} '''1922''' * [[Жаваранкаў хоры цешаць нашу ніву…| ⁂ (Жаваранкаў хоры цешаць нашу ніву…)]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 25 красавіка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/12|№12 (37)]]}} '''1924''' * [[Беларусь — мой край]] (1924) '''1925''' * [[Сон на Нёмане каля Шчары]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сакавік—красавік 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/3|№3 (4)]]}} * [[Сьледам за дзедам]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} * [[Son ab Baćkaŭščynie miłaj]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 26 Lipienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/32|№32]]}} * [[Son ab Baćkaŭščynie miłaj]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 31 Lipienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/33|№33]]}} '''1926''' *[[Biełaruski ściah]] * [[Не нам, беларусам, не нам…]] * [[Nia nam, Biełarusam…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Lipnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/23|№23]]}} * [[Praŭdy jasnaj ahni nie patuchnuć tabie!]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/34|№34]]}} * [[Dzied lirnik nad Ščaraj]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 19 Listapada 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/41|№41]]}} '''1930''' *[[Божая Ліра (1930)|Божая Ліра (спеўнік)]] '''Апублікаваныя пасмяротна''' * [[Груганы (Леўчык)|Груганы]] * [[Душыцелям слова]] * [[Нам так хочацца дзедавай казкі…]] * [[Да Беларусі (Леўчык)|Да Беларусі]] * [[Усходнія трыялеты]] ===Паэмы прозай=== * [[Хараство (Леўчык)|Хараство]] * [[Чалавек (Леўчык)|Чалавек]] ===Публіцыстыка=== * {{Скан|[[Праф. Карскі аб беларускай мове]]|Праф. Карскі аб беларускай мове (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} == Зборнікі == * {{Скан|[[Čyžyk biełaruski (1912)|Čyžyk biełaruski]]|Čyžyk Biełaruski (1912).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Drukarnia „Znicz“, 1912}} ==Пераклады== * {{Скан|[[Лялька (Сыракомля/Леўчык)|Лялька]]|Лялька (Сыракомля, пер. Леўчыка, 1927).pdf}} // {{Fine|[[Родныя гоні (1927)|Родныя гоні]]. — Верасень—Кастрычнік 1927. — [[Родныя гоні (1927)/6|Кніжка 6]]}} * [[Гімн (Славацкі/Леўчык)|Гімн]] — [[Аўтар:Юльюш Славацкі|Ю. Славацкі]] * [[На ліры (Канапніцкая/Леўчык)|На ліры]] — [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Марыя Канапніцкая]] * [[Скарбы ў раллі (Зямкевіч/Леўчык)|Скарбы ў раллі]] — [[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Р. Зямкевіч]] {{pd-OLD-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Метадысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 437jx98nlp3eszi6pugpic2fcoukh1n 300643 300642 2026-10-16T11:49:55Z Gleb Leo 2440 300643 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Гальяш |Прозвішча = Леўчык |Варыянты імёнаў = |Выява = Lewczyk.jpeg |ДН = 20 ліпеня 1880 |Месца нараджэння = Слонім, Гарадзенская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = верасень 1944 |Месца смерці = Варшава, Генэрал-губэрнатарства, Нямеччына |Апісанне = беларускі паэт, перакладчык, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Гальяш Леўчык |Вікіпедыя2 = Гальяш Леўчык |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Haĺjaš Lieŭčyk |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Гальяш Леўчык |Першая літара прозвішча = Л }} == Творы == {{All works‎}} ===Паэзія=== '''Невядомых гадоў''' * Жальбай зноў спатыкаю вясну * Мы жывём надзеяй * Я багат, багаты * [[Восень (Леўчык)]] * [[На Дзяды (Леўчык)|На Дзяды]] * Конь-ратай * [[Сон на Нёмне каля Шчары]] '''1908''' *[[Каб усе так слёзы нашага народа]] * Их шкода мне // Наша Нива, 1908, №17 '''1910''' * [[Шэрая гадзіна (Леўчык)]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (газета)/1910/23-24|№23-24]]}} '''1920''' * [[Дажынкі на Беларусі ў 1920 г.]] '''1921''' * [[Восень (Дварчанін)|Восень]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 11 лістапада 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/20|№20]]}} '''1922''' * [[Жаваранкаў хоры цешаць нашу ніву…| ⁂ (Жаваранкаў хоры цешаць нашу ніву…)]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 25 красавіка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/12|№12 (37)]]}} '''1924''' * [[Беларусь — мой край]] (1924) '''1925''' * [[Сон на Нёмане каля Шчары]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сакавік—красавік 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/3|№3 (4)]]}} * [[Сьледам за дзедам]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} * [[Son ab Baćkaŭščynie miłaj]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 26 Lipienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/32|№32]]}} * [[Son ab Baćkaŭščynie miłaj]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 31 Lipienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/33|№33]]}} '''1926''' *[[Biełaruski ściah]] * [[Не нам, беларусам, не нам…]] * [[Nia nam, Biełarusam…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Lipnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/23|№23]]}} * [[Praŭdy jasnaj ahni nie patuchnuć tabie!]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/34|№34]]}} * [[Dzied lirnik nad Ščaraj]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 19 Listapada 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/41|№41]]}} '''1930''' *[[Божая Ліра (1930)|Божая Ліра (спеўнік)]] '''Апублікаваныя пасмяротна''' * [[Груганы (Леўчык)|Груганы]] * [[Душыцелям слова]] * [[Нам так хочацца дзедавай казкі…]] * [[Да Беларусі (Леўчык)|Да Беларусі]] * [[Усходнія трыялеты]] ===Паэмы прозай=== * [[Хараство (Леўчык)|Хараство]] * [[Чалавек (Леўчык)|Чалавек]] ===Публіцыстыка=== * {{Скан|[[Праф. Карскі аб беларускай мове]]|Праф. Карскі аб беларускай мове (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} == Зборнікі == * {{Скан|[[Čyžyk biełaruski (1912)|Čyžyk biełaruski]]|Čyžyk Biełaruski (1912).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Drukarnia „Znicz“, 1912}} ==Пераклады== * {{Скан|[[Лялька (Сыракомля/Леўчык)|Лялька]]|Лялька (Сыракомля, пер. Леўчыка, 1927).pdf}} // {{Fine|[[Родныя гоні (1927)|Родныя гоні]]. — Верасень—Кастрычнік 1927. — [[Родныя гоні (1927)/6|Кніжка 6]]}} * [[Гімн (Славацкі/Леўчык)|Гімн]] — [[Аўтар:Юльюш Славацкі|Ю. Славацкі]] * [[На ліры (Канапніцкая/Леўчык)|На ліры]] — [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Марыя Канапніцкая]] * [[Скарбы ў раллі (Зямкевіч/Леўчык)|Скарбы ў раллі]] — [[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Р. Зямкевіч]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Метадысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 0j3v5jqzlizldksxreb6yqpo5swww2u 102 1636 300366 200751 2026-10-15T18:59:25Z Gleb Leo 2440 300366 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Гарэцкі | Імёны =Максім | Першая літара прозвішча =Г | Варыянты імёнаў =Максім Беларус, М. Б. Беларус, М. Г., А. Мсьціслаўскі, Дзед Кузьма, Мацей Мышка, Мізэрыус Монус і іншымі; у сваіх творах таксама выступаў як Кузьма Батура і Лявон Задума. | Апісанне = | Іншае = | ДН =6 (18) лютага 1893 | Месца нараджэння =в. Малая Багацькаўка, Амсьціслаўскі павет, Магілёўская губэрня, Расейская імпэрыя | ДС =10 лютага 1938 (44 гады) | Месца смерці =Вязьма, Смаленская вобласьць, РСФСР, СССР | Выява = Maksim Harecki photo.jpg | Вікіпедыя =be:Максім Іванавіч Гарэцкі | Вікіпедыя2 =be-x-old:Максім Гарэцкі | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Maksim Harecki | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Максім Гарэцкі | Google = }} == Творы == {{All works‎}} === Аповесці === * [[Дзве душы (Гарэцкі)]] * [[Літоўскі хутарок (Гарэцкі)]] * [[Роднае карэнне]] * [[У чым яго крыўда? (Гарэцкі)]] * [[Меланхолія]] * [[Ціхая плынь (Гарэцкі)]] === Апавяданні === * {{Скан|[[Рунь (1914)|Рунь]]|Рунь (1914).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1914}} ** [[Рунь_(Гарэцкі,_апавяданне)|Рунь]] ** [[У лазні]] ** [[Страхаццё]] ** [[Красаваў язмін]] ** [[У панскім лесе]] ** [[Лірныя спевы]] ** [[Што яно?]] * {{Скан|[[Досьвіткі (1926)|Досьвіткі]]|Досьвіткі (1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}} ** [[Досвіткі (Гарэцкі, апавяданне)|Досвіткі]] ** [[Панская сучка]] ** [[Смачны заяц]] ** [[Прысяга (Гарэцкі)|Прысяга]] ** [[Страшная музыкава песня]] ** [[Стары прафесар]] ** [[Дурны настаўнік]] ** [[Трасца (Гарэцкі)|Трасца]] ** [[Сасна (Гарэцкі)|Сасна]] ** [[Багатая пчэльня]] * Iduć usie - idu ja // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 29 čerwienia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]}} * [[Еду дамоў]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 4 ліпня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/14|№14 (39)]]}} * [[У панскай кухні]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 25 сакавіка—1 красавіка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/9|№9 (34)]]—[[Беларускі Звон (1921)/1922/10|№10 (35)]]}} * [[Амэрыканец (Гарэцкі)|Амэрыканец]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 14 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/29|№29]]}} * [[Габрыелевы прысады]] * [[Генерал]] * [[Зіма (Гарэцкі)]] * [[Знібее сэрца]] * [[Маці (Гарэцкі)]] * [[На этапе]] * [[Пабожны мешчанін]] * [[Скарб]] * [[Супакой]] * [[Усебеларускі зьезд 1917 году (Гарэцкі)]] * [[Уцекачы]] * [[Хадзяка]] * [[Чарнічка]] * [[Вясна (Гарэцкі)]] * [[Дзёгаць (Гарэцкі)]] * [[Рускі (Гарэцкі)]] * [[Фантазія (Гарэцкі)]] * [[Бітва на Уле (Гарэцкі)]] * [[Уцёкі Сярэбранага]] * [[Чарнічка]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 8 сьнежня 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/33|№33]]}} * [[Кросны (Гарэцкі)|Кросны]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 15 žniŭnia—7 верасьня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/10|10]]—[[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/12|12]]}} * [[У Палястыне]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 25 студзеня 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/2|№2]]}} * [[Напад белагвардзейцаў]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — Студзень 1930. — [[Маладняк (часопіс)/1930/1|№1]]}} === Драматургія === * [[Атрута (Гарэцкі)|Атрута]] * {{Скан|Жартаўлівы Пісарэвіч (1928)|Жартаўлівы Пісарэвіч (1928).pdf}} === Успаміны === * [[Успаміны пра Івана Луцкевіча (Гарэцкі)|Успаміны пра Івана Луцкевіча]] // {{Fine|[[Памяці Івана Луцкевіча (1920)|Памяці Івана Луцкевіча]]. Вільня, 1920}} === Раманы === * [[На імпэрыялістычнай вайне]] * [[Віленскія камунары]] === Публіцыстыка === * [[Развагі і думкі]] (1914) * [[Думкі і развагі з прычыны сьвята незалежнасьці]] * [[Да абароны пакуль ня позна]] (1927) === Артыкулы === * [[Доктар Францыск Скарына]] * [[Чатырыста гадоў друку на Беларусі]] * [[Маладняк (Гарэцкі)]] * [[Культурнае свята (Гарэцкі)]] === Крытыка === * [[Вінцук Дунін-Марцінкевіч (Гарэцкі)|Вінцук Дунін-Марцінкевіч]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 7 верасьня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/12|12]]}} * [[Уладыслаў Галубок (Гарэцкі)|Уладыслаў Галубок]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 7 лістапада 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/20|№20]]}} * [[«Апошняе спатканьне» (Гарэцкі)|„Апошняе спатканьне“]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Ян Няслухоўскі (Гарэцкі)|Ян Няслухоўскі (1851—1897 г.г.)]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/230|№230 (2122)]]}} * [[Творчасьць Янкі Нёманскага (Гарэцкі)|Творчасьць Янкі Нёманскага]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9, 12 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/230|№230 (2122)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/232|232 (2124)]]}} * [[Пэўны гвалт]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/257|№257 (2149)]]}} * [[Бядуля пасьля Кастрычніка]] // {{Fine|[[Аршанскі маладняк (часопіс)|Аршанскі Маладняк]]. — Красавік 1928. — [[Аршанскі маладняк (часопіс)/1928/7|№7]]}} * [[Гісторыя беларускае літэратуры (Гарэцкі)]] * [[Маладняк за пяць гадоў (1928)]] === Мовазнаўства === * [[Практычны расійска-беларускі слоўнік]] (1924; разам з [[Аўтар:Мікола Байкоў|Міколам Байковым]]) == Зборнікі == * {{Скан|[[Хрыстаматыя беларускае літэратуры. ХІ век—1905 год]]|Хрыстаматыя беларускае літаратуры. ХІ век—1905 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Віленскае Беларускае Выдавецтва Б. Клецкіна, 1922}} == Пра аўтара == *[[Ідэоляг народнае інтэлігенцыі: Максім Гарэцкі]] *[[«Дзьве душы» М. Гарэцкага]] {{PD-old-70}} [[Category:Пісьменнікі]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Рускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Гісторыкі літаратуры]] [[Катэгорыя:Лексікографы]] [[Катэгорыя:Філолагі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] k9zbm3t16nouo67sxaqhtzkmzn6padb 102 1643 300630 295839 2026-10-16T11:41:22Z Gleb Leo 2440 300630 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Шаўчэнка | Імёны = Тарас | Першая літара прозвішча = Ш | Варыянты імёнаў = Тарас Григорович Шевченко | Апісанне = украінскі пісьменнік, мастак, грамадскі дзеяч; заснавальнік новай украінскай літаратуры і нацыянальнай літаратурнай мовы | Іншае = | ДН = 25 лютага (9 сакавіка) 1814 | Месца нараджэння = с. Морынцы, цяпер Звянігародскі раён Чаркаскай вобл., Украіна | ДС = 10 сакавіка 1861 | Месца смерці = Санкт-Пецярбург, Расія | Выява = Taras Shevchenko.jpg | Вікіпедыя = :be:Тарас Шаўчэнка | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Тарас Шаўчэнка | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Taras Shevchenko | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Тарас Шаўчэнка | Google = }} == Творы == {{Усе творы|Вершы Тараса Шаўчэнкі|Паэмы Тараса Шаўчэнкі‎}} === Паэмы === * [[Кацярына (Шаўчэнка)]] * [[Гайдамакі (Шаўчэнка/Купала)]] ** [[Ад сяла да сяла]] (урывак) * [[Каўказ (Шаўчэнка/Купала)]] ** [[З Тараса Шаўчэнкі: «Каўказ»]] — урывак у перакладзе Алеся Гаруна * [[Сон (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Ерэтык (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Неафіты (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Сляпы (Нявольнік)]] * [[Марыя (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Ведзьма (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Варнак (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Цары (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Князёўна (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Хусціна (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Тарасава ноч (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Маскалёва крыніца (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Марына (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ктытароўна (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Гамалія]] (Шаўчэнка/Колас) * [[Чарнец (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Чыгрыне, Чыгрыне (Шаўчэнка/Колас)]] === Цыкль вершаў „У каземаце“ === <poem>1. [[Ой, адна я, адна (Шаўчэнка)]] 2. [[За байракам байрак… (Шаўчэнка/Бядуля)]] 3. [[Мне аднакова ўсё, ці буду… (Шаўчэнка)]] 4. [[Не кідай мацеры (Шаўчэнка/Бядуля)]] 5. [[Чаго ты ходзіш на магілу? (Шаўчэнка/Бядуля)]] 6. [[Ой, тры шляхі шырокія… (Шаўчэнка/Бядуля)]] 10. [[Рана ўранку навабранцы (Шаўчэнка/Бядуля)]] 11. [[Ў няволі цяжка (Шаўчэнка/Бядуля)]] 12. [[Ці сыдземся яшчэ мы знова (Шаўчэнка/Бядуля)]] 13. [[Касар (Шаўчэнка/Бядуля)]]</poem> === Вершы === * [[Wučyciesia (Шаўчэнка/Голуб-Бучынская)|Wučyciesia]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Марыя Голуб-Бучынская|Hałubka]]'' // [[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/2|№2]]}} * [[Запавет (Шаўчэнка)]] * [[Прычынна (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Вецер буйны, вецер буйны!.. (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Цяжка-цяжка жыць на свеце… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Нашто чорныя мне бровы… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Цячэ вада ў сіне мора… (Шаўчэнка)]] * [[Ой вы, думы, мае думы! (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Перабендзя (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Таполя (Шаўчэнка)]] * [[Вецер з гаем размаўляе (Шаўчэнка/Купала)]] * [[На вечную памяць Катлярэўскаму (Шаўчэнка/Купала)]] * [[За думаю дума роем вылятае… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Да Аснавяненкі (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Іван Падкова (Шаўчэнка/Купала)]] * [[З успамінаў пра дзяцінства]] (урывак) * [[Н. Маркевічу]] * [[Пажоўкнуў ліст… Прыгаслі вочы… (Шаўчэнка/Купала)]] *** [[Мінаюць дні, мінаюць ночы… (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Свет мой ясны! Свет спакойны! (Шаўчэнка/Купала)]] * [[На незабудзь]] * [[Заваражы мяне, волхве… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Гогалю (Шаўчэнка/Купала)]] ** [[Гогалю (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Разрытая магіла (Шаўчэнка/Краўцоў)]] ** [[Раскапаная магіла (Шаўчэнка/Колас)]] ** [[Разрытая магіла (Шаўчэнка/Цвяткоў)]] * [[Утопленка (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Сава]] (Шаўчэнка/Колас) * [[У нядзелю не гуляла… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Чаго мне так цяжка, чаго мне так нудна… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Дзявочыя ночы (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Не завідуй багатаму… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Не жаніся ты з багатай… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Павей, ветру, па-над ярам… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Мар'яна-чарніца (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Доля (Шаўчэнка/Сержпутоўскі)]] * [[Смерць (Шаўчэнка/Сержпутоўскі)]] * [[Халодны яр (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Маленькай Мар’яне (Шаўэнка/Бядуля)]] * [[Тры гады (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Лілея (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Русалка (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Думы мае, думы мае (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Ты прыгадай, сяброў сям’я… (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Ану ізноўку вершаваць (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[У бога пад лавай ляжала сякера (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ой, гляну я, падзіўлюся… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Дабро, хто мае сам хаціну (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Як за падатак, абступілі… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Не жаль на злога… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Гарчэй няма, чым у няволі… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Нібыта праведных дзяцей… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Вось так і цяпер я пішу (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ды не дай ты, бог, нікому (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ну, што-б, здаецца, словы сказ (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[На ніву ў жыта уначы (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Між скаламі, нібыта злодзей (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[І неба не ўмыта, і хвалі заспаны (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Сонца заходзіць, горы чарнеюць (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Трынаццаць мне тады мінала (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Не грэе сонца на чужыне (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Сон (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Іржавец (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[N.N. (О мае думы!) (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Як мы былі йшчэ казакамі (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Адзін другога мы пытаем (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Самому дзіўна (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Ой строчачку за строчачкай (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[А.О. Казачкоўскаму (Шаўчэнка/Клімковіч)]] == Пра аўтара == === Мастацкія творы === * [[Памяці Т. Шаўчэнкі]] * [[Памяці Шаўчэнкі (Купала)]] * [[За тысячу вёрст ад радзімага краю…]] * [[Памяці Шаўчэнкі (Гурло)]] * [[Тарасова доля]] * [[На Віленскім шляху]] * [[Чарадзей вялікі]] === Артыкулы === * [[Тарас Шэвчэнко (1909)]] // Наша Ніва, 1909, №11 * {{Скан|[[Памяці Тараса Шаўчэнкі (Бульба)|Памяці Тараса Шаўчэнкі]]|Шаўчэнка.pdf}} // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1911. — [[Наша Ніва (газета)/1911/8|№8]]}} * [[Тарас Шаўчэнка і беларусы]] * [[Тарас Шэвчэнко]] (1914) * [[Вялікі народны паэт (Дабрынін)|Вялікі народны паэт]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1939. — [[Полымя (часопіс)/1939/3|№3]]}} * [[Шэўчэнка і беларуская паэзія (Колас)|Шэўчэнка і беларуская паэзія]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1939. — [[Полымя (часопіс)/1939/3|№3]]}} [[Катэгорыя:Украінскія аўтары]] [[Катэгорыя:Украінскія паэты]] [[Катэгорыя:Мастакі]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] a3brfw7hx3ihjdb0rt4thf7bzu0yvkc 300632 300630 2026-10-16T11:42:21Z Gleb Leo 2440 300632 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Шаўчэнка | Імёны = Тарас | Першая літара прозвішча = Ш | Варыянты імёнаў = Тарас Григорович Шевченко | Апісанне = украінскі пісьменнік, мастак, грамадскі дзеяч; заснавальнік новай украінскай літаратуры і нацыянальнай літаратурнай мовы | Іншае = | ДН = 25 лютага (9 сакавіка) 1814 | Месца нараджэння = с. Морынцы, цяпер Звянігародскі раён Чаркаскай вобл., Украіна | ДС = 10 сакавіка 1861 | Месца смерці = Санкт-Пецярбург, Расія | Выява = Taras Shevchenko.jpg | Вікіпедыя = :be:Тарас Шаўчэнка | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Тарас Шаўчэнка | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Taras Shevchenko | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Тарас Шаўчэнка | Google = }} == Творы == {{Усе творы|Вершы Тараса Шаўчэнкі|Паэмы Тараса Шаўчэнкі‎}} === Паэмы === * [[Кацярына (Шаўчэнка)]] * [[Гайдамакі (Шаўчэнка/Купала)]] ** [[Ад сяла да сяла]] (урывак) * [[Каўказ (Шаўчэнка/Купала)]] ** [[З Тараса Шаўчэнкі: «Каўказ»]] — урывак у перакладзе Алеся Гаруна * [[Сон (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Ерэтык (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Неафіты (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Сляпы (Нявольнік)]] * [[Марыя (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Ведзьма (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Варнак (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Цары (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Князёўна (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Хусціна (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Тарасава ноч (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Маскалёва крыніца (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Марына (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ктытароўна (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Гамалія]] (Шаўчэнка/Колас) * [[Чарнец (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Чыгрыне, Чыгрыне (Шаўчэнка/Колас)]] === Цыкль вершаў „У каземаце“ === <poem>1. [[Ой, адна я, адна (Шаўчэнка)]] 2. [[За байракам байрак… (Шаўчэнка/Бядуля)]] 3. [[Мне аднакова ўсё, ці буду… (Шаўчэнка)]] 4. [[Не кідай мацеры (Шаўчэнка/Бядуля)]] 5. [[Чаго ты ходзіш на магілу? (Шаўчэнка/Бядуля)]] 6. [[Ой, тры шляхі шырокія… (Шаўчэнка/Бядуля)]] 10. [[Рана ўранку навабранцы (Шаўчэнка/Бядуля)]] 11. [[Ў няволі цяжка (Шаўчэнка/Бядуля)]] 12. [[Ці сыдземся яшчэ мы знова (Шаўчэнка/Бядуля)]] 13. [[Касар (Шаўчэнка/Бядуля)]]</poem> === Вершы === * [[Wučyciesia (Шаўчэнка/Голуб-Бучынская)|Wučyciesia]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Марыя Голуб-Бучынская|Hałubka]]'' // [[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/2|№2]]}} * [[Запавет (Шаўчэнка)]] * [[Прычынна (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Вецер буйны, вецер буйны!.. (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Цяжка-цяжка жыць на свеце… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Нашто чорныя мне бровы… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Цячэ вада ў сіне мора… (Шаўчэнка)]] * [[Ой вы, думы, мае думы! (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Перабендзя (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Таполя (Шаўчэнка)]] * [[Вецер з гаем размаўляе (Шаўчэнка/Купала)]] * [[На вечную памяць Катлярэўскаму (Шаўчэнка/Купала)]] * [[За думаю дума роем вылятае… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Да Аснавяненкі (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Іван Падкова (Шаўчэнка/Купала)]] * [[З успамінаў пра дзяцінства]] (урывак) * [[Н. Маркевічу]] * [[Пажоўкнуў ліст… Прыгаслі вочы… (Шаўчэнка/Купала)]] *** [[Мінаюць дні, мінаюць ночы… (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Свет мой ясны! Свет спакойны! (Шаўчэнка/Купала)]] * [[На незабудзь]] * [[Заваражы мяне, волхве… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Гогалю (Шаўчэнка/Купала)]] ** [[Гогалю (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Разрытая магіла (Шаўчэнка/Краўцоў)]] ** [[Раскапаная магіла (Шаўчэнка/Колас)]] ** [[Разрытая магіла (Шаўчэнка/Цвяткоў)]] * [[Утопленка (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Сава]] (Шаўчэнка/Колас) * [[У нядзелю не гуляла… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Чаго мне так цяжка, чаго мне так нудна… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Дзявочыя ночы (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Не завідуй багатаму… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Не жаніся ты з багатай… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Павей, ветру, па-над ярам… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Мар'яна-чарніца (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Доля (Шаўчэнка/Сержпутоўскі)]] * [[Смерць (Шаўчэнка/Сержпутоўскі)]] * [[Халодны яр (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Маленькай Мар’яне (Шаўэнка/Бядуля)]] * [[Тры гады (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Лілея (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Русалка (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Думы мае, думы мае (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Ты прыгадай, сяброў сям’я… (Шаўчэнка/Бядуля)]] * [[Ану ізноўку вершаваць (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[У бога пад лавай ляжала сякера (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ой, гляну я, падзіўлюся… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Дабро, хто мае сам хаціну (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Як за падатак, абступілі… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Не жаль на злога… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Гарчэй няма, чым у няволі… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Нібыта праведных дзяцей… (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Вось так і цяпер я пішу (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ды не дай ты, бог, нікому (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Ну, што-б, здаецца, словы сказ (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[На ніву ў жыта уначы (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Між скаламі, нібыта злодзей (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[І неба не ўмыта, і хвалі заспаны (Шаўчэнка/Глебка)]] * [[Сонца заходзіць, горы чарнеюць (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Трынаццаць мне тады мінала (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Не грэе сонца на чужыне (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Сон (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Іржавец (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[N.N. (О мае думы!) (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Як мы былі йшчэ казакамі (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Адзін другога мы пытаем (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Самому дзіўна (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[Ой строчачку за строчачкай (Шаўчэнка/Клімковіч)]] * [[А.О. Казачкоўскаму (Шаўчэнка/Клімковіч)]] == Пра аўтара == === Мастацкія творы === * [[Памяці Т. Шаўчэнкі]] * [[Памяці Шаўчэнкі (Купала)]] * [[За тысячу вёрст ад радзімага краю…]] * [[Памяці Шаўчэнкі (Гурло)]] * [[Тарасова доля]] * [[На Віленскім шляху]] * [[Чарадзей вялікі]] === Артыкулы === * [[Тарас Шэвчэнко (1909)]] // Наша Ніва, 1909, №11 * {{Скан|[[Памяці Тараса Шаўчэнкі (Бульба)|Памяці Тараса Шаўчэнкі]]|Шаўчэнка.pdf}} // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1911. — [[Наша Ніва (газета)/1911/8|№8]]}} * [[Тарас Шаўчэнка і беларусы]] * [[Тарас Шэвчэнко]] (1914) * [[Вялікі народны паэт (Дабрынін)|Вялікі народны паэт]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1939. — [[Полымя (часопіс)/1939/3|№3]]}} * [[Шэўчэнка і беларуская паэзія (Колас)|Шэўчэнка і беларуская паэзія]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1939. — [[Полымя (часопіс)/1939/3|№3]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Украінскія аўтары]] [[Катэгорыя:Украінскія паэты]] [[Катэгорыя:Украінскія празаікі]] [[Катэгорыя:Мастакі]] [[Катэгорыя:Вязні]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] oo35o55fntdrw8an4ggho6l9z5nxjta 102 1645 300365 278273 2026-10-15T18:59:08Z Gleb Leo 2440 300365 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Колас | Імёны = Якуб | Першая літара прозвішча = К | Варыянты імёнаў = <small>Агарак; К.Адзінокі; К.Альбуцкі; Андрэй «сацыяліст»; К.Белорус; Тамаш Булава; Ганна Груд; Тарас Гушча; Дземяноў Гуз; Пятрусь Дзягель; Дзядзька Карусь; Дубовы Ліст; Ганна Крум; Кудесник; Карусь Лапаць; Левы; Лесавік; Марцін з-за рэчкі; Мікалаевец; М.Міцкевіч; Наднёманец; Народный учитель; Свой чалавек; Стары шут; Иван Торба і іншыя</small> | Апісанне = пісьменнік, паэт, перакладчык | Іншае = | ДН = 3 лістапада 1882 | Месца нараджэння = засценак Акінчыцы, Мінскі павет, Мінская губерня, Беларусь, Расійская імперыя | ДС = 13 жніўня 1956 | Месца смерці = Мінск, БССР, СССР | Выява = Kanstantyn Mickievič (Jakub Kołas). Канстантын Міцкевіч (Якуб Колас) (1908) (3).jpg | Вікіпедыя = :be:Якуб Колас | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Якуб Колас | Вікіцытатнік = Якуб Колас | Вікісховішча = Category:Yakub Kolas | Вікіліўр = Yakub Kolas | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Якуб Колас | Google = }} == Творы == {{Усе творы|Песьні жальбы‎|Мой дом|Пераклады Якуба Коласа‎|Якуб Колас (Тарас Гушча). Збор твораў}} {{clear}} * {{Скан|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Drugoe chytanne 1909.pdf}} * {{Скан|Выбраныя творы (Колас, 1927)|Vybranyja tvory 1927.pdf}} * {{2Ў|Збор твораў (Колас, 1928—1929)}} * {{Скан|Выбраныя творы (Колас, 1936)|Выбраныя творы (Колас 1936) том 1.pdf}} === Апавяданні === * {{2Ў|Апаведаньня (Колас, 1912)}} ** [[Васіль Чурыла]] ** [[Чорт]] ** [[Калодка пчол]] ** [[Кантракт]] ** [[Імяніны]] ** [[Соцкі падвёў]] ** [[Калядны вечар]] ** [[Апаведаньня (1912)/Зоркі-Анёлы|Зоркі-Анёлы]] ** [[Кірмаш]] ** [[Андрэй-выбаршчык]] * {{2Ў|Тоўстае палена}} (1913, Пецярбург) * {{2Ў|Нёманоў дар (1913)}} * {{2Ў|Родныя зьявы (1914)}} ** [[Думкі ў дарозе]] ** [[Дудар (Колас)]] ** [[Старасць не радасць]] ** [[У старых дубах]] ** [[Дзеравеншчына]] ** [[Адгукнуўся]] ** [[Бунт]] ** [[Малады дубок]] ** [[Трывога (Колас)|Трывога]] ** [[На начлезе (Колас)|Трывога (Колас)]] ** [[Старыя падрызнікі]] ** [[«Сацыяліст»]] ** [[Недаступны]] ** [[Дзяліцьба]] ** [[Знайшлі]] ** [[Выстагнаўся]] ** [[Злавіў]] ** [[З днеўніка пана Жылака]] ** [[Стараста]] ** [[Так і трэба ашуканцу]] ** [[Выбар старшыны]] ** [[Злучыліся]] * '''Казкі жыцця (1921, Коўна)''' {|width="100%" |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| : [[Адзінокае дрэва]] : [[Адзінокі курган]] : [[Асінае гняздо]] : [[Балотны агонь]] : [[Вадаспад]] : [[Гусі (апавяданне)|Гусі]] : [[Даль (Колас)]] : [[Жывая вада (Колас)|Жывая вада]] : [[Залаты прамень]] : [[Зло — не заўсёды зло]] : [[Кажух старога Анісіма]] |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| : [[Камень (Колас)|Камень]] : [[Крыніца]] : [[Купальскія светлякі]] : [[Кучаравае дрэва]] : [[На ўсё ёсць прычына]] : [[На чужым грунце]] : [[Над прасторамі зямлі]] : [[Ноч, калі папараць цвіце]] : [[Стары лес]] : [[Страказа]] : [[Супраць вады]] |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| : [[У балоце]] : [[У чым іх сіла]] : [[Хвароба]] : [[Хмарка (Колас, апавяданне)]] : [[Цвіркун]] : [[Чортаў камень]] : [[Чыя праўда]] : [[Што лепей]] : [[Што яны страцілі]] : [[Як птушкі дуб ратавалі]] |} * {{Скан|{{2Ў|Першыя крокі (1925)}}|Pershyja kroki 1925.pdf}} * {{Скан|{{2Ў|Крок за крокам (1925)}}|Krok za krokam 1925.pdf}} * {{Скан|{{2Ў|На рубяжы (1925)}}|Na rubiagy 1925.pdf}} * {{Скан|{{2Ў|У ціхай вадзе (1925)}}|U tsihaj vadze 1925.pdf}} * [[Адзін (Колас)|Адзін]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 10 сакавіка 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/5|№5]]}} * {{Скан|{{2Ў|Выбраныя апавяданьні (Колас, 1926)}}|Выбраныя апавяданьні (Колас, 1926).pdf}} * [[Апавяданні (1940)]] === П’есы === * [[Антось Лата]] * [[Вайна вайне]] * [[Забастоўшчыкі]] * [[На дарозе жыцця]] * [[У пушчах Палесся]] === Аповесці === * {{Скан|{{2Ў|На прасторах жыцьця (1926)}}|На прасторах жыцьця (1926).pdf}} * {{Скан|[[Адшчапенец]]|Adshchapenets 1932.pdf}} * [[Дрыгва]] * [[Зямля заве]] === Раманы === * [[На ростанях]] === Паэмы === * [[Прапаў чалавек]] * [[Батрак (Колас)]] * [[Новая зямля (паэма)|Новая зямля]] * {{2Ў|Сымон-музыка}} * {{Скан|[[Рыбакова хата]]|Rybakova hata 1947.pdf}} * {{Скан|[[Суд у лесе]]|Sud u lese.pdf}} * {{Скан|[[Адплата]]|Adplata 1946.pdf}} * [[На шляхах волі]] === Зборнікі вершаў === * '''{{2Ў|Песьні жальбы (1910)}}''' {|width="100%" |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| : [[Адлёт жураўлёў]] : [[Асеньні дождж]] : [[Вецер (Колас)|Вецер]] : [[Вёска (Колас)|Вёска]] : [[Восень (Колас)|Восень]] : [[Вярбіна (Колас)]] : [[Вясна (Вясна, вясна…)]] : [[Вясна (Йдзе вясна ўжо, дзякуй Богу!..)]] : [[Гусі (верш)|Гусі]] : [[Дарога]] : [[Жніво (Колас)]] |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| : [[Зіма (Белым снегам замятае…)]] : [[Кіньце смутак]] : [[Ліпы старыя]] : [[Маці (Колас)|Маці]] : [[Месяц]] : [[Могілкі]] : [[Мужык (Я — мужычы сынок…)]] : [[На полі вясною]] : [[На ростанках]] : [[Наш родны край]] : [[Наша возьме]] : [[Не бядуй!]] |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| : [[Не пытайце, не прасеце…]] : [[Ноч (Колас)| Ноч]] : [[Песня над калыскай]] : [[Песня няволі]] : [[Рана вам журыцца…]] : [[Родныя вобразы]] : [[Рольнік (Колас)]] : [[Скора ў полі забушуе…]] : [[Сябрам]] : [[Усход сонца]] : [[У школку]] : [[Чыгунка (Колас)]] |} * '''{{2Ў|Водгульле (1922)}}''' ** [[Водгулле]] ** [[Песні вясны]] ** [[Раніца вясною]] ** [[Дуб (Сілачом стаіць…)]] ** [[На рэчцы]] ** [[«Асадзі назад!»]] ** [[Беларускаму люду]] ** [[Ворагам (Колас — За што лілася кроў людская?..)|Ворагам (''За што лілася кроў людская?..)'']] ** [[Думкі салдата]] ** [[З песень адзінокага]] ** [[Люд стогне, гаруе пад цяжарам меча…]] ** [[Не дай Божа сэрцам знікнуць…]] ** [[Ноч перад навальніцай]] ** [[Пасля навальніцы]] ** [[Першы гром]] ** [[Покліч (Колас — Гэй, чуеце, хлопцы? Дзе вы, адкажэце?..)|Покліч (''Гэй, чуеце, хлопцы? Дзе вы, адкажэце?..'')]] ** [[Покліч (Колас — Гэй, чулыя сэрцам! Гэй, душы жывыя!..)|Покліч (''Гэй, чулыя сэрцам! Гэй, душы жывыя!..'')]] ** [[Поле (Колас)|Поле]] ** [[Старыя дубы]] ** [[Хмаркі (Колас)]] ** [[Эй, скажы мне, небарача…]] ** [[Я хачу аб табе…]] * '''[[Нашы дні (1937)]]''' * '''[[Мой дом (1946)]]''' === Вершы === * [[Памяці Л. М. Талстога]] * [[З мінулага]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 25 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/25|№25]]}} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32/Роднаму краю|Роднаму краю]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32|№32]]}} * [[Слава героям! (Такой эпапеі, герояў такіх…)|Слава героям!]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/1|№1]]}} * [[Ачысціць радзіму ад гнойнай заразы]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/3|№3]]}} * [[Джамбулу (Колас)|Джамбулу]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/4|№4]]}} * [[Баец чырвоны]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/10|№10]]}} * [[Роднай краіне (Колас)|Роднай краіне]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/11|№11]]}} * [[Памяці Валерыя Паўлавіча Чкалава (Колас)|Памяці Валерыя Паўлавіча Чкалава]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/12|№12]]}} * [[Вусцянскі груд]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/12|№12]]}} * [[Свайму народу (Колас)|Свайму народу]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 кастрычніка 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/34|№34 (448)]]}} * [[Радасная сустрэча (Колас)|Радасная сустрэча]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 16 кастрычніка 1939. — [[Звязда (газета)/1939/239|№239 (6516)]]}} * [[Вольнаму народу (Колас)|Вольнаму народу]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 4 лістапада 1939. — [[Звязда (газета)/1939/255|№255 (6834)]]}} * [[Сталіну (Колас)|Сталіну]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 5 лістапада 1939. — [[Звязда (газета)/1939/256|№256 (6835)]]}} * [[Над Свіслаччу (Колас)|Над Свіслаччу]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 23 лістапада 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/39|№39 (453)]]}} * [[Слава героям (З дзікім завываннем…)|Слава героям]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 5 сакавіка 1940. — [[Звязда (газета)/1940/53|№53 (6632)]]}} === Казкі === * [[Даняў]] * [[Рак-вусач]] === Публіцыстыка і крытыка === * [[Беларуская мова ў казённай школе]] * [[Шануйце і любіце сваю родную мову]] * [[«Наш адказ Чэмбэрлену»|„Наш адказ Чэмбэрлену“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 2 жніўня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/173|№173 (2065)]]}} * [[За літаратуру, вартую эпохі…]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}} * [[26 чэрвеня 1938 года (Колас)|26 чэрвеня 1938 года]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 26 чэрвеня 1938. — [[Звязда (газета)/1938/146|№146 (6122)]]}} * [[У тыя дні (Колас)|У тыя дні]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 17 верасьня 1939. — [[Звязда (газета)/1939/216|№216 (6795)]]}} * [[Браты Заходняй Беларусі!]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 верасня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/33|№33 (447)]]}} * ''[[Аўтар:Янка Купала|Купала, Я]]''. [[Пісьменнікам Заходняй Беларусі]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 16 кастрычніка 1939. — [[Звязда (газета)/1939/239|№239 (6516)]]}} * ''[[Аўтар:Янка Купала|Купала, Я]]''. [[Саюзу пісьменнікаў (Купала, Колас)|Саюзу пісьменнікаў]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 23 лістапада 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/39|№39 (453)]]}} * [[Шэўчэнка і беларуская паэзія (Колас)|Шэўчэнка і беларуская паэзія]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1939. — [[Полымя (часопіс)/1939/3|№3]]}} * [[Светлыя старонкі дружбы]] * [[Вялікі друг народа]] * [[Ліст у ЦК КПБ]] === Пераклады === {|width="100%" |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| ==== З украінскай ==== * [[Утопленка (Шаўчэнка/Колас)]] — ''[[Аўтар:Тарас Шаўчэнка|Тарас Шаўчэнка]]'' * [[Гамалія]] * [[Раскапаная магіла (Шаўчэнка/Колас)|Раскапаная магіла]] * [[Чыгрыне, Чыгрыне]] * [[Сава]] * [[Дзявочыя ночы]] * [[У нядзелю не гуляла… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Чаго мне так цяжка, чаго мне так нудна…]] * [[Заваражы мяне, волхве…]] * [[Гогалю (Шаўчэнка/Колас)|Гогалю]] * [[Не завідуй багатаму…]] * [[Не жаніся ты з багатай…]] * [[Мар’яна-чарніца (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Ерэтык]] * [[Сляпы (Нявольнік)]] * [[Неафіты]] * [[Марыя]] |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| ==== З рускай ==== * [[Палтава]] — ''[[Аўтар:Аляксандр Пушкін|Аляксандр Пушкін]]'' * [[Дэман]] — ''[[Аўтар:Міхаіл Лермантаў|Міхаіл Лермантаў]]'' * [[Дэмір-Кая]] — ''[[Аўтар:Аляксандр Купрын|Аляксандр Купрын]]'' (проза) ==== З польскай ==== * [[Паніч і дзяўчына]] — ''[[Аўтар:Адам Міцкевіч|Адам Міцкевіч]]'' ==== З нямецкай ==== * [[Свет вам кажа, каб малілісь…]] — ''[[Аўтар:Георг Хэрвег|Георг Хэрвег]]'' ==== З бенгальскай ==== * [[З Рабіндраната Тагора (Колас)|З Рабіндраната Тагора]] |} == Пра аўтара == * [[Якуб Колас (Луцкевіч)]] * [[Беларуская_літэратура#III.|Беларуская літэратура]] (Гартны) * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/Я. Колас-Т. Гушча|Я. Колас-Т. Гушча (Гарэцкі)]] * [[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Якуб_Колас_(Канстантын_Міцкевіч).|Якуб Колас (Ігнатоўскі)]] * [[Нацыянальны элемэнт у творчасьці Якуба Коласа і Тараса Гушчы (Лёсік)]] * {{Скан|Якуб Колас як нацыянальны беларускі поэта|Піятуховіч Колас.pdf}} (1922) * {{Скан|Новая беларуская поэма (Я. Колас ― Новая зямля)|Байкоў 1923.pdf}} * {{Скан|Пуціны беларускай літаратуры|Замоцін Новая зямля.pdf}} (1924) * [[«Сымон Музыка»]] * [[Апавяданьне «У палескай глушы» як новы этап бел. мастацкай прозы]] (1925) * [[Коласаўская праўда жыцьця (Бабарэка)]] * [[Якуб Колас — «народны паэт»]] * {{Скан|[[Творчы шлях Якуба Коласа]]|Пятуховіч Замоцін Колас.pdf}} (1926) * [[Поэма Я. Коласа «Сымон-музыка» як аўтохарактарыстыка]] (1926) * [[Piasniar biełaruskaje wioski]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/46|№46]]}} * [[Якуб Колас: Жыцьцё і творчасьць]] * [[Паэтычнае сьветаадчуваньне ў творчасьці Якуба Коласа]] (1927) * {{Скан|[[Поэма «Сымон Музыка» Якуба Коласа (Бабарэка)]]|Бабарэка Колас.pdf}} * {{Скан|"На прасторах жыцьця" Тараса Гушчы (Я. Коласа)|Замбржыцкі Колас.pdf}} (1928) * {{Скан|Пра коласаўскую «Новую зямлю»|Бабарэка Новая зямля.pdf}} * [[Ля вытокаў мастацкай прозы Якуба Коласа (Вазнясенскі)]] / А. Вазнясенскі // Полымя. — 1928, №8; 1929, № 1-4 * [[Якуб Колас — за кратамі!]] * [[Крытычныя мамэнты ў жыцьці купалы і коласа — паводле іх твораў|Крытычныя мамэнты ў жыцьці Купалы і Коласа — паводле іх твораў]] * [[50-лецьце Якуба Коласа]] * [[Якуб Колас і «Наша Ніва»]] * [[У «палоне» паэзіі Якуба Коласа]] * [[Вялікі паэт беларускага народа]] * [[Як я пазнаёміўся з Якубам Коласам]] * [[Рэквіем]] * [[«Рэквіем» спазніўся]] * [[Проста, даходліва пра свой працоўны народ (Грамыка)]] == Прысвячэнні == * [[Думкі (Гартны)]] * [[Ў хаце светлай і прасторнай…]] * [[Якубу Коласу (Леўчык)]] * [[Усе з аднэй мы выйшлі нівы…]] * [[Абразкі (Просты)]] * [[Якубу Коласу (Глебка)]] * [[Якубу Коласу (Грамыка)]] * [[Якубу Коласу (Дарожны)]] * [[Якубу Коласу (Гурло)]] * [[Якубу Коласу (Купала)]] {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Вязні]] [[Катэгорыя:Праваслаўныя]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] sz515vgp49ellgz5lav7lv7msn7tx0s 300633 300365 2026-10-16T11:42:55Z Gleb Leo 2440 300633 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Колас | Імёны = Якуб | Першая літара прозвішча = К | Варыянты імёнаў = <small>Агарак; К.Адзінокі; К.Альбуцкі; Андрэй «сацыяліст»; К.Белорус; Тамаш Булава; Ганна Груд; Тарас Гушча; Дземяноў Гуз; Пятрусь Дзягель; Дзядзька Карусь; Дубовы Ліст; Ганна Крум; Кудесник; Карусь Лапаць; Левы; Лесавік; Марцін з-за рэчкі; Мікалаевец; М.Міцкевіч; Наднёманец; Народный учитель; Свой чалавек; Стары шут; Иван Торба і іншыя</small> | Апісанне = пісьменнік, паэт, перакладчык | Іншае = | ДН = 3 лістапада 1882 | Месца нараджэння = засценак Акінчыцы, Мінскі павет, Мінская губерня, Беларусь, Расійская імперыя | ДС = 13 жніўня 1956 | Месца смерці = Мінск, БССР, СССР | Выява = Kanstantyn Mickievič (Jakub Kołas). Канстантын Міцкевіч (Якуб Колас) (1908) (3).jpg | Вікіпедыя = :be:Якуб Колас | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Якуб Колас | Вікіцытатнік = Якуб Колас | Вікісховішча = Category:Yakub Kolas | Вікіліўр = Yakub Kolas | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Якуб Колас | Google = }} == Творы == {{Усе творы|Песьні жальбы‎|Мой дом|Пераклады Якуба Коласа‎|Якуб Колас (Тарас Гушча). Збор твораў}} {{clear}} * {{Скан|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Drugoe chytanne 1909.pdf}} * {{Скан|Выбраныя творы (Колас, 1927)|Vybranyja tvory 1927.pdf}} * {{2Ў|Збор твораў (Колас, 1928—1929)}} * {{Скан|Выбраныя творы (Колас, 1936)|Выбраныя творы (Колас 1936) том 1.pdf}} === Апавяданні === * {{2Ў|Апаведаньня (Колас, 1912)}} ** [[Васіль Чурыла]] ** [[Чорт]] ** [[Калодка пчол]] ** [[Кантракт]] ** [[Імяніны]] ** [[Соцкі падвёў]] ** [[Калядны вечар]] ** [[Апаведаньня (1912)/Зоркі-Анёлы|Зоркі-Анёлы]] ** [[Кірмаш]] ** [[Андрэй-выбаршчык]] * {{2Ў|Тоўстае палена}} (1913, Пецярбург) * {{2Ў|Нёманоў дар (1913)}} * {{2Ў|Родныя зьявы (1914)}} ** [[Думкі ў дарозе]] ** [[Дудар (Колас)]] ** [[Старасць не радасць]] ** [[У старых дубах]] ** [[Дзеравеншчына]] ** [[Адгукнуўся]] ** [[Бунт]] ** [[Малады дубок]] ** [[Трывога (Колас)|Трывога]] ** [[На начлезе (Колас)|Трывога (Колас)]] ** [[Старыя падрызнікі]] ** [[«Сацыяліст»]] ** [[Недаступны]] ** [[Дзяліцьба]] ** [[Знайшлі]] ** [[Выстагнаўся]] ** [[Злавіў]] ** [[З днеўніка пана Жылака]] ** [[Стараста]] ** [[Так і трэба ашуканцу]] ** [[Выбар старшыны]] ** [[Злучыліся]] * '''Казкі жыцця (1921, Коўна)''' {|width="100%" |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| : [[Адзінокае дрэва]] : [[Адзінокі курган]] : [[Асінае гняздо]] : [[Балотны агонь]] : [[Вадаспад]] : [[Гусі (апавяданне)|Гусі]] : [[Даль (Колас)]] : [[Жывая вада (Колас)|Жывая вада]] : [[Залаты прамень]] : [[Зло — не заўсёды зло]] : [[Кажух старога Анісіма]] |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| : [[Камень (Колас)|Камень]] : [[Крыніца]] : [[Купальскія светлякі]] : [[Кучаравае дрэва]] : [[На ўсё ёсць прычына]] : [[На чужым грунце]] : [[Над прасторамі зямлі]] : [[Ноч, калі папараць цвіце]] : [[Стары лес]] : [[Страказа]] : [[Супраць вады]] |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| : [[У балоце]] : [[У чым іх сіла]] : [[Хвароба]] : [[Хмарка (Колас, апавяданне)]] : [[Цвіркун]] : [[Чортаў камень]] : [[Чыя праўда]] : [[Што лепей]] : [[Што яны страцілі]] : [[Як птушкі дуб ратавалі]] |} * {{Скан|{{2Ў|Першыя крокі (1925)}}|Pershyja kroki 1925.pdf}} * {{Скан|{{2Ў|Крок за крокам (1925)}}|Krok za krokam 1925.pdf}} * {{Скан|{{2Ў|На рубяжы (1925)}}|Na rubiagy 1925.pdf}} * {{Скан|{{2Ў|У ціхай вадзе (1925)}}|U tsihaj vadze 1925.pdf}} * [[Адзін (Колас)|Адзін]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 10 сакавіка 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/5|№5]]}} * {{Скан|{{2Ў|Выбраныя апавяданьні (Колас, 1926)}}|Выбраныя апавяданьні (Колас, 1926).pdf}} * [[Апавяданні (1940)]] === П’есы === * [[Антось Лата]] * [[Вайна вайне]] * [[Забастоўшчыкі]] * [[На дарозе жыцця]] * [[У пушчах Палесся]] === Аповесці === * {{Скан|{{2Ў|На прасторах жыцьця (1926)}}|На прасторах жыцьця (1926).pdf}} * {{Скан|[[Адшчапенец]]|Adshchapenets 1932.pdf}} * [[Дрыгва]] * [[Зямля заве]] === Раманы === * [[На ростанях]] === Паэмы === * [[Прапаў чалавек]] * [[Батрак (Колас)]] * [[Новая зямля (паэма)|Новая зямля]] * {{2Ў|Сымон-музыка}} * {{Скан|[[Рыбакова хата]]|Rybakova hata 1947.pdf}} * {{Скан|[[Суд у лесе]]|Sud u lese.pdf}} * {{Скан|[[Адплата]]|Adplata 1946.pdf}} * [[На шляхах волі]] === Зборнікі вершаў === * '''{{2Ў|Песьні жальбы (1910)}}''' {|width="100%" |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| : [[Адлёт жураўлёў]] : [[Асеньні дождж]] : [[Вецер (Колас)|Вецер]] : [[Вёска (Колас)|Вёска]] : [[Восень (Колас)|Восень]] : [[Вярбіна (Колас)]] : [[Вясна (Вясна, вясна…)]] : [[Вясна (Йдзе вясна ўжо, дзякуй Богу!..)]] : [[Гусі (верш)|Гусі]] : [[Дарога]] : [[Жніво (Колас)]] |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| : [[Зіма (Белым снегам замятае…)]] : [[Кіньце смутак]] : [[Ліпы старыя]] : [[Маці (Колас)|Маці]] : [[Месяц]] : [[Могілкі]] : [[Мужык (Я — мужычы сынок…)]] : [[На полі вясною]] : [[На ростанках]] : [[Наш родны край]] : [[Наша возьме]] : [[Не бядуй!]] |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| : [[Не пытайце, не прасеце…]] : [[Ноч (Колас)| Ноч]] : [[Песня над калыскай]] : [[Песня няволі]] : [[Рана вам журыцца…]] : [[Родныя вобразы]] : [[Рольнік (Колас)]] : [[Скора ў полі забушуе…]] : [[Сябрам]] : [[Усход сонца]] : [[У школку]] : [[Чыгунка (Колас)]] |} * '''{{2Ў|Водгульле (1922)}}''' ** [[Водгулле]] ** [[Песні вясны]] ** [[Раніца вясною]] ** [[Дуб (Сілачом стаіць…)]] ** [[На рэчцы]] ** [[«Асадзі назад!»]] ** [[Беларускаму люду]] ** [[Ворагам (Колас — За што лілася кроў людская?..)|Ворагам (''За што лілася кроў людская?..)'']] ** [[Думкі салдата]] ** [[З песень адзінокага]] ** [[Люд стогне, гаруе пад цяжарам меча…]] ** [[Не дай Божа сэрцам знікнуць…]] ** [[Ноч перад навальніцай]] ** [[Пасля навальніцы]] ** [[Першы гром]] ** [[Покліч (Колас — Гэй, чуеце, хлопцы? Дзе вы, адкажэце?..)|Покліч (''Гэй, чуеце, хлопцы? Дзе вы, адкажэце?..'')]] ** [[Покліч (Колас — Гэй, чулыя сэрцам! Гэй, душы жывыя!..)|Покліч (''Гэй, чулыя сэрцам! Гэй, душы жывыя!..'')]] ** [[Поле (Колас)|Поле]] ** [[Старыя дубы]] ** [[Хмаркі (Колас)]] ** [[Эй, скажы мне, небарача…]] ** [[Я хачу аб табе…]] * '''[[Нашы дні (1937)]]''' * '''[[Мой дом (1946)]]''' === Вершы === * [[Памяці Л. М. Талстога]] * [[З мінулага]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 25 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/25|№25]]}} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32/Роднаму краю|Роднаму краю]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32|№32]]}} * [[Слава героям! (Такой эпапеі, герояў такіх…)|Слава героям!]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/1|№1]]}} * [[Ачысціць радзіму ад гнойнай заразы]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/3|№3]]}} * [[Джамбулу (Колас)|Джамбулу]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/4|№4]]}} * [[Баец чырвоны]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/10|№10]]}} * [[Роднай краіне (Колас)|Роднай краіне]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/11|№11]]}} * [[Памяці Валерыя Паўлавіча Чкалава (Колас)|Памяці Валерыя Паўлавіча Чкалава]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/12|№12]]}} * [[Вусцянскі груд]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/12|№12]]}} * [[Свайму народу (Колас)|Свайму народу]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 кастрычніка 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/34|№34 (448)]]}} * [[Радасная сустрэча (Колас)|Радасная сустрэча]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 16 кастрычніка 1939. — [[Звязда (газета)/1939/239|№239 (6516)]]}} * [[Вольнаму народу (Колас)|Вольнаму народу]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 4 лістапада 1939. — [[Звязда (газета)/1939/255|№255 (6834)]]}} * [[Сталіну (Колас)|Сталіну]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 5 лістапада 1939. — [[Звязда (газета)/1939/256|№256 (6835)]]}} * [[Над Свіслаччу (Колас)|Над Свіслаччу]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 23 лістапада 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/39|№39 (453)]]}} * [[Слава героям (З дзікім завываннем…)|Слава героям]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 5 сакавіка 1940. — [[Звязда (газета)/1940/53|№53 (6632)]]}} === Казкі === * [[Даняў]] * [[Рак-вусач]] === Публіцыстыка і крытыка === * [[Беларуская мова ў казённай школе]] * [[Шануйце і любіце сваю родную мову]] * [[«Наш адказ Чэмбэрлену»|„Наш адказ Чэмбэрлену“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 2 жніўня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/173|№173 (2065)]]}} * [[За літаратуру, вартую эпохі…]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}} * [[26 чэрвеня 1938 года (Колас)|26 чэрвеня 1938 года]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 26 чэрвеня 1938. — [[Звязда (газета)/1938/146|№146 (6122)]]}} * [[У тыя дні (Колас)|У тыя дні]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 17 верасьня 1939. — [[Звязда (газета)/1939/216|№216 (6795)]]}} * [[Браты Заходняй Беларусі!]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 верасня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/33|№33 (447)]]}} * ''[[Аўтар:Янка Купала|Купала, Я]]''. [[Пісьменнікам Заходняй Беларусі]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 16 кастрычніка 1939. — [[Звязда (газета)/1939/239|№239 (6516)]]}} * ''[[Аўтар:Янка Купала|Купала, Я]]''. [[Саюзу пісьменнікаў (Купала, Колас)|Саюзу пісьменнікаў]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 23 лістапада 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/39|№39 (453)]]}} * [[Шэўчэнка і беларуская паэзія (Колас)|Шэўчэнка і беларуская паэзія]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1939. — [[Полымя (часопіс)/1939/3|№3]]}} * [[Светлыя старонкі дружбы]] * [[Вялікі друг народа]] * [[Ліст у ЦК КПБ]] === Пераклады === {|width="100%" |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| ==== З украінскай ==== * [[Утопленка (Шаўчэнка/Колас)]] — ''[[Аўтар:Тарас Шаўчэнка|Тарас Шаўчэнка]]'' * [[Гамалія]] * [[Раскапаная магіла (Шаўчэнка/Колас)|Раскапаная магіла]] * [[Чыгрыне, Чыгрыне]] * [[Сава]] * [[Дзявочыя ночы]] * [[У нядзелю не гуляла… (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Чаго мне так цяжка, чаго мне так нудна…]] * [[Заваражы мяне, волхве…]] * [[Гогалю (Шаўчэнка/Колас)|Гогалю]] * [[Не завідуй багатаму…]] * [[Не жаніся ты з багатай…]] * [[Мар’яна-чарніца (Шаўчэнка/Колас)]] * [[Ерэтык]] * [[Сляпы (Нявольнік)]] * [[Неафіты]] * [[Марыя]] |width="33%" style="text-align:left; vertical-align:top;"| ==== З рускай ==== * [[Палтава]] — ''[[Аўтар:Аляксандр Пушкін|Аляксандр Пушкін]]'' * [[Дэман]] — ''[[Аўтар:Міхаіл Лермантаў|Міхаіл Лермантаў]]'' * [[Дэмір-Кая]] — ''[[Аўтар:Аляксандр Купрын|Аляксандр Купрын]]'' (проза) ==== З польскай ==== * [[Паніч і дзяўчына]] — ''[[Аўтар:Адам Міцкевіч|Адам Міцкевіч]]'' ==== З нямецкай ==== * [[Свет вам кажа, каб малілісь…]] — ''[[Аўтар:Георг Хэрвег|Георг Хэрвег]]'' ==== З бенгальскай ==== * [[З Рабіндраната Тагора (Колас)|З Рабіндраната Тагора]] |} == Пра аўтара == * [[Якуб Колас (Луцкевіч)]] * [[Беларуская_літэратура#III.|Беларуская літэратура]] (Гартны) * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/Я. Колас-Т. Гушча|Я. Колас-Т. Гушча (Гарэцкі)]] * [[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Якуб_Колас_(Канстантын_Міцкевіч).|Якуб Колас (Ігнатоўскі)]] * [[Нацыянальны элемэнт у творчасьці Якуба Коласа і Тараса Гушчы (Лёсік)]] * {{Скан|Якуб Колас як нацыянальны беларускі поэта|Піятуховіч Колас.pdf}} (1922) * {{Скан|Новая беларуская поэма (Я. Колас ― Новая зямля)|Байкоў 1923.pdf}} * {{Скан|Пуціны беларускай літаратуры|Замоцін Новая зямля.pdf}} (1924) * [[«Сымон Музыка»]] * [[Апавяданьне «У палескай глушы» як новы этап бел. мастацкай прозы]] (1925) * [[Коласаўская праўда жыцьця (Бабарэка)]] * [[Якуб Колас — «народны паэт»]] * {{Скан|[[Творчы шлях Якуба Коласа]]|Пятуховіч Замоцін Колас.pdf}} (1926) * [[Поэма Я. Коласа «Сымон-музыка» як аўтохарактарыстыка]] (1926) * [[Piasniar biełaruskaje wioski]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Krynica]]. — 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/46|№46]]}} * [[Якуб Колас: Жыцьцё і творчасьць]] * [[Паэтычнае сьветаадчуваньне ў творчасьці Якуба Коласа]] (1927) * {{Скан|[[Поэма «Сымон Музыка» Якуба Коласа (Бабарэка)]]|Бабарэка Колас.pdf}} * {{Скан|"На прасторах жыцьця" Тараса Гушчы (Я. Коласа)|Замбржыцкі Колас.pdf}} (1928) * {{Скан|Пра коласаўскую «Новую зямлю»|Бабарэка Новая зямля.pdf}} * [[Ля вытокаў мастацкай прозы Якуба Коласа (Вазнясенскі)]] / А. Вазнясенскі // Полымя. — 1928, №8; 1929, № 1-4 * [[Якуб Колас — за кратамі!]] * [[Крытычныя мамэнты ў жыцьці купалы і коласа — паводле іх твораў|Крытычныя мамэнты ў жыцьці Купалы і Коласа — паводле іх твораў]] * [[50-лецьце Якуба Коласа]] * [[Якуб Колас і «Наша Ніва»]] * [[У «палоне» паэзіі Якуба Коласа]] * [[Вялікі паэт беларускага народа]] * [[Як я пазнаёміўся з Якубам Коласам]] * [[Рэквіем]] * [[«Рэквіем» спазніўся]] * [[Проста, даходліва пра свой працоўны народ (Грамыка)]] == Прысвячэнні == * [[Думкі (Гартны)]] * [[Ў хаце светлай і прасторнай…]] * [[Якубу Коласу (Леўчык)]] * [[Усе з аднэй мы выйшлі нівы…]] * [[Абразкі (Просты)]] * [[Якубу Коласу (Глебка)]] * [[Якубу Коласу (Грамыка)]] * [[Якубу Коласу (Дарожны)]] * [[Якубу Коласу (Гурло)]] * [[Якубу Коласу (Купала)]] {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Вязні]] [[Катэгорыя:Праваслаўныя]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] mrzwmostg032adw8dnsmfvd81xzdg3c 102 1646 300521 288232 2026-10-16T09:32:28Z Gleb Leo 2440 300521 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Жылка | Імёны =Уладзімір | Першая літара прозвішча =Ж | Варыянты імёнаў =Вл. Ж.; Вал. Жыл.; Вл. Ж.; І.Жылка; Л.Макашэвіч; Макашэвіч; Л.Макашэвіч; У. Ж.; Ул. Ж. | Апісанне =беларускі паэт, перакладчык, крытык | Іншае = | ДН =27 мая 1900 | Месца нараджэння =в. Макашы Навагрудскага пав. Мінскай губ., цяпер Нясвіжскі р-н Мінскай вобл. | ДС =1 сакавіка 1933 | Месца смерці =Уржум Кіраўскай вобл., Расія | Выява =Uladzimer_Žylka_—_Уладзімер_Жылка.jpg | Вікіпедыя =be:Уладзімір Адамавіч Жылка | Вікіпедыя2 =be-x-old:Уладзімер Жылка | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Uladzimir Zhylka | Вікіліўр =Uładzimir Žyłka | ЭСБЕ = | Катэгорыя =Уладзімір Жылка | Google = }} == Бібліяграфія == * [[Уяўленне]] * [[На ростані (1924)|На ростані]]. {{Fine|Вільня: Выданьне Беларускага Выдавецкага Таварыства, 1924}} * [[З палёў Заходняй Беларусі (1927)]] * {{скан|Творы да 20-х угодкаў сьмерці (1953)|Zylka Uladzimir.Tvory da 20-ch uhodkau smierci.djvu}} * Вершы. Мн., 1970; * Пожні. Мн., 1986; * Творы. Мн., 1996; * Выбраныя творы. МФ «Беларускі кнігазбор». Мн., 1998. == Творы == {{All works‎|Вершы Уладзіміра Жылкі‎|Паэмы Уладзіміра Жылкі‎}} === Проза === * [[Выпадак]] * [[Дзённік]] * [[Крыўя]] * [[Праклятыя пытанні]] * [[Хараство (апавяданне)]] === Вершы === * [[Многа мінула год…]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 13 лютага 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/31|№31 (87)]]}} * [[Сьвядомасьці горач…|⁂ (Сьвядомасьці горач…)]] // {{Fine|[[Маладняк]]. — Красавік 1927. — [[Маладняк (часопіс)/1927/4|№4]]}} * [[А ты кажы, што радасць ёсць…]] * [[Альбігоец]] * [[Антону Навіне]] * [[Безнадзейнасць]] * [[Беларускі аддзел]] * [[Божа, не шмат засталося…]] * [[Будзь бласлаўлёна, мая маладосць!..]] * [[Бясспынна, глуха процьма часу…]] * [[Векавечны хмуры бор…]] * [[Вельмі шаноўны пан Рэдактар!..]] * [[Верш развітання]] * [[Вершы спадзявання]] * [[Вецер (Жылка)]] * [[Вечарам (Жылка)]] * [[Віно звініць]] * [[Восень (Жылка — Глухой, таёмнай сцежкай…)]] * [[Ганебны назаўсёды дзень…]] * [[Гекзаметры]] * [[Гімн беларускіх паўстанцаў]] * [[Да Зосі]] * [[Да Пятра зязюленька…]] * [[Дарма, што значны раны…]] * [[Дзень і ноч]] * [[Душа мая тужлівая…]] * [[З дзяцінства фіялкавых раніц…]] * [[Зацвілі твае вочы між тлуму…]] * [[Згінь, нядоля]] * [[Зімовае]] * [[І ў сэрцы (Божа, якаво!)…]] * [[Ізноў пытанні… З глуму…]] * [[Іронія]] * [[Каваль]] * [[Каму жыццё — атруты келіх…]] * [[Каханню нічога не трэба…]] * [[Крыху ўзрушаны і рады…]] * [[Курка-Рабка]] * [[Летні вечар]] * [[Летунковасць, нерашучасць...]] * [[Люблю, не знаючы пуціны…]] * [[Ляпей жабрачы лёс…]] * [[Маіх радасцяў лісце спадае…]] * [[Марта]] * [[Месячыку-месяц…]] * [[Млынар заставіў застаўкі…]] * [[На жвіровыя ставіў я карты…]] * [[На постаці]] * [[На эміграцыі]] * [[Над калыскаю]] * [[Над нядоляй Тваёй не заплачу…]] * [[Народнае]] * [[Наш лёс, бы кат з рукой забойнай…]] * [[Нашы тайны й жаданні, як рэчы, як кветы…]] * [[Не кляні, о анёл-абаронца!..]] * [[Не памятаю: дзень быў ці ноч…]] * [[Не складаць мне болей песняў…]] * [[Не трывож мае самоты…]] * [[Ночка маразяная…]] * [[Ну хай жа, ну хай жа, пакінь…]] * [[Нягоды твой не зменяць крок…]] * [[О, гэта аповесць звычайна й каротка…]] * [[Падарожным, Божанька…]] * [[Пентаметры]] * [[Перайманне (Запытаў я морскі хвалі…)]] * [[Перайманне (Ледзь лятункі ўздыхнуць аб каханку…)]] * [[Песня дзесятых угодкаў]] * [[Покліч (Жылка)]] * {{2Ў|Прадчуцьцё}} * [[Праметэй]] * [[Прыкладзіны]] * [[Прыкляты]] * [[Развітанне (Жылка)]] * [[Раніцою]] * [[Свядомасці горач мацней алкаголю…]] * [[У сэрцы нязрадна туга аб адной…]] * [[Усе мы страчаныя…]] * [[Устае туман бялявы…]] * [[Хвораму]] * [[Хто мужны, хто смелы, хто дужы…]] * [[Хто там паклікаў? Спяшаю за кім?..]] * [[Цяжэй ланцугоў]] * [[Экспрэс]] * [[Як тастаменту новага Бог…]] * [[Ясната, пекната…]] * [[Virelai]] '''Санеты''' * [[Восень (О хараство асенніх дзён празрыстых…)]] * [[Замчышча]] * [[Каханьне (Жылка)|Каханьне]] * [[Максім Багдановіч (Жылка)]] * [[Меч]] * [[Сёмуха (Жылка)]] * [[Хараство]] === Паэмы === * [[Уяўленне]] * [[Тастамент]] === Пераклады === * [[Акерманскія стэпы (Міцкевіч/Жылка)|Акерманскія стэпы]] (''Stepy Akermańskie'') * [[Чалавек і мора (Бадлер/Жылка)|Чалавек і мора]] * [[На шпітальнай пасьцелі праменьні падуць…]] * [[Я болей не плачу… Я муку сваю]] * [[Зімою (Крымскі/Жылка)]] * [[Песьня каханьня]] * [[Пры Roentgen]] * [[Я ветразь свой у свет вялікі]] === Публіцыстыка і крытыка === * [[З жыцця й пісьменства (Жылка)]] * [[Антон Лявіцкі (Жылка)]] // Беларускі звон : тыднёвая часопісь. — 1922, 4 сакавіка. — № 6 (3). — С. 1. * [[Рэцэнзія на зборнік Леапольда Родзевіча «Беларусь» (Жылка)]] * [[У справе ацэнкі беларускага адраджэння (Жылка)]] * [[Да 400-х угодкаў друку на Беларусі (Жылка)]] * [[Народная адукацыя на Беларусі (Жылка)]] * [[Першы крок (Жылка)]] * [[Прывітальнае слова на першай беларускай акадэмічнай канферэнцыі (Жылка)]] * [[Чакаю літаратурнага будынку (Жылка)]] * [[«Наля» (Жылка)]] * [[М. А. Някрасаў. Да 50-годдзя са дня смерці (Жылка)]] * [[Максім Горкі — грамадзянін. Некалькі заўваг (Жылка)]] * [[Перамога беларускага мастацтва. Да пастаноўкі «Фаўста» Беларускім дзярж. музычным тэхнікумам (Жылка)]] * [[«Бакханкі» (БДТ-2)|„Бакханкі“ (БДТ-2)]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 3 студзеня 1928. — [[Звязда (газета)/1928/2|№2 (2809)]]}} == Пра аўтара== *[[Уладзімеру Жылку]] *[[Уладзімер Жылка]] * ''[[Аўтар:Макар Краўцоў|Сьветазар, Я]]''. [[Новы Багдановіч]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 17 Студзеня 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/2|№2]]}} * [[Мае ўспаміны аб Жылцы]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] igabyvixpv1g3aspi3c39jc0b6yjqr5 102 1666 300634 288800 2026-10-16T11:43:21Z Gleb Leo 2440 300634 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Езавітаў | Імёны =Аўтар:Кастусь | Першая літара прозвішча =Е | Варыянты імёнаў = | Апісанне =беларускі палітычны, грамадскі і ваенны дзеяч, публіцыст, перакладчык, педагог | Іншае = | ДН =1893 | Месца нараджэння =Дзвінск | ДС =1946 | Месца смерці = | Выява = Kanstancin Jezawitau.jpg | Вікіпедыя =:be:Канстанцін Барысавіч Езавітаў | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Кастусь Езавітаў | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Кастусь Езавітаў | Google = }} {{All works‎}} ==Вершы== * [[Зламаныя сосны]] * [[Малітва Пяруну]] * [[На вясеньнім ветрыку]] * [[У куце больш ня маю бажніц!]] * [[Уладзімеру Жылку]] * [[Благаславеньне на бойку]] * [[Брату (Езавітаў)]] * [[Даўгая-Даўгава]] * [[Марш адраджэнца]] * [[На лясной палянцы]] * [[На лясных складах у Рызе]] * [[Ня ный! Ня плач!]] * [[Сонцу ў нядзелю]] * [[У турму яго!]] ==Артыкулы== * [[Расейцы аб беларусах]] (1921) * [[Biełaruski Zjezd u Prazie Czeskaj]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 16 kastrycznika 1921. — [[Krynica (1917)/1921/31|№31]]}} * [[Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)/Прадмова|Прадмова]] // {{Fine|''[[Аўтар:Аляксандр Цвікевіч|Алесь Галынец]]''. [[Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне?]] Рыга: Выданьне „Т-ва беларусаў-выбаршчыкаў у Дзяржаўны Сойм, павятовыя, гарадзкія і валасныя самаўрады ў Латвіі“, 1926}} * [[Латвійскі пясьняр сонца і каханьня]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Кастрычнік 1928. — [[Полымя (часопіс)/1928/8|№8]]}} * [[Віктар Бэнэдыктавіч Вальтар (Езавітаў)|Віктар Бэнэдыктавіч Вальтар]] // {{Fine|''[[Аўтар:Віктар Вальтар|Віктар Вальтар]]''. [[Лясьнікова сена (1932)|Лясьнікова сена]]. Рыга: Выданьне Беларускага Выдавецтва ў Латвіі, 1932}} * [[Абвяшчэнне БНР]] * [[Літоўская_мэтрыка_і_яе_каштоўнасьць_для_вывучэньня_мінуўшчыны_Беларусі#Прадмова|Прадмова]] * [[Беларуская Вайсковая Цэнтральная Рада]] *[[Слуцкае народнае змаганне]] *[[25-я угодкі Усебеларускага кангрэсу]] *[[Першы Усебеларускі Кангрэс]] *[[Padzieł biełaruskaje narodnaje tworčaści na hrupy]] ==Працы== * [[Беларусы ў Латвіі]] * [[Беларусы ў Літве]] ==Дзённік== * [[Дзённік (1944-1945)]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Рускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Беларуская партыя сацыялістаў-федэралістаў]] [[Катэгорыя:Беларуская цэнтральная рада]] [[Катэгорыя:Беларуская краёвая абарона]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 8xa4izvs6eupxu6k5xuf8h8cgu35e0c 102 1683 300364 266692 2026-10-15T18:58:51Z Gleb Leo 2440 300364 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Лёсік | Імёны =Язэп | Першая літара прозвішча =Л | Варыянты імёнаў =Павал Ксяневіч, Язэп Ксяневіч, Язэп Ліхадзіеўскі, М. Кепскі, J. L. (Apalczenniec) | Апісанне =публіцыст | Іншае = | ДН = 6 (18) лістапада 1883 | Месца нараджэння = в. Мікалаеўшчына Мінскага пав. (цяпер Стаўбцоўскі раён) | ДС = 1 красавіка 1940 | Месца смерці = | Выява =Jazep_Liosik.png | Вікіпедыя =:be:Язэп Юр'евіч Лёсік | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Язэп Лёсік | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Jazep Liosik | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Язэп Лёсік | Google = }} {{All works‎}} ==Проза== *[[Бусел і бусляняты]] *[[Гэркулес і селянін]] *[[Нёман (Лёсік)|Нёман]] *[[Першынка]] (1914) * ''[[Аўтар:Міхась Міцкевіч|Міцкевіч, М]]''. {{Скан|[[Як Мікіта бараніу сваіх (1917)|Як Мікіта бараніу сваіх]]|Як Мікіта бараніў сваіх (1917).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне «[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнае Беларусі]]», 1917}} ==Публіцыстыка== ===1914 год=== *[[Ці запраўды мы ніколі ня будзем мець свайго Міцкевіча, Пушкіна, Сенкевіча, Толстого?]] ===1917 год=== *[[«Вольная Беларусь»]] *[[Як учынілася рэвалюцыя]] *[[Нацыянальны ўціск]] *[[Настаўніцкі з'езд]] *[[Вялікі дзень на Украіне]] *[[1517—1917 (Да юбілею 400-лецця беларускага друку)]] *[[Цёмныя сілы заварушыліся]] *[[Хто я?]] *[[У забранай немцамі часціне Беларусі]] *[[Хто вінавайца вайны]] *[[Эканамічны заняпад Дзяржавы Расійскай]] *[[Пара звярнуць увагу]] *[[Да спакою]] *[[Беларуская Рада]] *[[Наша культурнае свята]] *[[Праціўнікам беларускага руху]] *[[Што рабіць?]] *[[Няма веры]] *[[«Чаму гэта так?»]] *[[Сон рэдактара]] *[[Дзеля чаго і як пішуцца прыгавары пра навучэнне ў роднай мове]] *[[Граматыка і родная мова]] *[[Царква і дэмакратыя]] *[[Нашы патрэбы]] *[[Лісты з Петраграду]] *[[Расійскае бязладдзе]] *[[Устаноўчы Сойм]] *[[Совет Российской Республики]] *[[Вялікая Беларуская Рада]] *[[Паўстанне і нашыя заданні]] *[[Хто такія бальшавікі?]] *[[Сучасны мамент]] *[[Шлях паратунку]] *[[Скуткі бальшавіцкага паўстання]] *[[Нашто нам федэрацыя?]] *[[Нашыя адносіны да агульнадзяржаўнага Сойму]] *[[Вайна і мір]] *[[Аўтаномія Беларусі]] ===1918 год=== * [[Допіс у газету «Вольная Беларусь» (Лёсік, 1918)]] * [[Родная мова і яе значэнне]] * [[«Паўночныя Балканы» (Лёсік)]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 17 сакавіка 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/9|№9]]}} * [[Беларусь і Украіна]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 28 красавіка 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/15|№15]]}} * [[Гістарычная няўхільнасць]] * [[Народ і інтэлігенцыя (Лёсік)|Народ і інтэлігенцыя]] * [[Мір і Беларусь]] * [[Памятка беларусам маскоўскай прыхільнасці]] * [[Рабочы стан пануючых і прыгвалчаных нацый]] * [[Памятка]] ===1919 год=== * [[Каму гэта патрэбна?]] * [[Беларуская кнігарня]] * [[Вільня — сталіца Беларусі]] * [[Марная надзея]] * [[Настаўніцкі інстытут у Менску]] * [[Незалежная Беларусь і Расія]] * [[Яшчэ аб Менскім педагагічным інстытуце]] * [[Урадовыя абвесткі па-расійску]] * [[Мова і літаратура]] * [[Да агульнага ведама]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 18 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/25|№25 (52)]]}} * [[Як навальніца]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 18 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/25|№25 (52)]]}} * [[Плебісцыт]] * [[Байка Багдана Хмяльніцкага]] * [[Беларуская мова і пісьмо]] * [[Родная мова і адносіны да яе расійцаў у даўнейшыя часы]] * [[Незалежнасць беларускай праваслаўнай царквы]] * [[Чаму ім не падабаецца Беларуская незалежнасць?]] ===1920 год=== * [[Няма Літвы бяз Польшчы, няма Польшчы без Літвы]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 13 лютага 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/31|№31 (87)]]}} * [[Польска-літоўскіе адносіны і Беларусь]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 20 чэрвеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/131|№131 (187)]]}} * [[Хараство нашаго краю]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 20 чэрвеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/131|№131 (187)]]}} === 1922 год === * [[Прамова лектара менскіх 9-цёх месячных курсаў (Лёсік)]] ===1923 год=== * [[Нацыянальнае пытаньне і пралетарыят (Лёсік)]] ===1928 год=== * [[Цікавішся — прачытай («Лекцыі па гісторыі беларускае мовы» О. В.-Левановіча)]] * [[Беларуская Акадэмія Навук і яе мэтад работы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 1 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/253|№253 (2441)]]}} ==Крытыка== * [[Алесь Гарун. Матчын дар (Лёсік)]] * [[Беларускае энэіда навыварат (Лёсік)]] * [[Нацыянальны элемэнт у творчасьці Якуба Коласа і Тараса Гушчы (Лёсік)]] * [[М. Байкоў і С. Некрашэвіч. Беларуска-расійскі слоўнік (Лёсік)|М. Байкоў і С. Некрашэвіч. Беларуска-расійскі слоўнік]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1927. — [[Узвышша (часопіс)/1927/2|№2]]}} ==Навуковыя і навукова-папулярныя артыкулы== * [[Спатканьне Новага Году]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 4 студзеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/3|№3 (59)]]}} * [[Меншчына (Лёсік)|Меншчына]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 6 студзеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/4|№4 (60)]]}} * [[Тарас Шаўчэнка (Лёсік)|Тарас Шаўчэнка]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 17 сакавіка 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/59|№59 (115)]]}} * [[Беларускі правапіс (Язэп Лёсік)|Беларускі правапіс]] (1924) * [[Сынтакс беларускае мовы (Язэп Лёсік)|Сынтакс беларускае мовы]] (1925) * [[Пачатковая граматыка (1925)|Пачатковая граматыка]] (1925) ===Гісторыя Беларусі=== *[[Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?]] (1919) * [[Кароткая гісторыя культурнага жыцьця беларускага народу]] (1919) *[[Гісторыя Вялікага Княства Літоўска-Беларускага]] *[[Літва-Беларусь. Гістарычныя выведы]] *[[Бітва пад Грунвальдам у апісанні хронікі Быхаўца, Длугаша, Бельскага і інш.]] ==Пад рэдакцыяй== *[[Беларускі народ і яго мова]] ([[Аўтар:Яўхім Карскі|Яўхім Карскі]], 1920) ==Гл. таксама== *[[Зь песьняў няволі]] *[[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV/Б/Язэп Лёсік|Язэп Лёсік]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] mfwgm86gd85rx34suyewqj6xxshdcyk 0 1876 300511 286139 2026-10-16T09:20:59Z Gleb Leo 2440 300511 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларушчына | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1908 год }} * [[Krynica (1917)/1919/5/Biełaruščyna|Biełaruščyna]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 28 Wiereśnia 1919. — [[Krynica (1917)/1919/5|№5]]}} * [[Спадчына (1922)/I/Беларушчына|Беларушчына]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/На шляху да рэволюцыі/Беларушчына|Беларушчына]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/I/Беларушчына|Беларушчына]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] nk0pn43y789vs6bhe6hcvvqt2cvymur 0 2653 300335 209067 2026-10-15T18:49:13Z Gleb Leo 2440 300335 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ворагам | аўтар = Якуб Колас | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 2 сьнежня 1916 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/31/Ворагам|Ворагам]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 23 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/31|№31]]}} * [[Водгульле (1922)/Ворагам|Ворагам]] // {{Fine|[[Водгульле (1922)|Водгульле]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2/VI/Ворагам (За што лілася кроў людзкая?..)|Ворагам]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2|Том I, выпуск другі]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Вершы (Колас, 1940)/Ворагам (За што лілася кроў людская?..)|Ворагам]] // {{Fine|[[Вершы (Колас, 1940)|Вершы]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва пры СНК БССР, 1940}} [[Катэгорыя:Водгульле (1922)]] [[Катэгорыя:Першая сусветная вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] k8vi6kdyd79avu9shzaca1enztgk70z 0 2658 300336 209072 2026-10-15T18:49:22Z Gleb Leo 2440 300336 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Да працы! | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/28/Да працы|Да працы]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 8 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/28|№28]]}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II/Б/Якуб Колас/З ранейшых вершаў/«Да працы»|„Да працы“]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II|Выпуск II]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2/VI/Да працы|Да працы]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2|Том I, выпуск другі]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Вершы (Колас, 1940)/Да працы|Да працы]] // {{Fine|[[Вершы (Колас, 1940)|Вершы]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва пры СНК БССР, 1940}} [[Катэгорыя:Вершы Якуба Коласа]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] qa0zqsuqgryy1cod9to292zd14nb0ns 0 2659 300524 236010 2026-10-16T09:38:43Z Gleb Leo 2440 300524 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзед і мядзьведзь | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Вершаванае апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/33/Addzieł dla našych dzietak/Dzied i miadźwiedź|Dzied i miadźwiedź]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 16 Lipnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/29|№29]]}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/II/Дзед і мядзьведзь|Дзед і мядзьведзь]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Паэмы Якуба Коласа]] [[Катэгорыя:Гумарыстычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 804kev3s1q73petwcc7cod750n4kq75 0 3074 300337 165719 2026-10-15T18:49:50Z Gleb Leo 2440 300337 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Трэцяя Ўстаўная грамата | аўтар = Рада БНР | секцыя = Дакумант | папярэдні = [[Другая Ўстаўная грамата]] | наступны = [[Чацьвертая Ўстаўная грамата]] | год = 9 сакавіка 1918 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяя Ўстаўная грамата}} * [[Трэцяя Ўстаўная грамата (1918, улётка)|Устаўная грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]]. {{Fine|Менск-Беларускі, 1918}} * [[Беларускі шлях (1918)/1918/6/Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі|Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Беларускі шлях (1918)|Беларускі Шлях]]. — 29 сакавіка 1918. — [[Беларускі шлях (1918)/1918/6|№6]]}} * [[Вольная Беларусь (1917)/1918/11/Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі|Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 31 сакавіка 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/11|№11]]}} * [[Гоман (1916)/1918/30/Незалежная Беларусь/Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі|Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 12 красавіка 1918. — [[Гоман (1916)/1918/30|№30 (226)]]}} * [[Гоман (1916)/лацінка/1918/28/Niezaležnaja Biełaruś/Ustaŭnaja Hramata Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki|Ustaŭnaja Hramata Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 12 krasawika 1918. — [[Гоман (1916)/лацінка/1918/30|№30 (226)]]}} * [[Biełaruski Kalendar Swajak na 1919 hod/Ustaŭnaja hramata Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki|Ustaŭnaja hramata Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki]] // {{Fine|[[Biełaruski Kalendar Swajak na 1919 hod]]. Wilnia: Wydawiectwo W. Łastoŭskaho, 1918}} * [[Сялянская ніва (газета)/1927/27/Гістарычныя падзеі і акты/5|Устаноўная Грамата Рады Беларуска Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (газета)|Сялянская Ніва]]. — 23 Сакавіка 1927. — [[Сялянская ніва (газета)/1927/27|№27 (78)]]}} * [[Беларус (1950)/1952/1/Акт 25 Сакавіка|Акт 25 Сакавіка]] // {{Fine|[[Беларус (1950)|Беларус]]. — 25 сакавіка 1952. — [[Беларус (1950)/1952/1|№1 (7)]]}} == Гл. таксама == *[[Рашучы акт]] *[[Незалежная Беларусь]] *[[25 марца 1918 году]] *[[Да_гісторыі_беларускага_палітычнага_вызвалення#§_4._Акт_25.ІІІ.1918|Акт 25.ІІІ.1918]] * [[Да_гісторыі_беларускага_палітычнага_вызвалення#XI._Спробы_будавання_незалежнай_Беларусі_пасля_акта_25.III.1918_і_яго_значэнне|Спробы будавання незалежнай Беларусі пасля акта 25.III.1918 і яго значэнне]] *[[Незабыўны дзень (Шыла)]] [[Катэгорыя:Дакументы Беларускай Народнай Рэспублікі]] [[Катэгорыя:Дакументы 1918 года]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] iwsdbdmdttavxjvf6rdtfiectva0dbq 300516 300337 2026-10-16T09:29:52Z Gleb Leo 2440 300516 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Трэцяя Ўстаўная грамата | аўтар = Рада БНР | секцыя = Дакумант | папярэдні = [[Другая Ўстаўная грамата]] | наступны = [[Чацьвертая Ўстаўная грамата]] | год = 9 сакавіка 1918 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяя Ўстаўная грамата}} * [[Трэцяя Ўстаўная грамата (1918, улётка)|Устаўная грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]]. {{Fine|Менск-Беларускі, 1918}} * [[Беларускі шлях (1918)/1918/6/Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі|Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Беларускі шлях (1918)|Беларускі Шлях]]. — 29 сакавіка 1918. — [[Беларускі шлях (1918)/1918/6|№6]]}} * [[Вольная Беларусь (1917)/1918/11/Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі|Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 31 сакавіка 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/11|№11]]}} * [[Гоман (1916)/1918/30/Незалежная Беларусь/Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі|Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 12 красавіка 1918. — [[Гоман (1916)/1918/30|№30 (226)]]}} * [[Гоман (1916)/лацінка/1918/28/Niezaležnaja Biełaruś/Ustaŭnaja Hramata Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki|Ustaŭnaja Hramata Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 12 krasawika 1918. — [[Гоман (1916)/лацінка/1918/30|№30 (226)]]}} * [[Biełaruski Kalendar Swajak na 1919 hod/Ustaŭnaja hramata Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki|Ustaŭnaja hramata Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki]] // {{Fine|[[Biełaruski Kalendar Swajak na 1919 hod]]. Wilnia: Wydawiectwo W. Łastoŭskaho, 1918}} * [[Сялянская ніва (газета)/1927/27/Гістарычныя падзеі і акты/5|Устаноўная Грамата Рады Беларуска Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 23 Сакавіка 1927. — [[Сялянская Ніва (1925)/1927/27|№27 (78)]]}} * [[Беларус (1950)/1952/1/Акт 25 Сакавіка|Акт 25 Сакавіка]] // {{Fine|[[Беларус (1950)|Беларус]]. — 25 сакавіка 1952. — [[Беларус (1950)/1952/1|№1 (7)]]}} == Гл. таксама == *[[Рашучы акт]] *[[Незалежная Беларусь]] *[[25 марца 1918 году]] *[[Да_гісторыі_беларускага_палітычнага_вызвалення#§_4._Акт_25.ІІІ.1918|Акт 25.ІІІ.1918]] * [[Да_гісторыі_беларускага_палітычнага_вызвалення#XI._Спробы_будавання_незалежнай_Беларусі_пасля_акта_25.III.1918_і_яго_значэнне|Спробы будавання незалежнай Беларусі пасля акта 25.III.1918 і яго значэнне]] *[[Незабыўны дзень (Шыла)]] [[Катэгорыя:Дакументы Беларускай Народнай Рэспублікі]] [[Катэгорыя:Дакументы 1918 года]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] acav1gtawok5ugmtbjqtk930kepvrbm 300517 300516 2026-10-16T09:30:04Z Gleb Leo 2440 300517 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Трэцяя Ўстаўная грамата | аўтар = Рада БНР | секцыя = Дакумант | папярэдні = [[Другая Ўстаўная грамата]] | наступны = [[Чацьвертая Ўстаўная грамата]] | год = 9 сакавіка 1918 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяя Ўстаўная грамата}} * [[Трэцяя Ўстаўная грамата (1918, улётка)|Устаўная грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]]. {{Fine|Менск-Беларускі, 1918}} * [[Беларускі шлях (1918)/1918/6/Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі|Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Беларускі шлях (1918)|Беларускі Шлях]]. — 29 сакавіка 1918. — [[Беларускі шлях (1918)/1918/6|№6]]}} * [[Вольная Беларусь (1917)/1918/11/Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі|Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 31 сакавіка 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/11|№11]]}} * [[Гоман (1916)/1918/30/Незалежная Беларусь/Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі|Устаўная Грамата Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 12 красавіка 1918. — [[Гоман (1916)/1918/30|№30 (226)]]}} * [[Гоман (1916)/лацінка/1918/28/Niezaležnaja Biełaruś/Ustaŭnaja Hramata Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki|Ustaŭnaja Hramata Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 12 krasawika 1918. — [[Гоман (1916)/лацінка/1918/30|№30 (226)]]}} * [[Biełaruski Kalendar Swajak na 1919 hod/Ustaŭnaja hramata Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki|Ustaŭnaja hramata Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki]] // {{Fine|[[Biełaruski Kalendar Swajak na 1919 hod]]. Wilnia: Wydawiectwo W. Łastoŭskaho, 1918}} * [[Сялянская Ніва (1925)/1927/27/Гістарычныя падзеі і акты/5|Устаноўная Грамата Рады Беларуска Народнай Рэспублікі]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 23 Сакавіка 1927. — [[Сялянская Ніва (1925)/1927/27|№27 (78)]]}} * [[Беларус (1950)/1952/1/Акт 25 Сакавіка|Акт 25 Сакавіка]] // {{Fine|[[Беларус (1950)|Беларус]]. — 25 сакавіка 1952. — [[Беларус (1950)/1952/1|№1 (7)]]}} == Гл. таксама == *[[Рашучы акт]] *[[Незалежная Беларусь]] *[[25 марца 1918 году]] *[[Да_гісторыі_беларускага_палітычнага_вызвалення#§_4._Акт_25.ІІІ.1918|Акт 25.ІІІ.1918]] * [[Да_гісторыі_беларускага_палітычнага_вызвалення#XI._Спробы_будавання_незалежнай_Беларусі_пасля_акта_25.III.1918_і_яго_значэнне|Спробы будавання незалежнай Беларусі пасля акта 25.III.1918 і яго значэнне]] *[[Незабыўны дзень (Шыла)]] [[Катэгорыя:Дакументы Беларускай Народнай Рэспублікі]] [[Катэгорыя:Дакументы 1918 года]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ncsygmtoen3s19ml86vcl4pfadt2la4 0 3105 300338 209071 2026-10-15T18:50:03Z Gleb Leo 2440 300338 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Люд стогне, гаруе пад цяжарам меча… | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 27 ліпеня 1917 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/29/Люд стогне, гаруе пад ценжаром меча…|⁂ (Люд стогне, гаруе пад ценжаром меча…)]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 14 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/29|№29]]}} * [[Водгульле (1922)/Люд стогне|Люд стогне]] // {{Fine|[[Водгульле (1922)|Водгульле]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2/VI/Люд стогне|Люд стогне]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2|Том I, выпуск другі]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Вершы (Колас, 1940)/Люд стогне, гаруе пад цяжарам меча…|⁂ (Люд стогне, гаруе пад цяжарам меча…)]] // {{Fine|[[Вершы (Колас, 1940)|Вершы]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва пры СНК БССР, 1940}} [[Катэгорыя:Водгульле (1922)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] kb02oysfo6iwfr34atmccozl1a711y0 102 3503 300363 228473 2026-10-15T18:58:19Z Gleb Leo 2440 300363 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Лучына | Імёны =Янка | Першая літара прозвішча =Л | Варыянты імёнаў =сапр.: Іван Люцыянавіч Неслухоўскі | Апісанне =беларуска-польскі паэт-дэмакрат, мысьляр | Іншае = | ДН =18 ліпеня 1851 | Месца нараджэння =Мінск | ДС =28 ліпеня 1897 | Месца смерці =Мінск | Выява =Janka Łučyna, Belarussian poet.jpg | Вікіпедыя =:be:Янка Лучына | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Янка Лучына | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Janka Łučyna | Вікіліўр =Janka Lučyna | ЭСБЕ = | Катэгорыя =Янка Лучына | Google = }} == Творы == {{All works‎}} ===Вершы на беларускай мове=== *[[Вязанка (1903)]] - зборнік вершаў: **[[Пагудка]] **[[Што птушкі казалі]] **[[Стары ляснік]] **[[Каршун (Лучына)|Каршун]] **[[Сівер]] **[[Што думае Янка, вязучы дровы ў горад]] *[[Вясна (Лучына - Кажуць людзі: «Вясна!» — піша так каляндар...)|Вясна (''Кажуць людзі: «Вясна!» — піша так каляндар...'')]] *[[Вясновай парой]] *[[Дабрадзею артысту Манько]] *[[Дзень за днём]] * [[Заходзіць сонца за горы|Заходзіць сонцо за горы]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 18 жніўня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/29|№29]]}} *[[Роднай старонцы (Лучына)]] *[[Пакуль новы год настане на свеце]] *[[Усёй трупе дабрадзея Старыцкага беларускае слова]] ===Вершы на польскай мове=== * [[Дзе ты, песенька, дзе ты…]] * [[Велічны малюнак]] * [[На перавозе]] ===Апавяданні=== *[[Старасць не радасць…]] ===Пераклады=== з [[Аўтар:Уладзіслаў Сыракомля|Уладзіслава Сыракомлі]] *[[Не я пяю — народ Божы…]] *[[Бусел (Сыракомля/Лучына)|Бусел]] *[[Ямшчык (Сыракомля/Лучына)|Ямшчык]] *[[Надта салодкія думкі (Сыракомля/Лучына)|Надта салодкія думкі]] *[[Горсць пшаніцы (Сыракомля/Лучына)|Горсць пшаніцы]] ===Лісты=== *[[Ліст да Доўнар-Запольскага (Лучына)]] ==Глядзіце таксама== *[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Janka_Łuczyna&useskin=monobook Janka Łuczyna] (па-польску) == Пра аўтара== *[[Неслухоўскі]] *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Народніцкая пара/Я. Няслухоўскі|Я. Няслухоўскі (Гарэцкі)]] *[[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Янка_Лучына_(Ян_Няслухоўскі).|Янка Лучына (Ігнатоўскі)]] *[[Нарысы гісторыі беларускай літаратуры (1928)/Эпоха распаду і ліквідацыі прыгоннай гаспадаркі/Янка Лучына (Іван Неслухоўскі)|Янка Лучына (Іван Неслухоўскі)]] * {{Скан|Новыя матэрыялы аб Янку Лучыне|Новыя матэрыялы аб Янку Лучыне.pdf}} // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1945. — [[Полымя (часопіс)/1945/9|№9]]}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] g1tsedb6ezlvkogox8pqy0ewfvmu5j3 102 4544 300635 235965 2026-10-16T11:44:26Z Gleb Leo 2440 300635 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Стаповіч | Імёны =Альбін | Першая літара прозвішча =С | Варыянты імёнаў =Уладзімер Загорскі | Апісанне =беларускі грамадска-палітычны і музычны дзеяч, публіцыст | Іншае = | ДН =18 сакавіка 1894 | Месца нараджэння =Барані, Сьвянцянскі павет, | ДС =18 сьнежня 1934 (40 гадоў) | Месца смерці =Вільня | Выява =Альбін Стаповіч.png | Вікіпедыя =:be:Альбін Мацвеевіч Стаповіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Альбін Стаповіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Albin Stapovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Альбін Стаповіч | Google = }} == Творы == {{All works‎}} === Вершы === * [[Беларусь перадусім!]] * [[Кс. Адаму Станкевічу]] === Апавяданьне === * [[Šeryk]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Krasawika—6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/18|№18]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/19|19]]}} * [[Шэрык]] * [[На службе ў дужэйшага]] === Публіцыстыка === * [[Biełaruś u sučasnaj polska literatury]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13, 27 Traŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/29|№29]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/31|31]]}} * [[Беларусы і дзяржаўная незалежнасць]] == Пераклады == * [[Аўтар:Адам Міцкевіч|Mickiewič, A]]. [[Nioman (Міцкевіч/Стаповіч)|Nioman]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 28 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/5|№5]]}} * [[На Белай Русі]] ([[Аўтар:Віктар Гамуліцкі|Віктар Гамуліцкі]]) * [[Нёман (Міцкевіч)|Нёман]] ([[Аўтар:Адам Міцкевіч|Адам Міцкевіч]]) {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары|Стаповіч, Альбін]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі|Стаповіч, Альбін]] [[Катэгорыя:Кампазітары|Стаповіч, Альбін]] [[Катэгорыя:Фалькларысты|Стаповіч, Альбін]] [[Катэгорыя:Польскія палітыкі|Стаповіч, Альбін]] [[Катэгорыя:Беларуская нацыянал-сацыялістычная партыя| Стаповіч, Альбін]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 7z02nwrqq7dkfgv72j9g04quisoop2y 102 4553 300513 299509 2026-10-16T09:26:12Z Gleb Leo 2440 300513 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Сваяк | Імёны =Казімір | Першая літара прозвішча =С | Варыянты імёнаў =Ko–st; сапр. Канстанцін Мацвеевіч Стаповіч | Апісанне =беларускі грамадска-палітычны дзеяч, паэт, драматург, публіцыст, літаратуразнавец, каталіцкі святар | Іншае = | ДН =7 (19) лютага 1890 | Месца нараджэння =в. Барані Свянцянскага пав. Віленскай губ., цяпер Астравецкі раён Гродзенскай вобл. | ДС =6 мая 1926 | Месца смерці =Вільня | Выява =Казімір Сваяк.jpg | Вікіпедыя =:be:Казімір Сваяк | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Казімір Сваяк | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Kazimier Svajak | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Казімір Сваяк | Google = }} == Творы == {{All works‎}} === Зборнікі === * {{Скан|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]|Мая ліра (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} *[[Голас душы (Сваяк)|Голас душы (1926)]] ===Вершы розных гадоў=== '''1913''' * [[Prad Boham]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 3 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/28|№28]]}} '''1919''' * [[Try razy…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 19 Kastryčnika 1919. — [[Krynica (1917)/1919/7|№7]]}} * [[Šlacham tworčaści]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 25 Śnieżeń 1919. — [[Krynica (1917)/1919/12|№12]]}} * [[S psalmaŭ Dawida|S psalmaŭ Dawida (129)]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 8 Lutaho 1920. — [[Krynica (1917)/1920/4|№4]]}} '''1920''' * [[O kraj moj rodny!..]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7—21 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/6|№6]]—[[Krynica (1917)/1920/7|7]]}} * [[Wialeja siraty]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 25 Śnieżnia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/16|№16]]}} '''1921''' * [[«Krynicy» na 1921 h.|„Krynicy“ na 1921 h.]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 9 Studnia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/2|№2]]}} * [[M-ka Świr u 1920 h.]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 9 Studnia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/2|№2]]}} * [[Muraszka i hałubka]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 9 kastrycznika 1921. — [[Krynica (1917)/1921/30|№30]]}} '''1924''' * [[Na śmierć kollehi ks. Z. Jakucia]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 15 Lutaha 1924. — [[Krynica (1917)/1924/4|№4]]}} * [[Šumić wiecier]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 26 Lipnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/19|№19]]}} * [[Ajčyny budaŭničym najomnym]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 12 Żniŭnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/21|№21]]}} * [[Ksiandzam Biełarusam]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 22 Żniŭnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/22|№22]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1924/28/Majmu panu|Majmu panu]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Kastryčnika 1924. — [[Krynica (1917)/1924/28|№28]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1924/29/Majmu panu|Majmu panu]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 20 Kastryčnika 1924. — [[Krynica (1917)/1924/29|№29]]}} * [[Himn swarliwym dziejačam]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7 Śnieżnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/36|№36]]}} * [[Pieśnia na Kalady]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 24 Śnieżnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/38|№38]]}} '''1925''' * [[«Krynicy» na 1925 hod|„Krynicy“ na 1925 hod]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 4 Studnia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/1|№1]]}} * [[Muza (Сваяк)|Muza]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 11 Studnia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/2|№2]]}} * [[Stanie nas dowal!..]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1 Sakawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/9|№9]]}} * [[Pamiaci Franciška Skaryny, słaŭnaha doktara z Połacka]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 25 Sakawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/12|№12]]}} * [[Dźwie «kultury»|Dźwie „kultury“]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7 Čerwienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/25|№25]]}} * [[Na Kupalle (Сваяк)|Na Kupalle]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 28 Čerwienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/28|№28]]}} * [[Rusalnaja niadziela]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 5 Lipienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/29|№29]]}} * [[Zwanica ŭ Žodziškach]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 26 Lipienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/32|№32]]}} * [[Niaŭžo umru…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Wieraśnia 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/1 (новы)|№1]]}} * [[Swaroha słuhi…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 4 Kastryčnika 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/2 (новы)|№2]]}} * [[Wiery niarozumu proci…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Kastryčnika 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/5 (новы)|№5]]}} * [[Na Dziady (Сваяк)|Na Dziady]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Listapada 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/6 (новы)|№6]]}} * [[Na żalejcy (Сваяк)|Na żalejcy]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Listapada 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/7 (новы)|№7]]}} * [[Jak pierastanu…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Śnieżnia 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/12 (новы)|№12]]}} '''1926''' * [[Кветкі (Сваяк)|Кветкі]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (1917)|Сялянская Ніва]]. — 3 Студзеня 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/1|№1]]}} * [[Zabaleli iznoŭ maje hrudzi…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 30 Čerwienia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/21|№21]]}} * [[Bajkatawanym Ksiandzam-Biełarusam]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/38|№38]]}} * [[Зубр у Беларусі]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (1917)|Сялянская Ніва]]. — 4 Лістапада 1926. — [[Сялянская ніва (1917)/1926/36|№36]]}} * [[Чарку дай, Браце…]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (1917)|Сялянская Ніва]]. — 11, 18 Лістапада 1926. — [[Сялянская ніва (1917)/1926/37|№37]]—[[Сялянская ніва (1917)/1926/38|№38]]}} '''1927''' * [[Bahasłaŭ, Boža, światuju chwilinku…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/19|№19]]}} * [[Na Radaŭnicy]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/19|№19]]}} * [[Swaroh — haspadar waładarny…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/19|№19]]}} * [[Krapiwa (Сваяк)|Krapiwa]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/19|№19]]}} * [[Ab maich krytykach]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/21|№21]]}} *[[Загляне сонца…]] *[[Не чаруй]] *[[Песня на каляды]] *[[Прад Богам]] *[[Хрысце…]] *[[Памяці Ф. Багушэвіча]] *[[Памяці Францішка Скарыны, слаўнага доктара з Полацка]] === П’есы === * {{Скан|[[Янка Канцавы]]|Янка Канцавы (1924).pdf}} === Апавяданьні === * [[Biełarus (1913)/1914/3/Hanulka|Hanulka]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 16 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/3|№3]]}} * [[Biełarus (1913)/Mikodam|Mikodam]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13—20 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/7|№7]]—[[Biełarus (1913)/1914/8|8]]}} ===Публіцыстыка=== *[[Гутарка аб нашай «простай» мове]] * [[Слоўца аб уніі (Сваяк)|Słoŭca ab unii]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/6|№6]]}} *[[Адродзіны Беларусі і Унія]] *[[Унія на Беларусі]] *[[Куток аб уніі]] *[[Царква ці касцёл]] * {{Скан|[[З нівы беларускага мастацтва]]|З нівы беларускага мастацтва (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Студзень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/1|№1 (2)]]}} * [[Zakapanaje, 29.XX.1919 (Сваяк)|Zakapanaje, 29.XX.1919]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/19|№19]]}} * [[Ab biełaruskaj pieśni (Сваяк)|Ab biełaruskaj pieśni]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13, 27 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/20|№20]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/22|22]]}} ===Крытыка=== * [[Ф. Багушэвіч — пясняр беларускі|F. Bahušewič — pieśniar biełaruski]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 14 Studnia—22 Lutaho 1920. — [[Krynica (1917)/1920/2|№2]]—[[Krynica (1917)/1920/5|5]]}} *[[«Дзве душы» Максіма Гарэцкага]] ===Мемуары=== *[[Дзея маёй мыслі, сэрца і волі]] == Пераклады == * ''[[Аўтар:Уільям Шэкспір|Šekspir, U]]''. [[Wiasnawy sonet]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 26 Krasawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/17|№17]]}} *[[Веснавы санэт]] == Пра аўтара == * [[Казімер Сваяк (Станкевіч)]] * [[З жыцця і дзейнасці Казімера Сваяка]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] rp5fhjqnpe8x3xsdg9b5sa0pk93gmwz 300514 300513 2026-10-16T09:28:50Z Gleb Leo 2440 300514 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Сваяк | Імёны =Казімір | Першая літара прозвішча =С | Варыянты імёнаў =Ko–st; сапр. Канстанцін Мацвеевіч Стаповіч | Апісанне =беларускі грамадска-палітычны дзеяч, паэт, драматург, публіцыст, літаратуразнавец, каталіцкі святар | Іншае = | ДН =7 (19) лютага 1890 | Месца нараджэння =в. Барані Свянцянскага пав. Віленскай губ., цяпер Астравецкі раён Гродзенскай вобл. | ДС =6 мая 1926 | Месца смерці =Вільня | Выява =Казімір Сваяк.jpg | Вікіпедыя =:be:Казімір Сваяк | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Казімір Сваяк | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Kazimier Svajak | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Казімір Сваяк | Google = }} == Творы == {{All works‎}} === Зборнікі === * {{Скан|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]|Мая ліра (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} *[[Голас душы (Сваяк)|Голас душы (1926)]] ===Вершы розных гадоў=== '''1913''' * [[Prad Boham]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 3 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/28|№28]]}} '''1919''' * [[Try razy…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 19 Kastryčnika 1919. — [[Krynica (1917)/1919/7|№7]]}} * [[Šlacham tworčaści]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 25 Śnieżeń 1919. — [[Krynica (1917)/1919/12|№12]]}} * [[S psalmaŭ Dawida|S psalmaŭ Dawida (129)]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 8 Lutaho 1920. — [[Krynica (1917)/1920/4|№4]]}} '''1920''' * [[O kraj moj rodny!..]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7—21 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/6|№6]]—[[Krynica (1917)/1920/7|7]]}} * [[Wialeja siraty]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 25 Śnieżnia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/16|№16]]}} '''1921''' * [[«Krynicy» na 1921 h.|„Krynicy“ na 1921 h.]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 9 Studnia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/2|№2]]}} * [[M-ka Świr u 1920 h.]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 9 Studnia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/2|№2]]}} * [[Muraszka i hałubka]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 9 kastrycznika 1921. — [[Krynica (1917)/1921/30|№30]]}} '''1924''' * [[Na śmierć kollehi ks. Z. Jakucia]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 15 Lutaha 1924. — [[Krynica (1917)/1924/4|№4]]}} * [[Šumić wiecier]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 26 Lipnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/19|№19]]}} * [[Ajčyny budaŭničym najomnym]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 12 Żniŭnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/21|№21]]}} * [[Ksiandzam Biełarusam]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 22 Żniŭnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/22|№22]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1924/28/Majmu panu|Majmu panu]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Kastryčnika 1924. — [[Krynica (1917)/1924/28|№28]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1924/29/Majmu panu|Majmu panu]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 20 Kastryčnika 1924. — [[Krynica (1917)/1924/29|№29]]}} * [[Himn swarliwym dziejačam]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7 Śnieżnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/36|№36]]}} * [[Pieśnia na Kalady]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 24 Śnieżnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/38|№38]]}} '''1925''' * [[«Krynicy» na 1925 hod|„Krynicy“ na 1925 hod]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 4 Studnia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/1|№1]]}} * [[Muza (Сваяк)|Muza]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 11 Studnia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/2|№2]]}} * [[Stanie nas dowal!..]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1 Sakawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/9|№9]]}} * [[Pamiaci Franciška Skaryny, słaŭnaha doktara z Połacka]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 25 Sakawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/12|№12]]}} * [[Dźwie «kultury»|Dźwie „kultury“]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7 Čerwienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/25|№25]]}} * [[Na Kupalle (Сваяк)|Na Kupalle]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 28 Čerwienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/28|№28]]}} * [[Rusalnaja niadziela]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 5 Lipienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/29|№29]]}} * [[Zwanica ŭ Žodziškach]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 26 Lipienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/32|№32]]}} * [[Niaŭžo umru…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Wieraśnia 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/1 (новы)|№1]]}} * [[Swaroha słuhi…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 4 Kastryčnika 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/2 (новы)|№2]]}} * [[Wiery niarozumu proci…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Kastryčnika 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/5 (новы)|№5]]}} * [[Na Dziady (Сваяк)|Na Dziady]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Listapada 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/6 (новы)|№6]]}} * [[Na żalejcy (Сваяк)|Na żalejcy]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Listapada 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/7 (новы)|№7]]}} * [[Jak pierastanu…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Śnieżnia 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/12 (новы)|№12]]}} '''1926''' * [[Кветкі (Сваяк)|Кветкі]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 3 Студзеня 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/1|№1]]}} * [[Zabaleli iznoŭ maje hrudzi…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 30 Čerwienia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/21|№21]]}} * [[Bajkatawanym Ksiandzam-Biełarusam]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/38|№38]]}} * [[Зубр у Беларусі]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 4 Лістапада 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/36|№36]]}} * [[Чарку дай, Браце…]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 11, 18 Лістапада 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/37|№37]]—[[Сялянская Ніва (1925)/1926/38|№38]]}} '''1927''' * [[Bahasłaŭ, Boža, światuju chwilinku…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/19|№19]]}} * [[Na Radaŭnicy]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/19|№19]]}} * [[Swaroh — haspadar waładarny…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/19|№19]]}} * [[Krapiwa (Сваяк)|Krapiwa]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/19|№19]]}} * [[Ab maich krytykach]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/21|№21]]}} *[[Загляне сонца…]] *[[Не чаруй]] *[[Песня на каляды]] *[[Прад Богам]] *[[Хрысце…]] *[[Памяці Ф. Багушэвіча]] *[[Памяці Францішка Скарыны, слаўнага доктара з Полацка]] === П’есы === * {{Скан|[[Янка Канцавы]]|Янка Канцавы (1924).pdf}} === Апавяданьні === * [[Biełarus (1913)/1914/3/Hanulka|Hanulka]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 16 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/3|№3]]}} * [[Biełarus (1913)/Mikodam|Mikodam]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13—20 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/7|№7]]—[[Biełarus (1913)/1914/8|8]]}} ===Публіцыстыка=== *[[Гутарка аб нашай «простай» мове]] * [[Слоўца аб уніі (Сваяк)|Słoŭca ab unii]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/6|№6]]}} *[[Адродзіны Беларусі і Унія]] *[[Унія на Беларусі]] *[[Куток аб уніі]] *[[Царква ці касцёл]] * {{Скан|[[З нівы беларускага мастацтва]]|З нівы беларускага мастацтва (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Студзень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/1|№1 (2)]]}} * [[Zakapanaje, 29.XX.1919 (Сваяк)|Zakapanaje, 29.XX.1919]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/19|№19]]}} * [[Ab biełaruskaj pieśni (Сваяк)|Ab biełaruskaj pieśni]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13, 27 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/20|№20]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/22|22]]}} ===Крытыка=== * [[Ф. Багушэвіч — пясняр беларускі|F. Bahušewič — pieśniar biełaruski]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 14 Studnia—22 Lutaho 1920. — [[Krynica (1917)/1920/2|№2]]—[[Krynica (1917)/1920/5|5]]}} *[[«Дзве душы» Максіма Гарэцкага]] ===Мемуары=== *[[Дзея маёй мыслі, сэрца і волі]] == Пераклады == * ''[[Аўтар:Уільям Шэкспір|Šekspir, U]]''. [[Wiasnawy sonet]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 26 Krasawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/17|№17]]}} *[[Веснавы санэт]] == Пра аўтара == * [[Казімер Сваяк (Станкевіч)]] * [[З жыцця і дзейнасці Казімера Сваяка]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 5qr17sp88hhpoewz0q7vppa9mewfmc8 0 4556 300512 236014 2026-10-16T09:21:19Z Gleb Leo 2440 300512 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Загляне сонца… | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1919/6/Zahlanie sonca…|Zahlanie sonca…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 5 Kastryčnika 1919. — [[Krynica (1917)/1919/6|№6]]}} * [[Мая ліра (1924)/II/Загляне сонца|Загляне сонца]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] cxyffv2054szp6s4u87r6fvh8rjfw2e 102 5219 300361 285123 2026-10-15T18:58:06Z Gleb Leo 2440 300361 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Шантыр | Імёны =Фабіян | Першая літара прозвішча =Ш | Варыянты імёнаў = | Апісанне =празаік, перакладчык | Іншае = | ДН =23 студзеня (4 лютага) 1887 | Месца нараджэння =Слуцк | ДС = 29 мая 1920 | Месца смерці = Навазыбкаў | Выява = | Вікіпедыя =:be:Фабіян Гіляравіч Шантыр | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Фабіян Шантыр | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Фабіян Шантыр | Google = }} == Творы == {{All works‎}} * {{Скан|Захар|Шантыр_(1909-1910).pdf}} / Наша Ніва, 1909, №38 * У весцы / Наша Ніва, 1909, №46 * Ноч / Наша Ніва, 1910, №2 * Смерць убогаго / Наша Ніва, 1910, №7 * Пад шум леса / Наша Ніва, 1910, №12 * З нашаго жыцьця. Голас са Случчыны / Наша Ніва, 1910, №30 * З нашаго жыцьця / Наша Ніва, 1910, №36 * [[Санэт (Шантыр)|Сонэт]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/7|№7]]}} * [[Сьвяты Божа (Шантыр)|Сьвяты Божэ!..]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 23 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/31|№31]]}} * [[Патрэбнасць нацыянальнага жыцця для беларусаў і самаадзначэння народа]] ''(1918)'' * У час барацьбы * Беларускае пытанне [[Category:Перакладчыкі]] [[Category:Аўтары|Шантыр, Фабіян]] [[Category:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 5gyntr553kzwmpsejvedaaxci8phioi 102 5614 300638 299368 2026-10-16T11:46:16Z Gleb Leo 2440 300638 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Зязюля | Імёны =Андрэй | Першая літара прозвішча =З | Варыянты імёнаў =Аляксандр Астрамовіч | Апісанне =беларускі паэт, каталіцкі святар | Іншае = | ДН =26 лістапада (7 снежня) 1878 | Месца нараджэння =в. Навасады (цяпер Ашмянскі раён) | ДС =17 студзеня 1921 | Месца смерці = | Выява =Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929). Малюнак 4.jpg | Вікіпедыя =:be:Аляксандр Астрамовіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Аляксандар Астрамовіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Andrej Ziaziulia | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Андрэй Зязюля | Google = }} {{All works‎}} == Творы == * [[З роднага загону (Зязюля)|З роднага загону]] ** {{Скан|[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaho zahonu]]|Z rodnaho zahonu (1913).pdf}}. {{fine|Wilnia: Wydańnie „Biełarusa“, 1913}} ** {{Скан|[[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]|Z rodnaha zahonu (1931).pdf}}. {{fine|Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} '''Вершы''' * [[Biełarus (1913)/1913/28/Da ślozki|Da ślozki]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 3 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/28|№28]]}} '''Паэмы''' * [[Слова праўды аб мове і долі беларуса|Слово праўды аб мове і долі беларуса]] // {{Fine|[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]. Менск: Выданьне Беларускай Вайсковай Камісіі, 1920}} * [[Аленчына вяселле|Alenčyna wiasielle]]. {{Fine|Wilnia: Wyd. „[[Krynica (1917)|Krynicy]]“, 1923}} == Публіцыстыка == * [[Biełarus (1913)/1913/9-10/Piszuć da nas/M. Uźlany|M. Uźlany]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 14 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/9-10|№9-10]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/22/Piszuć da nas/Soły|Soły]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 24 Żniŭnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/22|№22]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/23/Piszuć da nas/Hannapol|Hannapol]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 29 Żniŭnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/23|№23]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/25/Piszuć da nas/Wioska Krupicca|Wioska Krupicca]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 12 Wiereśnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/25|№25]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/27/Piszuć da nas/Minsk|Minsk]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 26 Wiereśnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/27|№27]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/4/Piszuć da nas/Karma|Karma]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 22 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/4|№4]]}} * [[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 24 Snieżnia 1914. — {{Скан|[[Biełarus (1913)/1914/52/Prydatak|Prydatak da №52]]|Biełarus. 1914. № 52. Prydatak.pdf}} == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Паўла Раніца|Ranica, P]]''. [[Biełarus (1913)/1914/14-15/Wiaskowy lirnik|Wiaskowy lirnik]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 2 Krasawika 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/14-15|№14-15]]}} * ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Stankiewič, A]]''. [[Z rodnaha zahonu (1931)/Pradmowa|Pradmowa]] // {{Fine|''Andrej Ziaziula''. [[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]. Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] igc044ipqpzrt89p687mfcobuhyhvq5 102 5630 300360 298891 2026-10-15T18:57:53Z Gleb Leo 2440 300360 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = | Імёны =Стары Улас | Першая літара прозвішча =С | Варыянты імёнаў =Уладзіслаў Пятровіч Сівы-Сівіцкі | Апісанне =беларускі паэт | Іншае = | ДН =22 сакавіка 1865 | Месца нараджэння = | ДС = 30 верасня 1939 | Месца смерці = | Выява =Уладзіслаў Сівы-Сівіцкі.jpg | Вікіпедыя =:be:Стары Улас | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Уладзіслаў Сівы-Сівіцкі | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Стары Улас | Google = }} == Творы == {{All works‎}} '''1909''' *[[Сонейка прыгрэла… (Улас)]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/22|№22]]}} *[[С кутка праўды]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/23|№23]]}} * Воложын Віленскай губ. Ошмянск. пав. // Наша Ніва, 1909, №26, 28-30,31-32,41,45,49 *[[Прамчаўся май і веснавая]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/27|№27]]}} * Беларуская восень // Наша Ніва, 1909, №45 '''1910''' *[[Прыгавор]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/21|№21]]}} *[[Слоўца адно, а часам другое…]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/28|№28]]}} *[[Год беларуса]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/52|№52]]}} *[[Сватаўство (Улас)]] * [[Кумавы Магілы]] * [[Не спанатрыў]] *[[Тры зладзеі]] '''1913 * [[Палянка (Улас)|Palanka]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/1|№1]]}} * [[Цікавы (Улас)|Cikawy]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 11 krasawika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/13|№13]]}} '''1918''' *[[З Новым Годам, родны браце]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/4|№4]]}} *[[Падзяка]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/8|№8]]}} *[[Апаведаньне дзядзькі Пранука]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/13|№13]]}} *[[Восянь]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/13|№13]]}} *[[З вечарынкі (Улас)|З вечарынкі]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} *[[Наш Валожын]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} '''1919''' * [[Dumka ŭciekača]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 10 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Боязна]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 7 чэрвеня 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/18|№18]]}} * [[U daždžliwy čas]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} '''1924''' * [[Apošniaje žadańnie]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 4 Studnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/1|№1]]}} * [[Kamu što]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 2 Lutaha 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/3|№3]]}} * [[Abiecadła]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 15 Sakawika 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/6|№6]]}} * [[Wybačajcie!]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 10 Maja 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/11|№11]]}} * [[Jhołka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 11 Kastryčnika 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/27|№27]]}} *[[Апошняе жаданне]] *[[Абяцадла]] * [[Рабочы час (Улас)]] == Допісы == * [[Biełarus (1913)/1913/13/Piszuć da nas/M. Wałożyn|M. Wałożyn]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 11 krasawika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/13|№13]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/17/Piszuć da nas/M. Wałożyn|M. Wałożyn]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Czerwienia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/17|№17]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/H. Aszmiana|H. Aszmiana]] // {{fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 19 Śnieżnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/39|№39]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 96hre46rnsd4in4xjp2ohzh1dodn723 300641 300360 2026-10-16T11:48:26Z Gleb Leo 2440 300641 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = | Імёны =Стары Улас | Першая літара прозвішча =С | Варыянты імёнаў =Уладзіслаў Пятровіч Сівы-Сівіцкі | Апісанне =беларускі паэт | Іншае = | ДН =22 сакавіка 1865 | Месца нараджэння = | ДС = 30 верасня 1939 | Месца смерці = | Выява =Уладзіслаў Сівы-Сівіцкі.jpg | Вікіпедыя =:be:Стары Улас | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Уладзіслаў Сівы-Сівіцкі | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Стары Улас | Google = }} == Творы == {{All works‎}} '''1909''' *[[Сонейка прыгрэла… (Улас)]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/22|№22]]}} *[[С кутка праўды]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/23|№23]]}} * Воложын Віленскай губ. Ошмянск. пав. // Наша Ніва, 1909, №26, 28-30,31-32,41,45,49 *[[Прамчаўся май і веснавая]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/27|№27]]}} * Беларуская восень // Наша Ніва, 1909, №45 '''1910''' *[[Прыгавор]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/21|№21]]}} *[[Слоўца адно, а часам другое…]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/28|№28]]}} *[[Год беларуса]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/52|№52]]}} *[[Сватаўство (Улас)]] * [[Кумавы Магілы]] * [[Не спанатрыў]] *[[Тры зладзеі]] '''1913 * [[Палянка (Улас)|Palanka]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/1|№1]]}} * [[Цікавы (Улас)|Cikawy]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 11 krasawika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/13|№13]]}} '''1918''' *[[З Новым Годам, родны браце]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/4|№4]]}} *[[Падзяка]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/8|№8]]}} *[[Апаведаньне дзядзькі Пранука]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/13|№13]]}} *[[Восянь]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/13|№13]]}} *[[З вечарынкі (Улас)|З вечарынкі]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} *[[Наш Валожын]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} '''1919''' * [[Dumka ŭciekača]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 10 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Боязна]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 7 чэрвеня 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/18|№18]]}} * [[U daždžliwy čas]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} '''1924''' * [[Apošniaje žadańnie]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 4 Studnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/1|№1]]}} * [[Kamu što]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 2 Lutaha 1924. — [[Krynica (1917)/1924/3|№3]]}} * [[Abiecadła]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 15 Sakawika 1924. — [[Krynica (1917)/1924/6|№6]]}} * [[Wybačajcie!]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 10 Maja 1924. — [[Krynica (1917)/1924/11|№11]]}} * [[Jhołka]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 11 Kastryčnika 1924. — [[Krynica (1917)/1924/27|№27]]}} *[[Апошняе жаданне]] *[[Абяцадла]] * [[Рабочы час (Улас)]] == Допісы == * [[Biełarus (1913)/1913/13/Piszuć da nas/M. Wałożyn|M. Wałożyn]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 11 krasawika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/13|№13]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/17/Piszuć da nas/M. Wałożyn|M. Wałożyn]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Czerwienia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/17|№17]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/H. Aszmiana|H. Aszmiana]] // {{fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 19 Śnieżnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/39|№39]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] kmwkj8lhkd8x1ioqw1j2glmudglyk5r 102 7615 300359 134667 2026-10-15T18:57:29Z Gleb Leo 2440 300359 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Доўнар-Запольскі | Імёны =Мітрафан | Першая літара прозвішча =Д | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН =14 чэрвеня 1867 | Месца нараджэння =Рэчыца, Рэчыцкі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя | ДС =30 верасьня 1934 | Месца смерці =Масква, СССР | Выява =Mitrofan Dovnar-Zapol'skiy.jpg | Вікіпедыя =:be:Мітрафан Віктаравіч Доўнар-Запольскі | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Мітрафан Доўнар-Запольскі | Вікіцытатнік =Мітрафан Віктаравіч Доўнар-Запольскі | Вікісховішча =Category:Mitrafan Doŭnar-Zapoĺski | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Мітрафан Доўнар-Запольскі | Google = }} == Творы == {{All works‎}} * [[Лёсы зроблены!]] (1918) * [[К пытанню аб найменні дзяржаўных установаў]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/19|№19]]}} * [[Асновы дзяржаўнасці Беларусі]] * [[Федэралізацыя ці цэнтралізацыя]] (1925) * [[Соцыяльна-экономічная структура Літоўска-Беларускае дзяржавы ў XVI — XVIII сталецьцях]] (1927) * [[Да юбілею беларускага кнігадруку (гістарычная даведка)]] (1927) == Фальклёрныя запісы == * {{Скан|[[Замѣтки по бѣлорусской этнографіи (1893)|Замѣтки по бѣлорусской этнографіи]]|Замѣтки по бѣлорусской этнографіи (1893).pdf}} // Живая Старина. — 1893. — Вып. II * {{Скан|[[Замѣтки по этнографіи бѣлоруссовъ (1893)|Замѣтки по этнографіи бѣлоруссовъ]]|Замѣтки по этнографіи бѣлоруссовъ (1893).pdf}} // Живая Старина. — 1893. — Вып. III * {{Скан|[[Замѣтки по бѣлорусской этнографіи (1894)|Замѣтки по бѣлорусской этнографіи]]|Замѣтки по бѣлорусской этнографіи (1894).pdf}} // Живая Старина. — 1894. — Вып. I == Лісты == * [[Да паноў Рады Беларускае Рэчы Пасполітай]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 18 жніўня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/29|№29]]}} === Лісты да аўтара === *[[Ліст да Доўнар-Запольскага (Лучына)]] *[[Ліст да Доўнар-Запольскага (Эпімах-Шыпіла)]] (1918) [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Этнографы]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 4v52qzbs3hyyzs5jytij2f8vmdc59zx 0 9149 300339 209066 2026-10-15T18:50:13Z Gleb Leo 2440 300339 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Гусі | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 22 верасьня 1916 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/31/Гусі|Гусі]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 23 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/31|№31]]}} * [[Водгульле (1922)/Гусі|Гусі]] // {{Fine|[[Водгульле (1922)|Водгульле]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1/I/Гусі|Гусі]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1|Том I, выпуск першы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Вершы (Колас, 1940)/Гусі|Гусі]] // {{Fine|[[Вершы (Колас, 1940)|Вершы]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва пры СНК БССР, 1940}} [[Катэгорыя:Водгульле (1922)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] g5mfzsjd92fcxv9yykty8fcveadbuxd 10 9254 300317 300126 2026-10-15T17:42:12Z Gleb Leo 2440 300317 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/8}} 15.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/8|«Biełarus», № 8]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/7}} 14.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/7|«Саха», Кніжка 7]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/7}} 13.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/7|«Biełarus», № 7]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/6}} 12.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/6|«Biełarus», № 6]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/6}} 11.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/6|«Саха», Кніжка 6]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/5}} 10.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/5|«Biełarus», № 5]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/4}} 09.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/4|«Biełarus», № 4]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/5}} 08.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/5|«Саха», Кніжка 5]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/2}} 07.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/2|«Biełarus», № 2]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/4}} 06.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/4|«Саха», Кніжка 4]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/3}} 05.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3|«Biełarus», № 3]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/3}} 03.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/3|«Саха», Кніжка 3]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/1}} 02.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/1|«Biełarus», № 1]], 1914 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/39}} 30.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39|«Biełarus», № 39]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/2}} 29.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/2|«Саха», Кніжка 2]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/38}} 27.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/38|«Biełarus», № 38]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/1}} 25.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/1|«Саха», Кніжка 1]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/37}} 24.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/37|«Biełarus», № 37]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/36}} 23.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/36|«Biełarus», № 36]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/35}} 22.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/35|«Biełarus», № 35]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Dumka chłopka z okolic Witebska na odgłos wolności (1911)}} 22.09.2026 ''[[Аўтар:Арцём Вярыга-Дарэўскі|Arciom Weryha]]''. «[[Dumka chłopka z okolic Witebska na odgłos wolności (1911)|Dumka chłopka z okolic Witebska na odgłos wolności]]», 1911 * {{Прапанаваны экспарт|Сборникъ бѣлорусскихъ пословицъ (1874)}} 21.09.2026 ''[[Аўтар:Іван Насовіч|Иванъ Носовичъ]]''. «[[Сборникъ бѣлорусскихъ пословицъ (1874)|Сборникъ бѣлорусскихъ пословицъ]]», 1874 * {{Прапанаваны экспарт|Праграма геаграфіі для народнае школы (1941)}} 20.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Праграма геаграфіі для народнае школы (1941)|Праграма геаграфіі для народнае школы]]», 1941 * {{Прапанаваны экспарт|Праграма нямецкай мовы для народнае школы (1941)}} 18.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Праграма нямецкай мовы для народнае школы (1941)|Праграма нямецкай мовы для народнае школы]]», 1941 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/34}} 17.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/34|«Biełarus», № 34]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/33}} 12.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/33|«Biełarus», № 33]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)}} 12.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)|Літаратурны гурток пры „Маладняку“]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/32}} 11.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32|«Biełarus», № 32]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/31}} 11.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/31|«Biełarus», № 31]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/30}} 09.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/30|«Biełarus», № 30]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/29}} 08.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/29|«Biełarus», № 29]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/28}} 06.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/28|«Biełarus», № 28]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/27}} 05.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/27|«Biełarus», № 27]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/3}} 04.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/3|«Biełarus», № 3]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/4}} 02.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/4|«Biełarus», № 4]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/7}} 01.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/7|«Biełarus», № 7]], 1913 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/26}} 31.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/26|«Biełarus», № 26]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/25}} 29.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/25|«Biełarus», № 25]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/24}} 28.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/24|«Biełarus», № 24]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/23}} 27.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/23|«Biełarus», № 23]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/22}} 27.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/22|«Biełarus», № 22]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/21}} 25.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/21|«Biełarus», № 21]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Кинууши, ринууши поустане… (1848)}} 24.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Кинууши, ринууши поустане… (1848)|Кинууши, ринууши поустане…]]», 1848 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/20}} 23.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/20|«Biełarus», № 20]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Unja (1919)}} 23.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Unja (1919)|«Unja», № 1]], 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/2}} 22.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2|«Biełarus», № 2]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/19}} 21.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/19|«Biełarus», № 19]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/18}} 17.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/18|«Biełarus», № 18]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/17}} 16.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/17|«Biełarus», № 17]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Abrazki żyćcia (1937)}} 15.08.2026 ''[[Аўтар:Ганна Саксаганская|K. Saksahanskaja]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Abrazki żyćcia (1937)|Abrazki żyćcia]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/16}} 14.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/16|«Biełarus», № 16]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/15}} 14.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/15|«Biełarus», № 15]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/14}} 12.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/14|«Biełarus», № 14]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/13}} 09.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/13|«Biełarus», № 13]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/11-12}} 09.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/11-12|«Biełarus», № 11-12]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Зоркі (1921)/1921/1}} 08.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1|«Зоркі», № 1]], 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Рады для эмігрантоў (1912)}} 04.08.2026 ''[[Аўтар:Юзаф Акаловіч|Язэп Околовіч]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Рады для эмігрантоў (1912)|Рады для эмігрантоў]]», 1912 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Тры пальцы (1930)}} 31.07.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Тры пальцы (1930)|Тры пальцы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/6}} 29.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/6|«Biełarus», № 6]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Музыка Цьвілеўскі (1928)}} 27.07.2026 ''[[Аўтар:Васіль Сташэўскі|Васіль Сташэўскі]]''. «[[Музыка Цьвілеўскі (1928)|Музыка Цьвілеўскі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Пакрыўджаныя (1921)}} 26.07.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Пакрыўджаныя (1921)|Пакрыўджаныя]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|П.С.Х. (1923)}} 24.07.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Сучасны]]''. «[[П.С.Х. (1923)|П.С.Х.]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Наша любоў (1936)}} 23.07.2026 ''[[Аўтар:Лазар Кацовіч|Лазар Кацовіч]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Ізраіль Плаўнік|Ізраіль Плаўнік]]''. «[[Наша любоў (1936)|Наша любоў]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Беларусь (1927)}} 23.07.2026 ''[[Аўтар:Аляксандр Чарвякоў|Аляксандар Чарвякоў]]''. «[[Беларусь (1927)|Беларусь]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Краязнаўства (1929)}} 19.07.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікола Касьпяровіч]]''. «[[Краязнаўства (1929)|Краязнаўства]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/9-10}} 17.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/9-10|«Biełarus», № 9-10]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Сусьвет і зямля (1929)}} 16.07.2026 ''[[Аўтар:Кастусь Гарабурда|Кастусь Гарабурда]]''. «[[Сусьвет і зямля (1929)|Сусьвет і зямля]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Сустрэча (1932)}} 13.07.2026 ''[[Аўтар:Рыгор Эпік|Рыгор Эпік]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Уладзімір Жылка|Уладзімер Жылка]]''. «[[Сустрэча (1932)|Сустрэча]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/8}} 11.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/8|«Biełarus», № 8]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 09.07.2026 ''[[Аўтар:Альберт Паўловіч|Альбэрт Паўловіч]]''. «[[Снапок (1921)|Снапок]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 07.07.2026 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Гісторыя беларускае літэратуры (1924, Вільня)|Гісторыя беларускае літэратуры]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 06.07.2026 ''[[Аўтар:Язэп Драздовіч|Язэп Драздовіч]]''. «[[Нябесныя бегі (1931)|Нябесныя бегі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|Творы (Купала, 1942)}} 04.07.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Творы (Купала, 1942)|Творы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Люба Лук’янская (1937)}} 03.07.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Люба Лук’янская (1937)|Люба Лук’янская]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Запіскі Самсона Самасуя (1953)}} 01.07.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Мрый|Андрэй Мрый]]''. «[[Запіскі Самсона Самасуя (1953)|Запіскі Самсона Самасуя]]», 1953 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Зборнік «Роднага Краю» за 1934 год (1935)}} 29.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Зборнік «Роднага Краю» за 1934 год (1935)|Зборнік „Роднага Краю“ за 1934 год]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Волаты (1929)}} 28.06.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікола Касьпяровіч]]''. «[[Волаты (1929)|Волаты]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)}} 26.06.2026 ''[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Усевалад Ігнатоўскі]]''. «[[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)}} 24.06.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Adam Stankievič]]''. «[[U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)}} 23.06.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Грашовы балянс сялянскай гаспадаркі Беларусі}} 18.06.2026 ''[[Аўтар:Аркадзь Быкаў|Аркадзь Быкаў]]''. «[[Грашовы балянс сялянскай гаспадаркі Беларусі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной (1932)}} 12.06.2026 ''[[Аўтар:Канстанцін Кернажыцкі|Канстанцін Кернажыцкі]]''. «[[Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной (1932)|Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Вязьмо (1932)}} 12.06.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Вязьмо (1932)|Вязьмо]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj (1863)}} 08.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Niewiadomy]]''. «[[Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj (1863)|Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj]]», 1863 * {{Прапанаваны экспарт|Weliki Hospodarv presławnych Narodow…}} 05.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Niewiadomy]]''. «[[Weliki Hospodarv presławnych Narodow…]]», 1648 * {{Прапанаваны экспарт|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)}} 04.06.2026 ''[[Аўтар:Аляксандр Цвікевіч|Алесь Галынец]]''. «[[Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне?]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Атрута (1927)}} 03.06.2026 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Атрута (1927)|Атрута]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|На чыгунцы (1928)}} 03.06.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[На чыгунцы (1928)|На чыгунцы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)}} 02.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]», 1920 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 30.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць (1903)|Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць]]», 1903 * {{Прапанаваны экспарт|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)}} 30.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Мэтодыка роднае мовы (1926)}} 27.05.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Канстанцін Міцкевіч]]''. «[[Мэтодыка роднае мовы (1926)|Мэтодыка роднае мовы]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Птушка на волі (1932)}} 20.05.2026 ''[[Аўтар:Вольга Сахарава|Ольга Сахарава]]''. «[[Птушка на волі (1932)|Птушка на волі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 18.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Карусь Каганец|Карусь Костровицки]]'' і ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|С. Шаулоўски]]''. «[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]», 1907 * {{Прапанаваны экспарт|Язэп Крушынскі (1929—1932)/2}} 16.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2|Язэп Крушынскі. Кніга другая]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|На крэсах усходніх (1933)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Ілья Гурскі|Ільля Гурскі]]''. «[[На крэсах усходніх (1933)|На крэсах усходніх]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Салавей (1928)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Салавей (1928)|Салавей]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Ab teatry (1927)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/7}} 10.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/7|«Дзянніца», № 7]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/6}} 10.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/6|«Дзянніца», № 6]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/5}} 09.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/5|«Дзянніца», № 5]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/4}} 09.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/4|«Дзянніца», № 4]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|„На прасторах жыцьця“ Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> glukab7wing7e47f1x44poo137don4x 0 9778 300340 188332 2026-10-15T18:51:09Z Gleb Leo 2440 300340 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Страцім-лебедзь | аўтар = Максім Багдановіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1916 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1918/19/Страц|Страцім-лебедзь]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/19|№19]]}} * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/85|85. Страцім-лебедзь]] // {{Fine|Творы М. Багдановіча. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I|Том I]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1927}} [[Катэгорыя:Вершы Максіма Багдановіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 1i1lxym8spjs07rc2nngpwztklihhtf 102 10972 300358 96065 2026-10-15T18:57:11Z Gleb Leo 2440 300358 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Пётра Антонавіч |Прозвішча = Крачэўскі |Варыянты імёнаў = 1 — Пётр, Пятро<br>2 — Крэчэўскі, Крэчаўскі |Выява = Piotr Krečeŭski. Пётр Крэчэўскі.jpg |ДН = 7 жніўня 1879 |Месца нараджэння = в. Дубна Гарадзенскага павету і губэрні, Расейская імперыя |ДС = 8 сакавіка 1928 |Месца смерці = Прага, Чэхаславаччына |Апісанне = палітык |Іншае = |Вікіпедыя = Пётр Антонавіч Крачэўскі |Вікіпедыя2 = Пётра Крачэўскі |Вікіцытатнік = Пётра Крачэўскі |Вікісховішча = Category:Piotr Kračeŭski |Катэгорыя = Пётра Крачэўскі |Першая літара прозвішча = К }} {{All works‎}} ==Вершы== *[[Стварэнне бусла]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 9 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/20-21|№20-21]]}} *[[Беларускаму народу]] *[[Кніга (Крэчэўскі)|Кніга]] *[[Мурашнік]] *[[Рэха]] *[[Таемная смага]] *[[Творчасьць]] *[[Мана]] ... ===Пераклады=== *[[Агульна-Славянскі гімн]] *[[Чэскі нацыянальны гімн]] *[[Славацкі нацыянальны гімн]] == Драмы == *[[Здрада]] *[[Рагнеда]] ==Публіцыстыка== *[[Вітаю Усебеларускі з’езд...]] *[[С. Худаўцы Магілёўскай губ. 29 лістапада 1917 года]] *[[Уражанні]] *[[Беларускае самавызначэнне]] *[[Беларусь у мінулым і сучасным]] *[[Гісторыя беларускай кнігі]] *[[Скарына і незалежнасьць]] *[[Мандаты БНР]] *[[Адозва да Беларускага Грамадзянства (Крачэўскі)]] ==Лісты== *[[Ліст Пётры Крачэўскага да Вацлава Ластоўскага (24 траўня 1920)|Ліст да Вацлава Ластоўскага]] (24 траўня 1920) *[[Ліст Пётры Крачэўскага да Вацлава Ластоўскага (2 жніўня 1920)|Ліст да Вацлава Ластоўскага]] (2 жніўня 1920) ===Лісты да аўтара=== *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Пётры Крачэўскага (20 красавіка 1923)|Ліст]] [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]] (20 красавіка 1920) *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Пётры Крачэўскага (8 траўня 1920)|Ліст]] Вацлава Ластоўскага (8 траўня 1920) ==Гл. таксама== *[[Петра Антонавіч Крэчэўскі]] *[[З песень адзінокага (Дарашкевіч)|З песень адзінокага]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Беларуская сацыялістычная грамада]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Беларуская партыя сацыялістаў-федэралістаў]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] pgssyvpxnwz7bed51zysciwgml9zr0a 102 11535 300629 284221 2026-10-16T11:40:52Z Gleb Leo 2440 300629 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Уладзіслаў |Прозвішча = Казлоўскі |Варыянты імёнаў = Уладыслаў Казлоўскі |Выява = Uładzisłau Kazłouski.jpg |ДН = 29 чэрвеня 1896 года |Месца нараджэння = Залессе, Сакольскі павет, Гродзенская губерня, Літоўскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя |ДС = 13 лістапада 1943 (47 гадоў) |Месца смерці = Мінск, Генеральная акруга Беларусь, Рэйхскамісарыят Остланд, Трэці рэйх |Апісанне = беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, паэт, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Уладзіслаў Казлоўскі |Вікіпедыя2 = Уладзіслаў Казлоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Uładzisłaŭ Kazłoŭski |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Уладзіслаў Казлоўскі |Першая літара прозвішча = К }} == Творы == {{Усе творы|Вершы Уладзіслава Казлоўскага‎|Проза Уладзіслава Казлоўскага‎|Публіцыстыка Уладзіслава Казлоўскага|Куток для спорту‎‎|Шляхам змаганьня‎|Паэмы Уладзіслава Казлоўскага‎}} === У часопісе «Беларускі Дзень» === * [[Сёстрам вогнішча]] (1928) === У часопісе «Krynica» === ==== Публіцыстыка ==== * [[Ryha i Vilnia]] (1940) ==== Паэзія ==== * [[Na čužynie (Казлоўскі)|Na čužynie]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 9 Wieraśnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/37|№37]]}} * [[Pryšła ŭžo wosień płaksiwaja, złaja…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 28 Kastryčnika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/44|№44]]}} * [[Dawoli nam płakać]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 30 Sakawika 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/23|№23]]}} * [[Da moładzi]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Krynica]]. — 30 Studnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/8|№8]]}} * [[Надзея (Казлоўскі)|Надзея]] (1929) * [[Mia ŭzdychaj!]] (1929) * [[Z Nowym Hodam!]] (1929) * [[Божа мой, ў вышыне…]] (1930) * [[Hej, zima! z jakoj krainy…]] (1930) * [[Хрыстос Ускрос!]] (1931) * [[Жніво (Казлоўскі)|Жніво]] (1931) * [[Repka biaz Dziedka]] (1940) * [[Kaziuk na kirmašy]] (1940) * [[«Biełaruskija vałačobniki»]] (1940) * [[U 100-yja ŭhodki naradzinaŭ Franciša Bahuševiča]] (1940) ==== Проза ==== * [[Zaikliwy Wiktuś]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Sakawika 1929. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1929/10|№10]]}} ==== Фальклёр ==== * [[Biełaruskija narodnyja pieśni z Sakolskaha pawietu]] (1929) * [[Biełaruskija narodnyja pieśni]] (1929) === У часопісе «Шлях моладзі» === ==== Публіцыстыка ==== * [[Шлях моладзі (Казлоўскі)|Шлях моладзі]] (1929) * [[У здаровым целе — здаровы дух]] * [[Сёлетнія олімпійскія зімовыя ігры]] * [[З вандроўкі па Наваградчыне]] ===== Куток для спорту ===== * [[Куток для спорту. Бегі]] * [[Куток для спорту. Рухавыя гульні і ігры]] * [[Куток для спорту. Аб нямецкай гімнастычнай сыстэме]] * [[Куток для спорту. Ход — спацыр]] * [[Куток для спорту. Плаваньне]] * [[Куток для спорту. Скокі]] * [[Куток для спорту. Кіданьні]] * [[Куток для спорту. Ножны мячык — футбал]] * [[Куток для спорту. Беларускія народныя зімовыя спорты]] * [[Куток для спорту. Була]] * [[Куток для спорту. Бокс (біцьцё на кулакі)]] * [[Куток для спорту]] ====Вершы==== * [[Здаецца]] * [[Пустая хатка]] * [[Падыміся народ!]] * [[Узьляці ты, сіла маладая!]] * [[Барацьба]] * [[Устань, рыцар слаўны!]] * [[Беларусь, устань]] * [[Варушыся, моладзь!]] * [[Жыцьцёвы шлях]] * [[Прайшоўшы праз мора жыцьцёвых сапсуцьцяў…]] * [[Дай мне ручку, каханая дзяўчына…]] * [[Ці я Цябе люблю…]] * [[Беларусь!]] * [[У 15-ыя ўгодкі абвешчаньня незалежнасьці Беларусі]] * [[Вясна (Казлоўскі)|Вясна]] * [[Зрок у будучыню]] * [[Дух волі]] * [[Кліч волі]] * [[Не паддавацца!]] * [[Хай нам жыве…]] * [[Наш сьцяг]] === У часопісе «Новы шлях» === ====Публіцыстыка==== * [[Прачхніся, беларусе!]] * [[Што нас уратуе]] * [[Не зьмяніліся]] * [[Прычыны палітычнага бунту ў Нямеччыне]] * [[Зьезд расейцаў у Вільні]] * [[Оптымізм як жыцьцевая сіла]] * [[Веч. памяці Альбін Стэповіч]] * [[Мэксык, Беларусь і чужаці клер]] * [[Саара і марксызм]] * [[У справе Беларускага Нацыянальнага Камітэту]] * [[«Будзь гатоў!»]] * [[Газэта Poprostu» і беларусы]] * [[Калі гэта скончыцца?]] * [[У 17-я угодкі Слуцкага Паўстанньня — Лістапад 1920—1937 год]] ====Проза==== * [[Ня ў нас вясна (1935)|Ня ў нас вясна]] * [[Лявон]] * [[Wołat|Волат]] * [[Сьмерць слуцкага паўстанца]] ====Вершы==== * [[Новы шлях (1933)|Новы шлях]] * [[Pratest|Пратэст]] * [[Будзеш незалежнай (1934)|Будзеш незалежнай]] * [[Wiasna 1934 h.|Вясна 1934 г.]] * [[Уздым волі (1934)|Уздым волі]] * [[Трымаймася горда (1934)|Трымаймася горда]] * [[Наш шлях — змаганьне (1934)|Наш шлях — змаганьне]] * [[Чын (Казлоўскі, 1935)|Чын]] * [[На прадвесьні (Казлоўскі, 1935)|На прадвесьні]] === У часопісе «Беларускі фронт» === * [[Уражаньні з экскурсіі па Наваградчыне]] === У «Беларускай газэце» === * [[Вітаем нашую моладзь]] * [[У арганізацыі — сіла]] == Кнігапіс == * [[Беларускі Дэкляматар (1928)|Беларускі Дэкляматар]] (1928): <small>[[Беларускі Дэкляматар (1928)/Пагоня|Пагоня]], [[Беларускі Дэкляматар (1928)/Да Старонкі|Да Старонкі]]</small> * [[Płač Biełaruskaj Staronki Matki pa dzietkach swaich renehatach (1930)|Płač Biełaruskaj Staronki Matki pa dzietkach swaich renehatach]] (1930) * [[Puty kachańnia (1932)|Puty kachańnia]] (1932) * [[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]] (1935) == Лісты == * [[Адкрыты ліст Уладзіслава Казлоўскага ў рэдакцыю газэты «Праўда»]] (1931) == Прысвячэнні == * [[Герою на разьвітаньне]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Польскія палітыкі|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Польскія вайскоўцы|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларускія калабарацыяністы|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларускія нацыяналісты|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларуская нацыянал-сацыялістычная партыя| Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] cfz9xvxpsw6uonh7bu176n9ftlh7khi 102 11682 300644 285919 2026-10-16T11:51:01Z Gleb Leo 2440 300644 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Станіслаў |Прозвішча = Грынкевіч |Варыянты імёнаў = |Выява = Stanislaŭ Hrynkievič. Станіслаў Грынкевіч.jpg |ДН = 2 лютага 1902 года |Месца нараджэння = Новы Двор, Сакольскі павет, Гродзенская губерня, Літоўскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя |ДС = 25 ліпеня 1945 (43 гады) |Месца смерці = Магілёў, БССР, СССР |Апісанне = беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, лекар-псіханеўролаг, публіцыст, перакладчык, папулярызатар навукі. |Іншае = |Вікіпедыя = Станіслаў Грынкевіч |Вікіпедыя2 = Станіслаў Грынкевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Stanislaŭ Hrynkievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Станіслаў Грынкевіч |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Syn wioski]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/31|№31]]}} * [[Zadača zmahańnia]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/44|№44]]}} * [[Zhuki Baćkaŭščyny]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 3—10 Čerwienia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/23|№23]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/24|24]]}} * [[Nieabchodnaść hadawańnia narodu]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Śniežnia 1929, 12 Studnia 1930. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1929/38|№38]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1930/2|2]]}} * {{Скан|[[Узгадаваньне характару]]|Узгадаваньне характару (1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сакавік—красавік 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/2|№2 (9)]]}} * {{Скан|[[Аб прывычцы ў самаўзгадаваньні]]|Аб прывычцы ў самаўзгадаваньні (1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Верасень—кастрычнік 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/3|№3 (10)]]}} === У часопісе «Шлях Моладзі» === * [[Ліст Станіслава Грынкевіча да рэдакцыі часопіса «Шлях моладзі»]] * [[З XXI-га Процігарэлачнага Міжнароднага Кангрэсу]] === У часопісе «Калосьсе» === * {{Скан|[[Культура й загады нацыянальнае працы]]|Культура й загады нацыянальнае працы (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/1|Кніжка 1]]}} * {{Скан|[[З зацемак аб характары Беларусаў]]|З зацемак аб характары Беларусаў (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/2|Кніжка 2]]}} * {{Скан|[[З зацемак аб тэатры]]|З зацемак аб тэатры (Грынкевіч, 1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/3|Кніжка 3]]}} * {{Скан|[[Аб праве да Бацькаўшчыны]]|Аб праве да Бацькаўшчыны (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/1|Кніжка 1 (5)]]}} * {{Скан|[[Паны «Жолондзі»|Паны „Жолондзі”]]|Паны «Жолондзі» (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/2|Кніжка 2 (6)]]}} * {{Скан|[[Псыхоаналіза і праблемы — літаратурныя і грамадзкія]]|Псыхоаналіза і праблемы — літаратурныя і грамадзкія (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/3|Кніжка 3 (7)]]}} * {{Скан|[[Гыгіена псыхічная, як праблема аснаўных адносінаў да жыцьця]]|Гыгіена псыхічная, як праблема аснаўных адносінаў да жыцьця (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * {{Скан|[[З роднае Сакольшчыны]]|З роднае Сакольшчыны (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/4|Кніжка 4 (13)]]}} * {{Скан|[[«Учора» і «сяньня» (Грынкевіч)|„Учора” і „сяньня”]]|«Учора» і «сяньня» (1938).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938. — [[Калосьсе (1935)/1938/4|Кніжка 4 (17)]]}} * {{Скан|[[Трагічны крызыс]]|Трагічны крызыс (1939).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1939. — [[Калосьсе (1935)/1939/2|Кніжка 2 (19)]]}} === Кнігі === * {{Скан|[[Arlanio (1927)|Arlanio]]|Arlanio (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} * {{Скан|[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]|Ab teatry (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} * {{Скан|[[Narod (1927)|Narod]]|Narod (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} * {{Скан|[[Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928)|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica]]|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1928}} * {{Скан|[[Aświeta (1936)|Aświeta]]|Aświeta (1936).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaj Krynicy]]“, 1936}} * {{Скан|[[У братоў украінцаў (1936)|У братоў украінцаў]]|У братоў-украінцаў (1936).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „[[Беларуская Крыніца (1925)|Беларускай Крыніцы]]“, 1936}} == Пераклады == * ''[[Аўтар:Фама Кемпійскі|Kiempijski, T]]''. {{Скан|[[Śledam za Chrystusam (1934)|Śledam za Chrystusam]]|Śledam za Chrystusam.pdf}}. {{Fine|Lwoŭ—Wilnia: Wydańnie „Chryścijanskaj Dumki“, 1934}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Лекары]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 30srmc1a9f0yzdqdw9t5y2k9qsv9pky 102 11777 300605 253342 2026-10-16T11:29:31Z Gleb Leo 2440 300605 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Янка |Прозвішча = Быліна |Варыянты імёнаў = Янка Семашкевіч |Выява = Janka Bylina 1916.jpg |ДН = 30 кастрычніка 1883 года |Месца нараджэння = в. Лакцяны |ДС = 18 лютага 1956 (72 гады) |Месца смерці = Бомбля, Гміна Карыцін, Сакульскі павет, Падляскае ваяводства, Польшча |Апісанне = беларускі каталіцкі святар, грамадскі дзеяч, паэт. |Іншае = {{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}} |Вікіпедыя = Янка Быліна |Вікіпедыя2 = Ян Семашкевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Янка Быліна |Першая літара прозвішча = Б }} == Творы == {{Усе творы}} '''1917''' * [[Раманс (Быліна)|Раманс]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 26 студня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/8|№8 (100)]]}} * [[Першая любоў (Быліна)|Першая любоў]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 9 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/12|№12 (104)]]}} * [[Здарэньне (Быліна)|Здарэньне]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 23 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/16|№16 (108)]]}} * [[Разлука (Быліна)|Разлука]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 16 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/22|№22 (114)]]}} * [[Пахароны старшыніхі]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 5 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/45|№45 (137)]]}} * [[Скарб на сьв. Яна]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 19 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/49|№49 (141)]]}} '''1920''' * [[Da maich daŭniejšych pryjacielaŭ Palakoŭ]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 21 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/7|№7]]}} * [[Бальляда]] * [[Думкі ля вязьніцы]] * [[Муха і вол]] * [[Міцкевіч і Мураўёў]] * Жабка * [[Лісіца і тхор]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/2|Кніжка 2 (6)]]}} == Пераклады == * [[Пан і сабака (Красіцкі/Быліна)|Пан і сабака]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Заходняя Беларусь]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 4yilqllkfisoxx5dwtnl7myqulqntbq 102 11839 300532 252966 2026-10-16T09:41:50Z Gleb Leo 2440 300532 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Сарока | Імёны =Сяргей | Першая літара прозвішча =С | Варыянты імёнаў = | Апісанне =беларускі палітычны і рэлігійны дзеяч, рэдактар, выдавец, публіцыст, паэт. | Іншае = | ДН =25 красавіка 1909 | Месца нараджэння =Вільня, Віленскі павет, Віленская губерня, Расійская імперыя | ДС =1 снежня 1941 (33 гадоў) | Месца смерці =Янаў Падляскі, Беластоцкая акруга | Выява = | Вікіпедыя =:be:Сяргей Сарока | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Сяргей Сарока | Вікіцытатнік =Category:Siarhiej Saroka | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Сяргей Сарока | Google = }} {{All works|Вершы ‎Сяргея Сарокі}} == Вершы == *[[Малітва (Сарока)|Малітва]] *[[Слуцкае паўстаньне…]] *[[Хвіліны Іскупленьня]] *[[Глянь Божа…]] * [[Адзін (Сарока)|Адзін]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Лістапад 1929. — [[Студэнская думка (1924)/1929/1|№1 (12)]]}} *[[Ці ўстанеш ты?]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Чэрвень 1935. — [[Студэнская думка (1924)/1935/1|№1 (15)]]}} == Проза == * {{Скан|[[Рубікон (Сарока)|Рубікон]]|Рубікон (1929).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Лістапад 1929. — [[Студэнская думка (1924)/1930/1|№1 (12)]]}} == Публіцыстыка == *[[Слуцкае паўстаньне (З прычыны 13-тых угодкаў)]] *[[Бязьверра]] *[[Наказ хвіліны]] == Лісты == *[[Адкрыты ліст Сяргея Сарокі ў рэдакцыю газэты «Беларуская Крыніца»|Адкрыты ліст у рэдакцыю газэты «Беларуская Крыніца»]] #У [[Беларуская Крыніца (1925)/1931/18/Adkrytaje piśmo studenta Saroki|№ 18]] (1931) #У [[Беларуская Крыніца (1925)/1931/39/Адкрыты ліст Сяргея Сарокі ў рэдакцыю газэты «Беларуская Крыніца»|№ 39]] (1931) *[[Ліст Сяргея Сарокі да рэдакцыі часопіса «Сьветач Беларусі»]] *[[Адкрыты ліст Сяргея Сарокі да рэдакцыі часопіса «Сьветач Беларусі»]] == Звязанае == *[[Суд над студ. Сарокай]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Выдаўцы]] [[Катэгорыя:Заходняя Беларусь]] [[Катэгорыя:Беларускія нацыяналісты]] [[Катэгорыя:Праваслаўныя]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] d8amncht27wpulzibj0zxho16qr8als 0 12175 300411 177610 2026-10-15T19:12:45Z Gleb Leo 2440 300411 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Да Беларусі | аўтар = Леапольд Родзевіч | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Volnaja_Bielarus.pdf.zip/15n_184_1917_n_36.pdf Часопіс «Вольная Беларусь», № 36, 31 сьнежня 1917 г., б. 4] | наступны = [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36/Салдацкая песьня|Салдацкая песьня]] | дата = 1917 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Працуй, Беларусь…]] }} {{Верш-пачатак|{{Разьбіўка|Да Беларусі}}.}} <poem> Працуй, Беларусь, На хвалу ля людзей Кажы, Беларусь, Сваю прауду сьмялей; Удар, Беларусь, У вечавы гулкі звон. Узгары, Беларусь, Свой забыты загон. Гэй, скінь, Ббеларусь, Ярмо цьмы прошлых лет! Жыві, Беларусь, Каб жылі: ''воля, сьвет!'' </poem> {{Верш-канец|Л. Родзевіч.}} [[Катэгорыя:Творы 1917 года]] 92jroifmfhu7ecxowffml0ymchba4cd 300412 300411 2026-10-15T19:12:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Вольная Беларусь (газета)/1917/36/Да Беларусі]] у [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36/Да Беларусі]] 300411 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Да Беларусі | аўтар = Леапольд Родзевіч | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Volnaja_Bielarus.pdf.zip/15n_184_1917_n_36.pdf Часопіс «Вольная Беларусь», № 36, 31 сьнежня 1917 г., б. 4] | наступны = [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36/Салдацкая песьня|Салдацкая песьня]] | дата = 1917 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Працуй, Беларусь…]] }} {{Верш-пачатак|{{Разьбіўка|Да Беларусі}}.}} <poem> Працуй, Беларусь, На хвалу ля людзей Кажы, Беларусь, Сваю прауду сьмялей; Удар, Беларусь, У вечавы гулкі звон. Узгары, Беларусь, Свой забыты загон. Гэй, скінь, Ббеларусь, Ярмо цьмы прошлых лет! Жыві, Беларусь, Каб жылі: ''воля, сьвет!'' </poem> {{Верш-канец|Л. Родзевіч.}} [[Катэгорыя:Творы 1917 года]] 92jroifmfhu7ecxowffml0ymchba4cd 0 12176 300414 177612 2026-10-15T19:12:57Z Gleb Leo 2440 300414 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Салдацкая песьня | аўтар = Леапольд Родзевіч | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Volnaja_Bielarus.pdf.zip/15n_184_1917_n_36.pdf Часопіс «Вольная Беларусь», № 36, 31 сьнежня 1917 г., б. 4] | папярэдні = [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36/Да Беларусі|Да Беларусі]] | дата = 1917 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Салдацкая песьня]]. }} {{Верш-пачатак|{{Разьбіўка|Салдацкая песьня}}.}} <poem> Я салдат малады, Я дзяцюк, хоць куды, І без меры я дуж. Ззваць мяне – беларус. ::Эх, як стане у рад ::Малайцоу гэткіх шмат! :: Усе вольны яны— ::Беларусі сыны. Дык як стануць, пайдуць,— Дзе стогн, крыуда жывуць, Кажы сьмела тады: Больш ні будзе бяды! ::Гэй, салдацкая моц, ::І у дзень, і у ноч ::На старожы ты будзь ::Каб ісьці, дзе стогн чуць! Хай з салдацкіх грудзей Па зямельцы усей Сказ імчыць, як стрэла: «Беларусі хвала!» </poem> {{Верш-канец|Л. Родзевіч.}} [[Катэгорыя:Творы 1917 года]] gl5l6smnw9qnkc2ibj6hslfgo21rbg2 300415 300414 2026-10-15T19:13:02Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Вольная Беларусь (газета)/1917/36/Салдацкая песьня]] у [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36/Салдацкая песьня]] 300414 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Салдацкая песьня | аўтар = Леапольд Родзевіч | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Volnaja_Bielarus.pdf.zip/15n_184_1917_n_36.pdf Часопіс «Вольная Беларусь», № 36, 31 сьнежня 1917 г., б. 4] | папярэдні = [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36/Да Беларусі|Да Беларусі]] | дата = 1917 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Салдацкая песьня]]. }} {{Верш-пачатак|{{Разьбіўка|Салдацкая песьня}}.}} <poem> Я салдат малады, Я дзяцюк, хоць куды, І без меры я дуж. Ззваць мяне – беларус. ::Эх, як стане у рад ::Малайцоу гэткіх шмат! :: Усе вольны яны— ::Беларусі сыны. Дык як стануць, пайдуць,— Дзе стогн, крыуда жывуць, Кажы сьмела тады: Больш ні будзе бяды! ::Гэй, салдацкая моц, ::І у дзень, і у ноч ::На старожы ты будзь ::Каб ісьці, дзе стогн чуць! Хай з салдацкіх грудзей Па зямельцы усей Сказ імчыць, як стрэла: «Беларусі хвала!» </poem> {{Верш-канец|Л. Родзевіч.}} [[Катэгорыя:Творы 1917 года]] gl5l6smnw9qnkc2ibj6hslfgo21rbg2 102 12221 300645 290167 2026-10-16T11:51:52Z Gleb Leo 2440 300645 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Адам |Прозвішча = Станкевіч |Варыянты імёнаў = Ігнат Папараць, А. Сакалінскі, Васіль Будзіловіч |Выява = Adam Stankevich.jpg |ДН = 6 студзеня 1892 |Месца нараджэння = в. Арляняты, Ашмянскі павет, цяпер Смаргонскі раён |ДС = 29 лістапада 1949 |Месца смерці = Тайшэцкі раён, Іркуцкай вобласці |Апісанне = беларускі каталіцкі сьвятар, грамадзкі дзяяч |Іншае = |Вікіпедыя = Адам Станкевіч |Вікіпедыя2 = Адам Станкевіч |Вікіцытатнік = Адам Станкевіч |Вікісховішча = Category:Adam Stankievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Адам Станкевіч |Першая літара прозвішча = С }} == Творы == {{Усе творы}} '''1916''' * [[Крыху аб долі Беларусі (Станкевіч)|Крыху аб долі Беларусі]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 23 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/6|№6]]}} '''1920''' * [[Duchawienstwo i narod]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 8 Lutaho 1920. — [[Krynica (1917)/1920/4|№4]]}} * [[Nam patrebny swoj Sojm]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/6|№6]]}} * [[Biełaruś i Zamireńnie]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 21 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/7|№7]]}} * [[Jaki mir budzie trywałki?]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Krasawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/9|№9]]}} * [[Naš čarod]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 30 Traunia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/11|№11]]}} * [[У чым наша сіла?]] * [[У Святы Калядны вечар]] * [[З апошніх дзён]] * [[Куток аб уніі (Станкевіч)]] '''1923''' * Сіла сялянства '''1925''' * [[Доктар Францішак Скарына — першы друкар беларускі|Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1 Sakawika—12 Krasawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/9|№9]]—[[Krynica (1917)/1925/14-15|14-15]]}} '''1926''' * [[Мой успамін аб Мітрапаліту Андрэю Шаптыцкім]] '''1928''' * [[Biełaruskaja mowa ŭ skołach Biełarusi XVI i XVII st. (1928)|Biełaruskaja mowa ŭ skołach Biełarusi XVI i XVII st.]] '''1929''' * [[Родная мова ў сьвятынях]] '''1930''' * [[Вітаўт Вялікі і беларусы]] * [[Франціш Багушэвіч (Станкевіч)|Franciš Bahušewič]]. {{Fine|Wilnia: Wydańnie Biełaruskaha Instytutu Haspadarki i Kultury, 1930}} * {{Скан|[[Янка Купала (Станкевіч)|Янка Купала]]|Янка Купала (Станкевіч).pdf}} // {{Fine|[[Шлях моладзі (часопіс)|Шлях Моладзі]]. — Верасень 1930. — [[Шлях моладзі (часопіс)/1930/10|№10 (20)]]}} '''1931''' * [[Казімер Сваяк (Станкевіч)|Kazimier Swajak]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 25 Traŭnia—25 Kastryčnika 1931. — [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1931/10|№10]]—[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1931/16|16]]}} * [[Z rodnaha zahonu (1931)/Pradmowa|Pradmowa]] // {{Fine|''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Andrej Ziaziula]]''. [[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]. Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} '''1932''' * [[Купала, Колас і моладзь]] // {{Fine|[[Шлях моладзі (часопіс)|Шлях Моладзі]]. — Сьнежань 1932. — [[Шлях моладзі (часопіс)/1932/12|№12 (47)]]}} * [[Dzieja majej myśli, serca i woli (1932)/Uwaha Redaktara-Wydaŭca|Uwaha Redaktara-Wydaŭca]] // {{Fine|''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Kazimier Swajak]]''. [[Dzieja majej myśli, serca i woli (1932)|Dzieja majej myśli, serca i woli]]. Wilnia: Wyd. „[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaj Dumki]]“, 1932}} '''1933''' * [[З Новым Годам!.. (Станкевіч)|З Новым Годам!..]] // {{Fine|[[Шлях моладзі (часопіс)|Шлях Моладзі]]. — Студзень 1933. — [[Шлях моладзі (часопіс)/1933/1|№1 (48)]]}} * [[Кастусь Каліноўскі, «Мужыцкая праўда» і ідэя Незалежнасьці Беларусі]] '''1934''' * [[Да гісторыі беларускага палітычнага вызвалення]] '''1935''' * {{Скан|[[«Mužyckaja Prauda» і «Гомон»|„Mužyckaja Prauda“ і „Гомон“]]|«Mužyckaja Prauda» і «Гомон» (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/1|Кніжка 1]]}} * [[Прафэсар Браніслаў Эпімах-Шыпіла (Станкевіч)|Прафэсар Браніслаў Эпімах-Шыпіла]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/2|Кніжка 2]]}} * {{Скан|[[Пісьменнік і мова (Станкевіч)|Пісьменнік і мова]]|Пісьменнік і мова (Станкевіч, 1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/3|Кніжка 3]]}} * {{Скан|[[Цені й блескі]]|Цені й блескі (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/4|Кніжка 4]]}} '''1936''' * {{Скан|[[Зацемкі аб П. Сяргіевічу і яго творстве]]|Зацемкі аб П. Сяргіевічу і яго творстве (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/1|Кніжка 1 (5)]]}} * {{Скан|[[Доктар Франціш Скарына і яго культурная праца]]|Франціш Скарына і яго культурная праца (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/2|Кніжка 2 (6)]]}} * {{Скан|[[Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej (Станкевіч)|Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej]]|Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej (Станкевіч, 1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/3|Кніжка 3 (7)]]}} * [[З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/4|Кніжка 4 (8)]]}} * {{Скан|[[Міхась Машара — «Лёгкі Хлеб» (Станкевіч)|Міхась Машара — „Лёгкі Хлеб“]]|Міхась Машара — «Лёгкі Хлеб» (Станкевіч, 1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/4|Кніжка 4 (8)]]}} * {{Скан|[[У «палоне» паэзіі Якуба Коласа|У „палоне“ паэзіі Якуба Коласа]]|У «палоне» паэзіі Якуба Коласа (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/5|Кніжка 5 (9)]]}} '''1937''' * [[В. Власовъ ф. Вальденбергъ — Исторія Россіи (Станкевіч)|В. Власовъ ф. Вальденбергъ — Исторія Россіи]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/2|Кніжка 2 (11)]]}} * {{Скан|[[Этычныя падставы нацыянальна-культурных правоў нацыянальных меншасьцяў]]|Этычныя падставы нацыянальна-культурных правоў нацыянальных меншасьцяў (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * [[Lietuviu Tauta — Lietuviu Mokslo Draugijos Raštai]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * [[Mykalas Biržiška — čečeta і інш.]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * {{Скан|[[У аспэкце соцыяльнай справядлівасьці]]|У аспэкце соцыяльнай справядлівасьці (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/4|Кніжка 4 (13)]]}} * [[Магнушэўскі, Паўлюк Бахрым, Баброўскі|Mahnušeŭski i Babroŭski]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 20 studnia—5 traŭnia 1937. — [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1937/2|№2 (128)]]—[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1937/9|№9 (135)]]}} '''1938''' * [[Міхал Забэйда-Суміцкі і беларуская народная песьня]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938. — [[Калосьсе (1935)/1938/1|Кніжка 1 (14)]]}} * {{Скан|[[З літуанізмаў у беларускай мове]]|З літуанізмаў у беларускай мове (1939).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938—1939. — [[Калосьсе (1935)/1938/3|Кніжка 3 (16)]]—[[Калосьсе (1935)/1939/3|Кніжка 3 (20)]]}} * [[U_čeść_950-hodździa_chryščeńnia_Biełarusi_(1938)|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi]] * {{Скан|Lekcyi i Evanelii na niadzieli i śviaty (1938)|Lekcyi i Evanelii na niadzieli i śviaty (1938).pdf}} '''1939''' * [[Беларускі хрысціянскі рух (Станкевіч)]] '''1940''' * [[Хрысьціянства і беларускі народ]] '''1944''' * [[Святой памяці Пётры Простага (кс. др. Ільдэфонс Бобіч)]] == Пра аўтара == * [[Кс. Адаму Станкевічу]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] dapqa7auvx9ri0iq1lypx8x7m54rua0 102 12527 300368 198950 2026-10-15T19:00:23Z Gleb Leo 2440 300368 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Сымон |Прозвішча = Рак-Міхайлоўскі |Варыянты імёнаў = |Выява = Symon Rak-Michajloŭski.jpg |ДН = 2 (14) красавіка 1885 |Месца нараджэння = в. Максімаўка, Вілейскі павет, Віленская губерня, цяпер Маладзечанскі раён Мінская вобласць |ДС = 27 лістапада 1938 |Месца смерці = |Апісанне = беларускі грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст, педагог |Іншае = |Вікіпедыя = Сымон Аляксандравіч Рак-Міхайлоўскі |Вікіпедыя2 = Сымон Рак-Міхайлоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Сымон Рак-Міхайлоўскі |Першая літара прозвішча = Р }} == Творы == {{Усе творы}} '''1917''' * [[Да беларускае інтэлігенцыі і вясковых вучыцялёў]] '''1918''' * [[Допіс у газету «Вольная Беларусь» (Рак-Міхайлоўскі)]] * [[Зьберагайце нашу песьню|Зьберэгайце нашу песьню]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} '''1919''' * [[Аб беларускім універсітэце]] * [[Гутарка аб беларускай мове]] '''1921''' * [[На магіле Пр. Багушэвіча]] '''1922''' * [[Барацьба за беларускую школу]] // Беларускі звон - 1922, №34 '''1924''' * [[Страшны вораг. Кніжка пра гарэлку]] == Пераклады == * ''[[Аўтар:Ян Карафіят|Ян Карафіят]]''. [[Аб тым, як адзін хлопец апавядаў казку ды й няскончыў яе (Карафіят/Рак-Міхайлоўскі)|Аб тым, як адзін хлопец апавядаў казку ды й няскончыў яе]] / {{Fine|пер. ''Сымон Рак''. [[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 13 кастрычніка 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/35|№35]]}} * ''[[Аўтар:Шамас Макманус|Сэмус Макманус]]''. [[Ірляндзкія Народныя Казкі (1923)|Ірляндзкія Народныя Казкі]] / {{Fine|пер. ''Добры Карлік''. Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. А. Клецкіна, 1923}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Польскія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Рускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Беларуская вайсковая камісія]] [[Катэгорыя:Беларуская сялянска-работніцкая грамада]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 84mwzh67g4863ac9jj7xibjfpem0xp1 102 12531 300600 275053 2026-10-16T11:25:00Z Gleb Leo 2440 300600 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Ян |Прозвішча = Пазняк |Варыянты імёнаў = Псеўданімы: Янка Дудар; Той Самы; Сялянец; Крыптанімы: Я. Д.; Д-р; Я.Д-р; Я. П.; я.п.; Яп.; П-к; п-к; Я.П-к; P; Рэд. «Б.Кр.» |Выява = Jan Poźniak.png |ДН = 1887, 19 лютага 1895 або 1897 |Месца нараджэння = Суботнікі |ДС = пасля 22 красавіка 1940 |Месца смерці = |Апісанне = публіцыст, грамадскі, палітычны і культурны дзеяч |Іншае = |Вікіпедыя = Ян Пазняк |Вікіпедыя2 = Ян Пазьняк |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Ян Пазняк |Першая літара прозвішча = П }} == Творы == {{Усе творы}} '''1920''' * [[Lublu ja Kraj swoj rodny!!!]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 2 Trawnia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/10|№10]]}} '''1926''' * [[Hutarki susiedziaŭ]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1926. — [[Krynica (1917)/1926/2|№2]]}} * [[Prawilny šlach BChD]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1926. — [[Krynica (1917)/1926/35|№35]]}} * [[Apostały ci duchoŭnyja žandary]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1926. — [[Krynica (1917)/1926/39|№39]]}} '''1928''' * [[Два кірункі]] '''1930''' * [[Колектывізацыя Савецкае Беларусі]] * [[Барацьба за незалежнасць у Індыі]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1930. — [[Krynica (1917)/1930/21|№21]]}} * [[Дзе беларускі народ — там Беларусь!]] * [[Развал у Камуністычнай Партыі Заходняй Беларусі і яе шкодніцкая праца на нашых землях]] * [[Гаспадарчы крызыс у Польшчы]] * [[Беларуская трагедыя]] '''1933''' * [[«Русская вѣра» на Беларусі]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Krynica]]. — 1933. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1933/16|№16]]}} '''1934''' * [[Аб сям’і]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Krynica]]. — 1934. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1934/41|№41]]}} '''1939''' * [[Za aśvietu našaha sialanstva]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1939/15|№15(199)]]}} * [[Acena pramovy Hitlera]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1939/15|№15(199)]]}} * [[Ci budzie vajna?]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1939/19|№19(203)]]}} * [[Baraćba sialan z kolektyvizacyjaj u Savietach]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 10 lipnia 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1939/21|№21 (205)]]}} * [[Nacyjanalny pryncyp i žyćciovy prastor pavodle «Mein Kampfu»|Nacyjanalny pryncyp i žyćciovy prastor pavodle „Mein Kampfu“]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 10 lipnia 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1939/21|№21 (205)]]}} * [[Kamunisty biez davieru masaŭ]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 10 lipnia 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1939/21|№21 (205)]]}} * [[Słavianskaja ideja, ci na Niemcaŭ puhała?..]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 20 lipnia 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1939/22|№22 (206)]]}} * [[Барацьба беларусаў з Расеяй]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] hmu4scgvn9c2eyftp4pv5za2mjwgtum 102 13235 300640 300268 2026-10-16T11:47:45Z Gleb Leo 2440 300640 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Баляслаў |Прозвішча = Пачопка |Варыянты імёнаў = Прозьвішча: Пачобка. Псэўданімы: B Praŭka, Papraŭka, Praŭko |Выява = Balaslaw Paczopka.jpg |ДН = 13 кастрычніка 1884 |Месца нараджэння = засьценак Уляны, Віленскі павет, Віленская губэрня |ДС = 26 сьнежня 1940 (55 гадоў) |Месца смерці = Целяханы, Івацэвіцкі раён |Апісанне = беларускі грэка-каталіцкі сьвятар, выдавец, настаўнік, мовазнаўца, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Баляслаў Пачопка |Вікіпедыя2 = Баляслаў Пачопка |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Balasłaŭ Pačopka |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Баляслаў Пачопка |Першая літара прозвішча = П }} == Творы == {{Усе творы}} === Апавяданні === * {{Скан|[[Miatawyja listoczki (1914)|Miatawyja listoczki]]|Miatawyja listoczki (1914).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“, 1914}} * [[Biełarus (1913)/1913/27/Na małym kusku|Na małym kusku]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 26 Wiereśnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/27|№27]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/34/Boh nie pakryŭdzić|Boh nie pakryŭdzić]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/34|№34]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/10/Czaho płaczysz?|Czaho płaczysz?]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/10|№10]]}} '''Абразкі''' * [[Biełarus (1913)/1913/36/Kab ja mieŭ moc…|Kab ja mieŭ moc…]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/36|№36]]}} === Вершы === * [[Biełarus (1913)/1913/19/Lubimosia|Lubimosia]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Lipnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/19|№19]]}} * [[Czaławiek na wyższynie swajej hodnaści (1915)/Wierszyk|⁂ (wierszyk)]] // {{Fine|[[Czaławiek na wyższynie swajej hodnaści (1915)|Czaławiek na wyższynie swajej hodnaści]]. Wilnia: Wydańnie „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“, 1915}} * [[Беларуская зямліца (Пачопка)|Biełaruskaja staronka]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 18 lutaho 1916. — [[Гоман (1916)/1916/2|№2]]}} * [[Zabawa ŭ ramieśniki]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 23 maja 1916. — [[Гоман (1916)/1916/29|№29]]}} * [[Да працы на бацькавай ніве…]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 29 верэсьня 1916. — [[Гоман (1916)/1916/66|№66]]}} * [[Hramatyka biełaruskaj mowy (1918)/Pieśnia rodnaj mowie|Pieśnia rodnaj mowie]] // {{Fine|[[Hramatyka biełaruskaj mowy (1918)|Hramatyka biełaruskaj mowy]]. Wilnia: Drukarnia „[[Homan (1916)|Homan]]“, 1918}} === Публіцыстыка === '''1912''' * [[Якім павінен быць беларус?]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 (8) ліпня (юля) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/30|№30]]}} '''1913''' * [[Biełarus (1913)/1913/18/Zmahajmosia s pażarami|Zmahajmosia s pażarami]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 17 Czerwienia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/18|№18]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/19/Nieharuczyja strechi|Nieharuczyja strechi]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Lipnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/19|№19]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/20/Para ŭstawać|Para ŭstawać]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 18 Lipnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/20|№20]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/21/Ad czaho paczynać?|Ad czaho paczynać?]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 8 Żniŭnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/21|№21]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/28/Jak stacca razumnymi i ŭmiełymi|Jak stacca razumnymi i ŭmiełymi]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 3 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/28|№28]]}} '''1914''' * [[Biełarus (1913)/1914/2/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 9 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/2|№2]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/7/Chto — Biełarus|Chto — Biełarus]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/7|№7]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/8/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 20 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/8|№8]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/10/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/10|№10]]}} '''1916''' * [[Chto zwajuje?]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 16 czerwienia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/36|№36]]}} * [[U wiaskowych szkołach (Пачопка)|U wiaskowych szkołach]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 5 wiereśnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/59|№59]]}} '''1926''' * [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/30/Piśmo ŭ Redakcyju|Piśmo ŭ Redakcyju]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 5 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/30|№30]]}} ==== Духоўная ==== * [[Biełarus (1913)/1913/2/Ab Małżeństwi|Ab Małżeństwi]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 19 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/2|№2]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/4/Światy Błażej Biskup Muczenik|Światy Błażej Biskup Muczenik]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 31 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/4|№4]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/5/Św. Apalonija Dziewa Muczynica|Św. Apalonija Dziewa Muczynica]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 7 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/5|№5]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/6/Świataja Juljanna D. M.|Świataja Juljanna D. M.]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 14 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/6|№6]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/7/Św. Małgorzata s Krotony|Św. Małgorzata s Krotony]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 21 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/7|№7]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/8/Światy Kazimier Karalewicz Wyznaŭca|Światy Kazimier Karalewicz Wyznaŭca]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 1 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/8|№8]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/9-10/40 muczynikaŭ|40 muczynikaŭ]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 14 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/9-10|№9-10]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/11-12/Szczaście|Szczaście]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 28 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/11-12|№11-12]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/14/Św. Wojciech B. Mucz.|Św. Wojciech B. Mucz.]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 25 krasawika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/14|№14]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/15/Znachod św. Kryża|Znachod św. Kryża]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 10 maja 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/15|№15]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/16/Ś-ty Izydor Araty|Ś-ty Izydor Araty]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 25 maja 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/16|№16]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/17/Bożaje Cieła|Bożaje Cieła]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Czerwienia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/17|№17]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/18/Ś-ty Antoni s Padwy|Ś-ty Antoni s Padwy]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 17 Czerwienia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/18|№18]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/32/Zaduszny dzień|Zaduszny dzień]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 30 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/32|№32]]}} '''1914''' * [[Biełarus (1913)/1914/14-15/Wialikaje Świata|Wialikaje Świata]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 2 Krasawika 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/14-15|№14-15]]}} '''1915''' * {{Скан|[[Czaławiek na wyższynie swajej hodnaści (1915)|Czaławiek na wyższynie swajej hodnaści]]|Czaławiek na wyższynie swajej hodnaści (1915).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“, 1915}} '''1916''' * {{Скан|[[Światy Jozafat Kuncewič (1916)|Światy Jozafat Kuncewič]]|Światy Jozafat Kuncewič (1916).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwo „[[Гоман (1916)|Homan]]“, 1916}} '''1932''' * [[Abraz naszaj unijnaj pracy]] // {{Fine|Pamiętnik 3-ej Konferencji Kapłańskiej w sprawie Unji Kościelnej w Pińsku (30, 31 sierpnia i 1 września 1932). Pińsk: Drukarnia Diecezjalna, 1932}} === Мовазнаўства === * {{Скан|[[Hramatyka biełaruskaj mowy (1918)|Hramatyka biełaruskaj mowy]]|Hramatyka bielaruskaj mowy.PDF}}. {{Fine|Wilnia: Drukarnia „[[Homan (1916)|Homan]]“, 1918}} == Пераклады == * ''[[Аўтар:Аляксандр Ельскі|Jelski, A]]''. {{Скан|[[Żyćcio Papieża Piusa X (1914)|Żyćcio Papieża Piusa X]]|Żyćcio Papieża Piusa X (1914).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“, 1914}} == Гл. таксама == * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|A—nak]]''. [[Biełarus (1913)/1914/11-12/Jeszcze — chto Biełarus|Jeszcze — chto Biełarus]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 20 Marca 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/11-12|№11-12]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Уніяты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] cdy30uo3eywznewin875zbhaes1gjmf 102 13455 300369 173197 2026-10-15T19:00:37Z Gleb Leo 2440 300369 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Вітан-Дубейкаўскі | Імёны =Лявон | Першая літара прозвішча =В | Варыянты імёнаў = | Апісанне =беларускі палітычны і грамадскі дзеяч, паэт | Іншае = | ДН = 7 (19) ліпеня 1869 | Месца нараджэння = в. Дубейкава Мсціслаўскага павета | ДС = 6 лістапада 1940 | Месца смерці = Вільня | Выява =Lavon Vitan-Dubiejkaŭski. Лявон Вітан-Дубейкаўскі (1919).jpg | Вікіпедыя =:be:Лявон Іванавіч Дубейкаўскі | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Лявон Вітан-Дубейкаўскі | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Lavon Vitan-Dubiejkauski | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Лявон Вітан-Дубейкаўскі | Google = }} == Творы == {{All works‎}} === Публіцыстыка === *[[Год таму назад]] (1918) *[[Адбудаванне краю]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 12 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/17|№17]]}} *[[Беларуская справа]] // Беларускае жыцьцё, 1919, №12 *[[Зьнявага]] (1921) === Вершы === *[[Бура (Вітан-Дубейкаўскі)]] (1893) *[[Тры трубы залотыя]] (1921) {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] dpyndht301h6nlrxv6w2eeb7msnonjq 102 13769 300601 235971 2026-10-16T11:25:48Z Gleb Leo 2440 300601 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Антон |Прозвішча = Грыневіч |Варыянты імёнаў = |Выява = Антон Грыневіч, пачатак ХХ ст. (БДАМЛМ).jpg |ДН = 3 траўня 1877 |Месца нараджэння = Іванаўшчына, Лепельскі павет, Віцебская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 8 сьнежня 1937 (60 гадоў) |Месца смерці = Ленінград, РСФСР, СССР |Апісанне = беларускі грамадзка-культурны дзяяч, зьбіральнік беларускага музычнага фальклёру. |Іншае = |Вікіпедыя = Антон Антонавіч Грыневіч |Вікіпедыя2 = Антон Грыневіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Anton Hrynievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Антон Грыневіч |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Krynica (1917)/1923/1/Kupiec i wouk|Kupiec i wouk]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 13 Studnia 1921. — [[Krynica (1917)/1923/1|№1]]}} == Публіцыстыка == * [[Крык уміраючай песьні]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 10 лютага 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/33|№33 (1925)]]}} == Выданьні == * [[Biełaruskije pieśni z notami]] (1910) * [[Навука сьпеву]] (1923) == Выдаў == * [[Адвечная песьня (1910)|Адвечная песьня]] ([[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]; 1910) * [[Гусьляр (Купала, зборнік)]] == Пра аўтара == * [[Антон Грыневіч (Грамыка)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Фалькларысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] gr95nytwlfvudcf5a884kgxtagncl62 102 13837 300639 299518 2026-10-16T11:47:17Z Gleb Leo 2440 300639 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Талочка | Імёны =Уладзіслаў | Першая літара прозвішча =Т | Варыянты імёнаў =Adam Saladuch, Dryhwicz, P.Kantryba, Archiwista, Aktivus, Observator (О.), Erka, Gardiner, Spektator, Drygwicz, Gvarneri, Wat, Widz | Апісанне =беларускі рэлігійны і культурна-асветны дзеяч, культуролаг, гісторык, літаратурны крытык. | Іншае = | ДН = 6 (18) лютага 1887 | Месца нараджэння = Гродна | ДС = 13 лістапада 1942 | Месца смерці =Вільня | Выява =Uladzislaŭ Taločka.jpg | Вікіпедыя =:be:Уладзіслаў Талочка | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Уладзіслаў Талочка | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Uladzislaŭ Taločka | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Уладзіслаў Талочка | Google = }} {{All works‎}} ==Творы== '''1918''' * [[Прамова на Беларускай Канферэнцыі (Талочка)]] '''1919''' *[[Хто быў Констант Каліноўскі?]] * [[З мінулых польска-беларускіх адносін]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 4 žniŭnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/9|№9]]}} * [[Кароткая памяць]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} * [[Сымон Будны (Талочка)|Сымон Будны]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 29 верасьня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/15|№15]]}} *[[Я і мой народ]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 13 кастрычніка 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/17|№17]]}} * [[Мэтропаліт Шэптыцкі (Талочка)|Мэтропаліт Шэптыцкі]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 1 лістапада 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]}} * [[Да вясковых багатыроў]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 12 сьнежня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Апостальская Сталіца і адраджэнне Беларускага народу]] *[[Куток аб Уніі (Талочка)]] *[[«Нямецкія Казання»]] *[[Так гдзе ж тут розум?]] *[[Беларускія Біскупы – Суфраганы у Віленскай Дыяцэзіі]] '''1920''' * [[Čamu jany zabylisia ab unii?]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 14 Studnia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/2|№2]]}} * [[Znachod astankaŭ św. Jozafata]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 14 Studnia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/2|№2]]}} * [[Ab maładym biełaruskim teatry]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 20 Studnia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/3|№3]]}} * [[Ненавісць між намі быць не павінна|Nienawiść miž nami być nie pawinna]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 22 Lutaho 1920. — [[Krynica (1917)/1920/5|№5]]}} * [[U čym sława i značeńnie XIX stalećcia?]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 2—30 Traunia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/10|№10]]—[[Krynica (1917)/1920/11|11]]}} *[[Папеж Бенедыкт XV і незалежнасць народаў]] *[[«Чысцец» у Мацея Бурачка]] '''1922''' * [[Адкуль узяліся беларусы каталікі?]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 1 красавіка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/10|№10 (35)]]}} '''1935''' * {{Скан|[[Да справы веравызнаньня Фр. Скарыны]]|Да справы веравызнаньня Фр. Скарыны (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/3|Кніжка 3]]}} * {{Скан|[[Да справы нацыянальнасьці прафэсара М. Баброўскага]]|Да справы нацыянальнасьці прафэсара М. Баброўскага (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/4|Кніжка 4]]}} '''1936''' * {{Скан|[[Беларускі элемэнт у повесьці Ант. Мільлера «Powołanie»|Беларускі элемэнт у повесьці Ант. Мільлера „Powołanie“]]|Беларускі элемэнт у повесьці Ант. Мільлера «Powołanie» (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/1|Кніжка 1 (5)]]}} * {{Скан|[[Зацемкі аб повесьці Вінцука Адважнага «Хлапец»|Зацемкі аб повесьці Вінцука Адважнага „Хлапец“]]|Зацемкі аб повесьці Вінцука Адважнага «Хлапец» (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/2|Кніжка 2 (6)]]}} * {{Скан|[[З досьледаў аб паходжаньні і аб гэрбе Скарынаў]]|З досьледаў аб паходжаньні і аб гэрбе Скарынаў (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/4|Кніжка 4 (8)]]}} '''1937''' * {{Скан|[[Францішак Скарына на грунце унівэрсытэцкага жыцьця ў Падуі (Талочка)|Францішак Скарына на грунце унівэрсытэцкага жыцьця]]|Францішак Скарына на грунце унівэрсытэцкага жыцьця ў Падуі (Талочка).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/1|Кніжка 1 (10)]]}} '''1938''' * [[Фр. Багушэвіч і Э. Арэшчыха]] // {{Fine|[[Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)|Запісы Беларускага Навуковага Таварыства]]. — 1938. — Сшыток 1}} == Допісы == * [[Biełarus (1913)/1914/2/Piszuć da nas/Horadna|Horadna]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 9 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/2|№2]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/4/Piszuć da nas/Horadna|Horadna]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 22 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/4|№4]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/7/Piszuć da nas/Zelwa|Zelwa]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/7|№7]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] kh18jditjh70rgko8d8pnurn3lpaksw 0 13906 300341 175313 2026-10-15T18:51:29Z Gleb Leo 2440 300341 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Матчын дар | аўтар = Алесь Гарун | год = 1918 год | пераклад = | секцыя = Зборнік вершаў | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе выданьні гэтага зборніка, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * {{Скан|[[Матчын дар (1918)|Матчын дар]]|Матчын дар (1918).pdf}}. {{Fine|Менск: Выдана коштам Народнаго Сэкрэтарыяту Беларусі, 1918}} * {{Скан|[[Матчын дар (1929)|Матчын дар]]|Матчын дар (1929).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне Беларускай Акадэміі Навук, 1929}} == Гл. таксама == * ''[[Аўтар:Павел Каравайчык|Любецкі, П]]''. [[Алесь Гарун. Матчын дар (Каравайчык)|Алесь Гарун. Матчын дар]] // {{Fine|[[Чырвоны шлях (1918)|Чырвоны шлях]]. — 13 октября 1918. — [[Чырвоны шлях (1918)/5-6|№5-6]]}} * ''[[Аўтар:Язэп Лёсік|Лёсік, Я]]''. [[Алесь Гарун. Матчын дар (Лёсік)|Алесь Гарун. Матчын дар]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 14 ліпеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№2]]}} * ''[[Аўтар:Яўген Барычэўскі|Барычэўскі, Я]]''. {{Скан|[[«Матчын дар» Алеся Гаруна (Барычэўскі)|«Матчын дар» Алеся Гаруна]]|Узвышша_1928-002.pdf}} // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1928. — [[Узвышша (часопіс)/1928/2|№2]]}} [[Катэгорыя:Матчын дар|*]] [[Катэгорыя:Зборнікі вершаў]] [[Катэгорыя:Кнігі, забароненыя ў СССР]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] qwz5evprl4kni9hf72vsodia8numk3j 0 14782 300342 129527 2026-10-15T18:51:46Z Gleb Leo 2440 300342 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Салдацкая песня | аўтар = Леапольд Родзевіч | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36/Салдацкая песьня|Салдацкая песьня]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 31 сьнежня 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36|№36]]}} * [[Малады араты (часопіс)/1925/16/Я — хлапец малады|Я — хлапец малады]] // {{Fine|[[Малады араты (часопіс)|Малады Араты]]. — Лістапад 1925. — [[Малады араты (часопіс)/1925/16|№16]]}} [[Катэгорыя:Вершы Леапольда Родзевіча]] [[Катэгорыя:Вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 9tkzjjfbg6zeiitcqyi13axoq3rkxtg 0 14783 300343 177608 2026-10-15T18:52:14Z Gleb Leo 2440 300343 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Працуй, Беларусь… | аўтар = Леапольд Родзевіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 19217 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36/Да Беларусі|Да Беларусі]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 31 сьнежня 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36|№36]]}} * [[Беларусь (1922)/Працуй, Беларусь…|Працуй, Беларусь…]] // {{Fine|[[Беларусь (1922)|Беларусь]]. Вільня: Друкарня „Друк“, 1922}} [[Катэгорыя:Беларусь (Родзевіч)]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] lbkiwpuzlfoz7b37u620qjhnldt4rej 102 16543 300637 299507 2026-10-16T11:45:49Z Gleb Leo 2440 300637 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Паўловіч | Імёны =Альберт | Першая літара прозвішча =П | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН =11 лістапада 1875 | Месца нараджэння =Менск | ДС =17 сакавіка 1951 (75 гадоў) | Месца смерці =Курск | Выява =Albert Paŭłovič.jpg | Вікіпедыя =:be:Альберт Францавіч Паўловіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Альбэрт Паўловіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Albert Paŭłovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Альберт Паўловіч | Google = }} {{All works‎}} == Проза == * Скарб // «Наша Ніва», 1910, №41 == Зборнікі вершаў == * [[Снапок (Паўловіч)]] == Вершы == '''1907''' *[[Песьня (Паўловіч)|Песьня]] // «Наша Ніва», 1907, №29 *[[Шлюбнае аглашэнне (Паўловіч)|Шлюбнае аглашэнне]] // «Наша Ніва», 1907, №33 *[[Мары (Паўловіч)|Мары]] // «Наша Ніва», 1907, №36 '''1908''' *[[Каліва праўды]] // «Наша Ніва», 1908, №06 *[[Вясенняя пара]] // «Наша Ніва», 1908, №10 *[[Стары Змицер и певень]] // «Наша Ніва», 1908, №21 '''1909''' *[[Сэрцэ кроіцца ад болю (Паўловіч)]] // «Наша Ніва», 1909, №16 *[[Каму што (Паўловіч)]] // «Наша Ніва», 1909, №34 *[[10 наябра]] // «Наша Ніва», 1909, №46 '''1910''' *[[Хатка схіліўшыся, шыбы пабітые…]] // «Наша Ніва», 1910, №6 *[[Ноч на Івана Купалу]] // «Наша Ніва», 1910, №26 *[[Жаласьлівая матка і цыган]] // «Наша Ніва», 1910, №29 *[[Лыкі, не каўбасы]] // «Наша Ніва», 1910, №35 *[[С падслуханаго]] // «Наша Ніва», 1910, №39 *[[Лепей заўтра з рана!]] // «Наша Ніва», 1910, №49 * [[Смешны закон]] '''1911''' * Кісель // Наша Ніва, 1911, №33 * У фэльчара // Наша Ніва, 1911, №40 *[[Z uspaminkoŭ ab 1812 hodzie]] (1911) '''1912''' * Да скрыўджэнаго брата // Наша Ніва, 1912, №22 *[[Маладая Беларусь (альманах)/1/Мой родны край|Родны край]] // «Маладая Беларусь», сш. 1, сер. 1, 1912 '''1913''' *[[Лепшая рада]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Верэсьня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/37|№37]]}} * [[U niadzielu (Паўловіч)|U niadzielu]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/3|№3]]}} * [[Daczuszce (Паўловіч)|Daczuszce]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 7 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/5|№5]]}} * [[Na szlachu (Паўловіч)|Na szlachu]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 14 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/9-10|№9-10]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/11-12/Zmrokam|Zmrokam]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 28 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/11-12|№11-12]]}} * [[Parachwija (Паўловіч)|Parachwija]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 21 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/35|№35]]}} '''1914''' * [[Biełarus (1913)/1914/6/Zaprosiny|Zaprosiny]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/6|№6]]}} *[[Гляджу на змены у прыродзе…]] // «Віеlаrus», 1914, № 16 *[[Родныя малюнкі (Паўловіч)]] // «Віеlаrus», 1914, № 25 * [[Бацькава ўцеха]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]}} * [[Шчодрая ахвяра|Шчодрая афяра]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]}} * [[Далікатнасьць за далікатнасьць]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/6|Кніжка 6]]}} '''1916''' * [[Дзедава рада]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}} '''1917''' * [[Карты (Ластоўскі)|Паўловіч]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 20 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/15|№15 (107)]]}} * [[Запросіны (Паўловіч)|Запросіны]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 9 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/20|№20 (112)]]}} * [[Нэйтралітэт (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №23 * [[Усе роўна (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №23 * [[Шляціц у доктара (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №35 '''1918''' * [[У рэстарані (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №24 * [[На рынку (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №25 * [[За справункамі (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №29 * [[Я дачуўся, муж памер?..|⁂ (Я дачуўся, муж памер?..)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * [[Залаценька, дарагенька, мілая Катрына…|⁂ (Залаценька, дарагенька, мілая Катрына…)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} '''1919''' * [[Здагадлівая Баба]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} * [[Амбіцыя (Паўловіч)|Амбіцыя]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 1 лістапада 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]}} * [[Выбар (Паўловіч)|Выбар]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[За падаткамі]] // {{Fine|[[Беларусь (газета, Мінск)|Беларусь]]. — 30 лістапада 1919. — [[Беларусь (газета, Мінск)/1919/35|№35 (62)]]}} '''1927''' * [[Прасьцярога (Паўловіч)|Praściaroha]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Listapada 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/45|№45]]}} == Драматургія == *{{Скан|[[Васількі (Паўловіч)|Васількі]]|Васількі (1919).pdf}} (1919) == Артыкулы == * [[Biełarus (1913)/1913/36/Piszuć da nas/List u Redakciju|List u Redakciju]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/36|№36]]}} * [[Вулкан (Паўловіч)|Вулкан]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]}} * [[Вадаспады (Паўловіч)|Вадаспады]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]}} * {{Скан|[[«Сялянка» В. Дуніна-Марцінкевіча на менскай сцэне]]|Паўловіч Дунін Марцінкевіч.pdf}} (1929) == Пераклады == * Мой Божэ милы (Канапніцкая/Паўловіч) // Наша Ніва, 1908, №11 * [[Паглядзі, якая хмара…]] *[[Чысты чацьвер (Сыракомля/Паўловіч)]] * [[Не бядуй, што восень (Сурыкаў/Паўловіч)]] // Наша Ніва, 1910, №38 («Не грусти, что листья...») * [[Мінаюць дні, мінаюць ночы… (Шаўчэнка/Паўловіч)|⁂ Перэклад с Шэвчэнкі (Мінаюць дні, мінаюць ночы…)]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/3|Кніжка 3]]}} * [[Ні раз людзкія чуў я зданьня…|⁂ (Ні раз людзкія чуў я зданьня…)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} == Пра аўтара == * [[Веснавая раніца]] *[[Альберту Паўловічу (Чарнышэвіч)]] * [[Альбэрту Паўловічу]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/12|№12]]}} *[[Як гляджу я на сіняе неба]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/39|№39]]}} *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Старэйшыя/А. Паўловіч|А. Паўловіч (Гарэцкі)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Сатырыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 343dxcnhp54hcdpntsi9qcb01uvegwh 102 16603 300370 287899 2026-10-15T19:00:50Z Gleb Leo 2440 300370 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Рамуальд |Прозвішча = Зямкевіч |Варыянты імёнаў = Псеўданімы і крыптанімы: Раман Суніца; Юры Алелькавіч; Саўка Барывой; Шэршань; Р. Зем.; Ром. Зем.; Р-н Сун.; Р. С-ца. |Выява = Рамуальд Зямкевіч.jpg |ДН = 7 лютага 1881 |Месца нараджэння = Варшава |ДС = 1943/44 |Месца смерці = канцлагер у Асвенціме |Апісанне = беларускі бібліёграф, публіцыст, гісторык беларускай літаратуры, перакладчык, калекцыянер кніг і рукапісаў |Іншае = |Вікіпедыя = Рамуальд Аляксандравіч Зямкевіч |Вікіпедыя2 = Рамуальд Зямкевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Ramuaĺd Ziamkievič |Вікіліўр = |Google = |Катэгорыя = Рамуальд Зямкевіч |Першая літара прозвішча = З }} {{All works}} == Проза == * [[Вярнуўся]] (1942) == Публіцыстыка == '''1910''' * [[Вінцук Дунін-Марцінкевіч, яго жыцьцё і літаратурнае значэньне|Вінцук Дунін-Марцінкевіч: Яго жыцьцё і літэратурнае значэньне]] '''1911''' * [[Адам Ганоры Кіркор (Зямкевіч)|Адам Ганоры Кіркор: (біяграфічна-бібліяграфічны нарыс у 25-летнюю гадаўшчыну смерці)]] * [[Ян Баршчэўскі — першы беларускі пісьменнік XIX сталецця|Ян Баршчэўскі – першы беларускі пісьменнік XIX сталецця: (успамін у 60-ю гадаўшчыну смерці)]] * [[Тарас Шаўчэнка і беларусы]] * [[Варшава (Зямкевіч, 1911)|З усіх старон. Варшава]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1 (14) сьнежня 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/47-48|№47-48]]}} '''1912''' * [[Гульня «Курылка»|Гульня „Курылка“]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1 (13) сакавіка (марца) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/9|№9]]}} * [[Z okolic Dźwiny (Зямкевіч)|Z okolic Dźwiny]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 8 (21) сакавіка (марца) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/10|№10]]}} * [[Adolf Suligowski, Bibljografja prawnicza polska XIX i XX wieku (Зямкевіч)|Adolf Suligowski, Bibljografja prawnicza polska XIX i XX wieku]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 (9) красавіка (апрыля) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/17|№17]]}} '''1916''' * [[Беларускі календар на 1917 год/400-лецьце Беларускай літэратуры 1517—1917|400-лецьце Беларускай літэратуры 1517—1917]] // {{Fine|[[Беларускі календар на 1917 год]]. Вільня: Друкарня беларускай часопісі „Гоман“, 1916}} '''1917''' * [[400-лецьце беларускага друку]] * [[Значэньне Францішка Скарыны ў Беларускай культуры]] * [[Друк Скарыны і друк сучасны]] '''1918''' * [[Няміга і Менск]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} '''1919''' * [[Спробы дзяржаўнага рабунку]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 5 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/4|№4]]}} * [[Беларускае войска (Зямкевіч)|Беларускае войска]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 7 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/5|№5]]}} * [[Зьезд польскіх панскіх радаў]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 9 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/6|№6]]}} * [[Беларусы і ліцьвіны]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 14 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/8|№8]]}} * [[Падфарбаваная правакацыя]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 16 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/9|№9]]}} * [[Pro domo sua]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 23 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/12|№12]]}} * [[Думкі беларуса (Зямкевіч)|Думкі беларуса]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 28 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/14|№14]]}} * [[Незалежнасьць Ірландыі]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 31 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/15|№15]]}} * [[Цяперашні мамэнт і беларусы]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 2 чэрвеня 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/16|№16]]}} * [[Мары вайны]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 4 чэрвеня 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/17|№17]]}} * [[Ажыўленьня бальшавізму]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 9 чэрвеня 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/19|№19]]}} * [[Францішк Скарына (Зямкевіч)|Francišk Skaryna]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 6 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Васіль Цяпіньскі (Зямкевіч)|Wasil Ciapiński]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 14 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/5|№5]]}} * [[Стары замак у Менску]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 14—15 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/22|№22 (49)]]—[[Беларусь (Мінск, газета)/1919/23|№23 (50)]]}} * [[Стары Менск у беларускіх успамінах]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 26—27 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/31|№31 (58)]]—[[Беларусь (Мінск, газета)/1919/32|32 (59)]]}} * [[Варункі нацыянальнага адраджэньня]] '''1920''' * [[Станіслаў Манюшко і беларусы]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 19 студня 1920. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/1|№1 (23)]]}} '''1924''' * [[Нацыянальнасьць у Вінцука Дуніна-Марцінкевіча]] '''1927''' * {{Скан|[[Аб беларускай народнай эстэтыцы]]|Аб беларускай народнай эстэтыцы (1927).pdf}} // {{Fine|[[Родныя гоні (1927)|Родныя гоні]]. — Чэрвень 1927. — [[Родныя гоні (1927)/4|Кніжка 4]]}} * [[Справа рэдактарства «Нашае Долі»]] == Фальклёрныя запісы == * [[Сталін і асёл]] (1942) == Публікацыі твораў іншых аўтараў == * [[Хто я? (невядомы)|Хто я?]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/19|№19]]}} * [[Тэатр (невядомы)|Тэатр]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 6 ліпня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/25|№25]]}} * ''[[Аўтар:Уладзіслаў Сыракомля|Сыракомля, У]]''. [[Варта (1918)/Добрыя весьці|Добрыя весьці]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * ''[[Аўтар:Янка Купала|Kupała, J]]''. [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/1/Što za płač taki zdajecca…|Što za płač taki zdajecca…]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * ''[[Аўтар:Максім Багдановіч|Bahdanowič, M]]''. [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/3/Waražba|Waražba]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 6 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/3|№3]]}} * ''[[Аўтар:Аляксандр Ельскі|Ельскі, А]]''. [[Стары Менск у беларускіх успамінах/Вінцуку Дуніну-Марцінкевічу|Вінцуку Дуніну-Марцінкевічу, беларускаму поэту]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 3 студзеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/2|№2 (58)]]}} == Прысьвячэньні == * [[Дудачка (Леўчык)|Дудачка]] — верш [[Аўтар:Гальяш Леўчык|Гальяша Леўчыка]]. == Пераклады == * {{Скан|[[Сьмерць]]|Стафанік (1909).pdf}} / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 16 (29) апрыля 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/16|№16]]}} * [[Зьмерканьне]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 25 (8) юня 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/26|№26]]}} * [[Сіняя кніжачка]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 22 (4) акцябра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/43|№43]]}} * [[Вывадзілі з села]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 29 (11) акцябра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/44|№44]]}} * [[Сама-самюсенька]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 (2) наябра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/47|№47]]}} * [[Ліст (Стафанік/Зямкевіч)|Ліст]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 17 (30) дзекабра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/51-52|№51-52]]}} * [[Анёл (Стафанік/Зямкевіч)|Анёл]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 24 (7) Чэрвеня (Юня) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/26|№26]]}} * [[Кацярынка (Стафанік/Зямкевіч)|Кацярынка]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Лістапада (Ноябра) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/44-45|№44-45]]}} * [[Сон (Стафанік/Зямкевіч)|Сон]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 18 Лістапада (Ноябра) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/47|№47]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Гісторыкі літаратуры]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] nhn4mwfp3cdkascn4aps0vwv1284ksf 102 17033 300636 235972 2026-10-16T11:45:07Z Gleb Leo 2440 300636 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Міхась |Прозвішча = Ключановіч |Варыянты імёнаў = Міхаіл |Выява = Міхась Ключановіч (1927).jpg |ДН = 20 лістапада 1901 |Месца нараджэння = Старобін, Слуцкі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = студзень 1938 |Месца смерці = Казаская ССР, СССР |Апісанне = беларускі паэт, грамадскі дзеяч |Іншае = |Вікіпедыя = Міхась Ключановіч |Вікіпедыя2 = Міхась Ключановіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Міхась Ключановіч |Першая літара прозвішча = К }} == Творы == {{Усе творы‎}} * [[U chutary]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 10 Maja 1924. — [[Krynica (1917)/1924/11|№11]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1924/14/Wiasna|Wiasna]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 15 Čerwienia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/14|№14]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1924/15/Wiasna|Wiasna]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 17 Čerwienia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/15|№15]]}} * [[Wosień (Ключановіч)|Wosień]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 8 Listapada 1924. — [[Krynica (1917)/1924/32|№32]]}} * {{Скан|[[Хрыстовы Золак]]|Хрыстовы Золак (1927).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларуская Друкарня ім. Фр. Скарыны, 1927}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Праваслаўныя]] [[Катэгорыя:Беларуская Сялянская Партыя «Зялёны Дуб»|Міхась Ключановіч]] [[Катэгорыя:Слуцкі збройны чын|Міхась Ключановіч]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 1xaixjsi6v55d74mxwv6kak0m3n21v1 0 17261 300525 284173 2026-10-16T09:39:14Z Gleb Leo 2440 300525 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пагоня | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1927 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/33/Pahonia|Pahonia]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Žniŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/33|№33]]}} * [[Беларускі Дэкляматар (1928)/Пагоня|Пагоня]] // {{Fine|[[Беларускі Дэкляматар (1928)|Беларускі Дэкляматар]]. / склад. ''С. С''. Вільня: Выдавецтва У. Знамяроўскага, 1928}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Пагоня|Пагоня]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „[[Новы Шлях (1933)|Новага Шляху]]“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Пагоня (герб)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 1sptno7pku10z3lukz6nxw4kmfo8rlk 0 17265 300526 284171 2026-10-16T09:39:41Z Gleb Leo 2440 300526 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Песьня беларускай моладзі | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1928 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/4/Pieśnia biełaruskaj moładzi|Pieśnia biełaruskaj moładzi]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Studnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/4|№4]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Песьня беларускай моладзі|Песьня беларускай моладзі]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Песні]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] pi2zr370la4espu87tnik2gg3dpkvuj 102 17661 300522 252780 2026-10-16T09:32:55Z Gleb Leo 2440 300522 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Ільяшэвіч | Імёны =Мікола | Першая літара прозвішча =І | Варыянты імёнаў =Мікалай Ільляшэвіч | Апісанне =беларускі грамадзкі дзяяч, гісторык, псыхоляг, настаўнік, выдавец | Іншае = | ДН = 1903 | Месца нараджэння = Пружаны, Гарадзенская губэрня, Літоўскае генэрал-губэрнатарства, Расейская імпэрыя | ДС = 1934 | Месца смерці = Вільня, Віленскае ваяводзтва, Польская Рэспубліка | Выява = | Вікіпедыя =:be:Мікола Ільяшэвіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Мікола Ільяшэвіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Mikoła Iljačevič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Мікола Ільяшэвіч | Google = }} {{All works‎|Публіцыстыка Міколы Ільяшэвіча}} == Проза == *[[Адарваны ліст]] // {{Fine|[[Маладое жыцьцё (часопіс)|Маладое Жыцьцё]]. — 14 лютага 1921. — [[Маладое жыцьцё (часопіс)/1921/1|№1]]}} *[[Ізноў у хаце]] // {{Fine|[[Маладое жыцьцё (часопіс)|Маладое Жыцьцё]]. — 7 красавіка 1921. — [[Маладое жыцьцё (часопіс)/1921/2|№2]]}} == Публіцыстыка == *[[Становішча бібліятэкі I Віленскай Беларускай Гімназіі]] // {{Fine|[[Беларускія ведамасьці (газета)|Беларускія Ведамасьці]]. — 15 студня 1921 (2 январа 1922). — [[Беларускія ведамасьці (газета)/1921/3|№3]]}} *[[Наша мэта]] // {{Fine|[[Маладое жыцьцё (часопіс)|Маладое Жыцьцё]]. — 14 лютага 1921. — [[Маладое жыцьцё (часопіс)/1921/1|№1]]}} *[[Беларуская вучнёўская моладзь, шануймо родную мову]] // {{Fine|[[Маладое жыцьцё (часопіс)|Маладое Жыцьцё]]. — 7 красавіка 1921. — [[Маладое жыцьцё (часопіс)/1921/2|№2]]}} *[[Крыху аб спорце]] // {{Fine|[[Маладое жыцьцё (часопіс)|Маладое Жыцьцё]]. — 7 красавіка 1921. — [[Маладое жыцьцё (часопіс)/1921/2|№2]]}} * {{Скан|[[Ян Гэнрых Пэсталёцы]]|Ян Гэнрых Пэсталёцы (1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Верасень—кастрычнік 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/3|№3 (10)]]}} *[[Эканамічны мамэнт на Беларусі]] (1930) *[[З падарожных зацемак]] (1931) *[[Як жылі нашы продкі ў мінуўшчыне]] (1931) == Успаміны == * [[Мае ўспаміны (Ільяшэвіч)|Мае ўспаміны]] // {{Fine|[[Маладое жыцьцё (часопіс)|Маладое Жыцьцё]]. — 14 лютага 1921. — [[Маладое жыцьцё (часопіс)/1921/1|№1]]}} * [[З падарожных зацемак]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 18, 31 Жніўня, 9 Верасьня 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/25|№25]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/27|27]], [[Сялянская Ніва (1925)/1926/28|28]]}} == Навуковыя працы == * [[Пагляд на творчасьць Вінцука Дуніна-Марцінкевіча]] (1922) * [[Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч (Ільяшэвіч)]] (1927) * {{Скан|[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў (1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Студзень—люты 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/1|№1 (8)]]}} *[[Кароткі нарыс псыхолёгіі]] (1932) *[[Расейская палітыка на землях былага Беларуска-Літоўскага гаспадарства за панаваньня Кацярыны II і Паўлы I]] (1933) {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Лекары]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] jklzhxir32e0bkypl0o6q6z736sxyz9 102 18930 300596 285969 2026-10-16T11:19:30Z Gleb Leo 2440 300596 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Францішак |Прозвішча = Грышкевіч |Варыянты імёнаў = Імя: Франук |Выява = |ДН = 1904/1906 |Месца нараджэння = Сухаволя, Сакольскі павет, Гродзенская губерня, Літоўскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя |ДС = 1946 |Месца смерці = Мінск, БССР, СССР |Апісанне = беларускі паэт, публіцыст, перакладчык, педагог |Іншае = |Вікіпедыя = Францішак Грышкевіч |Вікіпедыя2 = Францішак Грышкевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Francišak Hryškievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Францішак Грышкевіч |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы‎}} * [[Музэй Івана Луцкевіча (Грышкевіч)|Музэй Івана Луцкевіча]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сьнежань 1924. — [[Студэнская думка (1924)/1924/1|№1]]}} * [[Пяльгрым (Грышкевіч)|Пяльгрым]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Студзень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/1|№1 (2)]]}} * [[З народу мы…]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сакавік 1926. — [[Студэнская думка (1924)/1926/1|№1 (7)]]}} * [[Князь Вітаўт (Грышкевіч)|Князь Вітаўт]] (1927) === У «Беларускай Крыніцы» === '''1924''' * [[Ziamla (Грышкевіч)|Ziamla]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Studnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/2|№2]]}} * [[Ks. Adamu Stankiewiču]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 24 Śnieżnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/38|№38]]}} '''1925''' * [[Zima na Biełarusi]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 25 Studnia 1925. — [Krynica (1917)/1925/4|№4]]}} * [[«Bahaćcie» wioski|„Bahaćcie“ wioski]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 22 Lutaha 1925. — [[Krynica (1917)/1925/8|№8]]}} * [[Fritz’u Bienestock’u (Pišaš ciapier, miły bracie…)|Fritz’u Bienestock’u]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 15 Sakawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/11|№11]]}} * [[Fritz’u Bienestock’u (Pišaš mnie, što duža łoŭka…)|Fritz’u Bienestock’u]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 26 Krasawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/17|№17]]}} '''1926''' * [[Dola (Грышкевіч)|Dola]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Traŭnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/15|№15]]}} * [[Matywy wiasny]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 7 Čerwienia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/19|№19]]}} * [[Žniwo (Грышкевіч)|Żniwo]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 24 Lipnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/24|№24]]}} * [[Bratu (Грышкевіч)|Bratu]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 3 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/43|№43]]}} * [[«Krynicy» u 10-ja ŭhodki (Грышкевіч)|„Krynicy“ u 10-ja ŭhodki]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/44|№44]]}} * [[Mahiła wołata]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 17 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/45|№45]]}} * [[Malitwa (Грышкевіч)|Malitwa]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 24 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/46|№46]]}} '''1927''' * [[«Kennst du das Land»|„Kennst du das Land“]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/3|№3]]}} * [[Moładaść (Грышкевіч)|Moładaść]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Lutaha 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/8|№8]]}} * [[Pater Noster]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Sakawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/13|№13]]}} * [[Arhany]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Krasawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/14|№14]]}} * [[Zacichni…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Krasawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/15|№15]]}} * [[Alleluja… 1927]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Krasawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/16|№16]]}} * [[Na mahiłu K. Swajaka]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/19|№19]]}} * [[Kali samlejuć Twaje siły, Druža…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/21|№21]]}} * [[Poŭnač (Грышкевіч)|Poŭnač]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 27 Traŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/22|№22]]}} * [[Na mahiłu M. Bahdanowiča]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 3 Čerwienia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/23|№23]]}} * [[Liścia karniastyja ŭ lesie biarozy…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 17 Čerwienia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/25|№25]]}} * [[Ujawa]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 30 Čerwienia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/27|№27]]}} * [[Biełaruś, Biełaruś…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Lipnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/28|№28]]}} * [[Kali na krywickim…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Lipnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/31|№31]]}} * [[Hej, adaźwieciesia!..]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 5 Žniŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/32|№32]]}} * [[Krywawy bukiet]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 19 Žniŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/34|№34]]}} * [[Hej, arły!..]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 26 Žniŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/35|№35]]}} * [[Čuju. Ty siańnia znoŭ krucyjatu]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 16 Wieraśnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/38|№38]]}} * [[Z wasieńnich matywaŭ]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 28 Kastryčnika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/44|№44]]}} * [[Na Zaduški]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 4 Listapada 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/45|№45]]}} * [[Abwiej mianie uschodni wiecier…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Listapada 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/48|№48]]}} '''1928''' * [[Na Nowy Hod (Грышкевіч)|Na Nowy Hod]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Studnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/1|№1]]}} * [[Cień niawoli]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Krasawika 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/27|№27]]}} * [[Skažy, dziaŭčynka, pomni moža…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 24 Čerwienia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/36|№36]]}} * [[Čomści ŭčora pry zachodzie…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Žniŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/41|№41]]}} * [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/50/Rečka|Rečka]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 9 Listapada 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/50|№50]]}} * [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/51/Rečka|Rečka]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Listapada 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/51|№51]]}} * [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/52/Rečka|Rečka]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Listapada 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/52|№52]]}} * [[Lublu ja pyšnuju wiasnu…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Listapada 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/52|№52]]}} === У «Родных гонях» === * [[Ночка калматая страхаў ўсіх маці…|⁂ Ночка калматая страхаў ўсіх маці…]] // {{Fine|[[Родныя гоні (1927)|Родныя гоні]]. — Красавік 1927. — [[Родныя гоні (1927)/2|Кніжка 2]]}} === Проза === * [[Światy Sylwestar]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/1|№1]]}} * [[Kućcia ŭ čužynie]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/2|№2]]}} * [[Sławianski Rym]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Žniŭnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/33|№33]]}} * [[U kaladny wiečar]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Śniežnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/52|№52]]}} * {{Скан|[[Думкі (Грышкевіч)|Думкі]]|Думкі (Грышкевіч, 1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Студзень—люты 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/1|№1 (8)]]}} === Публіцыстыка === '''1926''' * [[Naš wiečny son]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Listapada 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/40|№40]]}} '''1927''' * [[Zahranica ab nas (Грышкевіч)|Zahranica ab nas]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Čerwienia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/24|№24]]}} * [[Wokam pa świecie]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Kastryčnika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/43|№43]]}} '''1928''' * [[Na pačatku hodu (Грышкевіч)|Na pačatku hodu]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 19 Studnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/5|№5]]}} * [[Literaturnyja zapiski]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Traŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/29|№29]]}} === Крытыка === * [[Biełaruskaje krasnaje tworstwa ŭ rasiejskim pierakładzie]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 23 Wieraśnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/39|№39]]}} === Навукова-папулрныя артыкулы === * [[Karotki ahlad dziei ŭkrainskaj literatury]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 26 Studnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/7|№7]]}} * [[Ab pachodžańni našaje mowy]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 30 Studnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/8|№8]]}} * [[Literaturnyja zapiski]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 23 Wieraśnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/44|№44]]}} == Пераклады == * ''[[Аўтар:Аляксандр Ельскі|Ельскі, А]]''. {{Скан|[[Адам Міцкевіч на Беларусі]]|Міцкевіч на Беларусі.pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сьнежань 1924. — [[Студэнская думка (1924)/1924/1|№1]]}} * ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Луцкевіч, А]]''. [[Падсьведамае і сьведамае ў «душы беларускай» Сыракомлі]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Студзень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/1|№1 (2)]]}} * [[Ałła werdy!]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 24 Čerwienia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/26|№26]]}} * ''[[Аўтар:Отан Жупанчыч|Župančyč, O]]''. [[Zabliščeli ŭ dalach hory…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Traŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/29|№29]]}} * ''Župančyč, O''. [[Swaich dzion maładych…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Traŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/29|№29]]}} * ''[[Аўтар:Сімон Енка|Jenko, S]]''. [[Maci (Енка/Грышкевіч)|Maci]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Traŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/30|№30]]}} * ''[[Аўтар:Уладзімір Назор|Nazor, Vl]]''. [[Rana (Назор/Грышкевіч)|Rana]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 27 Traŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/31|№31]]}} * ''[[Аўтар:Ёган Вольфганг фон Гётэ|Goethe, J. W]]''. [[Walchowy car]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 31 Žniŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/42|№42]]}} * ''[[Аўтар:Іван Франко|Franko, I]]''. [[Z knihi Kaaf]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Śniežnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/57|№57]]}} * ''[[Аўтар:Брачыслаў Фоўстка|Foŭstka, Br]]''. [[Alkahol — worah čaławiectwa i demokracyi]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Śniežnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/57|№57]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары|Грышкевіч, Францішак]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты|Грышкевіч, Францішак]] [[Катэгорыя:Публіцысты|Грышкевіч, Францішак]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі|Грышкевіч, Францішак]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] lzrj49szfrlitalhxiazj5s4t4mj0qs 104 18953 300577 253430 2026-10-16T10:05:27Z Gleb Leo 2440 300577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{Цэнтраваны блёк/пачатак|style=width:100%; max-width:20em; border:7px double black}} {{Цэнтар|{{Падкрэсьленьне|'''ST. HRYNKIEWIČ.'''}}|памер=100%}} {{Цэнтар|'''ARLANIO'''|памер=300%}} {{Цэнтар|[[Файл:Чарку дай, Браце… (1926). Узор 1.png|50пкс]]}} {{Цэнтар|WYDAŃNIE „[[Беларуская Крыніца (1925)|BIEŁARUSKAJE KRYNICY]]“}} {{Калёнтытул|left=WILNIA|right=1927 h.}} {{Цэнтраваны блёк/канец}}<noinclude></noinclude> sj70npq7acma2ie8yzmeldcwdpwtq6j 104 19741 300380 249712 2026-10-15T19:04:08Z Gleb Leo 2440 300380 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|Выданьне «[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнае Беларусі]].»}}'''|памер=100%}} {{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Усе, каму дорага справа жыцьця і адраджэньня Беларусі, выпісвайце, чытайце і шырце беларускую газэту: {{цэнтар|'''„ВОЛЬНАЯ БЕЛАРУСЬ“'''|памер=200%}} {{Водступ|2|em}}Гэта душа, думак і патрэб Беларусі. {{Водступ|2|em}}Цана с перасылкай да хаты: 1 г.—10 р., на 6 м.—6р., на 1 м.—1 рб. {{Водступ|2|em}}Пробные нумяры высылаюцца дарма, Адрэс: Мінск, Захараўская, 18. {{Водступ|2|em}}Падпіску прымае і «Беларуская кнігарня» г. Мінск, Захараўская, 24. {{Выроўніваньне-канец}} {{цэнтар|[[File:Мэморыя прэдстаўнікоў Беларусі на III-ей Канфэрэнцыі народаў (1917). Узор 1.png|120px]]}} {{цэнтар|'''МІНСК.<br />1917 г.|памер=120%}} {{Накіравальная рыса||height=2px}} {{цэнтар|Друкарня Н. М. Нахумова.}} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> fnj29d8mo9hvp4frtxq4c0jz37bxkdn 0 20330 300528 140241 2026-10-16T09:41:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1929/10/Nadzieja]] у [[Беларуская Крыніца (1925)/1929/10/Nadzieja]] 140237 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Nadzieja | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1929-10.pdf Часопіс «Беларуская Крыніца», № 10, 8 сакавіка 1929 г., б. 3] | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Надзея (Казлоўскі)]]. | дата = 1928 (публікацыя 1929) }} {{Верш-пачатак|Nadzieja.}} <poem> Jak sumna i ciažka časami na sercy, Dy j ščyrych pry hetym niama kumpanoŭ, Bo tut nie ŭ swaich, a ŭ čužych u paniawiercy Zahnany ja dolaj słužu u panoŭ. Časami ŭznoŭ ščyra ŭ dušy zasmiajusia; Nadzieja maja wiesialić mnie dušu, Što prydzie toj čas—da swaich ja wiarnusia I ŭ Matki ja Rodnaj kutka paprašu. I budu słužyć ja Joj ŭsieju dušoju, I budu hrudźmi baranić ad złybied, I budu staracca swajej čaradoju, Kab kožny susied naš dawaŭ Joj prywiet </poem> {{Верш-канец|1928 h.<br />Ŭł. Kazłoŭščyk.}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Творы 1929 года]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Беларуская Крыніца]] gqsaj74iy5xyyhut4o5p0j8bo9z39aw 0 20342 300530 198736 2026-10-16T09:41:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1931/18/Adkrytaje piśmo studenta Saroki]] у [[Беларуская Крыніца (1925)/1931/18/Adkrytaje piśmo studenta Saroki]] 57909 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Адкрыты ліст Сяргея Сарокі ў рэдакцыю газэты «Беларуская Крыніца» | аўтар = Сяргей Сарока | секцыя = Ліст | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1931-28.pdf Газэта «Беларуская Крыніца», № 28, 20 верасьня 1931 г., б. 4] | наступны = | анатацыі = | дата = 1931 }} <center>'''Adkrytaje piśmo studenta Saroki.'''</center> <div style="text-indent:2em;"> 18 lipnia 1931 {{Абмылка|h|h.}} ja pierasłaŭ Wyšejšaj Prawasłaŭnaj Duchoŭnaj Uładzie piśmo, u jakim padrabiazna pradstawiŭ toje palažeńnie, jakoje wytwaryłasia dziakujučy razburajučamu kiraŭnictwu Wilenskaj Eparchijalnaj Ułady žyćciom Prawasł. Carkwy na našych ziemlach. Ja tady ŭžo źwiarnuŭ uwahu Wyš. Duch. Ułady na sprawu majho suda ŭ źwiazku z wydańniem adnadniowak, da redakcyi jakich ja samachwoć pryznaŭsia i ŭ presie, i 4 tym-ža piśmie! Žadajučy ŭniknuć hetaje rasprawy ŭ sensie jaje šyrokaje pastanoŭki, što było-by kampramitacyjaj nia tolki Wyš. Duch. Ułady, ale i ŭ peŭnaj miery dla Prawasłaŭja naahuł, ja ad imia bieł. praw. moładzi prasiŭ zdawolić prośby carkoŭna nastrojenaha bieł. hramadzianstwa koštam zwalnieńnia sučasnych siabroŭ Wil. Kansystoryi, jak i naahuł koštam prawiadzieńnia akcyi biełarusizacyi Carkwy, što pawinna byłoby nawat lažać u intaresach Wyš. Duch. Ułady, bo tolki wyklučna pry pomačy hetaje akcyi mahčymym źjaŭlajecca ŭzmacnieńnie dy i naahuł zachawańnie Prawasłaŭja na Biełarusi. Aprabujučym adkazam dumak bieł. praw. {{Абмылка|Moładzi|moładzi}}, wyrašanych u maim piśmie, mahčyma byŭ pryjzd u Wilniu arch. Aleksandra. Władyka Aleksandr całkom zhadziŭsia z pastulatami pradstaŭnikoŭ bieł. arhanizacyjaŭ jak i paasobnych adzinak, byŭšych u Jaho na aŭdyjencyi ŭ sprawie biełarusizacyi Carkwy. Władyka Aleksandr da hetych prośbaŭ adniośsia wielmi uwažliwa i prychilna. Władycy {{Абмылка|Aleksandrr|Aleksandru}} było tady wytłumačana i toje, što sud moj 22 wieraśnia, wyklikany wyklučna i adumysna mnoju, patrebny mnie nia dziela apraŭdańnia maich pastupkaŭ, a jak samaachwiarny šlach, jaki niezaležna ad wyraku suda, budzie słužyć mnie i bieł. carkoŭna — dumajučaj moładzi dziela zmahańnia i ŭ budučynie z tymi, chto świadoma ci nie świadoma pasiahaje na Carkwu. Z hetaha adzinaha nam astaŭšahasia šlachu baraćby za Carkwu ja i maje adnadumcy hatowy byli zyjści tolki pry warunku nieadkładnaha zdawalnieńnia našych minimalnych prośbaŭ, ab čym Wyš. Duch. Uładam niaraz padawałasia {{Абмылка|u|ŭ}} memoryjałach i dakładach. Paśla adjezdu Władyki Aleksandra ja pierasłaŭ na Jaho ruki, dziela dakładu Wyš. Duch. Uładzie, jašče adno piśmo, u jakim iznoŭ-ža papiaredziŭ, što mnie nie chaciełasia-by dziela niekalkich adzinak, u siłu nieabchodnaści zakranać aŭtarytet i Wyš. Duch. Ułady i naahuł Prawasłaŭja. Adnak poŭnaje maŭcańnie Wyš. Duch. Ułady paśla adjezdu arch. {{Абмылка|Aleksandraha|Aleksandra}} adnosna našaje akcyi zmušaje nas hetym samym astawacca da hetaje sprawy i ličyć jaje swaim apošnim šlacham u ačyščeńni Carkwy ad niahodnych jaje razburajučych elementaŭ. Ja nia budu ŭwachadzić u farmalnyja pryčyny taho, čamu asabistyja intaresy niekalkich adzinak stawiacca wyšej ahulnaha dabra Carkwy, wyšej pacućciaŭ miljonnaha bieł. Narodu, a mušu tolki zaznačyć, što baraćby za Carkwu my nia spynim, nia hledziačy jaki pryhawor budzie wynosicca na sudoch, i achwiarnaść naša nia budzie ŭzaležniena wyklučna ad hetaje rasprawy, bo i na joj my jašče nia spynimsia. Ab hetym usim pišu, žadajučy ŭsich papiaredzić, što my pasiahajem nie na {{Абмылка|Prawasłaŭje.|Prawasłaŭje,}} a na {{Абмылка|asoby.|asoby,}} jakija Prawasłaŭja niahodna razburajuć. Paśla wyšej skazanaha ŭsialakija zakidy ŭ budučynie {{Абмылка|uwažajem|ŭwažajem}} za biezpadstaŭnyja, a konsekwencyi {{Абмылка|usiaho|ŭsiaho}} hetaha ŭskładajem na tych, chto nas, moładź, zmusiŭ da hetaj baraćby iści adzinokimi. </div> {{Калёнтытул|right=<center>''S. Saroka<br />stud Prawa U. S. B.''</center>}} [[Катэгорыя:Лісты Сяргея Сарокі]] [[Катэгорыя:Адкрытыя лісты]] [[Катэгорыя:Лісты 1931 года]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Беларуская Крыніца]] 6erl1q78r3z7hs506pip3vso90umf1n 0 20347 300533 57927 2026-10-16T09:42:21Z Gleb Leo 2440 300533 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * № 18 газэты «Беларуская Крыніца» (1931): [[Беларуская Крыніца (1925)/1931/18/Адкрыты ліст Сяргея Сарокі ў рэдакцыю газэты «Беларуская Крыніца»|Адкрыты ліст у рэдакцыю]] * № 39 газэты «Беларуская Крыніца» (1931): [[Беларуская Крыніца (1925)/39/Адкрыты ліст Сяргея Сарокі ў рэдакцыю газэты «Беларуская Крыніца»|Адкрыты ліст у рэдакцыю]] [[Катэгорыя:Беларуская Крыніца]] pw8fwp27j518ujbrlum879gznherh2k 300534 300533 2026-10-16T09:42:51Z Gleb Leo 2440 300534 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * № 18 газэты «Беларуская Крыніца» (1931): [[Беларуская Крыніца (1925)/1931/18/Adkrytaje piśmo studenta Saroki|Адкрыты ліст у рэдакцыю]] * № 39 газэты «Беларуская Крыніца» (1931): [[Беларуская Крыніца (1925)/39/Адкрыты ліст Сяргея Сарокі ў рэдакцыю газэты «Беларуская Крыніца»|Адкрыты ліст у рэдакцыю]] [[Катэгорыя:Лісты Сяргея Сарокі]] [[Катэгорыя:Беларуская Крыніца]] sts82fnk6vfc5te1rfydw4a7r1lsds8 0 21651 300409 141577 2026-10-15T19:12:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Вольная Беларусь (газета)/1917/32/Пагоня]] у [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32/Пагоня]] 60336 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пагоня ''(пасьмертны верш)'' | аўтар = Максім Багдановіч | сэкцыя = Верш | крыніца = [https://vk.com/wall-9317073_34600 Вольная Беларусь, 1917, №32] | год = 1917 | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Пагоня (Багдановіч)]] | папярэдні = | наступны = }} {{Верш-пачатак|Пагоня}} <poem> Як толькі ў сэрцы трывожным пачую За краіну радзімую жах, Успомню Вострую Браму сьвятую І воякаў на грозных канях. У белай пені праносяцца коні, Рвуцца, мкнуцца і цяжка хрыпяць, Стародаўнай Літоўскай Пагоні Ні разбіць, ні спыніць, ні стрымаць. У бязмерную даль вы ляціце, А за вамі, прад вамі — годы… Вы за кім у пагоню сьпяшыце? Дзе шляхі вашы йдуць і куды? Мо’ яны, Беларусь, панясьліся За тваімі дзяцьмі у здагон, Што забылі цябе, адракліся, Прадалі й аддалі ў палон? Бійце ў сэрцы іх — бійце мечамі Ні давайце чужынцамі быць! Хай пачуюць, як сэрца начамі Аб радзімай старонцы баліць… Маці родная, Маці-Краіна! Ні усьцішыцца гэтакі боль… Ты прабач, Ты прымі свайго сына За Цябе яму ўмерці дазволь!.. Усё лятуць і лятуць тыя коні, Срэбнай збруяй далёка грымяць… Стародаўнай Літоўскай Пагоні Ні разбіць, ні спыніць, ні стрымаць… </poem> {{Верш-канец}} [[Катэгорыя:Творы 1917 года]] [[Катэгорыя:Вольная Беларусь (газета)]] gg18lbgqa80epowu3sg9xr8ewj78031 102 22713 300598 235976 2026-10-16T11:22:50Z Gleb Leo 2440 300598 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Іван |Прозвішча = Франко |Варыянты імёнаў = Псэўданімы: Джеджалик, Живий, Кремінь, Мирон, Каменяр |Выява = Іван Якович Франко.jpg |ДН = 27 жніўня 1856 |Месца нараджэння = Нагуевічы, Драгобыцкі павет, Самбарская акруга, Каралеўства Галіцыі і Лядамэрыі, Аўстрыйская імпэрыя |ДС = 28 траўня 1916 (59 гадоў) |Месца смерці = Львоў, Цысьляйтанія, Аўстра-Вугоршчына |Апісанне = украінскі пісьменьнік, паэт, белетрыст, навуковец, публіцыст і палітычны дзяяч |Іншае = |Вікіпедыя = Іван Франко |Вікіпедыя2 = Іван Франко |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Ivan Franko |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Іван Франко |Першая літара прозвішча = Ф }} == Творы == {{Усе творы}} '''Паэзія''' * [[Гімн (Франко/Гурыновіч)]] * [[Z knihi Kaaf]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Śniežnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/57|№57]]}} * [[Дума ў турме (Франко/Цітоў)]] * [[Беркут (Франко/Цітоў)]] '''Проза''' * {{Скан|[[Апавяданні (Франко, 1956)|Апавяданні]]|Апавяданні (Франко, 1956).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1956}} == Пра аўтара == *[[Іван Франко]] {{PD-old}} [[Катэгорыя:Украінскія аўтары]] [[Катэгорыя:Украінскія паэты]] [[Катэгорыя:Украінскія празаікі]] [[Катэгорыя:Украінскія палітыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] 078qfpjdu55x4qriggybqlo5fu261cc 0 24744 300344 209430 2026-10-15T18:52:23Z Gleb Leo 2440 300344 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Багаты вы | аўтар = Алесь Гарун | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/33/Багаты вы…|Багаты вы…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 8 сьнежня 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/33|№33]]}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/III/Б/Алесь Гарун/З раскіданых вершаў/Багаты вы…|Багаты вы…]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/III|Выпуск III]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} [[Катэгорыя:Вершы Алеся Гаруна]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 3jmagrjknunan0uya9y7muufy5q6k2p 0 24900 300527 284179 2026-10-16T09:41:03Z Gleb Leo 2440 300527 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Надзея | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = | дата = 1929 год }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/1929/10/Nadzieja|Nadzieja]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Sakawika 1929. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1929/10|№10]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Надзея|Надзея]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 3hqwuuno7i3bi3dase9r7rftrytjaj9 102 25562 300597 235974 2026-10-16T11:20:13Z Gleb Leo 2440 300597 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Аўгусцінас |Прозвішча = Янулайціс |Варыянты імёнаў = |Выява = JanulaitisAug.jpg |ДН = 19 сакавіка 1878 |Месца нараджэння = в. Малавенай, Шавельскі павет, Ковенская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 22 траўня 1950 (72 гады) |Месца смерці = Коўна, Летувіская ССР, СССР |Апісанне = летувіскі палітык, публіцыст, гісторык літаратуры |Іншае = |Вікіпедыя = Аўгусцінас Янулайціс |Вікіпедыя2 = Аўгусьцінас Янулайціс |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Augustinas Janulaitis |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Аўгусцінас Янулайціс |Першая літара прозвішча = Я }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Маладая Беларусь (альманах)/3/Аб маладым паэце с Крошына|Аб маладым паэце с Крошына]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1913. — [[Маладая Беларусь (альманах)/3|Сшытак 3]]}} * [[Царква і нацыянальнасьць]] // {{Fine|[[Krynica (1939)|Krynica]]. — 5 maja 1940. — [[Krynica (1939)/1940/43|№43 (752)]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Літоўскія аўтары]] [[Катэгорыя:Літоўскія палітыкі]] [[Катэгорыя:Гісторыкі]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] ck739fllchb0tnj7enf10rhfek54gnj 0 27209 300345 181790 2026-10-15T18:52:46Z Gleb Leo 2440 300345 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дарога | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 16 лістапада 1916 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32/Дарога|Дарога]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32|№32]]}} * [[Водгульле (1922)/Дарога (Ад кургана — да кургана…)|Дарога]] // {{Fine|[[Водгульле (1922)|Водгульле]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1/II/Дарога (Ад кургана да кургана…)|Дарога]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/1|Том I, выпуск першы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Водгульле (1922)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] lkoz1zj3vejck2yw64zqns7ast5a6dd 0 27698 300418 81258 2026-10-15T19:16:03Z Gleb Leo 2440 Выдалена перасылка на [[Саха (Купала)]] 300418 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Саха (Купала)|Саха]] (1905—1907) — верш [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]. * [[Саха (1912)|Саха]] (1912—1915) — сельскагаспадарчы часопіс. * [[Саха (1920)|Саха]] (1920) — сельскагаспадарчы часопіс. * [[Саха (1927)|Саха]] (1927—1931) — сельскагаспадарчы часопіс. 42t5hh2aidxx6rlr689aswu8595nrb2 300419 300418 2026-10-15T19:17:08Z Gleb Leo 2440 300419 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Саха (Купала)|Саха]] (1905—1907) — верш [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]. * [[Саха (1912)|Саха]] (1912—1915) — сельскагаспадарчы часопіс. * [[Саха (1920)|Саха]] (1920) — сельскагаспадарчы часопіс. * [[Саха (1923)|Саха]] (1923) — беларуская грамадзка-палітычная газэта. * [[Саха (1927)|Саха]] (1927—1931) — сельскагаспадарчы часопіс. p9jx7p3japvjjhm9hk06rnsvhbl29gw 104 29075 300381 233444 2026-10-15T19:04:21Z Gleb Leo 2440 300381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=замір|к=гаў}} прамень яскравых надзей. Рэволюцыя магутным ударам разьбіла ярмо соцыяльнае і нацыянальнае няволі. На чаргу дня вытыркнулі пытаньні новага дзяржаўнага будаўніцтва, у якім Беларусь зойме належнае месца. Гэта вочавідкі рабілася сапраўднасьцю; соцыяльна-нацыянальныя ідэі хутка захаплялі шырокія колы беларускіх салдат, рабочых і беларускую працоўную інтэлігенцыю. Хутка расьлі беларускія організацыі, камітэты фронтаў і армій, мацнела Беларуская Соцыялістычная Грамада. Бойка і голасна загутарылі беларускія працоўныя гушчы аб дзяржаўным адбудаваньні Беларускай Рэспублікі. {{Водступ|2|em}}Дзякуючы такому вялікаму выбуху нацыянальна-грамадзкага беларускага руху, пісьменьнікі рынуліся ў яго з галавою, адлажыўшы леру на далейшае. Трэба было падтрымліваць разьвіцьцë руху, гэтым самым ствараючы ўдзячныя ўмовы для наступнага росту беларускай літаратуры. {{Водступ|2|em}}Загэтым на працягу ўсяго 1917 году зьявіўся лічаны лік твораў, надрукаваных беларускімі пісьменьнікамі. Толькі і зьвярнула на сябе ўвагу, зьмешчаная ў газэце „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ (выдавалася ў Менску), першая частка поэмы Якуба Коласа „[[Сымон-музыка|Сымон Музыка]]“. Але пісьменьнік не адгукваўся ў ёй на бурлівую сучаснасьць, і выпхнутыя гэтаю сучаснасьцю агромністыя заданьні не адбіваліся ў „Сымоне Музыку“. Зьмест поэмы наступны. Герой поэмы Сымон — пастух, скітаючыся па сьвеце, шукаў гармоніі жыцьця, якую дае праўда, каторая, з свайго боку,<noinclude></noinclude> lasu8qs116miv6lnbwm5e7195wedpva 102 29694 300371 247330 2026-10-15T19:01:02Z Gleb Leo 2440 300371 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Міхась |Прозвішча = Мялешка |Варыянты імёнаў = |Выява = Міхаіл Мялешка.jpg |ДН = 27 красавіка (9 траўня) 1892 |Месца нараджэння = Скары, Вялейскі павет, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 19 красавіка 1941 (48 гадоў) |Месца смерці = Самара, РСФСР, СССР |Апісанне = беларускі гісторык, этнограф, пісьменьнік, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Міхаіл Вінцэнтавіч Мялешка |Вікіпедыя2 = Міхась Мялешка |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Michaś Mialeška |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Міхась Мялешка |Першая літара прозвішча = М }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Маладая Беларусь (альманах)/3/Родные абразкі|Родные абразкі]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1913. — [[Маладая Беларусь (альманах)/3|Сшытак 3]]}} == Публіцыстыка == * [[Беларускія архіўныя багацьці]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 16 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/285|№285 (2177)]]}} == Пераклады == * ''[[Аўтар:Яніс Порукс|Порук, Я]]''. [[Пылінка (Порукс/Мялешка)|Пылінка]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 20 кастрычніка 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/36|№36]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Этнографы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] bf6s7xptm0bdbqwsonvh1kabuexqeja 102 29696 300372 232861 2026-10-15T19:01:22Z Gleb Leo 2440 300372 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Яніс |Прозвішча = Порукс |Варыянты імёнаў = Янук Порук |Выява = Jānis Poruks.jpeg |ДН = 13 кастрычніка 1871 |Месца нараджэння = Друвіенская воласьць, Валцкі павет, Ліфляндзкая губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 25 чэрвеня 1911 (39 гадоў) |Месца смерці = Юр’еў, Ліфляндзкая губэрня, Расейская імпэрыя |Апісанне = латыскі паэт, празаік і журналіст. |Іншае = |Вікіпедыя = Яніс Порукс |Вікіпедыя2 = Яніс Порукс |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Jānis Poruks |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Яніс Порукс |Першая літара прозвішча = П }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Пылінка (Порукс/Мялешка)|Пылінка]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Міхась Мялешка|Міхась Мялешка]]'' // [[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 20 кастрычніка 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/36|№36]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Латышскія аўтары]] [[Катэгорыя:Латышскія паэты]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Журналісты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] dixpzbfxpxgsry1yy1ok5jwx0tfuaml 102 29704 300373 167431 2026-10-15T19:01:34Z Gleb Leo 2440 300373 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Ян |Прозвішча = Карафіят |Варыянты імёнаў = |Выява = Karafiat jan1.jpg |ДН = 4 студзеня 1846 |Месца нараджэння = Імрамаў, Аўстра-Вугоршчына (суч. Чэхія) |ДС = 31 студзеня 1929 (83 гады) |Месца смерці = Прага, Чэхаславаччына |Апісанне = чэскі дзіцячы пісьменьнік, сьвятар |Іншае = |Вікіпедыя = Ян Карафіят |Вікіпедыя2 = Ян Карафіят |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Jan Karafiát |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Ян Карафіят |Першая літара прозвішча = К }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Аб тым, як адзін хлопец апавядаў казку ды й няскончыў яе (Карафіят/Рак-Міхайлоўскі)|Аб тым, як адзін хлопец апавядаў казку ды й няскончыў яе]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Сымон Рак-Міхайлоўскі|Сымон Рак]]''. [[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 13 кастрычніка 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/35|№35]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Чэшскія аўтары]] [[Катэгорыя:Чэшскія празаікі]] [[Катэгорыя:Лютэране]] [[Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] g71a0z36qv1yvwyb0ikoibwhg1d62w1 102 29721 300374 287570 2026-10-15T19:02:03Z Gleb Leo 2440 300374 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Міхал |Прозвішча = Запольскі |Варыянты імёнаў = Крыптанімы: М. З.; M. Z. |Выява = |ДН = 21 студзеня 1893 |Месца нараджэння = в. Калядзічы |ДС = 10 кастрычніка 1956 |Месца смерці = |Апісанне = беларускі паэт, пісьменнік-перакладчык, драматург, публіцыст у эміграцыі (Югаславія) |Іншае = {{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}} |Вікіпедыя = Міхаіл Запольскі |Вікіпедыя2 = Міхал Запольскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Міхал Запольскі |Першая літара прозвішча = З }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Без шчасьця]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 12 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/17|№17]]}} * [[Нашым поэтам (Запольскі)|Нашым поэтам]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/19|№19]]}} * [[І нудна…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 9 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/20-21|№20-21]]}} * [[Ціха ў небе… Іду я мяжою…|Ціха у небі… іду я мяжою…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24|№24]]}} * [[Поэтам (Запольскі)|Поэтам]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 3 верасьня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/30|№30]]}} * [[Маладое жыцьцё (Запольскі)|Маладое жыцьцё]] // {{Fine|[[Маладое жыцьцё (1921)|Маладое жыцьцё]]. — студзень 1923. — [[Маладое жыцьцё (1921)/1923/1|№1]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Журналісты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] o9ozijyr7aq120ww69sk8hyrxzafua3 102 29724 300375 245824 2026-10-15T19:02:38Z Gleb Leo 2440 300375 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Леанід |Прозвішча = Леўшчанка |Варыянты імёнаў = Сапр.: Леўчанка; псэўданімы: Лявон Леўш |Выява = |ДН = 16 жніўня 1882 |Месца нараджэння = Гомель, Магілёўская губерня, Расійская імперыя |ДС = 24 жніўня 1954 |Месца смерці = |Апісанне = беларускі грамадскі дзеяч, літаратуразнавец, педагог |Іншае = |Вікіпедыя = Леанід Леўшчанка |Вікіпедыя2 = Леанід Леўшчанка |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Леанід Леўшчанка |Першая літара прозвішча = Л }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Пытаньне аб беларускай тэрміналёгіі|Пытаньне аб беларускай {{Абмылка|тэрмінольогіі|тэрміналёгіі}}]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/30|№30]], [[Вольная Беларусь (1917)/1918/34|№34]]}} * [[Матэрыялы па фізычнай тэрміналёгіі|Матэрыялы па фізычнай тэрміналёгіі]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/30|№30]], [[Вольная Беларусь (1917)/1918/34|№34]]}} == Кнігапіс == * {{Скан|[[Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства (1919)|Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства]]|Дыямэнты беларускага прыгожага пісьменства (1919).pdf}}. {{Fine|Кіеу: Беларускае выдавецтва „Зорка“, 1919}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Фізікі]] [[Катэгорыя:Лексікографы]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] kmdpwixjdq3v3u189od747nfsqf9wzx 0 29730 300407 88577 2026-10-15T19:12:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Вольная Беларусь (газета)/1918/24/Полска квитнетъ лациною…]] у [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24/Полска квитнетъ лациною…]] 88541 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Полска квитнетъ лациною | аўтар = Ян Казімір Пашкевіч | год = 1918 | крыніца = [https://kamunikat.org/usie_czasopisy.html?pubid=37988 Газэта «Вольная Беларусь», № 24, 30 чэрвеня 1918 г., б. 176] | арыгінал = | пераклад = | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Полска квитнет лациною…]] }} {{Block center/s}} Полска квитнетъ лациною,<br /> Литва квитнетъ Русчизною:<br /> Безъ той въ Полсце не пребудешь,<br /> Безъ сей въ Литве блазнемъ будешь.<br /> Той лацина езык даетъ<br /> Та безх Руси не втриваетъ<br /> Ведзь же южъ Русь, ижъ тва хвала<br /> По всемъ свете южъ дойзрала.<br /> Веелижъ се ты, Русине,<br /> Тва слава никгды не згине!<br /> {{Калёнтытул|right='''Я. Л.'''}} {{Block center/e}} {{DEFAULTSORT:Полска квитнетъ лациною}} {{лінія|6em|прагал=0}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Творы 1918 года]] [[Катэгорыя:Вольная Беларусь (газета)]] 38pmxnjkjvg4dmpuabofg8mwmbf0svs 102 29762 300376 88667 2026-10-15T19:02:52Z Gleb Leo 2440 300376 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Гагенцолерн | Імёны =Вільгельм II | Першая літара прозвішча =Г | Варыянты імёнаў =Гогенцолерн | Апісанне =апошні нямецкі імпэратар | Іншае = | ДН = 27 студзеня 1859 | Месца нараджэння =Бэрлін, правінцыя Брандэнбург, Каралеўства Прусія | ДС = 4 чэрвеня 1941 (82 гады) | Месца смерці =сядзіба Дорн, правінцыя Утрэхт, Нідэрлянды, Каралеўства Нідэрляндаў | Выява =Kaiser Wilhelm II of Germany - 1902.jpg | Вікіпедыя =:be:Вільгельм II Гогенцолерн | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Вільгельм II | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Wilhelm II of Germany | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Вільгельм II Гагенцолерн | Google = }} {{All works}} == Дакуманты == *[[Рэскрыпт аб Літве]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/19|№19]]}} (створаны 23 сакавіка 1918) [[Катэгорыя:Нямецкія аўтары]] [[Катэгорыя:Нямецкія палітыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] rwsaze4kx5am0vk1a1k4flnuzj8zpb3 300377 300376 2026-10-15T19:03:06Z Gleb Leo 2440 300377 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Гагенцолерн | Імёны =Вільгельм II | Першая літара прозвішча =Г | Варыянты імёнаў =Гогенцолерн | Апісанне =апошні нямецкі імпэратар | Іншае = | ДН = 27 студзеня 1859 | Месца нараджэння =Бэрлін, правінцыя Брандэнбург, Каралеўства Прусія | ДС = 4 чэрвеня 1941 (82 гады) | Месца смерці =сядзіба Дорн, правінцыя Утрэхт, Нідэрлянды, Каралеўства Нідэрляндаў | Выява =Kaiser Wilhelm II of Germany - 1902.jpg | Вікіпедыя =:be:Вільгельм II Гогенцолерн | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Вільгельм II | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Wilhelm II of Germany | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Вільгельм II Гагенцолерн | Google = }} {{All works}} == Дакуманты == *[[Рэскрыпт аб Літве]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/19|№19]]}} (створаны 23 сакавіка 1918) {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Нямецкія аўтары]] [[Катэгорыя:Нямецкія палітыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 4yy1scr5fqu166d0k17uryry6tyeoc6 104 30357 300382 185363 2026-10-15T19:04:35Z Gleb Leo 2440 300382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Пара"/>[[Аўтар:Янка Купала|Я. Купала]], [[Аўтар:Максім Багдановіч|М. Багдановіч]], [[Аўтар:Змітрок Бядуля|З. Бядуля]], [[Аўтар:Алесь Гарун|А. Гарун]], [[Аўтар:Францішак Аляхновіч|Ф. Аляхновіч]] і інш.). Зьявілісь чыста-сялянскія пісьменьнікі ([[Аўтар:Лявон Лобік|Л. Лобік]], [[Аўтар:Стары Улас|Стары Улас]] і інш.) У нашаніўскую пару разьвілася і беларуская публіцыстыка ([[Аўтар:Антон Луцкевіч|А. Навіна]], [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Власт]], [[Аўтар:Язэп Лёсік|Я. Лёсік]] і інш.). {{выява з подпісам|месца=зьлева|шырыня=250px|выява=Гісторыя беларускае літэратуры (1921). Выява 26.jpg|подпіс={{Разьбіўка|Ян Луцкевіч}}.}} {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Іван Луцкевіч|Ян Луцкевіч]]'''}} (1881—1919) — віленскі археолёг, родам з Менска, быў адным з самых відных дзеячаў нашаніўскае пары. Як выдатная культурная сіла ў адраджэньні і палітычны правадыр такога руху, дзе разьвіцьце нацыянальнай літэратуры было грунтам усяе працы, Ян Луцкевіч, хоць сам блізка што і ня пісаў, зрабіў тымчасам вялікую работу ў гісторыі нашаніўскае літэратуры, быўшы ініцыятарам „Нашае Долі“ і „Нашае Нівы,“ дабываўшы кошты на друкаваньне, гуртуючы ля сябе людзей слова і жывучы з імі адным жыцьцём. У гісторыі-ж адраджэньня наагул Я. Луцкевіч мае значаньне непараўнавана важнейшае. Беларускаму народу адказаў ён багаты нацыянальны музэй, які з вялікаю пільнасьцю і працаю зьбіраў праз усё жыцьцё. Памёр ад сухот і пахован у Закапаным, у Галічыне. (Гл. кнігу „[[Памяці Івана Луцкевіча (1920)|Памяці Івана Луцкевіча ў першыя ўгодкі сьмерці яго]]“, Вільня, 1920 г.). <section end="Пара"/> <section begin="Каганец"/>{{Цэнтар|'''{{Larger|Старэйшыя пісьменьнікі.}}'''}} {{Цэнтар|'''{{Larger|[[Аўтар:Карусь Каганец|Карусь Каганец]].}}'''<br />(† 1918 г.)}} {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''Біаграфічны матар‘ял.'''}} На сьмерць пісьменьніка ў „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнай Беларусі]]“ (№ [[Вольная Беларусь (1917)/1918/20—21|20—21]], 1918 г.) было напісана вось што: „К. Каганец (Казімір Кастравіцкі) належыць да<section end="Каганец"/><noinclude></noinclude> hbaf2gtqbequupn74xsn1bgp673epce 0 31099 300537 280812 2026-10-16T09:44:49Z Gleb Leo 2440 300537 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Хлеб | аўтар = Ядвігін Ш. | сэкцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1911 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Ніва (1906)/1911/35/Казка|Казка]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Naša Niwa]]. — 1 (14) сенцябра 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/35|№35]]}} * [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1911/35/Kazka|Kazka]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Naša Niwa]]. — 1 Sienciabra 1911. — [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1911/35|№35]]}} * [[Бярозка (1912)/Хлеб|Хлеб]] // {{Fine|[[Бярозка (1912)|Бярозка]]. Вільня: [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]], 1912}} * [[Васількі (1914)/Хлеб|Хлеб (з народнаго апаведаньня)]] // {{Fine|[[Васількі (1914)|Васількі]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1914}} * [[Бярозка (1923)/Хлеб|Хлеб]] // {{Fine|[[Бярозка (1923)|Бярозка]]. Вільня: «Беларускае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/30/Addzieł dla našych dzietak/Chleb|Chleb]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Lipnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/30|№30]]}} * [[Pierszy pramień (1929)/71|71. Chleb]] // {{Fine|[[Pierszy pramień (1929)|Pierszy pramień]] / skład. ''[[Аўтар:Станіслаў Любіч-Маеўскі|Stanisłaŭ Lubicz-Majeŭski]]''. Lwoŭ: Dziarżaŭnae Wydawiectwa Szkolnych Kniżak, 1929}} [[Катэгорыя:Бярозка (Ядвігін)]] [[Катэгорыя:Васількі (Ядвігін)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] qha24v14n5jc9vvig6nhosgpb6oewz3 104 32007 300391 94639 2026-10-15T19:07:20Z Gleb Leo 2440 300391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>да самага яе канца (1915 г.). Да гандлю ніякага нахілу ня меў і пастанавіў назаўсёды аддаліцца ад яго, а дзеля гэтага меў шмат прыкрасьцяў з бацькам. На яго сварыліся за тое, што „займаецца глупствам“, кніжкамі, яго зусім не маглі зразумець, калі ўвесь аддаўся беларускай справе. Грашавых комбінацый, усе відзелі, тут ня было, бо раней жыў з матар‘яльнага боку лепей; славы—таксама не, бо якая магла быць слава ў нейкага „хама“ Зьмітрака Бядулі, калі навет імя гэтага вельмі сароміліся бацькі і кроўныя Плаўніка. Апрача таго, шмат ужо хто з жыдоўскай і расейскай інтэлігенцыі накідаўся на яго, нашто пішаць на такой мове, якой ніхто знаць ня хоча, на што ён губіць свой талент. — „Ніхто з іх ня мог зразумець маей душы,—жаліцца ў адным прыватным пісьме Бядуля,—маей натуральнай цягі да той зямлі, да тых людзей, дзе я радзіўся і правёў усе свае лепшыя годы“. Што датычацца яго літэратурнай працы, дык Бядуля аддаваў ёй у Вільні толькі той скупы вольны час, які заставаўся ў яго ад прозаічнай работы, даваўшай яму магчымасьць жыць. На Бядулю ўзвалівалі ўсю тэхнічную няцікаўную работу, і ён працаваў над літэратурай выкрадкам, урыўкам. Гэткую долю яго відзім і цяпер (1919 г.) у газэце „[[Беларусь (1919, Менск)|Беларусь]]“. Пры гады ў часе вайны Бядуля быў зусім адарваны ад літэратуры, а патым у першай беларускай газэце „[[Беларускі Шлях (1918)|Беларускі шлях]]“ ён проста мучыўся ад надмернай газэтнай работы, шкодзіўшай і разьвіцьцю яго талента. У газэце ён вёў некалькі аддзелаў, спаўняючы работу за трох-чатырох работнікаў. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''Яго пітэратура.'''}} Апавяданьні Зьмітрака Бядулі і вершы Ясакара расьсеяны па ўсіх беларускіх газэтах і журналах, як да прыкладу: „[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]“, „Беларусь“, „[[Biełarus (1913)|Biełarus]]“, „[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]“, „[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]“, „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“, „[[Беларускі Шлях (1918)|Беларускі Шлях]]“, „[[Звон (газета)|Звон]]“, „[[Беларускае жыцьцё]]“, „[[Беларусь (1919, Менск)|Беларусь]]“ і інш. Асобнымі зборнічкамі дагэтуль выйшлі толькі яго „[[Abrazki (1913)|Абразкі]]“ ({{Абмылка|1903|1913}} г.), поэзія ў прозе, і брошура „[[Жыды на Беларусі (Бядуля)|Жыды на Беларусі]]“ (1917 г.), выданая ўбогім коштам самаго слаўнага аўтора. Некаторыя артыкулы Бядулі выдаюць у ім здольнага і орыгінальнага публіцысту („[[Будуйце, браты, будуйце!]]“). Розныя творы яго зьяўляліся і ў перакладах на польскай, маскоўскай, жыдоўскай, украінскай, літоўскай і нямецкай мовах. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''Яго творчасьць'''}} адбіваець на сябе ўплывы з двух бакоў: жыдоўскага і беларускага. Праявы жыдоўскай {{Абмылка|нацыянальная|нацыянальнай}} душы відаць у нязвычайнай чуласьці поэта, у яго датклівасьці, і гарачым пыхаючым тэмпэрамэнце, у яго нахіле да містыцызму і ў нейкай то віднай, то схаванай,<noinclude></noinclude> 2bysf7m984h2nchngf5u4zc85lmmmwj 104 32017 300392 94922 2026-10-15T19:07:31Z Gleb Leo 2440 300392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>ных вершаў, цяпер згубленых ці нікім яшчэ ня знайдзенных („Чаму так, скажэце, жывецца на сьвеце?“ і інш.). Тады на яго мелі ўплыў вершы [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Цёткі]], яе анонімныя адозвы і лістоўкі, якія разам з „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніваю]]“ і рознай агітацыйвай літэратурай пашыраў Прушынскі. Пасядзеўшы ў менскім, а патым у віленскім („на Лукішках“) вастрозе, поэт ў вясну 1908 г. быў засуджаны на катаргу, якую пазьней адмянілі на засланьне. Ссылку адбываў Гарун у Кірэнскім павеце Іркуцкай губэрні. Спачатку жыў у невялікім чалдонскім сяле Макараўскім, ля ракі Лены,—71 вярста ад Кірэнска і 971 вярста ад Іркуцка; патым у дзярэўні Нрывая Лука, 18 вёрст ад Макараўскага. Займаўся там сталярнымі і плотніцкімі работамі, выпісываў разам з другімі засланымі шмат кніжак і газэт, каб не памерці духоўна. Цераз два гады (1911 г.) ён перайшоў на „Параходзтва Глотавых“ ля Кірэнска (у самым месьце жыць было забаронена) і працаваў там да вясны 1914 г., калі па маніфэсту быў запісаны ў сяляне і дастаў права жыць па ўсёй Сыбіры. Там-жа знайшлі яны адзін аднаго з [[Аўтар:Язэп Лёсік|Язэпам Лёсікам]]. З 1914 года Гарун быў на Лене вадалівам, даплываў аж да Якуцка. На баржы № 18 рыхтаваў ён да друку свой зборнік „[[Матчын дар (зборнік)|Матчын Дар]]“, пасланы ў восень 1914 г. ў Вільню: З 1915 года поэт падаўся на прыйскі ў Бадайбо, дзе і дачакаўся рэволюцыі. У часе керэншчыны быў сябрам выканаўчага комітэту Ленскага Залатапрамысловага Вокругу, адкуль яго абралі на паўнамочнага па абароне працы. У Менск вярнуўся (цераз 9 гадоў) 22 верасьня 1917 году—з разьбітым здароўем, худы, зжаўцелы, з пастаянным далікатна-тужлівым паглядам і нейкай дакорнай маўклівасьцю. Нікаліва не адпачыўшы, адразу завінуўся ля беларускай грамадзкай працы,—езьдзіў на ўсерасейскі беларускі бежанскі зьезд у Маскву, на зьезд народаў Расеі ў Кіеў, працаваў у розных інстытуцыях Менска, кіраваў палітычным аддзелам Вялікай Рады, арганізовываў сялян і г. д. [[:Катэгорыя:Усебеларускі з’езд|На Усебеларускім Конгрэсе ў Менску]] (1917 г.) поэт Гарун быў памошнікам старшыні Конгрэсу. Пазьней рэдактаваў „[[Беларускі Шлях (1918)|Беларускі шлях]]“ і дзеяльна памагаў у „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнай Беларусі]]“. Пры бальшавікох працаваў у соцыяльным абясьпячэньні. У вясну 1919 г. цяжка хварэў на тыфус. У пачатку польскай окупацыі быў старшынёю беларускага нацыянальнага комітэту ў Менску, патым перайшоў у беларускую вайсковую арганізацыю. Жыцьцё складаецца так, што Гарун ня можа ўвесь аддацца поэтычнай творчасьці, хоць вялікі талент яго ступіў у бліскучую пару. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''Літэратура і творчасьць Гаруна.'''}} Поэт піша вершам і прозаю. Вершы, умешчаныя ў яго зборніку „[[Матчын дар (зборнік)]]“ (Менск, 1918 г.), напісаны ў няволі,—ў перы-<noinclude></noinclude> 1ioekp00oxbplnb5f34lrlde027c802 104 32140 300393 199056 2026-10-15T19:07:52Z Gleb Leo 2440 300393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>працавала ў Вільні, у дзіцячым прытулку, а патым—ў пачатковай школе ў в. Чаўшлі Мала-Салячніцкай парахвіі, у ваколіцах Вільні. Пазьней была загадчыцай беларускай кнігарні ў Полацку. У часе вайны, служыўшы ў Земскім Саюзе, пазнаёмілась з В. Калечыцам, і яны пабраліся. З часоў рэволюцыі жывець у Маскоўшчыне, на станцыі Шахаўской Аляксандраўскай зялезнай дарогі. У 1914 годзе выйшаў зборнік вершаў Буйло „[[Курганная кветка (1914)|Курганная кветка]]“. Буйло—найбольш выдатная пасьля [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Цёткі]] жаноцкая сіла ў нашай поэзіі. На першым пляне ў яе лірыцы стаіць {{Разьбіўка|пачуцьцё каханьня}}. „Эротычная інтуіцыя—гэта характэрная адзнака творчасьці Канстанцыі Буйло“ ([[Аўтар:Антон Луцкевіч|А. Навіна]]). Апрача таго, яна вельмі пранікаецца {{Разьбіўка|адраджэнцкімі настроямі}} і любіць пяяць пра {{Разьбіўка|хараство прыроды}}, каторае лечыць яе грамадзянскія болькі, даець ёй спакой. Буйло—надта здольная пясьнярка, ад каторай беларуская поэзія шмат чаго спадзяецца. На творчасьці яе чуецца ўплыў [[Аўтар:Янка Купала|Купалы]]. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Янка Быліна|Быліна Я.]]'''}} (ксёздз Семашкевіч)—сьвежы, орыгінальны, але яшчэ мала разьвіты талент. У 1918 г, выйшаў зборнік яго вершаў „[[На прызьбе (1918)|На прызьбе]]“. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Міхась Міцкевіч|Галіна, Антось]]'''}}—вельмі спадзейны малады белетрыста і паважны публіцыст. Родны брат [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Галубок]]'''}}—вядомы беларускі пісьменьнік, спачатку эпік і часам лірык, а пазьней драматург. Запраўднае імя яго—Валадыслаў Голуб. Ён арадзіўся 3-га мая 1882 года ў Менску дзе і жывець усё сваё жыцьцё. Бацька яго, сьлесар менскага дэпо на чугунцы, быў родам з Барысава. Ен памёр рана, на 35 годзе жыцьця, і Галубок, дзеля гэтага, скончыўшы ў 1893 г. прыходзкую школу і паступіўшы ў вышэйшую гарадзкую, наўчыўся там толькі два гады і ў 1895 годзе мусіў кінуць навуку і зарабляць на хлеб прыказчыкам ў вадным з менскіх магазынаў. У 1897 годзе ён паступіў на чыгунку, дзе і праслужыў 22 гады (да польскай окупацыі). Па шляху беларускай творчасьці пашоў Галубок з 1908 г. Як белетрыст, ён супрацоўнічаў у „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“, „[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладой Беларусі]]“, „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнай Беларусі]]“, беларускіх календарох і іншых выданьнях; пісаў апавяданьні „бойкія і вясёлыя, да чаго мае праўдзівую здольнасьць. Мова іх заўсягды жывая, тэмы іншы раз даволі цікавыя“ ([[Аўтар:Максім Багдановіч|М. Багдановіч]]). З вершаў яго асабліва выдаецца па сваёй энэргіі, „[[Будучыня (Галубок)|Будучына]]“—абраз адраджэньня. Калі з разьвіцьцем беларускага тэатру пачулася войстрая патрэба ў пашырэньні рэпэртуара, Галубок перарабіў некаторыя свае апавяданьні на п‘есы і потым (у часе вайны) зусім аддаўся драматурзіі. Да гэтага часу ён напісаў дзесятак вялікіх драм<noinclude></noinclude> 5ztiu5tddv3aukhz0pyb07s7tby13ds 104 32150 300394 165083 2026-10-15T19:08:02Z Gleb Leo 2440 300394 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>[[Кульгавы дзядзька Раман|дзядзька Раман]]“, „[[Таклюся-сухотніца|Таклюся Сухотніца]]“ , „[[Лес шуміць (Лейка)|Лес шуміць]]“, „[[Панас Крэнт]]“, „[[Пан Трудоўскі (Ktqrf)|Пан Трудоўскі]]“) з ярка змалёванымі {{Разьбіўка|тыпамі}}. Апрача таго, Лейка напісаў сцэнку для дзяцей „[[Снатворны мак]]“ і колькі вершаў (даволі слабых). Калі гэты пісьменьнік нідзе не пагінуў за час вайны і рэволюцыі, дык можна з пеўнасьцю сказаць, што ён зробіцца адным з самых відных беларускіх белетрыстаў. Родам Лейка, як кажуць, з Горадзеншчыны, а па профэсіі вучыцель. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Гальяш Леўчык|Леўчык, Гальяш]]'''}} (Ляўковіч) выдаў зборнік вершаў „[[Чыжык беларускі (1912)|Чыжык беларускі]]“ (1912 г.), пасьля чаго на вельмі доўгі час змоўкнуў зусім. Леўчык—поэт надта засмучоны; ён гарачы, але пасыўны адраджэнец; нашаніўскія сьлёзы найдаўжэй, чымся каму, туманяць яму вочы і замінаюць размахнуцца талентам ува ўсю сілу. Леўчык родам са Слонімшчыны, жывець у Варшаве, па профэсіі—інтэлігентны служачы. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Язэп Лёсік|Лёсік, Язэп]]'''}} — значная сіла ў беларускім руху і літэратуры. Яго галоўная заслуга—ў нашай {{Разьбіўка|публіцыстыцы}}, хоць магчыма, што публіцыста (з волі і з няволі) пашкодзіў у ім белетрысту. Лёсік дужа {{Разьбіўка|талентны апавяданьнік}} і напісаў выдатную ў нашай эпічнай поэзіі рэч «[[Апавяданьне бяз назвы (Лёсік)|Апавяданьне бяз назвы]]». Асабліва ўдаецца яму маляваць беларускіх дзетак (Анцік, Юзік). Творчасьць Лёсіка вельмі нацыянальная, народна-беларуская. Нейкі захаваны надлом свае душы адбіў ён у вядомым «[[Не ўсе ж разам, ягамосці!..|Ня ўсё-ж разам, ягамосьці!..]]» Як публіцыста, Лёсік бойкі і войстры на слова, орыгінальны ў развагах, асабліва полемічных. Гэтага слаўнага пісьменьніка чакаець яшчэ слаўнейшая будучына. Родам Лёсік з Мікалаеўшчыны, з аднэй вёскі з [[Аўтар:Якуб Колас|Якубам Коласам]], катораму даводзіцца дзядзькам. Нарадзіўся ён 6 лістапаца 1884 г. Вучыўся ў пачатковай школцы, патым у Ноўгарад-Северскім гарадзкім вучылішчы і ў Маладзечненскай вучыцельскай сэмінарыі, адкуль яго звольнілі з 2-й клясы. Быў настаўнікам у Грымяцкай парахвіі Ноўгарад-Северскага павета і за пропаганду, разам з другімі настаўнікамі быў заарыштаваны ў 1905 годзе. У 1908 годзе быў высланы ў Сыбір. У засланьні ў Сыбіры прабыў ён аж 9 гадоў. Вярнуўшыся адтуль, выдаваў у Менску ў 1917 — 1918 г. г. лепшы беларускі тыднёвік „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“. Цяпер (1920 г.) рэдактуе „[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]“ і ўваходзіць у склад Найвышэйшай Беларускай Рады. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Лявон Лобік|Лобік, Лявон]]'''}} — селянін з вёскі Кукавіч, Слуцкага павета, запраўдны {{Разьбіўка|поэта-земляроб}}. „Л. Лобік і [[Аўтар:Стары Улас|Стары Улас]] далі некалькі дужа няхітрых, але верных і таму цікавых малюнкаў нашай вёскі“ ([[Аўтар:Максім Багдановіч|М. Багдановіч]]).<noinclude></noinclude> 1275i63vd29cnt73crt9v02nzicm76g 104 32152 300395 199060 2026-10-15T19:08:14Z Gleb Leo 2440 300395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Навіна, Антон]]'''}} (Луцкевіч) займае першае места ў беларускай {{Разьбіўка|публіцыстыцы}}. Віднейшы правадыр руху адраджэньня. З сваім нябожчыкам-братам [[Аўтар:Іван Луцкевіч|Янам Луцкевічам]] паклаў грунт нашаніўскай парэ. З яго буйнейшых твораў трэба назваць „[[На дарозе да новага жыцьця]]“, „[[Нашы песьняры (Луцкевіч)|Нашы песьняры]]“ (літэратурна - соцыяльныя нарысы), „[[Беларусь пад польскай акупацыяй|Беларусь пад польскай окупацыяй]]“. Палітыка замінаець яго літэратурнай дзеяльнасьці (А. Луцкевіч — б. старшыня Рады беларускіх міністраў). {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:А. Новіч|Новіч]]'''}} (доктар Ціхановіч). Аўтор вядомага „[[Амерыканец (Новіч)|Амэрыканца]]“ і інш. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Сяргей Палуян|Палуян, Сяргей]]'''}} (1890 — 1910) родам з Піншчыны. Гэта быў натхнёны дзяцюк-поэт; з вялікім жарам браўся ён за пісьменную працу, пісаў вершы, апавяданьні, п‘есы для тэатру, і вялікія надзеі пакладалі на яго беларускія дзеячы. Чорная рэакцыя, нацыянальная няволя, народная несьвядомасьць сходалі маладога песьняра, і ён 8 красавіка 1910 г., у Кіеве, адабраў сабе жыцьцё. Творы яго часткаю друкаваліся у „Нашай Ніве“, („[[Хрыстос Уваскрос! (Палуян)|Хрыстос васкрос]]“, „[[Вёска (Палуян)|Вёска]]“ і інш.). З твораў Палуяна відаць вялікая трагэдыя і сум яго чулай душы. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Альфонс Петрашкевіч|Петрашкевіч, А.]]'''}} (1894-20 ўая, ст. ст, 1918)—малады поэта-зямляроб. Запраўднае імя яго Ф. Калінка. На працягу колькіх гадоў, спачатку ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“, у „[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладой Беларусі]]“ і ў „[[Biełarus (1913)|Беларусе]]“, а патым у „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнай Беларусі]]“ і ў „[[Беларускі Шлях (1918)|Беларускім шляху]]“ зьмяшчаліся яго сялянскія, (лірычныя і гумарыстычныя) вершы. Поэзія яго простая, шчырая, пісаная мазольнаю рукою ратая. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Язэп Нялепка|Піліпаў]]'''}} (Язэп Нялепка) — лірычны поэт, эпік і публіцыста. Родам з Горадзеншчыны, сын дворнага служачага. Па прафэсіі тэлеграфны служачы. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Ро̀дзевіч, Леапольд]]'''}} — малады і спадзейны пісьменьнік-модэрніст. Родам з Віленшчыны. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Стары Улас|Стары Улас]]'''}} (Арадз. ў 1865 годзе). Пад такім псэўданімам пішаць вершы лясьнік з м. Валожына (Ашмянск. пав., Віл. губ.), запраўднае імя каторага Уладыслаў Сівы. Ён ніколі нідзе ня ўчыўся, поўны самавук, спачатку рабіў зямлю на сваім батрацкім надзеле, патым пайшоў з беднасьці на панскую службу. Вершы пачаў пісаць папольску (для свае нявесты), а з 1906 г., дастаўшы праз памылку „[[Наша Доля (1906)|Нашу Долю]]“, прысланую ў Валожын на імя яго аднафамільца старшыні, Стары Улас усьведаміўся і перайшоў выключна на творчасьць<noinclude></noinclude> 30rkiox3b1hl1r9taapnjcw6jn56zav 104 32157 300396 165031 2026-10-15T19:08:24Z Gleb Leo 2440 300396 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Пісьменьнікі"/>{{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Фабіян Шантыр|Шантыр, Фабіян]]'''}}—родам са Случчыны, даўны нашанівец, здольны белетрыст і вельмі цэнны публіцыста, аўтор вядомай брошуры „[[Патрэбнасць нацыанальнаго жыцьця для беларусау і Самаадзначэньня народу|Патрэбнасьць самавызначэньня для Беларусі]]“. Растрэлен у Чырвонай Арміі вясною 1920 г. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Янук Дарашкевіч|Янук Д.]]'''}}—гл. {{Разьбіўка|Арол}}, М. {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Пісьменьнікі"/> <section begin="Газэты"/>{{Цэнтар|'''{{Larger|Сьпіс болей вядомых беларускіх газэт<br />і журналаў.}}'''}} {{Водступ|2|em}}„{{Разьбіўка|[[Мужыцкая праўда]]}}“ [[Аўтар:Кастусь Каліноўскі|Каліноўскага]] (Беласток, 1863 г.). 2) „Гоман“; нелегальная газэта, друкавалася на гектографе, выхадзіла ў Менску ў канцы 80 гадоў, 3) Беларускія {{Разьбіўка|календары [[Аўтар:Аляксандр Слупскі|Слупскага]]}} (Менск, 1892, 1893 г. г.) 4) Беларускі {{Разьбіўка|календар [[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Даўнар-Запольскага]]}} (Масква, 1898 г.). 5) „Свабода“ (1903 г.), падпольны орган Беларускай Рэволюцыйнай Грамады. 6) „{{Разьбіўка|Беларусь}}“ (Менск, 1905 г.), зачынена на першым нумары, пісана пабеларуску і памаскоўску. 7) „{{Разьбіўка|[[Наша Доля (1906)|Наша Доля]]}}“ (Вільня, 1906 г.) 8) „{{Разьбіўка|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]}}“ (Вільня, 1906-1915г. г.) 9) „{{Разьбіўка|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]}}“ (Пецярбург, 1912-1913 г. г.), першы тоўсты беларускі журнал (160 стр.), друкаваўся лацінкай і гражданкай, выйшла тры сшыткі першай сэрыі, рэдактар-выдавец— суполка „Загляне сонца і ў наша ваконца“. 10) „{{Разьбіўка|[[Саха (1912)|Саха]]}}“ (Вільня, Менск, 1912-1915 г. г.), рэдактар-выдавец [[Аўтар:Аляксандр Уласаў|А. Уласаў]], вядомы беларускі дзеяч і публіцыста (экономіст). 11) „{{Разьбіўка|[[Крапіва (1912)|Крапіва]]}}“ (Вільня, 1913 г.), сатырычная ілюстраваная аднваднеўка. 12) „{{Разьбіўка|[[Раніца (1914)|Раніца]]}}“ (Пецярбург, 1914 г.), студэнцкі журнал, выходзіў пад кіраўніцтвам студэнта [[Аўтар:Клаўдзій Дуж-Душэўскі|К. Душэўскага]] (цяпер вядомы беларускі дзеяч). 13) „{{Разьбіўка|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]}}“ (Вільня, 1913-1914 г. г.), орган беларускіх адраджэнцаў - клерыкалаў. 14) „{{Разьбіўка|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]}}“ (Менск, 1913-1914 г. г.), месячнік для моладзі. 15) „{{Разьбіўка|[[Гоман (1916)|Гоман]]}}“ (Вільня ({{Абмылка|1919|1916}}-1918 г. г.) газэта выхадзіла два разы ў тыдзень, друкавалася спачатку толькі лацінкай, патым лацінкай і гражданкай. 16) „{{Разьбіўка|[[Świetač (1916)|Сьветач]]}}“ (Пецярбург, 1917 г.), невялічкая газэтка пад кіраўніцтвам [[Аўтар:Эдвард Будзька|Будзькі]], вядомага беларускага дзеяча, коопэратара. 17) „{{Разьбіўка|[[Дзяньніца (1916)|Дзяньніца]]}}“ (Пецярбург, Масква, 1917-1920 г. г.), бальшавіцкая тыднёвая газэта. 18) „{{Разьбіўка|[[Грамада (1917)|Грамада]]}}“ (Менск, 1917 г.), меншавіцкі тыднёвік. 19) „{{Разьбіўка|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]}}“ (Менск, 1917—1918 г. г.), літэратурна-палітычны тыднёвік пад кіраўніцтвам [[Аўтар:Язэп Лёсік|Я. Лёсіка]]. 20) „{{Разьбіўка|[[Беларуская Рада (1917)|Беларуская Рада]]}}“ (Менск, 1917-1918 г. г.), у беларускай і маскоўскай мове. 21) „{{Разьбіўка|[[Беларускі Шлях (1918)|Беларускі Шлях]]}}“ (Менск, 1918 г.)—першая штодзенная беларуская газэта, рэдакт. [[Аўтар:Алесь Гарун|А. Прушынскі]] (А. Гарун). 22), „{{Разьбіўка|[[Krywičanin (1918)|Крывічанін]]}}“ (Вільня, 1918 г.),<section end="Газэты"/><noinclude></noinclude> t2jy0agkkwp3ymenvsuihi3f5c0aemp 0 37950 300535 236016 2026-10-16T09:43:51Z Gleb Leo 2440 300535 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Толькі вер… | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1925/18/Tolki wier…|Tolki wier…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 3 Traŭnia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/18|№18]]}} * [[Веснапесьні (1929)/Толькі вер…|Толькі вер…]] // {{Fine|[[Веснапесьні (1929)|Веснапесьні]]. Вільня: Выданьне [[Аўтар:Ніна Ільяшэвіч|Ніны Ільляшэвіч]], 1929}} [[Катэгорыя:Веснапесьні]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 1w1r7sfqrwflklpubxzx6vkwa0x7f63 0 37965 300536 236015 2026-10-16T09:44:13Z Gleb Leo 2440 300536 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Без павароту | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1925/29/Biez pawarotu|Biez pawarotu]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 5 Lipienia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/29|№29]]}} * [[Веснапесьні (1929)/Без павароту|Без павароту]] // {{Fine|[[Веснапесьні (1929)|Веснапесьні]]. Вільня: Выданьне [[Аўтар:Ніна Ільяшэвіч|Ніны Ільляшэвіч]], 1929}} [[Катэгорыя:Веснапесьні]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] r7khg9o4ym1iqm43elfotskjlve41h3 0 37975 300540 236017 2026-10-16T09:46:38Z Gleb Leo 2440 300540 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Плач-жальба | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1925/11/Płač-žalba|Płač—žalba]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 15 Sakawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/11|№11]]}} * [[Веснапесьні (1929)/Плач-жальба|Плач—жальба]] // {{Fine|[[Веснапесьні (1929)|Веснапесьні]]. Вільня: Выданьне [[Аўтар:Ніна Ільяшэвіч|Ніны Ільляшэвіч]], 1929}} [[Катэгорыя:Веснапесьні]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] aaj49t529e7l5ztpx2cfcf1920dxquv 0 37989 300538 236018 2026-10-16T09:45:38Z Gleb Leo 2440 300538 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У вакно маё ноч пазірае… | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/3 (новы)/U wakno majo noč paziraje…|⁂ (U wakno majo noč paziraje…)]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 11 Kastryčnika 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/3 (новы)|№3]]}} * [[Веснапесьні (1929)/У вакно маё ноч пазірае…|⁂ (У вакно маё ноч пазірае…)]] // {{Fine|[[Веснапесьні (1929)|Веснапесьні]]. Вільня: Выданьне [[Аўтар:Ніна Ільяшэвіч|Ніны Ільляшэвіч]], 1929}} [[Катэгорыя:Веснапесьні]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] l7eeaf7bp7x2fu6dylka91bmsqfu6sf 0 37990 300539 236019 2026-10-16T09:46:09Z Gleb Leo 2440 300539 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = «На прадмесьцях» | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/1/«Na pradmieściach»|„Na pradmieściach“]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Wieraśnia 1925. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1925/1|№1]]}} * [[Веснапесьні (1929)/«На прадмесьцях»|„На прадмесьцях“]] // {{Fine|[[Веснапесьні (1929)|Веснапесьні]]. Вільня: Выданьне [[Аўтар:Ніна Ільяшэвіч|Ніны Ільляшэвіч]], 1929}} [[Катэгорыя:Веснапесьні]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] qczkmm3ww6yx8l5ywpr6fm4dmst9jef 0 37992 300541 236020 2026-10-16T09:46:53Z Gleb Leo 2440 300541 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Вясна | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1925/21/Tolki wier…|Tolki wier…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Traŭnia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/21|№21]]}} * [[Веснапесьні (1929)/Вясна (Вясна… на панадворку сьмех срабрысты…)|Вясна]] // {{Fine|[[Веснапесьні (1929)|Веснапесьні]]. Вільня: Выданьне [[Аўтар:Ніна Ільяшэвіч|Ніны Ільляшэвіч]], 1929}} [[Катэгорыя:Веснапесьні]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] eu70tr07h8yggbc4nzwwzts6p07lr8h 0 37994 300542 236021 2026-10-16T09:47:15Z Gleb Leo 2440 300542 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Месячная ноч | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1925/34/Miesiačnaja noč|Miesiačnaja noč]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 9 Żniŭnia 1925. — [[Krynica (1917)/1925/34|№34]]}} * [[Веснапесьні (1929)/Месячная ноч|Месячная ноч]] // {{Fine|[[Веснапесьні (1929)|Веснапесьні]]. Вільня: Выданьне [[Аўтар:Ніна Ільяшэвіч|Ніны Ільляшэвіч]], 1929}} [[Катэгорыя:Веснапесьні]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5fg4aimx8l8cv3pqwcy6u3jdyfzfs90 0 43664 300543 236022 2026-10-16T09:47:33Z Gleb Leo 2440 300543 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Божа, зжалься… | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1919/3/Boža, zžalsia…|Boža, zžalsia…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7 Wiereśnia 1919. — [[Krynica (1917)/1919/3|№3]]}} * [[Мая ліра (1924)/II/Божа зжалься|Божа зжалься]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Хрысціянская паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 3vowqd7djl6mqy6t0do6ywduu1p7khu 0 43727 300544 236023 2026-10-16T09:47:52Z Gleb Leo 2440 300544 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Песьня | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1919/8/Pieśnia|Pieśnia]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 2 Listapada 1919. — [[Krynica (1917)/1919/8|№8]]}} * [[Мая ліра (1924)/III/Песьня|Песьня]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] lndv49j9m25xq0cbmlbnpzlbussrm0e 102 43728 300607 253344 2026-10-16T11:30:27Z Gleb Leo 2440 300607 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Станіслаў |Прозвішча = Шыманоўскі |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1893 |Месца нараджэння = Данюшава, Свянцянскі павет, Віленская губерня, Расійская імперыя |ДС = 1920 |Месца смерці = |Апісанне = беларускі паэт, удзельнік Першай сусветнай вайны |Іншае = |Вікіпедыя = Станіслаў Вінцэнтавіч Шыманоўскі |Вікіпедыя2 = Станіслаў Шыманоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Станіслаў Шыманоўскі |Першая літара прозвішча = Ш }} == Творы == {{Усе творы}} * [[A chto tam idzieć…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 30 Listapada 1919. — [[Krynica (1917)/1919/11|№11]]}} * [[З гісторыі (Шыманоўскі)|З гісторыі]] // {{Fine|[[Беларусь (газета, Мінск)|Беларусь]]. — 14 студзеня 1920. — [[Беларусь (газета, Мінск)/1920/8|№8 (64)]]}} * [[Ja spytaŭsia…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Krasawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/9|№9]]}} * [[Рунь (часопіс)/5-6/Дрот|Дрот]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 6 чэрвеня 1920. — [[Рунь (часопіс)/5-6|№5-6]]}} * [[Ja spytaŭsia…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Krasawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/9|№9]]}} * [[Choć sonca…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 5 Sakawika 1921. — [[Krynica (1917)/1921/9|№9]]}} * [[Адны і другія]] // {{Fine|[[Наша думка (газета)|Наша Думка]]. — 24 чэрвеня (іюня) 1921. — [[Наша думка (газета)/1921/25|№25]]}} * [[Żalba]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 29 lipnia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/23|№23]]}} * [[Les szumić]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 27 żniunia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/26|№26]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] a2xca7ql1zq685gy0g5pv7azmusq7wf 0 43732 300545 236024 2026-10-16T09:48:12Z Gleb Leo 2440 300545 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ой, на Русь ды Белу… | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1919/4/Oj na Ruś dy Biełu…|Oj na Ruś dy Biełu…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 14 Wiereśnia 1919. — [[Krynica (1917)/1919/4|№4]]}} * [[Мая ліра (1924)/II/Ой на Русь ды Белу|Ой на Русь ды Белу]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] d82k6allztmvtrbx1jhyva868vxj7jf 0 43748 300546 236025 2026-10-16T09:48:35Z Gleb Leo 2440 300546 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = О, край мой родны!.. | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1920 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1920/6/O kraj moj rodny!..|O kraj moj rodny!..]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 6-21 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/6|№6]]-[[Krynica (1917)/1920/7|7]]}} * [[Мая ліра (1924)/II/О, край мой родны|О, край мой родны]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 9d566t6pgqzwr0v88uoirv2knmleti1 0 43755 300547 236026 2026-10-16T09:48:52Z Gleb Leo 2440 300547 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Бабе і чорт з дарогі ўступае | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1920 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1920/13/Babie i čort z darohi ustupaje|Babie i čort z darohi ustupaje]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 20 Čerwienia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/13|№13]]}} * [[Мая ліра (1924)/V/Бабе і чорт з дарогі уступае|Бабе і чорт з дарогі уступае]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Славянская міфалогія ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] jb47lcnab5g5624nrdvdxyq4r6e67yq 0 43765 300548 236027 2026-10-16T09:49:14Z Gleb Leo 2440 300548 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Грэшная | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1920 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1921/1/Hrešnaja|Hrešnaja]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1 Studnia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/1|№1]]}} * [[Мая ліра (1924)/V/Грэшная|Грэшная]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Хрысціянская паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 1mnlzcjodgpn1o24efgtiphyfywtaym 0 43771 300549 236028 2026-10-16T09:49:31Z Gleb Leo 2440 300549 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Шчасьце | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1921/7/Ščaście|Ščaście]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 27 Lutaho 1921. — [[Krynica (1917)/1921/7|№7]]}} * [[Мая ліра (1924)/I/Шчасьце|Шчасьце]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Хрысціянская паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 2feo6eqsap0ubcs38kbuyd19ejho2vo 0 43774 300550 236029 2026-10-16T09:50:03Z Gleb Leo 2440 300550 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Тры трубы залотыя | аўтар = Лявон Вітан-Дубейкаўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1921/11/Try truby załatyja|Try truby załatyja]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 9 Krasawika 1921. — [[Krynica (1917)/1921/11|№11]]}} * [[Наша думка (газета)/1921/15/Тры трубы залотыя…|Тры трубы залотыя…]] // {{Fine|[[Наша думка (газета)|Наша Думка]]. — 15 красавіка 1921. — [[Наша думка (газета)/1921/15|№15]]}} [[Катэгорыя:Вершы Лявона Вітан-Дубейкаўскага]] [[Катэгорыя:Вайсковыя песні]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bb5nwq6zbgd6im8hjlvim4j2jihtii1 0 43776 300551 236030 2026-10-16T09:51:33Z Gleb Leo 2440 300551 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Чары Айчыны | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1921/20/Czary ajczyny|Czary ajczyny]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 26 czerwienia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/20|№20]]}} * [[Мая ліра (1924)/II/Чары Айчыны|Чары Айчыны]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] i726bs3ybzyc4ng6kfiguwhudum02xd 0 43777 300586 236031 2026-10-16T11:12:54Z Gleb Leo 2440 300586 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Пашлі мне, Божа… | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1921/21/Paszli mnie, Boża…|Paszli mnie, Boża…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 10 lipnia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/21|№21]]}} * [[Мая ліра (1924)/II/Пашлі мне Божа|Пашлі мне Божа]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Хрысціянская паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] r0i2tvmkw5cwgkrmj9o0ir2pf3s2lt3 0 43779 300587 236032 2026-10-16T11:13:10Z Gleb Leo 2440 300587 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = З кнігі мудрасці | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 10 сакавіка 1921 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1921/29/Z knihi Mudraści|Z knihi Mudraści]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 25 wieraśnia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/29|№29]]}} * [[Мая ліра (1924)/I/З кнігі мудрасьці|З кнігі мудрасьці]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Хрысціянская паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] izr2ckjz8g8a9efguvlpdo4k2qfxdmu 0 43782 300588 236033 2026-10-16T11:13:23Z Gleb Leo 2440 300588 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = З кнігі мудрасці | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 16 сакавіка 1921 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1921/32/Pieśnia dziauczaci|Pieśnia dziauczaci]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 30 kastrycznika 1921. — [[Krynica (1917)/1921/32|№32]]}} * [[Мая ліра (1924)/III/Песьня дзяўчаці|Песьня дзяўчаці]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] nazz72ujzgs35vqwwymtxm6uxvtweny 0 43795 300590 236034 2026-10-16T11:14:11Z Gleb Leo 2440 300590 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Спавіў мне сэрца жаль… | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1923/14/Spawiŭ mnie serca žal|Spawiŭ mnie serca žal]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 14 listapada 1923. — [[Krynica (1917)/1923/14|№14]]}} * [[Заходняя Беларусь (1923)/Спавіў мне сэрца жаль…|Спавіў мне сэрца жаль…]] // {{Fine|Заходняя Беларусь / склад. ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|невядомы]]''. Вільня: Беларуске Выдавецкае Таварыства, 1923}} * [[Мая ліра (1924)/IV/Спавіў мне сэрца жаль|Спавіў мне сэрца жаль]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Элегіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bysqirlbqbzwisi8mapxhje3n6w18ff 0 43810 300591 236035 2026-10-16T11:14:34Z Gleb Leo 2440 300591 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = «Не памёр: нарадзіўся» | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Абразок | папярэдні = | наступны = | год = 1920 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1920/14/«Nie pamior: naradziŭsia»|„Nie pamior: naradziŭsia“]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 11 Lipnia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/14|№14]]}} * [[Мая ліра (1924)/I/Не памёр: нарадзіўся|Не памёр: нарадзіўся]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Абразкі Казіміра Сваяка]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] h2ctdz1fyjp55w2jd67gpajlchtlvv4 0 43815 300592 236036 2026-10-16T11:14:51Z Gleb Leo 2440 300592 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Арганы жаляцца… | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Абразок | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1921/28/Z knihi wyższych asiahnień duchowych/II|II. Arhany żalacca]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 wieraśnia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/28|№28]]}} * [[Мая ліра (1924)/I/Арганы жаляцца|Арганы жаляцца]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Абразкі Казіміра Сваяка]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bsbzusuwzljq2816zfv7dl4vvlujklz 0 43817 300611 236037 2026-10-16T11:32:07Z Gleb Leo 2440 300611 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = З кнігі высшых асягнень духовых | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Абразок | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1921/28/Z knihi wyższych asiahnień duchowych/I|Z knihi wyższych asiahnień duchowych]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 wieraśnia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/28|№28]]}} * [[Мая ліра (1924)/I/З кнігі выжш. асягн. дух.|З кнігі выжш. асягн. дух.]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Абразкі Казіміра Сваяка]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] trvsdk9qrbsm638098l12fsmw8k83d8 0 43831 300612 236038 2026-10-16T11:32:20Z Gleb Leo 2440 300612 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вецер шалее | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1924 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1924/1/Wiecier šaleje|Wiecier šaleje]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 4 Studnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/1|№1]]}} * [[Мая ліра (1924)/IV/Вецер шалее|Вецер шалее]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bwu5cmg52dqnix7qonr1milnd4ofjfq 0 43832 300613 236039 2026-10-16T11:32:45Z Gleb Leo 2440 300613 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вясна | аўтар = Міхась Ключановіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1924 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1924/14/Wiasna|Wiasna]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 15 Čerwienia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/14|№14]]}} * [[Krynica (1917)/1924/15/Wiasna|Wiasna]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 17 Čerwienia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/15|№15]]}} [[Катэгорыя:Вершы Міхася Ключановіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ps3zxl9oqvz65mmfl398j598lp42phf 0 43834 300614 236041 2026-10-16T11:32:58Z Gleb Leo 2440 300614 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Крыніца | аўтар = Міхась Ключановіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1924 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1924/18/Krynica|Krynica]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 16 Lipnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/18|№18]]}} * [[Хрыстовы Золак (1927)/Крыніца|Крыніца]] // {{Fine|[[Хрыстовы Золак (1927)|Хрыстовы Золак]]. Вільня: Беларуская Друкарня ім. Фр. Скарыны, 1927}} [[Катэгорыя:Вершы Міхася Ключановіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 221bagjb71d7o229vb02eg2t1xy7sc7 0 43835 300615 236040 2026-10-16T11:33:17Z Gleb Leo 2440 300615 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Суседу | аўтар = Міхась Ключановіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 11 верасьня 1922 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1924/24/Susiedu|Susiedu]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/24|№24]]}} * [[Хрыстовы Золак (1927)/Суседу|Суседу]] // {{Fine|[[Хрыстовы Золак (1927)|Хрыстовы Золак]]. Вільня: Беларуская Друкарня ім. Фр. Скарыны, 1927}} [[Катэгорыя:Вершы Міхася Ключановіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 9mmtdt16obr9hupx4i7no5zhpvx1ke0 0 43905 300616 236004 2026-10-16T11:33:37Z Gleb Leo 2440 300616 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гэй, будуйце! | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1920 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1920/15/Hej budujcie!|Hej budujcie!]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 19 Śnieżnia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/15|№15]]}} * [[Мая ліра (1924)/II/Гэй, будуйце|Гэй, будуйце]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] j4z14nwhcme9q629c5dodzvkdueeuw8 0 44011 300617 236001 2026-10-16T11:33:52Z Gleb Leo 2440 300617 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Хмары-хмаранькі… | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 30 сьнежня 1918 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1919/4/Chmary-chmarańki…|Chmary-chmarańki…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 14 Wiereśnia 1919. — [[Krynica (1917)/1919/4|№4]]}} * [[Мая ліра (1924)/IV/Хмары-хмаранькі|Хмары-хмаранькі]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Элегіі]] [[Катэгорыя:Хрысціянская паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] gtiig18l1f9alvrfdt19ba37ux9x4zs 0 44060 300618 235997 2026-10-16T11:34:06Z Gleb Leo 2440 300618 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мурашка і галубка | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1916 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1921/30/Muraszka i hałubka|Muraszka i hałubka]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 9 Kastrycznika 1921. — [[Krynica (1917)/1921/30|№30]]}} * [[Мая ліра (1924)/V/Мурашка і галубка|Мурашка і галубка]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] rz8ouvhnuz1ki6ucpgb345xa8wcnut9 102 44703 300378 190524 2026-10-15T19:03:19Z Gleb Leo 2440 300378 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Міхась |Прозвішча = Міцкевіч |Варыянты імёнаў = Антон Галіна |Выява = |ДН = 13 ліпеня 1897 |Месца нараджэння = Мікалаеўшчына, Мінскі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя |ДС = 25 кастрычніка 1991 |Месца смерці = Нью-Ёрк, Нью-Ёрк, ЗША |Апісанне = беларускі грамадзкі і культурны дзеяч |Іншае = {{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}} |Вікіпедыя = Міхась Міхайлавіч Міцкевіч |Вікіпедыя2 = Міхась Міцкевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Міхась Міцкевіч |Першая літара прозвішча = М }} == Творы == {{Усе творы}} * ''[[Аўтар:Язэп Лёсік|Лёсік, Я]]''. [[Як Мікіта бараніў сваіх]]. {{Fine|Менск: Выданьне «[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнае Беларусі]]», 1917}} *[[Аратаю (Галіна)|Аратаю]] {{PD-Расейская імпэрыя}} {{PD-ЗША без паведамлення}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 9n86ibrrxbx03upwhcbzkq6hl4rxprv 104 46155 300383 122533 2026-10-15T19:04:54Z Gleb Leo 2440 300383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Цэнтар|II.|памер=120%}} {{Цэнтар|'''Аб крытычных прыёмах [[Аўтар:Язэп Лёсік|Яз. Лёсіка]].'''|памер=100%}} {{Водступ|1|em}}Крытычныя „здольнасьці“ Яз. Лёсіка выявіліся ў сваім эмбрыёнальным стане яшчэ задаўна, у часе выхаду „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнай Беларусі]]“ і „[[Звон (газета)|Звону]]“; першае-ж яго выступленьне на старонках „тоўстых“ часопісяй адбылося ў часопісі „[[Адраджэньне (1922)|Адраджэньне]]“, — і ўжо тады яскрава вызначыўся характар яго крытычных ацэнак. „Гарачнасьцю, вульгарнасьцю і бульварным, нелітаратурным грубым тонам“, пісаў тады на старонках „[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкай Беларусі]]“ адзін зганьбены паважаным крытыкам аўтар пад псэўдонімам Н. М-чук, „вызначаюцца „рэцэнзіі“ Яз. Лёсіка. Сустракаюцца, напр., такія словы, як „салапякі“, „вярзьці“, „дзяўчаты-б верацёнамі запаролі“, „вар‘яцкі дом“ і іншыя пэрлы дзіўнага лексыкону. Чуецца ў гэтых заметках нейкая надмерная нэрвовасьць, суровасьць і аднабокасьць ацэнкі. Папраўдзе, ацэнкі ніякай няма, а толькі брыдкая лаянка. „Рэцэнзэнт“ ад вялікай гарачнасьці пачынае сыпаць расійскімі ядранымі фразамі. Глядзіш і вачом ня верыш. {{Водступ|1|em}}Пасьля гэтай водпаведзі крытычная дзейнасьць т. Лёсіка на некаторы час прыпынілася. Ва „[[Увагі да нашае літаратурнае мовы|Увагах да нашае літаратурнае мовы]]“, што друкаваліся на старонках „Полымя“ за 1924 г., знаходзім толькі безоб‘ектныя і бескалёрныя, у значнай меры залежныя ад падобных-жа заўваг аб украінскай літаратурнай мове В. Курыла, закіды супраць усяе нашае журналістыкі ў цэлым. {{Водступ|1|em}}Аднак, у апошні час т. Лёсік зноў вышаў на поле літаратурных боек. {{Водступ|1|em}}У [[Узвышша (часопіс)/1927/2|другім нумары]] „[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]“ за мінулы год паміж іншых рэцэнзій зьмешчана вялікая рэцэнзія, свайго роду крытычны артыкул Яз. Лёсіка на<noinclude></noinclude> slvx67p9ruugw6dedu9hrpepflsalqx 102 47977 300593 235978 2026-10-16T11:15:25Z Gleb Leo 2440 300593 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Сімон |Прозвішча = Енка |Варыянты імёнаў = |Выява = Simon Jenko.jpg |ДН = 27 кастрычніка 1835 |Месца нараджэння = Падрэча, Крайна, Аўстра-Вугоршчына |ДС = 18 кастрычніка 1869 (33 гады) |Месца смерці = Крань, Крайна, Аўстра-Вугоршчына |Апісанне = славенскі паэт-лірык эпохі Рамантызму |Іншае = |Вікіпедыя = Сімон Енка |Вікіпедыя2 = Сімон Енка |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Simon Jenko |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Сімон Енка |Першая літара прозвішча = Е }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Maci (Енка/Грышкевіч)|Maci]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Францішак Грышкевіч|Francišak Hryškiewič]]'' // [[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Traŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/30|№30]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Славенскія аўтары]] [[Катэгорыя:Славенскія паэты]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] euqwaomne81w85h0fz7dsgcyql7kwch 102 47988 300594 235980 2026-10-16T11:15:49Z Gleb Leo 2440 300594 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Отан |Прозвішча = Жупанчыч |Варыянты імёнаў = |Выява = OtonZupancic (2).jpg |ДН = 23 студзеня 1878 |Месца нараджэння = Вініца, Крайна, Аўстра-Ўгоршчына |ДС = 11 чэрвеня 1949 (71 год) |Месца смерці = Любляна, Югаславія |Апісанне = славенскі паэт, празаік, драматург. Адзін з наважнейшых прадстаўнікоў славенскага мадэрнізму |Іншае = |Вікіпедыя = Отан Жупанчыч |Вікіпедыя2 = Отан Жупанчыч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Oton Župančič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Отан Жупанчыч |Першая літара прозвішча = Ж }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Zabliščeli ŭ dalach hory…]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Францішак Грышкевіч|Francišak Hryškiewič]]'' // [[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Traŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/29|№29]]}} * [[Swaich dzion maładych…]] / {{Fine|pier. ''Francišak Hryškiewič'' // [[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Traŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/29|№29]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Славенскія аўтары]] [[Катэгорыя:Славенскія паэты]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Драматургі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 7zzvgp93vepxpfl6exei5xtxp9nmsve 0 47995 300619 285772 2026-10-16T11:34:42Z Gleb Leo 2440 300619 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Аб фізічным выхаванні ў беларусаў | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Гістарычна-этнаграфічная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1928 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 3 Čerwienia—22 Listapada 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/32|№32]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1928/53|53]]}} * {{Скан|[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]]|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaje Krynicy]]“, 1928}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Гісторыя спорту]] [[Катэгорыя:Этнаграфія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] n5c5w2sp85aew93311ijb5n6d4sb1gj 102 47997 300595 235981 2026-10-16T11:16:00Z Gleb Leo 2440 300595 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Уладзімір |Прозвішча = Назор |Варыянты імёнаў = |Выява = Vladimir Nazor 1976 Yugoslavia stamp.jpg |ДН = 30 траўня 1876 |Месца нараджэння = Брач, Аўстра-Вугоршчына |ДС = 19 чэрвеня 1949 (73 гады) |Месца смерці = Заграб, Югаславія |Апісанне = харвацкі паэт, пісьменьнік, палітычны і вайсковы дзеяч |Іншае = |Вікіпедыя = Уладзімір Назор |Вікіпедыя2 = Уладзімір Назор |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Vladimir Nazor |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Уладзімір Назор |Першая літара прозвішча = Н }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Rana (Назор/Грышкевіч)|Rana]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Францішак Грышкевіч|Francišak Hryškiewič]]'' // [[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 27 Traŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/31|№31]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Харвацкія аўтары]] [[Катэгорыя:Харвацкія паэты]] [[Катэгорыя:Палітыкі]] [[Катэгорыя:Вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] oq2pouaeb3dl0xz7g538706w7aji936 102 48008 300603 235982 2026-10-16T11:28:50Z Gleb Leo 2440 300603 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Ёган Вольфганг фон |Прозвішча = Гётэ |Варыянты імёнаў = |Выява = Goethe (Stieler 1828).jpg |ДН = 28 жніўня 1749 |Месца нараджэння = Франкфурт-на-Майне, Сьвятая Рымская імпэрыя |ДС = 22 сакавіка 1832 (82 гады) |Месца смерці = Ваймар, Саксэн-Ваймар-Айзэнах, Нямецкі зьвяз |Апісанне = нямецкі пісьменьнік |Іншае = |Вікіпедыя = Ёган Вольфганг фон Гётэ |Вікіпедыя2 = Ёган Вольфганг фон Гётэ |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Johann Wolfgang von Goethe |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Ёган Вольфганг фон Гётэ |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Walchowy car]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Францішак Грышкевіч|Francišak Hryškiewič]]'' // [[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 31 Žniŭnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/42|№42]]}} * [[Прамэтэй (Гётэ/Таўбін)|Прамэтэй]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Юлі Таўбін|Юлі Таўбін]]'' // [[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — 1932. — [[Полымя (часопіс)/1932/1|№1]]}} * [[Афорызмы Гётэ]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Яўген Барычэўскі|Аўген Барычэўскі]]'' // [[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — 1932. — [[Полымя (часопіс)/1932/1|№1]]}} * [[Фауст (Гётэ/Дудар)|З „Фауста“]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Алесь Дудар|Алесь Дудар]]'' // [[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/10|№10]]}} == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Яўген Барычэўскі|Барычэўскі, А]]''. [[Гётэ і ягоны Фаўст]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — 1932. — [[Полымя (часопіс)/1932/1|№1]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Нямецкія аўтары]] [[Катэгорыя:Нямецкія паэты]] [[Катэгорыя:Нямецкія драматургі]] [[Катэгорыя:Нямецкія палітыкі]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Мастакі]] [[Катэгорыя:Біёлагі]] [[Катэгорыя:Кампазітары]] [[Катэгорыя:Гісторыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XVIII стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] jttiz8o9q7pjpuah9fdxlusp0aydj14 102 48025 300602 235983 2026-10-16T11:28:36Z Gleb Leo 2440 300602 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Брачыслаў |Прозвішча = Фоўстка |Варыянты імёнаў = |Выява = Břetislav Foustka.jpg |ДН = 5 лютага 1862 |Месца нараджэння = Трпін, Аўстрыйская імперыя |ДС = 22 лютага 1947 (86 гадоў) |Месца смерці = Подзебрады, Чэхаславаччына |Апісанне = чэскі сацыёляг, філёзаф і пэдагог |Іншае = |Вікіпедыя = Брачыслаў Фоўстка |Вікіпедыя2 = Брачыслаў Фоўстка |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Břetislav Foustka |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Брачыслаў Фоўстка |Першая літара прозвішча = Ф }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Alkahol — worah čaławiectwa i demokracyi]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Францішак Грышкевіч|Francišak Hryškiewič]]'' // [[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Śniežnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/57|№57]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Чэшскія аўтары]] [[Катэгорыя:Сацыёлагі]] [[Катэгорыя:Філосафы]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] djdz318rljhyq8lsuwnxys7hf4afo4w 102 48037 300646 285925 2026-10-16T11:53:25Z Gleb Leo 2440 300646 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Марыя |Прозвішча = Голуб-Бучынская |Варыянты імёнаў = Псэўданімы: Сястрыца, Прыхільніца, Niawieryskaja, Hałubka.<br />Крыптанімы: N-ja, H-ka. |Выява = |ДН = каля 1893 |Месца нараджэння = Няверышкі, Віленскі павет, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = верасень 1939 |Месца смерці = Прага, Пратэктарат Багеміі і Маравіі, Трэці Райх |Апісанне = беларускі паэт, лекар |Іншае = |Вікіпедыя = Марыя Голуб-Бучынская |Вікіпедыя2 = Марыя Голуб-Бучынская |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Марыя Голуб-Бучынская |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} '''1926''' * [[Rodnaja mowa (Голуб-Бучынская)|Rodnaja mowa]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 31 Lipnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/25|№25]]}} * [[Mały čmielik]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 31 Lipnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/25|№25]]}} * [[Źwiarynyja zakony]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/27|№27]]}} * [[Arły (Голуб-Бучынская)|Arły]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/27|№27]]}} * [[Dzirawy most]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/29|№29]]}} * [[Hdzie zhoda ŭ siamji]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/29|№29]]}} * [[Mucha (Голуб-Бучынская)|Mucha]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/29|№29]]}} * [[Ptuški (Голуб-Бучынская)|Ptuški]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/31|№31]]}} * [[Sprytnyja dahadliwyja muraški]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/31|№31]]}} * [[Što ja lublu (Голуб-Бучынская)|Što ja lublu]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/31|№31]]}} * [[Hości sinički]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/36|№36]]}} * [[Koni i husi]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/36|№36]]}} * [[Škoła zajčykaŭ]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/38|№38]]}} * [[Lon (Голуб-Бучынская)|Lon]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 26 Listapada 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/42|№42]]}} * [[Zima i wiasna]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 26 Listapada 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/42|№42]]}} * [[«Sitka» (Голуб-Бучынская)|„Sitka“]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/44|№44]]}} * [[Wada (Голуб-Бучынская)|Wada]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/44|№44]]}} '''1927''' * [[Z Nowym Hodam! (Голуб-Бучынская)|Z Nowym Hodam!]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/2|№2]]}} * [[Čaławiek i koń]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/3|№3]]}} * [[Rodnaja škoła (Голуб-Бучынская)|Rodnaja škoła]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/4|№4]]}} * [[Pieršaja łastaŭka (Голуб-Бучынская)|Pieršaja łastaŭka]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Sakawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/13|№13]]}} * [[Pščołki na pieršaj raźwiedcy wiasnoj]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Krasawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/15|№15]]}} * [[Kachaj rodnuju mowu!]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Krasawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/15|№15]]}} * [[Pryroda wiasnoj]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Krasawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/16|№16]]}} * [[Čyścinia (Голуб-Бучынская)|Čyścinia]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 22 Krasawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/17|№17]]}} * [[Wosień-malar]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 16 Wieraśnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/38|№38]]}} == Публіцыстыка == * [[Alkahol i baraćba ź im]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. ?, 15—22 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/33|№33]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/36|36]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1926/37|№37]]}} == Пераклады == '''1926''' * [[Biezjazyki koń]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/31|№31]]}} * [[U harodzie]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/38|№38]]}} * [[Dziewiaciera]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/44|№44]]}} '''1927''' * ''[[Аўтар:Тарас Шаўчэнка|Šeŭčenka, T]]''. [[Wučyciesia (Шаўчэнка/Голуб-Бучынская)|Wučyciesia]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/2|№2]]}} * [[Wawiorka (Голуб-Бучынская)|Wawiorka]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/2|№2]]}} * [[Pieśnia škalara]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/4|№4]]}} * [[Try braty (Голуб-Бучынская)|Try braty]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/4|№4]]}} * [[Ty sam! Ty sam!]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Sakawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/12|№12]]}} * ''[[Аўтар:Томас Джэферсан|Žeferson, T]]''. [[Zahady Tamaša Žefersona]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Sakawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/12|№12]]}} * [[Prahawity haspadar]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Sakawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/13|№13]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Лекары]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 88dykzw4tuleo1ke0rmngelyloze0x7 300647 300646 2026-10-16T11:53:41Z Gleb Leo 2440 300647 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Марыя |Прозвішча = Голуб-Бучынская |Варыянты імёнаў = Псэўданімы: Сястрыца, Прыхільніца, Niawieryskaja, Hałubka.<br />Крыптанімы: N-ja, H-ka. |Выява = |ДН = каля 1893 |Месца нараджэння = Няверышкі, Віленскі павет, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = верасень 1939 |Месца смерці = Прага, Пратэктарат Багеміі і Маравіі, Трэці Райх |Апісанне = беларускі паэт, лекар |Іншае = |Вікіпедыя = Марыя Голуб-Бучынская |Вікіпедыя2 = Марыя Голуб-Бучынская |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Марыя Голуб-Бучынская |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} '''1926''' * [[Rodnaja mowa (Голуб-Бучынская)|Rodnaja mowa]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 31 Lipnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/25|№25]]}} * [[Mały čmielik]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 31 Lipnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/25|№25]]}} * [[Źwiarynyja zakony]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/27|№27]]}} * [[Arły (Голуб-Бучынская)|Arły]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/27|№27]]}} * [[Dzirawy most]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/29|№29]]}} * [[Hdzie zhoda ŭ siamji]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/29|№29]]}} * [[Mucha (Голуб-Бучынская)|Mucha]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/29|№29]]}} * [[Ptuški (Голуб-Бучынская)|Ptuški]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/31|№31]]}} * [[Sprytnyja dahadliwyja muraški]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/31|№31]]}} * [[Što ja lublu (Голуб-Бучынская)|Što ja lublu]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/31|№31]]}} * [[Hości sinički]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/36|№36]]}} * [[Koni i husi]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/36|№36]]}} * [[Škoła zajčykaŭ]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/38|№38]]}} * [[Lon (Голуб-Бучынская)|Lon]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 26 Listapada 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/42|№42]]}} * [[Zima i wiasna]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 26 Listapada 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/42|№42]]}} * [[«Sitka» (Голуб-Бучынская)|„Sitka“]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/44|№44]]}} * [[Wada (Голуб-Бучынская)|Wada]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/44|№44]]}} '''1927''' * [[Z Nowym Hodam! (Голуб-Бучынская)|Z Nowym Hodam!]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/2|№2]]}} * [[Čaławiek i koń]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/3|№3]]}} * [[Rodnaja škoła (Голуб-Бучынская)|Rodnaja škoła]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/4|№4]]}} * [[Pieršaja łastaŭka (Голуб-Бучынская)|Pieršaja łastaŭka]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Sakawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/13|№13]]}} * [[Pščołki na pieršaj raźwiedcy wiasnoj]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Krasawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/15|№15]]}} * [[Kachaj rodnuju mowu!]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Krasawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/15|№15]]}} * [[Pryroda wiasnoj]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Krasawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/16|№16]]}} * [[Čyścinia (Голуб-Бучынская)|Čyścinia]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 22 Krasawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/17|№17]]}} * [[Wosień-malar]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 16 Wieraśnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/38|№38]]}} == Публіцыстыка == * [[Alkahol i baraćba ź im]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. ?, 15—22 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/33|№33]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/36|36]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1926/37|№37]]}} == Пераклады == '''1926''' * [[Biezjazyki koń]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/31|№31]]}} * [[U harodzie]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/38|№38]]}} * [[Dziewiaciera]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/44|№44]]}} '''1927''' * ''[[Аўтар:Тарас Шаўчэнка|Šeŭčenka, T]]''. [[Wučyciesia (Шаўчэнка/Голуб-Бучынская)|Wučyciesia]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/2|№2]]}} * [[Wawiorka (Голуб-Бучынская)|Wawiorka]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/2|№2]]}} * [[Pieśnia škalara]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/4|№4]]}} * [[Try braty (Голуб-Бучынская)|Try braty]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Studnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/4|№4]]}} * [[Ty sam! Ty sam!]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Sakawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/12|№12]]}} * ''[[Аўтар:Томас Джэферсан|Žeferson, T]]''. [[Zahady Tamaša Žefersona]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Sakawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/12|№12]]}} * [[Prahawity haspadar]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Sakawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/13|№13]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Лекары]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 3dei3lae78h2bn05cwjtnrilnc8zieq 0 48039 300620 235995 2026-10-16T11:35:30Z Gleb Leo 2440 300620 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Арлянё | аўтар = Станіслаў Грынкевіч | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1927 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/Arlanio|Arlanio]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Studnia—25 Sakawika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/3|№3]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/7|7]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/9|9]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/11|11]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/13|13]]}} * {{Скан|[[Arlanio (1927)|Arlanio]]|Arlanio (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaje Krynicy]]“, 1927}} [[Катэгорыя:Апавяданні Станіслава Грынкевіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 7w0nrvr2s89c1n0c37dx9wptgzt7hit 0 48040 300621 284177 2026-10-16T11:36:12Z Gleb Leo 2440 300621 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Гартуйся, моладзь! | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = | дата = 1927 год }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/24/Hartujsia, moładź!|Hartujsia, moładź!]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Čerwienia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/24|№24]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Гартуйся, моладзь|Гартуйся, моладзь]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] o4b1cml54nr79yxrh49gdjgbwmi7tvi 0 48042 300609 235994 2026-10-16T11:31:26Z Gleb Leo 2440 300609 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Жанімства па радыё | аўтар = Станіслаў Грынкевіч | секцыя = П’еса | папярэдні = | наступны = | год = 1927 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/Žanimstwa pa radjo|Žanimstwa pa radjo]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Traŭnia—8 Lipnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/21|№21]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/22|22]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/24|24]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/26|26]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/28|28]]}} * {{Скан|[[Žanimstwa pa radjo (1927)|Žanimstwa pa radjo]]|Žanimstwa pa radjo (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaje Krynicy]]“, 1927}} [[Катэгорыя:П’есы Станіслава Грынкевіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0ynpsco1e2zzsjbeqpttw3bfaex3tme 0 48044 300625 235993 2026-10-16T11:38:58Z Gleb Leo 2440 300625 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Аб тэатры | аўтар = Станіслаў Грынкевіч | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = | год = 1927 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/Ab teatry|Ab teatry]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 22 Krasawika—2 Wieraśnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/17|№17]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/18|18]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/29|29]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/30|30]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/32|32]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/34|34]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/36|36]]}} * {{Скан|[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]|Ab teatry (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaje Krynicy]]“, 1927}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Станіслава Грынкевіча]] [[Катэгорыя:Тэатр]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bc3ln4f5aqxk7kr6jo4c8ogflq5jsoe 102 48047 300599 235964 2026-10-16T11:23:31Z Gleb Leo 2440 300599 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Томас |Прозвішча = Джэферсан |Варыянты імёнаў = Тамаш Жэфэрсон |Выява = Official Presidential portrait of Thomas Jefferson (by Rembrandt Peale, 1800)(cropped).jpg |ДН = 13 красавіка 1743 |Месца нараджэння = Шадўэл, Вірджынская калёнія, Брытанская Амэрыка, Брытанская імпэрыя |ДС = 4 ліпеня 1826 (83 гады) |Месца смерці = Манцічэла, Албэмарл, Вірджынія, ЗША |Апісанне = амерыканскі палітык, адзін з бацькаў-заснавальнікаў ЗША |Іншае = |Вікіпедыя = Томас Джэферсан |Вікіпедыя2 = Томас Джэфэрсан |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Thomas Jefferson |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Томас Джэферсан |Першая літара прозвішча = Д }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Zahady Tamaša Žefersona]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Марыя Голуб-Бучынская|N—ja]]'' // [[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Sakawika 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/12|№12]]}} * [[Дэкларацыя незалежнасці ЗША]] / {{Fine|пер. ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|невядомы]]'' // [[Гісторыя ЗША ў дакументах (2014)|Гісторыя ЗША ў дакументах]] / склад. ''[[Аўтар:Андрэй Берастоўскі|Андрэй Берастоўскі]]''. Мінск: «Самсябевыдат», 2014}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Амерыканскія аўтары]] [[Катэгорыя:Амерыканскія палітыкі]] [[Катэгорыя:Філосафы]] [[Катэгорыя:Дыпламаты]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XVIII стагоддзя]] [[Катэгорыя:Дэісты]] 9h8buzkyyexntfy7rknkrp2z944c8iu 0 48054 300589 235992 2026-10-16T11:13:50Z Gleb Leo 2440 300589 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Да Старонкі | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1927 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1927/29/Da Staronki|Da Staronki]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 16 Lipnia 1927. — [[Krynica (1917)/1927/29|№29]]}} * [[Беларускі Дэкляматар (1928)/Да Старонкі|Да Старонкі]] // {{Fine|[[Беларускі Дэкляматар (1928)|Беларускі Дэкляматар]]. / склад. ''С. С''. Вільня: Выдавецтва У. Знамяроўскага, 1928}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5xh9dj71wx6byh83nj6syyllhb2o0s2 0 48055 300626 235989 2026-10-16T11:39:19Z Gleb Leo 2440 300626 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Народ | аўтар = Станіслаў Грынкевіч | секцыя = Навукова-папулярны артыкул | папярэдні = | наступны = | год = 1927 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/Narod|Narod]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 16 Wieraśnia—7 Kastryčnika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/38|№38]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/39|39]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/41|41]]}} * {{Скан|[[Narod (1927)|Narod]]|Narod (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaje Krynicy]]“, 1927}} [[Катэгорыя:Станіслаў Грынкевіч]] [[Катэгорыя:Сацыялогія]] [[Катэгорыя:Нацыяналізм]] [[Катэгорыя:Навукова-папулярная літаратура]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] fm10vy50u7ghlu9pt5na7vfep4q0fd5 0 48056 300627 235987 2026-10-16T11:39:43Z Gleb Leo 2440 300627 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Вязьніца | аўтар = Станіслаў Грынкевіч | секцыя = Аповесьць | папярэдні = | наступны = | год = 1927 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/Wiaźnica|Wiaźnica]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 28 Kastryčnika—25 Śniežnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/44|№44]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/48|48]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/50|50]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/52|52]]}} * [[Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928)/Wiaźnica|Wiaźnica]] // {{Fine|[[Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928)|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica]]. Wilnia: Wydawiectwa „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaje Krynicy]]“, 1928}} [[Катэгорыя:Аповесці Станіслава Грынкевіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 4cgxfwhe7lsnp9uy029tvlfcjas5icw 0 48058 300624 235990 2026-10-16T11:38:08Z Gleb Leo 2440 300624 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Царква | аўтар = Станіслаў Грынкевіч | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/Hutarki ab žyćci|Hutarki ab žyćci]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Lutaha—11 Krasawika 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/7|№7]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/9|9]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1926/10|10]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/12|12]]}} * [[Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928)/Carkwa|Carkwa]] // {{Fine|[[Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928)|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica]]. Wilnia: Wydawiectwa „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaje Krynicy]]“, 1928}} [[Катэгорыя:Апавяданні Станіслава Грынкевіча]] [[Катэгорыя:Уніяцтва]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] qa6myuhu5e32c07jkwzpqsciwgvhz4u 0 48059 300623 236003 2026-10-16T11:37:22Z Gleb Leo 2440 300623 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Помста | аўтар = Станіслаў Грынкевіч | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/Pomsta|Pomsta]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Krasawika—11 Lipnia 1926. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/13|№13]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/15|15]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/18|18]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/22|22]]}} * [[Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928)/Pomsta|Pomsta]] // {{Fine|[[Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928)|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica]]. Wilnia: Wydawiectwa „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaje Krynicy]]“, 1928}} [[Катэгорыя:Апавяданні Станіслава Грынкевіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] dm1k3m2wrb45sqw9oqheps7pfgygczq 0 48164 300582 235991 2026-10-16T10:11:58Z Gleb Leo 2440 300582 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларусы й дзяржаўная незалежнасьць | аўтар = Альбін Стаповіч | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = | год = 1929 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/Biełarusy j dzuaržaŭnaja niezaležnaść|Biełarusy j dzuaržaŭnaja niezaležnaść]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Sakawika, 6 Krasawika 1929. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1920/13|№13]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1929/14|14]]}} * {{Скан|[[Biełarusy j dziaržaŭnaja niezaležnaść (1929)|Biełarusy j dziaržaŭnaja niezaležnaść]]|Biełarusy j dziaržaŭnaja niezaležnaść (1929).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaje Krynicy]]“, 1929}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Альбіна Стаповіча]] [[Катэгорыя:Беларускі нацыяналізм]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ersj779kk444c6h1bor9fiyde7cskam 0 48559 300346 209000 2026-10-15T18:53:06Z Gleb Leo 2440 300346 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Канстытуцыя | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1908 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/35/Расійская констытуцыя|Расійская констытуцыя]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 21 сьнежня 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/35|№35]]}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2/VI/Констытуцыя|Констытуцыя]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2|Том I, выпуск другі]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Вершы (Колас, 1940)/Канстытуцыя|Канстытуцыя]] // {{Fine|[[Вершы (Колас, 1940)|Вершы]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва пры СНК БССР, 1940}} [[Катэгорыя:Вершы Якуба Коласа]] [[Катэгорыя:Сатырычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] gqsvrcfaokw2yp1fgoczut8o5uhc41s 104 49046 300387 129604 2026-10-15T19:05:58Z Gleb Leo 2440 300387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" />{{Цэнтар|— 24 —}}</noinclude><section begin="Knihapisańnie"/>|- | Wydaw. Bieł. Tawarystwa pomačy paciarpieŭšym ad wajny u Wilni |style="vertical-align:top; text-align: right; width: 2em"| 3{{gap|1em}} |style="vertical-align:top; text-align: right; width: 3em"| knižkі |- | Wydawiectwo [[Аўтар:Янка Станкевіч|J. Stankiewiča]] |style="vertical-align:top; text-align: right; width: 2em"| 2{{gap|1em}} |style="vertical-align:top; text-align: right; width: 3em"| <center>„</center> |- | Wydawiectwo «[[Вольная Беларусь (часопіс)|Wolnoje Biełarusi]]» |style="vertical-align:top; text-align: right; width: 2em"| 2{{gap|1em}} |style="vertical-align:top; text-align: right; width: 3em"| <center>„</center> |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}pa adnej knižcy wydali: 1) Sojuz Biełaruskich Hramadzkich Orhanizacij u Wilni, 2) [[Аўтар:Антон Луцкевіч|Anton Nowina]], 3) Biełaruski Narodny Sekretarjat, 4) [[Аўтар:Максім Гарэцкі|M. Гарэцкі]], 5) Рrybač, 6) [[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|R. Ziemkiewič]]. {{Водступ|2|em}}Drukawalisia knižki 20 aŭtoraŭ i 2 knižki biezymiennyje. W. Łastoŭski wydaŭ 9 knižak, J. Stankiewič 3 kn., [[Аўтар:Аркадзь Смоліч|A. Smolič]] 2 kn., [[Аўтар:Францішак Аляхновіч|F. Olechnowič]] 2 kn., [[Аўтар:Васіль Раманаў|Romanow]] (pierekład) 2 kn., a rešta: Praf. [[Аўтар:Рудольф Абіхт|Abicht]], [[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Buračok]], [[Аўтар:Янка Быліна|Janka Bylina]], [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Ciotka]], [[Аўтар:Алесь Гарун|A. Harun]]{{Абмылка|.,|,}} Br. Hareckije, Hrynieŭski, [[Аўтар:Антон Луцкевіч|A. Łuckiewič]], A. Nowina, [[Аўтар:Баляслаў Пачопка|Pačobka]], [[Аўтар:Янка Станкевіч|Piotra z Arleniat]], [[Аўтар:Людамір Рагоўскі|Rahoŭski]], [[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Reŭka]], [[Аўтар:Браніслаў Тарашкевіч|Taraškiewič]], Ziemkiewic wypuścili pa adnej knižcy. {{Водступ|2|em}}Ab knižkach wyjšoŭšych u Rasiejskaj Federatyŭnaj Respublicy (u Pieciarburzie, Maskwie, Kijewie i Odessi) redakcija kalendara nie maje wiestak. {{Водступ|2|em}}Časopisiej wyhodziło: {{Водступ|2|em}}„''[[Гоман (1916)|Homan]]''“ u Wilni (łacinskimi i ruskimi literami) wychodzić 2 razy ŭ tydzień. Redakcija: Wilnia, Wilenskaja wul. 33. {{Водступ|2|em}}„''[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]''“ štomiesiačnaje časopiš pad redakcijej W. Łastoŭskaho. Redakcija: Wilnia, Zawalnaja 7. {{Водступ|2|em}}„''[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]''“ тыднёвік палітычны і літаратурны. Miensk, Zacharoŭskaja 18. {{Водступ|2|em}}„''[[Беларускі шлях (1918)|Беларускі Шлях]]''“ штодзенная грамадзянска-палітычная газэта. Miensk, Sierpuchoŭskaja № 12. {{Водступ|2|em}}Pa-za miežami Biełarusi wychadzili časopisi: {{Водступ|2|em}}U Maskwie «''[[Дзянніца (1918)|Дзянніца]]''» вестка Беларускаго Нацыональнаго камісарьяту. Maskwa, Pawarskaja 52. Wychodzić nia mienš čatyroch razoŭ u miesiac. {{Водступ|2|em}}U Maskwie «[[Чырвоны шлях (1918)|Чырвоны Шлях]]». {{Водступ|2|em}}U Kijewie «Бѣлорусское Эхо» štotydniowaja hazeta wychodzić pa rasiejsku i pa biełarusku. Kijeŭ, Troickaja wulica № 4. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Водступ|2|em}}S tej pryčyny, što kalendar wychodzić pierad kancom hoda — u bibliohrafiju nie trapili knihi wyjšoušyje paźniej kalendara.<section end="Knihapisańnie"/><noinclude></noinclude> rut68915gomjp4abuznejqxy0bx7oni 104 49145 300386 129877 2026-10-15T19:05:48Z Gleb Leo 2440 300386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Raleh123" /></noinclude> {{водступ|-1|em}}Дзялынскі. „Zbior praw Litewskich od roku 1389 do roku 1529. Tudziež rozprawy sejmowe o tychže prawach od roku 1544 do roku 1563“. Poznań 1841. {{водступ|-1|em}}Дзялынскі. „Zródłopisma do dziejow unii Lubelskiej“, сz. IIІ. Poznań, 1858. {{водступ|-1|em}}Добрянскій Ф. „Описаніе рукописей Виленской Публичной Библіотеки церковно-славянскихъ и русскихъ“. Вильна, 1882. {{водступ|-1|em}}[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Довнаръ-Запольскій]]. „Исторія Кривичской и Дреговичской земель“. Кіевъ, 1891. {{водступ|-1|em}}Довнаръ-Запольскій. „М. Тяпинскій переводчикъ евангелія на бѣлорусское нарѣчіе“. СПБ., 1899 г. {{водступ|-1|em}}Древности. „Труды Имп. Моск. Арх. Общ.“ т. 21. Вып. І, М., 1906 г., бб. 77–88 + Табл. ХІI–ХХ. {{водступ|-1|em}}Евгеній, еп. Астраханскій. „Творенія св. Кирилла“. Кіевъ, 1888. {{водступ|-1|em}}{{x-larger|'''Ж'''}}ивописная Россія подъ редакціей Семенова. СПБ., 1882 г. {{водступ|-1|em}}Житецкій. „Очеркъ звуковой исторіи малорусскаго нарѣчія“. Кіевъ, 1876. {{водступ|-1|em}}{{x-larger|'''З'''}}аписки Сѣв.-Зап. Отд. Имп. Русск. Геогр. О-ва, кн. 3, 1912 г. {{водступ|-1|em}}[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Земкевіч Р]]. „[[Значэньне Францішка Скарыны ў Беларускай культуры|Значэньне Ф. Скарыны ў беларускай культуры]]“. Гл.: „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“, [[Вольная Беларусь (1917)/1917/13|№ 13]], 1917 г. {{водступ|-1|em}}{{x-larger|'''И'''}}льинскій Ѳ. „Большой катихизисъ Лаврентія Зызанія“. (Труды Археогр. Ком.) 1898 г. {{водступ|-1|em}}Историко-статистическое описаніе Туровской епархіи, составленное ректоромъ Минской духовной семинаріи, архимандритомъ Николаемъ“. СПБ. 1864. {{водступ|-1|em}}Истринъ В. М. „Александрія русскихъ хронографовъ“. Москва, 1893 г. {{водступ|-1|em}}{{x-larger|'''J'''}}ocher. „Obraz bibliograficzno-historyczny literatury i nauk w Polsce“, t. II, Wilno, 1842 г. {{водступ|-1|em}}Jabłonowski А. „Siabrowstwo jako jedna z form rodowego posiadania ziemi w krainach litewsko-ruskich Rzeczypospolitej“. Pisma, t. І. Warszawa, 1910. {{водступ|-1|em}}Jabłonowski Аl. „Akademia Kijowsko-Mohilańska. Zarys historyczny na tle rozwoju ogólnego cywilizacyi zachodniej na Rusi“. Kraków, 1899–1900. {{водступ|-1|em}}Jakubowski І. „Studya nad stosunkami narodowościowemi na Litwe orzed Unią Lubelską“. {{водступ|-1|em}}Jaroszewicz І. „Obraz Litwy pod względem jej cywilizacyi, od czasòw najdawniejszych do końca wieku XVIII“. Сz. І–IІІ, Wilno, 1844–1845. {{водступ|-1|em}}{{x-larger|'''K'''}}алайдовичъ. „Памятники Россійской словесности ХІІ вѣка". Москва, 1821. {{водступ|-1|em}}Kamieniecki Witold. „Geneza państwa litewskiego“. Warszawa, 1916. {{водступ|-1|em}}Карамзинъ. „Исторія государства россійскаго“. СПБ., 1892 г. {{водступ|-1|em}}Карпинскій М. „Западно-русская Четья 1489 года съ приложеніемъ житія Бориса и Глѣба“. (Русск. Филолог. Вѣстн. ХХІ). {{водступ|-1|em}}[[Аўтар:Яўхім Карскі|Карскій]]. „Два памятника Западно-Русскаго нарѣчія“. (Журн. Мин. Нар. Просв., 1893 г., августъ). {{водступ|-1|em}}Карскій Е. Ѳ. „Два древнѣйшихъ русскихъ документа Главнаго архива Царства Польскаго въ Варшавѣ“. (Древности, Труды Археограф. Ком. Имп. Моск. Арх. Общ., т. І, вып. 3, 1889 г.). {{водступ|-1|em}}Карскій Е. Ѳ. „Бѣлоруссы. Введеніе къ изученію языка и народной словесности“. Вильна, 1904.<noinclude></noinclude> a9kvd8mye1fi5h2axyv5m0w0vvw0y4a 102 52429 300379 293936 2026-10-15T19:03:41Z Gleb Leo 2440 300379 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Іван |Прозвішча = Піліпаў |Варыянты імёнаў = Сапр.: Язэп Нялепка |Выява = |ДН = каля 1875 |Месца нараджэння = в. Касьцянёўцы, Гарадзенскі павет, Гарадзенская губэрня, Расейскай імпэрыі |ДС = пасьля 1922 |Месца смерці = |Апісанне = беларускі паэт, празаік, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Іван Піліпаў |Вікіпедыя2 = Іван Піліпаў |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Іван Піліпаў |Першая літара прозвішча = П }} == Творы == {{Усе творы}} * Ст. Парэчча Гродз. губ. // Наша Ніва, 1909, №45, 48,50 * Крыху запытаньнеў // Наша Ніва, 1909, №48 * Голас з магілы // Наша Ніва, 1909, №49 * [[Хрыстос уваскрос! (Піліпаў)]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/16-17|№16-17]]}} * [[Сьлёзы (Піліпаў)]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/32|№32]]}} * [[Восеньню над магілай]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/35|№35]]}} * [[Ведзьма (Піліпаў)]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/38|№38]]}} * І дзень за дзянёчкам… // Наша Ніва, 1912, №22 * [[Шэраю гадзінай (Піліпаў)|Шэраю гадзінай]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 9 (22) жніўня (аўгуста) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/32|№32]]}} * [[Стогне пушча]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Верэсьня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/37|№37]]}} * [[Пакахала дзяўчыненька…|⁂ (Пакахала дзяўчыненька…)]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Сьнежня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/50|№50]]}} * [[Вокліч (Піліпаў)|Окліч]] * [[Я кахаю (Піліпаў)|Я кахаю]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 кастрычніка 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/27|№27]]}} *[[Ноч (Піліпаў)]] *[[Працуй, наш таварыш]] * [[Калісь сьніў…|⁂ (Kaliś śniŭ…)]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} == Апавяданьні == * [[Бацька і сын (Піліпаў)|Бацька і сын]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Чэрвеня 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/23|№23]]}} * [[Казка (Піліпаў)|Казка]] // {{Fine|[[Раніца (1921)|Раніца]]. — 15 лютага 1922. — [[Раніца (1921)/1922/22|№22 (31)]]}} * [[Над Нёманам (Піліпаў)|Над Нёманам]] // {{Fine|[[Раніца (1921)|Раніца]]. — ?—11 лютага 1922. — [[Раніца (1921)/1922/28|№28 (37)]]}} ==Публіцыстыка== *[[Хворая псіхалогія]] *[[Ліст з чужыны]] *[[Мара]] *[[Разгон Усебеларускаго зьезду]] * [[«Варонаў на сьвеце многа ды няма каму страляць…»|„Варонаў на сьвеце многа ды няма каму страляць…“]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 13 студня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/2|№2 (27)]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] a1p2y8oseqvzyvxc7du6sxl4vdf3l17 0 54158 300583 233160 2026-10-16T10:12:32Z Gleb Leo 2440 300583 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Доктар [[Аўтар:Францыск Скарына|Францішак Скарына]] — першы друкар беларускі | аўтар = Адам Станкевіч | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski|Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1 Sakawika—12 Krasawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/9|№9]]—[[Krynica (1917)/1925/14-15|14-15]]}} * {{Скан|[[Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski (1925)|Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski]]|Doktar Francišak Skaryna pieršy drukar biełaruski.pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Krynica (1917)|Krynicy]]“, 1925}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Адама Станкевіча]] [[Катэгорыя:Гісторыя кнігадрукавання]] [[Катэгорыя:Творы пра Францыска Скарыну]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] tnj23n8bx1v9qf6gp7jhsoeuv0ctq3i 300584 300583 2026-10-16T10:12:42Z Gleb Leo 2440 300584 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Доктар [[Аўтар:Францыск Скарына|Францішак Скарына]] — першы друкар беларускі | аўтар = Адам Станкевіч | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski|Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1 Sakawika—12 Krasawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/9|№9]]—[[Krynica (1917)/1925/14-15|14-15]]}} * {{Скан|[[Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski (1925)|Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski]]|Doktar Francišak Skaryna pieršy drukar biełaruski.pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Krynica (1917)|Krynicy]]“, 1925}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Адама Станкевіча]] [[Катэгорыя:Творы пра Францыска Скарыну]] [[Катэгорыя:Гісторыя кнігадрукавання]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bj73jnu0dodzw9605pclm1nhldfyaa2 0 54707 300518 158262 2026-10-16T09:30:26Z Gleb Leo 2440 300518 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Чарку дай, Браце… | аўтар = Казімір Сваяк | сэкцыя = Вершаванае апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Сялянская Ніва (1925)/Чарку дай, Браце…|Чарку дай, Браце…]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 11, 18 Лістапада 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/37|№37]]—[[Сялянская Ніва (1925)/1926/38|№38]]}} * {{Скан|[[Чарку дай, Браце… (1926)|Чарку дай, Браце…]]|Чарку дай, Браце… (1926).pdf}} {{Fine|Вільня: Выдавецтва „Сялянскай Нівы“, 1926}} [[Катэгорыя:Вершы Казіміра Сваяка]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 7ov6831q9clrdatr9cxium96gd15e3u 300519 300518 2026-10-16T09:30:44Z Gleb Leo 2440 300519 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Чарку дай, Браце… | аўтар = Казімір Сваяк | сэкцыя = Вершаванае апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Сялянская Ніва (1925)/Чарку дай, Браце…|Чарку дай, Браце…]] // {{Fine|[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянская Ніва]]. — 11, 18 Лістапада 1926. — [[Сялянская Ніва (1925)/1926/37|№37]]—[[Сялянская Ніва (1925)/1926/38|№38]]}} * {{Скан|[[Чарку дай, Браце… (1926)|Чарку дай, Браце…]]|Чарку дай, Браце… (1926).pdf}} {{Fine|Вільня: Выдавецтва „[[Сялянская Ніва (1925)|Сялянскай Нівы]]“, 1926}} [[Катэгорыя:Вершы Казіміра Сваяка]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] pthh79zdkxiucchr06ac8hpfhe9r875 104 58905 300388 148902 2026-10-15T19:06:28Z Gleb Leo 2440 300388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Лёсік"/>{{Цэнтар|'''[[Аўтар:Язэп Лёсік|{{Разьбіўка|Язэп Лёсік}}]].'''|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}Язэп Лёсік — вядомы політычны і культурны дзяяч, цяпер Лектар Беларускага Дзяржаўнага Унівэрсытэту ў Менску і аўтар некалькіх падручнікаў па беларускай граматыцы. {{Водступ|2|em}}Уся гэта праца, здаецца, зусім адарвала яго ад прыгожага пісьменства, дзе ён, судзячы па напісаных рэчах, меў-бы заняць пачэснае месца. {{Водступ|2|em}}Лёсік малюе вёску з яе штодзенным цёмным жыцьцём, бяз прыкрасаў, бяз тэндэнцыяў, не заклікае вырвацца з гэтага віру гразі, а, як запраўдны мастак, у сваім апісаньні змушае самога чытача задумацца. Вясковыя характары, асабліва дзіцячыя, выведзены з псыхолёгічнай праўдзівасьцю. Толькі ў апошняй сваей рэчы літэратурнага характару: „'''[[Як Мікіта бараніў сваіх]]'''“ (Менск, 1917 г.) — аўтар улажыў сьведамую тэндэнцыю беларускага адраджэнца. {{Водступ|2|em}}З другіх рэчаў Я. Лёсіка вядомы: {{Водступ|2|em}}1. '''[[Пяршынка]]''' — вялікі расказ, друкаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“, 1914, [[Наша Ніва (1906)/1914/13|№ 13]]. {{Водступ|2|em}}2. '''[[«Ня ўсе ж разам, ягамосьці!..»|Ня ўсе-ж разам ягамосьці]],''' Вільня, 1919 — повесьць з жыцьця вёскі. {{Водступ|2|em}}3. [[Апавяданьне бяз назвы (Лёсік)|Апавяданьне бяз назвы]], друкаванае ў [[Вольная Беларусь (1917)|Вольнай Беларусі]] 1917 г. і інш, {{Водступ|2|em}}Нарадзіўся 6 лістапада 1884 г. ў в. Мікалаеўшчына (той самай, што і [[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]], якому Лёсік прыходзіцца дзядзькам). Вучыўся ў Северскай вышэйшай пачаткавай школе і ў Маладэчанскай настаўніцкая сэмінарыі. Быў настаўнікам у Чарнігаўскай губ. {{Водступ|2|em}}1905 г. за рэвалюцыйную працу арыштаваны, а 1908 г. сасланы ў Сыбір, дзе прабыў да рэвалюцыі 1917 г., калі вярнуўся ў Менск. Тут апынуўся ў самай сярэдзіне беларускага жыцьця, займаючы ўсюды перадавыя становішчы. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Лёсік"/> <section begin="Ягамосьці"/>{{Цэнтар|„Ня ўсе-ж разам, ягамосьці“<ref>Яго мосьць, міласьць.</ref>.|памер=140%}} {{Цэнтар|(''{{Разьбіўка|Повесьць}}'').}} {{Водступ|2|em}}У карчме дзеля прынады людзей шынкар Моўша дзяржаў папугая. Ён быў у клетцы пад стольлю і аглядаў звычайных адвядальнікаў гэтае важнае установы ў вёсцы, якія для яго былі вельмі цікавы. Гэта — Сёмка, Карусь Ратуй і інш. У кожнага было сваё гора, і кожны па свайму заліваў яго ў Моўшы. Кожнаму парознаму даставалася ад жонкі. Папугай добра азнаёміўся з кожным з іх і меў свае сымпатыі, ці антыпатыі. Ён ужо прывітваўся з кожным чалавечым голасам. Наогул папугай выкрыкваў тое, што на яго рабіла найбольшае ўражаньне.<section end="Ягамосьці"/><noinclude></noinclude> o8wivusceo1fj442njt22o16demi3a2 0 59118 300347 181796 2026-10-15T18:53:17Z Gleb Leo 2440 300347 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Сьвяты Божа | аўтар = Фабіян Шантыр | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/31/Сьвяты Божэ!..|Сьвяты Божэ!..]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 23 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/31|№31]]}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV/Б/Ф. Шантыр/Сьвяты божа|Сьвяты божа]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV|Выпуск IV]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} [[Катэгорыя:Апавяданні Фабіяна Шантыра]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] b7bo6epglxlzq0i51bu2pqdkokby8qv 0 69663 300348 172312 2026-10-15T18:53:32Z Gleb Leo 2440 300348 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]] (1917—1918) — штотыднёвая газэта. * [[«Вольная Беларусь»]] (1917) — публіцыстычны артыкул [[Аўтар:Язэп Лёсік|Язэпа Лёсіка]]. * [[Вольная Беларусь (Журба)|Вольная Беларусь]] (?) — верш [[Аўтар:Янка Журба|Янкі Журбы]]. 4homuhh3momjpri09i0esttfx49q45i 0 70096 300349 181781 2026-10-15T18:53:42Z Gleb Leo 2440 300349 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Не паеду… | аўтар = Цішка Гартны | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/34/Краю роднаго ні кіну…|Краю роднаго ні кіну…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 15 сьнежня 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/34|№34]]}} * [[Цішка Гартны (1923)/Выбраныя творы/Не паеду…|Не паеду…]] // {{Fine|[[Цішка Гартны (1923)|Цішка Гартны]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1923}} [[Катэгорыя:Вершы Цішкі Гартнага]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Эміграцыя]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 4gav2rgjzwnken2pq2ez9987zogtq4m 106 71598 300316 175427 2026-10-15T17:41:34Z Gleb Leo 2440 300316 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=Biełarus |Language=be |Volume=[[Biełarus (1913)/1914/8|№ 8]] |Author= |Translator= |Editor=[[Аўтар:Баляслаў Пачопка|Bolesłaŭ Poczobko]] |Illustrator= |School= |Publisher=[[Аўтар:Баляслаў Пачопка|Bolesłaŭ Poczobko]]<br />Drukarnia „Znicz“ |Address=Wilnia |Year=1914 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} ecek5vb9dcdu4gv8dpjfud62erf5co7 0 75237 300350 181807 2026-10-15T18:53:56Z Gleb Leo 2440 300350 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Антось Лата | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Камэдыя | папярэдні = | наступны = | год = 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/Антось Лата|Антось Лата]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 кастрычніка—8 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/27|№27]]—[[Вольная Беларусь (1917)/1917/28|28]]}} * [[Сцэнічныя творы (Колас, 1917)/Антось Лата|Антось Лата]] // {{Fine|[[Сцэнічныя творы (Колас, 1917)|Сцэнічныя творы]]. Менск: Выданне «[[Вольная Беларусь (газета)|Вольнае Беларусі]]», 1917}} [[Катэгорыя:П’есы Якуба Коласа]] [[Катэгорыя:Камедыі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] dxl56b95ujdb7o2ymdlysx1ohh1pyc3 300397 300350 2026-10-15T19:08:47Z Gleb Leo 2440 300397 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Антось Лата | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Камэдыя | папярэдні = | наступны = | год = 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/Антось Лата|Антось Лата]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 кастрычніка—8 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/27|№27]]—[[Вольная Беларусь (1917)/1917/28|28]]}} * [[Сцэнічныя творы (Колас, 1917)/Антось Лата|Антось Лата]] // {{Fine|[[Сцэнічныя творы (Колас, 1917)|Сцэнічныя творы]]. Менск: Выданне «[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнае Беларусі]]», 1917}} [[Катэгорыя:П’есы Якуба Коласа]] [[Катэгорыя:Камедыі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ntt05ildwm89oak1esnp2ahifgovq4k 104 75383 300389 182093 2026-10-15T19:06:39Z Gleb Leo 2440 300389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Ядвігін"/>{{Цэнтар|'''1. [[Аўтар:Ядвігін Ш.|{{Разьбіўка|Ядвігін}} Ш]].'''|памер=140%}} {{выява з подпісам|месца=справа|шырыня=180px|выява=Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927). Ядвігін Ш.png|подпіс={{Larger|{{Разьбіўка|Ядвігін}} Ш.}}}} {{Водступ|2|em}}Ядвігін Ш. — гэта псэўдонім (мянушка, зьмененае імя). Запраўднае імя Антон Лявіцкі. Радзіўся ў 1870 г. ў фальв. Карпілаўцы каля м. Радашкавіч, Вялейскага павету. Сярэднюю {{Абмылка|шкалу|школу}} скончыў у Вільні, а вышэйшую ў Маскве. У Маскве-ж ён сьвядома прыстаў да беларускага руху, з якім была ў яго сувязь праз знаёмства з [[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Дуніным-Марцінкевічам]]. Тут пры яго (Ядвігіна) дзейным супрацоўніцтве пераложаны на беларускую мову „[[Сыгналъ (1891)|Сыгнал]]“ [[Аўтар:Усевалад Гаршын|Гаршына]] ў 1891 г. Пасьля Лявіцкі жыў пераменна то ў Менску, дзе выдаваў месячнік „[[Саха (1912)|Саха]]“, то ў Вільні, дзе дзейна супрацоўнічаў у [[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“. Перад гэтым пісаў і ў „[[Наша Доля (1906)|Нашай Долі]]“, а наагул пачаў пісаць свае расказы яшчэ раней. З 1909 году ён запаўняе сваімі „апавяданьнямі“ і „лістамі“ вялікія часткі старонак „Н. Нівы“. {{Водступ|2|em}}Пасьля лютаўскае (1917 г.) рэвалюцыі ў Расеі, Ядвігін Ш. супрацоўнічае ў часопісях „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“, „[[Беларусь (газета, Мінск)|Беларусь]]“ і іншых, якія выходзілі ў Менску, {{Водступ|2|em}}Асобнымі кніжкамі выдана: {{Водступ|2|em}}1. „[[Дзед Завала (1910)|Дзед Завала]]“, Вільня 1910 г. — вершаваная легенда. {{Водступ|2|em}}2. „[[Бярозка (1912)|Бярозка]]“, Вільня 1912 г. — зборнік расказаў. {{Водступ|2|em}}3. „[[Васількі (1914)|Васількі]]“, Вільня 1914 г. — таксама зборнік расказаў і ўрэшце {{Водступ|2|em}}4. „[[Uspaminy (1921)|Uspaminy]]“, Wilnia 1921 h. {{Водступ|2|em}}Ядвігін Ш. якраз тыпічны прадстаўнік пераходнага часу. Ён бярэ свае расказы з народнай творчасьці, або з фантазіі, перадае іх цікава і з гумарам; але гэты гумар найчасьцей выглядае, як насьмешка над сялянамі, — перадаецца так, што селянін трапляе ў. сьмешнае палажэньне. Мэта аўтора хутчэй — не парадзіць сялянскім балячкам, а проста пасьмяшыць чытача. Праз гэта расказы Я. Ш. ўсё-ж захоўваюць цікавасьць для ўсіх („[[Пазыка (Ядвігін)|Пазыка]]“, „[[Заморскі зьвер]]“ і інш.). <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Ядвігін"/> <section begin="Бярозка"/>{{Калёнтытул|right=''З зборніка „[[Бярозка (1912)|Бярозка]]“.''{{gap|2em}}}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|Бярозка}}.|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}Даждаўся Лявон, што яго пацеха — Марыська — выцягнулася ўгару, як тая маладая, гладкая бярозка. Ад хлапцоў адбою ня было і, хоць сэрца крывёю аблівалася, а пара падышла замуж аддаваць. {{Водступ|2|em}}Справіў Лявон вясельле, як мае быць: каб у сэрцы дзіцячым на доўгія годы добрая памятка засталася і каб перад людзьмі сораму ня было; але як прыйшлося раставацца з дачуркай, — сплакаўся бедны, як бабёр: быццам чула сэрца нешта нядобрае. Ён і кажа ёй на апошнім адвітаньні: {{Водступ|2|em}}— Слухай, пацеха мая, адну цябе я толькі маю і адну табе толькі даю раду: калі цябе прыцісьне горкая доля, калі табе будзе вельмі<section end="Бярозка"/><noinclude></noinclude> p0ujuaioncmbi4zobtr0b1i6350x7d6 102 76293 300604 253582 2026-10-16T11:29:17Z Gleb Leo 2440 300604 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Андрэй |Прозвішча = Шаптыцкі |Варыянты імёнаў = |Выява = A. Szeptycki (retouched).jpg |ДН = 29 ліпеня 1865 |Месца нараджэння = Прылбычы, Явароўскі павет, Каралеўства Галіцыі і Лядамерыі, Аўстрыйская імпэрыя |ДС = 1 лістапада 1944 (79 гадоў) |Месца смерці = Львоў, Львоўская вобласьць, УССР, СССР |Апісанне = украінскі рэлігійны дзеяч |Іншае = |Вікіпедыя = Андрэй Шаптыцкі |Вікіпедыя2 = Андрэй Шаптыцкі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Andrey Sheptytsky |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Андрэй Шаптыцкі |Першая літара прозвішча = Ш }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Da bratoŭ Biełarusaŭ (Шаптыцкі)|Da bratoŭ Biełarusaŭ]] / {{Fine|pier. ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|niewiadomy]]'' // [[Гоман (1916)|Homan]]. — 19 maja 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/28|№28]]}} == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|Талочка, У]]''. [[Мэтропаліт Шэптыцкі (Талочка)|Мэтропаліт Шэптыцкі]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 1 лістапада 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]}} * ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Грынкевіч, С]]''. [[У братоў украінцаў (1936)/5|5. Мітрапаліт Шаптыцкі]] // {{Fine|[[У братоў украінцаў (1936)|У братоў украінцаў]]. Вільня: Выданьне „[[Беларуская Крыніца (1925)|Беларускай Крыніцы]]“, 1936}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Украінскія аўтары]] [[Катэгорыя:Украінскія палітыкі]] [[Катэгорыя:Грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Уніяты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] j6gaei1dtptyxz0qacuveuvmgbmoqu9 104 77571 300390 186392 2026-10-15T19:06:57Z Gleb Leo 2440 300390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|АГУЛЬНЫЯ ЎВАГІ}}.'''}} {{Водступ|2|em}}Кніга вершаў [[Аўтар:Алесь Гарун|А. Гаруна]] „[[Матчын дар (Гарун, зборнік)|Матчын Дар]]“ перавыдаецца з зборніку пад гэтай-жа назвай, які быў выдрукаваны ў Менску ў 1918-м годзе. Частка вершаў, якія ўвайшлі ў выданьне 1918 году, была выдрукавана раней у розных выданьнях: „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“, „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнай Беларусі]]“, „[[Белоруская рада (1917)|Беларускай Радзе]]“, „[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»|Беларускіх Календарох]]“ і інш.; частка-ж (каля паловы) была ўзята з аўтографаў і друкавалася ў зборніку ўпяршыню. Некаторыя вершы „Матчынага Дару“ перадрукоўваліся пазьней, пасьля 1918-га году ў пэрыодычных выданьнях (напр., у „[[Беларускія ведамасьці (1921)|Беларускіх Ведамасьцях]]“, „[[Калядная пісанка (1913)|Каляднай Пісанцы]]“). {{Водступ|2|em}}На тытульнай старонцы зборніку 1918-га году стаіць надпіс: „Алесь Гарун. „Матчын Дар“. Думы і песьні. 1907—1914 гг“. {{Водступ|2|em}}З гэтага надпісу відаць, што вершы, якія ўвайшлі ў даны зборнік, былі напісаны ў пэрыод ад 1907-га да 1914-га г., аб чым і паведамляла „Выдавецкая Камісія“ на адвароце тытульнай старонкі ў наступнай нататцы: „Вершы, умешчаныя ў зборніку „Матчын Дар“, напісаны аўтарам у няволі, — у пэрыодзе 1907—1914 гг. У пачатку ліпня 1914-га году зборнік быў перасланы з Сібіры для друку ў Вільню, дзе яго выданьнем хацела заняцца „Беларускае Выдавецкае Таварыства“. Але паўстаўшая тады вайна адсунула выйсьце кнігі на цэлых 4 гады“. {{Водступ|2|em}}Надрукаваны „Матчын Дар“ быў ужо пасьля звароту А. Гаруна з Сібіры ў Менск. Сам поэта прымаў удзел у надрукаваньні свайго зборніку і такім чынам фактычна быў адным з радактароў яго. {{Водступ|2|em}}Нашае выданьне зьяўляецца перадрукам зборніку 1918-га году, пры чым у тэкст паасобных вершаў унесены нязначныя зьмены ў тых выпадках, калі ў тэксьце выданьня 1918-га году былі заўважны друкарскія памылкі, парушэньні рытмікі і граматычна неапрацаваныя месцы. Для паправак выкарыстаны друкаваныя варыянты і аўтографы, якія захоўваюцца ў Беларускай Акадэміі Навук і складаюць рукапісны архіў А. Гаруна. Пры спасылцы на аўтограф зазначаецца нумар папкі рукапісаў А. Гаруна, разьдзел, падразьдзел і месца аўтографу ў падразьдзеле (напр. XV. 1. 16/24); пры спасылцы на „сшытак“ маецца на ўвазе папка XV, разьдзел 1, у якім гэты сшытак вершаў зьмешчаны. {{Водступ|2|em}}Мова „Матчынага Дару“ ня можа лічыцца літаратурна вытрыманай з лексычнага і граматычнага бакоў. Гэта часткова тлумачыцца тым, што значная частка вершаў, якія ўвайшлі ў зборнік, пісаліся, як зазначана ў прадмове да яго, у выгнаньні між 1907 і 1914 гг. {{Водступ|2|em}}А. Гаруном ужываюцца даволі разнастайныя рытмы, але часам у яго заўважаецца граматычная неапрацаванасьць вершу з тэй прычыны, што для рытму ён адступае ад граматычных норм і звычайнай акцэнтоўкі; спатыкаюцца ў А. Гаруна таксама і перабоі ў рытміцы. Некаторыя выкліканыя запатрабаваньнем рытмоўкі парушэньні граматыкі і націску, а таксама і стылістычна неапрацаваныя месцы агавораны ніжэй ва ўвагах да паасобных вершаў.<noinclude></noinclude> h0a01ichqpncswxfgmsrvqgctp9nqxg 104 77924 300432 248929 2026-10-16T06:55:44Z Gleb Leo 2440 300432 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{Цэнтар|I.}} {{Цэнтар|{{larger|'''Орыгінальныя вершы'''}}}} {{Цэнтар|{{larger|'''1908—1917'''}}}} {{водступ|2|em}}У першы разьдзел увайшлі ўсе сабраныя Камісіяй орыгінальныя вершы поэты, якія былі напісаны ім з першых дзён яго літаратурнай дзейнасьці, за выключэньнем „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“, які захованы ў ранейшым выглядзе і выдрукаваны ў 2-ім разьдзеле I-га тому, і 2-х вершаў з папкі № VI — „[[Хмурыя, цёмныя гудзяць і шэпчуць елі…|Хмурныя, цёмныя гудзяць і шэпчуць елі]]“ і „[[Русалка (Багдановіч)|Русалка]]“. Гэтыя абодва вершы, як узоры раньніх, неапрацаваных у мове (русіцызмы) і ў мастацкім стылі (рытміцы, падбору вобразаў), зьмешчаны ў канцы ўваг да I-га разьдзелу. Вершы 1908—1917 г. г. узяты часткаю з рукапісаў поэты і часткаю з пэрыодычных выданьняў (у тым ліку і з беларускіх календароў), дзе яны былі выдрукаваны. {{водступ|2|em}}Датуюцца гэтыя вершы ці на падставе аўтарскай паметкі ў аўтографе, ці, калі аўтографу няма, тым годам, калі яны былі ўпяршыню выдрукаваны. У паасобных выпадках даты ўстаноўлены гадана на падставе некаторых допытаў, аб чым ніжэй даюцца адпаведныя даведкі. {{водступ|2|em}}Пры датаваньні вершаў Камісіяй выкарыстаны сьпісы, якія былі ўкладзены поэтам для зборнікаў сваіх вершаў „Красавік“ і „Шыпшына“. Зборнікі гэтыя поэта выдаць не пасьпеў, але плян да іх складаўся ім і ў чарнавым выглядзе захаваўся ў папках IV (№№ 8, 39) і XI (№№ 11, 1). (Больш падрабязна аб гэтым гл. ўвагу да разьдзелу II). {{накіравальная рыса|4em}} <section begin="1"/>{{водступ|2|em}}''1. Мае песьні.'' Верш друкуецца з аўтографу (папка IV, № 12). Напісаны, як зазначана аўтарам у аўтографе, у 1908 годзе.<br /> {{водступ|2|em}}1 р. „Смутак дзьме душу“ напісаны поэтам, мабыць, замест „дзьме ў душу“.<br /> {{водступ|2|em}}У слове „нявідзімы“ (15 р.) пісьменьнікам ужыта форма, утвораная на ўзор расійскае літаратурнае мовы. <section end="1"/> <section begin="2"/>{{водступ|2|em}}''2. Ноч.'' Верш друкуецца з аўтографу (папка VI, № 22). Напісаны ў 1908 г., як зазначана рукой аўтара ў аўтографе. Падпісаны „Максім Крыніца“. [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскі]] ў лісьце да Літкамісіі ад 12-II-26 г. піша, што псэўдонім „Максім Крыніца“ быў даны Багдановічу [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігіным Ш.]]<br /> {{водступ|2|em}}Багдановіч ужываў форму дзеяпрыслоўя цяперашняга часу: „аблівая“ (5 р.), „качаясь“ (7 р.). <section end="2"/> <section begin="3"/>{{водступ|2|em}}''3. На чужыне.'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1909 г. Захаваўся ён і ў аўтографе (папка VI, № 23).<br /> {{водступ|2|em}}Наогул, у I разьдзеле ёсьць вершы, якія друкаваліся ў „Нашай Ніве“ і захаваліся ў рукапісах поэты. Усе гэтыя вершы („На чужыне“, „[[Лясун (Багдановіч)|Лясун]]“, „[[Прывольная, цёмная пушча…|Прывольная цёмная пушча]]“) — № 11, „[[Пугач]]“ — № 13, „[[Асеньняй ночай|Асеньняй]]<section end="3"/><noinclude></noinclude> lq6jhxthg3ud8kl7cj0p0u1y8fl0mqk 104 77934 300433 188567 2026-10-16T06:56:01Z Gleb Leo 2440 300433 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="3"/>[[Асеньняй ночай|ноччу]]“ — № 14, „[[Зьмяіны цар (Цемень. Сосны. Елкі. Мох. Кара…)|Зьмяіны цар]]“ — № 23) друкуюцца ў выданьні з тэксту „Нашае Нівы“ з тае прычыны, што тэкст вершаў у „Н. Н.“ больш апрацаваны. Кім рабіліся папраўкі ў вершах поэты, што друкаваліся ў „Нашай Ніве“, Літаратурнай Камісіі невядома. В. Ластоўскі ў сваім лісьце ад 12-II-26 г. гаворыць, што папраўкі ў вершах, якія прысылаліся у „Н. Н.“, павінен быў рабіць [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купала]]. Мажліва, што вершы М. Багдановіча былі выпраўлены Я. Купалам ці кім-небудзь іншым з складу рэдакцыі „Н. Н.“, але магло быць і так, што гэтыя папраўкі выпадкова рабіліся і самім поэтам. Напрыклад, нам вядома, што ў лісьце да рэдакцыі „Н. Н.“ ад 31-VII-1912 г., у якім поэта просіць надрукаваць у „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“ свае пераклады з [[Аўтар:Поль Верлен|Вэрлена]], ім-жа, між іншым, прысланы папраўкі да вершаў: „[[Рыцар Няшчасьце, што скрозь езьдзіць пад маскай маўчком…|Рыцар Няшчасьце]]“ і „[[О, сум усьні ў душы маёй…|О, сум, усьні ў душы маей]]“. {{водступ|2|em}}Таму, што рукапісных тэкстаў вышэйпералічаных вершаў з аўтарскімі ці іншымі рэдакцыйнымі папраўкамі Літкамісія ня мела, дык для друку яна прымушана была браць друкаваны тэкст „Нашае Нівы“, як больш выпраўлены. З гэтае прычыны і верш „На чужыне“ друкуецца з „Нашае Нівы“. {{водступ|2|em}}У аўтографе верш задатаваны 1908 годам і падпісаны „Максім Крыніца“. {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты:<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Навокала пышна цьвяты расьцьвятаюць…<br/> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}Наш родны, забыты ў цяню васілёк… {{водступ|2|em}}В. напамінае пераклад з [[Аўтар:Агатангел Крымскі|А. Крымскага]] (гл. V разьдзел [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/V/286|№ 286]]). {{водступ|2|em}}Да в. „На чужыне“ даецца копія аўтографу, як характэрнага па пісьме да першых гадоў творчасьці поэты. <section end="3"/> <section begin="4"/>{{водступ|2|em}}''4. З цыклю „Эрос“. „У космах схаваліся кветы“…'' Верш друкуецца з аўтографу (п. VI, № 48). На падставе параўнаньня па пісьме з задатаванымі вершамі 1908 і 1909 г.г. Літаратурная Камісія ўмоўна адносіць дату напісаньня вершаў (з цыклю „Эрос“. №№ 4 і 5) да 1908-1909 г.г. Юнацкімі іх трэба лічыць і па характары трактоўкі выбранае поэтам тэмы. {{водступ|2|em}}У лексыцы зварачае на сябе ўвагу русіцызм — „няскромная“ (6). <section end="4"/> <section begin="5"/>{{водступ|2|em}}''5. З цыклю „Эрос“, Зірнуў, як між валос…'' Верш друкуецца з аўтографу (п. VI, № 30). Дата напісаньня (1908-1909 г.) устаноўлена гадана па пісьме (гл. вышэй увагу да в. № 4). {{водступ|2|em}}У 3-ім радку слова „згадаў“ ужыта поэтам у сэнсе „вызваў“. <section end="5"/> <section begin="6"/>{{водступ|2|em}}''6. Я бальны, бясскрыдлаты поэт…'' Верш выдаецца з аўтографу. Напісаны ў 1909 г. на фотографічнай картачцы, зьнімак з якой зьмешчаны на 9-ай стар. Вершы прысьвечаны М. А. К-ай, з якой поэта пазнаёміўся ў Крыме на фэрме „Шалаш“, дзе лячыўся ўлетку 1909 г. („Матар‘ялы для біографіі М. Багдановіча“ — бацькі поэты [[Аўтар:Адам Багдановіч|А. Я. Багдановіча]]). Гэтай-жа асобе прысьвечаны і в. „[[Цемень]]“ (№ 18). <section end="6"/> <section begin="7"/>{{водступ|2|em}}''7. Нашай Ніве.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“. Першы раз друкаваўся ў „Н. Н.“ 1909 г. № 46. <section end="7"/> <section begin="8"/>{{водступ|2|em}}''8. Прыдзе вясна.'' Верш друкуецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ і задатаваны годам надрукаваньня — 1909. Напісаны быў не пазьней 1908 г. Гэта відаць з наступнага: у канцы вершу ў „Н. Н.“ ёсьць прыпіска: „Ніжні Ноўгарад“, а, як вядома, з Н.-Ноўгараду ў Яраслаўль поэта пераехаў улетку 1908 г. (Матэрыялы да біографіі М. Б. бацькі поэты). {{водступ|2|em}}У 9-ым р. „сна“ зам. „сну“ застаўлена для захаваньня рыфмы. {{водступ|2|em}}Прыводзім пераклад гэтага вершу на украінскую мову, выдрукаваны ў „Літературна-Навуковім Вістніку“ 1909 г. № 9. <section end="8"/><noinclude></noinclude> gezzdzgal9b3fblp09mhtcvcsftv1j2 104 77990 300434 187520 2026-10-16T06:56:19Z Gleb Leo 2440 300434 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="8"/>{{цэнтраваны блёк/пачатак}} {{водступ|3|em}}Прийде весна!<br/> Холодно. Вітер по полю гуляе,<br/> {{водступ|3|em}}Виє, мов звір;<br/> Сніг підріває; нудьгу наганяе,<br/> {{водступ|3|em}}Кепсько сих пір!<br/> Серце ж співає: гей, не нудися!<br/> {{водступ|3|em}}Прийде весна!<br/> Крикне: прокинься земля! Разбудися<br/> {{водступ|3|em}}З тяжкого сна.<br/> Сонце прогляне; зазеленіє<br/> {{водступ|3|em}}Травка в гаю.<br/> Крикне весна і, як вітром, розвіє<br/> {{водступ|3|em}}Скруту мою.<br/> {{цэнтраваны блёк/канец}} <section end="8"/> <section begin="9"/>{{водступ|2|em}}''9. Хрэсьбіны лясуна.'' Верш друкуецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ (1909 г. № 35-36), дзе першы раз надрукован. <section end="9"/> <section begin="10"/>{{водступ|2|em}}''10. Лясун. Сосны, елі…'' Верш друкуецца з аўтографу (п. VI, № 9). Дата ў аўтографе — 1909 г. Падпісаны: „Максім Крыніца“.<br/> {{водступ|2|em}}У лексыцы вершу трэба зазначыць русіцызм „дзьвіжэць“ (7 р.). У форме — „у бару“ (8 р.) канчатак застаўлены для захаваньня рыфмы з словам „кару“ (6 р.). У словах „калышэць“, „дзьвіжэць“ (7 р.) пакінута форма аўтографу. <section end="10"/> <section begin="11"/>{{водступ|2|em}}''11. Лясун. Прывольная, цёмная пушча…'' Верш захаваўся ў аўтографах (папка VI, №№ 14 і 34). Выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Нівы]]“ 1909 г. № 35-36. Падпісаны — „М. Крыніца“.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (п. VI, № 14 і 34):<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Гарачае сонца паліць…<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}Лясун на прыпеке ляжыць.<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}Словы — „дзіка“, „пустынна“ трэба разумець, як прыслоўі да дзеяслова „імшыцца“. <section end="11"/> <section begin="12"/>{{водступ|2|em}}''12. Старасьць.'' Верш выдаецца з аўтографу (папка VI, № 20). Задатаваны 1909 годам. У аўтографе захаваўся падзагаловак вершу „Лес“. Згодна са зьместам, верш зьмяшчаецца разам з іншымі вершамі, якія могуць быць аднесены да цыклю „Лясун“.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісны варыянт:<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}Обломан…<br/> {{водступ|2|em}}Поэтам ужыта форма дзеяпрыметы і дзеяпрыслоўя цяперашняга часу: 3 р. — „жаўцеюшчай“, 12 — „упаўзая“. <section end="12"/> <section begin="13"/>{{водступ|2|em}}''13. Пугач.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Наша Нівы]]“ (1909 г. № 43), дзе першы раз друкаваўся. Захаваўся ў аўтографах (п. VI, № 16) з подпісам „М. Крыніца“. Для выданьня ўзяты тэкст „Н. Н.“ (гл. ўвагу да в. „На чужыне“ № 3).<br/> {{водступ|2|em}}Чарнавыя варыянты:<br/> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}Пракацілась у гулкім лесе рэха.<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}І дрыжа, трасясь, канца чакаеш ночы.<br/> {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}Чырванеюць налітыя кроўю вочы…<br/> {{водступ|2|em}}У 2-ім радку „сьмеха“ зам. „сьмеху“ застаецца для захаваньня рыфмы з словам „рэха“ (2 р.). <section end="13"/> <section begin="14"/>{{водступ|2|em}}''14. Асеньняй ноччу.'' Перадрук з („[[Наша Ніва (1906)|Нашай Нівы]]“. 1909 г. № 41). Захаваўся ён і ў аўтографах поэты, п. VI, № 15 (Гл. ўвагу да в. гэтага разьдзелу „На чужыне“ № 3).<br/> {{водступ|2|em}}Напісаны, як зазначана рукою аўтара ў рукапісе, у 1909 годзе.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты:<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Чарнее за сажы стаў вечар…<br/> <section end="14"/><noinclude></noinclude> 0hzyts9ad2opp2k47bird0cvm91fm5h 104 77991 300435 190429 2026-10-16T06:56:33Z Gleb Leo 2440 300435 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="14"/>{{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}А мне харашо пад вадою…<br/> {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}Калёсы штурхаю рукою.<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}Драмлю ў цяпле ў цішыне.<br/> {{водступ|2|em}}9{{прахон|0.5em}}Калышацца, верціцца жорнаў.<br/> {{водступ|1.5|em}}10{{прахон|0.5em}}Трасецца ад ветру сьцяна…<br/> {{водступ|2|em}}Верш сваім зьместам падходзіць да прынятых поэтам цыкляў „Лясун“ і „Вадзянік“ (гл. в. 94), дзеля таго ён і зьмяшчаецца ў групе з вершамі „[[Лясун (Багдановіч)|Лясун]]“ і „[[Пугач]]“.<br/> {{водступ|2|em}}У 12 р. „сна“ зам. „сну“ пакінута для рыфмы з словам „сьцяна“ (10 р.). <section end="14"/> <section begin="15"/>{{водступ|2|em}}''15. Падвей.'' Верш друкуецца з аўтографу (папка VI, № 17). Напісаны ў 1909 годзе. У аўтографе верш падпісаны — „Максім Крыніца“. Вобраз „падвея“ паўтараецца ў вершы „[[Завіруха (Багдановіч)|Завіруха]]“ (№ 135). {{водступ|2|em}}9{{прахон|0.5em}}„насоў“ — аўтарскі новатвор.<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}„рукава“ пакінута для рыфмы з словам „галава“.<br/> {{водступ|2|em}}Русіцызм: 5 — „пляша“. <section end="15"/> <section begin="16"/>{{водступ|2|em}}''16. З песьняў Беларускага мужыка.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1909 г. № 39. {{водступ|2|em}}У 1-ым радку амест „гнуся“ Літ. Камісіяй унесена папраўка „гнусь“ для таго, каб вытрымаць разьмер вершу — анапэст. {{водступ|2|em}}У 9-ым — для рытму Літ. Камісіяй выпраўлена „дрыгвою“ зам. „дрыгвой“. <section end="16"/> <section begin="17"/>{{водступ|2|em}}''17. Над магілай.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1909 г. № 1.<br/> {{водступ|2|em}}7 У „Н. Н.“ надрукавана „абвівае“. Літ. Камісіяю ўнесена папраўка: „вецер абвявае“. {{водступ|2|em}}Верш друкаваўся і паукраінску ў часопісе „Літературна-Наўковый Вістнік“ 1909 г. № 9. Гэты пераклад прыводзім. {{цэнтраваны блёк/пачатак}} {{Цэнтар|НАД МОГІЛОЮ.}} Біля шляху в чистім полі<br/> {{водступ|3|em}}Могіла стоїть.<br/> Колом кружить заверюха,<br/> {{водступ|3|em}}Гуляє, шумить.<br/> На могилі в самотині<br/> {{водступ|3|em}}Калина росте;<br/> {{Абмылка|І|Ії}} вітер обвиває,<br/> {{водступ|3|em}}Метелиця гне,<br/> {{Абмылка|Іі|І}} кругом тої могили<br/> {{водступ|3|em}}Співає, гудить<br/> Про того, хто в чистім полі<br/> {{водступ|3|em}}Похований спить…<br/> {{цэнтраваны блёк/канец}} <section end="17"/> <section begin="18"/>{{водступ|2|em}}''18. Цемень.'' Выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ (1909 г. № 51-52). Верш прысьвечаны М. А. Кіц-най. Трэба думаць, што М. Кіц-на тая-ж асоба, якой прысьвечаны быў трыолет на фотографічнай картцы (гл. в. гэтага разьдзелу [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/6|№ 6]]). Загаловак вершу ў „Н. Н.“ — „Цемень“, а ў тэксьце вершу ўжываецца „цемень“ і „цемнь“. <section end="18"/> <section begin="19"/>{{водступ|2|em}}''19. Ліст у рэдакцыю „Нашай Нівы“.'' Верш друкуецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Нівы]]“ (№ 47). {{водступ|2|em}}Віншаваньне рэдакцыі „Н. Нівы“ з чацьвертаю гадавінаю існаваньня газэты (23-ХI 1906—23-XI 1910). <section end="19"/><noinclude></noinclude> oaz633em4c9qb9xh8b01cz0vlr9w1nz 104 77992 300436 187744 2026-10-16T06:56:51Z Gleb Leo 2440 300436 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="20"/>{{водступ|2|em}}''20. Скрылась кветамі ў полі магіла…'' Друкуецца з „[[Наша Ніва (1906)|Наша Нівы]]“ 1912 г. № 30. Напісаны ў 1910 годзе, як зазначана ў „Н. Н.“ (у канцы вершу). Верш захаваўся ў чарнавых аўтографах пад загалоўкам, „Магіла ў полі“ (IV, № 12, ст. 16). {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты: {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}У чыстым полі схілітась магіла…<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}Хто пакоіцца…<br/> {{водступ|2.5|em}}6{{прахон|0.5em}}Што ў цьвятох тваіх буйны бур‘ян.<br/> {{водступ|2.5|em}}7{{прахон|0.5em}}Прытаілась магіла сьцяпная,<br/> {{водступ|2.5|em}}8{{прахон|0.5em}}А ня просты пяшчаны курган,<br/> {{водступ|2.5|em}}9{{прахон|0.5em}}І ў жыцьці тое-ж самае. Людзі<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Не пазнаюць, пачуўшы твой сьмех,<br/> {{водступ|2|em}}11{{прахон|0.5em}}Колькі гора ў ізмучанай грудзі<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}Пахавае пад ім (другі) чалавек. {{водступ|2|em}}У 7-ым р. поэтам ужыты прыназоўнік „із“ — „ізмучанай“ зам. „змучанай“. {{водступ|2|em}}У 1-ым радку ў тэксьце „Нашай Ніве“ стаяла: „Скрылася кветамі“… (дактыль); Літ. Камісіяй адпаведна з разьмерам усяго вершу выпраўлена на „Скрылась кветамі“… (анапэст). <section end="20"/> <section begin="21"/>{{водступ|2|em}}''21. Вечар.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1910 г. № 3. <section end="21"/> <section begin="22"/>{{водступ|2|em}}''22. Над морам.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1910 г. № 42. На тэй падставе, што ў „Н. Н.“ выдрукавана „вецер салёны“ (а не „салоны“), Літ. Камісія ўнесла папраўку — „шалёны“ (1-шы р.). <section end="22"/> <section begin="23"/>{{водступ|2|em}}''23. Зьмяіны цар.'' Верш друкуецца з тэксту „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1910 г. № 2.<br/> {{водступ|2|em}}Захаваўся аўтограф гэтага вершу (папка VI, № 13). Літ. Камісіяй прынята рэдакцыя „Н. Н.“ таму, што тэкст „Н. Н.“ больш апрацаваны (гл. увагу да вершу № 3). {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (п. VI, № 13):<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}Жызнь канчаецца мая…<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}Перад месяцам стая…<br/> {{водступ|2.5|em}}7{{прахон|0.5em}}Глуха дзяцел стукае ў дупло…<br/> {{водступ|2|em}}11{{прахон|0.5em}}Вецер ціха, смутна запяець.<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}Зашуміць ён па кустох.<br/> {{водступ|2|em}}14{{прахон|0.5em}}Заблішчаць расой паля…<br/> {{водступ|2|em}}16{{прахон|0.5em}}Перад месяцам стая.<br/> {{водступ|2|em}}У 10-ым р. „яру“ зам. „яры“ застаўлена для рыфмы. У 17-ым — слова „серабра“, выдрукаванае ў „Н. Н.“, пакінута для захаваньня разьмеру (зам. „срэбра“).<br/> {{водступ|2|em}}У 18-ым радку націск у слове „расой“ не адпавядае рытму. <section end="23"/> <section begin="24"/>{{водступ|2|em}}''24. Лясун.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1910 г. № 51. <section end="24"/> <section begin="25"/>{{водступ|2|em}}''25. На магілай мужыка.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1910 г. № 31. <section end="25"/> <section begin="26"/>{{водступ|2|em}}''26. Дождж у полі і холад…'' Перадрук з „[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)|Першага Беларускага Каляндара „Нашае Нівы]]“ 1910 г. {{водступ|2|em}}У 7-ым р. ня вытрымана рыфма, трэба думаць, з прычыны таго, што рэдакцыяй „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ было выпраўлена ўжытае поэтам расійскае слова „ночной“ на „начны“. <section end="26"/> <section begin="27"/>{{водступ|2|em}}''27. Вось і ноч.'' Верш выдаецца з аўтографу № 24. Напісаны, як зазначана аўтарам, у 1910 годзе. <section end="27"/><noinclude></noinclude> 6dxzsx7gzf2o4g9e7rd9w7elgwwnfjy 104 77993 300437 191922 2026-10-16T06:57:14Z Gleb Leo 2440 300437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="27"/>{{водступ|2|em}}Русіцызм: „даверчыва“ (6 р.). <section end="27"/> <section begin="28"/>{{водступ|2|em}}''28. Мая душа.'' Выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1910 г. № 8. <section end="28"/> <section begin="29"/>{{водступ|2|em}}''29. Ціхія мае ўсе песьні…'' Выдаецца з аўтографу (папка VI, № 25). Напісаны быў, як зазначана аўтарам у рукапісе, у 1910 годзе. <section end="29"/> <section begin="30"/>{{водступ|2|em}}''30. Романс. Не знайсьці мне спакою…'' Выдаецца з аўтографу (п. VI, № 25). Задатаваны ў аўтографе 1910 г. <section end="30"/> <section begin="31"/>{{водступ|2|em}}''31. Пэўна любіце вы, пане…'' Перадрук з „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1911 г. № 4. Верш падобны да вершу № 90: „[[Вы, хто любіце натрапіць…|Вы, хто любіце патрапіць]]“, але тэма ў гэтым вершы больш разьвіта.<br/> {{водступ|2|em}}У 4-ым р., зам. выдрукаванага ў „Н. Н.“ слова „чога“, Літ. Камісіяю пастаноўлена „чаму“. „Чога“, трэба думаць, ужыта на ўзор рас. „чего“. <section end="31"/> <section begin="32"/>{{водступ|2|em}}''32. Разгарайся хутчэй мой агонь…'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1911 г. № 39. <section end="32"/> <section begin="33"/>{{водступ|2|em}}''33. Срэбныя зьмеі.'' Перадрук з „Н. Н.“ 1911 г. № 28-29. У тэксьце вершу ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ да загалоўку „Срэбныя зьмеі“ зроблены дадатак: „З цыклю — Вадзянік“. <section end="33"/> <section begin="34"/>{{водступ|2|em}}''34. Хаўтуры.'' Выдаецца з аўтографу (п. IV, № 4, ст. 14). Захавалася два аўтографы — чыставы і чарнавы.<br/> {{водступ|2|em}}Чарнавы варыянт вершу напісаны аднэю рукою і на адным тым-жа аркушы, на якім поэтам напісаны верш, задатаваны 1911 годам (IV, № 8, арт. 7). На гэтай падставе ён аднесены да 1911 г. Друкуецца з чыставога варыянту, які мог быць напісаны і пазьней 1911 году.<br/> {{водступ|2|em}}Чарнавыя варыянты (IV, 8, 7):<br/> {{водступ|2|em}}8 і цягнуліся ціха ізвошчыкі;<br/> {{водступ|2|em}}15 … так вядома. {{водступ|2|em}}Для рыфмы захованы канчаткі ў словах: „гноя“ зам. „гною“ (2 р.), „ладана“ зам. „ладану“ (13 р.). <section end="34"/> <section begin="35"/>{{водступ|2|em}}''35. Песьня пра князя Ізяслава Полацкага.'' Перадрук з „[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)|Беларускага календара „Наша Нівы]]“ (1911 г.).<br/> {{водступ|2|em}}У тэксьце „Белар. Календара“ 1 р. чытаецца: „Ізяслаў — князь, сын Васількоў“ і 5 р. — „Адняў славу ён у сваго“… Словы „князь“ і „ён“ выкінуты Літаратурнай Камісіяй на тэй падставе, што парушаюць разьмер радкоў. Наўрад ці маглі гэтыя словы стаяць у першапачатковым аўтарскім тэксьце; вярней яны былі ўнесены рэдакцыяй „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ для большай яснасьці зьместу і больш правільнай будовы мовы.<br/> {{водступ|2|em}}У 15-ым р. слова „птах“ трэба разумець, як родны склон множн. ліку.<br/> {{водступ|2|em}}Як русіцызм, трэба адзначыць прыстаўку „із“ („ізьбіты“, 11 р.).<br/> {{водступ|2|em}}Да загалоўку гэтага вершу у „Белар. Календары“ была дадана ўвага: „[[Слова пра паход Ігараў|Слово о Полку Ігореве]]“ напісана 900 гадоў таму назад у даўнейшай заходня-рускай мове, з якой пайшла наша беларуская мова“.<br/> {{водступ|2|em}}Да „Усевалода“ (19 р.) і „Брачыслава“ (20 р.) у ўвагах дадана: „браты Ізяслава“. Да „Гародні“ (28 р.) — „Месца, дзе княжыў Ізяслаў“. <section end="35"/> <section begin="36"/>{{водступ|2|em}}''36. Першая любоў.'' Верш выдаецца з аўтографу (IV, № 8, 7). Вершы: „Першая любоў“, „[[Маркотна я чакаю. Для чаго ты…|Маркотна я чакаю]]“ (37) і „[[Пад ценьню цёмных ліп, схаваўшых нашу пару…|Пад ценьню цёмных ліп]]“… (38) напісаны на аркушы разам з 7-ма вершамі „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“. Усе гэтыя вершы напісаны аднэю рукою, аднымі чарніламі і, як відаць, у адзін і той-жа час. А з прычыны, таго што адзін з іх — „[[За дахамі места памеркла нябёс пазалота…|За дахамі места памеркла нябёс пазалота]]“ — задатаваны 1911 годам, дык можна думаць, што і год напісаньня <section end="36"/><noinclude></noinclude> av5giuqdwbv7c4t5sfln1cyxzeborz6 104 77994 300438 187911 2026-10-16T06:57:39Z Gleb Leo 2440 300438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="36"/>вершу „Першая любоў“ — 1911. [[Аўтар:Адам Багдановіч|Бацька поэты]] таксама дапушчае, што гэты в., як і два наступныя, быў напісаны у 1911 г. У лісьце ад 9-IV 1926 г. ён дадае: „Да гэтых вершаў не падходзіць толькі другі радок з вершу „Першая любоў“ — „на вузкіх вуліцах ляжыць“, бо ў Яраслаўлі вуліцы ня вузкія. Калі судзіць па гэтай прымеце, дык можна аднесьці гэты верш да Вільні, але наўрад ці былі ў Вільні ў поэты іншыя захапленьні, апроч прыроды і культурных помнікаў. Лепей выраз „на вузкіх вуліцах“ лічыць „поэтической вольностью“. Ва ўсім іншым гэтыя вершы падыходзяць да яраслаўскіх абставін, а прыкладам: „Пад ценьню цёмных ліп“ — дасканалы малюнак „яраслаўскага бульвару“. <section end="36"/> <section begin="37"/>{{водступ|2|em}}''37. Маркотна я чакаю…'' Верш выдаецца з аўтографу (папка IV, № 8, арк. 7). Адносна году напісаньня гл. ўвагу да вершу № 36. <section end="37"/> <section begin="38"/>{{водступ|2|em}}''38. Пад ценьню цёмных ліп.'' Верш выдаецца з аўтографу (IV, 8,7). Адносна году напісаньня гэтага вершу гл. ўвагу да в. № 36. {{водступ|2|em}}У 10-ым радку з двух розначытаньняў поэты: „узглянуць“ і „глядзець“ прынята Літ. Камісіяю — „глядзець“. <section end="38"/> <section begin="39"/>{{водступ|2|em}}''39. Як толькі закрыю…'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1911 г. № 18—19.<br/> {{водступ|2|em}}Русіцызм: „із“ („маку“, 5 р.), „Была ня ўсілах савацца“ (6 р.) — няўдалы зварот: для рытмікі націск трэба рабіць на складзе „бы“, між тым як, паводле правапісу, трэ‘ было-б чытаць „было“ (з націскам на канцы).<br/> {{водступ|2|em}}„Узьвіецца“ (зам. „узаўецца“) застаўлена, каб не парушаць рытмікі. <section end="39"/> <section begin="40"/>{{водступ|2|em}}''40. Дзябольскаму.'' Верш выдаецца з аўтографу (папка VI, № 31). Напісаны, як зазначана ў канцы вершу ў 1911 годзе. Адносна Дзябольскага бацька поэты гаворыць у сваіх „матар‘ялах“ да біографіі поэты, наступнае: „Дзіадор Дзябольскі быў таварышам Максіма па гімназіі і ліцэю. Часта заходзіў Максім да Дзябольскага пагутарыць і паспрачацца з братамі Дзябольскімі“…<br/> {{водступ|2|em}}У 11-ым р. „дна“ (зам. „дну“) астаўлена для рыфмы. У 15-ым р. у аўтографе напісана: „Мо‘ інакш“; Літ. Камісіяю словы перастаўлены для рытмікі — „Інакш мо‘“… <section end="40"/> <section begin="41"/>{{водступ|2|em}}''41. Сонэт.'' Перадрук з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1912 г. № 10. Захаваўся чарнавы аўтограф (п. IV, № 5, ст. 15). {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты:<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 1 | rowspan="4" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Замерзла шырокая крыніца… |- | Хоць не адразу, а замерзнула… |} {{водступ|2|em}}4 Аж нават зьверху белы сьнег лажыцца…<br/> {{водступ|2|em}}6 Магутная, цалючая вада. {{водступ|2|em}}„Сьляда“ (зам. „сьляду“ ў 3 р.) застаўлена для захаваньня рыфмы з словам „нуда“ (2 р.). <section end="41"/> <section begin="42"/>{{водступ|2|em}}''42. „Учора шчасьце толькі глянула“…'' Выдаецца з аўтографу чарнавога рукапісу (п. XI, № 21).<br/> {{водступ|2|em}}Як відаць з расійскага тэксту гэтага вершу (гл. ніжэй), ён прысьвечаны Ане. „Аня, (Анна Я—на ці Анна Р—на К—ва) — адна і тая-ж асоба, яраслаўка, прыгожая дзяўчына. Яна мела ня мала паклоньнікаў, у ліку якіх быў і поэта. Знаёмства поэты з ёю адносіцца да 1912-13 г.г.“. (З ліста бацькі поэты ад 23-VI 1926 г.). Зьмешчаны в. у 1912 годзе таму, што ў ім гаворыцца як-бы аб першых днёх захапленьня поэты.<br/> {{водступ|2|em}}Прыводзім расійскі тэкст (IV, 13, 15): <section end="42"/><noinclude></noinclude> 22ot9yfjyrcjbpp0ggs1cezwpexei9x 104 77995 300439 190430 2026-10-16T06:57:55Z Gleb Leo 2440 300439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="42"/>{{цэнтраваны блёк/пачатак}} Счастье, ты вчера блеснуло мне несмело,<br/> И поверилось, что жизнь проста, легка,<br/> В сердце зыбком что-то пело и болело,<br/> Радость душу мне щемила, как тоска.<br/> А сегодня вновь мечтой себя туманю,<br/> Книгу развернул, но не могу читать.<br/> Как случилося, что полюбил я Аню,<br/> Разве знаю я? Да и к чему мне знать?<br/> {{цэнтраваны блёк/канец}} <section end="42"/> <section begin="43"/>{{водступ|2|em}}''43. З цыклю „Усьмешкі“.'' Усе эпіграмы выдаюцца з аўтографу (п. VI. № 42, 44). Тры эпіграмы (II—IV) задатаваны ў аўтографе 1912 годам. Усе яны маюць {{Абмылка|надпіс|подпіс}} „Sine ira“. Эпіграма „Пан і Мужык“ (№ 1) над загалоўкам мае прыпіску: „З цыклю „Усьмешкі“ і падпісана поўным імем і прозьвішчам поэты. Яна ў рукапісе не задатавана, але аднесена да групы эпіграм, зважаючы на зьмест і руку.<br/> {{водступ|2|em}}У вершы „Чытаю я журнал сучасны“ заўважаны русіцызм „прэкраснай“ (3 р.).<br/> {{водступ|2|em}}Захавалася ў аўтографах поэты яшчэ адна эпіграма, якая ня зьмешчана ў выданьні затым, што тэкст яе не расшыфраваны і, як відаць, нявыгодны для чытаньня. Прыводзім яе ў увагах:<br/> {{водступ|2|em}}За арыхметіку бярусь<br/> {{водступ|2|em}}Праз{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.<br/> {{водступ|2|em}}Часьць роўна цэламу свайму.<br/> {{водступ|2|em}}— Чаму?<br/> {{водступ|2|em}}1912 г. у даным разьдзеле задатаваны толькі тры нумары вершаў (41—43). Гэта тлумачыцца тым, што шмат вершаў гэтага году выдрукавана ў зборніку „[[Вянок (Багдановіч)|Вянок]]“, які быў канчаткова падрыхтаваны поэтам да друку у 1912 годзе і надрукаваны ў 1913 годзе (гл. ўвагу да „Вянка“). <section end="43"/> <section begin="44"/>{{водступ|2|em}}''44. Ліст да [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскага]].'' Перадрук з газэты „[[Гоман (1916)|Гоман]]“ 1917 г. № 48. Напісаны, як зазначана ў канцы выдрукаванага ў газэце тэксту, у 1913 годзе. {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (п. IV, № 13, ст. 30):<br/> {{водступ|2|em}}36{{прахон|0.5em}}Даўно ўжо выводзіць па ёй вучня смык.<br/> {{водступ|2|em}}37{{прахон|0.5em}}І ад працы тэй зьмяніўся йскрыпкі зык.<br/> {{водступ|2|em}}38{{прахон|0.5em}}Якім ён ёмкім стаў!..<br/> {{водступ|2|em}}43{{прахон|0.5em}}Маглі-бы не зьмяніць, калі зьмянілі дрэва?.. {{водступ|2|em}}У 16-ым р. на слове „уражэньне“ націск пастаўлены няправільна, але яго прыходзіцца аставіць для рытмікі. {{водступ|2|em}}У 34-ым р. „бачна“ — новатвор у сэнсе „відна“. 42 р. у слове „сьпева“ (зам. „сьпеву“) канчатак захованы для рыфмы. {{водступ|2|em}}Русіцызм: „стаўні“ (5 р.). <section end="44"/> <section begin="45"/>{{водступ|2|em}}''45. С. Полуяну.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1913 г. № 30. [[Аўтар:Сяргей Палуян|С. Е. Полуян]] — малады беларускі пісьменьнік. З 1909 г. супрацоўнічаў у „Нашай Ніве“. Скончыў жыцьцё самагубствам у 1910 г. (гл. ўвагу да 2-га разьдзелу). <section end="45"/> <section begin="46"/>{{водступ|2|em}}''46. Просьценькі вершык.'' Верш выданы з часопісу „[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Żyćcio]]“ 1919 г. [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/4|№ 4]]. Год напісаньня вершу прыблізна ўстаноўлены Літаратурнай Камісіяй па хронолёгічнай блізкасьці з вершам: „[[Народ, Беларускі Народ!|Народ, Беларускі народ]]“, задатаваным 1913 годам (гл. ўвагу да в. № 47). <section end="46"/> <section begin="47"/>{{водступ|2|em}}''47. Народ, Беларускі народ!'' Верш выдаецца з часопісу „[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Żyćcio]]“ 1919 г. № 2. Задатаваны в. 1913 годам. З прычыны таго, што вершы „[[Варажба (Багдановіч)|Варажба]]“ і „[[Просьценькі вершык]]“ былі выдрукаваны ў сумежных <section end="47"/><noinclude></noinclude> 88rnaum7ae7bj1gv2wd7rh587bawtxe 104 77996 300440 187968 2026-10-16T06:58:12Z Gleb Leo 2440 300440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="47"/>нумарох (3 і 4) часопісу „Biełaruskaje Żyćcio“, Літ. Камісія гадана ўстанаўляе год напісаньня гэтых вершаў, зважаючы на час напісаньня першага вершу гэтае групы. („Народ, Беларускі народ“).<br/> {{водступ|2|em}}Захаваўся рукапісны варыянт гэтага вершу (п. IV, № 4, ст. 17), у якім пасьля 2-га радку ўстаўлена: „Твой край у няволю забралі“.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты:<br/> {{водступ|2|em}}7 „У спудзе ад грознай бяды…<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 12 | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Хто йшчэ можа чуваць… |- | Хто мае вушы, каб чуваць… |} {{водступ|2|em}}У 12-ым радку „чуваць“ ужыта поэтам у сэнсе „пачуваць“, трэба думаць, для версыфікацыі. <section end="47"/> <section begin="48"/>{{водступ|2|em}}''48. Варажба.'' Выдаецца з тэксту газ. „[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Żyćcio]]“ 1919 г. № 3. Адносна году напісаньня гэтага вершу гл. ўвагу да папярэдняга вершу „Народ. Беларускі народ“ (№ 47).<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (п. IV, № 13, ст. 25):<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Клубяцца глыбамі астаткі…<br/> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}Як у вадзе сьвінец…<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Побач-жа: засіяў блеск ясны.<br/> {{водступ|2|em}}У газэце пад загалоўкам гэтага вершу зроблена прыпіска: „з архіву [[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Ромуальда Земкевіча]]“. <section end="48"/> <section begin="49"/>{{водступ|2|em}}''49. Ізноў пабачыў я сялібы…'' Выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1913 г. № 20. У 2-ім радку поэта карыстаецца няправальнай формай „леты“ зам. „гады“. У 5-ым радку ў слове „пылу“ захованы канчатак (зам. „у пыле“) для версыфікацыі.<br/> {{водступ|2|em}}У канцы 16-га радка, замест працяжніка ў тэксьце „Н. Н.“, Літ. Камісіяй прынята двукроп‘е, як знак, які больш адпавядае сэнсу. <section end="49"/> <section begin="50"/>{{водступ|2|em}}''50. Споўненае абяцаньне.'' Перадрук з „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1913 г. № 44. У 3-ім радку ў тэксьце „Н. Н.“ выдрукавана: „на малюнкі“ (памылкова, а можа быць і для рыфмы з словам „чыгункі“, 2 р.). Літ. Камісіяй выпраўлена — „малюнку“.<br/> {{водступ|2|em}}Як на некалькі сваеасаблівую форму, можна ўказаць у 16-ым радку: „у край“ (зьдзіўлёны). <section end="50"/> <section begin="51"/>{{водступ|2|em}}''51. Дзед.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1913 г. № 28.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (п. IV, № 8, 27):<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Сеў там, дзе гарачэй пякло…<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}Скрозь тане сьнег, шуміць вада.<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Зіяе сонца, ўсюды людзі…<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}Што хутка ён зямлёю будзе.<br/> {{водступ|2|em}}У даным зборніку зьмяшчаецца пераклад гэтага вершу на расійскую мову, зроблены самім поэтам (гл. в. № 314 у разьдзеле „Зеленя“). <section end="51"/> <section begin="52"/>{{водступ|2|em}}''52. Купідон.'' Перадрук з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1913 г. № 26-27.<br/> {{водступ|2|em}}У 4-ым радку „Н. Н.“ выдрукавана „маё сэрца“. Слова „маё“, якое не ўкладаецца ў рытм, Літ. Камісія палічыла за друкарскую памылку і замяніла яго на „мне“.<br/> {{водступ|2|em}}У 5-ым радку „візэрункам“ — полёнізм.<br/> {{водступ|2|em}}Русіцызм: „чэрты“ (зам. „рысы“) у 16-ым радку.<br/> {{водступ|2|em}}Як неапрацаваны па форме зварот трэба зазначыць у 20-ым радку „пяяць готовым поўным згукам“. У „Н. Н.“ ў 28-ым радку вершу было выдрукавана: „Устае ў сувораму чаканьні“. Падобны няправільны зварот сустракаецца і ў іншых вершах Багдановіча, напр.: у „нуднаму рыпу“ (№ 181, 16-ты р.), „ў цудоўнаму сьне“ (№ 182, 5 р.). Камісія была прымушана пакінуць бяз зьмены гэтае напісаньне для захаваньня мэтрыкі вершу. — У вапошнім радку („Што лепш аб ёй маўчаць“) не хапае аднаго складу; лепей было-б сказаць: „Што лепш аб ёй і памаўчаць“. <section end="52"/><noinclude></noinclude> oishn99pp7y59eedlfpmxl6cmvkhy7f 104 78029 300441 188038 2026-10-16T06:58:34Z Gleb Leo 2440 300441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="52"/>{{водступ|2|em}}Гл. тэкст гэтага вершу на расійскай мове ў разьдзеле „Зеленя“ № 303 пад загалоўкам „Скерцо“. <section end="52"/> <section begin="53"/>{{водступ|2|em}}''53. На могілках.'' Верш друкуецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1913 г. № 22. Захаваўся ў чарнавікох аўтограф яго (п. IV, № 13, ст. 38).<br/> {{водступ|2|em}}У 10-ым радку трэба заўважыць няўдалую граматычную форму: „палёгшы“. <section end="53"/> <section begin="54"/>{{водступ|2|em}}''54. У старым садзе.'' Верш друкуецца з чарнавога аўтографу (папка IV, № 4, 17).<br/> {{водступ|2|em}}Дата напісаньня — 1913 г. — устаноўлена паводле нататкі поэты ў сьпісе „Красавік“.<br/> {{водступ|2|em}}Чарнавыя варыянты (IV, № 4, 17):<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}У руках-жа кніжка новая: гартаю<br/> {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}У забыцьці яе — і закрываю,<br/> {{водступ|2|em}}7-мы радок гэтага вершу спачатку чытаўся так: „У забыцьці яе я разгарнуў… і закрываю“… Потым словы „у забыцьці“ закасованы аўтарам, але правільная пабудова вершу парушылася. Літаратурная Камісія для захаваньня разьмеру аднавіла закасованыя словы „ў забыцьці“ і апусьціла „яе“.<br/> {{водступ|2|em}}У 8-ым радку трэба зазначыць „у край“ (гл. ўвагу да в. № 50).<br/> {{водступ|2|em}}Гл. тэкст гэтага вершу на расійскай мове ў разьдзеле „Зеленя“ № 302. <section end="54"/> <section begin="55"/>{{водступ|2|em}}''55. Трыолет.'' „Мне доўгае расстаньне з Вамі“. Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Нівы]]“ 1913 г. № 22.<br/> {{водступ|2|em}}Гл. аўтарскі пераклад гэтага вершу на расійскую мову, „Зеленя“ № 301. <section end="55"/> <section begin="56"/>{{водступ|2|em}}''56. Успамін.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Нівы]]“ 1913 г. № 22. Захаваўся яго чарнавы рукапіс пад загалоўкам „Згадка“ (папка IV, № 13, ст. 38).<br/> {{водступ|2|em}}Варыянт гэтага рукапісу: „мовіў бы Катул“… (1-шы радок). <section end="56"/> <section begin="57"/>{{водступ|2|em}}''57. Пану Антону Навіне.'' Выдаецца з тэксту, выдрукаванага ў зборніку „[[Заходняя Беларусь (1923)|Заходняя Беларусь]]“, які вышаў у Вільні ў 1924 г. Напісаны быў, як паказана ў зборніку, у 1914 г. Перад вершам рэдакцыяй зборніку была надрукавана невялікая прадмова. Гісторыя пахаджэньня вершу, як гаворыцца ў гэтай прадмове, наступная: „У 1913 г. ў Вільні вышаў зборнік вершаў М. Багдановіча „[[Вянок (Багдановіча)|Вянок]]“. Крытычны артыкул аб зборніку надрукаваў у „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ [[Аўтар:Антон Луцкевіч|Ант. Навіна]]. Прачытаўшы яе, поэта прыслаў свайму крытыку экзэмпляр „Вянка“ з гэткімі надпісамі: „Дзень добры, Пане!“… і г. д.<br/> {{водступ|2|em}}2-4 радкі гэтага вершу паўтараюцца ў 1-3 радкох адрыўку, які выдрукаваны ў выданьні пад загалоўкам: „Ёсьць гэткая японская забаўка“… (Разьдзел IV, № 246). <section end="57"/> <section begin="58"/>{{водступ|2|em}}''58. Эміграцкая песьня.'' Выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Нівы]]“ 1914 г. № 17. Дата напісаньня прастаўлена ў сьпісе вершаў „Красавік“ — 1914 г. <section end="58"/> <section begin="59"/>{{водступ|2|em}}''59. Мяжы.'' Выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Наша Нівы]]“ 1915 г. № 28. Напісаны верш, як зазначана ў канцы тэксту ў „Н. Н.“, у 1914 годзе. У „Нашай Ніве“ загаловак стаіць „Межы“. Літ. Камісіяю прынята „Мяжы“ з мэтаю дапасаваньня з тэкстам, дзе ўсюды стаіць „мяжы“. Ёсьць даведкі, што ў гэтым вершы царскаю цэнзураю былі зроблены пропускі, а якія іменна, пакуль што ўстанавіць не ўдалося. <section end="59"/> <section begin="60"/>{{водступ|2|em}}''60. За газэтай.'' Перадрук з „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Нівы]]“ 1914 г. № 21-22. Захаваўся аўтограф гэтага вершу ў чарнавых рукапісах поэты (п. IV, № 10, 10), адкуль Літаратурнай Камісіяю ўзяты загаловак „За газэтай“. У „Н. Н.“ верш выдрукаваны без загалоўку. <section end="60"/> <section begin="61"/>{{водступ|2|em}}''61. Сонэт.'' Верш друкуецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Нівы]]“ 1914 г № 4. У чарнавікох захавалася два аўтографы гэтага вершу. <section end="61"/><noinclude></noinclude> 3xfa2643fcxqhmea2t4mgnni9yutrpr 104 78042 300442 191923 2026-10-16T06:58:51Z Gleb Leo 2440 300442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="61"/>{{водступ|2|em}}Чарнавыя варыянты (п. IV, № 3 і 20, п. IV, № 13,34):<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="4" valign="middle" | 12{{прахон|0.5em}} | rowspan="4" valign="middle" | [[File:Bracket left 3.png|12px]] | Ён іскры сыпле і, пылаючы, нясецца… |- | Гарашчы ярка, увесь у іскрах, ён нясецца… |- | Гарашчы ён між буйных іскр нясецца… |- | Ён, агнявы, між іскарак нясецца… |} {{водступ|2|em}}Варыянты другога аўтографу (IV, 13,20):<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}І вось між німі метеор нясецца<br/> {{водступ|2|em}}13{{прахон|0.5em}}Прарэзаўшы вячэрні небасхіл (змрок нябёс…)<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 14{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Ён, пылаючы, упопяляецца агнём… |- | Ён у глыбі халодным астаецца. |} {{водступ|2|em}}Апошні радок гэтага вершу: „А ў глыбіні халоднай астаецца“ паўтараецца ў в. гэтага разьдзелу № 43, р. 31: „А ў глыбіні сваей халоднай астаецца“. <section end="61"/> <section begin="62"/>{{водступ|2|em}}''62. Мушка-Зелянушка.'' Перадрук з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1915 г. № 18. Гэты нумар быў сконфіскаваны царскім урадам, але захаваўся ў прысланых бацькам поэты матар‘ялах.<br/> {{водступ|2|em}}У Літаратурнай Камісіі ёсьць рукапіс „Мушкі-Зелянушкі“ папка IV, №№ 1-4).<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (IV, 1):<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Зашумела ляшчынанька баравая…<br/> {{водступ|2|em}}Пасьля 4 радка ўстаўлена:<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}Што ад ранку да вечара лятае<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Камароў пекнатой прымушае…<br/> {{водступ|2|em}}У рукапісе можна бачыць, як поэта адточваў паасобныя месцы гэтага жартаўлівага вершу, але варыянтаў, якія маюць асаблівую цікавасьць і значэньне зьместам і стылем, няма.<br/> {{водступ|2|em}}У 19-ым радку „лісьць альховы“ (зам. „лісьце“) ужыта поэтам, трэба думаць, для рытмікі. <section end="62"/> <section begin="63"/>{{водступ|2|em}}''63. Максім і Магдалена.'' Перадрук з газэты „[[Гоман (1916)|Гоман]]“ 1918 г. № 40. Напісаны быў не пазьней 1915 году. (З ліста А. Луцкевіча ад 10-I 26 г.). Захаваліся чарнавыя накіды гэтага вершу ў п. IV, № 1 і п. IV, № 9, ст. 2, 6, 78, але сярод іх асабліва цікавых з боку значэньня і стылю варыянтаў няма.<br/> {{водступ|2|em}}Русіцызм „прэкраснае“ (96 р.).<br/> {{водступ|2|em}}1-шы радок у „Гомане“ чытаецца: „Гэй пайду-ка я па вуліцы“… Літ. Камісіяю выкарыстаны варыянт з аўтографу (IV, 9, 2): „Гэй пайду-ж“… <section end="63"/> <section begin="64"/>{{водступ|2|em}}''64. Ой, лясы-бары…'' Верш друкуецца з „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1915 г. № 2. Захаваўся аўтограф гэтага вершу ў чарнавых рукапісах поэты (п. IV, № 1, 39).<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты:<br/> {{водступ|2|em}}16{{прахон|0.5em}}Што маленькая там птушка заліваецца.<br/> {{водступ|2|em}}17{{прахон|0.5em}}Ды з дзяўчыны кпіць, насьмяхаецца…<br/> {{водступ|2|em}}18{{прахон|0.5em}}За вясновы свой павадак паўней… <section end="64"/> <section begin="65"/>{{водступ|2|em}}''65. Сярод вуліцы ў нас карагод…'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1915 г. № 29-30. Захаваўся верш гэты і ў чарнавым рукапісе поэты (п. IV, № 1, ст. 41). <section end="65"/> <section begin="66"/>{{водступ|2|em}}''66. У мясьцечку Церасьцечку…'' Верш друкуецца з аўтографу (XI, 7, 3). Захаваўся ён у чарнавых накідах, але даволі закончаны і таму зьмяшчаецца ў 1-ым разьдзеле. Пісьмом і стылістычнай апрацоўкаю падобны да групы аналёгічных вершаў 1915 году. <section end="66"/><noinclude></noinclude> m2ksx358m7a5vczljcud1as81l2z0d8 104 78075 300398 188260 2026-10-15T19:09:15Z Gleb Leo 2440 300398 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="67"/>{{водступ|2|em}}''67. Цёмнай ноччу лучына дагарала…'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1915 г. № 3. Захаваўся аўтограф гэтага вершу (п. IV, № 1), у якім пасьля 5-га радка ўстаўлена: „Увайшла тут, сястрыца, шатаецца“… а пасьля 13-га радка ўстаўка: „Зорачкі з кашулі рассыпаліся“… <section end="67"/> <section begin="68"/>{{водступ|2|em}}''68. Як Базыль у паходзе канаў.'' Перадрук з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1915 г. № 31. Аўтографы гэтага вершу захаваліся ў двух чарнавых рукапісах у папцы IV (№№ 9, 24 і 3, 3).<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты: у 1-ым і 23-ім радкох, замест „Базыль“, стаіць „Рыгор“. Пасьля 2-га радка ўстаўлена: {{цэнтраваны блёк/пачатак}} Ты, дарожанька, куды пралягла?<br/> Да зялененькай дубравачкі.<br/> Ой, дубравачка шумным-шумна,<br/> Галава мая смутным-смутна.<br/> Ўзялі хлопца, ўзялі хлопца ў маскалі,<br/> У далёкую старонку павязьлі.<br/> {{цэнтраваны блёк/канец}} {{водступ|2|em}}Пасьля 3-га радка ўстаўка: „Пакідаю я вас без пары“. <section end="68"/> <section begin="69"/>{{водступ|2|em}}''69. Я хацеў-бы спаткацца.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1915 г. № 7. У чарнавікох ёсьць няпоўнасьцю апрацаваны працяг гэтага вершу; ён выдрукаваны ў 4-ым разьдзеле пад № 268. <section end="69"/> <section begin="70"/>{{водступ|2|em}}''70. Варона і чыж.'' Верш выдаецца з аўтографу (п. VI, № 38). Задатаваны ў аўтографе 1915 годам. <section end="70"/> <section begin="71"/>{{водступ|2|em}}''71. Лявоніха.'' Верш выдаецца з аўтографу, які захаваўся ў папцы II, арк. 29. Гэты верш унесены поэтом у ўкладзены ім сьпіс вершаў для зборніку „На ціхім Дунаю“, які, аднак, не адбыўся. Плян да гэтага зборніку і да зборніку „Шыпшына“ (які таксама не адбыўся) складаўся поэтам у 1915-16 гадох, як можна лічыць з дат некаторых вершаў, якія ўвайшлі ў гэтыя сьпісы.<br/> {{водступ|2|em}}З прычыны таго, што больш дакладных дат няма, прыходзіцца аднесьці напісаньне ўсіх вершаў вышэйпамянёных сьпісаў да 1915-16 гадоў.<br/> {{водступ|2|em}}У плян гэтых зборнікаў поэтам унесены, апроч „Лявоніхі“, наступныя вершы, якія зьмяшчаюцца ў І-ым разьдзеле выданьня: „[[На Лявонавай кашулі вышыты галубкі…|На Лявонавай кашулі]]“ (№ 72), „[[Скірпуся]]“ (№ 73), „[[Агата]]“ (№ 74), „[[Калі паласу агнявую…|Калі паласу агнявую]]“ (№ 75), „[[Маладыя гады…|Маладыя гады]]“ (№ 76), „[[Выйшаў з хаты. Ціха спіць надворак…|{{Абмылка|Вышшаў|Вышаў}} з {{Абмылка|хаты“, ціха|хаты. Циха}} сьпіць надворак]]“… (№ 77), „[[Сьцюжа, мрок…|Сьцюжа, мрок]]“… (№ (78), „Прыдзецца, бачу, пазайздрыць“ (№ 79), „Непагодны вечар“ (№ 80). <section end="71"/> <section begin="72"/>{{водступ|2|em}}''72. На Лявонавай кашулі…'' Верш выдаецца з аўтографу (п. VI, 6). Варыянт яго быў выдрукаваны ў газеце „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ 1918 г. № 15 у групе вершаў „На ціхім Дунаю“. Адносна году напісаньня гл. ўвагу да в. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/71|№ 71]].<br/> {{водступ|2|em}}Літ. Камісія выкарыстала варыянт аўтографу, як больш цікавы па композыцыі, а іменна: у тэксьце „Вольнай Беларусі“ аднолькава ва ўсіх строфах стаіць: „У Максіма на кашулі“, а ў аўтографе, які выкарыстаны Камісіяй, словы „У Максіма на кашулі“, адпаведна зьменены ў кожнай страфе: „на Лявонавай“, „на Сямёнавай“, „на Сапронавай“. <section end="72"/> <section begin="73"/>{{водступ|2|em}}''73. Скірпуся.'' Верш выдаецца з аўтографу (папка VI, № 8). Адносна даты напісаньня гл. ўвагу да гэтага разьдзелу № 71.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (пачка № 11, № 3):<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}Таргавала селязьня,<br/> {{водступ|2.5|em}}6{{прахон|0.5em}}Аж бражджала кішэня,<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Пачала казаць што-дня:<br/> {{водступ|2|em}}11{{прахон|0.5em}}Селязенька мой нехарош,<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}Згубіла я астатні грош.<br/> <section end="73"/><noinclude></noinclude> oqspczk8fa34nee7cd6upa2tlnzp2tp 300443 300398 2026-10-16T06:59:10Z Gleb Leo 2440 300443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="67"/>{{водступ|2|em}}''67. Цёмнай ноччу лучына дагарала…'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1915 г. № 3. Захаваўся аўтограф гэтага вершу (п. IV, № 1), у якім пасьля 5-га радка ўстаўлена: „Увайшла тут, сястрыца, шатаецца“… а пасьля 13-га радка ўстаўка: „Зорачкі з кашулі рассыпаліся“… <section end="67"/> <section begin="68"/>{{водступ|2|em}}''68. Як Базыль у паходзе канаў.'' Перадрук з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1915 г. № 31. Аўтографы гэтага вершу захаваліся ў двух чарнавых рукапісах у папцы IV (№№ 9, 24 і 3, 3).<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты: у 1-ым і 23-ім радкох, замест „Базыль“, стаіць „Рыгор“. Пасьля 2-га радка ўстаўлена: {{цэнтраваны блёк/пачатак}} Ты, дарожанька, куды пралягла?<br/> Да зялененькай дубравачкі.<br/> Ой, дубравачка шумным-шумна,<br/> Галава мая смутным-смутна.<br/> Ўзялі хлопца, ўзялі хлопца ў маскалі,<br/> У далёкую старонку павязьлі.<br/> {{цэнтраваны блёк/канец}} {{водступ|2|em}}Пасьля 3-га радка ўстаўка: „Пакідаю я вас без пары“. <section end="68"/> <section begin="69"/>{{водступ|2|em}}''69. Я хацеў-бы спаткацца.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1915 г. № 7. У чарнавікох ёсьць няпоўнасьцю апрацаваны працяг гэтага вершу; ён выдрукаваны ў 4-ым разьдзеле пад № 268. <section end="69"/> <section begin="70"/>{{водступ|2|em}}''70. Варона і чыж.'' Верш выдаецца з аўтографу (п. VI, № 38). Задатаваны ў аўтографе 1915 годам. <section end="70"/> <section begin="71"/>{{водступ|2|em}}''71. Лявоніха.'' Верш выдаецца з аўтографу, які захаваўся ў папцы II, арк. 29. Гэты верш унесены поэтом у ўкладзены ім сьпіс вершаў для зборніку „На ціхім Дунаю“, які, аднак, не адбыўся. Плян да гэтага зборніку і да зборніку „Шыпшына“ (які таксама не адбыўся) складаўся поэтам у 1915-16 гадох, як можна лічыць з дат некаторых вершаў, якія ўвайшлі ў гэтыя сьпісы.<br/> {{водступ|2|em}}З прычыны таго, што больш дакладных дат няма, прыходзіцца аднесьці напісаньне ўсіх вершаў вышэйпамянёных сьпісаў да 1915-16 гадоў.<br/> {{водступ|2|em}}У плян гэтых зборнікаў поэтам унесены, апроч „Лявоніхі“, наступныя вершы, якія зьмяшчаюцца ў І-ым разьдзеле выданьня: „[[На Лявонавай кашулі вышыты галубкі…|На Лявонавай кашулі]]“ (№ 72), „[[Скірпуся]]“ (№ 73), „[[Агата]]“ (№ 74), „[[Калі паласу агнявую…|Калі паласу агнявую]]“ (№ 75), „[[Маладыя гады…|Маладыя гады]]“ (№ 76), „[[Выйшаў з хаты. Ціха спіць надворак…|{{Абмылка|Вышшаў|Вышаў}} з {{Абмылка|хаты“, ціха|хаты. Циха}} сьпіць надворак]]“… (№ 77), „[[Сьцюжа, мрок…|Сьцюжа, мрок]]“… (№ (78), „Прыдзецца, бачу, пазайздрыць“ (№ 79), „Непагодны вечар“ (№ 80). <section end="71"/> <section begin="72"/>{{водступ|2|em}}''72. На Лявонавай кашулі…'' Верш выдаецца з аўтографу (п. VI, 6). Варыянт яго быў выдрукаваны ў газеце „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ 1918 г. № 15 у групе вершаў „На ціхім Дунаю“. Адносна году напісаньня гл. ўвагу да в. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/71|№ 71]].<br/> {{водступ|2|em}}Літ. Камісія выкарыстала варыянт аўтографу, як больш цікавы па композыцыі, а іменна: у тэксьце „Вольнай Беларусі“ аднолькава ва ўсіх строфах стаіць: „У Максіма на кашулі“, а ў аўтографе, які выкарыстаны Камісіяй, словы „У Максіма на кашулі“, адпаведна зьменены ў кожнай страфе: „на Лявонавай“, „на Сямёнавай“, „на Сапронавай“. <section end="72"/> <section begin="73"/>{{водступ|2|em}}''73. Скірпуся.'' Верш выдаецца з аўтографу (папка VI, № 8). Адносна даты напісаньня гл. ўвагу да гэтага разьдзелу № 71.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (пачка № 11, № 3):<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}Таргавала селязьня,<br/> {{водступ|2.5|em}}6{{прахон|0.5em}}Аж бражджала кішэня,<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Пачала казаць што-дня:<br/> {{водступ|2|em}}11{{прахон|0.5em}}Селязенька мой нехарош,<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}Згубіла я астатні грош.<br/> <section end="73"/><noinclude></noinclude> imzqpwu53l1gxzuyr652ri8zx4hw6wj 104 78081 300444 188241 2026-10-16T06:59:25Z Gleb Leo 2440 300444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="73"/>{{водступ|2|em}}13{{прахон|0.5em}}Селязенька—селязенечка,<br/> {{водступ|2|em}}17{{прахон|0.5em}}Ці ўжо я не маладзенечка?“<br/> {{водступ|5|em}}і далей:<br/> {{водступ|4|em}}Ты за печкаю сядзі,<br/> {{водступ|4|em}}Селязенечка, ля хаты не хадзі… <section end="73"/> <section begin="74"/>{{водступ|2|em}}''74. Агата.'' Верш выдаецца з аўтографу (папка VI, № 32). Адносна часу напісаньня гэтага вершу гл. ўвагу да в. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/71|№ 71]]. Захаваўся яшчэ чарнавы накід гэтага вершу ў папцы № 11 (№ VI, ст. 10), у якім у 5-ым р. знаходзім „ступою“ (зам. „хадою“). У абодвух аўтографах памылкова напісана: „марудаю“ зам. „маруднаю“ (5 р.).<br/> {{водступ|2|em}}У 14-ым радку ў слове „кужэль“ пакінута напісаньне аўтографу для рыфмы з словам „мяцель“ (16 р.).<br/> {{водступ|2|em}}У 21-ым радку поэтам ужываецца слова „хвігура“ відавочна для захаваньня народнага колёрыту. У чарнавым аўтографе стаіць „фігуру“. <section end="74"/> <section begin="75"/>{{водступ|2|em}}''75. Калі паласу агнявую…'' Верш выдаецца з аўтографу (п. IV, № 7). Аб годзе напісаньня гл. ўвагу да в. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/71|№ 71]].<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (XI, № 4, 3):<br/> {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}З далёкай краіны благой…<br/> {{водступ|2|em}}9{{прахон|0.5em}}цёмнаю ночкай сьпявае,<br/> {{водступ|1.5|em}}10{{прахон|0.5em}}Калі загараюцца зоркі,<br/> {{водступ|1.5|em}}11{{прахон|0.5em}}Што радасьць на сьвеце бывае… <section end="75"/> <section begin="76"/>{{водступ|2|em}}''76. Маладыя гады…'' Верш выдаецца з аўтографу з папкі VI, № 4. Аб годзе напісаньня гл. ўвагу да вершу [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/71|№ 71]]. Да вершу дадаецца аўтограф, як характэрны для рукі ў апошнія гады творчасьці поэты.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты чарнавога аўтографу з п. IV (4, 18):<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}Агнявым вечарком<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Ціха ў сэрца загляне,<br/> {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}Наляціць вецярком,<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}Агарне, затумане.<br/> {{водступ|2|em}}9{{прахон|0.5em}}І чаруе мяне<br/> {{водступ|1.5|em}}10{{прахон|0.5em}}У сіняватыя ночы,<br/> {{водступ|1.5|em}}11{{прахон|0.5em}}Павявае у сьне<br/> {{водступ|1.5|em}}12{{прахон|0.5em}}І цалуе у вочы.<br/> {{водступ|1.5|em}}13{{прахон|0.5em}}Кветні, век малады.<br/> {{водступ|1.5|em}}14{{прахон|0.5em}}.{{прахон|1.2em}}.{{прахон|1.2em}}.{{прахон|1.2em}}.{{прахон|1.5em}}днямі<br/> {{водступ|1.5|em}}15{{прахон|0.5em}}Пралятайце, гады,<br/> {{водступ|1.5|em}}16{{прахон|0.5em}}Залатымі агнямі!<br/> {{водступ|1.5|em}}17{{прахон|0.5em}}І яно над зямлёй<br/> {{водступ|1.5|em}}18{{прахон|0.5em}}Залацістымі днямі<br/> {{водступ|1.5|em}}19{{прахон|0.5em}}Зіхаціць яснатой<br/> {{водступ|1.5|em}}20{{прахон|0.5em}}І красуе цьвятамі.<br/> {{водступ|2|em}}Мотывы данага вершу неадступна займалі поэту ў апошнія месяцы яго жыцьця. Гэта можна бачыць з шматлікіх накідаў і пераапрацовак паасобных строф, якія захаваліся на дзьвёх старонках, пераданых у камісію [[Аўтар:Язэп Дыла|Я. Дыла]] і зьмешчаных у папцы № IV пад нумарам 14-ым. Найбольш апрацаваныя з гэтых накідаў друкуюцца пад 1917 годам (№№ 87—88).<br/> {{водступ|2|em}}У 2-ім радку канчатак у слове „жаданьня“ зам. „жаданьні“ захоўваецца для рыфмы з словам „каханьня“ (4 р.). <section end="76"/> <section begin="77"/>{{водступ|2|em}}''77. Вышаў з хаты…'' Выдаецца з аўтографу (VI, № 8, 31), які мае выгляд чарнавога накіду, аднак верш больш-менш закончаны зьместам і стылем. Адносна году напісаньня гл. ўвагу да вершу гэтага разьдзелу [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/71|№ 71]]. <section end="77"/> <section begin="78"/>{{водступ|2|em}}''78. Сьцюжа, мрок…'' Верш выдаецца з чарнавога аўтографу з папкі IV, № 8, 34. Гл. ўвагу да вершу [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/71|№ 71]]. <section end="78"/><noinclude></noinclude> l4st63gq5kd7lnzgep5fx5zcdwnngb1 104 78086 300399 188326 2026-10-15T19:09:29Z Gleb Leo 2440 300399 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="79"/>{{водступ|2|em}}''79. Прыдзецца, бачу…'' Верш выдаецца з аўтографу (п. XI, № 8, ст. 1). Адрыўкі яго знаходзяцца ў папцы № 8, ст. 13. Адносна году напісаньня гл. ўвагу да в. гэтага разьдзелу [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/71|№ 71]]. <section end="79"/> <section begin="80"/>{{водступ|2|em}}''80. Непагодны вечар…'' Верш выдаецца з аўтографу (п. XI № 10, арк. 2). Адносна даты гл. ўвагу да вершу гэтага разьдзелу [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/71|№ 71]]. <section end="80"/> <section begin="81"/>{{водступ|2|em}}''81. Мы гаворым удвох…'' Выдаецца з аўтографу (п. VI, № 5). На думку бацькі поэты, верш мог быць навеяны знаёмствам з М. А. К-ай, ялцінскай прыяцелькай поэты па першым яго падарожы ў Крым, і ў пачатковай рэдакцыі мог быць напісаны ў 1909-10 г. г. (гл. ўвагі да в.в. №№ 6 і 18); але Камісія мела гэты верш толькі ў апошняй рэдакцыі 1915-16 г. г., таму і зьмешчаны ён у групе 1915-16 г. г. <section end="81"/> <section begin="82"/>{{водступ|2|em}}''82. Ужо пара мне да дому…'' Верш выдаецца з аўтографу (п. XI, № 10, ст. 1). У пачатковай рэдакцыі ён мог быць напісаны значна раней, але Камісія карысталася аўтографам апошняй рэдакцыі, які напісаны быў не раней 1915 году. <section end="82"/> <section begin="83"/>{{водступ|2|em}}''83. Усё праходзе…'' Друкуецца з аўтографу (п. IV, 8, 34). На думку бацькі поэты, верш адносіцца да Ані К-ай (гл. ўвагу да [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/42|в. № 42]]) і мог быць напісан не пазьней 1914 году. Літаратурная Камісія дапушчае, што верш зьяўляецца ўспамінам аб чымсь больш раньнім, але па характары аўтографу, які ў яе быў, аднесла яго да групы вершаў 1915-16 г.г. <section end="83"/> <section begin="84"/>{{водступ|2|em}}''84. Пагоня…'' Выдаецца з „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнае Беларусі]]“ 1917 г. Як паведамляе [[Аўтар:Аркадзь Смоліч|А. Смоліч]], гэты верш быў зачытаны поэтам у „Беларускай Хатцы“ ў канцы 1916 г. разам з в. „[[Страцім-лебедзь|Страцім-Лебедзь]]“. Трэба думаць, што напісаны гэтыя абодвы вершы былі ўжо ў Менску, а прыехаў поэта ў Менск увосень (у канцы верасьня ці пачатку кастрычніка) 1916 г.<br/> {{водступ|2|em}}У „Вольнай Беларусі“ в. пачынаўся словам „Як“. Літ. Камісіяю гэтае слова ня ўведзена ў тэкст з тае прычыны, што зьяўляецца непатрэбным для разьмеру; яго ня было і ў пачатковай аўтарскай рэдакцыі (са слоў А. Смоліча).<br/> {{водступ|2|em}}У аўтографе (п. XI, № 9) поэтам зроблена нататка: „У старай Вільні на муру Гострай Брамы высечены герб местовы — ваякі на імкнушчых конях. Герб гэты Вільня атрымала яшчэ за часы Вялікага Князьства Літоўскага, і завецца ён Літоўскай Пагоняй“. <section end="84"/> <section begin="85"/>{{водступ|2|em}}''85. Страцім-лебедзь…'' Выдаецца з тэксту газэты „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ 1918 г. Захаваўся в. і ў аўтографах.<br/> {{водступ|2|em}}Падабенства рукі аўтографу гэтага вершу да аўтографаў іншых вершаў з групы „На ціхім Дунаю“, выдрукаваньне ў аднэй і тэй-жа газэце, дзе „[[Пагоня (Багдановіч)|Пагоня]]“ і „Вершы беларускага складу“, чытаньне поэтам яго ў „Беларускай Хатцы“ разам з в. „Пагоня“ (гл. ўвагу да папярэдняга вершу), — усё гэта дазваляе думаць, што напісаны ён быў у 1916 г.<br/> {{водступ|2|em}}Усе аўтографы вершаў М. Багдановіча, зьмешчаныя ў „Вольнай Беларусі“, былі пярэданы [[Аўтар:Язэп Лёсік|Я. Лёсіку]] [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігіным Ш.]] (Лявіцкім) у 1917 годзе, пасьля сьмерці поэты. Аўтограф данага в. прыслаў у камісію т. [[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|М. Касьпяровіч]]. <section end="85"/> <section begin="86"/>{{водступ|2|em}}''86. Вершы беларускага складу…'' Верш выдаецца з тэксту „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ 1918 г. № 15. Аб часе напісаньня гэтых вершаў пэўных вестак няма. З тае прычыны, што ў гэтай групе ёсьць адрыўкі з „[[Максім і Магдалена|Максіма і Магдалены]]“, якія напісаны ў 1915 г., можна думаць, што ўся гэтая група магла скласьціся не раней 1915 г.<br/> {{водступ|2|em}}У „Вольнай Беларусі“ было выдрукавана 5 вершаў, блізкіх сваім зьместам: 1) „[[Бяседная|А чалом, чалом, мае госьцейкі]]“… 2) „[[У Максіма на кашулі вышыты галубкі…|У Максіма на кашулі вышыты галубкі]]“, 3) „[[Як прыйшла я на ток малаціць…|Як прышла я на ток малаціць]]“, 4) „[[Хоць і зорачка — ды не вячэрняя…|Хоць і зорачка]] <section end="86"/><noinclude></noinclude> lu5tiexj3zqtwc1imutysn0w1syz7zn 300445 300399 2026-10-16T06:59:44Z Gleb Leo 2440 300445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="79"/>{{водступ|2|em}}''79. Прыдзецца, бачу…'' Верш выдаецца з аўтографу (п. XI, № 8, ст. 1). Адрыўкі яго знаходзяцца ў папцы № 8, ст. 13. Адносна году напісаньня гл. ўвагу да в. гэтага разьдзелу [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/71|№ 71]]. <section end="79"/> <section begin="80"/>{{водступ|2|em}}''80. Непагодны вечар…'' Верш выдаецца з аўтографу (п. XI № 10, арк. 2). Адносна даты гл. ўвагу да вершу гэтага разьдзелу [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/71|№ 71]]. <section end="80"/> <section begin="81"/>{{водступ|2|em}}''81. Мы гаворым удвох…'' Выдаецца з аўтографу (п. VI, № 5). На думку бацькі поэты, верш мог быць навеяны знаёмствам з М. А. К-ай, ялцінскай прыяцелькай поэты па першым яго падарожы ў Крым, і ў пачатковай рэдакцыі мог быць напісаны ў 1909-10 г. г. (гл. ўвагі да в.в. №№ 6 і 18); але Камісія мела гэты верш толькі ў апошняй рэдакцыі 1915-16 г. г., таму і зьмешчаны ён у групе 1915-16 г. г. <section end="81"/> <section begin="82"/>{{водступ|2|em}}''82. Ужо пара мне да дому…'' Верш выдаецца з аўтографу (п. XI, № 10, ст. 1). У пачатковай рэдакцыі ён мог быць напісаны значна раней, але Камісія карысталася аўтографам апошняй рэдакцыі, які напісаны быў не раней 1915 году. <section end="82"/> <section begin="83"/>{{водступ|2|em}}''83. Усё праходзе…'' Друкуецца з аўтографу (п. IV, 8, 34). На думку бацькі поэты, верш адносіцца да Ані К-ай (гл. ўвагу да [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/42|в. № 42]]) і мог быць напісан не пазьней 1914 году. Літаратурная Камісія дапушчае, што верш зьяўляецца ўспамінам аб чымсь больш раньнім, але па характары аўтографу, які ў яе быў, аднесла яго да групы вершаў 1915-16 г.г. <section end="83"/> <section begin="84"/>{{водступ|2|em}}''84. Пагоня…'' Выдаецца з „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнае Беларусі]]“ 1917 г. Як паведамляе [[Аўтар:Аркадзь Смоліч|А. Смоліч]], гэты верш быў зачытаны поэтам у „Беларускай Хатцы“ ў канцы 1916 г. разам з в. „[[Страцім-лебедзь|Страцім-Лебедзь]]“. Трэба думаць, што напісаны гэтыя абодвы вершы былі ўжо ў Менску, а прыехаў поэта ў Менск увосень (у канцы верасьня ці пачатку кастрычніка) 1916 г.<br/> {{водступ|2|em}}У „Вольнай Беларусі“ в. пачынаўся словам „Як“. Літ. Камісіяю гэтае слова ня ўведзена ў тэкст з тае прычыны, што зьяўляецца непатрэбным для разьмеру; яго ня было і ў пачатковай аўтарскай рэдакцыі (са слоў А. Смоліча).<br/> {{водступ|2|em}}У аўтографе (п. XI, № 9) поэтам зроблена нататка: „У старай Вільні на муру Гострай Брамы высечены герб местовы — ваякі на імкнушчых конях. Герб гэты Вільня атрымала яшчэ за часы Вялікага Князьства Літоўскага, і завецца ён Літоўскай Пагоняй“. <section end="84"/> <section begin="85"/>{{водступ|2|em}}''85. Страцім-лебедзь…'' Выдаецца з тэксту газэты „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ 1918 г. Захаваўся в. і ў аўтографах.<br/> {{водступ|2|em}}Падабенства рукі аўтографу гэтага вершу да аўтографаў іншых вершаў з групы „На ціхім Дунаю“, выдрукаваньне ў аднэй і тэй-жа газэце, дзе „[[Пагоня (Багдановіч)|Пагоня]]“ і „Вершы беларускага складу“, чытаньне поэтам яго ў „Беларускай Хатцы“ разам з в. „Пагоня“ (гл. ўвагу да папярэдняга вершу), — усё гэта дазваляе думаць, што напісаны ён быў у 1916 г.<br/> {{водступ|2|em}}Усе аўтографы вершаў М. Багдановіча, зьмешчаныя ў „Вольнай Беларусі“, былі пярэданы [[Аўтар:Язэп Лёсік|Я. Лёсіку]] [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігіным Ш.]] (Лявіцкім) у 1917 годзе, пасьля сьмерці поэты. Аўтограф данага в. прыслаў у камісію т. [[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|М. Касьпяровіч]]. <section end="85"/> <section begin="86"/>{{водступ|2|em}}''86. Вершы беларускага складу…'' Верш выдаецца з тэксту „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ 1918 г. № 15. Аб часе напісаньня гэтых вершаў пэўных вестак няма. З тае прычыны, што ў гэтай групе ёсьць адрыўкі з „[[Максім і Магдалена|Максіма і Магдалены]]“, якія напісаны ў 1915 г., можна думаць, што ўся гэтая група магла скласьціся не раней 1915 г.<br/> {{водступ|2|em}}У „Вольнай Беларусі“ было выдрукавана 5 вершаў, блізкіх сваім зьместам: 1) „[[Бяседная|А чалом, чалом, мае госьцейкі]]“… 2) „[[У Максіма на кашулі вышыты галубкі…|У Максіма на кашулі вышыты галубкі]]“, 3) „[[Як прыйшла я на ток малаціць…|Як прышла я на ток малаціць]]“, 4) „[[Хоць і зорачка — ды не вячэрняя…|Хоць і зорачка]] <section end="86"/><noinclude></noinclude> n2znmy37775n1mki5bdw9z8uql9snly 104 78098 300446 188583 2026-10-16T07:00:45Z Gleb Leo 2440 300446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="86"/>[[Хоць і зорачка — ды не вячэрняя…|ды не вячэрняя]]“, 5)„ … А як сьмерцю Максіма скаралі“… — Усе пералічаныя вершы носяць агульны загаловак „На ціхім Дунаю“, які Літ. Камісія не паўтарае таму, што задуманы поэтам зборнік пад гэтаю назваю ня быў складзены.<br/> {{водступ|2|em}}Другі верш гэтае групы „У Максіма на кашулі“ выдрукаваны вышэй з аўтографу (гл. № 72), а апошні („А як сьмерцю Максіма скаралі“) зьяўляецца выняткаю з в. „[[Максім і Магдалена]]“ (гл. № 63). Таму пад даным нумарам друкуюцца толькі тры вершы — 1, 3 і 4.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты першага вершу („Бяседная“) п. XI, № 11, аркуш 10:<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}У маю хатачку новую,<br/> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}За сталы мае дубовыя…<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Што бялёвыя-вышываныя,<br/> {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}У срэбра-злата увабраныя.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты другога вершу („Як прышла я на ток малаціць“) п. XI, № 13, ст. 3:<br/> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}Я баюся на хатнія зірнуць…<br/> {{водступ|4|em}}Ды на хатнія аглядалася.<br/> {{водступ|2|em}}У „Вольнай Беларусі“ перад вершамі, якія друкуюцца ў выданьні пад № 86, быў зьмешчаны артыкул пад загалоўкам „[[Забыты шлях|Забыты Шлях]]“ (будзе выдрукаваны ў [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/II|II томе]] збору твораў М. Багдановіча). У гэтым артыкуле поэта кажа, што беларуская поэзія, якая шмат шляхоў прайшла пры сваім разьвіцьці, адзін шлях абмінае — свой родны беларускі шлях народнай песеннай працы. Поэта гаворыць далей: „беларускіх вершаў (г. зн. вершаў народна-песеннага складу) яшчэ ня было“… і, як узор вершаў складу беларускага, прапануе вершы, выдрукаваныя пад № 86. <section end="86"/> <section begin="87"/>{{водступ|2|em}}''87-89. Набягае яно…'' Захаваліся дзьве рукапісныя старонкі з вершамі поэты, якія ён пісаў у 1917 годзе ў Ялце перад самаю сьмерцю. З гэтага рукапісу прыводзім некалькі чарнавых накідаў для таго, каб азначыць перажываньні поэты апошніх месяцаў жыцьця. <section end="87"/> <section begin="88"/>{{водступ|2|em}}Адрыўкі пад №№ 87—88 зьяўляюцца дальнейшымі эскізамі, папраўкамі, варыянтамі вершу „[[Маладыя гады…|Маладыя гады]]“ (гл. 76). Тэма гэта займае поэту, як відаць, і ў апошнія месяцы перад сьмерцю. Апроч таго, некалькі разоў ён паўтарае апошнія радкі вершу „Мы гаворым удвох пры агню ў цішыне“ ([[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/81|№ 81]]):<br/> {{водступ|4.5|em}}Маладое жыцьцё праляціць, прабяжыць,<br/> {{водступ|4.5|em}}Не забудзься вясёлых калёраў дажыць…<br/> {{водступ|2|em}}Да гэтых накідаў належаць вядомыя ўжо ў друку (гл. „[[Гісторыя беларускай літаратуры (Гарэцкі)|Гісторыя беларускай літаратуры]]“ [[Аўтар:Максім Гарэцкі|М. Гарэцкага]], 1924 г. ст. 324) чатыры вершаваных радкі (№ 89), у якіх поэта гаворыць, як відаць, аб сваім зборніку „[[Вянок (Багдановіч)|Вянок]]“, які разьдзяляе з ім адзіноцтва у Ялце. {{накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="88"/><noinclude></noinclude> 963wdm3b8w08aozfyynzwjl41d1n1aa 104 78155 300447 190433 2026-10-16T07:01:10Z Gleb Leo 2440 300447 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{водступ|2|em}}Першы экзэмпляр — аўтарскі (№ 1), крыху абгарэлы, з паказаньнем {{Абмылка|ершавальных|вершавальных}} памераў, з невялічкімі папраўкамі і з зазначэньнем даты {{Абмылка|апісаньня|напісаньня}} некаторых вершаў. {{водступ|2|em}}Другі экзэмпляр „Вянка“ цэлы (№ 2). Ён знаходзіўся ў Ялце ў апошняе падарожжа туды поэты. На гэтым экзэмпляры рукою аўтара напісана: „Милому человеку и товарищу по работе Николаю Григорьевичу Огурцову от автора. Ярославль 1914-20/III“. Відаць кніга ня была адаслана Огурцову і засталася ў аўтара. На гэтым экзэмпляры поэтам зроблена шмат паправак як чарніламі, так і алоўкам. У гэтым-жа экзэмпляры закасована рукою поэты пятнаццаць наступных вершаў.<br/> {{водступ|2.5|em}}1){{прахон|0.5em}}_*^*_* У небе ля хмары грымотнай (№ 97).<br/> {{водступ|2.5|em}}2){{прахон|0.5em}}„Прывет табе, жыцьцё на волі“ (№ 29).<br/> {{водступ|2.5|em}}3){{прахон|0.5em}}_*^*_* „Блішчыць у небе зор пасеў“ (№ 100).<br/> {{водступ|2.5|em}}4){{прахон|0.5em}}_*^*_* „Вечар на захадзе ў попеле тушыць“ (104).<br/> {{водступ|2.5|em}}5){{прахон|0.5em}}_*^*_* „Плакала лета, зямлю пакідаючы“ (106).<br/> {{водступ|2.5|em}}6){{прахон|0.5em}}_*^*_* „Ноч. Газьніца гарыць, чырванее“ (109).<br/> {{водступ|2.5|em}}7){{прахон|0.5em}}Зімовая дарога (110).<br/> {{водступ|2.5|em}}8){{прахон|0.5em}}Романс „Зорка Вэнэра“ (115).<br/> {{водступ|2.5|em}}9){{прахон|0.5em}}„Сумна мне, а ў сэрцы“… (118).<br/> {{водступ|2|em}}10){{прахон|0.5em}}„Ня кувай ты, шэрая зязюля“ (119).<br/> {{водступ|2|em}}11){{прахон|0.5em}}Ян і маці (120).<br/> {{водступ|2|em}}12){{прахон|0.5em}}_*^*_* „Сэрца ные, кроіцца ад болю“ (121).<br/> {{водступ|2|em}}13){{прахон|0.5em}}Думы. С. Е. Полуяну (139).<br/> {{водступ|2|em}}14){{прахон|0.5em}}Каганцу (140).<br/> {{водступ|2|em}}15){{прахон|0.5em}}Трыолет (173).<br/> {{водступ|2|em}}З прычыны таго, што новага тэксту да гэтых вершаў поэта ня даў, яны зьмяшчаюцца ў выданьні з тэксту „Вянка“.<br/> {{водступ|2|em}}З выкарыстаных Камісіяю двух экзэмпляраў „Вянка“ ў паасобных выпадках у друкаваны тэкст вершаў уведзены некаторыя зьмены на падставе аўтарскіх паправак. Уводзіліся яны толькі ў тых выпадках, калі давалі ўзоры больш дасканалага тэксту і лексыкі, якая болей адпавядае сучаснай літаратурнай мове. Ува ўсіх выпадках, калі да асноўнага тэксту ўнесены аўтарскія папраўкі, зроблены заўвагі да кожнага вершу паасобку, у якіх да адпаведнага месца прыводзіцца тэкст „Вянка“, пры гэтым уведзены ў тэкст варыянт друкуецца ўверсе (курсывам), а тэкст „Вянка“ — зьнізу. Прыкладам, да в. „[[Чуеш гул? — Гэта сумны, маркотны лясун…|Чуеш гул]]“ (гл. ўвагу № 91) у радку шостым: „Ці казаць ад чаго пацямнела рака“ — тэкст, прыняты Камісіяю, выдрукаваны ўверсе, а розначытаньне „Вянка“ — „І ці трэба казаць, чаму сьціхла рака“ — зьмешчана зьнізу. <section begin="90"/>{{водступ|2|em}}''90. Вы, хто любіце…'' Напісаны ў 1912 годзе, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 1.<br/> {{водступ|2|em}}Блізак тэмаю да вершу „[[Пэўна, любіце вы, пане…|Пэўна любіце вы, пане]]“ (гл. 1-шы разьдзел № 31).<br/> {{водступ|2|em}}У „Вянку“ пасьля вершу № 90 („Вы, хто любіце натрапіць“…) цераз старонку выдрукавана:<br/> {{водступ|2|em}}„{{прахон|0.5em}}1.{{прахон|0.5em}}Малюнкі і сьпевы.<br/> {{водступ|5|em}}Этот листок что иссох и свалился.<br/> {{водступ|5|em}}Золотом вечным горит в песнопеньи.<br/> {{водступ|16.5|em}}[[Аўтар:Апанас Фет|А. Фет]]“. <section end="90"/> <section begin="91"/>{{водступ|2|em}}''91. Чуеш гул?'' Перадрук з тэксту „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з наступнымі аўтарскімі зьменамі, узятымі з экзэмпляру „Вянка“ № 2.<br/> {{водступ|2|em}}У 3 р. „навяваючы“ зам. „разважаючы“.<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 6{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Ці казаць, ад чаго пацямнела рака.'' |- | І ці трэба казаць, чаму сьціхла рака. |} <section end="91"/><noinclude></noinclude> gfbuytp8fydk6inp0s6n14cjeytn7vq 104 78156 300448 188430 2026-10-16T07:01:28Z Gleb Leo 2440 300448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="91"/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 7{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Зашамрэлі мацней каласы.'' |- | Не шасьцяць у палёх каласы. |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 8{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Шэпча ім…'' |- | … шапаціць… |} {{водступ|2|em}}Дата напісаньня, як зазначана ў „Вянку“ ў канцы вершу, — 1910 год. Першы раз быў надрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1910 г. № 30.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Н. Н.“:<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}Каб пазбыцца жуды, пачаў граць.<br/> {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}Не шапочуць у палёх каласы.<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}І аб чым размаўляюць ціхутка лугі.<br/> {{водступ|2|em}}9{{прахон|0.5em}}Што гараць-зіхацяць на лісьцёх лазьняка…<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты экзэмпляру 1-га:<br/> {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}Зашапталі ў палёх каласы,<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}І аб чым кажа ім галасок вецярка…<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты экзэмпляру 2-га, апроч прынятых ужо ў асноўны тэкст (гл. вышэй).<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}„Выліваючы“ зам. „разважаючы“. <section end="91"/> <section begin="92"/>{{водступ|2|em}}''92. Возера.'' Перадрук з „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ 1913 году з наступнымі зьменамі, ўведзенымі ў тэкст выданьня з экзэмпляру № 2.<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 6{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Як у нязнаны…'' |- | Маўляў у іншы… |} {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}„халоднае“ зам. „спакойнае“.<br/> {{водступ|2|em}}Рукою аўтара задатованы 1910 годам у экзэмпляры № 1. Першы раз надрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1910 г. № 41. <section end="92"/> <section begin="93"/>{{водступ|2|em}}''93. Над возерам.'' Перадрук з тэксту „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ 1913 году з наступнымі зьменамі з варыянтаў экзэмпляру „Вянка“ № 2:<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 6{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Рвуць бліскучыя, яркія ніці;'' |- | Рвуць і блытаюць срэбныя ніці, |} {{водступ|2|em}}У гэтым экзэмпляры 1—4 радкі закасованы і замест іх даны новыя чатыры радкі:<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Заціхае і грукат і гоман.<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}Месяц выплыў у небе і сьвеціць.<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Як шырока ён кінуў на Нёман<br/> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}Залацістыя, яркія сеці.<br/> {{водступ|2|em}}Прыведзеныя чатыры радкі ня прыняты Камісіяй з тае прычыны, што яны ня поўнасьцю апрацаваны: аўтар кажа: „Месяц… сьвеціць… і кінуў на Нёман“, а загаловак вершу застаўлены: „Над возерам“.<br/> {{водступ|2|em}}У 6-м радку аўтарская папраўка: „бліскучыя, яркія“ прынята для таго, каб пазбавіцца паўтарэньня слоў: „заблуталі“, „блутаюць“ і „срэбныя“.<br/> {{водступ|2|em}}Верш задатаваны 1909 годам рукою аўтара ў экзэмпляры „Вянка“ № 1. Першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1919 г.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Н. Н.“:<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}Месяц белы снуецца і сьвеціць.<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Аглядае бахматыя зоркі…<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}У іх русалкі запуталі косы, —<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}„плутаюць“ зам. „блутаюць“.<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}„усьніце“ зам. „засьніце“.<br/> {{водступ|2|em}}У лісьце [[Аўтар:Сяргей Палуян|С. Е. Полуяна]] М. Багдановічу ад 1-га кастрычніка 1909 г. прыводзіцца пераклад гэтага вершу на украінскую мову украінскага песьняра Шаповала:<br/> <section end="93"/><noinclude></noinclude> s1in4m34j6zu7g6r86ezwl5ncbhepd8 104 78172 300449 190487 2026-10-16T07:01:41Z Gleb Leo 2440 300449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="93"/>{{цэнтраваны блёк/пачатак}} Тихо скотилося сонце за гори…<br/> Місяць блукає у білому морі,<br/> Пильно за зіркамі дивиться, стежить,<br/> Тягне із озера срібні мережі…<br/> Ловить русалок… заплутали коси!..<br/> Рвуться і путають срібніі сіті…<br/> Плаває ніч над землею і росить…<br/> Ніч да русалок шепоче: „не спіте!“<br/> {{цэнтраваны блёк/канец}} Полуян піша: „Шаповалу гэты верш дужа спадабаўся. „Він виявляе дійсного поэта-художніка“, кажа ён“ (Шаповал). <section end="93"/> <section begin="94"/>{{водступ|2|em}}''94. Вадзянік.'' Верш напісаны ў 1910 годзе, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 1.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1909 г. № 41.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Н. Нівы“: загаловак верша: — „Над соннай рэчкай“; у 1-2 радкох, замест першае асобы, пастаўлена трэцяя асоба: „ён залёг“"… — „грэецца“ — „сьпіць“… 3 р. „акутана“ зам. „аблутана“. <section end="94"/> <section begin="95"/>{{водступ|2|em}}''95. Зьмяіны цар.'' Верш выдаецца з „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з наступнымі варыянтамі, зробленымі рукою аўтара ў экзэмпляры № 2:<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}„Выходзім“ зам. „ўжо вышлі“.<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 19{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Убачыць знахар — пуць усьцеле…'' |- | А спаткаем чалавека. |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 20{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Белым палатном,'' |- | Порт расьцеле ён. |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 22{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''І па белай палатніне…'' |- | І праз белу палатніну… |} {{водступ|2|em}}Верш напісаны ў 1910 годзе, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры „Вянка“ № 1. Першы раз надрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1911 г.<br/> {{водступ|2|em}}У 22-ім радку русіцызм „ураню“. <section end="95"/> <section begin="96"/>{{водступ|2|em}}''96. Бура.'' Выдаецца з „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з наступнаю аўтарскаю папраўкаю, уведзенаю у тэкст з экзэмпляру № 2:<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}„ня сьціхаюць“ зам. „не замаўкаюць“.<br/> {{водступ|2|em}}Апроч уведзенай у тэкст папраўкі, у гэтым экзэмпляры „Вянка“ ў канцы вершу аўтарам зроблена прыпіска: „кроў бледная цяче па ўсім абшары“.<br/> {{водступ|2|em}}Напісаны верш у 1911 г., як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры № 1. Першы раз выдрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1911 г.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Н. Н.“:<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Бліскае грозны меч, грымяць удары далей,<br/> {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}І кроў халодная ліецца з неба хваляй.<br/> <section end="96"/> <section begin="97"/>{{водступ|2|em}}''97. У небе ля хмары…'' Напісаны верш, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 1 у 1910 годзе.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз выдрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1910 год. № 39.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Н. Н.“: {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 3{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Трапілась зьліцца-б і ім тут, |- | дык зрабілася-б хмаркай магутнай. |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 7{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | І ў самаціне загінулі недзе |- | хмары дзьве тыя, |} {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}Чуючы, злосны, як вецер…<br/> <section end="97"/><noinclude></noinclude> emto1e8cl0suk6a9ker8sjk4p4finvm 104 78173 300450 190488 2026-10-16T07:02:02Z Gleb Leo 2440 300450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="97"/>{{водступ|2|em}}У экзэмпляры „Вянка“ № 2 увесь верш закасованы рукою аўтара, але новага тэксту ня дана (гл. ўвагу да II разьдз.). <section end="97"/> <section begin="98"/>{{водступ|2|em}}''98. Возера.'' Верш напісаны, як зазначана аўтарам у экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ 1-шы, у 1910 годзе.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз надрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1911 г. № 40, пад загалоўкам „Над возерам“ і з варыянтам у 3-ім радку:<br/> {{водступ|2|em}}„і халодным, сьветлым хмелем“ (зам. „хмелем сьветлым і халодным“). <section end="98"/> <section begin="99"/>{{водступ|2|em}}''99. Прывет табе, жыцьцё на волі…'' Верш друкуецца з „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“, дзе быў першы раз надрукованы.<br/> {{водступ|2|em}}У экзэмпляры „Вянка“ № 2 рукою аўтара верш закасаваны разам з эпіграфам, але ніякіх паправак і замен няма (гл. ўвагу да II разьдзелу). <section end="99"/> <section begin="100"/>{{водступ|2|em}}''100. Блішчыць у небе зор пасеў…'' Напісаны ў 1911 годзе, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 1.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз надрукованы ў „Вянку“.<br/> {{водступ|2|em}}Аўтарскі варыянт у экзэмпляры № 1:<br/> {{водступ|2|em}}Да рэчкі траплячы, ўзьляцеў.<br/> {{водступ|2|em}}У экзэмпляры № 2 верш закасованы, але новай пераапрацоўкі яго няма (гл. ўвагу да II разьдзелу).<br/> {{водступ|2|em}}У 7-ым радку „на палях“ зам. „палёх“ пакінута для рыфмы з словам на крылах" (5 р.). <section end="100"/> <section begin="101"/>{{водступ|2|em}}''101. Цёплы вечар…'' Перадрук з тэксту „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ 1913 г. з наступнымі заменамі, зробленымі рукою аўтара ў экзэмпляры № 2.<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 3{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Ня курыцца сьветлы пыл усьцяж дарог,'' |- | Не ўстае стаўпом пыл сьветлы ўздоўж дарог. |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 6{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Зьнічка коціцца агністаю сьлязой,'' |- | Заварожаны вячэрняй цішыной. |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 7{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Прашумела мякка скрыдламі сава;'' |- | Я ня цямлю, дзе рука, дзе галава; |} {{водступ|2|em}}Апроч варыянтаў, уведзеных у тэкст выданьня, у экзэмпляры № 2 ёсьць варыянт пятага радка, дзе чытаем: „і к яму хмурынкі падплылі“… (зам. „у небе ціха зоркі расьцьвілі“).<br/> {{водступ|2|em}}Прынятыя варыянты пазбаўляюць верш ад некаторай шурпатасьці стылю.<br/> {{водступ|2|em}}Задатованы верш 1910 годам рукою аўтара ў экзэмпляры № 1. Першы раз друкаваўся ў „Вянку“.<br/> <section end="101"/> <section begin="102"/>{{водступ|2|em}}''102. Добрай ночы, зара-зараніца!'' Напісаны верш, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 1, у 1911 годзе.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз надрукованы ў „Вянку“.<br/> {{водступ|2|em}}Захаваўся чарнавы аўтограф вершу (п. IV. № 8) з наступнымі варыянтамі:<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Добры вечар…<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 7{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Правявае, варушыць ледзь чутна. |- | Чуць варуша, чуць лісьці калыша. |} {{водступ|2|em}}Варыянты ў экзэмпляры „Вянка“ № 2:<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}Пазваночкі сьмяюцца ў цішы… <section end="102"/> <section begin="103"/>{{водступ|2|em}}''103. Ціха па мяккай траве…'' Напісаны, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 1, у 1911 годзе.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз выдрукаваны ў „Вянку“.<br/> <section end="103"/><noinclude></noinclude> 2lle463gns9f102kwh9air0vfs9xf87 104 78176 300451 188684 2026-10-16T07:02:16Z Gleb Leo 2440 300451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="103"/>{{водступ|2|em}}У экзэмпляры „Вянка“ № 2 шэсьць апошніх радкоў закасованы рукою аўтара, але паправак да іх ня дана. <section end="103"/> <section begin="104"/>{{водступ|2|em}}''104. Вечар на захадзе ў попеле…'' Верш напісаны, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 1, у 1910 годзе.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз выдрукаваны ў „Вянку“.<br/> {{водступ|2|em}}У экзэмпляры „Вянка“ № 2 верш закасованы рукою аўтара (гл. ўвагу да разьдзелу II).<br/> {{водступ|2|em}}У 4 р. — „паля“ захоўваецца для рыфмы з словам „вугля“. <section end="104"/> <section begin="105"/>{{водступ|2|em}}''105. Сомнамбул.'' Першы раз выдрукаваны ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“. Захаваўся аўтограф вершу (VI, 47) з наступнымі варыянтамі:<br/> Спачатку вершу дадана два радкі:<br/> {{водступ|2|em}}Хто там быццам гаворыць у цёмнай вадзе?<br/> {{водступ|2|em}}3 кім ён гэтую гутарку сьцішна вядзе?<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}Месяц выплыў над змрочнай, заснуўшай ракой,<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}І павёў мяне у сінюю даль за сабой<br/> {{водступ|2.5|em}}3{{прахон|0.5em}}І прывабіў да цёмнай, халоднай вады, —<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}Але ён пралажыў праз раку сьветлы шлях,<br/> {{водступ|2.5|em}}6{{прахон|0.5em}}„страх“ зам. „жах“.<br/> {{водступ|2.5|em}}7{{прахон|0.5em}}Вось яна, залатая мая пуціна!<br/> {{водступ|2.5|em}}8{{прахон|0.5em}}За табой, дзіўны край, дзе пануе вясна.<br/> {{водступ|2.5|em}}9{{прахон|0.5em}}Доўга, доўга цябе я чакаў і шукаў.<br/> {{водступ|2|em}}11{{прахон|0.5em}}„я“ зам. „ён“.<br/> {{водступ|2|em}}13{{прахон|0.5em}}І цяпер я ў царстве вясеньнем жыву.<br/> {{водступ|2|em}}14{{прахон|0.5em}}Бачу явь ува сьне, бачу сны наяву…<br/> {{водступ|2|em}}15{{прахон|0.5em}}Не хвалюе рака, заціхае ў ёй гул.<br/> {{водступ|2|em}}16{{прахон|0.5em}}І шапчу я: „шчасьліў ты, благі сомнамбул“.<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}р. — „цішына“, „глыбіна“, — з цьвёрдым канчаткам застаюцца для захаваньня рыфмы. <section end="105"/> <section begin="106"/>{{водступ|2|em}}''106. Плакала лета…'' Першы раз выдрукаваны ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}У экзэмпляры № 2 верш рукою аўтара закасованы (гл. ўвагу да II разьдзелу).<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}„тугаю“ зам. „тугою“ пакінута для захаваньня разьмеру вершу. <section end="106"/> <section begin="107"/>{{водступ|2|em}}''107. Дзесь у хмарах жывуць павукі…'' Напісана, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 1, у 1911 годзе.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз выдрукаваны ў „Вянку“.<br/> {{водступ|2|em}}Чарнавы варыянт (п. № IV. № 8, 7).<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Кожны драблы і мяккі такі.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты ў экзэмпляры № 2:<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Злосьць бясцэльная у мутных вачах…<br/> {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}Чуеш? Во шораг ног павукоў.<br/> {{водступ|2|em}}У 6-ым — „вачах“ зам. „вачох“ застаўлена для захаваньня рыфмы з словамі: „вужа“ (4p.) і „дах“ (8p.). <section end="107"/> <section begin="108"/>{{водступ|2|em}}''108. Разрытая магіла.'' Напісаны, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 1, у 1909 годзе.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз выдрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ к 1909 г. № 47.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Нашае Нівы“:<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}Буйны вецер у сьцены б‘ецца.<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}Усё, што было, што прайшло.<br/> {{водступ|1.5|em}}16{{прахон|0.5em}}Ўраз, павее на мяне.<br/> {{водступ|2|em}}У экзэмпляры № 2 эпіграф закасованы рукою аўтара. <section end="108"/> <section begin="109"/>{{водступ|2|em}}''109. Ноч. Газьніца гарыць…'' Першы раз выдрукаваны ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> <section end="109"/><noinclude></noinclude> 9znotfw09wfep0nqc82n4m6m5dzt119 104 78178 300466 253504 2026-10-16T07:07:48Z Gleb Leo 2440 300466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude><section begin="185"/>Ластоўскі між іншым піша: „Пытаньне, што да мейсца поэматаў, адносілася да цыклю «Мадонны» і «Каханьне» і сьмерць“: ці іх ставіць перад аддзелам „З чужой нівы“ ці посьле?". Ластоўскі пытаўся у поэты ў часе выдрукаваньня „Вянка“, дзе зьмяшчаць поэмы „Мадонны“ і „Каханьне і сьмерць“. Літаратурнай Камісіі невядома, чаму нізка вершаў „Каханьне і сьмерць“ ня была выдрукавана ў „Вянку“, але Камісія, маючы поўны сьпіс вершаў гэтага цыклю, выконвае пачатковы намер аўтара і зьмяшчае „Каханьне і сьмерць“ у канцы „Вянка“ і, як гаворыцца ў лісьце, разам з цыклем „Мадонны“. Разьдзелу-ж „Вянка“ — „З чужое нівы“ ці „З чужое глебы“ Камісіі поўнасьцю аднавіць не ўдалося, і таму некаторыя вершы, якія па думцы поэты павінны былі ўвайсьці ў склад гэтага цыклю, Літаратурная Камісія прымушана была зьмясьціць у агульным разьдзеле „Пераклады“ (гл. разьдзел III, пераклады [[Аўтар:Поль Верлен|з Вэрлена]]).<br /> {{водступ|2|em}}У аўтографе вершаў „Каханьне і сьмерць“ рукою аўтара зазначана: „Яраслаўль, серпень-кастрычнік 1912 г.“ З гэтае дапіскі відаць, што і па часе напісаньня гэтая нізка вершаў супадае з „Вянком“.<br /> {{водступ|2|em}}У аўтографе, як відаць, рукою рэдактара былі зроблены папраўкі правапіснага характару. Некаторыя з гэтых паправак Камісіяю прыняты. <section end="185"/> <section begin="186"/>{{водступ|2|em}}''186. Пачуцьцю цёмнаму…'' 8-ы радок — „Ірвучыся“ — форма, запазычаная з расійскае мовы. <section end="186"/> <section begin="187"/>{{водступ|2|em}}''187. Цёмнае неба…'' Камісія ў гэтым вершы захоўвае аўтарскі тэкст: „зардзеўшыся“ (12 р.) замест рэдакцыйнай папраўкі „стыдліва ты“, „дрогнула“ (13 р.), замест рэдакцыйнай папраўкі „ўдарыла“, „празіяла“ (19 р.) зам. „запылала“. У 17-м р. для рыфмы пакінута аўтарскае напісаньне „дрыжала“. <section end="187"/> <section begin="188"/>{{водступ|2|em}}''188-189. Да Вагітнай.'' Слова „вагітнай“ поэта ўжывае ў сэнсе „цяжарная“ (гл. вершы №№ 192, 197). Яно і было выпраўлена рэдактарам на „цяжарная“. <section end="188"/> <section begin="190"/>{{водступ|2|em}}''190. Трыолет.'' „Удаем“ (2 р.) аўтарам ужыта ў сэнсе „прадстаўляем“, „уяўляем“. <section end="190"/> <section begin="192"/>{{водступ|2|em}}''192. Пракляцьце вагітнай.'' У першым радку прынята рэдакцыйная папраўка „каля“ зам. аўтарскага „дзеля“.<br /> {{водступ|2|em}}У 3-м, 4-м і 7-м радкох пакінуты аўтарскі тэкст „зрэбных“ замест „крамных“, „шыпіць“ зам. „сіпіць“ і „з“ (паглядам) зам. „с“. <section end="192"/> <section begin="196"/>{{водступ|2|em}}''196. Смертію сьмерть…<br /> {{водступ|2|em}}2-гі р. У аўтографе стаіць „апачыла“. Камісіяю гэтае слова выпраўлена на „адпачыла“ на тэй паставе, што ў чарнавых аўтографах гэтага вершыку сустракаецца напісаньне „адпачыла“ (папка IV. № 8, аркуш 17). {{накіравальная рыса|5em|height=2px}} <section end="196"/><noinclude></noinclude> ldw3s85gs3i0szlvu8v3lyf1mx8msvx 104 78186 300452 188704 2026-10-16T07:02:41Z Gleb Leo 2440 300452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="109"/>{{водступ|2|em}}У экзэмпляры № 2 рукою аўтара верш закасованы, але новай пераапрацоўкі яго няма (гл. ўвагу да разьдзелу II). <section end="109"/> <section begin="110"/>{{водступ|2|em}}''110. Зімовая дарога.'' Першы раз выдрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1910 г. № Варыянты „Н. Нівы“.<br/> {{водступ|2|em}}1.{{прахон|0.5em}}Шпарка коні бягуць чыстым полем.<br/> {{водступ|2|em}}У экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 2 рукою аўтара верш закасованы (гл. ўвагу да II разьдзелу).<br/> <section end="110"/> <section begin="111"/>{{водступ|2|em}}''111. Зімой.'' Верш выдаецца з „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“, дзе ўпяршыню быў выдрукаваны.<br/> <section end="111"/> <section begin="112"/>{{водступ|2|em}}''112. Перад паводкай.'' Напісаны верш, як зазначана ў „Красавіку“, у 1910 годзе.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз надрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Hіве]]“ 1912 г.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянт „H. Нівы“:<br/> {{водступ|2|em}}16{{прахон|0.5em}}Распалі душу маю.<br/> {{водступ|2|em}}У 4-ым радку „ада сна“ (зам. „сну“) захоўваецца для рыфмоўкі з словам „вясна“ (2р.).<br/> <section end="112"/> <section begin="113"/>{{водступ|2|em}}''113. Падымі у гару…'' Верш упяршыню быў выдрукаваны ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты ў экзэмпляры № 1:<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}А ў душы усе трывогі жыцьця.<br/> {{водступ|2.5|em}}5-8 радкі закасованы.<br/> {{водступ|2.5|em}}9{{прахон|0.5em}}Ёй ня трэба ні шчасьця, ні ласкі.<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Ў ёй няма ні нуды, ні клапот.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты ў экзэмпляры № 2:<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}Добра у неба далёкае глянуць.<br/> {|style="margin-left: 2.3em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 2{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Я любуюся ім, як дзіця. |- | Робішся зноў, як дзіця. |} {{водступ|2.5|em}}3{{прахон|0.5em}}А ў душы і сьціхаюць і тануць<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}Ўсе трывогі зямнога жыцьця.<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Ў ёй няма ні нуды, ні клапот.<br/> {{водступ|2|em}}У 5-ым радку пастаўлена „хмару“ зам. „тучу“, каб пазбавіцца русіцызму і дзеля таго, што ў 12-ым радку поэтам ужываецца „хмара“.<br/> {{водступ|2|em}}У 8-ым радку русіцызм „струях“.<br/> <section end="113"/> <section begin="114"/>{{водступ|2|em}}''114. Па-над белым…'' Верш напісаны, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 2, у 1910 годзе. Першы раз выдрукаваны ў „[[Вянок (1906)|Н. Н.]]“ 1910 г. № 21 пад загалоўкам „Маёвая песьня“.<br/> {{водступ|2|em}}Строфіка вершу ў тэксьце „Н. Н.“ іншая, чым у „Вянку“: кожныя 2 радкі тэксту „Вянка“ ў „Нашай Ніве“ злучаны ў адзін, і верш, гэтакім чынам, мае удвойчы менш радкоў.<br/> {{водступ|2|em}}Чарнавыя варыянты (п. IV. № 12):<br/> {{водступ|2|em}}7-8{{прахон|0.5em}}Ён скрыламі блешча, плешча, звоніць ледзьве чутна ў іх.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты з экзэмпляру „Вянка“ № 1:<br/> {{водступ|2|em}}15{{прахон|0.5em}}Альбо-ж то высокі…<br/> {{водступ|2|em}}24{{прахон|0.5em}}Толькі той, хто сам поэт.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты з экзэмпляру № 2:<br/> {{водступ|2.5|em}}9{{прахон|0.5em}}І ліецца ціха песьня<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Аб красе і вясьне.<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}Навявае гэта мне?<br/> <section end="114"/> <section begin="115"/>{{водступ|2|em}}''115. Романс.'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}У другім экзэмпляры „Вянка“ рукою поэты верш закасованы (гл. ўвагу да II разьдзелу).<br/> <section end="115"/><noinclude></noinclude> kb5d28bjnzxphcpa4bpwwi913knrfe3 104 78187 300453 188769 2026-10-16T07:03:18Z Gleb Leo 2440 300453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="115"/>{{водступ|2|em}}Чарнавыя варыянты (п. IV, № 13, ст. 34):<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 2{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Сьветлыя радасьці ў сэрцы зажгла… |- | Згадкі збудзіла і (сэрца) радасьць зажгла (нуду разьвяла). |} {{водступ|2|em}}18{{прахон|0.5em}}„зьліем“ надзвычайная форма (зам. „сальём“).<br/> <section end="115"/> <section begin="116"/>{{водступ|2|em}}''116. Досі ўжо працы.'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1910 г. № 23-24.<br/> <section end="116"/> <section begin="117"/>{{водступ|2|em}}''117. Уся ў сьлязах дзяўчына…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“. <section end="117"/> <section begin="118"/>{{водступ|2|em}}''118. Сумна мне…'' Першы раз надрукованы ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1911 г. № 22.<br/> {{водступ|2|em}}У другім экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ рукою аўтара верш закасованы (гл. ўвагу да II разьдзелу). <section end="118"/> <section begin="119"/>{{водступ|2|em}}''119. Ня кувай ты, шэрая зязюля…'' Верш першы раз быў надрукованы ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}У другім экзэмпляры „Вянка“ рукою аўтара ён закасованы (гл. ўвагу да разьдзелу II). <section end="119"/> <section begin="120"/>{{водступ|2|em}}''120. Ян і маці.'' Першы раз надрукованы ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1911 г. № 16-17.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты ў чарнавым аўтографе № IV (№ 5, ст. 18):<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}Тае воск, і ўніз па сьвечцы кропелькі сьцякаюць.<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Усё зьнікае, дагарае…<br/> {{водступ|2|em}}У другім другім экзэмпляры „Вянка“ рукою аўтара ён закасованы (гл. ўвагу да разьдзелу II). <section end="120"/> <section begin="121"/>{{водступ|2|em}}''121. Сэрца ные…'' Верш першы раз надрукованы ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1911 год.<br/> {{водступ|2|em}}У другім другім экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ рукою аўтара ён закасованы (гл. ўвагу да разьдзелу II). <section end="121"/> <section begin="122"/>{{водступ|2|em}}''122. Вечар.'' Верш друкуецца з „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з аўтарскай папраўкай у 15-ым радку: „роднай“ зам. „горкай“.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз надрукованы ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1911 г. № 33.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты ў экзэмпляры „Вянка“ № 2.<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Ясны вечар, сьветлы месяц.<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}Белая дарога.<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Выйду з цеснай, душнай хаты.<br/> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}Стану ля парога.<br/> {{водступ|2|em}}Гэты верш зьяўляецца пераапрацоўкай народнае песьні, якую сьпявала маці поэты: „А дзе-ж тая крынічанька, што голуб капаўся“. Пачатак песьні поэтам уведзены ў 11-12 радкі вершу. (Матар‘ялы да біографіі М. Багдановіча, напісаныя бацькам пісьменьніка, ст. 79). <section end="122"/> <section begin="123"/>{{водступ|2|em}}''123. Летапісец.'' Перадрук з тэксту „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з наступнымі аўтарскімі зьменамі з варыянтаў у экзэмпляры „Вянка“ № 2:<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 3{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Тут ціша, тут спакой — ні шуму, ні клапот —'' |- | І… пільна летапіс другі ўжо год пішу: |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 4{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Ён пільна летапіс чацьверты піша год…'' |- | Старэнна літары малыя вываджу. |} {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}… „аб чым спрачаліся“ зам. „чаго бажалі мы“…<br/> {{водступ|2|em}}14{{прахон|0.5em}}„узнаюць гэта“ зам. „хай зьведаюць“…<br/> {{водступ|2|em}}17{{прахон|0.5em}}„яго“ зам. „мае“.<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 19{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Так мора сіняе прымчыць да нас вадой…'' |- | Так мора — ў Гданску я чуваў — прымчыць вадой… |} {{водступ|2|em}}Радкі 11-14 аўтарам закасованы, і Літ. Камісіяй у тэкст выданьня ня ўведзены.<br/> <section end="123"/><noinclude></noinclude> 6v0nc2pmj6sqapk8r6o56ch8i5s3n0l 104 78188 300454 252049 2026-10-16T07:03:33Z Gleb Leo 2440 300454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude><section begin="123"/>{{водступ|2|em}}Аўтару, мабыць, здавалася, што простая мова летапісца яму не ўдаецца, і дзеля гэтага ён лічыў за лепшае даць характарыстыку летапісца ў трэцяй асобе, як мы бачым з прынятых Літаратурнай Камісіяю паправак у р. р. 4, 17 і інш., але папраўкі гэтыя ня скончаны, напр., у 11-ым радку замест „тут“ лепей паставіць „там“.<br /> {{водступ|2|em}}Верш быў напісаны ў 1912 годзе, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры № 2. Першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1912 г. № 26.<br /> {{водступ|2|em}}Чарнавыя варыянты (IV, 8, 25):<br /> {{водступ|2|em}}9{{прахон|0.5em}}Зьбірае ў соты мёд і з ліп і з горкіх кветак.<br /> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}Пра быўшае калісь у нас і прошлы час.<br /> {{водступ|2|em}}13{{прахон|0.5em}}Пра войтаў, бурмістраў…<br /> {{водступ|2|em}}15{{прахон|0.5em}}Як нам жылося тут.<br /> {{водступ|2|em}}20{{прахон|0.5em}}І вось, маўляў з труны… <section end="123"/> <section begin="124"/>{{водступ|2|em}}''124. Перапішчык.'' Верш напісаны ў 1912 годзе, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 2.<br /> {{водступ|2|em}}Першы раз быў надрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1912 г. № 26.<br /> {{водступ|2|em}}Чарнавы варыянт (IV, 13, 8):<br /> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}Чырвоную страку прыгожымі цьвятамі.<br /> {{водступ|2|em}}Русіцызм: 4 — „страку“, 7 — „знароўкі“.<br /> {{водступ|2|em}}Пераклад на расійскую мову гэтага вершу зьмяшчаецца ў VI разьдзеле пад № 316. <section end="124"/> <section begin="125"/>{{водступ|2|em}}''125. Кніга.'' Перадрук з „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з аўтарскімі папраўкамі ў 3 р. — „радкі“ зам. „рады“, і ў 8 р. — „далей“ зам. „усё дальш“.<br /> {{водступ|2|em}}Напісаны ў 1912 годзе, як зазначана рукою аўтара ў экзэмпляры № 2.<br /> {{водступ|2|em}}Першы раз быў надрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1912 г. № 26.<br /> {{водступ|2|em}}Чарнавыя варыянты (п. № IV. 13):<br /> {{водступ|2.5|em}}9{{прахон|0.5em}}А на канцы знайшоў няхітрую прыпіску,<br /> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Што кнігу гэтую дзеля душы сваёй<br /> {{водступ|2|em}}11{{прахон|0.5em}}Сьпісаў раб божы Ян у месту Валкавыску<br /> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}У рок з пачатку дзён сем тысяч сто другой.<br /> {{водступ|2|em}}У 5-ым радку „сьлічная“ (псальма) — полёнізм. <section end="125"/> <section begin="126"/>{{водступ|2|em}}''126. Слуцкія ткачыхі.'' Верш друкуецца ў дзьвёх рэдакцыях. Першая рэдакцыя (126-а) перадрукоўваецца з зборніку „[[Вянок (Багдановіч)|Вянок]]“. У другой рэдакцыі (126-б) даецца роўналежны тэкст, устаноўлены Літаратурнай Камісіяй на падставе аўтарскіх паправак у экзэмпляры „Вянка“ № 2.<br /> {{водступ|2|em}}Варыянты экзэмпляру № 2 (апроч уведзеных у тэкст выданьня):<br /> {{водступ|2|em}}14{{прахон|0.5em}}Ужо сінеюць васількі…<br /> {{водступ|2|em}}20{{прахон|0.5em}}Там луг, як быццам з аксаміта…<br /> {{водступ|2|em}}Задатованы верш 1912 годам рукою аўтара ў экзэмпляры № 2. Першы раз надрукованы быў у „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1912 г. № 26.<br /> {{водступ|2|em}}16{{прахон|0.5em}}„ліючайся“ — дзеяслоўная прымета цяперашняга часу, утворана на ўзор расійскай мовы.<br /> {{водступ|2|em}}Зьмест вершу „Слуцкія ткачыхі“ ня зусім адпавядае гістарычным зьвесткам. Гісторык беларускага мастацтва [[Аўтар:Мікалай Шчакаціхін|М. Шчакаціхін]] дае наступную даведку:<br /> {{водступ|2|em}}„Вядомыя слуцкія тканіны, у тым ліку славутныя золаталітыя і шаўковыя слуцкія паясы, ніколі не вырабляліся, як гэта малюе Багдановіч, прыгоннымі сялянкамі ў панскім двары; для вырабу іх існавала ў Слуцку спэцыяльная, досыць вялікая фабрыка (у 24 варштаты), заснаваная Міхалам Радзівілам у 1758 г. (зачынілася ў 1844 г.). Як сьведчаць захаваныя ў Несьвіскім архіве дакумэнты, ніякіх ткачых на гэтай фабрыцы ня было, а працавалі там выключна мужчыны, пераважна мяшчане з Слуцку і Несьвіжу, і часткова шляхцічы, што асобна зазначана ў сьпісе майстроў. Яны ня былі прыгоннымі і працавалі за плату (гл. дакумэнты, апублікаваныя<section end="126"/><noinclude></noinclude> oos5s7wxezprki0dbjr9mnbzjct2oat 104 78189 300455 188830 2026-10-16T07:03:52Z Gleb Leo 2440 300455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="126"/>[[Аўтар:Аляксандр Ельскі|Ельскім]]: Wiadomóć hystoryczna o pasiarni Radziwiłowskiej w Słucku. W Krakowie. Nakładem Akademii umiejętnośсі, 1894. Стар. 9. 20-21, 22, 28-29). Правільнай рыскай у вершы Багдановіча зьяўляецца характарыстыка слуцкіх вырабаў, як тканых на лад пэрсідзкіх, бо запраўды ў слуцкіх тканінах, асабліва першапачатковых, заўважаецца сьціслае перайманьне пэрсідзкіх рысункаў, што тлумачыцца і самымі мэтамі заснаваньня слуцкае фабрыкі для разьвіцьця мясцовай вытворчасьці такіх прадметаў, галоўным чынам, паясоў, якія маглі-б конкураваць з прывазнымі пэрсідзкімі і турэцкімі вырабамі. Надзвычайна пашыранымі ў Беларусі і ў Польшчы ў XVI, XVII і пачатку XVIII ст. Поэтыцкі вобраз рукі, якая, забыўшыся, тчэ заміж пэрсідзкага вузору цьвяток радзімы васілька, — таксама мае пэўныя падставы ў тых відазьменах, якім падляглі ранейшыя пэрсідзкія рысункі пры вырабе іх у Слуцку, дзе запраўды досыць часта ў іх уносіліся мясцовыя элементы, узятыя, пераважна, з нашай беларускай флёры“.<br/> {{водступ|2|em}}Як відаць, Багдановіч пабудаваў свой верш на грунце тых матэрыалаў, якія ён атрымаў у часе свайго падарожжа ў Вільню ўлетку 1911 г., калі ён азнаёміўся з слуцкімі паясамі і наогул з беларускай культурнай старажытнасьцю.<br/> {{водступ|2|em}}Бацька поэты гаворыць, што на поэту ў Вільні асабліва глыбокае ўражаньне зрабілі рукапісы старасьвецкіх славянскіх кніг і дакумэнтаў, а таксама слуцкія паясы, якія ён па некалькі разоў пераглядаў. („Матар‘ялы“ [[Аўтар:Адам Багдановіч|А. Е. Багдановіча]]). <section end="126"/> <section begin="127"/>{{водступ|2|em}}''127. Безнадзейнасьць.'' Дата напісаньня зазначана рукою аўтара ў сьпісе вершаў „Красавік“ — 1913 год; але, прыняўшы пад увагу паказаньне самога аўтара, што ўсе вершы, якія ўвайшлі ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянок]]“, пісаліся з паловы 1909 г. да паловы 1912 г. Дату „Красавіка“ трэба прызнаць ня зусім дакладнай.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз выдрукаваны ў „Вянку“. <section end="127"/> <section begin="128"/>{{водступ|2|em}}''128. Ціхі вечар…'' Перадрук з „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з наступнымі аўтарскімі папраўкамі: у 36 р. „каменьні“ зам. „камні“ і ў апошнім радку: „яйкі ў рэшаце“ зам. „яек рэшата“. Дата напісаньня зазначана рукою аўтара ў сьпісе вершаў „Красавік“ 1912 г.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз выдрукаваны ў „Вянку“.<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}„чарота“ зам. „чароту“ захоўваецца для рыфмы.<br/> {{водступ|2|em}}11{{прахон|0.5em}}„Крылечкам“ — націск аўтарам пастаўлены на 1-м складзе для захаваньня разьмеру радка. <section end="128"/> <section begin="129"/>{{водступ|2|em}}''129. На ляду у глухім бары…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}У 14-ым р. аўтарам ужыта „умалота“ (зам. сучаснае формы „умалоту“), трэба думаць, для захаваньня рыфмы з словам „балота“ (15 р.). <section end="129"/> <section begin="130"/>{{водступ|2|em}}''130. Уступ.'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“. Захаваліся два чарнавых аўтографы гэтага вершу.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянт аўтографу з п. IV, № 8:<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}У грудзі хворыя запала…<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты аўтографу з п. IV, № 13:<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Каменьні задрыжалі гулка…<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}У (сэрца) грудзі хворыя запала…<br/> {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}І стуль аб ім пральлю хваляй…<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}Яго я бачу у ясным сьне…<br/> {{водступ|2|em}}Апошнія 4 радкі вершу ня зусім зразумелы ў сваёй сынтаксычнай пабудове, але друкуюцца з прычыны таго, што паўтараюцца ва ўсіх экзэмплярах „Вянка“ і ў чарнавікох, але ў аўтографах слова „дачка“ ўзята ў дужкі. <section end="130"/> <section begin="131"/>{{водступ|2|em}}''131. Вулкі Вільні зіяюць…'' Верш у першы раз быў надрукованы ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> <section end="131"/><noinclude></noinclude> ac60vprqur964i4c9v76n0h8dm5hxuq 104 78193 300456 191924 2026-10-16T07:04:15Z Gleb Leo 2440 300456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="131"/>{{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (п. № VI, № 6):<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Зьяюць вокны, ліхтарні ў гары зіхацяць…<br/> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}Коні мчацца, трамваі трывожна зьвіняць…<br/> {{водступ|2|em}}Аўтарская папраўка ў 2-ім экзэмпляры „Вянка“:<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Коні мчацца, трамваі трывожна зьвіняць… <section end="131"/> <section begin="132"/>{{водступ|2|em}}''132. У Вільны.'' Верш у першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (п. VI. № 6):<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}Вітрынамі зьяючыя крамы.<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Кавярні, мора вывесак; як плямы…<br/> {{водступ|2|em}}(Папка № IV, № 3):<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Газэтчыкі крычаць… Сьмяюцца дамы…<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="3" valign="middle" | 7{{прахон|0.5em}} | rowspan="3" valign="middle" | [[File:Bracket left 3.png|10px]] | Гул, гоман, грук на вуліцы імкне… |- | Гук, грукат, звон — усё п‘яніць мяне. |- | Гоман: усё маўляў у сьне… |} {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}„суюшчыя“ — форма, утвораная на ўзор рас. літар. мовы. <section end="132"/> <section begin="133"/>{{водступ|2|em}}''133. За дахамі места…'' Дата напісаньня зазначана рукою аўтара ў сьпісе вершаў „Красавік“ — 1911 год. Першы раз выдрукаваны у „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісны варыянт (папка IV, № 8):<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}музыкі рыданьне…<br/> {{водступ|2|em}}Русіцызм: „срэдзь“ (9 р.).<br/> {{водступ|2|em}}У 3-ім радку „дрота“ (зам. „дроту“) застаўлена для рыфмы з словам „пазалота“ (1 р.). У 4-ым радку у слове „далёкам“ (зам. „далекім“) канчатак, як відаць, ужыты поэтам для рыфмы з словам „мрокам“ (2 р.).<br/> {{водступ|2|em}}У 11-ым радку ў тэксьце „Вянка“ стаіць „Удыхалі“; для рытму выпраўлена: „І дыхалі“. <section end="133"/> <section begin="134"/>{{водступ|2|em}}''134. На глухіх вулках — ноч глухая…'' Верш першы раз выдрукаваны ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісны варыянт (папка № IV, № 8, 7):<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}палёў, курганаў і магіл…<br/> {{водступ|2|em}}У 14-ым радку аўтарам ужыта форма „дрыжашчы“, утвораная на ўзор расійскае літаратурнае мовы.<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}„прастора“ (зам. „прастору“) застаецца для захаваньня рыфмы з словам „гора“ (7 р.). <section end="134"/> <section begin="135"/>{{водступ|2|em}}''135. Завіруха.'' Верш у першы раз выдрукаваны ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“. <section end="135"/> <section begin="136"/>{{водступ|2|em}}''136. Сеў хлопчык з шкляначкай ля вулічнага ганку.'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“. <section end="136"/> <section begin="137"/>{{водступ|2|em}}''137. Ад сьпекі пышуць дахі і асфальт.'' Верш у першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісны варыянт (папка IV, № 8, 7):<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}Хоць-бы на момант жадны адпачыць!<br/> {{водступ|2|em}}У 2-ім радку ў тэксьце „Вянка“: „На вуліцы“. Для захаваньня рытму выпраўлена: „На вулцы“… <section end="137"/> <section begin="138"/>{{водступ|2|em}}''138. Дзьве сьмерці.'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (папка IV, № 4):<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Калі патрыцый сьмерць сувора спатыкаў…<br/> {{водступ|2|em}}7{{прахон|0.5em}}„на… вуснах“ зам. „губах“. <section end="138"/> <section begin="139"/>{{водступ|2|em}}''139. С. Е. Полуяну.'' Верш першы раз быў надрукованы ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ № 50.<br/> <section end="139"/><noinclude></noinclude> 4lpg5fvdgcnzk5ieykguycy6besrk1i 104 78198 300457 188968 2026-10-16T07:04:32Z Gleb Leo 2440 300457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="139"/>{{водступ|2|em}}Аб [[Аўтар:Сяргей Палуян|С. Полуяне]], якому прысьвечаны верш. гл. ўвагу да разьдзелу II.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Нашае Нівы“:<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Глянь, як зорка, сарваўшысь, ляціць,<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}Сыпне яркага сьвету кругі,<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Дзіўным сьветам зірне-заблішчыць<br/> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}І патухне у небе глухім.<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}Але ўсё-ж не прапаў яе сьвет —<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Ён аставіў у душы маёй сьлед…<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}І пагаснуць, загінуць у мгле.<br/> {{водступ|2|em}}У экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 2 верш закасованы рукою аўтара (гл. ўвагу да разьдзелу II).<br/> {{водступ|2|em}}У 10-ым р. „імглі“ (зам. „імгле“) застаўлена для захаваньня рыфмы з словам „зямлі“ (8 р.). <section end="139"/> <section begin="140"/>{{водступ|2|em}}''140. Каганцу.'' Верш першы раз быў надрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1910 г. № 11.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты:<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}Поэт замаўчаў, затаіў свае песьні,<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}Ён болей іх нам не пяе.<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}Лёд моцны душы пад напорам іх трэсьне.<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}І вершы пальлюцца з яе.<br/> {{водступ|2.5|em}}6{{прахон|0.5em}}Дзесь у глыбі таемна бяжаць.<br/> {{водступ|2.5|em}}9{{прахон|0.5em}}І будзе на волі струіцца-каціцца<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}І роднаму краю служыць.<br/> {{водступ|2|em}}У экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 2 верш закасованы рукою аўтара, але новай перапрацоўкі яго ня дана (гл. ўвагу да II разьдз.).<br/> {{водступ|2|em}}Русіцызмы: 5 — „струёй“, 6 — „уходзіць“. <section end="140"/> <section begin="141"/>{{водступ|2|em}}''141. Упалі з грудзей пана бога…'' Перадрук з тэксту „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з наступнымі варыянтамі з экзэмпляру № 2: 5 р. „І гэтак“ зам. „І стуль так“, 6 — „наш нядольны“ зам. „мой радзімы“, 7 — „што-ж чуюць яны там, што бачаць?“ зам. „што-ж там яны, ясныя, бачаць?“<br/> {{водступ|2|em}}Час напісаньня вершу паказаны аўтарам у сьпісе „Красавік“ — 1910 г. Першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Беларускім календары Нашае Нівы]]“ ў 1911 г. <section end="141"/> <section begin="142"/>{{водступ|2|em}}''142. Краю мой родны, як выкляты богам.'' Першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1909 год № 38, але перадрукоўваўся некалькі разоў: у „[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)|Беларускім Календары Н. Н.]]“ 1912 г., у газэце „[[Беларускія ведамасьці (1921)|Беларускія ведамасьці]]“ 1921 г. і інш.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Н. Н.“:<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Край мой радзімы!..<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (VI, 35):<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}Край мой радзімы! Ці проклят ты богам —<br/> {{водступ|2.5|em}}2 Толькі няма табе долі…<br/> {{водступ|2.5|em}}3{{прахон|0.5em}}Боры, балоты…<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}Радам віднеюцца родныя вёскі,<br/> {{водступ|2.5|em}}6{{прахон|0.5em}}Сталі ў балотах, у брудзе;<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Вынесьлі вагі іх сьпіны;<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}Боры, пяскі ды трасіны.<br/> {{водступ|2|em}}14{{прахон|0.5em}}…сэрца ад жалю…<br/> {{водступ|2|em}}16{{прахон|0.5em}}Столькі нуды і пячалі.<br/> {{водступ|2|em}}17{{прахон|0.5em}}Песьня гаворыць, як ўдовіна сына,<br/> {{водступ|2|em}}19{{прахон|0.5em}}Там, дзе панура хіліцца каліна.<br/> <section end="142"/> <section begin="143"/>{{водступ|2|em}}''143. Халоднай ноччу я ў шырокім, цёмным полі…'' Верш у аўтографе IV, 2, 11 рукою аўтара задатованы 1910 годам.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1910 г. № 33. <section end="143"/><noinclude></noinclude> eq1i0gaw2alq598bugloiyn21znt48q 104 78208 300458 188972 2026-10-16T07:05:01Z Gleb Leo 2440 300458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="143"/>{{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (папка IV, № 2, ст. 11):<br/> {|style="margin-left: 2.3em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 2{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Каля агнішча лёг і задрамаў… |- | Каля агнішча ляжаў у лёгкім паўсьне. |} {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}І вясёла тады зрабілася разам мне!<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}Хай, шэры попел, ты сваёй чэшуёю (луской)<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}На душу попелам лажылась мне ўвесь час…<br/> {{водступ|2|em}}Варыянт „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“:<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}„блішчыць“ зам. „гарыць“. <section end="143"/> <section begin="144"/>{{водступ|2|em}}''144. Кінь вечны плач свой аб старонцы!'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1911 год, № 36 пад загалоўкам „Хай іншы жаліцца старонцы“…<br/> {{водступ|2|em}}Чарнавыя варыянты (п. IV, № 5, 20):<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}Хай іншы жаліцца старонцы,<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}Я-ж сьлёзаў ня лію ракой.<br/> {{водступ|2.5|em}}3{{прахон|0.5em}}Бо бачу: ноччу смотрыць сонца…<br/> {{водступ|2.5|em}}7{{прахон|0.5em}}Не жартуйце вы над гэтай песьняй-казкай,<br/> {{водступ|2.5|em}}8{{прахон|0.5em}}Ня дзівецеся на гэці песьні-сны.<br/> {{водступ|2.5|em}}9{{прахон|0.5em}}Пад зімовай беласьнежнай маскай<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Бачу я чароўны твар вясны…<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Нашае Нівы“:<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Хай іншы жаліцца старонцы,<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}Я-ж сьлёзаў ня лію, як вы,<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Бо бачу: ноччу глядзіць сонца…<br/> {{водступ|2|em}}У 6-ым р. форма „ада сна“ (зам. „ад сну“) ўжыта поэтам на ўзор рас. „от сна“. <section end="144"/> <section begin="145"/>{{водступ|2|em}}''145. Зразаюць галіны таполі адну за адной.'' Дата напісаньня зазначана рукою аўтара ў сьпісе вершаў „Красавік“ — 1910 год. Першы раз выдрукаваны ў „[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)|Беларускім Календары Нашае Нівы]]“ 1911 г.<br/> {{водступ|2|em}}У 8-ым радку ў экзэмпляры № 2 слова „легчы“ поэтам перапраўлена на „палеч“. <section end="145"/> <section begin="146"/>{{водступ|2|em}}''146. Рушымся, брацьця, хутчэй…'' Верш першы раз быў надрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1910 год.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Нашае Нівы“:<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}На бой з жыцьцём, пакінуўшы страх…<br/> {{водступ|2|em}}Разьмер вершу ня зусім вытрыманы. Звычайна поэтам разьмер паказваецца аловачнай нататкай у экзэмпляры „Вянка“ № 1; пад гэтым-жа вершам замест яе аўтарскаю рукою пастаўлены пытальнік.<br/> <section end="146"/> <section begin="147"/>{{водступ|2|em}}''147. Нашых дзедаў душылі абшары лясоў…'' Верш першы раз быў надрукованы ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}„Дзедаў“ (зам. „дзядоў“) у 1-ым і 9-ым радкох застаўлена па вымаганьні рытмікі. <section end="147"/> <section begin="148"/>{{водступ|2|em}}''148. Ўстань, навальніца, мкні нанова.'' Верш першы раз быў надрукованы ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“. <section end="148"/> <section begin="149"/>{{водступ|2|em}}''149. Ня блішчыць у час зьмярканьня і ў глыбокай цемні ночы…''<br/> {{водступ|2|em}}Верш першы раз быў надрукованы ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1911 г., № 51-52.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Н. Н.“:<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}„цёмнай“ зам. „цёмні“.<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}„Упадуць“ зам. „упадзець“. <section end="149"/> <section begin="150"/>{{водступ|2|em}}''150. Напілося сонца са крыніц сьцюдзёных…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> <section end="150"/><noinclude></noinclude> kty08986yk8fyafo685zzc1tpdt4cmt 104 78209 300459 191925 2026-10-16T07:05:24Z Gleb Leo 2440 300459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="150"/>{{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (п. № IV. 5, ст. 22):<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}Прыпадняла ў неба з іх ваду, як пар;<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}Пар зрабіўся ў вышы чарадою хмар.<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}Ўдаль яны памкнулі над зямлёй панурай.<br/> {{водступ|2.5|em}}6{{прахон|0.5em}}Мігаціць пад імі поле, бор, лука.<br/> {{водступ|2.5|em}}7{{прахон|0.5em}}Але што блішчыць там? Ці ня ты, сястрыца…<br/> {{водступ|2.5|em}}8{{прахон|0.5em}}„родная“ зам. „срэбная“.<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 11{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Уніз памкнулі хмары да радзімых грудзей… |- | Рынуліся хмары ўніз к грудзям радзімым |} {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}І зьліліся з імі праз крыніцы сьлёз.<br/> {{водступ|2|em}}У 1-ым р. прыназоўнік „са“ замест прынятага ў літаратурнай мове „з“ закінута для захаваньня разьмену вершу. <section end="150"/> <section begin="151"/>{{водступ|2|em}}''151. Ой, чаму я стаў поэтам…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“. <section end="151"/> <section begin="152"/>{{водступ|2|em}}''152. Даўно ўжо целам я хварэю…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1912 г. № 4.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (папка IV, № 12, 10):<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}Мне цяжка. Я даўно ўжо хварэю,<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}Бальны душой…<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}На роднай старане маёй цячэць крыніца…<br/> {|style="margin-left: 2.3em; margin-right: auto;" | rowspan="3" valign="middle" | 7{{прахон|0.5em}} | rowspan="3" valign="middle" | [[File:Bracket left 3.png|10px]] | Там я, бальны, змагу пазбыцца. |- | Прынікну я да ёй, каб пазбыцца… |- | Нап‘юсь з яе, каб пазбыцца… |} {{водступ|2.5|em}}9{{прахон|0.5em}}Ня скаржусь я!<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}І нават калі ў ім загіну.<br/> {{водступ|2|em}}11{{прахон|0.5em}}Ня цяжкай будзеш свайму сыну<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}Ты, маць-зямля.<br/> {{водступ|2|em}}У аўтографе верш падзелены на 4 строфы па 4 радкі ў кожнай строфе.<br/> <section end="152"/> <section begin="153"/>{{водступ|2|em}}''153. Калі зваліў дужы Геракл у пыл Антэя…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1910 год.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (папка № IV, № 12, ст. 24):<br/> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}І з новай сілаю (і каб змагацца зноў), яшчэ чым раньш, сільнее.<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}Падняўся ён, моцны, як дуб стары, з зямлі…<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Н. Н.“:<br/> {{водступ|2|em}}Ён, каб змагацца зноў, падняўся ўраз з зямлі.<br/> {{водступ|2|em}}У чарнавікох захаваўся тэкст гэтага вершу на расійскай мове (п. № IV, № 13, ст. 8). <section end="153"/> <section begin="154"/>{{водступ|2|em}}''154. Бледны, хілы, ўсё-ж люблю я…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1910 г. № 37.<br/> {{водступ|2|em}}У аўтографе 1 р. „чахлы“ зам. „хілы“. <section end="154"/> <section begin="155"/>{{водступ|2|em}}''155. Жывеш ня вечна, чалавек, — перажыві-ж у момант век!'' Верш першы раз быў надрукованы ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1911 г. <section end="155"/> <section begin="156"/>{{водступ|2|em}}''156. Мудрай прамовы мёд залацісты…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1911 год, № 46. <section end="156"/> <section begin="157"/>{{водступ|2|em}}''157. Дзе вы, лясоў, палёў цьвяты?'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1911 год, № 49.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянт аўтографу (п. № 1, № 5, ст. 3) і „Нашай Нівы“: 2 „мароз (іх) вас загубіў“.<br/> <section end="157"/><noinclude></noinclude> l7vhidqng6iniyir9gbqqpqojhcj1ba 104 78223 300460 189126 2026-10-16T07:05:45Z Gleb Leo 2440 300460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="158"/>{{водступ|2|em}}''158. „Калі ў ракавіну цёмную жамчужніцы“…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> <section end="158"/> <section begin="159"/>{{водступ|2|em}}''159. Сьвяча бліскучая зіяе…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}У 8-м радку форма „ём“ зам. „ім“ застаўлена для рыфмы з словам „агнём“ (6 р.).<br/> <section end="159"/> <section begin="160"/>{{водступ|2|em}}''160. Песьняру.'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Hіве]]“ 1910 год, № 15. <section end="160"/> <section begin="161"/>{{водступ|2|em}}''161. Нізка вершаў „Вольныя думы“. Уступ.'' Першы радок друкуецца з перастаноўкаю слоў („я думы, путамі ня скутыя“) згодна з аўтарскаю папраўкаю ў экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 2. Папраўка прынята, каб захаваць ямбічны разьмер вершу: у экзэмпляры „Вянка“ № 1 аўтарскаю рукою зроблена надпіс „4 ямб“.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз друкаваўся ў „Вянку“. <section end="161"/> <section begin="162"/>{{водступ|2|em}}''162. Гутарка з паненкамі.'' Першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1912 г. № 23.<br/> {{водступ|2|em}}У папцы IV (№ 6, 29) захаваўся чарнавы накід гэтага вершу на расійскай мове ў некалькі іншай апрацоўцы:<br/> <div style="margin-left: 2em"> Ах, как уютно, чисто, мило<br/> Касаточка гнездо для птенчиков слепила!<br/> Увидевши его, мамаша говорила;<br/> Папаша излагал солидно поученье<br/> Про трудолюбие, терпение, уменье,<br/> И дети пальцы в нос совали в восхищении.<br/> Придя, шептали, веселясь.<br/> А надо им сказать тогда,<br/> Что входит грязь<br/> В состав уютного гнезда.<br/> Мораль сама понятна, господа!<br/> </div> <section end="162"/> <section begin="163"/>{{водступ|2|em}}''163. Вы кажаце мне, што душа у поэта…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}У чарнавікох (папка № IV, № 13, ст. 8) захаваўся тэкст гэтага вершу ў расійскай мове: „Вы говорите, что в душе моей…“ <section end="163"/> <section begin="164"/>{{водступ|2|em}}''164. Вы, панове, пазіраеце далёка…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1913 год, № 9, 3. У Багдановіча, мабыць, стаяла „сьветла“; папраўка — „сьвятло“, як відаць, рэдакцыйная. Яна парушае рытм. <section end="164"/> <section begin="165"/>{{водступ|2|em}}''165. Мы доўга плылі ў бурным моры…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“. <section end="165"/> <section begin="166"/>{{водступ|2|em}}''166. Была калісь пара: гучэла завіруха…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1911 год. № 2.<br/> Рукапісныя варыянты (папка IV, № 6, ст. 20):<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Была калісь пара: ўзравела завіруха.<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}І замяла майго прашоўшага сьляды.<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Уціхла ўжо яна, і доўгія гады… <section end="166"/> <section begin="167"/>{{водступ|2|em}}''167. Мне сьнілася.'' Перадрук з тэксту „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з зьменамі ў 1-м і 7-м радкох. Першы радок у „Вянку“ выдрукаваны так: „Ўсё вышэй і вышэй я на гору узьбіраўся“, у „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ займеньнік „я“ быў перастаўлены: „ўсё вышэй і вышэй на гару я ўзьбіраўся“. Літкамісіяю прыняты тэкст першага радку па „Н. Н.“ для большага захаваньня рытміткі. У 7-мы радок унесена аўтарская папраўка з экзэмпляру „Вянка“ № 2 — „стамлёны“ зам. „прыстаўшы“.<br/> <section end="167"/><noinclude></noinclude> dwlnr8max2b864h9nzawmsbbmjdu1y2 104 78233 300461 191926 2026-10-16T07:05:59Z Gleb Leo 2440 300461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="167"/>Першы раз быў выдрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ — 1911 г.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянт „Н. Н.“:<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}Там хоць сонца і далей… <section end="167"/> <section begin="168"/>{{водступ|2|em}}''168. Шмат у нашым жыцьці ёсьць дарог…'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}У 11-м радку аўтарам ужыта ўтвораная на ўзор расійскае літаратурнае мовы форма дзеяпрыметніку цяперашняга часу „паўзушчы“. <section end="168"/> <section begin="169"/>{{водступ|2|em}}''169. Пэнтамэтры.''<br/> {{водступ|2|em}}Перадрук з тэксу „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“. Першыя два радкі былі выдрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1910 г., № 28.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)|Беларускага Календара Н. Нівы]]“ 1913-га году:<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Ясныя, чыстыя сьлёзы з вачэй пакаціліся,<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}Але з зямлёю зьмяшаўшысь, гразьзю зрабіліся…<br/> {{водступ|2|em}}Аўтарскія папраўкі ў экзэмпляры „Вянка“ № 2: закасованы загаловак „Пэнтамэтры“ і напісаны „Элегічныя дысьціхі“.<br/> {{водступ|2|em}}З радок: „бліжыцца“ зам. „хіліцца“.<br/> {{водступ|2|em}}У 3-м пэнтамэтры 3-ці радок „прыбрэжнай страмніны“ — выраз запазычаны з расійскае мовы. <section end="169"/> <section begin="170"/>{{водступ|2|em}}''170. Непагодаю маёвай.'' Першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“. <section end="170"/> <section begin="171"/>{{водступ|2|em}}''171. Сонэт.'' Першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1911 г.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты з п. № IV, № 6 ст. 2:<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}Там жмненю зёрнаў у гаршку нашлі,<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}Сухімі, пэўна, семяна былі…<br/> {{водступ|2.5|em}}7{{прахон|0.5em}}Збудзілася шчасьліва і буйна ўскаласілася<br/> {{водступ|2.5|em}}8{{прахон|0.5em}}Вясною тое збожжа на ральлі.<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Відаць, цяпер дарэмна не засьне.<br/> {{водступ|2|em}}11{{прахон|0.5em}}Зварушаны нарэшце дух народны,<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}Каторы ўперад моцна рвецца, імкне,<br/> {{водступ|2|em}}14{{прахон|0.5em}}Як гучная прывольная крыніца,<br/> {{водступ|2|em}}15{{прахон|0.5em}}Што цераз глебу ўтрапіла прабіцца.<br/> {{водступ|2|em}}З{{прахон|0.5em}}папкі № IV, № 5. 15:<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}Там, дзе ляжаць Ягіпецкія полі,<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}Ліюцца ціха хвалі бела Ніла,<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="3" valign="middle" | 3{{прахон|0.5em}} | rowspan="3" valign="middle" | [[File:Bracket left 3.png|10px]] | Стаіць разрытая даўнейшая магіла: |- | Ужо шмат тысяч год стаіць адна магіла… |- | Шмат тысяч год схаваныя ў зямлі. |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 4{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Гавораць, — зёрнаў жменю у ёй нашлі… |- | У гаршчку пад ёй зярнятак шмат… |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="3" valign="middle" | 5{{прахон|0.5em}} | rowspan="3" valign="middle" | [[File:Bracket left 3.png|10px]] | Замёрзшыя яны усе былі… |- | Сталецьці пад зямлёй замёрзшыя… |- | Бяз руху сотні лет былі яны ў зямлі |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 5{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Сталецьці бяз жызьні ляжаўшыя ў зямлі… |- | Бяз руху, бяз жыцьця шмат… |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 6{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Зямля радзімая іх сокамі ўспаіла, |- | І прабудзілася ў іх жыцьцёвая сіла… |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="5" valign="middle" | 7{{прахон|0.5em}} | rowspan="5" valign="middle" | [[File:Bracket left 3.png|15px]] | І буйным коласам от… |- | Над імі сотні лет… |- | Яны-ж драмалі ўсё… |- | Сталецьці чарадой над сьветам прашлі. |- | Яны-ж… прарасьлі. |} <section end="171"/><noinclude></noinclude> r3we51mokht9qcfey1dknm5m3sf98sn 104 78276 300462 189220 2026-10-16T07:06:18Z Gleb Leo 2440 300462 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="171"/>{{водступ|2|em}}У чарнавікох (папка № IV, № 6, ст. 28) захаваўся тэкст гэтага вершу ў расійскай мове.<br/> {{водступ|2|em}}У 9-м радку аўтарам, як звычайна, ужыта слова „сымвол“ зам. сучаснага літаратурнага „сымболь“. <section end="171"/> <section begin="172"/>{{водступ|2|em}}''172. Сонэт.'' Перадрук з тэксту „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з зьменамі, узятымі з экзэмпляру № 2 і чарновага аўтографу п. IV (№ 6, 4 і 16 ст.).<br/> {{водступ|2|em}}З экзэмпляру № 2 у тэкст вершу ўнесены наступныя варыянты:<br/> {{водступ|2|em}}З — „Закрасавалі“ зам. „кругом паўсталі“.<br/> {|style="margin-left: 2.3em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 9{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Цяпер нават здаволена багно!'' (экзэмпляр № 2). |- | Цяпер давольна топкае багно („Вянок“). |} {{водступ|2|em}}3 аўтографу прыняты Камісіяй наступныя зьмены:<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}„Каранёў“, зам. „карэньняў“.<br/> {{водступ|2.5|em}}7{{прахон|0.5em}}„Часамі“ зам. „парою“.<br/> {{водступ|2|em}}У 4-м радку ўнесены варыянт з аўтографу „каранёў“ для захаваньня рытмоўкі. У 7-м радку Літ. Камісіяю прынята слова „часамі“ з прычыны таго, што больш адпавядае сэнсу вершу і пазбаўляе радок ад слова „парою“, якое ўжыта тут не ў адпаведным бел. слову сэнсе.<br/> {{водступ|2|em}}Апроч уведзеных у тэкст, у экзэмпляры № 2 поэтам даны наступныя варыянты:<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}У калюжыне глухой сярод балота.<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}За… мяккі сьнег бялей…<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}Паўсюды плесьня, бруд, гнілая слота,<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Сьмярдзючае, бруднае, яно…<br/> {{водступ|2|em}}У чарнавікох захавалася некалькі аўтографаў вершу.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты з рукапісу (п. IV, № 8, ст. 1):<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}„Брудных“ зам. „сонных“.<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}Ад сьнегу з неба… бялей,<br/> {{водступ|2.5|em}}3{{прахон|0.5em}}Расьце грамада чыстая лілей.<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}Схаваная трасьцінкамі чарота.<br/> {|style="margin-left: 2.3em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 7{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Паўзе-ж пад імі тлусты, сьлізкі зьмей. |- | …Паўдзенная сьпякота… |} {|style="margin-left: 2.3em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 8{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Укруг ціна да іржа… |- | Ўкруг бруд іржы, благая пазалота… |} {{водступ|2|em}}Варыянты з аўтографу папкі IV-ай, (№ 6, ст. 7):<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}„вод“ зам. „луж“; „лятушчы“ зам. „нябеснай“,<br/> {{водступ|2.5|em}}3{{прахон|0.5em}}Гуртком красуе некалькі лілей…<br/> {{водступ|2.5|em}}8{{прахон|0.5em}}Мкнуць жабы, раса ляжыць, як пазалота.<br/> {{водступ|2.5|em}}9{{прахон|0.5em}}Быць мо‘, цяпер апраўдана багно,<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Сталецьцямі зьбірала гной яно,<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 11{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Урэшце чыстыя цьвяты ўзрасьціла |- | Смуродным сокам тым узгадавала. |} <section end="172"/> <section begin="173"/>{{водступ|2|em}}''173. Як птушка ў гібкіх трасьніках…'' Верш друкаваўся першы раз у „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}У экзэмпляры „Вянка“ № 2 рукою аўтара верш закасованы і ніякіх замен і паправак ня дана (гл. ўвагу да разьдзелу II-га).<br/> {{водступ|2.5|em}}4 і 7 „Трасьніках“ — русіцызм.<br/> <section end="173"/> <section begin="174"/>{{водступ|2|em}}''174. Трыолет. Калісь глядзеў на сонца я.'' Верш друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“ і ў „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1913 г., № 39.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты з аўтаграфу (п. IV, 10,2).<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}На сонца заглядзеўся я,<br/> {{водступ|2.5|em}}3{{прахон|0.5em}}Шукаючы красы жыцьця,<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}На сонца заглядзеўся я.<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}Таму, што сьветла, сэрцу міла,<br/> {{водступ|2.5|em}}6{{прахон|0.5em}}Ня ў сорам сьлепата мая.<br/> <section end="174"/><noinclude></noinclude> pfl8ddvjalh9x6u9wsp262ebu4prxr7 104 78281 300463 189241 2026-10-16T07:06:32Z Gleb Leo 2440 300463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="174"/>{{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты з аўтографу п. IV (№ 13, ст. 34):<br/> {{водступ|2.5|em}}1 і 4{{прахон|0.5em}}На сонца я калісь глядзеў.<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}Няхай з мяне цяпер хахочуць…<br/> <section end="174"/> <section begin="175"/>{{водступ|2|em}}''175. Рондо. „Узор прыгожы пекных зор“.'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“. У „Красавіку“ вершы з такімі самымі загалоўкамі „Рондо“ і „[[Актава (Багдановіч)|Октава]]“ (гл. № 176) задатованы 1911-м годам. З прычыны таго, што поэта сьпіс вершаў да задуманага зборніку папаўняў з „Вянка“, трэба думаць, што і „Рондо“ і „Октава“ — тыя самыя вершы, якія выдрукаваны ў „Вянку“.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (п. IV, 13, 14):<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}Жывы вузор прыгожых, ясных зор,<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}Гараць на сіняй шыры небасхіла;<br/> {{водступ|2.5|em}}3{{прахон|0.5em}}Як хороша агні адбіла<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}Вада калюжын і гнілых вазёр!<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}Якую пекнасьць ноч паўсюль зьявіла!<br/> {{водступ|2.5|em}}7{{прахон|0.5em}}Калюжын муць: напоўніць мрок прастор,<br/> {{водступ|2.5|em}}8{{прахон|0.5em}}І (устае) бачны будзе ў ёй гарашчы, мілы<br/> {{водступ|2.5|em}}9{{прахон|0.5em}}Жывы вузор.<br/> {{водступ|2|em}}11{{прахон|0.5em}}І чуе бор…<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}І чуе луг, як жаба крэхча хіла.<br/> {{водступ|2|em}}13{{прахон|0.5em}}Ды ня чуваць яе вышэй ад гор…<br/> {{водступ|2|em}}Гэты верш ня зусім закончаны, — пабудова канцавых радкоў некалькі цяжкаватая; Літ. Камісія пакідае яго ў выданьні, каб не парушаць цэльнасьці зборніку.<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}„пекных“ — полёнізм.<br/> {{водступ|2|em}}У 8-м р. поэтам ужыта форма дзеяпрыметы цяперашняга часу — „гарашчы“. <section end="175"/> <section begin="176"/>{{водступ|2|em}}''176. Октава. „Як моцны рэактыў, каморы выклікае“…'' Верш першы раз быў выдрукаваны ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“. Аб годзе напісаньня гл. ўвагу да папярэдняга вершу № 175.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты з аўтографу (п. № IV, 13. ст. 14):<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}Як рэактыў…<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}Між строк лістка, ўсё роўна, як з магіл.<br/> {{водступ|2.5|em}}3{{прахон|0.5em}}Ня бачны (сакрытыя) значкі, — так цемень залівае<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}Зеленаваты, чысты небасхіл,<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}І праз яго патроху выглядае<br/> {{водступ|2.5|em}}6{{прахон|0.5em}}Агністых зор…<br/> {{водступ|2.5|em}}8{{прахон|0.5em}}І аб красе да сэрца гаворыць. <section end="176"/> <section begin="177"/>{{водступ|2|em}}''177. Тэрціны.'' Перадрук з „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з наступнымі аўтарскімі зьменамі ўведзенымі ў тэкст з экзэмпляру № 2:<br/> {{водступ|2.5|em}}3{{прахон|0.5em}}„І жыць“ зам. „пажыць“<br/> {|style="margin-left: 2.3em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 4{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Мы любім час далёкі'' |- | Быцьцё дзядоў у смутку. |} {{водступ|2.5|em}}7{{прахон|0.5em}}„Таму вярнуўся“ зам. „і вось зьвярнуўся“.<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}„Даўняю“ зам. „даўніх форм“.<br/> {{водступ|2|em}}Верш першы раз друкаваўся ў „Вянку“. <section end="177"/> <section begin="178"/>{{водступ|2|em}}''178. Грамада зорак „карона“.''<br/> {{водступ|2|em}}Верш друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (IV, 5, 4):<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}У сьветлым паветры яна ляціць, як страла, і агнямі<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Яркімі ў ёй на ляту каменьні каштоўныя сталі робіцца ў небе… <section end="178"/> <section begin="179"/>{{водступ|2|em}}''179. З Крымскага.'' (Пераклад з украінскае мовы).<br/> <section end="179"/><noinclude></noinclude> krvz7yiqglsokatok0hs7dzk9sf17eq 104 78299 300464 191927 2026-10-16T07:06:48Z Gleb Leo 2440 300464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="179"/>{{водступ|2|em}}Верш выдаецца з „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з наступным варыянтам у апошнім радку, уведзеным у тэкст з экзэмпляру № 2:<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}„Сьлёзы-ж ліць“ зам. „а плакаць“.<br/> {{водступ|2|em}}Верш першы раз друкаваўся ў „Вянку“. <section end="179"/> <section begin="180"/>{{водступ|2|em}}''180. З Чарняўскага.'' (Пераклад з украінскае мовы).<br/> {{водступ|2|em}}Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“. <section end="180"/> <section begin="181"/>{{водступ|2|em}}''181. 3 Олеся.'' (3 украінскае мовы).<br/> {{водступ|2|em}}Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}13{{прахон|0.5em}}„асьцюжэная“ — рус.<br/> {{водступ|2|em}}16{{прахон|0.5em}}„У нуднаму „рыпу“ зам. „у нудным рыпе“ застаўлена для захаваньня рыфмы з словам „ліпу“ (14 р.) (гл. увагу да № 52 — „[[Купідон]]“). <section end="181"/> <section begin="182"/>{{водступ|2|em}}''182. Астры.'' Верш першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}„У цудоўнаму сьне“ зам. „у цудоўным сьне“ застаўлена для захаваньня рытмікі вершу (гл. увагу да в. № 52 — „[[Купідон]]“).<br/> {{водступ|2|em}}У апошнім радку ў поэты стаяла, мабыць, форма „усех“, якая, як відаць, рэдакцыяй „Вянка“ была выпраўлена на „ўсіх“. <section end="182"/> <section begin="183"/>{{водступ|2|em}}''183. У вёсцы.'' Верш друкаваўся першы раз у „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“.<br/> {{водступ|2|em}}У 39-м радку ў „Вянку“ выдрукавана: „І вось, дабраўшыся ў падолак разам з ёй“. Згодна аўтографу (IV, 3, 2) выпраўлена: „разам к ёй“.<br/> {{водступ|2|em}}У канцы вершу ў 57-м радку Камісіяй для захаваньня рытмікі ўнесена слова „ўжо“:<br/> {{водступ|2|em}}„Хай шмат чаго [ўжо] з тых гадоў крыніца змыла“…<br/> Рукапісныя варыянты (IV, 13, 33):<br/> {{водступ|2|em}}18{{прахон|0.5em}}З бакоў, калёсамі ізьбітай…<br/> {{водступ|2|em}}22{{прахон|0.5em}}Адны расьліны тут хоць трохі аздабляла…<br/> {{водступ|2|em}}23{{прахон|0.5em}}Расьлінамі вясковую нуду, — бо скрозь яго мак…<br/> {{водступ|2|em}}26{{прахон|0.5em}}Усыпалі гарод і пацешалі душу.<br/> Рукапісны варыянт (IV, 3, 2):<br/> {{водступ|2|em}}40{{прахон|0.5em}}Трывожна плачучы, уткнуўся галавой…<br/> Рукапісныя варыянты (папка IV, 8, 9):<br/> {{водступ|2|em}}55{{прахон|0.5em}}Вось што у вёсцы ўбачыў я,<br/> {{водступ|2|em}}56{{прахон|0.5em}}І ажыла ў грудзях душа мая… {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 57{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | І помніць ‘шчэ душа і сэрца не забыла… |- | Ні мала облікаў душа мая забыла… |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="4" valign="middle" | 59{{прахон|0.5em}} | rowspan="4" valign="middle" | [[File:Bracket left 3.png|14px]] | І, можа, зьнікне у цёмнай глыбіне… |- | Хоць губіцца яна ў сардэчнай глыбіне… |- | Што зьнікне облік твой у цёмнай глыбіне… |- | І тоне твой абраз у цёмнай глыбіне, — |} {{водступ|2|em}}60{{прахон|0.5em}}Я веру, ў цяжкі дзень ты глянеш на мяне.<br/> {{водступ|2|em}}Русіцызмы: 2 — „мацярэй“, 8 — „чэрты“.<br/> {{водступ|2|em}}У 17-м радку зам. „абодвых“ застаўлена „абох“ для захаваньня разьмеру радку.<br/> <section end="183"/> <section begin="184"/>{{водступ|2|em}}''184. Вэроніка.'' Перадрук з тэксту „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з наступнымі зьменамі паводле варыянтаў у экземпляры № 2: {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 21{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Зьбіваў здалёку…'' (Экзэмпляр № 2). |- | Ураз „браў на вынас“. („Вянок“). |} {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 49{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | ''Таму з маленства…'' |- | І змалку шчыра… |} <section end="184"/><noinclude></noinclude> qesg3e85u8kfkeyprvo413erl6cylqr 104 78304 300465 189303 2026-10-16T07:07:20Z Gleb Leo 2440 300465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="184"/>{{водступ|2|em}}94. „няпрыкметна“ зам. „панямногу“.<br/> {{водступ|2|em}}У 132 і 133 радкох „больна“ зам. „прыкра“.<br/> {{водступ|2|em}}У прыведзенай у канцы „Вянка“ нататцы зазначана, што трэба пасьля V-й строфы паставіць IX, X і XI, а потым VI, VII і VIII. Літ. Камісія разьмясьціла строфы згодна гэтаму паказаньню, а таму ў 1-м радку IX-е строфы для ўстанаўленьня большай сувязі і прынята аўтарская папраўка (з экзэмпляру № 2) „таму з маленства“…<br/> {{водступ|2|em}}Іншыя аўтарскія папраўкі, апроч уведзеных у тэкст, у экзэмпляры „Вянка“ № 2:<br/> {{водступ|2|em}}І „уражлівай“ зам. „васковай“.<br/> {{водступ|2|em}}49-54 і 61-72 радкі закасованы рукою поэты.<br/> {{водступ|2|em}}161. — Таемны надпіс у лісьце.<br/> Рукапісныя варыянты (папка IV, № 11):<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}А ў пруд схіліўся тын стары.<br/> {{водступ|2|em}}14{{прахон|0.5em}}Знаемых нашых належаў;<br/> {{водступ|2|em}}24{{прахон|0.5em}}Калі садзіў у плечы мяч…<br/> {{водступ|2|em}}51{{прахон|0.5em}}Дзе разрасьліся макі…<br/> {{водступ|1.5|em}}123{{прахон|0.5em}}Ён сплёў цьвяток любві маёй,<br/> {{водступ|1.5|em}}124{{прахон|0.5em}}Ён разарваў каханьня сеці<br/> {{водступ|1.5|em}}125{{прахон|0.5em}}І тую службу саслужыў,<br/> {{водступ|1.5|em}}126{{прахон|0.5em}}Што нас адразу падружыў.<br/> Рукапісныя варыянты (п. IV, 3, 7):<br/> {{водступ|2|em}}40{{прахон|0.5em}}Дачка маленькая ўзрастала.<br/> {{водступ|2|em}}46{{прахон|0.5em}}Айцец быў заўсегда ў бальніцы, —<br/> {{водступ|2|em}}47{{прахон|0.5em}}Няма сясьцёр у Вэронікі.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты: (п. IV, № 6, ст. 24):<br/> {{водступ|2|em}}19 Я не забыў і гульні нашы,<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 20{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Наш шум, калі размах рукі… |- | На бок схіліўшыся забор… |- | |} Рукапісныя варыянты (п. IV, 6, 23):<br/> {{водступ|1.5|em}}151{{прахон|0.5em}}Прад пекнасьцю яе жывой…<br/> {{водступ|1.5|em}}152{{прахон|0.5em}}Зачараваны ў момант ёй…<br/> {{водступ|1.5|em}}155{{прахон|0.5em}}І к сэрцу сьветла паплыло,<br/> {|style="margin-left: 1.3em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 156{{прахон|0.5em}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | І стала ў ім цяпло, сьвятло… |- | І неяк стала ў ім сьвятло. |} {{водступ|1.5|em}}157{{прахон|0.5em}}І гэта сьветла не згасае!<br/> {{водступ|1.5|em}}158{{прахон|0.5em}}І дасюль яго жывы прамень…<br/> {{водступ|3.5|em}}…з дзён мінулых…<br/> {{водступ|4|em}}І сэрца іх не забывае.<br/> {{водступ|2|em}}Русіцызмы: 103 — „струёй“, 146 — „чэрты“. <section end="184"/> <section begin="185"/>{{водступ|2|em}}''Каханьне і сьмерць.'' Нізка вершаў (№№ 185-198).<br/> {{водступ|2|em}}Друкуецца з аўтографу, пераданага ў Літаратурную Камісію [[Аўтар:Сцяпан Некрашэвіч|С. М. Некрашэвічам]] у верасьні 1926-га году. Некрашэвіч-жа атрымаў гэтыя вершы ад [[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Р. Зямкевіча]] ў часе сваёй падарожы ў Заходнюю Беларусь.<br/> {{водступ|2|em}}Тэма аб каханьні ў шлюбе і жанчыне-матцы асабліва цікавіла некаторых поэтаў у эпоху сымболізму. Яна распрацоўваецца і М. Багдановічам ня толькі з вялікаю ўвагаю, але і з вядомым піэтэтам. (Гл. увагу да в. № 287 — „Осенью“). З гэтага боку яго накіды напамінаюць трактоўку тае-ж тэмы [[Аўтар:Валерый Брусаў|В. Брусава]] (параўнаць вершы В. Брусава „Habet illa in alvo“).<br/> {{водступ|2|em}}Усе вершы цыклю „Каханьне і сьмерць“ (№№ 185-198). М. Багдановіч меў на мэце зьмясьціць у „[[Вянок (Багдановіч)|Вянку]]“ разам з цыклем вершаў „Мадонны“, як бачна з ліста [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскага]] поэце ад 24 кастрычніка 1913-га году, дзе <section end="185"/><noinclude></noinclude> odkputt46kt35uq8gqlufymw856xl0l 0 79141 300351 248230 2026-10-15T18:54:16Z Gleb Leo 2440 300351 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Як Мікіта бараніў сваіх | authors = |override_author=[[Аўтар:Міхась Міцкевіч|Міхась Міцкевіч]], [[Аўтар:Язэп Лёсік|Язэп Лёсік]] | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/3/Мікіта абстаівае сваіх|Мікіта абстаівае сваіх]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 20 іюня 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/3|№3]]}} * {{Скан|[[Як Мікіта бараніу сваіх (1917)|Як Мікіта бараніу сваіх]]|Як Мікіта бараніў сваіх (1917).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне «[[Вольная Беларусь (газета)|Вольнае Беларусі]]», 1917}} [[Катэгорыя:Апавяданні Міхася Міцкевіча]] [[Катэгорыя:Апавяданні Язэпа Лёсіка]] [[Катэгорыя:Калектыўныя творы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] t84dyuiwza0tl360jfgwqriz0qcoc64 300367 300351 2026-10-15T18:59:48Z Gleb Leo 2440 300367 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Як Мікіта бараніў сваіх | authors = |override_author=[[Аўтар:Міхась Міцкевіч|Міхась Міцкевіч]], [[Аўтар:Язэп Лёсік|Язэп Лёсік]] | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1917/3/Мікіта абстаівае сваіх|Мікіта абстаівае сваіх]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 20 іюня 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/3|№3]]}} * {{Скан|[[Як Мікіта бараніу сваіх (1917)|Як Мікіта бараніу сваіх]]|Як Мікіта бараніў сваіх (1917).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне «[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнае Беларусі]]», 1917}} [[Катэгорыя:Апавяданні Міхася Міцкевіча]] [[Катэгорыя:Апавяданні Язэпа Лёсіка]] [[Катэгорыя:Калектыўныя творы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] h7646wjeylhwjr5xxm5znm9bhay5uep 104 79444 300400 190620 2026-10-15T19:09:49Z Gleb Leo 2440 300400 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|I.}} {{Цэнтар|'''ГІСТОРЫЯ ЛІТАРАТУРЫ І КРЫТЫКА.'''}} {{Цэнтар|1910—1916.}} {{Водступ|2|em}}У першы разьдзел увайшло семнаццаць сабраных Камісіяй для выданьня твораў беларускіх пісьменьнікаў артыкулаў [[Аўтар:Максім Багдановіч|М. Багдановіча]] па гісторыі беларускай, украінскай і расійскай літаратуры, а таксама і па крытыцы. З іх дзевяць нумароў друкуецца з аўтографаў і восем — перадрукоўваецца з газэт, „[[Наша Ніва (1906)|Нашая Ніва]]“, „Голос“, з часопісу „Украинская Жизнь“ і зборніку „[[Калядная пісанка (1913)|Калядная Пісанка]]“, Петр. 1913 г. З тых твораў, якія друкуюцца з аўтографаў толькі адзін — „[[Забыты шлях]]“ (№ 8) быў ужо выдрукаваны ў 1918-м годзе у газ. „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“. Іншыя-ж восем узятыя з аўтографаў артыкулы, як відаць, нідзе не друкаваліся. {{Водступ|2|em}}Усе артыкулы данага разьдзелу разьбіты на тры падразьдзелы: беларуская літаратура — восем нумароў, украінская літаратура — пяць нумароў і расійская літаратура — чатыры нумары. {{Водступ|2|em}}Пабеларуску напісана шэсьць артыкулаў, адзін — паукраінску і дзесяць — парасійску. {{Водступ|2|em}}Аўтарскае даты ніводзін з гэтых артыкулаў ня мае, а таму датуюцца яны ці на падставе розных даведак фактычнага характару, ці тым годам, калі яны былі ўпяршыню пры жыцьці пісьменьніка выдрукаваны. Да выдрукаванага пасьля сьмерці поэты артыкулу „Забыты Шлях“ (№ 8), які ў выданьні друкуецца з незадатаванага аўтографу, устаноўлена дакладная дата — 1915-ты год (гл. увагу да артыкулу № 8). {{накіравальная рыса|4em}} {{Водступ|2|em}}Артыкулы пра украінскую літаратуру паводле просьбы Камісіі былі прагледжаны П. П. Філіповічам; некаторыя заўвагі да паасобных месц тэксту гэтага-ж разьдзелу былі дадзены М. А. Драй-Хмараю, А. К. Дарашкевічам і М. К. Зеравым. <section begin="1"/>{{Водступ|2|em}}'''1. Ів. Няслухоўскі.''' Няскончаны артыкул. Друкуецца з аўтографу (1, 3.). {{Водступ|2|em}}У адным з сваіх лістоў (IX — № 4) М. Б. піша: „пачаў крытычную стацейку аб Няслухоўскім“. Ліст даты ня мае, але са зьместу можна лічыць, што ён напісаны быў яшчэ да падарожы пісьменьніка ў Вільню, мабыць у 1910-м годзе. {{Водступ|2|em}}Да 3 стар. ''Перадрукоўваўся'' ўзята ў дужкі, як папраўка, дапушчаная Камісіяй (у аўтографе стаіць „перадруківаўся“). — ''Зьявілася колькі ксёнжачак Ельскага''. [[Аўтар:Аляксандр Ельскі|Ельскі]] беларускі пісьменьнік і культурны дзеяч (1834—1916); яму належаць пераклады, некаторыя ўласныя вершы, популярна-асьветныя брошуры і выданьні народных твораў. Выраз ''Надта-ж яно міла думаць думкі, і як дзеці, пушчаць пузыр з мыла…'' узяты Багдановічам з вершу Няслухоўскага „[[Надта салодкія думкі]]“ („[[Вязанка (1903)|Вязанка]]“. Петр. 1903, ст. 19). <section end="1"/> <section begin="2"/>{{Водступ|2|em}}'''2. Глыбы і слаі.''' Перадрук з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1911 г. №№ 3, 4, 5, дзе артыкул быў выдрукаваны з подпісам „М. Б. Ярасласлаўль“.<section end="2"/><noinclude></noinclude> j01ob0f3mv5759jjangh8v0jd3wmrdx 300468 300400 2026-10-16T07:13:44Z Gleb Leo 2440 300468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|I.}} {{Цэнтар|'''ГІСТОРЫЯ ЛІТАРАТУРЫ І КРЫТЫКА.'''}} {{Цэнтар|1910—1916.}} {{Водступ|2|em}}У першы разьдзел увайшло семнаццаць сабраных Камісіяй для выданьня твораў беларускіх пісьменьнікаў артыкулаў [[Аўтар:Максім Багдановіч|М. Багдановіча]] па гісторыі беларускай, украінскай і расійскай літаратуры, а таксама і па крытыцы. З іх дзевяць нумароў друкуецца з аўтографаў і восем — перадрукоўваецца з газэт, „[[Наша Ніва (1906)|Нашая Ніва]]“, „Голос“, з часопісу „Украинская Жизнь“ і зборніку „[[Калядная пісанка (1913)|Калядная Пісанка]]“, Петр. 1913 г. З тых твораў, якія друкуюцца з аўтографаў толькі адзін — „[[Забыты шлях]]“ (№ 8) быў ужо выдрукаваны ў 1918-м годзе у газ. „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“. Іншыя-ж восем узятыя з аўтографаў артыкулы, як відаць, нідзе не друкаваліся. {{Водступ|2|em}}Усе артыкулы данага разьдзелу разьбіты на тры падразьдзелы: беларуская літаратура — восем нумароў, украінская літаратура — пяць нумароў і расійская літаратура — чатыры нумары. {{Водступ|2|em}}Пабеларуску напісана шэсьць артыкулаў, адзін — паукраінску і дзесяць — парасійску. {{Водступ|2|em}}Аўтарскае даты ніводзін з гэтых артыкулаў ня мае, а таму датуюцца яны ці на падставе розных даведак фактычнага характару, ці тым годам, калі яны былі ўпяршыню пры жыцьці пісьменьніка выдрукаваны. Да выдрукаванага пасьля сьмерці поэты артыкулу „Забыты Шлях“ (№ 8), які ў выданьні друкуецца з незадатаванага аўтографу, устаноўлена дакладная дата — 1915-ты год (гл. увагу да артыкулу № 8). {{накіравальная рыса|4em}} {{Водступ|2|em}}Артыкулы пра украінскую літаратуру паводле просьбы Камісіі былі прагледжаны П. П. Філіповічам; некаторыя заўвагі да паасобных месц тэксту гэтага-ж разьдзелу былі дадзены М. А. Драй-Хмараю, А. К. Дарашкевічам і М. К. Зеравым. <section begin="1"/>{{Водступ|2|em}}'''1. Ів. Няслухоўскі.''' Няскончаны артыкул. Друкуецца з аўтографу (1, 3.). {{Водступ|2|em}}У адным з сваіх лістоў (IX — № 4) М. Б. піша: „пачаў крытычную стацейку аб Няслухоўскім“. Ліст даты ня мае, але са зьместу можна лічыць, што ён напісаны быў яшчэ да падарожы пісьменьніка ў Вільню, мабыць у 1910-м годзе. {{Водступ|2|em}}Да 3 стар. ''Перадрукоўваўся'' ўзята ў дужкі, як папраўка, дапушчаная Камісіяй (у аўтографе стаіць „перадруківаўся“). — ''Зьявілася колькі ксёнжачак Ельскага''. [[Аўтар:Аляксандр Ельскі|Ельскі]] беларускі пісьменьнік і культурны дзеяч (1834—1916); яму належаць пераклады, некаторыя ўласныя вершы, популярна-асьветныя брошуры і выданьні народных твораў. Выраз ''Надта-ж яно міла думаць думкі, і як дзеці, пушчаць пузыр з мыла…'' узяты Багдановічам з вершу Няслухоўскага „[[Надта салодкія думкі]]“ („[[Вязанка (1903)|Вязанка]]“. Петр. 1903, ст. 19). <section end="1"/> <section begin="2"/>{{Водступ|2|em}}'''2. Глыбы і слаі.''' Перадрук з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1911 г. №№ 3, 4, 5, дзе артыкул быў выдрукаваны з подпісам „М. Б. Ярасласлаўль“.<section end="2"/><noinclude></noinclude> n9r1svs6s1f0fgnqshkho6h3schlegu 104 79449 300469 286968 2026-10-16T07:14:02Z Gleb Leo 2440 300469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="2"/>{{перанос-канец|п=[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Ластоў]]|к=[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|скага]]}} [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ю.]] У „Н. Н.“ за 1910 г. зьмешчаны яго творы „[[Лебядзіная песьня (Ластоўскі)|Лебядзіная песьня]]“ (№ 32), „[[Панас гуляе (Ластоўскі)|Панас гуляе]]“ (№ 34), , „[[Краскі (Ластоўскі)|Краскі]]“ (№ 36); апроч таго, у „Календары Н. Н.“ за той-жа год — твор „[[Ёсьць боль…|Ёсьць боль]]“ (стар. 67). — Ядвігін Ш. — псэўдонім [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Лявіцкага]]; у 1910 г. надрукаваны яго твор „[[Дзед Завала]]“ (В. 16º, стар. 14). — ''„[[Ахвяра (Гурло)|Ахвяра]]“ Гурло.'' [[Аўтар:Алесь Гурло|Гурло]] — поэта родам з Копыля; пачаў друкаваць свае творы ў „Н. Н.“ у 1910 г. {{водступ|2|em}}Да 12 стар. ''З розных драм, напісаных у беларускай мове, летась прадстаўлялі „Моднага Шляхцюка“ К. Каганца і перакладную „Па рэвізіі“ і „Ня розумам паняў, а сэрцам“.'' „[[Модны шляхцюк|Модны Шляхцюк]]“ — бытавая комэдыя ў 1 дзеі. П. 1910 80. — „[[Па рэвізіі (Крапіўніцкі/ананім)|Па рэвізіі]]“. Комэдыя ў 1 дзеі. Перароблена з украінскай мовы. Напісаў па-украінску [[Аўтар:Марка Крапіўніцкі|М. Крапіўніцкі]]. П. 1911. (8º. стар. 34). Абедзьве п‘есы выдадзены Суполкай „Загляне сонца і ў наша ваконца“ літографскім спосабам, толькі вокладкі друкаваныя. Комэдыя „Па рэвізіі“ першы раз пастаўлена была у Вільні 12 лютага 1910 г. Што да пресы „Ня розумам паняў, а сэрцам“, то яна была надрукавана ў часопісе „[[Крѣстьянинъ (1906)|Крестьянин]]“ (Вільня, 1909 г.); аўтар яе Аўдзей Вікенці, які выступіў пад псэўдонімам Касьян Вясёлы. {{водступ|2|em}}Да 12 стар. ''…абдаленьня'' — новатвор М. Багдановіча, утвораны, мабыць, ад дзеяслова „абдолець“. <section end="2"/> <section begin="3"/>{{водступ|2|em}}'''3. Кароткая гісторыя беларускай пісьменнасьці да ХVІ сталецьця.''' Друкуецца з аўтографу (1,10). {{водступ|2|em}}У лісьце да рэдакцыі „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ (IX, 5) М. Багдановіч піша „Пішу нарыс даўнейшай беларускай пісьменнасьці па [[Аўтар:Яўхім Карскі|Карскаму]], як рэфэрат да нашага будучага яраслаўскага гуртка, можа ў сакрашчэньні падыйдзе і для „Нашае Нівы“. — Калі прыпусьціць, што ў лісьце гаворыцца аб гэтым артыкуле, дык тады яго можна задатаваць годам напісаньня ліста, г. зн. — 1911-м годам. Падзел данага артыкулу на разьдзелы дае падставу думаць, што аўтар меў намер укласьці нарыс, ці, мабыць, і падручнік гісторыі беларускае літаратуры. {{водступ|2|em}}Да 13 стар. ''„Трыедзінае“'' дрэва расійскага народу. Тэрмін „расійскі“ М. Б. ужывае ў больш пашыраным сэнсе, які прыблізна адпавядае тэрміну „ўсходня-славянскі“, што можна бачыць з наступнага выразу: „мы (беларусы) трэці народ рускага кораню“ (гл. арт. № 21 — „[[Хто мы такія?|Хто мы такія]]“). Погляды М. Б. на еднасьць пахаджэньня беларусаў, украінцаў і вялікарусаў, відаць, склаліся пад уплывам тых лінгвістых, якіх ён чытаў у студэнцкія гады (гл. „[[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/II/М. Багдановіч|Крытыка-біографічны нарыс]], разьдзел IV-ты). {{водступ|2|em}}Да 15 стар. …як цьвяткі якогась гэрбарыя … — Параўнаньне, якое сустракаецца ў вершах М. Б-ча. Гл., напрыклад, т. 1, [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/II/90|№ 90]] — эпіграф да „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“. {{водступ|2|em}}У аўтографе поэтам было закасована некалькі радкоў, пачынаючы з слоў ''„а яна“…'' і да ''„І доўга“…'' Уведзенае ў тэкст закасаванае месца адзначана простымі дужкамі. {{водступ|2|em}}Да 17-й стар. ''…дагавор, зроблены між Рыгай і смаленскім князем у 1229-м г. — першы даволі доўгай чаргі (дагавораў)…'' Як зазначана ў „[[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гісторыі беларускае кнігі]]“ [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Ластоўскага]], адбываліся дагаворы беларускіх гарадоў з немцамі і раней, напрыклад, „[[Дагавор 1229 года Смаленска, Полацка, Віцебска з Рыгай і Гоцкім берагам|Умова Полацку з Рыгай]]“ 1210-га году „(В. Ластоўскі)“, „Гісторыя беларускае (крыўскае) кнігі“. Коўна. 1926 г. стар. 63-я). — ''…усяго твораў …зьявіўшыхся на працягу двух сталецьцяў (XIII-XIV), {{Абмылка|мецца|меецца}} цяпер каля 40.'' У „Гісторыі беларускае (крыўскае) кнігі“ В. Ластоўскага за гэтыя стагодзьдзі (XIII-VIV) налічваецца ўсяго беларускіх пісаных помнікаў больш за 80. {{водступ|2|em}}Да 18 стар. За ХV-ае стагодзьдзе ў памянёнай кнізе В. Ластоўскага налічваецца больш за 140 помнікаў. {{водступ|2|em}}Закрэсьленыя аўтарам у аўтографе месцы ўведзены камісіяй у {{перанос-пачатак|п=прос|к=тыя}}<section end="3"/><noinclude></noinclude> h1rrlvr9940y4zcnbwip6m1cjtf7z2z 104 79456 300470 193436 2026-10-16T07:14:12Z Gleb Leo 2440 300470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="3"/>{{перанос-канец|п=прос|к=тыя}} дужкі, гл. напр. на старонцы 18-й сказ „калі беларуская народная культура“, „гэтых“ і інш. {{водступ|2|em}}Да 19 стар. У артыкуле „Кароткая гісторыя беларускай пісьменнасьці да ХVI-га сталецьця“ Багдановіч прыводзіць шэраг назваў твораў і прозьвішч аўтараў з старога пісьменства. Гэтыя назвы пакінуты у аўтарскай транскрыпцыі; перакласьці іх на беларускае напісаньне было цяжка, бо гэтае напісаньне ў адносінах да старажытнага пісьменства не ўстаноўлена, а прыводзіць загалоўкі помнікаў дакладнай (царк.-слав.) транскрыпцыяй камісія ня мела магчымасьці, бо такое напісаньне зьявілася-б вельмі вялікім адхіленьнем ад аўтарскага тэксту артыкулу. {{водступ|2|em}}Прыметнік „гасударственны“ ў артыкуле пакінуты ў транскрыпцыі аўтара (апроч канчатку), бо згодна з прынятым у [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I|1-м т.]] парадкам правапіc выразных русізмаў поўнасьцю на беларускі правапіс не перакладаецца. {{водступ|2|em}}У загалоўку „[[Слова пра паход Ігараў|Слова о полку Ігорэве]]“ у гэтым артыкуле вытрымана транскрыпцыя, прынятая камісіяй для 1-га тому твораў Багдановіча. <section end="3"/> <section begin="4"/>{{водступ|2|em}}'''4. За сто лет.''' Артыкул ня скончаны. Друкуецца з чарнавога аўтотрафу (1, 3, 8). Укладзены быў, ма‘быць, у часе напісаньня „Кароткае гісторыі беларускае пісьменнасьці“ (1911 г.), як адзін з нарысаў задуманага М. Б-чам гістарычнага агляду беларускае літаратуры (гл. увагу да папярэдняга артыкулу). {{водступ|2|em}}Да 21-й стар. ''Гэтым іменем (інтэлігенцыя) мы адзначаем сьвядомых людзей, нясушчых сваю сьвядомасьць на карысьць простага народу нават і проці ўласнага інтарэсу.'' — Азначэньне паняцьця „інтэлігенцыя“ дадзена Багдановічам у народніцкім дусе, відаць, пад уплывам Лаўрова і Міхайлоўскага. {{водступ|2|em}}У аўтографе: „адра''дз''эньне, нара''жд''аліся“, спараджаючые камісіяю вытрымана „''{{Абмылка|жд|дж}}''“, адраджэньне, нараджаліся", „спараджаючы“. {{водступ|2|em}}Да 22 стар. ''…і абое яны…'' — месца, ня досыць добра апрацаванае аўтарам, а таму пастаўлены ў простыя дужкі. (Замест „яны“, трэ‘ было-б сказаць „народы“). — „Хадакоўскага“ ў аўтографе закрэсьлена. {{водступ|2|em}}Да 23 стар. У сказе ''„за для гэтага аўтары іх марыць не маглі“… Багдановічам ужыты нязвычайны выраз „за для“, у якім ён сам, як відаць, ня быў упэўнены, бо напісаўшы яго адзін раз, закрэсьліў, а потым ізноў аднавіў. Камісія, каб не парушаць тэксту аўтэнтыку, пакінула гэты выраз, але адзначыла яго нязвычайнасьць простымі дужкамі. ''„Энэідзе“ пераробленай з украінскага…'' [[Энеіда навыварат|Беларуская Энэіда на выварат]] твор невядомага аўтара, ня была перароблена з украінскага, — на ёй толькі адчуваецца некаторы ўплыў Энэіды [[Аўтар:Іван Катлярэўскі|Катлярэўскага]]. {{водступ|2|em}}Іменьні архэолёгаў, гісторыкаў і этнографаў, што сустракаюцца ў даным артыкуле, узяты Багдановічам, як відаць, з „Истории русской этнографии“ [[Аўтар:Аляксандр Пыпін|Пыпина]], ч. IV, стар. 25 і інш. <section end="4"/> <section begin="5"/>{{водступ|2|em}}'''5. Новый период в истории белорусской литературы.''' Друкуецца з чарнавога аўтографу (1. 3. 1). Напісаны ў канцы 1912-га ці ў пачатку 1913-га году, як відаць з наступных слоў: „Эти лица вынесли на своих плечах тяжесть шестилетнего издания газеты“, г. зн. „[[Наша Ніва (1906)|Наша Нівы]]“, якая, як вядома, пачала выходзіць у канцы 1906-га году. {{водступ|2|em}}У аўтографе артыкул ня меў загалоўку. У часе апісу рукапісаў пісьменьніка пры удзеле яго бацькі [[Аўтар:Адам Багдановіч|А. Ю. Багдановіча]] артыкулу наданы загаловак, які рэдакцыяю прыняты і ўведзены ў тэкст; таму ён і зазначаны зоркаю. {{водступ|2|em}}Камісіяю былі расчытаны ўсе артыкулы Багдановіча, якія можна было расчытаць. Некаторыя з іх напісаны вельмі нячытэльна. Да апошніх належыць і няскончаны артыкул „Новый период в истории белорусской литературы“, які, ня гледзячы на значную неапрацаванасьць, зьмяшчаецца зараз у II-м томе, як накід задуманага Багдановічам вялікага артыкулу, у якім поэта меў на мэце азнаёміць расійскага чытача з шэрагам беларускіх {{перанос-пачатак|п=пісь|к=меньнікаў}}<section end="5"/><noinclude></noinclude> fyk7tpfzxeff5xc66pi0zse4c91uitx 104 79457 300471 190619 2026-10-16T07:14:21Z Gleb Leo 2440 300471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="5"/>{{перанос-канец|п=пісь|к=меньнікаў}}: [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігіным Ш.]], [[Аўтар:Якуб Колас|Т. Гушчаю]], [[Аўтар:Змітрок Бядуля|З. Бядуляю]], [[Аўтар:Сяргей Палуян|Палуянам]], [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Властам]], [[Аўтар:Францішак Аляхновіч|Аляхновічам]], [[Аўтар:Янка Журба|Журбою]], [[Аўтар:Алесь Гарун|Гаруном]] і інш. {{водступ|2|em}}Да стар. 26—7. Некаторыя вельмі нячытэльныя месцы аўтографу недакладна расчытаны, а таму пастаўлены ў простыя дужкі, напр. „гражданский“, „мнение“, „оставил“, „простое или упрощенное“, „отстой“, „его“, „психологических“; ужытае аўтарам на стар. 26 слова „них“ (зам. „нее“) таксама адзначана дужкамі. {{водступ|2|em}}Да 27 стар. Між словамі „сдавленной“ і „беллетристике“ не расчытана некалькі слоў. Іх пропуск адзначаны знакам [—]. — ''Для нас, русских читателей…'' М. Б. гаворыць так, ма‘быць, таму, што артыкул прызначаўся для расійскай часопісі. — ''„Таковы были Веневитинов…, Станкевич…, Полуян“.'' — Веневіцінаў — (1805—1827), расійскі поэта, крытык і ўдзельнік гуртка „любомудров“; творчасьць яго мае сузерцальна-філëзофскі характар. — Станкевіч (1813—1840) стаяў на чале вядомага гегельянскага гуртка 30-х гадоў, які аб‘яднаў навокал сябе некаторыя выдатныя разумовыя і літаратурныя сілы тагочаснай Расіі (К. Аксакаў, [[Аўтар:Вісарыян Бялінскі|Белінскі]]). [[Аўтар:Сяргей Палуян|Полуян С.]] — таленавіты беларускі пісьменьнік і грамадзкі дзеяч, нар. у 1890 г. і пакончыў самагубствам у 1910 г. {{водступ|2|em}}Да 28 стар. ''В 1912 г. вышел небольшой, крайне неполный зборник его (Ядвігіна Ш.) рассказов.'' Маецца на ўвазе зборнік „[[Бярозка (1912)|Бярозка]]“ (Вільня, 16°, 32). <section end="5"/> <section begin="6"/>{{водступ|2|em}}'''6. За тры гады.''' Перадрук з „[[Калядная пісанка (1913)|Каляднае Пісанкі]]“ 1913-га году. {{водступ|2|em}}Да 30 стар. ''Першае слова — аб [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купале]] і яго вялікай, пекна выдадзенай кнізе вершаў „Шляхам жыцьця“.'' „[[Шляхам жыцьця (Купала)|Шляхам жыцьця]]“ быў выдадзены ў Пецярбурзе ў 1913 г. (8º, стар. 264). {{водступ|2|em}}Да 31 стар. ''Купала надрукаваў… драму „Сон на кургане“… і „Паўлінку“…'' „[[Сон на кургане]]“, драматычная поэма ў 4-х абразох — п. 1912, 8, стар. 100, а гэтак сама надрукавана была ў „[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладой Беларусі]]“ (сэрыя I, [[Маладая Беларусь (альманах)/1|сшытак 1]], стар. 41—141). „[[Паўлінка]]“ сцэны з шляхоцкага жыцьця ў 2 актах. (П. 1913. 8º, стар. 85). — ''…асаблівую ўвагу зьвяртаюць на сябе вершы-апавяданьні „Лясьнікова пасада“…'' „Лясьнікова пасада,“ адзін з разьдзелаў поэмы „[[Новая зямля (Колас)|Новая Зямля]]“ [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]], надрукаваны быў у [[Зборнік «Нашай Нівы»|зборніку „Нашай Нівы“]], № 2. — ''…першы з двух (вершаў-апавяданьняў Якуба Коласа) памешчаных у [[Маладая Беларусь (альманах)/2|№ 2]] „Маладой Беларусі“…'' Такім першым творам быў „[[Батрак (Колас)|Батрак]]“, апавяданьне з жыцьця паляшукоў („Маладая Беларусь“, Пецярбуг, 1912 г. сэрыя 1, сшытак 2, стар. 17—36). — ''Некалькі яго ([[Аўтар:Альберт Паўловіч|Паўловіча]]) твораў, зьяўвіўшыхся ў „[[Biełarus (1913)|Biełarusie]]“ і „Маладой Беларусі“.'' У „Маладой Беларусі“ надрукаваны верш Паўловіча „[[Родны край (Паўловіч)|Родны край]]“ (сэр. 1, сш. 2. стар. 37-39). {{водступ|2|em}}Да 32 стар. ''Дзе што было памешчана (Паўловічам) і ў „Нашай Ніве“.'' У „Нашай Ніве“ вершы Паўловіча зьмешчаны за даны пэрыод (1911—1913) у наступных №№: 1911 г. №№ 12, 40; 1912 г. №№ 11, 22, 37; 1913 г. №№ 3, 37. ''„[[Аўтар:Цішка Гартны|Ц. Гартны]] і [[Аўтар:Хведар Чарнышэвіч|Ф. Чарнышэвіч]]… шмат вершаў адразу надрукавалі ў № 2 „Маладой Беларусі“.'' Ц. Гартны ў „Маладой Беларусі“ (сэр. 1, сш. 2, 72-121) надрукаваў вершы, якія потым выдадзены былі асобным зборнікам „[[Песьні (Гартны)|Песьні]]“. П. 1913 г. — Чарнышэвіч Ф. (гл. заўв. да 10 стар.) надрукаваў у „Маладой Беларусі“ (стар. 129—146) цэлую нізку вершаў. {{водступ|2|em}}Да 32 стар. ''Г. Леўчык выдаў зборнік вершаў „[[Чыжык беларускі (1912)|Чыжык Беларускі]]“.'' [[Аўтар:Гальяш Леўчык|Гальляш Леўчык]], запраўднае прозьвішча якога Ільля {{Абмылка|Паўловіч|Ляўковіч}}, поэта родам з Слонімшчыны; зборнік яго вершаў быў выдадзены ў Вільні (1912 г. 8⁰ стар. 48). — ''„Л. Лобік і Стары Улас далі некалькі дужа няхітрых, але верных і таму цікавых малюнкаў нашай вёскі“.'' [[Аўтар:Лявон Лобік|Лявон Лобік]] — поэта родам з Случчыны. Яму належаць тры апавяданьні, зьмешчаныя ў зборніку „[[Apawiedańnia i lehiendy wieršam (1914)|Apawiedańnia i lehendy]]“: „[[Залом у жыце]]“ (стар. 59—63), „[[Лекар-вядзьмар|Лекар ведзьмар]]“<section end="6"/><noinclude></noinclude> to6rb1npyrfigysw1y66s72q8ohbkvk 104 79458 300401 190618 2026-10-15T19:10:11Z Gleb Leo 2440 300401 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="6"/>(80—87) i „[[Калядны вечар (Лобік)|Калядны вечар]]“ (88—91). — [[Аўтар:Стары Улас|Стары Ўлас]] — гл. заўвагу вышэй (да 10 стар.). {{водступ|2|em}}Да 32 стар. ''Трэба адмеціць яшчэ Я. Журбу, К. Арла і Янука Д.'' [[Аўтар:Янка Журба|Журба Янук]] — заўпраўднае прозьвішча яго Івашын, — у тыя часы надрукаваў ужо некалькі вершаў у „Н. Н.“ за 1909—1913 г. і ў „Маладой Беларусі“ (1, 3, стар. 64—68). — Што да [[Аўтар:М. Арол|К. Арла]] і [[Аўтар:Янук Дарашкевіч|Янука Д.]], то трэба адзначыць, што ў слоўніку Карскага (Белорусы, т. III, вып. 3, стар. 377) значыцца Арол М. i Янук Д., як псэўдонімы пісьменьніка, настаўніка з Чарнігаўшчыны, запраўднае прозьвішча якога Пяцельскі і якому належыць каля двух дзесяткаў вершаў, зьмешчаных у „Н. Н.“ (1909—1913 г.). {{водступ|2|em}}Да 33 стар. ''Пераходзячы да апавяданьняў, пачнём наш агляд з твораў Ядвігіна Ш.'' [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]] (Антон Лявіцкі), радз. ў 1869 г., памёр у 1922 г. Галоўныя яго творы: „[[Дзед Завала]]“ (Вільня, 1910 г. 16º, стар. 14), „[[Бярозка (1912)|Бярозка]]“ (В. 1912, 16, стар. 32), „[[Васількі (1914)|Васiлькi]]“ (В. 1914, 16, стар. 119). {{водступ|2|em}}Да 34 стар. ''Власт надрукаваў усяго 3-4 рэчы… Асабліва хораша напiсаны апавяданьні „Сож і Няпро“… i „Дзень рожавай кветкі“… Власт — [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ю. Ластоўскі]] (гл. увагу да 11 стар.) Апавяданьне [[Сож і Дняпро|Сож і Няпро]] надрукавана ў „[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)|Беларускім Календары Н. Н.]]“ на 1914 г.“ (Вільня, стар. 96—97), „[[Дзень рожавай кветкі]]“ — у „Н. Н.“ 1912 г., № 12-13. — ''…добра напісаны Властам і жарцік, памешчаны ў № 2 „Маладой Беларусі“.'' У даным № „Маладой Беларусі“ (I сэр. 2 сшыт.) надрукованы 2 апавяданьнi Власта: „[[Прывід (Ластоўскі)|Прывiд]]“ (стар. 120-124) і „ххСябра з каўбасой|Сябра з каўбасай]]“ (стар. 125—128). {{водступ|2|em}}Да 34 стар. ''Галубок, як і раньш, пісаў бойкія і вясёлыя апавяданьні.'' За пэрыод 1911—1913 г. [[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Галубок]] зьмясьціў два вершы ў „Н. Н.“ (1912, № 12; 1913 г. № 14), тры апавяданьні ў „Маладой Беларусі“ (I, 3), і, апроч таго, за гэты час вышаў яго зборнічак [[Апаведаньня (Галубок, 1913)|Апавяданьні]] (П. 1913, 8⁰, стар. 24). — ''…вызначаецца Новіч, каторы першы папрабаваў напісаць вялікшую рэч прозай пабеларуску…'' Новіч — псэўдонім доктара [[Аўтар:А. Новіч|Цехановіча]], які напісаў апавяданьне „[[Амэрыканец (Новіч)|Амэрыканец]]“ („Маладая Беларусь“, I, 2). У друкаваным паасобніку („[[Калядная пісанка (1913)|Калядная Пісанка]]“) у месцы, якое цытуецца, было, як відаць, памылкова выдрукавана, „перш“ замест „першы“, камісія памылку выправіла і прыняла „першы“. — ''Жывіца хораша і цікава намаляваў постаць свайго пана Шабуневіча.'' Жывіца — псэўдонім [[Аўтар:Алесь Гарун|Алеся Прушынскага]]; маецца на ўвазе апавяданьне яго „[[Пан Шабуневіч]]“. — („Н. Н.“ 1913, № 6) — ''Два апавяданьні надрукавала Цётка ў № 1 „Маладой Беларусі“''. Тут маюцца на ўвазе апавяданьні „[[Асеньнія лісты]]“ (стар. 141—144), „[[Лішняя]]“ (стар. 145—148). — ''М. Кепскага.'' Прозьвішча перадрукавана нязьменна з „Каляднае Пісанкі“ 1913 г. стар. 11. <section end="6"/> <section begin="7"/>{{водступ|2|em}}'''7. Булгарин в Белорусской Шуточной Поэме.''' Друкуецца з аўтографу (1, 16). {{водступ|2|em}}Артыкул перапісаны пісьменьнікам чытэльна, ма‘быць для адсылкі ў рэдакцыю. У канцы яго рукою аўтара прыпісаны адрас: „Яраслаўль“, рэдакцыя газ. „Голос“. — Часам супрацоўніцтва М. Б-ча ў рэдакцыі памянёнае газэты і вызначаецца дата напісаньня данага артыкулу. Першыя рэцэнзіі і нататкі М. Багдановіча пачалі зьяўляцца ў „Голосе“ ў 1913-м годзе, а таму і гэты артыкул мог быць напісаны не раней 1913-га году; характарам пісьма ён нагадвае аўтографы 1914-га году. {{водступ|2|em}}Да 37 стар. ''…для нас, впрочем, эти страницы не интересны'' — „не интересны“, трэба думаць з погляду абранае аўтарам тэмы. {{водступ|2|em}}Да 38 стар. ''Што ў семінарнях абучаюць.'' У некаторых сьпісах „[[Тарас на Парнасе|Тараса на Парнасе]]“, (напр., у рукапісным экзэмпляры, які захоўваецца ў зборы рукапісаў пры катэдры гісторыі літаратуры БК) адпаведны радок чытаецца іначай: „Што семінарыстаў абучаюць“; у выданьнях 1896-га году, Витебск, і „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнае Беларусі]]“ 1917 г., Менск — „семінарнях“.<section end="7"/><noinclude></noinclude> qvwsyg7dnpxsv6qtsmvjpciqwcptp4t 300472 300401 2026-10-16T07:14:32Z Gleb Leo 2440 300472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="6"/>(80—87) i „[[Калядны вечар (Лобік)|Калядны вечар]]“ (88—91). — [[Аўтар:Стары Улас|Стары Ўлас]] — гл. заўвагу вышэй (да 10 стар.). {{водступ|2|em}}Да 32 стар. ''Трэба адмеціць яшчэ Я. Журбу, К. Арла і Янука Д.'' [[Аўтар:Янка Журба|Журба Янук]] — заўпраўднае прозьвішча яго Івашын, — у тыя часы надрукаваў ужо некалькі вершаў у „Н. Н.“ за 1909—1913 г. і ў „Маладой Беларусі“ (1, 3, стар. 64—68). — Што да [[Аўтар:М. Арол|К. Арла]] і [[Аўтар:Янук Дарашкевіч|Янука Д.]], то трэба адзначыць, што ў слоўніку Карскага (Белорусы, т. III, вып. 3, стар. 377) значыцца Арол М. i Янук Д., як псэўдонімы пісьменьніка, настаўніка з Чарнігаўшчыны, запраўднае прозьвішча якога Пяцельскі і якому належыць каля двух дзесяткаў вершаў, зьмешчаных у „Н. Н.“ (1909—1913 г.). {{водступ|2|em}}Да 33 стар. ''Пераходзячы да апавяданьняў, пачнём наш агляд з твораў Ядвігіна Ш.'' [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]] (Антон Лявіцкі), радз. ў 1869 г., памёр у 1922 г. Галоўныя яго творы: „[[Дзед Завала]]“ (Вільня, 1910 г. 16º, стар. 14), „[[Бярозка (1912)|Бярозка]]“ (В. 1912, 16, стар. 32), „[[Васількі (1914)|Васiлькi]]“ (В. 1914, 16, стар. 119). {{водступ|2|em}}Да 34 стар. ''Власт надрукаваў усяго 3-4 рэчы… Асабліва хораша напiсаны апавяданьні „Сож і Няпро“… i „Дзень рожавай кветкі“… Власт — [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ю. Ластоўскі]] (гл. увагу да 11 стар.) Апавяданьне [[Сож і Дняпро|Сож і Няпро]] надрукавана ў „[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)|Беларускім Календары Н. Н.]]“ на 1914 г.“ (Вільня, стар. 96—97), „[[Дзень рожавай кветкі]]“ — у „Н. Н.“ 1912 г., № 12-13. — ''…добра напісаны Властам і жарцік, памешчаны ў № 2 „Маладой Беларусі“.'' У даным № „Маладой Беларусі“ (I сэр. 2 сшыт.) надрукованы 2 апавяданьнi Власта: „[[Прывід (Ластоўскі)|Прывiд]]“ (стар. 120-124) і „ххСябра з каўбасой|Сябра з каўбасай]]“ (стар. 125—128). {{водступ|2|em}}Да 34 стар. ''Галубок, як і раньш, пісаў бойкія і вясёлыя апавяданьні.'' За пэрыод 1911—1913 г. [[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Галубок]] зьмясьціў два вершы ў „Н. Н.“ (1912, № 12; 1913 г. № 14), тры апавяданьні ў „Маладой Беларусі“ (I, 3), і, апроч таго, за гэты час вышаў яго зборнічак [[Апаведаньня (Галубок, 1913)|Апавяданьні]] (П. 1913, 8⁰, стар. 24). — ''…вызначаецца Новіч, каторы першы папрабаваў напісаць вялікшую рэч прозай пабеларуску…'' Новіч — псэўдонім доктара [[Аўтар:А. Новіч|Цехановіча]], які напісаў апавяданьне „[[Амэрыканец (Новіч)|Амэрыканец]]“ („Маладая Беларусь“, I, 2). У друкаваным паасобніку („[[Калядная пісанка (1913)|Калядная Пісанка]]“) у месцы, якое цытуецца, было, як відаць, памылкова выдрукавана, „перш“ замест „першы“, камісія памылку выправіла і прыняла „першы“. — ''Жывіца хораша і цікава намаляваў постаць свайго пана Шабуневіча.'' Жывіца — псэўдонім [[Аўтар:Алесь Гарун|Алеся Прушынскага]]; маецца на ўвазе апавяданьне яго „[[Пан Шабуневіч]]“. — („Н. Н.“ 1913, № 6) — ''Два апавяданьні надрукавала Цётка ў № 1 „Маладой Беларусі“''. Тут маюцца на ўвазе апавяданьні „[[Асеньнія лісты]]“ (стар. 141—144), „[[Лішняя]]“ (стар. 145—148). — ''М. Кепскага.'' Прозьвішча перадрукавана нязьменна з „Каляднае Пісанкі“ 1913 г. стар. 11. <section end="6"/> <section begin="7"/>{{водступ|2|em}}'''7. Булгарин в Белорусской Шуточной Поэме.''' Друкуецца з аўтографу (1, 16). {{водступ|2|em}}Артыкул перапісаны пісьменьнікам чытэльна, ма‘быць для адсылкі ў рэдакцыю. У канцы яго рукою аўтара прыпісаны адрас: „Яраслаўль“, рэдакцыя газ. „Голос“. — Часам супрацоўніцтва М. Б-ча ў рэдакцыі памянёнае газэты і вызначаецца дата напісаньня данага артыкулу. Першыя рэцэнзіі і нататкі М. Багдановіча пачалі зьяўляцца ў „Голосе“ ў 1913-м годзе, а таму і гэты артыкул мог быць напісаны не раней 1913-га году; характарам пісьма ён нагадвае аўтографы 1914-га году. {{водступ|2|em}}Да 37 стар. ''…для нас, впрочем, эти страницы не интересны'' — „не интересны“, трэба думаць з погляду абранае аўтарам тэмы. {{водступ|2|em}}Да 38 стар. ''Што ў семінарнях абучаюць.'' У некаторых сьпісах „[[Тарас на Парнасе|Тараса на Парнасе]]“, (напр., у рукапісным экзэмпляры, які захоўваецца ў зборы рукапісаў пры катэдры гісторыі літаратуры БК) адпаведны радок чытаецца іначай: „Што семінарыстаў абучаюць“; у выданьнях 1896-га году, Витебск, і „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнае Беларусі]]“ 1917 г., Менск — „семінарнях“.<section end="7"/><noinclude></noinclude> hxxnmuvm1wazzi47ptjg52s2grt2zha 104 79460 300402 190617 2026-10-15T19:10:21Z Gleb Leo 2440 300402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="8"/>{{водступ|2|em}}'''8. Забыты шлях.''' Друкуецца з аўтографу (1, 21). {{водступ|2|em}}Напісаны артыкул у 1915-м годзе, як зазначана ў лісьце М. Багдановіча ў Беларускую Кнігарню ад 14-га лістапада 1915 году (IХ, ліст № 16). {{водступ|2|em}}„Забыты шлях“ быў выдрукаваны ў газэце „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ (1918 г.) разам з вершамі беларускага складу „[[Бяседная]]“, „[[Як прыйшла я на ток малаціць…|Як прышла я на ток малаціць]]“, „[[Хоць і зорачка — ды не вячэрняя…|Хоць і зорачка — ды не вячэрняя]]“ (т. I, № 86), „[[У Максіма на кашулі вышыты галубкі…|У Максіма на кашулі вышыты галубкі]]“ (т. I, 72) і „А як сьмерцю Максіма скаралі“ (вынятка з в. „[[Максім і Магдалена]]“, т. I, № 63). Пералічаныя вершы і былі Багдановічам прапанованы, як узоры твораў народна-песеннага складу, і да пэўнай ступені прыстасаваны да данага артыкулу (гл. т. I, увага да верша № 86). {{водступ|2|em}}Да 40 стар. ''Сантымэнталізм, романтызм…'' у аўтографе: „сенціменталізм, романтызм“. Да 42 стар. ''можам…'' у аўтографе: „можэмо“. {{водступ|2|em}}Багдановічам быў напісаны на тую-ж тэму няскончаны артыкул на украінскай мове „Забутий шлях“, які зьмяшчаецца ў гэтым разьдзеле за нумарам 11-м. <section end="8"/> <section begin="9"/>{{водступ|2|em}}'''9. Краса и сила.''' ''Опыт исследования стиха [[Аўтар:Тарас Шаўчэнка|Т. Г. Шевченка]].'' {{водступ|2|em}}Перадрукоўваецца з „Украинской Жизни“ 1914 г. № 2. {{водступ|2|em}}Да 50 стар. — Гюйо — францускі філёзоф (1854—1888). А значэньні рыфмы ён выказваецца ў кнізе „L‘art au point de vue sociologique“. Ёсьць пераклад на расійскую мову: [М. Гюйо.] „Искусство с социологической точки зрения“. Спб. 1900. {{водступ|2|em}}Да 52 стар. ''…паронамазией'' называецца прыём набліжэньня двох слоў, якія падобна гучаць. ''Аллитерации мимоходом указывались г. [[Аўтар:Карней Чукоўскі|К. Чуковским]]'' (зноска да стар. 52). Гэтыя прыклады алітэрацыі даны ў кнізе яго „Лица и маски“. Изд. Шиповник, СПБ (год у выданьні не зазначаны) і ў часопісі „Русская Мысль“ 1911 г., май і далей. {{водступ|2|em}}У зборніку „Тарас Шевченко“, выдадзеным у Кіеве пад рэдакцыяй Е. Грыгарука і П. Філіповіча (Держ. Видав. Киів, 1921) у артыкуле Б. Якубскага „Форма поэзій Шевченка“ на стар. 66-й зазначана пра гэты артыкул М. Багдановіча: „На де які метри… пісень уже вказував М. Багданович у своій статті „Краса и сила“ — „Украинская Жизнь“ 1914, 11, — до речі, поки що в единій спробі оглянути форму поезій Шевченка“. {{водступ|2|em}}Правапіс і інтэрпункцыя прыведзеных у артыкуле вынятак з твораў Т. Шаўчэнка вывераны паводле наступнага выданьня яго твораў: „Украіньска Академія Наук. Т. Шевченко. Під редакціею акад. Ефремова і М. Новицького. Т. I і II. Книгоспілка“. {{водступ|2|em}}'''10. Памяти [[Аўтар:Тарас Шаўчэнка|Т. Г. Шевченко]].''' Перадрук з газэты „Голос“ 1914 г. № 46. {{водступ|2|em}}Да 60 стар. ''Многообразными нитями связаны наши души — души русских читателей“…'' Артыкул быў выдрукаваны ў расійскай газэце, прызначаўся для чытача-расійца, чаму аўтар і называе „душу чытача“ — „рускою душой“. {{водступ|2|em}}Як і ў папярэднім артыкуле правапіс і інтэрпункцыя прыведзеных аўтарам вынятак з твораў Т. Шаўчэнка выпраўлены паводле выданьня твораў Т. Шаўчэнка, падрыхтаванага Украінскаю Акадэміяю Навук, (гл. увагу да папярэдняга артыкулу. '''11. Забутий шлях.''' — Пачатак артыкулу на украінскай мове. Друкуецца з аўтографу (I, 13). Як відаць з пачатку артыкулу ''(„Коли читач звернеться думкою до українського життя перед війною…“)'' напісаны ён быў не раней другое паловы 1914-га году, але магчыма, што ён быў напісаны ў адзін час з артыкулам пад гэткім-жа загалоўкам на беларускай мове („Забыты шлях“), які зьмешчаны ў даным разьдзеле за нумарам восьмым і задатаваны 1915-м годам. {{водступ|2|em}}Да 63 стар. — ''[[Аўтар:Іван Катлярэўскі|Котляревський]] (скрізь писав строфою у шість рядків).'' Звычайнаю для Катлярэўскага зьяўляецца страфа ў дзесяць радкоў<section end="9"/><noinclude></noinclude> nydwp2b8yq4kaepk4je75ozhs7typld 300473 300402 2026-10-16T07:14:47Z Gleb Leo 2440 300473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="8"/>{{водступ|2|em}}'''8. Забыты шлях.''' Друкуецца з аўтографу (1, 21). {{водступ|2|em}}Напісаны артыкул у 1915-м годзе, як зазначана ў лісьце М. Багдановіча ў Беларускую Кнігарню ад 14-га лістапада 1915 году (IХ, ліст № 16). {{водступ|2|em}}„Забыты шлях“ быў выдрукаваны ў газэце „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ (1918 г.) разам з вершамі беларускага складу „[[Бяседная]]“, „[[Як прыйшла я на ток малаціць…|Як прышла я на ток малаціць]]“, „[[Хоць і зорачка — ды не вячэрняя…|Хоць і зорачка — ды не вячэрняя]]“ (т. I, № 86), „[[У Максіма на кашулі вышыты галубкі…|У Максіма на кашулі вышыты галубкі]]“ (т. I, 72) і „А як сьмерцю Максіма скаралі“ (вынятка з в. „[[Максім і Магдалена]]“, т. I, № 63). Пералічаныя вершы і былі Багдановічам прапанованы, як узоры твораў народна-песеннага складу, і да пэўнай ступені прыстасаваны да данага артыкулу (гл. т. I, увага да верша № 86). {{водступ|2|em}}Да 40 стар. ''Сантымэнталізм, романтызм…'' у аўтографе: „сенціменталізм, романтызм“. Да 42 стар. ''можам…'' у аўтографе: „можэмо“. {{водступ|2|em}}Багдановічам быў напісаны на тую-ж тэму няскончаны артыкул на украінскай мове „Забутий шлях“, які зьмяшчаецца ў гэтым разьдзеле за нумарам 11-м. <section end="8"/> <section begin="9"/>{{водступ|2|em}}'''9. Краса и сила.''' ''Опыт исследования стиха [[Аўтар:Тарас Шаўчэнка|Т. Г. Шевченка]].'' {{водступ|2|em}}Перадрукоўваецца з „Украинской Жизни“ 1914 г. № 2. {{водступ|2|em}}Да 50 стар. — Гюйо — францускі філёзоф (1854—1888). А значэньні рыфмы ён выказваецца ў кнізе „L‘art au point de vue sociologique“. Ёсьць пераклад на расійскую мову: [М. Гюйо.] „Искусство с социологической точки зрения“. Спб. 1900. {{водступ|2|em}}Да 52 стар. ''…паронамазией'' называецца прыём набліжэньня двох слоў, якія падобна гучаць. ''Аллитерации мимоходом указывались г. [[Аўтар:Карней Чукоўскі|К. Чуковским]]'' (зноска да стар. 52). Гэтыя прыклады алітэрацыі даны ў кнізе яго „Лица и маски“. Изд. Шиповник, СПБ (год у выданьні не зазначаны) і ў часопісі „Русская Мысль“ 1911 г., май і далей. {{водступ|2|em}}У зборніку „Тарас Шевченко“, выдадзеным у Кіеве пад рэдакцыяй Е. Грыгарука і П. Філіповіча (Держ. Видав. Киів, 1921) у артыкуле Б. Якубскага „Форма поэзій Шевченка“ на стар. 66-й зазначана пра гэты артыкул М. Багдановіча: „На де які метри… пісень уже вказував М. Багданович у своій статті „Краса и сила“ — „Украинская Жизнь“ 1914, 11, — до речі, поки що в единій спробі оглянути форму поезій Шевченка“. {{водступ|2|em}}Правапіс і інтэрпункцыя прыведзеных у артыкуле вынятак з твораў Т. Шаўчэнка вывераны паводле наступнага выданьня яго твораў: „Украіньска Академія Наук. Т. Шевченко. Під редакціею акад. Ефремова і М. Новицького. Т. I і II. Книгоспілка“. {{водступ|2|em}}'''10. Памяти [[Аўтар:Тарас Шаўчэнка|Т. Г. Шевченко]].''' Перадрук з газэты „Голос“ 1914 г. № 46. {{водступ|2|em}}Да 60 стар. ''Многообразными нитями связаны наши души — души русских читателей“…'' Артыкул быў выдрукаваны ў расійскай газэце, прызначаўся для чытача-расійца, чаму аўтар і называе „душу чытача“ — „рускою душой“. {{водступ|2|em}}Як і ў папярэднім артыкуле правапіс і інтэрпункцыя прыведзеных аўтарам вынятак з твораў Т. Шаўчэнка выпраўлены паводле выданьня твораў Т. Шаўчэнка, падрыхтаванага Украінскаю Акадэміяю Навук, (гл. увагу да папярэдняга артыкулу. '''11. Забутий шлях.''' — Пачатак артыкулу на украінскай мове. Друкуецца з аўтографу (I, 13). Як відаць з пачатку артыкулу ''(„Коли читач звернеться думкою до українського життя перед війною…“)'' напісаны ён быў не раней другое паловы 1914-га году, але магчыма, што ён быў напісаны ў адзін час з артыкулам пад гэткім-жа загалоўкам на беларускай мове („Забыты шлях“), які зьмешчаны ў даным разьдзеле за нумарам восьмым і задатаваны 1915-м годам. {{водступ|2|em}}Да 63 стар. — ''[[Аўтар:Іван Катлярэўскі|Котляревський]] (скрізь писав строфою у шість рядків).'' Звычайнаю для Катлярэўскага зьяўляецца страфа ў дзесяць радкоў<section end="9"/><noinclude></noinclude> iwtuu05rot2nr2cf8n70feetnqh1q5r 104 81202 300474 232545 2026-10-16T07:15:11Z Gleb Leo 2440 300474 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Raleh123" /></noinclude> {{ц|II. '''БЕЛАРУСКАЯ ГРАМАДЗКАСЬЦЬ.''' <nowiki>*</nowiki> 1912—1917.}} {{водступ|2|em}}У другім разьдзеле друкуюцца дзевяць артыкулаў да пытаньня аб беларускай грамадзкасьці. З іх сем — закончаных, а два ўяўляюць сабою ўрыўкі артыкулаў (№№ 18, 24). {{водступ|2|em}}Тры артыкулы друкуюцца з аўтографаў (№№ 18, 24 і 25), рэшта перадрукоўваецца з беларускіх, украінскіх і расійскіх выданьняў, якія зазначаюцца ў заўвагах да кожнага артыкулу. <section begin="18"/>{{водступ|2|em}}'''18. Сталецьце руху беларускага народу'''. Пачатак артыкулу. Друкуецца з чарнавога аўтографу. (1, 3, 6). {{водступ|2|em}}Артыкул можа разглядацца, як эскіз да „Белорусского возрождения“, і таму ён мог быць напісаны не пазьней 1914-га году (калі быў напісаны арт. „Белорусское возрождение“), а зважаючы на характар рукі нават некалькі раней гэтага часу — прыблізна каля 1912-га году. {{водступ|2|em}}Да 117 стар. …панаваўшае колькі сталецьцяў… „Колькі“ ўжыта М. Б-чам у сэнсе „ці мала“, „шмат“. {{водступ|2|em}}Да 118 стар. …мужыкі павінны былі адбываць… „падарашчызну“. У аўтографе было „падарашчызна“, камісіяй дапасавана — „падарашчызну“ — ''такі-то мужык… такая-то кабета…'' Ужытая аўтарам часьціна „то“, якая ў беларускай мове ня ўжываецца, пакінута бяз зьмены. <section end="18"/> <section begin="19"/>{{водступ|2|em}}'''19. Белорусское возрождение'''. Перадрук з брошуры „Белорусское возрождение“. Москва. 1916 г. (Отдельный оттиск из журнала „Украинская Жизнь“, 1915 г. №№ 1-2). Напісаны быў, як зазначана аўтарам у „Post scriptum“ да данага артыкулу, у ліпні 1914-га году. {{водступ|2|em}}Да 121 стар. (зноска): ''Белорусское население этой территории исчисляется 8 миллионами''. У артыкуле „Хто мы такія“ (№ 21) аўтарам колькасьць беларусоў вылічаецца ў 12 мільёнаў. У. М. Ігнатоўскі ў „Кароткім нарысе гісторыі Беларусі“ (Менск, 1926, стар. 8) гаворыць наступнае: „Што датыча ліку насяленьня на Беларусі, дык ён вылічаецца рознымі лічбамі, сярэдняю з якіх можа быць прынята лічба ў дзесяць мільёнаў“. {{водступ|2|em}}Да 122 стар. ''„Писар земски маеть по-руску (т. е. по-белоруски)… писати“''. У тэксьце брошуры пры словах „писар земски“ стаяла заўвага „государственный канцлер“. Пры перадруку гэтая заўвага апушчана, як фактычна недакладная. {{водступ|2|em}}Да 123 стар. ''…прекрасная повесть о Тристане и Изольде, видение Тундала, сказание о Трое, длинный фантастический рассказ об Александре Македонском — Александрия и т. п.'' Тут пералічаны перакладныя сьвецкія аповесьці XVI—XVII в. Рыцарская аповесьць „аб Трышчане і Іжоце“ распрацоўвае поэтычную сярэднявечную легенду аб каханьні Трышчана і Іжоты; твор зьмешчаны ў зборніку XVI в. бібліотэкі гр. Рачынскіх у Пазнані (так званы Пазнанскі зборнік); зборніку пасьвечаны працы: а) А. Brückner. Ein weissrussischer Codex miscellaneus der Gräflich. — Raczyńskischen Bibliotek in Posen. („Archiv f. sl. Philologie“, IX, 345 sg.) і б) А. Н. {{перанос пачатак|Веселов|ский}} <section end="19"/><noinclude></noinclude> e9qyhl7c1gmewgvlnp6gb5b48si7t52 0 81962 300352 195859 2026-10-15T18:54:24Z Gleb Leo 2440 300352 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = На дарозі жыцця | аўтар = Якуб Колас | секцыя = П’еса | папярэдні = | наступны = | год = 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Сцэнічныя творы (Колас, 1917)/На дарозі жыцця|На дарозі жыцця]] // {{Fine|[[Сцэнічныя творы (Колас, 1917)|Сцэнічныя творы]]. Менск: Выданне «[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнае Беларусі]]», 1917}} [[Катэгорыя:П’есы Якуба Коласа]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 4r28to4hlpiduokx2dak7edptt3x03e 104 83506 300384 198742 2026-10-15T19:05:14Z Gleb Leo 2440 300384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Słužyŭ ajciec Alaksandar tady ŭ Mahiloŭščynie i kazaŭ mnie, što tam ruch naš raście i macnieje… {{Водступ|2|em}}Druhi raz na jašče mienš karotki čas my sustrelisia ŭ tym samym Miensku, nia pomniŭ tolki dzie, ale dobra pamiatuju, jak a. Alaksandar swaim zwyčajnym lohkim tonam dapytwaŭsia ŭ ks. [[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Hadleŭskaha]], čamu heta nia wychodzić „[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]“, wydawać jakuju ks. Hadleŭski tady ŭziaŭsia… {{Водступ|2|em}}Nia chočacca wieryć, što naša karocieńkaje druhoje spatkańnie z paetam Ziaziulaj było i astatnim. {{Водступ|2|em}}Strašenny žal achaplaje dušu, kali ŭ haławu prychodzić dumka, što hetki piaśniar naš darahi, jak Ziaziula, skončyŭ swaje pieśni strašenna rana…“ {{Водступ|2|em}}4. Papaŭšy ŭ Seminaryju ŭ 1905 h. naš kleryk užo akazaŭsia nia zwyčajny Astramowič, ale Andrej Ziaziula, paet biełaruski, jaki ŭžo piša biełaruskija wieršy, ale nia wiera ŭ swoj talent, kryjecca z imi i čytaje ich tolki najbližejšym. Urešcie Ziaziula naš nabraŭ adwahi i pasłaŭ swaje wieršy ŭ „[[Наша Ніва (1906)|Našu Niwu]]“, dzie jany pieršy raz i byli nadrukawany ŭ 1910 h., a tak-ža ŭ 1911 i 1912. {{Водступ|2|em}}Najbolš Ziaziula drukawaŭ swaich wieršaŭ u „[[Biełarus (1913)|Biełarusie]]“ (1913—1915), a tak-ža pakrysie ŭ „[[Świetač (1916)|Świetačy]]“ (1916) u „[[Вольная Беларусь (1917)|Bольнай Белаpyci]]“ (1917—1919) i ŭ „Krynicy“ ([[Беларуская крыніца (1917)/1917|1917]], [[Беларуская крыніца (1917)/1918|18]], [[Беларуская крыніца (1917)/1921|21]], [[Беларуская крыніца (1917)/1923|23]]), a tak-ža ŭ asobnych knižycach: „[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaha zahonu]]“ (1913) „[[Słowa praŭdy ab mowie i doli Biełarusa (1917)|Słowa Praŭdy]]“ (1917) i „[[Alenčyna wiasielle (1922)|Alenčyna wiasielle]] (1922). Aprača hetaha mnoha wieršaŭ Ziaziuli znachodzicca ŭ rukapisach dahetul nihdzie nie drukawanych: u praf. Br. Epimach-Šypilly, u ks. [[Аўтар:Аляксандр Сак|A. Saka]] ({{перанос-пачатак|п=Sawiecka|к=ja}}<noinclude></noinclude> 09qybubxolu8ul6bsxxy0kx8fp8bx2x 300574 300384 2026-10-16T10:04:22Z Gleb Leo 2440 300574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Słužyŭ ajciec Alaksandar tady ŭ Mahiloŭščynie i kazaŭ mnie, što tam ruch naš raście i macnieje… {{Водступ|2|em}}Druhi raz na jašče mienš karotki čas my sustrelisia ŭ tym samym Miensku, nia pomniŭ tolki dzie, ale dobra pamiatuju, jak a. Alaksandar swaim zwyčajnym lohkim tonam dapytwaŭsia ŭ ks. [[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Hadleŭskaha]], čamu heta nia wychodzić „[[Krynica (1917)|Krynica]]“, wydawać jakuju ks. Hadleŭski tady ŭziaŭsia… {{Водступ|2|em}}Nia chočacca wieryć, što naša karocieńkaje druhoje spatkańnie z paetam Ziaziulaj było i astatnim. {{Водступ|2|em}}Strašenny žal achaplaje dušu, kali ŭ haławu prychodzić dumka, što hetki piaśniar naš darahi, jak Ziaziula, skončyŭ swaje pieśni strašenna rana…“ {{Водступ|2|em}}4. Papaŭšy ŭ Seminaryju ŭ 1905 h. naš kleryk užo akazaŭsia nia zwyčajny Astramowič, ale Andrej Ziaziula, paet biełaruski, jaki ŭžo piša biełaruskija wieršy, ale nia wiera ŭ swoj talent, kryjecca z imi i čytaje ich tolki najbližejšym. Urešcie Ziaziula naš nabraŭ adwahi i pasłaŭ swaje wieršy ŭ „[[Наша Ніва (1906)|Našu Niwu]]“, dzie jany pieršy raz i byli nadrukawany ŭ 1910 h., a tak-ža ŭ 1911 i 1912. {{Водступ|2|em}}Najbolš Ziaziula drukawaŭ swaich wieršaŭ u „[[Biełarus (1913)|Biełarusie]]“ (1913—1915), a tak-ža pakrysie ŭ „[[Świetač (1916)|Świetačy]]“ (1916) u „[[Вольная Беларусь (1917)|Bольнай Белаpyci]]“ (1917—1919) i ŭ „Krynicy“ ([[Krynica (1917)/1917|1917]], [[Беларуская крыніца (1917)/1918|18]], [[Krynica (1917)/1921|21]], [[Krynica (1917)/1923|23]]), a tak-ža ŭ asobnych knižycach: „[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaha zahonu]]“ (1913) „[[Słowa praŭdy ab mowie i doli Biełarusa (1917)|Słowa Praŭdy]]“ (1917) i „[[Alenčyna wiasielle (1922)|Alenčyna wiasielle]] (1922). Aprača hetaha mnoha wieršaŭ Ziaziuli znachodzicca ŭ rukapisach dahetul nihdzie nie drukawanych: u praf. Br. Epimach-Šypilly, u ks. [[Аўтар:Аляксандр Сак|A. Saka]] ({{перанос-пачатак|п=Sawiecka|к=ja}}<noinclude></noinclude> hwolgvah3jd28o22ngbspcna91x5dih 300575 300574 2026-10-16T10:04:44Z Gleb Leo 2440 300575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Słužyŭ ajciec Alaksandar tady ŭ Mahiloŭščynie i kazaŭ mnie, što tam ruch naš raście i macnieje… {{Водступ|2|em}}Druhi raz na jašče mienš karotki čas my sustrelisia ŭ tym samym Miensku, nia pomniŭ tolki dzie, ale dobra pamiatuju, jak a. Alaksandar swaim zwyčajnym lohkim tonam dapytwaŭsia ŭ ks. [[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Hadleŭskaha]], čamu heta nia wychodzić „[[Krynica (1917)|Krynica]]“, wydawać jakuju ks. Hadleŭski tady ŭziaŭsia… {{Водступ|2|em}}Nia chočacca wieryć, što naša karocieńkaje druhoje spatkańnie z paetam Ziaziulaj było i astatnim. {{Водступ|2|em}}Strašenny žal achaplaje dušu, kali ŭ haławu prychodzić dumka, što hetki piaśniar naš darahi, jak Ziaziula, skončyŭ swaje pieśni strašenna rana…“ {{Водступ|2|em}}4. Papaŭšy ŭ Seminaryju ŭ 1905 h. naš kleryk užo akazaŭsia nia zwyčajny Astramowič, ale Andrej Ziaziula, paet biełaruski, jaki ŭžo piša biełaruskija wieršy, ale nia wiera ŭ swoj talent, kryjecca z imi i čytaje ich tolki najbližejšym. Urešcie Ziaziula naš nabraŭ adwahi i pasłaŭ swaje wieršy ŭ „[[Наша Ніва (1906)|Našu Niwu]]“, dzie jany pieršy raz i byli nadrukawany ŭ 1910 h., a tak-ža ŭ 1911 i 1912. {{Водступ|2|em}}Najbolš Ziaziula drukawaŭ swaich wieršaŭ u „[[Biełarus (1913)|Biełarusie]]“ (1913—1915), a tak-ža pakrysie ŭ „[[Świetač (1916)|Świetačy]]“ (1916) u „[[Вольная Беларусь (1917)|Bольнай Белаpyci]]“ (1917—1919) i ŭ „Krynicy“ ([[Krynica (1917)/1917|1917]], [[Krynica (1917)/1918|18]], [[Krynica (1917)/1921|21]], [[Krynica (1917)/1923|23]]), a tak-ža ŭ asobnych knižycach: „[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaha zahonu]]“ (1913) „[[Słowa praŭdy ab mowie i doli Biełarusa (1917)|Słowa Praŭdy]]“ (1917) i „[[Alenčyna wiasielle (1922)|Alenčyna wiasielle]] (1922). Aprača hetaha mnoha wieršaŭ Ziaziuli znachodzicca ŭ rukapisach dahetul nihdzie nie drukawanych: u praf. Br. Epimach-Šypilly, u ks. [[Аўтар:Аляксандр Сак|A. Saka]] ({{перанос-пачатак|п=Sawiecka|к=ja}}<noinclude></noinclude> ds8fycxu8lirax6w1po8w4hlc9damkj 300576 300575 2026-10-16T10:05:06Z Gleb Leo 2440 300576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Słužyŭ ajciec Alaksandar tady ŭ Mahiloŭščynie i kazaŭ mnie, što tam ruch naš raście i macnieje… {{Водступ|2|em}}Druhi raz na jašče mienš karotki čas my sustrelisia ŭ tym samym Miensku, nia pomniŭ tolki dzie, ale dobra pamiatuju, jak a. Alaksandar swaim zwyčajnym lohkim tonam dapytwaŭsia ŭ ks. [[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Hadleŭskaha]], čamu heta nia wychodzić „[[Krynica (1917)|Krynica]]“, wydawać jakuju ks. Hadleŭski tady ŭziaŭsia… {{Водступ|2|em}}Nia chočacca wieryć, što naša karocieńkaje druhoje spatkańnie z paetam Ziaziulaj było i astatnim. {{Водступ|2|em}}Strašenny žal achaplaje dušu, kali ŭ haławu prychodzić dumka, što hetki piaśniar naš darahi, jak Ziaziula, skončyŭ swaje pieśni strašenna rana…“ {{Водступ|2|em}}4. Papaŭšy ŭ Seminaryju ŭ 1905 h. naš kleryk užo akazaŭsia nia zwyčajny Astramowič, ale Andrej Ziaziula, paet biełaruski, jaki ŭžo piša biełaruskija wieršy, ale nia wiera ŭ swoj talent, kryjecca z imi i čytaje ich tolki najbližejšym. Urešcie Ziaziula naš nabraŭ adwahi i pasłaŭ swaje wieršy ŭ „[[Наша Ніва (1906)|Našu Niwu]]“, dzie jany pieršy raz i byli nadrukawany ŭ 1910 h., a tak-ža ŭ 1911 i 1912. {{Водступ|2|em}}Najbolš Ziaziula drukawaŭ swaich wieršaŭ u „[[Biełarus (1913)|Biełarusie]]“ (1913—1915), a tak-ža pakrysie ŭ „[[Świetač (1916)|Świetačy]]“ (1916) u „[[Вольная Беларусь (1917)|Bольнай Белаpyci]]“ (1917—1919) i ŭ „Krynicy“ ([[Krynica (1917)/1917|1917]], [[Krynica (1917)/1918|18]], [[Krynica (1917)/1921|21]], [[Krynica (1917)/1923|23]]), a tak-ža ŭ asobnych knižycach: „[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaha zahonu]]“ (1913) „[[Słowa praŭdy ab mowie i doli Biełarusa (1917)|Słowa Praŭdy]]“ (1917) i „[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]] (1922). Aprača hetaha mnoha wieršaŭ Ziaziuli znachodzicca ŭ rukapisach dahetul nihdzie nie drukawanych: u praf. Br. Epimach-Šypilly, u ks. [[Аўтар:Аляксандр Сак|A. Saka]] ({{перанос-пачатак|п=Sawiecka|к=ja}}<noinclude></noinclude> hndwfrgzokja8yx8yno2d5k7is2nr63 0 83751 300581 199259 2026-10-16T10:11:03Z Gleb Leo 2440 300581 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Аленчына вясельле | аўтар = Андрэй Зязюля | секцыя = Вершаванае апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * {{Скан|[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]|Alenčyna wiasielle (1923).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wyd. „[[Krynica (1917)|Krynicy]]“, 1923}} * [[Z rodnaha zahonu (1931)/III/Alenčyna wiasielle|Alenčyna wiasielle]] // {{Fine|[[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]. Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} [[Катэгорыя:Паэмы Андрэя Зязюлі]] [[Катэгорыя:Вяселле]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] lp1944yz7g6duj3zsyfjtev82dozd0i 106 83765 300571 274399 2026-10-16T10:02:50Z Gleb Leo 2440 300571 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Andrej Ziaziula]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Wyd. „[[Krynica (1917)|Krynicy]]“ |Address=Wilnia |Year=1923 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} topfurwoukpcqxfe3t6df38lkd2yjxi 104 85768 300475 232953 2026-10-16T07:15:28Z Gleb Leo 2440 300475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VasyaRogov" /></noinclude><section begin="19"/>''Валенрода“ Мицкевича, поэма „Братом Ліцьвінам“, юмористические повести „Паўрот Михалка“, „Быхаў“, „Гутарка з пляндроўкі на зямлі Латыскай“ и т. п.'' Дарэўскі-Вярыга, сучасьнік Дуніна-Марцынкевіча; назвы яго твораў Багдановіч, відаць, узяў з Кіркора („Живописная Россия“, III, 327), але гэтыя творы ня былі надрукаваны і пашыраліся ў рукапісах, — гл. Карскі, ор. с., стар. 66. {{водступ|2|em}}Да 131 стар. …''поэты Ялеш Франциш Вуль, Н. Короткевич, Юлиан Лясковский, Якуб Т-ки, Юлиан Мрочек и мн. др.'' Jaheli Prancisz Wul (запраўднае прозьвішча яго Franciszek Eligiusz Karaffa-Korbut) памёр у Варшаве ў 80-х гадох; у яго, згодна паведамленьню Р. Зямкевіча, у Варшаве зьбіраўся беларускі гурток (Плуг-Петкевіч А., {{Абмылка|Каразынскі|Каратынскі}} і інш.). Ў Альбоме, прысьвечаным Дарэўскаму-Вярыгу, зьмешчаны адзін верш Вуля: „K dudaru Arciomu at nad dźwinskaha muzyka“ (Wiciabsk, 23 marca 1859). Там-жа зьмешчаны і вершы Н. Короткевіча і Якуба Т-кі, якіх памінае Багдановіч. Што да Юліана Ляскоўскага і Мрочака, дык аб першым вядома, што ён зьяўляецца аўтарам польскага зборніка „Białoruski Bandurysta“ (Wilno, 1861) і, відаць, пісаў вершы па-беларуску, а адносна другога вестак няма. {{водступ|2|em}}Да 132 стар. ''„Хвэлька из Рукшэниц“'' (Феликс Топчевский) поэта родам з Лепельскай шляхты, яго вершы маюцца ў рукапісах Ольгерд Обухович. Пісьменьнік-поэта (1840-1898), пісаў сатыры на зямляўласьнікаў, рабіў пераклады з розных польскіх і расійскіх аўтараў. {{водступ|2|em}}Да 132 стар. (зноска) …''стихотворения Блуса''… Прозьвішча Блус не ўстаноўлена. {{водступ|2|em}}Да 133 стар. ''Апанас Кисель.'' Яму прыпісваюць антырэволюцыйную брошуру „Беседа старога вольника з новым“. — ''Ян Шемет-Полочанский.'' Яму прыпісваюць „Панскае ігрышча“. ''Егалковский'' — інжынэр; яму належыць твор "Лятэстат". ''Адам Гурынович'' належаў да рэдакцыі нелегальнай газэты „Гоман“; выдаў кніжку „Dziaćka Anton, albo hutarka ab usim czysta, szto balić“. {{водступ|2|em}}Да 143 стар. …''инициатор и руководитель „Нашай Нівы“ А. Новина.'' А. Новіна — псэўдонім беларускага крытыка і публіцыстага Антона Луцкевіча. — Л. Гмырак. Лявон Гмырак, Заяц Б. — псэўдонімы Мячыслава Бабровіча, які пісаў апавяданьні і крытычныя артыкулы, (памёр у 1915 г.). {{водступ|2|em}}У брошуры, з якой друкуецца даны артыкул, прозьвішчы беларускіх аўтараў паданы Багдановічам у расійскай транскрыпцыі і пры перадруку пакінуты бяз зьмены; што-ж датычыцца назваў беларускіх твораў, дык у іх аўтарам брошуры была дадзена зьмешаная транскрыпцыя (беларуская і расійская), якая пры перадруку па магчымасьці перакладзена на беларускую. <section end="19"/> <section begin="20"/>{{водступ|2|em}}'''20. О гуманизме и неосмотрительности.''' Перадрук з „Украинской Жизни“ 1914 г. (№№ 11-12). {{водступ|2|em}}Захаваўся аўтограф прыблізна на тую-ж тэму з пачаткам артыкулу „Этнографическая Польша“ (1,6), у якім М. Б. адказвае на думку Курнатоўскага, што Сакольскі і Беластоцкі паветы Гродзенскай губ. і Аўгустоўскі павет Сувальскай губ. населены палякамі. <section end="20"/> <section begin="21"/>{{водступ|2|em}}21. '''Хто мы такія? —''' Перадрук з зборніку „Што трэба ведаць кожнаму беларусу“. Выданьне „Вольнае Беларусі“, Менск, 1918 г. {{водступ|2|em}}Дзьве старонкі аўтографу гэтага артыкулу была пераданы ў Камісію Я. Ю. Лёсікам (XIV, 2). На думку Я. Лёсіка рукапіс гэтага артыкулу (з якога ён і быў выдрукаваны ў зборніку), можа быць аднесены прыблізна да 1914-1915 г. Калі прыняць пад увагу, што даны аўтограф знаходзіўся ў архіве газ. „Вольная Беларусь“, дык напісаньне яго можна аднесьці да 1915-га году, бо і іншыя выдрукаваныя ў гэтай газэце творы М. Багдановіча задатаваны 1915-м годам, як напр. „Забыты шлях“ (артыкул № 8), „вершы беларускага складу“ (т. 1, № 86). <section end="21"/><noinclude></noinclude> akxabbjzyo2e3rb4zx7xlwzfpla72e7 104 85769 300476 232526 2026-10-16T07:15:38Z Gleb Leo 2440 300476 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="21"/>{{Водступ|2|em}}Да 149 стар. ''Мы (беларусы) — вялікі народ. нас дванаццаць мільлёнаў.'' Глядзі вышэй заўвагу да артыкулу „Белорусского возрождения“ (№ 19, „да 121 стар.“). <section end="21"/> <section begin="22"/>{{Водступ|2|em}}'''22. Белоруссы.''' Перадрук з час. „Национальные Проблемы“, Москва, 1915, № 2. {{Водступ|2|em}}Артыкул „Белоруссы“ зьяўляецца пераапрацоўкаю артыкулу „Белорусское возрождение“ (№ 19). Часам гэтая пераапрацоўка зроблена ў бок больш пашыранага этнографічнага нарысу аб беларусах наогул; канец-жа артыкулу, наадварот, зьяўляецца скарачэньнем „Белорусского возрождения“. {{Водступ|2|em}}Да 151 стар. ''…русских …величин…'' гл. заўвагу да 13 старонкі. {{Водступ|2|em}}Да 155 стар. ''…Кроме „Нашай Нівы“ выходили сельско-хозяйственный орган „Саха“, литературно-публицистический временник „Маладая Беларусь“, католический еженедельник „Biełarus“, журнал для детей „Лучынка“ и для студенчества „Раніца“.'' „Саха“ выдавалася ў Менску, „Маладая Беларусь“ у Пецярбурзе суполкай „Загляне сонца і ў наша ваконца“, вышлі 3 выпускі 1912-1913 г.; „Biełarus“ пачаў выходзіць у 1913 г. у Вільні, „Лучынка“ — выдавалася не для дзяцей, — гэта быў літаратурна-навуковы месячнік беларускай моладзі, выдаваўся ў Менску Уласавым; для дзяцей ім-жа выдавалася „Іскра“; „Раніца“ вышла ў Пецярбурзе ў 1914 г. толькі ў адным нумары. {{Водступ|2|em}}'''23. На Белорусские темы.''' Перадрук з час. „Украинская Жизнь“ 1916 г. № 2 ст. 80-85. Захавалася 2 старонкі аўтографу гэтага артыкулу (I, 23). {{Водступ|2|em}}Да 161 стар. ''Одной русской культурой на свете было бы больше.'' Слова „русский“ аўтарам, як відаць, ужыта ў разуменьні, усходня-славян- (гл. заўвагу да 13-й стар.). {{Водступ|2|em}}'''24. Белорусский беженский приют.''' Незакончаны артыкул. Друкуецца з чарнавога вельмі нячытэльнага аўтографу (I, 3, 2). М. Багдановіч, як вядома з успамінаў аб ім, наведаў бежанскі прытулак у Ратамцы хутка пасьля свайго прыезду ў Менск у восень 1916-га году. На тэй падставе, што артыкул пачынаецца словамі: „Недавно мне довелось побывать в одном из немногих беженских приютов“, можна лічыць, што напісаны ён быў у канцы 1916-га году. {{Водступ|2|em}}У апісе рукапісаў, які быў зроблены пры ўдзеле бацькі поэты, артыкулу нададзены загаловак „Аб Ратамскім прытулку“. У адпаведнасьці з тэкстам камісіяю загаловак зьменены; ён адзначаны зоркаю. Спачатку артыкулу, пасьля слоў „где обучение ведется по-белорусски“, аўтарам быў устаўлены сказ, які ён потым закрэсьліў: „еще недавно о возможности такого обучения приходилось только мечтать“. {{Водступ|2|em}}'''25. Голос из Белоруссии.''' Друкуецца з аўтографу (I, 14). {{Водступ|2|em}}У канцы артыкулу рукою аўтара прыпісана: „Минск, Губернское Земство, Максиму Адамовичу Богдановичу“. Як вядома, у Менск М. Б. прыехаў у восень 1916-га году, — значыць гэты артыкул мог быць напісаны не раней восені 1916-га году. {{Водступ|2|em}}Да 169-170 стар. У сказе „''мы ведем к растрате результатов громадной, многовековой духовной работы''“… як відаць аўтарам апушчана дапаўненьне да дзеяслова „ведем“, але можа ён тут хацеў сказаць „идем“? {{Водступ|2|em}}'''26. Деятельность Минского беженского комитета.''' Перадрук з „Украинской Жизни“ 1917 г. №№ 1-2, 3 стар. 104—106. {{Водступ|2|em}}Да артыкулу была дадана рэдакцыйная заўвага: „от нашего корреспондента“. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|6em|height=2px}}<section end="22"/><noinclude></noinclude> gtc31tdzoog15gv2av1vo0yzl3inwr0 104 85775 300477 254332 2026-10-16T07:16:07Z Gleb Leo 2440 300477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Полонина. Він вже стояв на ній, на цій високій луці, вкритій густою травою. Блакитне море збурених гір обняло Івана широким колом і здавалось, що ті безконечні сині вали таки ідуть на нього, готові впасти до {{Абмылка|ніг…|ніг“…}} {{Водступ|2|em}}Прыведзены вышэй урывак з Кацюбінскага паўтараецца ў наступным артыкуле (№ 31) „Образы Галиции в художественной литературе“. {{Водступ|2|em}}Да 213 стар. У другой зносцы да слова „верст“ устаўлена ў дужках слова „квадратных“, апушчанае ў друкуваным орыгінале. — ''Ужгород…'' Сярод „сёл і гарадоў“. Ужгород зьяўляецца вялікім горадам і запраўды можа лічыцца культурным асяродзьдзем Падкарпацкай Украіны. (М. Л.) {{Водступ|2|em}}Да 214 стар. ''Теперь, когда, быть может, уже близок час ее освобождения…'' Артыкул пісаўся ў часе разьвіцьця вайсковых падзей у Галіцыі ў 1914 г. і аўтар гаворыць аб магчымасьці вызваленьня Угорскае Русі з-пад улады Аўстра-Вэнгрыі. {{Водступ|2|em}}Да 217 стар.''… среди угрорусского населения…'' пронеслись слухи… что, восточные владетели обещают освободить перешедших в православие от крепостной зависимости…'' Трэба заўважыць, што расійскі ўрад рабіў усё магчымае, каб прыцягнуць сымпатыі насельніцтва Галіцыі і Угорскай Русі да Расіі. У гэтых адносінах яму многае {{Абмылка|ўдалася|ўдалося}} зрабіць. У другой палове XIX сталецьця партыя „масквафілаў“ была аднэю з найбольш уплывовых партый і да гэтага часу мае ў Ужгарадзе ня толькі сваіх прыхільнікаў, але нават выдае свае газэты, кнігі, організоўвае клюбы і інш. (М. Л.). {{Водступ|2|em}}Да 218 стар. ''Ныне русским здесь (в Угорской Руси) осталось только крестьянство.'' Аб апошнім часе гэтага сказаць нельга. Тут зараз вельмі разьвіта нацыянальная сьвядомасьць, выдаецца некалькі газэт, заснаваны украінскія школы „просвіти“, партыйныя і нацыянальна-спортыўныя організацыі. (М. Л). {{Водступ|2|em}}Да 221 стар. ''В 1848 г.… выдвинулся руснак А. Добрянский и взялся за развитие страны.'' Аб А. Дабранскім глядзі першую зноску на {{Абмылка|сторонцы|старонцы}} 209-й (артыкул „Червоная Русь“). {{Водступ|2|em}}Апошнія радкі данага артыкулу, у якіх М. Б. выказвае свае погляды на вынікі імпэрыялістычнай вайны, апушчаны (гл. заўвагу да канца папярэдняга артыкулу — № 29). {{Водступ|2|em}}'''31. Образы Галиции в художественной литературе.''' Перадрук з часоп. „Русский Экскурсант“ 1915 г., № 1. Аўтографу не захавалася. {{Водступ|2|em}}Да 223 стар.''… завоевание ее (Галиции)…'' тут разумеецца заняцьце Галіцыі расійскім войскам у 1914-м годзе. {{Водступ|2|em}}Да 224—225 стар. Урывак з твору Коцюбінскага „Тени забытых предков“ прыведзены быў ужо вышэй у папярэднім артыкуле „Угорская Русь“ (№ 30). У заўвазе да таго-ж артыкулу паданы да яго украінскі тэкст (гл. увагу да 212—213 стар.). {{Водступ|2|em}}Да 233 стар. Сярод прозьвішчаў украінскіх пісьменьнікаў, якія названы ў артыкуле, няпэўным зьяўляецца „{{Абмылка|Витневич|Виткевич}}“, паколькі не удалося Камісіі ўстанавіць асобу гэтага пісьменьніка і характар яго твораў. Можна думаць, што ў рукапісе Багдановіча стаяла іншае прозьвішча, напрыклад, „Вагилевич“ (Галіцкі пісьменьнік, 1811—1866 г.г.), зьмест твораў якога падыходзіць да данага артыкулу, і тады прозьвішча „Виткевич“ можна лічыць за недагляд рэдакцыі час. „Русский Экскурсант“. <section begin="32"/>{{Водступ|2|em}}'''32. Аб веры нашых прашчураў.''' Друкуецца з аўтографу (III, 10). {{Водступ|2|em}}Можна думаць, што нарыс прызначаўся для хрыстаматыі, як, напрыклад, і апавяданьне „[[Гарадок (Багдановіч)|Гарадок]]“, выдрукаванае ў I-м томе (разьдзел VII, № 7). На падставе паведамленьня [[Аўтар:Аркадзь Смоліч|А. Смоліча]] (гл. заўвагу да апавяданьня „Гарадок“, т. I стар. 492) дату напісаньня яго, значыць, можна аднесьці да канца 1916-га году, калі ў Б-ча была думка скласьці беларускую хрыстаматыю. <section end="32"/><noinclude></noinclude> o2vd8eu1jyhyt2cvedztltygk1lmudg 104 85776 300478 232547 2026-10-16T07:16:19Z Gleb Leo 2440 300478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VasyaRogov" /></noinclude> {{ц|IV. '''{{Разьбіўка|НАТАТКІ І РЭЦЭНЗІІ}}.''' <nowiki>*</nowiki> 1911—1917.}} {{Водступ|2|em}}У чацьвертым разьдзеле сабрана дваццаць сем нататак і рэцэнзій М. Багдановіча, якія былі ім напісаны прыблізна за час 1911-1917 г. і друкаваліся ў час. „Музыка“, зборніку Акадэміі Навук „Пушкин и его современники“, час. „Русский Экскурсант“ і газ. „Голос“; артыкул „[[Санэт (Багдановіч, артыкул)|Сонэт]]“ (№ 33) друкуецца з аўтографу. {{Водступ|2|em}}Усе нататкі і рэцэнзіі разьбіты на два падразьдзелы — „Літаратура“ і „Навука, мастацтва і публіцыстка“ для таго, каб надаць ім большую тэматычную зьвязанасьць. {{Водступ|2|em}}У першым падразьдзеле зьмешчаны чатырнаццаць нумароў — дзьве нататкі поэты (№№ 34 і 38) і дванаццаць рэцэнзій. {{Водступ|2|em}}У другім падразьдзеле друкуюцца тры артыкулы (№№ 47, 51 і 58) і адзінаццаць рэцэнзій на творы навуковага, мастацкага і публіцыстычнага характару. <section begin="33"/>{{Водступ|2|em}}'''33. Сонэт.''' Тэорытычна-гістарычны нарыс. Друкуецца з чарнавога аўтографу (IV, 8, 2) з некаторымі зьменамі, узятымі з друкаванага тэксту чаconicy „[[Krywičanin (1918)|Krywićanin]]“ 1918 r. № I. {{Водступ|2|em}}Рукапіс нарысу захаваўся на старонцы поў-аркуша, на другой старонцы якога знаходзіцца чарнавы накід вершу „[[Добрай ночы, зара-зараніца!..|Добрай ночы, зара-зараніца]]“ (гл. том I, № 102), задатаваны 1911-м годам. Абодвы накіды (нарысу і вершу) напісаны адным почыркам і, як відаць, у адзін і той жа час (уласна {{Абмылка|у|ў}} 1911-м годзе). Падтрыманьне гэтае думкі можна знайсьці таксама і ў тым, што якраз у гэтым-жа годзе М. Б-ч з асаблівым захапленьнем пісаў сонэты, — гл., напрыклад, „[[Санет (Паміж пяскоў Егіпецкай зямлі…)|Паміж пяскоў Егіпецкай зямлі]]“ і „[[Санет (На цёмнай гладзі сонных луж балота…)|На цёмнай гладзі сонных луж балота]]“ (т. I, №№ 171 i 172). {{Водступ|2|em}}Нарыс друкаваўся ў час. „Кrywićanin“ (1918 г. № 1) і быў перадрукованы ў кнізе проф. [[Аўтар:Яўген Барычэўскі|А. І. Барычэўскага]] „[[Тэорыя сонэту (1927)|Тэорыя сонэту]]“, Менск, 1927. {{Водступ|2|em}}8-I Тэкст „Сонэту“ у „Krywićaninie“ крыху адрозьніваецца ад аўтографу. Напрыклад, у „Krywićaninie“ 252 стар. 3—4 радкі: чытаюцца так: „апошняя канцоўка першага з іх і пярэдняя другога павінны быць аднолькавымі“. {{Водступ|2|em}}Тая-ж стар. 13—14 р.: „звычайна, гэта шкодзіла б прабуджэньню ў чытача пачуваньня красы і нават забівала-б яе“ 16—17 р.: „сонэт быццам, орэх-спарыш, павінен хаваць пад адной скарлупой два асобныя, аддзельныя хоць і шчыльна прылягаючыя адно да аднаго ядры“. Апроч таго ў „Krywićanine“ няма аўтарскага перакладу вершу Буало ў канцы артыкулу — „пэўна напісаны сонэт варт цэлай поэмы“. {{Водступ|2|em}}Прыведзены ў канцы артыкулу выраз з клясычнага вершу Буало („un sonnet sans dèfaut waut seul un long poème“) былі выкарыстаны поэтам як эпіграф да сонэту „Паміж пяскоў Егіпецкай зямлі“ (т. I, № 171). <section end="33"/><noinclude></noinclude> 673vjpabodur5g6bzskkmibqis0bc7a 104 89506 300385 234541 2026-10-15T19:05:24Z Gleb Leo 2440 300385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gleb Leo" /></noinclude>адчыненьне „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнай Беларусі]]“ ў Менску, накапленьне грамадзкіх організацый мела вялікае гістарычнае значэньне. {{Водступ|2|em}}Меў асаблівы сэнс той факт, што менавіта ў Менску, упоперак віленскім традыцыям, пачалі разгортвацца ў далейшым рашучыя падзеі ў жыцьці Беларусі і ў жыцьці беларускай мастацкай літаратуры. <div style="margin-left:2em"> {{Водступ|2|em}}„У той час, — піша проф. [[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Ігнатоўскі]], — як пецярбурскія і некаторыя іншыя грамадзкія організацыі (Бел. Соц. Грамада) зьвязаліся з рабочымі беларускімі коламі і станавіліся паступова за выразны рэволюцыйна-клясавы грунт, менская організацыя, каторая для Беларусі мела ў той час самае важнае значэньне, ня мела гэтай апоры і павінна была ўвайсьці ў зносіны з дробна-буржуазнымі нацыянальнымі беларускімі коламі і прыняць права-соцыялістычную афарбоўку. Гэты факт меў вялізнае значэньне ў ходзе рэволюцыі на Беларусі“. („[[Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця]]“). </div> {{Водступ|2|em}}Дзеля таго, што Грамада была найбольш уплывоваю плыньню ў тагачасным нацыянальным руху, гэтыя словы можна аднесьці і да ўсяго руху. Адсюль пашлі і гульня ў дэмократыю па-керанску, і няўдалыя перамаўленьні з часовым урадам, і недарэчныя пастановы ўсебеларускага конгрэсу („часовае“ прызнаньне савецкай улады), і гісторыя опэрэтачных урадаў БНР і г. д. Беларускі {{перанос-пачатак|п=нацыя|к=нальны}}<noinclude> 16</noinclude> 7scffh917oowpefl6bywq29onwdsoyw 104 89700 300573 252790 2026-10-16T10:03:38Z Gleb Leo 2440 300573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude> {{ц|'''HOŁAS DUŠY'''|памер=180%}} {{ц|'''MALITWIENIK<br/> '''dla<br/> '''BIEŁARUSAŬ-KATALIKOŬ. '''Ułažyŭ Ks. K. Stepowič.|памер=120%}} {{Наладжвальная рыса|co|10|co|10|co|10|co|10|co|10|co|10|co|10|co|10}} {{Цэнтраваны блёк/пачатак|style=width:100%; max-width:25em}} {{АРЦ|Mowu paprawiŭ, pryhatawaŭ da druku i wydaŭ koštam „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaj Krynicy]]“ Ks. [[Аўтар:Адам Станкевіч|Ad. St—ič]].}} {{Цэнтраваны блёк/канец}} {{ц|{{fine|WILNIA.}}}} {{накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{ц|{{smaller|T-wo Wyd. „POGOŃ“, Druk. „PAX“, Ignacego 5.<br/> 1926.}}}}<noinclude></noinclude> 4r58xx0uviltww01jd8v4hw1zae4rct 104 93100 300553 222965 2026-10-16T09:54:46Z Gleb Leo 2440 300553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:2px solid black; padding:0.1em 0em}} {{Цэнтар|'''Kaz. Swajak.'''}} {{накіравальная рыса|6em|height=2px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса||height=2px}} {{ц|'''{{разьбіўка|KUPALLE}}'''|памер=250%}} {{ц|''Fantazija — misteryjum,''<br/>''snawanaja na biełaruskaj''<br/>''mitolohii.''}} {{цэнтар|[[File:Kupalle (1930). Узор 1.png|50px|center]]}} {{накіравальная рыса||height=2px}} {{ц|{{fine|'''Wilnia 1930 h.'''<br/>'''Wydańnie „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaj Krynicy]]“'''.}}<br/>{{smaller|Biełaruskaja Drukarnia im. Fr. Skaryny ŭ Wilni.}}}} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> bs7v7lj2om1p3yl434q9kge6qtpr0p7 104 93101 300554 222967 2026-10-16T09:57:29Z Gleb Leo 2440 300554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Kaz. Swajak.'''}} {{накіравальная рыса|6em|height=2px}} {{ц|'''{{разьбіўка|KUPALLE}}'''|памер=250%}} {{ц|''Fantazija — misteryjum,''<br/>''snawanaja na biełaruskaj''<br/>''mitolohii.''}} {{цэнтар|[[File:Kupalle (1930). Узор 1.png|50px|center]]}} {{ц|{{fine|'''Wilnia 1930 h.'''<br/>'''Wydańnie „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaj Krynicy]]“'''.}}}}<noinclude></noinclude> bmmvo34k790aeiozte6n3hw40c4p8n6 104 95350 300555 227690 2026-10-16T09:57:51Z Gleb Leo 2440 300555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{block center/s}} {{Цэнтар|ЧЫСТА, ГЛАДКА, ЯК ПА ЛЁДЗЕ.}} Бы той пырнік у гародзе,<br /> Разьвялося ў нашым родзе,<br /> Каб украсьці што, дый годзе!<br /> А ў паноў толькі зірні.<br /> Там ледзь толькі дэфраўданты,<br /> Сьпевакі, ды музыканты,<br /> Ўсе вучоныя і франты,<br /> А каб красьці — ані-ні.<br /> Грыміць ўсюдых з рэстаўрацый,<br /> А там грошы з дэфраўдацый,<br /> З нагарод, з рэнумэрацый,<br /> Плывуць толькі і плывуць!<br /> Хоць нам хлеба недастатак,<br /> Зато году ўжо пачатак,<br /> А трынаццаты дадатак —<br /> На наступны год дадуць.<br /> К нам культура па дарозе,<br /> Ў саламяным едзе возе;<br /> Паслы ў Сойме і ў вастрозе;<br /> Вязьня мая ўсякі дом.<br /> Ўсюды модныя салёпы,<br /> І жабрацтва ў нас на копы,<br /> І праступнікам „урлёпы“<br /> Паўгадовыя даём.<br /> Грошай мы ня пазычаем,<br /> І ўжо Цара свайго маям,<br /> І „[[Беларуская Крыніца (1925)|Крыніцы]]“ ня чытаям,<br /> Чужых фірм ня хочам знаць!<br /> Чыста, гладка як па лёдзе,<br /> Бальшавізм ўсюды ў модзе,<br /> І падаткі ў гэтым годзе,<br /> З каміноў будзем даваць.<br /> Хоць замоклі ў нас загоны,<br /> Зато золата на тоны<br /> Мы купляям, і мільёны<br /> Як па масьле йдуць у нас!<br /> Сваё маям выстарчаньне,<br /> Й карнавальнае гульляньне,<br /> Мы ўсё выпаўніць у стане,<br /> Хоць кароткі маям час.<br /><noinclude></noinclude> 4lrtw5r7aeymk4ny1tnfe5gz7uvthtb 104 95476 300556 229549 2026-10-16T09:58:06Z Gleb Leo 2440 300556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|UŁ. KAZŁOŬŠČYK.}} {{накіравальная рыса|9em|height=2px}} {{ц|'''BIEŁARUSKIJA<br/>{{разьбіўка|'''NARODNYJA PIEŚNI}}|памер=200%}} {{ц|Z SAKOLSKAHA PAWIETU.|памер=120%}} {{накіравальная рыса|4em|height=3px}} {{накіравальная рыса|4em|height=1px}} {{ц|{{smaller|Wilnia, 1930 h.}} {{smaller|{{разьбіўка|Wydawiectwa}} „[[Беларуская Крыніца (1925)|{{разьбіўка|Biełaruskaj Krynicy}}]]“.}}}}<noinclude></noinclude> tterf8os7ij1hdi2icv2qu7fxfg3f0t 104 95490 300557 229548 2026-10-16T09:58:14Z Gleb Leo 2440 300557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|UŁ. KAZŁOŬŠČYK.}} {{накіравальная рыса||height=1px}} {{накіравальная рыса||height=3px}} {{накіравальная рыса||height=1px}} {{ц|'''BIEŁARUSKIJA<br/>{{разьбіўка|'''NARODNYJA<br/>PIEŚNI}}|памер=200%}} {{ц|Z SAKOLSKAHA PAWIETU.|памер=120%}} {{накіравальная рыса|4em|height=3px}} {{накіравальная рыса|4em|height=1px}} {{ц|{{smaller|Wilnia, 1930 h.}}}} {{ц|{{smaller|{{разьбіўка|Wydawiectwa}} „[[Беларуская Крыніца (1925)|{{разьбіўка|Biełaruskaj Krynicy}}]]“.}}}} {{накіравальная рыса||height=1px}} {{накіравальная рыса||height=3px}} {{накіравальная рыса||height=1px}} {{ц|{{smaller|Biełaruskaja Druk. Im. Fr. Skaryny, Wilnia, Zawalnaja, 6.}}}}<noinclude></noinclude> 8fqi34b9y4nodzi41e457drqzv1qch4 0 95492 300578 296077 2026-10-16T10:07:45Z Gleb Leo 2440 300578 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускія народныя песьні з Сакольскага павета | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Успаміны | папярэдні = | наступны = | год = 1930 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * {{Скан|[[Biełaruskija narodnyja pieśni z Sakolskaha pawietu (1930)|Biełaruskija narodnyja pieśni z Sakolskaha pawietu]]|Biełaruskija narodnyja pieśni z Sakolskaha pawietu (1930).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaj Krynicy]]“, 1930}} [[Катэгорыя:Уладзіслаў Казлоўскі]] [[Катэгорыя:Беларускія народныя песні]] [[Катэгорыя:Зборнікі народных песень]] [[Катэгорыя:Народныя песні на падляшскіх гаворках]] [[Катэгорыя:Сакольскі павет]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 1ahnkt658jrkcobewzonpvlz4ys1mih 0 95866 300508 228738 2026-10-16T09:20:00Z Gleb Leo 2440 300508 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларуская Крыніца | безаўтара = | год = 1925—1937 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Krynica (1917)|Krynica]] {{smaller|(1917—1925)}} | наступны = [[Krynica (1939)|Krynica]] {{smaller|(1939—1940)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларуская крыніца|Беларуская крыніца (газэта)}} {{АРЦ|[[Беларуская Крыніца (1925)/1925|1925]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1926|1926]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1927|1927]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1928|1928]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1929|1929]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1930|1930]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1931|1931]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1932|1932]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1933|1933]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1934|1934]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1935|1935]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1936|1936]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1937|1937]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1938|1938]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1939|1939]]}} [[Катэгорыя:Беларуская Крыніца|*]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] t64d2tz3020bxg8f4qlp4e2eoskjof9 300509 300508 2026-10-16T09:20:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)]] у [[Беларуская Крыніца (1925)]] 300508 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларуская Крыніца | безаўтара = | год = 1925—1937 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Krynica (1917)|Krynica]] {{smaller|(1917—1925)}} | наступны = [[Krynica (1939)|Krynica]] {{smaller|(1939—1940)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларуская крыніца|Беларуская крыніца (газэта)}} {{АРЦ|[[Беларуская Крыніца (1925)/1925|1925]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1926|1926]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1927|1927]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1928|1928]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1929|1929]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1930|1930]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1931|1931]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1932|1932]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1933|1933]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1934|1934]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1935|1935]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1936|1936]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1937|1937]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1938|1938]] • [[Беларуская Крыніца (1925)/1939|1939]]}} [[Катэгорыя:Беларуская Крыніца|*]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] t64d2tz3020bxg8f4qlp4e2eoskjof9 0 95867 300492 228744 2026-10-16T09:11:40Z Gleb Leo 2440 300492 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Krynica (1917)/1918|1918 год]] | наступны = [[Krynica (1917)/1920|1920 год]] | анатацыі = }} * ? * ? * Krynica. — 7 Wiereśnia 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/3|№3]]|Krynica. 1919. № 3.pdf}} * Krynica. — 14 Wiereśnia 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/4|№4]]|Krynica. 1919. № 4.pdf}} * Krynica. — 28 Wiereśnia 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/5|№5]]|Krynica. 1919. № 5.pdf}} * Krynica. — 5 Kastryčnika 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/6|№6]]|Krynica. 1919. № 6.pdf}} * Krynica. — 19 Kastryčnika 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/7|№7]]|Krynica. 1919. № 7.pdf}} * Krynica. — 2 Listapada 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/8|№8]]|Krynica. 1919. № 8.pdf}} * Krynica. — 9 Listapada 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/9|№9]]|Krynica. 1919. № 9.pdf}} * Krynica. — 23 Listapada 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/10|№10]]|Krynica. 1919. № 10.pdf}} * Krynica. — 30 Listapada 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/11|№11]]|Krynica. 1919. № 11.pdf}} * Krynica. — 25 Śnieżeń 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/12|№12]]|Krynica. 1919. № 12.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] 81vlq7brxro6ob8jayh1quoyamjb2zn 300493 300492 2026-10-16T09:11:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1919]] у [[Krynica (1917)/1919]] 300492 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Krynica (1917)/1918|1918 год]] | наступны = [[Krynica (1917)/1920|1920 год]] | анатацыі = }} * ? * ? * Krynica. — 7 Wiereśnia 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/3|№3]]|Krynica. 1919. № 3.pdf}} * Krynica. — 14 Wiereśnia 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/4|№4]]|Krynica. 1919. № 4.pdf}} * Krynica. — 28 Wiereśnia 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/5|№5]]|Krynica. 1919. № 5.pdf}} * Krynica. — 5 Kastryčnika 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/6|№6]]|Krynica. 1919. № 6.pdf}} * Krynica. — 19 Kastryčnika 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/7|№7]]|Krynica. 1919. № 7.pdf}} * Krynica. — 2 Listapada 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/8|№8]]|Krynica. 1919. № 8.pdf}} * Krynica. — 9 Listapada 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/9|№9]]|Krynica. 1919. № 9.pdf}} * Krynica. — 23 Listapada 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/10|№10]]|Krynica. 1919. № 10.pdf}} * Krynica. — 30 Listapada 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/11|№11]]|Krynica. 1919. № 11.pdf}} * Krynica. — 25 Śnieżeń 1919. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1919/12|№12]]|Krynica. 1919. № 12.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] 81vlq7brxro6ob8jayh1quoyamjb2zn 0 95868 300495 228743 2026-10-16T09:12:03Z Gleb Leo 2440 300495 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Krynica (1917)/1919|1919 год]] | наступны = [[Krynica (1917)/1921|1921 год]] | анатацыі = }} * ? * Krynica. — 14 Studnia {{Абмылка|1919|1920}}. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/2|№2]]|Krynica. 1920. № 2.pdf}} * Krynica. — 26 Studnia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/3|№3]]|Krynica. 1920. № 3.pdf}} * Krynica. — 8 Lutaho 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/4|№4]]|Krynica. 1920. № 4.pdf}} * Krynica. — 22 Lutaho 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/5|№5]]|Krynica. 1920. № 5.pdf}} * Krynica. — 7 Sakawika 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/6|№6]]|Krynica. 1920. № 6.pdf}} * Krynica. — 21 Sakawika 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/7|№7]]|Krynica. 1920. № 7.pdf}} * Krynica. — 4 Krasawika 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/8|№8]]|Krynica. 1920. № 8.pdf}} * Krynica. — 18 Krasawika 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/9|№9]]|Krynica. 1920. № 9.pdf}} * Krynica. — 2 Trawnia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/10|№10]]|Krynica. 1920. № 10.pdf}} * Krynica. — 30 Traunia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/11|№11]]|Krynica. 1920. № 11.pdf}} * ? * Krynica. — 20 Čerwienia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/13|№13]]|Krynica. 1920. № 13.pdf}} * Krynica. — 11 Lipnia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/14|№14]]|Krynica. 1920. № 14.pdf}} * Krynica. — 19 Śnieżnia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/15|№15]]|Krynica. 1920. № 15.pdf}} * Krynica. — 25 Śnieżnia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/16|№16]]|Krynica. 1920. № 16.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] 2yxtsa49gfbj8dloos0k8p9di3eu4bv 300496 300495 2026-10-16T09:12:09Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1920]] у [[Krynica (1917)/1920]] 300495 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Krynica (1917)/1919|1919 год]] | наступны = [[Krynica (1917)/1921|1921 год]] | анатацыі = }} * ? * Krynica. — 14 Studnia {{Абмылка|1919|1920}}. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/2|№2]]|Krynica. 1920. № 2.pdf}} * Krynica. — 26 Studnia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/3|№3]]|Krynica. 1920. № 3.pdf}} * Krynica. — 8 Lutaho 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/4|№4]]|Krynica. 1920. № 4.pdf}} * Krynica. — 22 Lutaho 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/5|№5]]|Krynica. 1920. № 5.pdf}} * Krynica. — 7 Sakawika 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/6|№6]]|Krynica. 1920. № 6.pdf}} * Krynica. — 21 Sakawika 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/7|№7]]|Krynica. 1920. № 7.pdf}} * Krynica. — 4 Krasawika 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/8|№8]]|Krynica. 1920. № 8.pdf}} * Krynica. — 18 Krasawika 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/9|№9]]|Krynica. 1920. № 9.pdf}} * Krynica. — 2 Trawnia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/10|№10]]|Krynica. 1920. № 10.pdf}} * Krynica. — 30 Traunia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/11|№11]]|Krynica. 1920. № 11.pdf}} * ? * Krynica. — 20 Čerwienia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/13|№13]]|Krynica. 1920. № 13.pdf}} * Krynica. — 11 Lipnia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/14|№14]]|Krynica. 1920. № 14.pdf}} * Krynica. — 19 Śnieżnia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/15|№15]]|Krynica. 1920. № 15.pdf}} * Krynica. — 25 Śnieżnia 1920. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1920/16|№16]]|Krynica. 1920. № 16.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] 2yxtsa49gfbj8dloos0k8p9di3eu4bv 0 95869 300498 228746 2026-10-16T09:12:19Z Gleb Leo 2440 300498 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1921 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Krynica (1917)/1920|1920 год]] | наступны = [[Krynica (1917)/1922|1922 год]] | анатацыі = }} * Krynica. — 1 Studnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/1|№1]]|Krynica. 1921. № 1.pdf}} * Krynica. — 9 Studnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/2|№2]]|Krynica. 1921. № 2.pdf}} * Krynica. — 16 Studnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/3|№3]]|Krynica. 1921. № 3.pdf}} * Krynica. — 23 Studnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/4|№4]]|Krynica. 1921. № 4.pdf}} * Krynica. — 6 Lutaho 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/5|№5]]|Krynica. 1921. № 5.pdf}} * Krynica. — 19 Lutaho 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/6|№6]]|Krynica. 1921. № 6.pdf}} * Krynica. — 27 Lutaho 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/7|№7]]|Krynica. 1921. № 7.pdf}} * Krynica. — 18 Sakawika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/8|№8]]|Krynica. 1921. № 8.pdf}} * Krynica. — 25 Sakawika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/9|№9]]|Krynica. 1921. № 9.pdf}} * Krynica. — 3 Krasawika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/10|№10]]|Krynica. 1921. № 10.pdf}} * Krynica. — 9 Krasawika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/11|№11]]|Krynica. 1921. № 11.pdf}} * Krynica. — 16 Krasawika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/12|№12]]|Krynica. 1921. № 12.pdf}} * Krynica. — 23 Krasawika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/13|№13]]|Krynica. 1921. № 13.pdf}} * Krynica. — 8 traunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/14|№14]]|Krynica. 1921. № 14.pdf}} * Krynica. — 15 traunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/15|№15]]|Krynica. 1921. № 15.pdf}} * Krynica. — 19 traunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/16|№16]]|Krynica. 1921. № 16.pdf}} * Krynica. — 27 traunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/17|№17]]|Krynica. 1921. № 17.pdf}} * Krynica. — 12 czerwienia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/18|№18]]|Krynica. 1921. № 18.pdf}} * Krynica. — 19 czerwienia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/19|№19]]|Krynica. 1921. № 19.pdf}} * Krynica. — 26 czerwienia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/20|№20]]|Krynica. 1921. № 20.pdf}} * Krynica. — 10 lipnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/21|№21]]|Krynica. 1921. № 21.pdf}} * Krynica. — 17 lipnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/22|№22]]|Krynica. 1921. № 22.pdf}} * Krynica. — 29 lipnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/23|№23]]|Krynica. 1921. № 23.pdf}} * Krynica. — 5 żniunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/24|№24]]|Krynica. 1921. № 24.pdf}} * Krynica. — 14 żniunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/25|№25]]|Krynica. 1921. № 25.pdf}} * Krynica. — 27 żniunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/26|№26]]|Krynica. 1921. № 26.pdf}} * Krynica. — 4 wieraśnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/27|№27]]|Krynica. 1921. № 27.pdf}} * Krynica. — 18 wieraśnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/28|№28]]|Krynica. 1921. № 28.pdf}} * Krynica. — 25 wieraśnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/29|№29]]|Krynica. 1921. № 29.pdf}} * Krynica. — 9 kastrycznika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/30|№30]]|Krynica. 1921. № 30.pdf}} * Krynica. — 16 kastrycznika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/31|№31]]|Krynica. 1921. № 31.pdf}} * Krynica. — 30 kastrycznika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/32|№32]]|Krynica. 1921. № 32.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] 2ns7qplxb0imeb8wyvwcpbuw338i40q 300499 300498 2026-10-16T09:12:25Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1921]] у [[Krynica (1917)/1921]] 300498 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1921 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Krynica (1917)/1920|1920 год]] | наступны = [[Krynica (1917)/1922|1922 год]] | анатацыі = }} * Krynica. — 1 Studnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/1|№1]]|Krynica. 1921. № 1.pdf}} * Krynica. — 9 Studnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/2|№2]]|Krynica. 1921. № 2.pdf}} * Krynica. — 16 Studnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/3|№3]]|Krynica. 1921. № 3.pdf}} * Krynica. — 23 Studnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/4|№4]]|Krynica. 1921. № 4.pdf}} * Krynica. — 6 Lutaho 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/5|№5]]|Krynica. 1921. № 5.pdf}} * Krynica. — 19 Lutaho 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/6|№6]]|Krynica. 1921. № 6.pdf}} * Krynica. — 27 Lutaho 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/7|№7]]|Krynica. 1921. № 7.pdf}} * Krynica. — 18 Sakawika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/8|№8]]|Krynica. 1921. № 8.pdf}} * Krynica. — 25 Sakawika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/9|№9]]|Krynica. 1921. № 9.pdf}} * Krynica. — 3 Krasawika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/10|№10]]|Krynica. 1921. № 10.pdf}} * Krynica. — 9 Krasawika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/11|№11]]|Krynica. 1921. № 11.pdf}} * Krynica. — 16 Krasawika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/12|№12]]|Krynica. 1921. № 12.pdf}} * Krynica. — 23 Krasawika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/13|№13]]|Krynica. 1921. № 13.pdf}} * Krynica. — 8 traunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/14|№14]]|Krynica. 1921. № 14.pdf}} * Krynica. — 15 traunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/15|№15]]|Krynica. 1921. № 15.pdf}} * Krynica. — 19 traunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/16|№16]]|Krynica. 1921. № 16.pdf}} * Krynica. — 27 traunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/17|№17]]|Krynica. 1921. № 17.pdf}} * Krynica. — 12 czerwienia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/18|№18]]|Krynica. 1921. № 18.pdf}} * Krynica. — 19 czerwienia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/19|№19]]|Krynica. 1921. № 19.pdf}} * Krynica. — 26 czerwienia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/20|№20]]|Krynica. 1921. № 20.pdf}} * Krynica. — 10 lipnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/21|№21]]|Krynica. 1921. № 21.pdf}} * Krynica. — 17 lipnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/22|№22]]|Krynica. 1921. № 22.pdf}} * Krynica. — 29 lipnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/23|№23]]|Krynica. 1921. № 23.pdf}} * Krynica. — 5 żniunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/24|№24]]|Krynica. 1921. № 24.pdf}} * Krynica. — 14 żniunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/25|№25]]|Krynica. 1921. № 25.pdf}} * Krynica. — 27 żniunia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/26|№26]]|Krynica. 1921. № 26.pdf}} * Krynica. — 4 wieraśnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/27|№27]]|Krynica. 1921. № 27.pdf}} * Krynica. — 18 wieraśnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/28|№28]]|Krynica. 1921. № 28.pdf}} * Krynica. — 25 wieraśnia 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/29|№29]]|Krynica. 1921. № 29.pdf}} * Krynica. — 9 kastrycznika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/30|№30]]|Krynica. 1921. № 30.pdf}} * Krynica. — 16 kastrycznika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/31|№31]]|Krynica. 1921. № 31.pdf}} * Krynica. — 30 kastrycznika 1921. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1921/32|№32]]|Krynica. 1921. № 32.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] 2ns7qplxb0imeb8wyvwcpbuw338i40q 0 95870 300501 228748 2026-10-16T09:12:34Z Gleb Leo 2440 300501 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1922 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Krynica (1917)/1921|1921 год]] | наступны = [[Krynica (1917)/1923|1923 год]] | анатацыі = }} * Krynica. — 2 wieraśnia 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/1|№1]]|Krynica. 1922. № 1.pdf}} * Krynica. — 9 wieraśnia 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/2|№2]]|Krynica. 1922. № 2.pdf}} * Krynica. — 17 wieraśnia 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/3|№3]]|Krynica. 1922. № 3.pdf}} * Krynica. — 24 wieraśnia 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/4|№4]]|Krynica. 1922. № 4.pdf}} * Krynica. — 30 wieraśnia 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/5|№5]]|Krynica. 1922. № 5.pdf}} * Krynica. — 8 kastryčnika 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/6|№6]]|Krynica. 1922. № 6.pdf}} * Krynica. — 15 kastryčnika 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/7|№7]]|Krynica. 1922. № 7.pdf}} * Krynica. — 22 kastryčnika 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/8|№8]]|Krynica. 1922. № 8.pdf}} * Krynica. — 29 kastryčnika 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/9|№9]]|Krynica. 1922. № 9.pdf}} * Krynica. — 3 listapada 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/10|№10]]|Krynica. 1922. № 10.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1922 года]] he2dpw0d8ui59grpkgft6nzhvwhpl6u 300502 300501 2026-10-16T09:12:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1922]] у [[Krynica (1917)/1922]] 300501 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1922 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Krynica (1917)/1921|1921 год]] | наступны = [[Krynica (1917)/1923|1923 год]] | анатацыі = }} * Krynica. — 2 wieraśnia 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/1|№1]]|Krynica. 1922. № 1.pdf}} * Krynica. — 9 wieraśnia 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/2|№2]]|Krynica. 1922. № 2.pdf}} * Krynica. — 17 wieraśnia 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/3|№3]]|Krynica. 1922. № 3.pdf}} * Krynica. — 24 wieraśnia 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/4|№4]]|Krynica. 1922. № 4.pdf}} * Krynica. — 30 wieraśnia 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/5|№5]]|Krynica. 1922. № 5.pdf}} * Krynica. — 8 kastryčnika 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/6|№6]]|Krynica. 1922. № 6.pdf}} * Krynica. — 15 kastryčnika 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/7|№7]]|Krynica. 1922. № 7.pdf}} * Krynica. — 22 kastryčnika 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/8|№8]]|Krynica. 1922. № 8.pdf}} * Krynica. — 29 kastryčnika 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/9|№9]]|Krynica. 1922. № 9.pdf}} * Krynica. — 3 listapada 1922. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1922/10|№10]]|Krynica. 1922. № 10.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1922 года]] he2dpw0d8ui59grpkgft6nzhvwhpl6u 104 97722 300558 239844 2026-10-16T09:58:32Z Gleb Leo 2440 300558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:4px double black; padding:0.1em 0em}} {{Цэнтар|'''Кніжкі таго-ж аўтара:'''|памер=140%}} {{Цэнтар|1. [[Доктар Францішак Скарына — першы друкар беларускі|DOKTAR FRANCIŠAK SKARYNA,<br />PIERŠY DRUKAR BIEŁARUSKI<br />1525—1925]].<br />{{smaller|Wydańnie Biełaruskaha Nawukowaha T-wa<br />Wilnia, 1925 h.}}<br />{{x-smaller|Knižka wydana hraždankaj i łacinkaj}}}} {{Цэнтар|2. [[Biełaruskaja mowa ŭ skołach Biełarusi XVI i XVII st. (1928)|BIEŁARUSKAJA MOWA Ŭ ŠKOŁACH BIEŁARUSI XVI i XVII ST]].<br />{{smaller|Wydańnie „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaj Krynicy]]“<br />Wilnia, 1928 h.}}}} {{Цэнтар|3. [[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|RODNAJA MOWA Ŭ ŚWIATYNIACH]].<br />{{smaller|Wydańnie „[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaj Dumki]]“<br />Wilnia, 1929 h.}}}} {{Цэнтар|4. [[Franciš Bahušewič (1930)|{{Разьбіўка|FRANCIŠ BAHUŠEWIČ}}<br />{{smaller|jaho žyćcio i tworčaść<br />u tryccatyja ŭhodki śmierci}}]]<br />{{smaller|(1900—1930).Wyd. Biełaruskaha Instytutu Hasp. i Kultury<br />Wilnia, 1930.}}}} {{Цэнтар|5. [[Вітаўт Вялікі і беларусы|{{Разьбіўка|ВІТАЎТ ВЯЛІКІ І БЕЛАРУСЫ}}]].<br />{{smaller|Выданьне Бел. Нацыянальнага Камітэту<br />Вільня, 1930.}}}} {{Цэнтар|6. [[Kazimier Swajak (1931)|KAZIMIER SWAJAK<br />{{smaller|Narys ab jahonaj ideolohii,<br />u piatyja ŭhodki śmierci}}]].<br />{{smaller|Wydańnie „[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaj Dumki]]“<br />Wilnia, 1931.}}}} {{Цэнтар|7. [[Кастусь Каліноўскі, «Мужыцкая праўда» і ідэя Незалежнасьці Беларусі|KASTUŚ KALINOŬSKI „MUŽYCKAJA<br />PRAUDA“ I IDEJA NIEZALEŽNAŚCI<br />BIEŁARUSI]].<br />{{smaller|Wyd. Biełaruskaha Nacyjanalnaha K-tu<br />Wilnia, 1933.}}}} {{Цэнтар|8. {{smaller|[[Прафэсар Браніслаў Эпімах-Шыпіла (1935)|Праф. Браніслаў ЭПІМАХ-ШЫПІЛА]],<br />З яго жыцьця і працы.<br />Выд. Бел. Інстытуту Гасп. і Культуры.<br />Вільня, 1935.}}}} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> 69qkzk6obvrd0eug91gw84ka7rkhz3j 104 97767 300559 253385 2026-10-16T09:58:51Z Gleb Leo 2440 300559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{Цэнтраваны блёк/пачатак|style=width:100%; max-width:22em; border:7px double black}} {{Цэнтар|'''{{Падкрэсьленьне|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk.}}'''|памер=100%}} {{Цэнтар|'''AB FIZYČNYM<br />WYCHAWAŃNI<br />Ŭ {{Разьбіўка|BIEŁARUSAŬ}}.'''|памер=200%}} {{цэнтар|[[Файл:Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928). Узор 1.png|60пкс]]}} {{Цэнтар|WILNIA, 1928 h.}} {{Цэнтар|{{Драбнейшы шрыфт|Wydawiectwa „[[Беларуская Крыніца (1925)|{{Разьбіўка|Biełaruskaje Krynicy}}]]“}}}} {{Цэнтраваны блёк/канец}}<noinclude></noinclude> h1tcff4pxef8zpdxq7sv7l4pfl81cks 104 97769 300560 232387 2026-10-16T09:58:58Z Gleb Leo 2440 300560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Uładysłaŭ Kazłoŭščyk.'''|памер=100%}} {{Накіравальная рыса|10em|height=2px}} {{Цэнтар|'''Ab fizyčnym wychawańni<br />ŭ Biełarusaŭ.'''|памер=200%}} {{цэнтар|[[File:Narod (1927). Узор 1.png|60px]]}} {{Накіравальная рыса|4em|height=2px}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} {{Цэнтар|WILNIA, 1928 h.}} {{Цэнтар|{{smaller|Wydawiectwa „[[Беларуская Крыніца (1925)|{{Разьбіўка|BIEŁARUSKAJ KRYNICY}}]]“.}}}}<noinclude></noinclude> d1jmyzilgc8n0ecwnsd34meholsejwz 104 97774 300561 232396 2026-10-16T09:59:12Z Gleb Leo 2440 300561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{block center/s|style=width:100%; max-width:22em; border:7px double black}} {{Цэнтар|'''UŁ. KAZŁOŠČYK.'''|памер=100%}} {{Цэнтар|'''FIZYČNAJE WYCHAWAŃNIE'''|памер=200%}} {{Цэнтар|'''HRAMADZIANSTWA'''|памер=140%}} {{цэнтар|[[File:Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927). Узор 1.png|40px]]}} {{Калёнтытул|left={{smaller|{{Разьбіўка|WILNIA}}}}|right={{smaller|{{Разьбіўка|1927}} h.}}}} {{Цэнтар|{{smaller|Wydawiectwa „[[Беларуская Крыніца (1925)|{{Разьбіўка|BIEŁARUSKAJE KRYNICY}}]]“}}}} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> snpum5hgb4nonprdlohqzxoz16ckll2 104 97998 300562 236649 2026-10-16T09:59:24Z Gleb Leo 2440 300562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Dr. St. Hrynkiewič.'''|памер=100%}} {{Накіравальная рыса|10em|height=2px}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|Aświeta}}|памер=350%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:20em}} {{АРЦ|'''(Ab Narodnym Uniwersytecie i inšych sposabach aświetnaje pracy).'''}} {{Block center/e}} {{цэнтар|[[File:Aświeta (1936). Узор 1.png|40px]]}} {{Калёнтытул|left={{Разьбіўка|WILNIA}}|right={{Разьбіўка|1936 HOD}}.}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|Wydańnie „[[Беларуская Крыніца (1925)|{{Разьбіўка|BIEŁARUSKAJ KRYNICY}}]]“.}}}}<noinclude></noinclude> p9f5u246ytd1p6p9kj6fjmp8fk555m6 104 98114 300563 239842 2026-10-16T09:59:41Z Gleb Leo 2440 300563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:2px solid black; padding:0.1em 0em}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Кніжкі таго-ж аўтара:}}'''|памер=140%}} {{Цэнтар|1. [[Доктар Францішак Скарына — першы друкар беларускі|DOKTAR FRANCIŠAK SKARYNA,<br />PIERŠY DRUKAR BIEŁARUSKI<br />1525—1925]].<br />{{smaller|Wydańnie Biełaruskaha Nawukowaha T-wa<br />Wilnia, 1925 h.}}<br />{{x-smaller|Knižka wydana hraždankaj i łacinkaj}}}} {{Цэнтар|2. [[Biełaruskaja mowa ŭ skołach Biełarusi XVI i XVII st. (1928)|BIEŁARUSKAJA MOWA Ŭ ŠKOŁACH BIEŁARUSI XVI i XVII ST]].<br />{{smaller|Wydańnie „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaj Krynicy]]“<br />Wilnia, 1928 h.}}}} {{Цэнтар|3. [[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|RODNAJA MOWA Ŭ ŚWIATYNIACH]].<br />{{smaller|Wydańnie „[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaj Dumki]]“<br />Wilnia, 1929 h.}}}} {{Цэнтар|4. [[Franciš Bahušewič (1930)|{{Разьбіўка|FRANCIŠ BAHUŠEWIČ}}<br />{{smaller|jaho žyćcio i tworčaść<br />u tryccatyja ŭhodki śmierci}}]]<br />{{smaller|(1900—1930).Wyd. Biełaruskaha Instytutu Hasp. i Kultury<br />Wilnia, 1930.}}}} {{Цэнтар|5. [[Вітаўт Вялікі і беларусы|{{Разьбіўка|ВІТАЎТ ВЯЛІКІ І БЕЛАРУСЫ}}]].<br />{{smaller|Выданьне Бел. Нацыянальнага Камітэту<br />Вільня, 1930.}}}} {{Цэнтар|6. [[Kazimier Swajak (1931)|KAZIMIER SWAJAK<br />{{smaller|Narys ab jahonaj ideolohii,<br />u piatyja ŭhodki śmierci}}]].<br />{{smaller|Wydańnie „[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaj Dumki]]“<br />Wilnia, 1931.}}}} {{Цэнтар|7. [[Кастусь Каліноўскі, «Мужыцкая праўда» і ідэя Незалежнасьці Беларусі|KASTUŚ KALINOŬSKI „MUŽYCKAJA<br />PRAUDA“ I IDEJA NIEZALEŽNAŚCI<br />BIEŁARUSI]].<br />{{smaller|Wyd. Biełaruskaha Nacyjanalnaha K-tu<br />Wilnia, 1933.}}}} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> sp7ulbhrzmjceo622fx0bc2cm6qtt1w 104 99328 300564 236757 2026-10-16T09:59:57Z Gleb Leo 2440 300564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>adnačasna ŭsiaho błahoha, zaležna ad taho, chto biarecca za henaje mahutnaje aružža. Hetak jano było zaŭsiody i ŭsiudy, što taja samaja pryłada moža być wielmi karysnaju i nadta škodnaju. {{Водступ|2|em}}Presa heta sposab pracy, biez jakoha niemahčyma abyjścisia ŭ halinie kulturna aświetnaha dziejańnia. Presaju buduć karystacca bibliateki, bibliateki-čytalni, kožny hurtok, kožnaja aświetnaja ŭstanowa. Presa ŭ nas asabliwa wažnaja ŭsiudy, dzie niama mahčymaści inšaje akcyi aświetnaje. Jašče dahetul naš čaławiek nie źniawieryŭsia da drukawanaha słowa, jašče wieryć tamu, što bačyć u druku, jašče maje pašanu da hazety. Na wioscy praktykujecca sposab supolnaha čytańnia hazetaŭ. Treba tolki, kab łučyła hazeta dobraja, kab z jaje była karyść. Karyść hazety nia tolki ŭ palityčnym źmieście, nat naadwarot: inšyja storany hazety mo bolš wažnyja dziela ŭzhadawańnia adzinki i hramady. Nielha biazumoŭna abminuć pry narysoŭcy prahramy hazety i palityčnaje starany. Čaławieka treba ŭzhadawać usiebakowa. Świadomamu hramadzianinu treba wiedać, što robicca siańnia na świecie, što robicca ŭ dziaržawie, dzie jon žywie, treba wiedać, jak kažuć, na čym čaławiek staić i što ždže jaho zaŭtra. {{Водступ|2|em}}Presa daŭno ŭžo padzialiła pamiž siabie abawiazki infarmacyjna-uzhadawaŭčyja. Niama taho źjawišča, jakoje nahladałasia kaliś, što adzin orhan moh chapić čytaču, kab zdawolić usie jahonyja patreby i cikawańni. Nat u našym biełaruskim žyćci majem pačatki specyjalizacyi presy. Jość u nas ahulna informacyjnyja, palityčna-hramadzkija hazety, jak prykładam wielmi zasłužaja ŭ nacyjanalnaj rabocie „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]],“ jakaja miž inšym maje wializarnyja zasłuhi i ŭ tym, što šmat zaŭsiody pakidała ŭwahi pytańniam kulturna-aświetnym. Majem my siańnia orhany adumysłowyja dziela moładzi, majem orhany, jakija cikujuć ab sprawach {{перанос-пачатак|п=eka|к=namična-haspadarčych}}<noinclude></noinclude> chfjb2u4z3xfhs5q0bavnhevoq4gl07 0 102817 300580 241569 2026-10-16T10:10:33Z Gleb Leo 2440 300580 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Pierszy pramień | аўтар = Станіслаў Любіч-Маеўскі | год = 1929 год | пераклад = | секцыя = Лемантар | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Pierszy pramień (1929).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Pierszy pramień (1929).pdf" from="7" to="7" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Pierszy pramień (1929).pdf" from="8" to="8" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Pierszy pramień (1929).pdf" from="121" to="124" /> == Гл. таксама == * [[Зноў у справе лемантара Любіч-Маеўскага]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Беларуская Крыніца]]. — 9 лістапада 1930. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1930/30|№30]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Станіслаў Любіч-Маеўскі]] [[Катэгорыя:Лемантары]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1929 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Львове]] 9a1xpbfs8ef1ik3ah03qketv890s7s0 0 105950 300354 249601 2026-10-15T18:54:56Z Gleb Leo 2440 300354 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мэморыя прадстаўнікоў Беларусі на ІІІ канфэрэнцыі народаў | authors = |override_author= [[Аўтар:Іван Луцкевіч|Іван Луцкевіч]], [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]] | секцыя = Дэклярацыя | пераклад = Браніслаў Эпімах-Шыпіла | арыгінал = ? {{smaller|(1917)}} | папярэдні = | наступны = | год = 1916 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Гоман (1916)/лацінка/Relacja ab zjezdzi ŭ Lozannie|Relacja ab zjezdzi ŭ Lozannie]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 11—15 žniŭnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/52|№52]]—[[Гоман (1916)/лацінка/1916/53|53]]}} * {{Скан|[[Мэморыя прэдстаўнікоў Беларусі на III-ей Канфэрэнцыі народаў (1917)|Мэморыя прэдстаўнікоў Беларусі на III-ей Канфэрэнцыі народаў]]|Мэморыя прадстаўнікоў Беларусі на ІІІ-яй Канфэрэнцыі народаў.pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнае Беларусі]]“, 1917}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Івана Луцкевіча]] [[Катэгорыя:Публіцыстыка Вацлава Ластоўскага]] [[Катэгорыя:Калектыўныя творы]] [[Катэгорыя:Пераклады Браніслава Эпімах-Шыпілы]] [[Катэгорыя:Пераклады з французскай мовы]] [[Катэгорыя:Дакументы 1916 года]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] inzujdmiqp40wrgu9rkn3h65xs8waw3 104 106851 300565 251443 2026-10-16T10:00:14Z Gleb Leo 2440 300565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{block center/s|style=width:100%; max-width:20em; border:7px double black}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|КНІГАПІС}}'''|памер=140%}} {{block center/e}} {{Цэнтар|'''[[Аўтар:Міхась Машара|{{Разьбіўка|Міхась Машара}}]] — „Лёгкі Хлеб“. Драма ў трох актах з жыцьця вясковай моладзі.'''|памер=120%}} {{Цэнтар|Выд. „[[Беларуская Крыніца (1925)|Беларускай Крыніцы]]“. Вільня, 1936 г. бач. 63, 20×13.}} {{Водступ|2|em}}Міхась Машара, як бачым, піша {{Абмылка|нятолькі|ня толькі}} вершам, але так-жа й прозай. Вось прад намі гэтак напісана, выдана яшчэ сёлета летам, драма „Лёгкі Хлеб“. Першы акт і другі адбываецца на сяле і адначасна, а трэці ў Вільні гады два пазьней. {{Водступ|2|em}}Фабула драмы гэткая. Вясковая дзяўчына, дачка багатага селяніна, атрымала сякую-такую асьвету і адбілася ад роднага асяродка. Яна ўжо чураецца сваіх таварышаў вясковых хлапцоў, заглядаецца на нейкага валацугу, дарожнага майстра, быўшага афіцэра Крукоўскага і ўрэшце аддае яму сваё сэрца. Чаму так? Дзе прычына такой драматычна-фальшывай псыхікі вясковай дзяўчыны? У цемнаце агулам і ў нацыянальнай нясьведамасьці. Вера атрымала пачаткі асьветы, як відаць з яе любасьці да русыцызмаў, у чужой расейскай школе. Школа гэта, замест аткрыць ей вочы на праўду, яшчэ больш яе зацямняла й вучыла пагарджаць усім родным, беларускім: пагарджаць сваей мовай, працай, усім вясковым бытам. Вось-жа Вера добра і вялікую мерку прысвоіла сабе гэтага фальшу й лятуцела аб нечым лепшым, „цілігентным“, аб нейкім страйнейшым і лягчэйшым жыцьці, аб „лёгкім хлебе“, агулам гаворачы. {{Водступ|2|em}}Крукоўскі, па празваньню сялян Крук, нейкі здэморалізаваны прыблуда балаховец, гэты трагічна-фальшывы настрой вясковай дзяўчыны спрытна выкарыствае. Ён, зайграўшы роль „цілігента“, аб якім Вера ружова лятуцела, прыкінуўся ўлюбленым, — лёгка здабыў яе сэрца і… пасаг. Лявон Мутэрка, бацька Веры, разумны селянін, усю гэту трагічную хлусьню прынамсі часткова разумеў і на жанімства Веры з Крукоўскім рашуча быў праціўны. Вера з Круком рашылі ўцякаць у горад і там ажаніцца. Спрыяючы дачцэ і шкадуючы яе маці Альжбета благаслаўляе іх на гэта і тайком ад мужа дае ім значную суму грошаў. {{Водступ|2|em}}Мэта дасягнута. Крук аб жанімстве й ня думае. Яму былі патрэбныя грошы. Ён іх здабыў, а Веру кінуў. Шмат ей прышлося цярпець, галадаваць. Здабывае ўрэшце працу ў сталоўцы. І толькі цяпер, пад уплывам цярпеньняў маральных і фізычных, а так-жа дзякуючы добрым і сьветлым людзям, добрая і разумная ад прыроды Вера перараджаецца духова. Яна пачынае разумець галоўную прычыну сваей трагэдыі і трагэдыю ўсяго свайго беларускага<noinclude></noinclude> 8lmytgtw120r83ru2i7kbqmeinp1gaf 0 108241 300326 254129 2026-10-15T18:46:38Z Gleb Leo 2440 300326 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Вольная Беларусь | безаўтара = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1917—1918 год | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь (газэта)}} {{АРЦ|[[Вольная Беларусь (1917)/1917|1917]] • [[Вольная Беларусь (1917)/1918|1918]]}} [[Катэгорыя:Вольная Беларусь (газета)|*]] h38zs80vq3rbh3x5i6i4onvj6t1wnuu 300327 300326 2026-10-15T18:46:48Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Вольная Беларусь (газета)]] у [[Вольная Беларусь (1917)]] 300326 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Вольная Беларусь | безаўтара = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1917—1918 год | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь (газэта)}} {{АРЦ|[[Вольная Беларусь (1917)/1917|1917]] • [[Вольная Беларусь (1917)/1918|1918]]}} [[Катэгорыя:Вольная Беларусь (газета)|*]] h38zs80vq3rbh3x5i6i4onvj6t1wnuu 104 117714 300572 287369 2026-10-16T10:03:24Z Gleb Leo 2440 300572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="By-isti" /></noinclude>{{Цэнтраваны блёк/пачатак|style=width:100%; max-width:22em; border:7px double black}} {{ц|'''A. {{Разьбіўка|ZIAZIULA}}'''<br/>(✝ Ks. A. Astramowič)|памер=120%}} {{ц|'''{{Разьбіўка|ALENČYNA}}<br/>{{Разьбіўка|WIASIELLE}}'''|памер=200%}} {{ц|WYD. „[[Krynica (1917)|KRYNICY]]“|памер=120%}} [[File:Alenčyna wiasielle (1923). Узор 1.png|50px|center]] {{ц|Drukarnia Wilensk. Wydawiectwa B. Kleckina.<br/> {{Разьбіўка|1923}}}} {{Цэнтраваны блёк/канец}}<noinclude></noinclude> bzjnkkniaj4xxlc9ewljt6zfoalynwi 0 123421 300579 285781 2026-10-16T10:09:17Z Gleb Leo 2440 300579 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Фізычнае выхаваньне грамадзянства | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская Крыніца (1925)/Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10—24 Śnieżnia 2026, 14, 28 Studnia, 4, 25 Sakawika, 8—29 Krasawika, 10 Čerwienia, 8 Lipnia, 5 Žniŭnia, 9 Wieraśnia, 14 Kastryčnika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1926/44|№44]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1926/46|46]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/3|№3]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/5|5]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/10|10]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/13|13]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/15|15]]—[[Беларуская Крыніца (1925)/1927/18|18]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/24|24]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/28|28]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/32|32]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/37|37]], [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/42|42]]}} * {{Скан|[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Гісторыя спорту]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] k120yakgwm6ibjnfsp5ldkr2dere5mm 0 123891 300353 287506 2026-10-15T18:54:44Z Gleb Leo 2440 300353 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзе? | аўтар = Макар Краўцоў | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1918 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1918/32/Дзе?|Дзе?]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 22 верасьня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/32|№32]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Дзе?|Дзе?]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Макара Краўцова]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] nwpazd9pmny2b2xblp5s0knev6vqmv2 0 123907 300355 287569 2026-10-15T18:55:08Z Gleb Leo 2440 300355 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ціха ў небе… Іду я мяжою… | аўтар = Міхал Запольскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1918 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24/Ціха у небі… іду я мяжою…|Ціха у небі… іду я мяжою…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 30 чэрвеня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24|№24]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Ціха ў небе…|Ціха ў небе…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Міхала Запольскага]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5lvkle69filkf24kfsf5lnbktjnyxxc 0 123952 300622 287679 2026-10-16T11:36:43Z Gleb Leo 2440 300622 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Прасьцярога | аўтар = Альберт Паўловіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Чырвоны дудар (1924)/Гуморыстыка і сатыра/Прасьцярога|Прасьцярога]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/45/Praściaroha|Praściaroha]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Listapada 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/45|№45]]}} [[Катэгорыя:Вершы Альберта Паўловіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] a3rro6btpbkxu2ew1f5gkg77qgxt64n 104 124913 300566 289675 2026-10-16T10:00:37Z Gleb Leo 2440 300566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>звольнены пад надзор паліцыі ў двор свайго бацькі, Крыстынопаль, Сьвянцянскага пав., дзе пасьля колькіх дзён захварэў на чорную воспу, прывезеную з паўночнай сталіцы, і памёр 14-га студзеня 1894 г. Паліцыя зорка сачыла Гурыновіча, ня верачы, што памёр. І толькі матка Адама, як цьвердзяць сваякі ягоныя, пераканала паліцыю, паказываючы на нябошчыка, як на ахвяру паліцэйскага і царскага прасьледу. Пахаваны Гурыновіч у Крыстынопалі, у фамілійных грабніцах. {{Водступ|2|em}}Яшчэ ў апошняй хвіліне свайго жыцьця, маючы надзею перамагчы страшэнную хваробу, снаваў Г-ч пляны будучае працы на ніве роднага краю, з думкаю будзіць і клікаць да жыцьця беларускі народ. {{Водступ|2|em}}Гурыновіч пісаў пабеларуску вершам і прозай, перакладаў на беларускую мову вершы і прозу польскіх і расейскіх пісьменьнікаў, а так-жа зьбіраў беларускія этнографічныя матар‘ялы. Частка літаратурнай спадчыны яго знаходзіцца ў Беларускім Музэі ў Вільні, а асабістая карэспандэнцыя знаходзіцца ў сваякоў Гурыновіча<ref>Усе паданыя вышэй весткі аб Ад. Гурыновічу зачэрпнуты з наступных крыніц: „[[Беларускі Звон (1921)|Бел. Звон]]“ [[Беларускі Звон (1921)/1921/3|№ 3]], 1921 г., „[[Беларуская Крыніца (1925)|Бел. Крыніца]]“ [[Беларуская Крыніца (1925)/1934/12|№ 12]], 1934, „[[Шлях моладзі (часопіс)|Шлях Моладзі]]“ [[Шлях моладзі (часопіс)/1934/3|№ 3]], 1934, „[[Калосьсе (1935)/1935/1|Калосьсе]]“ кн. 1, 1935.</ref>. {{Водступ|2|em}}Шкада, што літаратурная спадчына Гурыновіча так доўга марынуецца ў Бел. Музэі ў Вільні. Выданая друкам, яна ў значнай меры прыслужылася б да ярчэйшага асьвят леньня асобы аўтара, як барацьбіта за беларускае нацы янальна-палітычнае вызваленьне згодна з думкай Багушэвіча. Аднак і з тых твораў Гурыновіча, якія ўжо надрукаваны, відаць выразна, што ён — гэта сапраўды ідэовы наступік Багушэвіча, цалком пераняўшы яго думкі аб беларускім нацыянальным вызваленьні. {{Водступ|2|em}}Гісторык беларускай літаратуры [[Аўтар:Максім Гарэцкі|М. Гарэцкі]] цьвердзіць<ref>[[Аўтар:Максім Гарэцкі|М. Гарэцкі]] — [[Гісторыя беларускае літэратуры (1924)|Гіст. бел. літаратуры]]. Менск, 1924, бач. 247.</ref>, што Ад. Гурыновіч належыў да складу рэдакцыі „Гоману“. А з гэтага сам сабой напрашваецца вывад, што апрача Багушэвіча, меў на яго ўплыў так жа і „Гоман“. Вось-жа да рэдакцыі „Гоману“ Гурыновіч належыць ня мог, бо меў тады толькі 15 гадоў, але мог ён спатыкацца з гэным часапісам, тайна пашыраным, і сапраўды мог гэтак паддавацца яго ўплыву. Сусім магчыма, што Гурыновіч стаўся {{перанос-пачатак|п=народа|к=вольцам}}<noinclude></noinclude> 7jed7kvpss4ppwp6zqn80kpgd09lg7i 104 124919 300403 289686 2026-10-15T19:10:51Z Gleb Leo 2440 300403 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>работніцтва і сялянства, партыя старалася разбудзіць у іх нацыянальнае самапачуцьцё. Гэта рабілася як на моцы пастановы II зьезду, каб у стасунках з проціў-урадавымі групамі другіх народаў… старацца будзіць у іх сэпаратыстычныя імкненьні“ для супольнай барацьбы з царызмам, так і дзеля таго, што многія члены ППС — беларусы, толькі ў яе радах пачаўшы працу, задумаўшыся мо’ у першы раз над нацыянальным пытаньнем, пачулі і пазналі, хто яны такія. {{Водступ|2|em}}Частка гэтых, у лоне ППС пазнаўшых сябе соцыялістаў, увайшла потым у склад тых дзеячоў, каторымі заложана была першая беларуская соцыялістычная партыя „Беларуская Соцыялістычная Грамада“<ref>[[Аўтар:Алесь Гарун|А. Прушынскі]] — [[25-я гадаўшчына ППС]]. („[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36|№ 36]], 1917).</ref>. {{Водступ|2|em}}Як бачым, уплыў ППС на БСГ быў вялікі. І гэта сусім зразумела: пачынальнікамі беларускага адраджэнскага руху, у першую чаргу, дзякуючы гістарычным і соцыяльным варункам беларускага жыцьця, былі беларусы каталікі, беларусы культурна збліжаныя да палякоў. Вось-жа гэтым прадусім, а так-жа опозыцыйнасьцяй да царскага ўраду адных і другіх, тлумачацца гэныя адносіны між ППС і БСГ. {{Водступ|2|em}}Як паказвае сама назова, БСГ трымалася ідэолёгіі соцыялізму. Аднак мыляўся-б той, хто ў сябрах гэнай арганізацыі жадаў-бы бачыць прававерных соцыялістаў-марксыстаў. Быць можа, што ў думцы, у паглядах не адзін сябра БСГ сапраўды гэткім сябе лічыў, але ў працы сваей гэтага не паказваў, бо й ня было дзе гэтага паказваць. Соцыялізм сяброў БСГ выражаўся толькі ў тым, што многія з іх былі беларускімі рэвалюцыянэрамі, бароліся за соцыяльную справядлівасьць і нацыянальныя правы сярод беларускага народу і ў зямельную сваю праграму ўводзілі пункты ў дусе соцыяльнай дэмокрацыі. У сутнасьці рэчы БСГ была беларускай патрыятычнай рэвалюцыйнай арганізацыяй, а не соцыялістычнай. Гэтак характэрызуюць яе [[Аўтар:Фёдар Турук|Турук]], [[Аўтар:Самуіл Агурскі|Агурскі]]<ref>[[Аўтар:Фёдар Турук|А. Турук]] — Белорусское движение, Москва 1921. [[Аўтар:Самуіл Агурскі|Агурскі]], прыточваная вышэй праца: 103—110.</ref> і інш. {{Водступ|2|em}}Але гэта ўсё між іншым. Нам тут ідзе аб аснаўную характэрыстыку Грамады, як беларускай палітычна-вызвольнай партыі. Вось-жа трэба адцеміць, што ў гэтым сэнсе Грамада на першы пагляд бадай нічым ня розьнілася ад {{перанос-пачатак|п=бе|к=ларускіх}}<noinclude></noinclude> e1dan2h65o7n14u1xfnlz6q1rr0zovs 104 124955 300404 289735 2026-10-15T19:11:02Z Gleb Leo 2440 300404 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>татаў, які часова становіцца на чале кіраваньня краем, уступаючы ў дзелавыя зносіны з цэнтральнаю ўладаю».<ref>Зборнік „[[Беларусь (1924)|Беларусь]]“, Менск, 1924, бач. 199.</ref> {{Водступ|2|em}}Пунктаў у рэзалюцыі было 15, агаласіць і прыняць пасьпелі толькі гэты першы аб дзяржаўным ладзе Беларусі, бо па агалашэньні першага пункту бальшавікі, якія тады ўладу над землямі быўшай царскай Расеі забіралі ў свае рукі, Усебеларускі Кангрэс разагналі сілай. {{Водступ|2|em}}Затым, што разгон гэты мае гістарычнае значэньне для беларускага народу і што беларускі народ мала дагэтуль з гэтай справай абазнаны, пазваляю сабе тут памясьціць апісаньне навочным сьведкам акту разгону бальшавікамі Усебеларускага Кангрэсу, паданае ў «[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнай Беларусі]]»<ref>„[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36|№ 36]], 1917.</ref>. {{Водступ|2|em}}«Каля 3 гадзіны ўначы Рада зьезду скончыла апрацоўваць рэзалюцыю. Старшыня пачаў яе чытаць перад усім зьездам. У гэты мамэнт падыйшлі да стала прэзыдыюму два салдаты і назваўшы сябе, першы — камісарам «Западнай Обласьці», а другі — начальнікам менскага гарнізону, сказалі, што прыйшлі арыштаваць прэзыдыюм і разагнаць зьезд. {{Водступ|2|em}}Тады, пры іх-жа, старшыня зьезду агаласіў першы пункт рэзалюцыі, дзе Беларусь абвешчаецца Рэспублікай. Бадай што ўвесь зьезд аднастайна зацьвердзіў гэты пункт. Раптам аднекуль пачуўся голас: Таварышы, наш дом акружаны войскам! Каля яго стаяць кулямёты і бранявікі! {{Водступ|2|em}}У залі падняўся шум. Тагды зьвярнуўся да зьезду з прамовай «начальнік гарнізону» Крывашэін. Хістаючыся на нагах, крэпка выпіўшы, ён пачаў гаварыць. Але праз шум спачатку нельга было нічога разабраць. Толькі потым, як трохі пацішэла, пачуліся бязьвязныя фразы «начальніка», каторы гаварыў аб нейкіх «лайкавых перчатках». Кончыў ён сваю «прамову» вось як: «А теперь я распускаю ваше собраніе». {{Водступ|2|em}}Пры гэтых славах у залю ўвайшлі ўзброеныя салдаты. Агульнымі сіламі іх выцягнулі за дзьверы і пасьля гукаў [[Марсэльеза|марсельезы]] нехта голасна сказаў. {{Водступ|2|em}}„Браты беларусы! Мы бачылі жандараў [[Аўтар:Мікалай II Раманаў|Мікалая II]], але сягоньні мы ўбачылі жандараў у свабоднай рэвалюцыйнай старане, пад маскай бальшавіцкіх камісараў, на вольным зьезьдзе вольнага народу!“<noinclude></noinclude> 41hxw457utegu7ou49yhijdw7twmk66 104 125113 300567 289923 2026-10-16T10:00:53Z Gleb Leo 2440 300567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>…„прадстаўляць інтарэсы Беларускага народу і быць нацыянальным цэнтрам, куды за ўсялякімі спраўкамі маюць зварочвацца ўсе, каму дарагая незалежнасьць Беларусі, культура і самабытнасьць Беларускага народу… „Беларускі Шлях“ ставіць сабе мэтай: незалежнасьць Беларусі, нацыянальную еднасьць і арганізацыю, разьвіцьцё беларускай духовай і матар‘яльнай культуры… Шмат што нас можа разлучаць, але ўсіх нас яднае адно: гэта доля нашай Бацькаўшчыны Беларусі, каторая палепшыцца можа толькі праз закладзіны моцнага фундаманту яе незалежнасьці на грунце непадзельнасьці Беларускага народу ў яго этнографічных рубяжох; праз падняцьце нацыянальнай творчай сілы народу, як духовай, так і матар‘яльнай, праз увядзеньне станоўчай зямельнай рэформы ў інтарэсах дробных земляробаў і беззямельных, каб згодна з досьледамі соцыяльнай навукі падняць іх дабрабыт і дапамагчы эканамічнаму разьвіцьцю краю<ref>„[[Беларускі Шлях (1934)|Бел. Шлях]]“ [[Беларускі Шлях (1934)/1|№ 1]], 8.II.1918.</ref>“. {{Водступ|2|em}}Гэтак выяўляла свае палітычныя думкі Прадстаўніцтва ў сваім органе, які ў вадным і тым жа нумары аж тры разы сьцьвярджае канешнась незалежнасьці Беларусі і ставіць гэту незалежнасьць як галоўную мэту тае арганізацыі, ад імя якое ён прамаўляе г. зн. Бел. Прадстаўніцтва. {{Водступ|2|em}}Агулам трэба адзначыць, што Прадстаўніцтва ад самага пачатку {{Абмылка|сваго|свайго}} існаваньня было за незалежнасьць Беларусі. Трэба тут падчыркнуць, што калі пасярод Бел. Сац. Грамады былі да апошняга часу адзінкі, якія стаялі на грунце аўтаноміі Беларусі ў граніцах Расейскай Фэдэрацыі (рабілі яны гэта затым, што баяліся адкінуць ад сябе расейскую і жыдоўскую меншасьці, якія былі проціў незалежнасьці Беларусі, бо з расейскіх партыяў ніводная не стаяла за незалежнасьць Беларусі, a з жыдоўскіх толькі Поалей-Сыён, то пасярод сяброў Прадстаўніцтва выступленьняў проціў незалежнасьці ня было і Прадстаўніцтва ад самага пачатку свайго існаваньня, гэта знача, за які месяц да абвешчаньня незалежнасьці Беларусі Радай БНР, рашыла парваць з усякімі аўтанамічнымі концэпцыямі ў граніцах вялікай Расейскай Фэдэрацыі і стала здэцыдавана на грунт незалежнасьці Беларусі.<ref>Кс. [[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|В. Гадлеўскі]] — [[Зь беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18 гг.|З беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18 г.]] („[[Беларуская Крыніца (1925)|Бел. Крыніца]]“ [[Беларуская Крыніца (1925)/1934/18|№ 18]], 1934).</ref><noinclude></noinclude> g1ex9p7zodyt21rriq476ja7t0mad0c 104 125168 300568 290026 2026-10-16T10:01:18Z Gleb Leo 2440 300568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Па сьмерці П. Крэчэўскага, Старшыні Рады БНР, ягоным намесьнікам стаўся [[Аўтар:Васіль Захарка|В. Захарка]], як жывы яшчэ сьведка, дзейны ўчасьнік і спадкабернік астаткаў беларускай сувэрэннай улады. Аб П. Крэчэўскім у лісьце 2.IV.1928 да рэд. „[[Беларуская Крыніца (1925)|Бел. Крыніцы]]“ піша ён між іншым гэтак: {{Водступ|2|em}}… „Ворагі Беларусі ня раз рабілі прапазыцыі і П. Крэчэўскаму, але ён заўсёды адкідаў з пагардай усё тое, што шкодзіла чыстаце нацыянальна-дзяржаўнай незалежнасьці Беларусі і ганьбіла яго ўласнае імя. Ён добра ведаў, што гэтыя прапазыцыі робяцца толькі дзеля таго, каб выбіць з яго рук штандар асвабаджэньня Беларусі ад чужацкага ўціску. Цяжар жыцьця П. Крэчэўскага, як Старшыні Рады БНР, найбольш павялічваўся яго расчараваньнем у большасьці беларускіх палітычных дзеячоў. Пераход іх на іншыя пазыцыі, часта зьвязаныя ня толькі з падрывам становішча асоб, прадаўжаўшых служыць ідэалу беларускага народу, але й асьмяяньнем самога ідэалу, прыносіў найбольшую прыкрасьць Крэчэўскаму і найсільней падрываў яго слабое здароўе. {{Водступ|2|em}}Пётр Антонавіч Крэчэўскі памёр у беднасьці і адзіноцтве, будучы пакінутым амаль усімі беларускімі дзеячамі — былымі яго супрацоўнікамі, але аставіў па сабе багатую, крысталічную чэснасьць. Надойдзе час, калі адданасьць беларускаму народу будзе ацэнена гэтым народам!“ {{Цэнтар|§ 2. {{Разьбіўка|Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка}}.}} {{Водступ|2|em}}У меру таго, як у канцы 1918 г. нямецкая армія адыходзіла дамоў і ачышчала беларускія землі, у сьлед за ей ішла армія бальшавіцкая. 1 студзеня 1919 г. бальшавікі абвесьцілі незалежнасьць Беларусі, як Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі, зазначаючы адначасна, што Рада Бел. Нар. Рэсп. і ўрад яе ўважаюцца, „без абароны закону“ і за першыя два з паловай месяцы 1919 г. занялі бадай усю Беларусь і часьць Усходняй Літвы. У пачатку студзеня бальшавікі занялі Вільню. Літоўская Тарыба (Дзяржаўная Рада) пад націскам бальшавікоў, а так-жа і палякоў, у якіх руках тады фактычна Вільня ўжо была, места гэта пакінула. Беларусь і Літву бальшавікі злучылі ўрэшце ў вадну літоўска-беларускую (Літ-Бел) савецкую рэспубліку і стварылі для яе гэткага-ж<noinclude></noinclude> i0udmu5ujaycenx47tvdlpbcwss6x37 104 125176 300569 290038 2026-10-16T10:01:53Z Gleb Leo 2440 300569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{АРЦ|'''Крыніцы, працы і часопісы, выкарыстаныя для напісаньня кніжкі „Да беларускага палітычнага Вызваленьня“.'''}} {{Цэнтар|I.}} {{Водступ|2|em}}'''Архівы:''' Дзяржаўны ў Вільні (Audyt. Polowy t. 2 Nr. 917 бач. 887 1864. Сьледчая справа Сымона Каліноўскага, бацькі [[Аўтар:Кастусь Каліноўскі|Кастуся]]. Audyt. Polowy Nr. 280 1864, сьледчая і судовая справа К. Каліноўскага. Тэка дакумэнтаў да справы паўстанца кс. Мацкевіча. {{Водступ|2|em}}Архіў Р. Керсноўскага: ліст К. Каліноўската да Б. Длускага. {{Водступ|2|em}}Архіў інж. [[Аўтар:Лявон Вітан-Дубейкаўскі|Л. Дубейкаўскага]]. {{Водступ|2|em}}Архіў кс. [[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|Ул. Талочкі]] і ўласны аўтара. {{Водступ|2|em}}Архіў сваякоў [[Аўтар:Адам Гурыновіч|Адама Гурыновіча]]. {{Водступ|2|em}}„[[Мужыцкая праўда|Mužyckaja Prauda]]“ Nr. Nr. 1—7 і Адозвы К. Каліноўскага. {{Водступ|2|em}}„Гомон“ № 2, 1884 (Бел. Музэй ім. Ів. Луцкевіча ў Вільні). {{Цэнтар|II.}} {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Людвік Абрамовіч|Abramowič L]].''' — Problem Litwy podczas wojny światowej. Źbiór dokumentów, uchwal, odezw i t. p. Warszawa 1918. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Самуіл Агурскі|Агурский С]].''' — Очерки по истории революционнаго движения в Белоруссии (1863—1917). Минск 1928. {{Водступ|2|em}}'''Бѣлорусская Народная Громада въ Москвѣ.''' Политическая платформа и уставъ. Москва 1917. {{Водступ|2|em}}'''„Белорусское Эхо“''' № 7 1918. {{Водступ|2|em}}'''„[[Беларускі Шлях (1918)|Беларускі Шлях]]“''' № 1 1918. {{Водступ|2|em}}'''„[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]“''' [[Беларускі Звон (1921)/1921/3|№ 3]] 1921. {{Водступ|2|em}}'''„[[Беларуская Крыніца (1925)|Беларуская Крыніца]]“''' [[Беларуская Крыніца (1925)/1934/12|№ 12]] 1934 {{Водступ|2|em}}'''„[[Беларусь (1924)|Беларусь]]“''' Зборнік. Менск 1924. {{Водступ|2|em}}'''Берестейський Мир.''' Львів — Киів 1928 (зборнік). {{Водступ|2|em}}'''Бочковський Г.''' — Поневолені народи царської імпеpii. 1916.<noinclude></noinclude> 398ck2hejdwijma4s76y4q9iczsexzv 104 125179 300405 290050 2026-10-15T19:11:19Z Gleb Leo 2440 300405 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Аляксандр Бурбіс|Бурбіс А]].''' — [[Беларуская Соцыялістычная Грамада (Бурбіс)|Беларуская Соцыялістычная Грамада]] (зборнік „[[Беларусь (1924)|Беларусь]]“. Менск 1924). {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Язэп Варонка|Варонко Я]].''' — [[Беларускі рух ад 1917 да 1920 году (1920)|Беларускі рух ад 1917 да 1920 г]]. Коўна 1920. {{Водступ|2|em}}„[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36|№ 36]], 1917. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Язэп Варонка|Воронко І. Я]]''' — Бѣлорусскій вопрос к моменту Версальской Мирной Конференціи. Ковна 1919. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Гадлеўскі В]]. Кс.''' — [[Зь беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18 гг.|З беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18]] ([[Беларуская крыніца (1917)|Бел. Крыніца]]“ [[Беларуская крыніца (1917)/1934/18|№ 18]], 1934). {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Гарэцкі М]].''' — [[Гісторыя беларускай літаратуры (Гарэцкі)|Гісторыя Беларускай Літаратуры]]. Вільня 1920 і Менск 1924. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Hryb Tamaš]] Dr.''' — [[U 50-yja ŭhodki časopisi «Homan»|U 50-yja ŭhodki časopisi „Homan“]] („[[Iskry Skaryny (1931)|Iskry Skaryny]]“ [[Iskry Skaryny (1931)/3|Nr. 3]] Praha 1934). {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Дзмітро Дарашэнка|Дорошенко Д]].''' Миколо Іванович Костомаров. Ляйпціг. {{Водступ|2|em}}'''Энциклопедия:''' Малая Советская, Т. I Белоруссия, 1930. {{Водступ|2|em}}'''„[[Замежная Беларусь|Замежная Беларусь]]“''', зборнік гісторыі, культуры і эканомікі пад рэд. [[Аўтар:Пётра Крачэўскі|П. А. Крэчэўскага]]. Прага 1926. {{Водступ|2|em}}'''Засецкі М.''' — [[Міністэрства беларускіх спраў за 10 месяцаў існаваньня (1919)|Міністэрства беларускіх спраў (10 месяцаў існаваньня)]]. Коўна 1919. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Ігнатоўскі У]]. праф.''' — [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1921, Вільня)|Кароткі Нарыс Гісторыі Беларусі]]. Вільня 1921. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Ігнатоўскі У]]. праф.''' — [[Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1928)|Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пач. XX ст]]. Менск 1928. {{Водступ|2|em}}'''[[Ітогі і бліжэйшыя задачы правядзення ленінскай нацыянальнай палітыкі ў БССР (1934)|Ітогі і бліжэйшыя задачы правядзення ленінскай нацыянальнай палітыкі ў БССР]].''' Менск 1934. {{Водступ|2|em}}'''„[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]“''' [[Калосьсе (1935)/1935/1|кн. 1]], 1935. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Яўхім Карскі|Карскій Е]].''' — Бѣлоруссы I. Вильно 1904. {{Водступ|2|em}}'''Kodź St.''' — Zasady Narodowości. Wilno 1932. {{Водступ|2|em}}'''Kulczycki L.''' — Rewolucja Rosyjska. Lwów, t. I 1909 i t. II 1911. {{Водступ|2|em}}„Kurjer Wileński“ z {{Абмылка|26 II.1933|26.II.1933}}. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Язэп Лёсік|Лёсік Я]].''' Аўтаномія Беларусі. Менск 1917. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Ластоўскі В]].''' — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гісторыя Беларускай (Крыўскай) кнігі]]. Коўна 1926 {{Водступ|2|em}}'''Licz''' — Konstanty Kalinowski („Gazeta Wileńska“ 1906, Nr. 17). {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Luckiewicz Antoni]]''' — „Narodowolcy-Białorusini i ich organ „Homon“ (Przyczynek do ewolucji ideologji politycznej Białorusinów) у зборніку: Pamiętnik VI Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Wilnie 17—20 września 1935 r. Lwów 1935.<noinclude></noinclude> hncvjb490fj9xouvb8ul2vrl2erz0t0 300570 300405 2026-10-16T10:02:11Z Gleb Leo 2440 300570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Аляксандр Бурбіс|Бурбіс А]].''' — [[Беларуская Соцыялістычная Грамада (Бурбіс)|Беларуская Соцыялістычная Грамада]] (зборнік „[[Беларусь (1924)|Беларусь]]“. Менск 1924). {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Язэп Варонка|Варонко Я]].''' — [[Беларускі рух ад 1917 да 1920 году (1920)|Беларускі рух ад 1917 да 1920 г]]. Коўна 1920. {{Водступ|2|em}}„[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36|№ 36]], 1917. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Язэп Варонка|Воронко І. Я]]''' — Бѣлорусскій вопрос к моменту Версальской Мирной Конференціи. Ковна 1919. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Гадлеўскі В]]. Кс.''' — [[Зь беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18 гг.|З беларускага палітычнага жыцьця ў Менску ў 1917—18]] ([[Беларуская Крыніца (1925)|Бел. Крыніца]]“ [[Беларуская Крыніца (1925)/1934/18|№ 18]], 1934). {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Гарэцкі М]].''' — [[Гісторыя беларускай літаратуры (Гарэцкі)|Гісторыя Беларускай Літаратуры]]. Вільня 1920 і Менск 1924. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Hryb Tamaš]] Dr.''' — [[U 50-yja ŭhodki časopisi «Homan»|U 50-yja ŭhodki časopisi „Homan“]] („[[Iskry Skaryny (1931)|Iskry Skaryny]]“ [[Iskry Skaryny (1931)/3|Nr. 3]] Praha 1934). {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Дзмітро Дарашэнка|Дорошенко Д]].''' Миколо Іванович Костомаров. Ляйпціг. {{Водступ|2|em}}'''Энциклопедия:''' Малая Советская, Т. I Белоруссия, 1930. {{Водступ|2|em}}'''„[[Замежная Беларусь|Замежная Беларусь]]“''', зборнік гісторыі, культуры і эканомікі пад рэд. [[Аўтар:Пётра Крачэўскі|П. А. Крэчэўскага]]. Прага 1926. {{Водступ|2|em}}'''Засецкі М.''' — [[Міністэрства беларускіх спраў за 10 месяцаў існаваньня (1919)|Міністэрства беларускіх спраў (10 месяцаў існаваньня)]]. Коўна 1919. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Ігнатоўскі У]]. праф.''' — [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1921, Вільня)|Кароткі Нарыс Гісторыі Беларусі]]. Вільня 1921. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Ігнатоўскі У]]. праф.''' — [[Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (1928)|Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пач. XX ст]]. Менск 1928. {{Водступ|2|em}}'''[[Ітогі і бліжэйшыя задачы правядзення ленінскай нацыянальнай палітыкі ў БССР (1934)|Ітогі і бліжэйшыя задачы правядзення ленінскай нацыянальнай палітыкі ў БССР]].''' Менск 1934. {{Водступ|2|em}}'''„[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]“''' [[Калосьсе (1935)/1935/1|кн. 1]], 1935. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Яўхім Карскі|Карскій Е]].''' — Бѣлоруссы I. Вильно 1904. {{Водступ|2|em}}'''Kodź St.''' — Zasady Narodowości. Wilno 1932. {{Водступ|2|em}}'''Kulczycki L.''' — Rewolucja Rosyjska. Lwów, t. I 1909 i t. II 1911. {{Водступ|2|em}}„Kurjer Wileński“ z {{Абмылка|26 II.1933|26.II.1933}}. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Язэп Лёсік|Лёсік Я]].''' Аўтаномія Беларусі. Менск 1917. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Ластоўскі В]].''' — [[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі (1926)|Гісторыя Беларускай (Крыўскай) кнігі]]. Коўна 1926 {{Водступ|2|em}}'''Licz''' — Konstanty Kalinowski („Gazeta Wileńska“ 1906, Nr. 17). {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Luckiewicz Antoni]]''' — „Narodowolcy-Białorusini i ich organ „Homon“ (Przyczynek do ewolucji ideologji politycznej Białorusinów) у зборніку: Pamiętnik VI Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Wilnie 17—20 września 1935 r. Lwów 1935.<noinclude></noinclude> pij7ref8v77kkp52og3n8p8xlza5yuw 104 125182 300406 290055 2026-10-15T19:11:32Z Gleb Leo 2440 300406 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Мацвей Любаўскі|Любавскій М]]. проф.''' — Очерк исторіи Литовско-Русскаго Государства. Москва 1910. {{Водступ|2|em}}'''Любавскій М. проф.''' — Основные моменты исторіи Бѣпоруссіи. Москва 1918. {{Водступ|2|em}}'''Милюков П. Н.''' — Национальный вопрос. 1925. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Навіна Антон]]''' — [[Палітычныя лозунгі беларускага руху]] ([[Зборнік «Наша Ніва»|Зборнік „Наша Ніва“]]. Вільня 1920). {{Водступ|2|em}}'''Охримович Ю.''' — Розвиток української нац. політ. думки. Львів 1922. {{Водступ|2|em}}'''[[Правапіс беларускай мовы (1934)|Правапіс беларускай мовы]]''' — Менск {{Абмылка|1924|1934}}. (Увага: правапіс гэты збліжае беларускую мову да расейскай). {{Водступ|2|em}}'''[[Полымя (часопіс)|Полымя Рэволюцыі]]''' [[Полымя (часопіс)/1934/1|1]], 1934 {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Алесь Гарун|Прушынскі А]].''' [[25-ая гадаўшчына ППС]]. („[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36|№ 36]], 1917). {{Водступ|2|em}}'''Соболевскій Д. М.''' — Схема автономнаго устройства Бѣлоруссіи въ общероссійской федераціи. Витебск 1917. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Stankiewic Ad]].''' — [[Franciš Bahušewič (1930)|Fr. Bahušewič, jaho žyćcio i tworčaść]]. 1930. {{Водступ|2|em}}'''Stankiewič Ad.''' — [[Kastuś Kalinoŭski, «Mužyckaja Praŭda» i ideja Niezaležnaści Biełarusi (1933)|K. Kalinoŭski, „Mužyckaja Prauda“ i ideja Niezaležnaści Biełarusi]]. Wilnia 1933. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Фёдар Турук|Турук А]].''' — Белорусское движение. Москва 1921. {{Водступ|2|em}}'''Целевич В.''' — Нарід. Нація і Держава. Львів 1934. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Аляксандр Цвікевіч|Цьвікевіч А]] Др.''' — [[:ru:Беларусь (Цвикевич)|Беларусь]]. Берлин 1919. {{Водступ|2|em}}'''Цьвікевіч А.''' — [[:ru:Краткий очерк возникновения Белорусской Народной Республики|Краткій очерк возникновенія Бѣлорусской Народной Республики]]. Кіев 1918. {{Водступ|2|em}}'''Цьвікевіч А.''' — [[«Западно-руссизм» (1929)|Западно-Руссизм]]. Менск 1929. {{Водступ|2|em}}'''„[[Шлях моладзі (часопіс)|Шлях Моладзі]]“''' [[Шлях моладзі (часопіс)/1934/3|№ 3]], 1934. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}}<noinclude></noinclude> r8og5eg45mmoo7lvc3m4fzu1iqp4zpa 0 127151 300467 293688 2026-10-16T07:12:32Z Gleb Leo 2440 300467 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Ахвяра (Багушэвіч)|Ахвяра]] (1894) — верш [[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Францішка Багушэвіча]]. * [[Ахвяра (Гурло)|Ахвяра]] (1910) — апавяданьне [[Аўтар:Алесь Гурло|Алеся Гурла]]. * [[Ахвяра (Арол)|Ахвяра]] (1913) — верш [[Аўтар:М. Арол|М. Арла]]. 52fjgg6xgk92x7gkhkdl3cypmq1zhds 0 129059 300504 297753 2026-10-16T09:12:50Z Gleb Leo 2440 300504 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1923 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Krynica (1917)/1922|1922 год]] | наступны = [[Krynica (1917)/1924|1924 год]] | анатацыі = }} * Krynica. — 13 Studnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/1|№1]]|Krynica. 1923. № 1.pdf}} * Krynica. — 27 Lutaha 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/2|№2]]|Krynica. 1923. № 2.pdf}} * Krynica. — 31 sakawika 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/3|№3]]|Krynica. 1923. № 3.pdf}} * Krynica. — 12 traŭnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/4|№4]]|Krynica. 1923. № 4.pdf}} * Krynica. — 25 traŭnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/5|№5]]|Krynica. 1923. № 5.pdf}} * Krynica. — 20 čerwienia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/6|№6]]|Krynica. 1923. № 6.pdf}} * Krynica. — 20 lipnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/7|№7]]|Krynica. 1923. № 7.pdf}} * Krynica. — 10 żniŭnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/8|№8]]|Krynica. 1923. № 8.pdf}} * Krynica. — 1 wieraśnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/9|№9]]|Krynica. 1923. № 9.pdf}} * Krynica. — 15 wieraśnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/10|№10]]|Krynica. 1923. № 10.pdf}} * Krynica. — 29 wieraśnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/11|№11]]|Krynica. 1923. № 11.pdf}} * Krynica. — 7 kastryčnika 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/12|№12]]|Krynica. 1923. № 12.pdf}} * Krynica. — 22 kastryčnika 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/13|№13]]|Krynica. 1923. № 13.pdf}} * Krynica. — 9 listapada 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/14|№14]]|Krynica. 1923. № 14.pdf}} * Krynica. — 10 Śnieżnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/15|№15]]|Krynica. 1923. № 15.pdf}} * Krynica. — 21 Śnieżnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/16|№16]]|Krynica. 1923. № 16.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1923 года]] oa9thtpwge38vweg67ftqrwtt6z3kn8 300505 300504 2026-10-16T09:12:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1923]] у [[Krynica (1917)/1923]] 300504 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1923 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Krynica (1917)/1922|1922 год]] | наступны = [[Krynica (1917)/1924|1924 год]] | анатацыі = }} * Krynica. — 13 Studnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/1|№1]]|Krynica. 1923. № 1.pdf}} * Krynica. — 27 Lutaha 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/2|№2]]|Krynica. 1923. № 2.pdf}} * Krynica. — 31 sakawika 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/3|№3]]|Krynica. 1923. № 3.pdf}} * Krynica. — 12 traŭnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/4|№4]]|Krynica. 1923. № 4.pdf}} * Krynica. — 25 traŭnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/5|№5]]|Krynica. 1923. № 5.pdf}} * Krynica. — 20 čerwienia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/6|№6]]|Krynica. 1923. № 6.pdf}} * Krynica. — 20 lipnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/7|№7]]|Krynica. 1923. № 7.pdf}} * Krynica. — 10 żniŭnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/8|№8]]|Krynica. 1923. № 8.pdf}} * Krynica. — 1 wieraśnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/9|№9]]|Krynica. 1923. № 9.pdf}} * Krynica. — 15 wieraśnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/10|№10]]|Krynica. 1923. № 10.pdf}} * Krynica. — 29 wieraśnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/11|№11]]|Krynica. 1923. № 11.pdf}} * Krynica. — 7 kastryčnika 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/12|№12]]|Krynica. 1923. № 12.pdf}} * Krynica. — 22 kastryčnika 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/13|№13]]|Krynica. 1923. № 13.pdf}} * Krynica. — 9 listapada 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/14|№14]]|Krynica. 1923. № 14.pdf}} * Krynica. — 10 Śnieżnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/15|№15]]|Krynica. 1923. № 15.pdf}} * Krynica. — 21 Śnieżnia 1923. — {{Скан|[[Беларуская крыніца (1917)/1923/16|№16]]|Krynica. 1923. № 16.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1923 года]] oa9thtpwge38vweg67ftqrwtt6z3kn8 104 129418 300295 299145 2026-10-15T17:19:08Z RAleh111 4658 300295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Што"/>{{перанос канец|па|куль}} распускаюцца. Абрэзаць сліўняка ці вішняка старога нельга, бо ад гэтаго дрэўцы сохнуць. Можна абрэзываць толькі сухіе галінкі.</br> {{gap|2.5em}}Трускаўнік і паземнік трэба садзіць у жніўні. Земля павінна быць добрая. Пасадзіўшы ягаднік такім парадкам :.:.:.:, як паказывае гэты рысунак, трэба падліць гнаёўкай, разведзенай вадой, пасля абрэзываць вусы, палоць і акапаць колькі разоў вясной. Як закрасуе ягаднік, аблажыць мохам, каб прытрымаць вільгаць і каб ягады былі чыстые. {{Калёнтытул||right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>Сон-ая.</span>'''{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Што"/> <section begin="Работы"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:180%; letter-spacing: 0px;"> <center>Работы у пчэльніку.</center> </div> {{gap|2.5em}}Калі хочэш каб твае пчолы былі сільные і далі добры даход, то паслухай, скажу адзін пчэльнікоўскі сэкрэт: ''падкармі вясной усе свае пчолы, хоцьбы яны былі найсільнейшымі.</br> {{gap|2.5em}}У нас думаюць, што трэба карміць толькі тые раі, каторые ні маюць харчоў — галадаюць; карміць тых трэба, бо калі не дасі ім есьці, то саўсім атпадуць, але ня ў тым толькі сэкрэт, тут я хачу сказаць аб кармленьні пчол з расчотам. Спамятай тагды: ''кожная залатоўка, затрачэная на пчол вясной, прыносіць сярэбраны рубель у восень''. Не адзін пчальнік дзівуецца, чаму гэта яго пчолы ня рояцца і не маюць мёду? А вось гэта таму, што пчол не карміў з вясны.</br> {{gap|2.5em}}Карміць пчол трэба або чысьцюсенькім мёдам, або сытой, гэта значыць мёдам, ці цукрам, разведзенным у вадзе. Мёд або цукер разбаўлены на палавіну з вадой — будзе сыта багатая; адна часьць мёду на дзьве часьці вады — будзе сыта убогая. Корм падаецца пчолам у плоскіх талерачках, а на верх трэба натрусіць сечкі, каб не тапіліся пчолы. Калі карміць пчол на чэрву ім трэба даваць убогую сыту і корм трэба падаваць па крысе, на раз поўшклянкі, але часта.</br> {{gap|2.5em}}Пчолы убачыўшы сыту, думаюць, што прыйшла ужо пара браць мёд і гэта вельмі іх цешыць, яны робяцца сьмялейшые і матка пачынае крэпка чэрыць, ад чаго чысло чэрвы і дружыны прытка пабольшываецца. Гэткіе пчолы выдадуць пасьля новы рой і наносяць многа мёду. Трэба толькі ведаць, што не заўсёды можна пчолам даваць новы корм: ня можна гэтаго рабіць пакуль на дварэ сьцюдзёна і німа пажывы. Тагды кармленьне ня толькі не прынясе ніякай карысьці, а ешчэ не мала пашкодзіць, бо матка многа начэрыць, а пчолы выляцеўшы з вульлеў, і не знайшоўшы пажывы пагінуць; ня будзе каму дагледаць яечак і карміць дзетак. Пачынай карміць, калі ужо зацьвіце чаромха і настане харошая пагода.</br> {{gap|2.5em}}На ноч корм трэба прыймаць ад пчол, каб не спакушаць суседзкіх пчол да крадзежы. Старайся каб у вульлі было цёпла. {{Калёнтытул||right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>Г. Б.</span>'''{{gap|2.5em}}}} <section end="Работы"/><noinclude></noinclude> i0i79e4m2kirwuhnsai4yatfn4e41ms 104 129517 300291 299406 2026-10-15T17:16:26Z RAleh111 4658 300291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Іюнь'''|right='''3-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІКЪ</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Папар"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Папар.|памер=180%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}„Сей хоць у попел, абы на папары“ кажуць нашы зямляробы. І запраўды папар заменяе крыху унаважываньне.</br> {{gap|2.5em}}Папар дае час мэханічна вырабіць зямлю, прыгатовіць яе так, каб карэньня расьлін лепей за ўсё развіваліся.</br> {{gap|2.5em}}Перэварачываючы больш глыбокіе слаі зямлі, мы стыкаем з вадой і паветрам розные часцінкі зямлі, ат чаго некаторые з іх распускаюцца, переменяюцца і становяцца годнымі на хорч для расьлін.</br> {{gap|2.5em}}Вырабляючы папар мы, бытцым, мёртвы, закапаны у зямлі капітал, пушчаем у зварот, каторы посьле, вертаецца з прыбыткам зярном і саломай. Апрача та вырабляючы папар мы знізштожываем вельмі многа зеліва, каторае засушае каліўцы збожжа і як бытцым крадуць капітал, назначэны для нашых таварышоў-збажын.</br> {{gap|2.5em}}У нас, дзе лета гэткае кароткае, а гною мала — папару блізка што замяніць нічым нельга, і дзеля гэтаго на акуратную вырабку яго трэба зьвярнуць асаблівую увагу, каб не рабіць тых абмылак, якіе зазвычай робяць старасьвецкіе гаспадары.</br> {{gap|2.5em}}Лепей за ўсё пачынаць вырабляць папар ешчэ з восені, асабліва на цяжкіх глінястых землях. Заараная на зіму земля перамерзне, а мароз (ад замерзаньня вады), лепей разрыхліць зямлю, чым самая лепшая ўспашка і баранаваньне. Апрача таго шмат якіе з вывернутых на верх карэньнёў і зернят рознаго зеліва прападуць ад марозу і ня будуць глушыць дабра. Але, калі поле не ўспаханае з восені, то яго трэба ўспахаць вясной, як можна раней. Дзеля таго, што с самай вясны трэба сеяць ярыну, то с папарам можна пачакаць да того часу, калі мені болі з ярыной управімся. Трэба старацца кончыць успашку папару у маі, дзеля таго, што чым раней зааром поле, тым раней аткрыем яго для вады і паветра, без каторых, ня могуць добра распусціцца цьвёрдые часьці грунту, у форму годную для корму расьлінам.</br> {{gap|2.5em}}Першы раз трэба араць не глыбока. Тагды лягчэй перагнівае зялёны дзірван папару і дробнае насеньне зела лёгка усходзіць і посьле без труда зніштожываецца бараной.</br> {{gap|2.5em}}Першая ўспашка самая важная, ад яе залежыць ураджай у будучыне. Трэба падбіраць пагоду для араньня і баранаваньня, ня менш, як для сушкі сена. Няможна араць лішне сухой зямлі, асабліва гліны і падглінкоў, бо тады земля {{перанос пачатак|лама|ецца}} <section end="Папар"/><noinclude></noinclude> h0y7dcaeiqo1aw8zlo7ni6z9qkhgxmm 104 129728 300289 299392 2026-10-15T17:15:35Z RAleh111 4658 300289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Іюль'''|right='''4-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІКЪ</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Зборка"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Зборка жыта.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Ад таго часу, калі жыта пачало выплываць да поўнай сьпеласьці праходзіць каля двох месяцоў. Старая прыказка кажэ што жыта: „два тыдні выплывае, два тыдні красуе, два тыдні налівае, два тыдні дасьпевае“. Дажджы і сцюжа гэты час прадоўжываюць, добрая пагода укарачывае яго.</br> {{gap|2.5em}}Самы крытычны момэнт у жыцьці жыта — гэта час калі яно красуе. Ад спрыяючых варункоў красаваньня залежыць увесь ураджай жыта. Для добраго апыленьня, пылок аднаго каліва павінен перэлетаць на другое і усё што перэшкаджае пералёту жытняго пылку, страшэнна адбіваецца на ураджаі. Найбольш шкодзяць вялікіе дажджы у часе красаваньня; яны аббіваюць пылок і не даюць яму разлетацца. Сёлета у нашым краю, шмат дзе якраз у часе красаваньня жыта ішлі вялікіе дажджы — і гэто бадай што вельмі не карысна атабьецца на умалотнасць жыта.</br> {{gap|2.5em}}Найбольш спрыяе ясная пагода пры лёганькім вецярку. Посьле апыленьня, жыта пачынае „наліваць“ зярно, і дзён праз 15–20 пачынаецца час малочнай сьпеласьці, каторы пасля пераходзіць у час жоўтай сьпеласьці, калі зярно ешчэ гнецца у пальцах, і посьле наступае час поўнай сьпеласьці і высыпаньня зерна.</br> {{gap|2.5em}}Ніколі ня можна даваць перэстаяцца жыту на пню. Тады яно лёгка асыпаецца, дае зярно горшаго гатунку і лягчэйшае. Лепей заусё пачаць зьбіраць жыта калі зярно ламаецца у пальцах. Толькі на насеньне трэба даць акуратна дасьпець жыту. Акуратна дасьпеўшае жыта шмат лепей усходзіць і дае сільные калівы.</br> {{gap|2.5em}}Зьбіраюць жыта серпамі, косамі і машынамі.</br> {{gap|2.5em}}Найлепшы спосаб зборкі жыта — гэта серпамі. Шмат дзешавейшы спосаб зборкі жыта — гэта скашываньні. Пры помачы кос найбольш зьбіраюць жыто у Літве. Машыны да зборкі жыта, так званіе „жнівяркі“ даступны толькі вялікім гаспадаркам.</br> {{gap|2.5em}}Зжатае жыта стаўляюць для прасушкі у мэтлікі, бабкі і крыжы. У мэтлікі стаўляюць па 10 снапоў. Камлі у мэтліку трэба разстаўляць шырока, тады мэтлік крапчэй стаіць і снапы хучэй прасыхаюць. Шапкі каторымі прыкрываюць „мэтлік“ трэба ламаць кала пярэвесла. Праз гэткую ламаную шапку не так лёгка дабрацца дожджу да каласоў.</br> <section end="Зборка"/><noinclude></noinclude> hxqxknrzxvnwm6ckq5aez5iiweagodl 104 129845 300287 299348 2026-10-15T17:14:31Z RAleh111 4658 300287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Годъ I—1912.'''|center='''Жнівень'''|right='''5-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІКЪ</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Сеўба"/><div style="font-family:Cambria> {{c|'''Сеўба жыта.|памер=200%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Набліжаецца час сяўбы жыта, найбольш расшырэнай збажыны у нас.</br> {{gap|2.5em}}Добры гаспадар ужо заўчасу рупіцца аб тым, каб добра выпоўніць гэту важную работу.</br> {{gap|2.5em}}Звычайна сеюць у нас жыта посьле двох разовай оркі. Калі земля задзервянела то лепей перад апошняй оркай ўзрыхліць зямлю пружыннай бараной. Другі раз араць трэба глыбей чым першы, а самае важнае — трэба спешацца з гэтай работай.</br> {{gap|2.5em}}Жыта няможна сеяць у сьвежа ўзараную зямлю, карашкі жыта вельмі баяцца аседаньня зямлі, каторая аседаючы абрывае карашкі, што вельмі шкодна адбіваецца на жыце. Трэба даць адлежацца зямлі 3-4 тыдні да сяўбы і лепей спозніцца с пасевам, чым сеяць у не адлежаўшуюся зямлю. Самы лепшы час для сяўбы, прынамсі для Віленскай губэрні, трэба лічыць час ад 15-30 жніўня (аўгуста). Чым клімат зімнейшы, тым раней трэба сеяць жыта. Заместа вельмі познай сяўбы, лепей ралю пакінуць да вясны і засеяць ярыцай, ці якой другой ярыной.</br> {{gap|2.5em}}На больш урадлівых землях і па сьвежым гнаю можна сеяць і пазьней жыта там справіцца да зімы, на дрэнных землях і асабліва на песках трэба канечна пасьпешацца с сяўбой.</br> {{gap|2.5em}}Жыта кусьціцца, блізка што, толькі з восені, а дзеля гэтаго позные пасевы не дадуць добрых кустоў жыта.</br> {{gap|2.5em}}Высеваецца жыта 9-12 пудоў на дзесяціну, чым насеньне буйнейшае, тым больш на вагу трэба высеваці яго, апрача таго на больш гноўных землях трэба сеяць рэдзей. Гэтак сама позная сеўба павінна быць гусьцейшай чым ранейшая.</br> {{gap|2.5em}}Сеюць у нас жыта зазвычай рукамі ў роскід на заарана поле і пасьля барануецца. Запраўляць жыта трэба мелка. Глыбока запраўленае жыта церпіць ад таго, што карэньня расьлін павінны два разы кусьціцца, адзін раз пры глыбока лежачым зярне, а другі раз каля верху зямлі, гэтак выходзіць, што жыта у гэтым прыпадку, бытцым дармо працуе. Але лепей за ўсё сеяць жыта пры памачы радавой сеялкі, і нават самые дробные гаспадары павінны карыстацца радавымі сеялкамі, пры сельскагаспадарскіх кружках дзе ёсць пункты для пазычкі сельска-гаспадарскіх машын, на гэтые пункты правіцельство дае вядомае чысло грошы.</br> {{gap|2.5em}}Жыта страшэнна баіцца вады у глебе і на верху. Дзеля<section end="Сеўба"/><noinclude></noinclude> 632xvdqhmsp5e87lj8182l4g10stpfz 104 129978 300284 299629 2026-10-15T17:02:19Z RAleh111 4658 300284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Сяньцябр'''|right='''6-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІК</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Як"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Як вырабляць зямлю, каб яна добра радзіла.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Наш сельскі гаспадар думае, што толькі плугам і бараной можна вырабляць зямлю і мець з яе карысць, а ня ведае, што сама прырода дае гаспадару важных такіх супрацоўнікоў, як сонцэ, вецер, мароз, вільгаць, толькі трэба умець выцягнуць з іх карысць. Есць і у паветры вялікае багацтво і дабро гэнае можна перэняць і аддаць зямлі — завецца яно азот. Наша канюшына, віка, гарох, лубін, многа яго перэнімаюць с паветра передаюць зямлі, дзеля гэтаго кожнаму гаспадару трэба хаця па троху сеяць лубін, канюшыну і віку.</br> {{gap|2.5em}}З вясны гаспадар спешае араць, баранаваць, каб толькі ад суседа не адстаць, а з гэнаго нічога добраго не выходзіць: не бярыся за плуг, пакуль баразна блішчыць, бо пасьля яе не разбарануеш, а земля пазбіваецца у груды і не закрые зерна. Ешчэ горш забаранаваць мокрую зямлю, бо пасьля зробіцца над ей скарынка, як бляха і пад гэту скарынку не даходзіць ні сонцэ, ні вецер, земля не перэгнівае, не раскладаецца, а толькі кісьне, аручы адкідаюцца вялікіе камы, цьвёрдые, як брус; на такой ральлі не спадзевайся добраго ураджаю.</br> {{gap|2.5em}}Як толькі земля абагрэецца, высахне, выдабрэе, тады яна пад плугам крышыцца і часта бывае, што пазьнейшы пасеў абганяе ранны.</br> {{gap|2.5em}}Трэба надта берагчы зімовую вільгаць у ральлі дзеля гэтаго нельга зямлю часта перакідаць плугам, а пад яр пускаць толькі спрунжыновые бароны і не араць, калі ральля была заарана у восень.</br> {{gap|2.5em}}Надта дрэнна калі ральля на зіму баранавана, бо баразна не перамерзне і ня будзе крышыцца пад плугам, а веснавая вільгаць скора збяжыць с поля і ў зямлі не астанецца.</br> {{gap|2.5em}}Пад бульбу трэба узараць поле з восені два разы, а на вясну толькі перэбаранаваць і не садзіць бульбу у разору на цьвёрдую зямлю, а класьці на скібу, каб бульба магла расці і аседаць ня толькі у верх і па бакох карча, але і у глыб ат насеннай бульбіны. Не бяры на насеньне лішне дробнай бульбы і не садзі густа. Бульбу трэба асыпаць на лета разоў чатыры, толькі нельга абсыпаць калі земля мокрая і як толькі картоплі пачынаюць цьвісці.</br> {{gap|2.5em}}Нашы гаспадары кажуць, што па канюшыне і па віцы дрэнна родзіць жыта, але гэта непраўда, толькі трэба ведаць як зямлю абрабіць. Скасіўшы канюшыну, не дай зямлі {{перанос пачатак|высох|нуць}}<section end="Як"/><noinclude></noinclude> fow2j47kuq5aq1etygidi44d75ji04a 104 130145 300282 300008 2026-10-15T17:01:21Z RAleh111 4658 300282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Кастрычнік (Акцябр).'''|right='''7-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНИК</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Новые"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Новые спосабы сельскай гаспадаркі ў Беларусі.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Сьвядомы гаспадар Сьвецянск. пав., Віленск. губ. М. Яловецкі у „Настольной книгѣ русскаго зимледѣльца“ дае дужа цікавую стацьцю аб новых спосабах, гаспадараваньня на пясках у Беларусі. Гэта стацьця разбірае сельскую гаспадарку шырока, а дзеля гэтаго звертаем увагу нашых чытачоў на важнасць гэтай стацьці.</br> {{gap|2.5em}}Па ўсей Беларусі дзесяткамі тысяч дзесяцін цягнуцца, як змерыць вокам, песчаные абшары, з беднай расьліннасьцю і прарэзаные чысьленымі тарфянымі балотамі і сенакосамі. На гэтых не раджайных раўнінах раскіданы чысьленные бедные вёскі і засьценкі. Праежджаючы праз нашу старонку, пабачыце вузкіе шнурочкі селянскіх зямель, засыпаные каменямі i заросшые убогай зеленьню, каторую на першы пагляд нельга назваць якой колечы збажыной. Не маючы сельска-гаспадарскай навукі наш селянін з году на год перабіваецца, напоўгалодным жыцьцём. Пачарнеўшые, уросшые у зямлю селянскіе будынкі і стады галоднай, недакормленай скаціны, падобнай хучэй на абцягнутые скурай шкілеты, дапаўняюць непрыглядны абраз селянскага жыцьця ў Беларусі. Тымчасам на падобных-жэ землях у суседняй нямеччыне, мы бачым плаваючые ў малаку і мёдзе фэрмы, багатые ураджаі; там сеюць пшаніцу, а бульба падчас дае дзіўные ураджаі.</br> {{gap|2.5em}}Кажучы аб палепшэных спосабах палявой гаспадаркі, нельга не успамянуць тых абмылак, каторые усюды лежаць у аснове нашаго паляводзтва і бездаходнасьці нашых пешчаных зямель. Наш селянін кіруецца палепшыць гэткіе землі толькі пры помачы хляўнога навозу; на гэта ён трымае, як можна больш, кароў.</br> {{gap|2.5em}}На першым мейсцу у нас стаіць мэта дастаць ад скаціны гной: малако-ж і мяса адсуваецца на другі чарод. А дзеля гэтаго глаўны даход, які мы павінны мець са скаціны (за малако, масла, мяса) мы не маем. Значэ скаціна у нас гэто толькі дарагая машына для вырабу гною.</br> {{gap|2.5em}}Большая частка гаспадарак у нашай старонцы, мае больш скаціны, чым можэ пракарміць. Вось дзеля гэтаго у нас вечны недахват пошыру і саўсім малы даход са скаціны. Увесь клопат нашаго селяніна па часці гадоўлі скаціны ў тым, што як<section end="Новые"/><noinclude></noinclude> q7tfk6f7gsxtneo1jbolb1cj3o4z2pc 300283 300282 2026-10-15T17:01:54Z RAleh111 4658 300283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Кастрычнік (Акцябр).'''|right='''7-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІК</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Новые"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Новые спосабы сельскай гаспадаркі ў Беларусі.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Сьвядомы гаспадар Сьвецянск. пав., Віленск. губ. М. Яловецкі у „Настольной книгѣ русскаго зимледѣльца“ дае дужа цікавую стацьцю аб новых спосабах, гаспадараваньня на пясках у Беларусі. Гэта стацьця разбірае сельскую гаспадарку шырока, а дзеля гэтаго звертаем увагу нашых чытачоў на важнасць гэтай стацьці.</br> {{gap|2.5em}}Па ўсей Беларусі дзесяткамі тысяч дзесяцін цягнуцца, як змерыць вокам, песчаные абшары, з беднай расьліннасьцю і прарэзаные чысьленымі тарфянымі балотамі і сенакосамі. На гэтых не раджайных раўнінах раскіданы чысьленные бедные вёскі і засьценкі. Праежджаючы праз нашу старонку, пабачыце вузкіе шнурочкі селянскіх зямель, засыпаные каменямі i заросшые убогай зеленьню, каторую на першы пагляд нельга назваць якой колечы збажыной. Не маючы сельска-гаспадарскай навукі наш селянін з году на год перабіваецца, напоўгалодным жыцьцём. Пачарнеўшые, уросшые у зямлю селянскіе будынкі і стады галоднай, недакормленай скаціны, падобнай хучэй на абцягнутые скурай шкілеты, дапаўняюць непрыглядны абраз селянскага жыцьця ў Беларусі. Тымчасам на падобных-жэ землях у суседняй нямеччыне, мы бачым плаваючые ў малаку і мёдзе фэрмы, багатые ураджаі; там сеюць пшаніцу, а бульба падчас дае дзіўные ураджаі.</br> {{gap|2.5em}}Кажучы аб палепшэных спосабах палявой гаспадаркі, нельга не успамянуць тых абмылак, каторые усюды лежаць у аснове нашаго паляводзтва і бездаходнасьці нашых пешчаных зямель. Наш селянін кіруецца палепшыць гэткіе землі толькі пры помачы хляўнога навозу; на гэта ён трымае, як можна больш, кароў.</br> {{gap|2.5em}}На першым мейсцу у нас стаіць мэта дастаць ад скаціны гной: малако-ж і мяса адсуваецца на другі чарод. А дзеля гэтаго глаўны даход, які мы павінны мець са скаціны (за малако, масла, мяса) мы не маем. Значэ скаціна у нас гэто толькі дарагая машына для вырабу гною.</br> {{gap|2.5em}}Большая частка гаспадарак у нашай старонцы, мае больш скаціны, чым можэ пракарміць. Вось дзеля гэтаго у нас вечны недахват пошыру і саўсім малы даход са скаціны. Увесь клопат нашаго селяніна па часці гадоўлі скаціны ў тым, што як<section end="Новые"/><noinclude></noinclude> p8cx606nnsljx2ds5dvqv6gi76m8dkw 104 130198 300606 300077 2026-10-16T11:30:00Z RAleh111 4658 300606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Колька"/>{{gap|2.5em}}Пасьля хваробы да работы каня адразу не браць — аўса не даваць, ані канюшыны — найлепш толькі мурожнаго сена. На другі дзень можна працаваць, але памаленьку. {{Калёнтытул|left={{gap|2.5em}}''{{fine|Лебёдка}}''|right='''Г. Іваноўская.'''{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Колька"/> <section begin="Як"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Як выкладаць скаціну.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}На малых селянскіх гаспадарках часта-густа гаспадару прыходзіцца самому выкладаць кнуроў, бараноў, а бычкоў і жарэбчыкоў даюць выкладаць канавалом. Само сабой, што лепей за ўсё калі робіць гэта практычны вэтэрынарны доктар, або фэльчэр, але калі німа змогі мець доктара а трэба гэта зрабіць або самому гаспадару, або наняць канавала, то прынамсі трэба паддбаць, каб гэта работа была зроблена акуратна.</br> {{gap|2.5em}}Выкладаць скаціну трэба у тым часе калі німа сьпекі і мух. Выбіраць для гэтаго трэба ясны і ціхі дзень, калі не бывае вялікаго ветру, класьці скаціну трэба на мяккую чыстую салому, прыкрытую чыстым радном і рабіць гэта не сярод панадворку, а недзе у зацішку; у пуні, ці у таку. Каб не зрабіць скаціне якой шкоды калі яе будуць валіць, трэба з вечара не даваць ей есці, каб быў пусты жывот. Далей трэба пілнавацца, каб той хто будзе выкладаць вымыў добра сабе рукі ў цёплай вадзе з мылам, каб увесь струмэнт быў вымыты у кіпучай вадзе, каб рабілося усё, як можна чысьцей.</br> {{gap|2.5em}}Выкладаць скаціны нельга калі яна хоць крышку хвора, або калі у гаспадарцы, ці дзе блізка у ваколіцы бываюць пошэстные хваробы.</br> {{gap|2.5em}}Калі ужо скаціну вылажылі яе не можна браць на работу: даваць ей толькі добраго, смачнага корму і пізнаваць, каб у яе як найхутчэй загаілася рана. Дзеля гэтаго рану трэба раз а то і другі у дзень прамываць растворам крэоліны (бярэцца адну гарбатню ложэчку на шклянку вады), пасьля змазываць, гэтак сама, крэолінавай мазяй. А калі часам рана доўга ня будзе гаіцца, або скаціне дрэнна будзе (перэстане есьці, будзе маркотная, вушы будуць гарачые) то канечна трэба парадзіцца вэтэрынара, бо скаціна можа пасьці. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Д.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Як"/> <section begin="Работы"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Работы на восень.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''У пчэльніку.'''</span> Пры нашых вострых зімах пчэляру не мала бывае клопату, як усьцерагчы свае пчолы ад марозоў. Хаваюць, праўда, іх у будыніну, але ня ў кожнаго хватае на гэта памяшчэньня, дый пад стрэхай — у цеснаце цяжкая вайна з мышамі. А ёсць на гэта лацвейшая рада.</br> <section end="Работы"/><noinclude></noinclude> 7zh54uj0mzmkwd2gacksixggfpxc6eq 300608 300606 2026-10-16T11:30:57Z RAleh111 4658 300608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Колька"/>{{gap|2.5em}}Пасьля хваробы да работы каня адразу не браць — аўса не даваць, ані канюшыны — найлепш толькі мурожнаго сена. На другі дзень можна працаваць, але памаленьку. {{Калёнтытул|left={{gap|2.5em}}''{{fine|Лебёдка}}''|right='''Г. Іваноўская.'''{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Колька"/> <section begin="Як"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Як выкладаць скаціну.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}На малых селянскіх гаспадарках часта-густа гаспадару прыходзіцца самому выкладаць кнуроў, бараноў, а бычкоў і жарэбчыкоў даюць выкладаць канавалом. Само сабой, што лепей за ўсё калі робіць гэта практычны вэтэрынарны доктар, або фэльчэр, але калі німа змогі мець доктара а трэба гэта зрабіць або самому гаспадару, або наняць канавала, то прынамсі трэба паддбаць, каб гэта работа была зроблена акуратна.</br> {{gap|2.5em}}Выкладаць скаціну трэба у тым часе калі німа сьпекі і мух. Выбіраць для гэтаго трэба ясны і ціхі дзень, калі не бывае вялікаго ветру, класьці скаціну трэба на мяккую чыстую салому, прыкрытую чыстым радном і рабіць гэта не сярод панадворку, а недзе у зацішку; у пуні, ці у таку. Каб не зрабіць скаціне якой шкоды калі яе будуць валіць, трэба з вечара не даваць ей есці, каб быў пусты жывот. Далей трэба пілнавацца, каб той хто будзе выкладаць вымыў добра сабе рукі ў цёплай вадзе з мылам, каб увесь струмэнт быў вымыты у кіпучай вадзе, каб рабілося усё, як можна чысьцей.</br> {{gap|2.5em}}Выкладаць скаціны нельга калі яна хоць крышку хвора, або калі у гаспадарцы, ці дзе блізка у ваколіцы бываюць пошэстные хваробы.</br> {{gap|2.5em}}Калі ужо скаціну вылажылі яе не можна браць на работу: даваць ей толькі добраго, смачнага корму і пізнаваць, каб у яе як найхутчэй загаілася рана. Дзеля гэтаго рану трэба раз а то і другі у дзень прамываць растворам крэоліны (бярэцца адну гарбатню ложэчку на шклянку вады), пасьля змазываць, гэтак сама, крэолінавай мазяй. А калі часам рана доўга ня будзе гаіцца, або скаціне дрэнна будзе (перэстане есьці, будзе маркотная, вушы будуць гарачые) то канечна трэба парадзіцца вэтэрынара, бо скаціна можа пасьці. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Д.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Як"/> <section begin="Работы"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Работы на восень.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''У пчэльніку.'''</span> Пры нашых вострых зімах пчэляру не мала бывае клопату, як усьцерагчы свае пчолы ад марозоў. Хаваюць, праўда, іх у будыніну, але ня ў кожнаго хватае на гэта памяшчэньня, дый пад стрэхай — у цеснаце цяжкая вайна з мышамі. А ёсць на гэта лацвейшая рада.</br> <section end="Работы"/><noinclude></noinclude> 665lt9xmsy6g3fo5az18x87m5uwa64m 300610 300608 2026-10-16T11:31:55Z RAleh111 4658 300610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Колька"/>{{gap|2.5em}}Пасьля хваробы да работы каня адразу не браць — аўса не даваць, ані канюшыны — найлепш толькі мурожнаго сена. На другі дзень можна працаваць, але памаленьку. {{Калёнтытул|left={{gap|2.5em}}''{{fine|Лебёдка}}''|right='''Г. Іваноўская.'''{{gap|2.5em}}}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Колька"/> <section begin="Як"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Як выкладаць скаціну.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}На малых селянскіх гаспадарках часта-густа гаспадару прыходзіцца самому выкладаць кнуроў, бараноў, а бычкоў і жарэбчыкоў даюць выкладаць канавалом. Само сабой, што лепей за ўсё калі робіць гэта практычны вэтэрынарны доктар, або фэльчэр, але калі німа змогі мець доктара а трэба гэта зрабіць або самому гаспадару, або наняць канавала, то прынамсі трэба паддбаць, каб гэта работа была зроблена акуратна.</br> {{gap|2.5em}}Выкладаць скаціну трэба у тым часе калі німа сьпекі і мух. Выбіраць для гэтаго трэба ясны і ціхі дзень, калі не бывае вялікаго ветру, класьці скаціну трэба на мяккую чыстую салому, прыкрытую чыстым радном і рабіць гэта не сярод панадворку, а недзе у зацішку; у пуні, ці у таку. Каб не зрабіць скаціне якой шкоды калі яе будуць валіць, трэба з вечара не даваць ей есці, каб быў пусты жывот. Далей трэба пілнавацца, каб той хто будзе выкладаць вымыў добра сабе рукі ў цёплай вадзе з мылам, каб увесь струмэнт быў вымыты у кіпучай вадзе, каб рабілося усё, як можна чысьцей.</br> {{gap|2.5em}}Выкладаць скаціны нельга калі яна хоць крышку хвора, або калі у гаспадарцы, ці дзе блізка у ваколіцы бываюць пошэстные хваробы.</br> {{gap|2.5em}}Калі ужо скаціну вылажылі яе не можна браць на работу: даваць ей толькі добраго, смачнага корму і пізнаваць, каб у яе як найхутчэй загаілася рана. Дзеля гэтаго рану трэба раз а то і другі у дзень прамываць растворам крэоліны (бярэцца адну гарбатню ложэчку на шклянку вады), пасьля змазываць, гэтак сама, крэолінавай мазяй. А калі часам рана доўга ня будзе гаіцца, або скаціне дрэнна будзе (перэстане есьці, будзе маркотная, вушы будуць гарачые) то канечна трэба парадзіцца вэтэрынара, бо скаціна можа пасьці. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Д.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Як"/> <section begin="Работы"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Работы на восень.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''У пчэльніку.'''</span> Пры нашых вострых зімах пчэляру не мала бывае клопату, як усьцерагчы свае пчолы ад марозоў. Хаваюць, праўда, іх у будыніну, але ня ў кожнаго хватае на гэта памяшчэньня, дый пад стрэхай — у цеснаце цяжкая вайна з мышамі. А ёсць на гэта лацвейшая рада.</br> <section end="Работы"/><noinclude></noinclude> ryxa7t4dx8mshctqfx4o3e2av2f49dg 104 130330 300285 300273 2026-10-15T17:12:34Z Gleb Leo 2440 300285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"></noinclude><section begin="Da"/>ni za szto ni chacielib zyścisia na staryje miejscy.</br> {{gap|1.5em}}Nu paczynajmoż heto dzieło z Boham i Boh nam pamoża: „Biez Boha ani da paroha“. {{справа|''Michał Zaściankowy.{{gap|1.5em}}}} <section end="Da"/> <section begin="Alkowiczy"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Alkowiczy'''</span> Krajsk. woł. Wilejsk. paw. Wilenskaj hub. Unoczy z 29 na 30 stycznia niejkije złydni zabralisia ǔ kuźniu tutejszaho kawala U., wyciahnuli dwie żaleznyje wosi i hetymi wosiami padważyli u paławinie ścianu addzielna stajaszczaj kramki biednych żydoǔ i szmat czaho tut abrabawali.</br> {{gap|1.5em}}Chto na takija szutki adważyǔsia, nimasz wiedama, tolki czuǔ ja, szto ǔ hetu nocz niejkaja kabieta jechała ǔ Alkowiczy da felczara i spatkała dzwie churmanki z niejkaj pakłażaj, — jechali z Alkowicz na Stajki. Na stajeckich składajuć i hrech. {{справа|''Pr. Krasoǔski.{{gap|1.5em}}} <section end="Alkowiczy"/> <section begin="Stajki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Stajki.'''</span> Wilejsk. paw. Wilensk. h. Nia wielmi daŭna tut adzin sielanin — Tukajla żaniǔ swajho syna. A tak, jak u chaci nie wialiki dastatak, a na wiasielli harełki treba, — inaczej i wiasielle budzie nie za wiasielle, nadumaŭsia kupić czaho choć horszaho, ale krapczejszaho, i pajechaŭszy u browar kupiŭ 3 harcy adhonu, samaj tej atruty, szto astajecca ad aczystki harełki i adzin harniec dobraj. Jak pryjechali maładyje ad szlubu, dyk Tukajla piersz pahaściǔ drużynu dobraj harcam, a pośle padsunuǔ i „spirytusu szalonaho“.</br> {{gap|1.5em}}Jak sierbanuli, hości dyk zrazu paczuli smak, bo ǔsim pryszłosia waroczać nazad — chaŭkać, jak toj kazaŭ, a adnamu krapczejszamu dyk i ahończyk ǔ hubie zahulaŭ, tak szto przyszłosia — nia tut każuczy — puszczać na abtuszku czeławieczaje lekarstwa — moczu. Woś dahadziǔ Tukajła! Ciapier sam jon śmiajecca, szto j pirahi jamu ǔsie astalisia, — nikomu pie paleźli!</br> {{gap|1.5em}}Woś, moj Boże, da czaho ludzi dachodziać! {{справа|''P. R.{{gap|1.5em}}}} <section end="Stajki"/> <section begin="Waŭkałata"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Waǔkałata'''</span> Wialejskaho paw. Wilensk. huberni. U Wołkałatskaj woł. jość wioska B., katoraja staić nad samym bałotam i heta wioska ni tak wialika, jak u jej żywuć błahije ludzi, i razpuszczanaja maładziaż i tak da taho użo dajszli sielanie z B. szto wieczaram sabirajucca na wulicy i dawaj pierajmać, chtoby tolki nia jechaŭ, ja sam jechaǔ praz hetu wiosku i dobra wiedaju, szto nikamu u B. błahoha ni zrabiǔ, a jak piraniali mianie na wulicy i barani Boh byǔ koń błahij, nia moh ad ich uciaczy, to nia wiedaju, sztob sa mnoj byłob i abarony takoj u siabie nia mieŭ, a tolki była strelba, dubaltoŭka ad waŭkoǔ bo bajaǔsia praz wialikaja bałota waŭkoǔ; oś waŭki mianie ni czapali, a ǔ wiosca ludzi horsz za jakich waŭkoǔ; ciapier śmialej jechać praz bałoty i lasy jak praz wiosku B. Mnoha dzie pa świecie jeździǔ nidzie jaszcze tak ni pierajmali jak u wiosca B. {{справа|''K. H.{{gap|1.5em}}}} <section end="Waŭkałata"/> <section begin="Siroty"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Zaścienak Siroty'''</span> Wil. hub. Wialejsk. p. Dziakawać Bohu, my majem czym pachwalicca, bo łaska Boskaja pamahaja tut żyć. Złaszcza heta widać u chacie haspadara Uładysława. Wyhadawaǔ użo wialikich synoǔ, katoryje nikoli ni kampanujuć z tymi, szto lubiać wypiǔku i zawadki, a za toje trymajuć u chacie aż try hazety, miz katorymi jość i „Biełarus“. Szto świata wieczaram zbirajucca da ich bliska ǔsie zascienkoŭcy i słuchajuć czytańnia hazet i dobrych kniżak. Jość tut sa try dziaŭczyny, katoryja tak sama niczym pustym zajmacca nia lubiać. Adna konczyła nawat szkołku i baćki, dy niejki Jankoŭski z Orpy starajucca, kab addać jaje u haspadarskuju szkołku, możaby z hetaho była karyść i dla ŭsich zaścienкоŭсаŭ.</br> {{gap|1.5em}}Kab pa ŭsich wioskach było choć pa adnej siamji takoj, jak siamja naszaho Uładysława, dyk moża Biełaruś nasza skora zmianiłab swoj wyhlad. {{справа|''Zm. Jaŭhiel.{{gap|1.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Siroty"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pieramieny miż duchawienstwam.</center> </div> {{gap|1.5em}}W wilenskaj dycezii z woli J. E ks. administratara stalisia miż duchawienstwam takija pieramieny. Ks. Bolesłaŭ Janowicz probaszcz z Lipniszak i ks. Kazimier Paukszta probaszcz z Iszczołny na skutak ŭłasnaj prośby pieranosiacca adzin na miejsca druhoha, ks. Jery Żamejć naznaczany na probaszcza da Dałubowa; ks. Henryk Oziewicz na wikaraho ǔ Dzisnu. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Skasawańnie sprawy.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z Minska danosiać, szto sudowaja pałata skasawała sprawu probaszcza katadralnaho u Minsku ks. Jagiełłowicza, katoraho winawacili, szto jon bytcymto niezakonna pryłuczaŭ da katalictwa prawasłaŭnych i pry hetym rabiŭ padłohi. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Katalictwo u Francii.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Paryżu nidaŭna złażyłasia katalickaja parcija, katoraja maja metu dabicca, kab byli wierniany dyplomatycznyja znosiny sa Stalicaj Apostolskaj, wolnaści zakonikam i admieny biezbożnaho zakonu ab razwodach. {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:1em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wilnia.'''</span> U proszły Piatak 14 lutaho Biełaruski myzykalna-dramatyczny krużok ustrojǔ u sali „Sokoł“ pry Wilenskaj wulicy teatr-wieczar. Na scenie stawili abrazok z życia szlachockaho „Paŭlinka“ J. Kupały. Paśla hetaho chor prapiejaŭ kolki pieśniaŭ, a ŭ kancy na sali byli da hadziny 5-aj tancy.</br> {{gap|1.5em}}— U proszły aŭtorak adzin warjat u szpitali św. Jakuba razrezaŭ sabie szkłom żywot, tak, szto kiszki wywalilisia, a jon ich chapaŭ i rwaŭ. Jamu zarasże zrabili aparaciju, ale na zaŭtra jon tki i pamior. U czas aparacii warjat ani razu nie zajenczyǔ, a ŭsio hawaryǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Uzo daŭno u Wilni dumajuć ab ustrojstwie elektrycznaho tramwaju, ale dziela roznych pryczyn dahetul jaho nimasz. Ciapierże zroblany mabyć najlepszy prajekt, dyk spadziajucca szto jon budzie zaćwierdżany i ŭ {{перанос пачатак|ministerst|wie}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 9vdtq01v2u95edexu5e4bizyoawetxj 300290 300285 2026-10-15T17:15:37Z Gleb Leo 2440 300290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"></noinclude><section begin="Da"/>ni za szto ni chacielib zyścisia na staryje miejscy.</br> {{gap|1.5em}}Nu paczynajmoż heto dzieło z Boham i Boh nam pamoża: „Biez Boha ani da paroha“. {{справа|''Michał Zaściankowy.{{gap|1.5em}}}} <section end="Da"/> <section begin="Alkowiczy"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Alkowiczy'''</span> Krajsk. woł. Wilejsk. paw. Wilenskaj hub. Unoczy z 29 na 30 stycznia niejkije złydni zabralisia ǔ kuźniu tutejszaho kawala U., wyciahnuli dwie żaleznyje wosi i hetymi wosiami padważyli u paławinie ścianu addzielna stajaszczaj kramki biednych żydoǔ i szmat czaho tut abrabawali.</br> {{gap|1.5em}}Chto na takija szutki adważyǔsia, nimasz wiedama, tolki czuǔ ja, szto ǔ hetu nocz niejkaja kabieta jechała ǔ Alkowiczy da felczara i spatkała dzwie churmanki z niejkaj pakłażaj, — jechali z Alkowicz na Stajki. Na stajeckich składajuć i hrech. {{справа|''Pr. Krasoǔski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Alkowiczy"/> <section begin="Stajki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Stajki.'''</span> Wilejsk. paw. Wilensk. h. Nia wielmi daŭna tut adzin sielanin — Tukajla żaniǔ swajho syna. A tak, jak u chaci nie wialiki dastatak, a na wiasielli harełki treba, — inaczej i wiasielle budzie nie za wiasielle, nadumaŭsia kupić czaho choć horszaho, ale krapczejszaho, i pajechaŭszy u browar kupiŭ 3 harcy adhonu, samaj tej atruty, szto astajecca ad aczystki harełki i adzin harniec dobraj. Jak pryjechali maładyje ad szlubu, dyk Tukajla piersz pahaściǔ drużynu dobraj harcam, a pośle padsunuǔ i „spirytusu szalonaho“.</br> {{gap|1.5em}}Jak sierbanuli, hości dyk zrazu paczuli smak, bo ǔsim pryszłosia waroczać nazad — chaŭkać, jak toj kazaŭ, a adnamu krapczejszamu dyk i ahończyk ǔ hubie zahulaŭ, tak szto przyszłosia — nia tut każuczy — puszczać na abtuszku czeławieczaje lekarstwa — moczu. Woś dahadziǔ Tukajła! Ciapier sam jon śmiajecca, szto j pirahi jamu ǔsie astalisia, — nikomu pie paleźli!</br> {{gap|1.5em}}Woś, moj Boże, da czaho ludzi dachodziać! {{справа|''P. R.{{gap|1.5em}}}} <section end="Stajki"/> <section begin="Waŭkałata"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Waǔkałata'''</span> Wialejskaho paw. Wilensk. huberni. U Wołkałatskaj woł. jość wioska B., katoraja staić nad samym bałotam i heta wioska ni tak wialika, jak u jej żywuć błahije ludzi, i razpuszczanaja maładziaż i tak da taho użo dajszli sielanie z B. szto wieczaram sabirajucca na wulicy i dawaj pierajmać, chtoby tolki nia jechaŭ, ja sam jechaǔ praz hetu wiosku i dobra wiedaju, szto nikamu u B. błahoha ni zrabiǔ, a jak piraniali mianie na wulicy i barani Boh byǔ koń błahij, nia moh ad ich uciaczy, to nia wiedaju, sztob sa mnoj byłob i abarony takoj u siabie nia mieŭ, a tolki była strelba, dubaltoŭka ad waŭkoǔ bo bajaǔsia praz wialikaja bałota waŭkoǔ; oś waŭki mianie ni czapali, a ǔ wiosca ludzi horsz za jakich waŭkoǔ; ciapier śmialej jechać praz bałoty i lasy jak praz wiosku B. Mnoha dzie pa świecie jeździǔ nidzie jaszcze tak ni pierajmali jak u wiosca B. {{справа|''K. H.{{gap|1.5em}}}} <section end="Waŭkałata"/> <section begin="Siroty"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Zaścienak Siroty'''</span> Wil. hub. Wialejsk. p. Dziakawać Bohu, my majem czym pachwalicca, bo łaska Boskaja pamahaja tut żyć. Złaszcza heta widać u chacie haspadara Uładysława. Wyhadawaǔ użo wialikich synoǔ, katoryje nikoli ni kampanujuć z tymi, szto lubiać wypiǔku i zawadki, a za toje trymajuć u chacie aż try hazety, miz katorymi jość i „Biełarus“. Szto świata wieczaram zbirajucca da ich bliska ǔsie zascienkoŭcy i słuchajuć czytańnia hazet i dobrych kniżak. Jość tut sa try dziaŭczyny, katoryja tak sama niczym pustym zajmacca nia lubiać. Adna konczyła nawat szkołku i baćki, dy niejki Jankoŭski z Orpy starajucca, kab addać jaje u haspadarskuju szkołku, możaby z hetaho była karyść i dla ŭsich zaścienкоŭсаŭ.</br> {{gap|1.5em}}Kab pa ŭsich wioskach było choć pa adnej siamji takoj, jak siamja naszaho Uładysława, dyk moża Biełaruś nasza skora zmianiłab swoj wyhlad. {{справа|''Zm. Jaŭhiel.{{gap|1.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Siroty"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pieramieny miż duchawienstwam.</center> </div> {{gap|1.5em}}W wilenskaj dycezii z woli J. E ks. administratara stalisia miż duchawienstwam takija pieramieny. Ks. Bolesłaŭ Janowicz probaszcz z Lipniszak i ks. Kazimier Paukszta probaszcz z Iszczołny na skutak ŭłasnaj prośby pieranosiacca adzin na miejsca druhoha, ks. Jery Żamejć naznaczany na probaszcza da Dałubowa; ks. Henryk Oziewicz na wikaraho ǔ Dzisnu. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Skasawańnie sprawy.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z Minska danosiać, szto sudowaja pałata skasawała sprawu probaszcza katadralnaho u Minsku ks. Jagiełłowicza, katoraho winawacili, szto jon bytcymto niezakonna pryłuczaŭ da katalictwa prawasłaŭnych i pry hetym rabiŭ padłohi. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Katalictwo u Francii.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Paryżu nidaŭna złażyłasia katalickaja parcija, katoraja maja metu dabicca, kab byli wierniany dyplomatycznyja znosiny sa Stalicaj Apostolskaj, wolnaści zakonikam i admieny biezbożnaho zakonu ab razwodach. {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:1em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wilnia.'''</span> U proszły Piatak 14 lutaho Biełaruski myzykalna-dramatyczny krużok ustrojǔ u sali „Sokoł“ pry Wilenskaj wulicy teatr-wieczar. Na scenie stawili abrazok z życia szlachockaho „Paŭlinka“ J. Kupały. Paśla hetaho chor prapiejaŭ kolki pieśniaŭ, a ŭ kancy na sali byli da hadziny 5-aj tancy.</br> {{gap|1.5em}}— U proszły aŭtorak adzin warjat u szpitali św. Jakuba razrezaŭ sabie szkłom żywot, tak, szto kiszki wywalilisia, a jon ich chapaŭ i rwaŭ. Jamu zarasże zrabili aparaciju, ale na zaŭtra jon tki i pamior. U czas aparacii warjat ani razu nie zajenczyǔ, a ŭsio hawaryǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Uzo daŭno u Wilni dumajuć ab ustrojstwie elektrycznaho tramwaju, ale dziela roznych pryczyn dahetul jaho nimasz. Ciapierże zroblany mabyć najlepszy prajekt, dyk spadziajucca szto jon budzie zaćwierdżany i ŭ {{перанос пачатак|ministerst|wie}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> krqdexf267iybnqvxpbrudd215q6cns 104 130336 300300 300274 2026-10-15T17:30:19Z Gleb Leo 2440 300300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|ministerst|wie}}. Na pastrojku hetu horad pazyczaja 4 miljony 50 tysiacz rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}— 13 lutaho u pralni J. Jaworowicza pry Wilenskaj wulicy d. Nr. 48 zawaliłosia staławańnie. Kuski tynku pakaleczyli nie ciażka praczku Karalinu Witkoŭskuju.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Falszywyje hroszy.'''</span> Jeszcze ŭ kancy proszłaho 1913 hodu palicija dawiedałasia, szto kramnik pry Radunskaj wulicy Chaim Milchman zajmajecca zbytam falszywych rubloǔ. Paczali śladzić i pakazałosia, szto ŭ Wilni jość cełaja banda, szto pradaje falszywyje rubloŭki pa 5 złotych. Dalej wyjaśniłosia, szto da henaj bandy należać Abram Gelwan, Chaim Rawinski i Haŭsiej Chasman. Usich ich arysztawali i buduć sudzić. Rubloǔki byli wielmi sprytna padroblany.</br> {{gap|1.5em}}— Majuć atkryć u skoraści jeszcze adnu himnaziju, abo realnuju szkołu ŭ Wilni.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Minsk.'''</span> Byǔszy pamocnik minskaho palicmejstra, a pośla mozyrski ispraŭnik Chocjanowicz, paliciejski prystaŭ z Barysawa — Chomiakoŭ i byǔszy prystaŭ z Baranowicz Prokopowicz addadzieny pad sud za roznyje zbytki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Baranowiczy'''</span> min. hub. Złażyłosia tawarystwo i dastało zaćwierdzeńnie ułaściaŭ „Tawarystwo uparadkawańnia m. Baranowicz“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pinsk'''</span> min. hub. Naczalnik konnych paliciejskich strażnikaŭ von Pancer papaŭ pad sud za zbytkawańniesia nad 7 hadowym dziciam, synam pacztaljona.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Iwieniec'''</span> min. hub. U tutejszaj chaŭrusnaj kramie chtoś ukraŭ hroszy i tawaraŭ na 1.400 rubloŭ. Dumajuć na kieraŭnika kramy p. F. Sasnoŭskaho, ale jon da hetaho nie pryznajecca i ŭ kwatery jaho niczoha s kradzianych reczaŭ nie znajszli.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Witebsk.'''</span> Kala Witebska pa wioskach miż sielanami razdajucca czarnasociennyja kniżki ab zabiwańniu żydami chryścijanskich dziaciej na macu, ab zabitym A. Juszczynskim i fotohrafija A. Juszczynskabo.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Siebież'''</span> Witebsk. hub. U siebieskim pawiecie szyrycca chwaroba waryjactwa s pryczyny pjanstwa. Ziemstwo starajecca prad ǔłaściami, kab nie atkrywali bolej manapolak.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Koǔna.'''</span> S pryczyny prymarozkaŭ na Niomnie i Wilji iduć wializarnyja kryhi lodu, dyk iznoŭ ustrymali jazdu parachodaǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Waŭkamir'''</span> kow. hub. U akolicach i horadzie szyrycca śmiarotnaja chwaroba dyfterytu i wielmi szmat dziaciej iduć praz hetu posześć na toj świet.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Słonim'''</span> hrodz. hub. Tutejszy palicmejstar atrymaŭ telehramu, szto u miasteczku Dereczynie słonimskaho paw. prystaŭ zastreliŭ 18 hadowuju żydowaczku Ratneranku. Telehrama heta była ad baćki zabitaj. Praz kolki minut sam heny prystaŭ daŭ znać słonimskamu palicmejstru pa telefonie, szto jon zastreliŭ żydowaczku i addajecca ǔ ruki palicii. Prystaŭ hety żanaty, maja użo 50 hadoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pieciarburh.'''</span> U piatak 14-ho lutaho pryjechaŭ da Pieciarburha albanski kniaź Wid. Jon byǔ pryniaty Caram Rasiei u pałacy Aleksandraŭskim u Carskim siale i byǔ u Cara na śniedańni pry czym jamu dany chrest Aleksandra Nieŭskaho. Pośla albanski kniaź adwiedaŭ inszyje asoby z Carskaj siamji i ministra zahranicznych spraŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pieciarburh'''</span> w. Synod pastanawiŭ kanieczna atkryć u Wilni prawasłaŭnuju duchoŭnuju akademiju dziela zmahańnia z katalictwam i polskaściu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Warszawa.'''</span> Slizgajuczysia na lodzie nad adnej jamaj, dzie brali hlinu adzin chłapiec prałamaŭszy lod uwaliŭsia ŭ jamu, druhije chłapcy s krykam razbiehlisia. Ratawać pabieh jaho baćka, ale i jon zhinuŭ u łuży pad lodam.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Zagłębie.'''</span> Antanina Stolarskaja nia ŭmieła schawać hroszy ŭ banczok, dy pałażyła ǔwieś swoj kapitał 30 rubloǔ u staruju panczochu. Pradajuczy staryje łachmany praz pamyłku pradała i panczochu z hraszmi.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Sibir.'''</span> U okruhach Uralskim i turhajskim pierasialency z Rasiei cierpiać hoład. {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''U Haliczynie'''</span> (Austryja). Użo daŭno wiałasia sporka i szyryłasia ŭzajemnaja nienawiść miż Palakami i Ukraincami (Rasinami).</br> {{gap|1.5em}}Ukraincy żadali ad palakaŭ badaj bolej, czym sprawiedliwa im należałob, a palaki nichacieli im dać nawat taho, szto należało. Heta ŭsio zdajecca było skutkam raboty ruk z boku, ruk podłych, katoryje prywodzili henyje dwa ad wiakoŭ żyŭszyje zhodna bratnije narody da swarki, dziela taho, kab sam pry hetym moh pażywicca, kali hetyje narody pabjucca. Ale najszłosia razumnych ludziej z adnej i druhoj starany, katoryje czujuczy, szto najlepiej budzie, kali żyć u zhodzie papracawali nad tym, kab pahadzić prawadyroŭ hetych narodaŭ i heta im udałosia. Ciapier u Lwowie {{перанос пачатак|sa|braŭsia}} <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> sfu78gxug6z6tgn3i5b724w185nt0sn 104 130337 300301 300276 2026-10-15T17:30:42Z Gleb Leo 2440 300301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{перанос канец|sa|braŭsia}} sejm halicki z ukraincaŭ i palakaŭ i staŭ radzić nad tym jak paprawić u hetym krai dolu niszczaśliwych, katorym proszły hod pawodka zmarnawała ŭsie zasiewy, jak padniać aświetu i t. d.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Italija'''</span> pryhataŭlaje nowaje wojska, kab pasłać jaho ŭ zawajawanuju nidaŭna ad Turcii prawinciju Trypolis, dzie tamacznyje żychary Araby dahetul nie napuskajuć italjancaŭ zawodzić swaje paradki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Niamieczczyna.'''</span> Hazety niamieckija piszuć, szto Niamieczczyna pawinna kierawać palitykaj Eŭropy i dziela hetaho, ciapier, kali susiednije hasudarswy nia pryhatawany da wajny Niamieczczyna pawinna paczać wajnu i praz jaje dabicca sabie henaho stanowiszcza u Eŭropie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Aŭstryja.'''</span> Hazety aŭstryjackija padliczajuć, skolki wojska mahłob stanuć na placu wajny eŭropejskaj.</br> {{gap|1.5em}}Z henaho liku widać szto zmowiwszyjesia miż saboj try hasudarstwy Niamieczczyna, Aŭstryja i Italija mahlib pastawić na wajnu 1745 bataljonaŭ piachoty, 954 szwadrony konnicy i 8962 harmaty. Zhawaryŭszysia miż saboj Rasieja, Francija i Anhlija mahlib wystawić 1702 bataljony piachoty, 1057 szwadronaŭ konnicy i 6824 harmaty. Adna Rasieija na wajnu ŭ Eŭropu moża pasłać 28 korpusaŭ wojska — heta budzie 972 bataljony piachoty, 636 szw. konnicy i 3578 harmat. Adna Aŭstryja — 685 bataljonaŭ, 367 szwadronaŭ i 3624 harmaty.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Bremenhawen'''</span> u Niamieczczynie. U pałowie studnia 1914 h. wyjechali z hetaho horadu 13 rybakoŭ na parachodzie „Forela“ i dahetul nie wiarnulisia. Nidaŭna znajszli heny parachod zamarożany miż ladawymi horami, szto pływajuć na mory paŭnocznym i ŭsie rybaki zamierzszy na śmierć.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Hrecija.'''</span> Naslednik hreckaho pasadu żenicca z daczkoj rumynskaho karala Alżbietaj. Praz heta peŭna miż hetymi hasudarstwami zrobicca mocnaja zhoda.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Czornahoryja i Serbija'''</span> jak czuwać majuć złuczycca ŭ adno hasudarstwo. Adno i druhoje buduć mieć śwaich karaloŭ i swaje sejmy, ale skasujuć hranicu, kab swabodna można było praz jaje jeździć i wazić tawary. U kożnaj że sprawie z inszymi hasudarstwami buduć wystupać supolna, jak adno hasudarstwo.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Meksyk.'''</span> Paŭstancy zabili nidaŭna adnaho dwornaho pana, katory byŭ z Anglii, dyk spadziewajucca, szto ŭ sprawy Meksyka moża ŭmieszacca Anglija i papraŭdzie u hor. Werakruca wysieła trochi Anhlickaho wojska bytcym dziela abarony konsulatu Angielskaho u henym horadzie. Paŭstancy iznoŭ wysadzili ŭ pawietre dynamitam wajenny pojezd, pry czym zhinuło 55 sałdataŭ i aficeraŭ i adzin inżynier anhliczanin. {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Tuchły poszar.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pa naszych wioskach wielmi czasta zdarajecca, szto siena abo i sałoma, szto złożana ǔ torp makrawataja sahrawajecca tam i pratuchaja.</br> {{gap|1.5em}}Marozami jano wysychaja, ale astajecca tuchłym i kali jaho paruchajesz kuryć i toj pył zaciahniany u hłytańnia duszyć. Woś kali hetkim sienam, ci druhim poszaram karmić skacinu, jana budzie kaszlać i chwareć; złaszcza szkodzić jano awieczkam i cialatam. Woś ni adzin razumny haspadar hetkim poszaram karmić skaciny nie pawinien, bo tolki durań moża nie szkadawać swajej skaciny.</br> {{gap|1.5em}}Wielmi dobra było-b, kab takoha poszaru zusim ni ǔżywać na charczy, a kinuć na padściłku, ale czaściej usiaho bywaja, szto nimasz czym zamianić jaho i rad ni rad musisz karmić skacinu papsutym paszaram. U hetkim razie treba kanieczna poszar heny aczyścić. Robicca heta woś jakim sposabam: Praczysciǔszy tok, a kali pahoda dobraja i suchaja, dziekoleczy na dware pad pawietkaj, ci i pad atkrytym niebam rastraści tuchły paszar wiłami, kab pył heny wykuryǔ i wysypaŭsia i pakinuć hetak niejki czas kab prawietraŭ paśla jeszcze raz abo i bolej pieratraści, dyk hety poszar pierastanie kureć i śmiardzieć tuchłym i tym samym użo jon pierastanie być szkodnym dla skaciny. Kali nimasz czasu aczyszczać poszaru hetak, dyk prynamsia prad padawańniem jaho skacinie treba kanieczna dobra wytraści heny śmiardziuczy pył, bo heta najhorszaja atruta ŭ takim poszary. {{справа|''B. L.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Najstarszy czaławiek na świecie.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U Indyi jość naczalnik plemia Wab-Hah-Gun-Ta, katory radziǔsia ǔ 1782 hadu, znaczyć maja ciapier 132 hady. Użo 70 hod jon naczalnikam swaho plemia i ǔsie henyje ludzi wielmi jaho lubiać. Starec hety maja dar, jak każa sam „Wialikaho Ducha“, dziakujuczy katoramu pradkazuja pryszłaść. Hety „Wialiki Duch“ abicaŭ starcu, szto dażywie jon da 240 hadoŭ. I pa praŭdzie jon <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> hkmcdiuczlomtros99okh98t1zdhtvg 104 130338 300277 2026-10-15T13:52:58Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « jeszcze taki krepki, szto można pawieryć henaj abicanca. Heta najlepszy stralec miż indusami, katoryje i ǔsie dobryje stralcy. Zastreliǔ jon u swaim żyćci 3000 bawołaǔ i ciapier jeszcze zajmajecca palawańniem. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kara śmierci za pjanstwo.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1...» 300277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"></noinclude> jeszcze taki krepki, szto można pawieryć henaj abicanca. Heta najlepszy stralec miż indusami, katoryje i ǔsie dobryje stralcy. Zastreliǔ jon u swaim żyćci 3000 bawołaǔ i ciapier jeszcze zajmajecca palawańniem. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kara śmierci za pjanstwo.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U nas, kali chtokoleczy i wialikuju zbrodniu zrobić buduczy pjanym, dyk jaho miahczej karajuć, a woś u inszych staronach samo pjanstwo uważajecca za wialikuju zbrodniu.</br> {{gap|1.5em}}U stalicy Manholii (h. Urga) nidana razstralali dwuch manholaŭ za toje tolki, szto byli nipapraŭnymi pjanicami. Szmat inszych pjanic dziarżać u turmie. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Cieszcza.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Inżynier Fulton u Londonie dwa hady tamu ażaniŭsia z daczkoj udawy pa miljoneru Jamsonie. Żyli maładyje małżonki u najpiekniejszaj zhodzie i zdawałosia nimasz szczaśliwiejszych na świecie. Ale praz hod pośle szlubu pryjechała da ich cieszcza. Jana tak stała pastupać, szto z raju u domie pana Fultona zrabiłosia piekła i na kancy maładyje razyszlisia.</br> {{gap|1.5em}}Pan Fulton czujuczy wialikuju kryǔdu da cieszczy padaŭ jaje ǔ sud, damahajuczysia cełaho miljona za toja szto praz jaje jon straciǔ miłaść żonki. U sudzie wyjaśniǔ, szto nima dziwa, kali żonka pierastała jaho kachać, bo cieszcza heta rożnie nad im zdziekawałasia, a jon usio maŭczkom ciarpieǔ. Sud razważyǔszy sprawu prysudziǔ inżynieru ad cieszczy 500000 rubloǔ i cieszcza pawinna była zapłacić, ale razam pastanawiła, szto niczoha z bahactwaŭ nidaść daczce, kali jana adważycca wiarnucca da muża. Maładaja żonka spadabała mużawy pastupak z jaje matkaj i wiarnułasia da jaho, zhadziŭszysia lepiej być trochi biadniejszaj z mużam, czymś miljonerkaj adna. Ciapier iznoŭ zawitało u chatu Fultona szczaście. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}15) Cieraz zialezny tok świnny pieraskok.</br> {{gap|1.5em}}16) Nia ruka, a biare, kab ni jana nia byłob blina. </div> <center>''Razhadki buduć u № 9.</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki da № 7-ho.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}13) Bydło. 14) Żorny. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Zdajsia zusim na wolu Bożuju i malisia, kab tabie było dadzieno toja, szto dla ciabie Boh najmudrejszy uważaja najkaryśniejszym, tady budziesz szczaśliwy. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> Pad lażaczy kamień wada ni ciacze.</br> Praz siłu i koń nia skoczyć. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''{{разьбіўка|Żarty}}.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Adzin „pastupowiec“ u poście jeǔ z miasam i abaczyǔszy, szto pobacz jaho druhi jeść rybu staǔ jaho zapraszywać na katlety, toj admowiǔsia, szto jon katalik, dyk z miasam siahońnia nia jeść. „Pastupowiec“ zaśmiejaǔsia z hetaho i pakłaŭ katlet na talerku katalika. Hety uziaŭ katlet na widełki i wystawiǔ sabaku, siadzieŭszamu pad stałom, dy i każa: A ty „Rudka“ jakoj wiery? Sabaka chapiǔ katlet i zjeǔ, a katalik dadaŭ: Ja i dumaǔ, szto ǔsie sabaki — „pastupoǔcy“. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Szto nosić.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chłopczyk wiaskowy pryszoǔ da spowiedzi, ksiondz pytaja: A kryżyk ża ty nosisz? — Nie, atkazuja.</br> {{gap|1.5em}}— A sztosz ty nosisz? pytaja ksiondz. — Nożyk u kiszani, atkazaŭ chłopczyk. </div> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.3em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu D-ru Buszu.'''</span> Pasyłka pryszła, dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. J. H-czu.'''</span> Hazetu wysłali, „Dudku“ wysyłajem za prysłanaje Boh wam zapłacić.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu Pietkiewiczu u Pieciarburzie.'''</span> Karotkaja Historyja Świataja budzie pryłożana da „Biełarusa“ ŭ paczatku wial. Postu, „Pczalinka“ — na wialikdzień, „Z rodnaho zahonu“ — na „Sasłańnie Ducha Światoha.“ <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/><div style="margin:auto; margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3"> {{gap|2em}}'''Pry hetym № dla hadawych predpłatnikaŭ posyłajecca padarak kniżka „KAROTKAJA HISTORYJA ŚWIATAJA“. </div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em}} <center>{{larger|Redakcija „Biełarusa“ wydała i pradaje nowuju kniżku}}</center> <center>'''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">{{x-larger|„{{разьбіўка|Z rodnaho zahonu}}“}} zbornik wierszaǔ A. Ziaziuli stranic 32'''</span></center> <center>{{fine|u pieknaj akładca cena 5 kap. s pierasyłkaj — za adnu 7 kap. marku.}}</center> <center>Wyszła z druku: {{larger|'''„Karotkaja Historyja Swiataja“'''}} z rysunkami i duchoǔnaj cenzuraj str. 80, cena załatoǔka, a z pierasyłkaj 17 kap.</center> <center><span style="font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Handlaram robicca skidka.</span></center> {{накіравальная рыса|33em|height=0.5px}} <center><span style="font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;">'''Prosim szyryć „BIEŁARUSA“ miż susiedziami i znajomymi.</span></center> {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>'''Redakcija adczyniena sztodzień ad 12-aj da 2-aj i ad 5-aj da 7-aj h. wieczarami. U światy ad 1-aj da 3-aj hadziny.</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''B. Poczobko.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Druk '''„Znicz“ Wilnia Ś-to Jańska 19.'''}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> mef67yxq10tfpt8bcj7aegnfhuc77qb 300278 300277 2026-10-15T13:58:14Z RAleh111 4658 300278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"></noinclude> jeszcze taki krepki, szto można pawieryć henaj abicanca. Heta najlepszy stralec miż indusami, katoryje i ǔsie dobryje stralcy. Zastreliǔ jon u swaim żyćci 3000 bawołaǔ i ciapier jeszcze zajmajecca palawańniem. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kara śmierci za pjanstwo.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U nas, kali chtokoleczy i wialikuju zbrodniu zrobić buduczy pjanym, dyk jaho miahczej karajuć, a woś u inszych staronach samo pjanstwo uważajecca za wialikuju zbrodniu.</br> {{gap|1.5em}}U stalicy Manholii (h. Urga) nidana razstralali dwuch manholaŭ za toje tolki, szto byli nipapraŭnymi pjanicami. Szmat inszych pjanic dziarżać u turmie. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Cieszcza.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Inżynier Fulton u Londonie dwa hady tamu ażaniŭsia z daczkoj udawy pa miljoneru Jamsonie. Żyli maładyje małżonki u najpiekniejszaj zhodzie i zdawałosia nimasz szczaśliwiejszych na świecie. Ale praz hod pośle szlubu pryjechała da ich cieszcza. Jana tak stała pastupać, szto z raju u domie pana Fultona zrabiłosia piekła i na kancy maładyje razyszlisia.</br> {{gap|1.5em}}Pan Fulton czujuczy wialikuju kryǔdu da cieszczy padaŭ jaje ǔ sud, damahajuczysia cełaho miljona za toja szto praz jaje jon straciǔ miłaść żonki. U sudzie wyjaśniǔ, szto nima dziwa, kali żonka pierastała jaho kachać, bo cieszcza heta rożnie nad im zdziekawałasia, a jon usio maŭczkom ciarpieǔ. Sud razważyǔszy sprawu prysudziǔ inżynieru ad cieszczy 500000 rubloǔ i cieszcza pawinna była zapłacić, ale razam pastanawiła, szto niczoha z bahactwaŭ nidaść daczce, kali jana adważycca wiarnucca da muża. Maładaja żonka spadabała mużawy pastupak z jaje matkaj i wiarnułasia da jaho, zhadziŭszysia lepiej być trochi biadniejszaj z mużam, czymś miljonerkaj adna. Ciapier iznoŭ zawitało u chatu Fultona szczaście. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}15) Cieraz zialezny tok świnny pieraskok.</br> {{gap|1.5em}}16) Nia ruka, a biare, kab ni jana nia byłob blina. </div> <center>''Razhadki buduć u № 9.</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki da № 7-ho.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}13) Bydło. 14) Żorny. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Zdajsia zusim na wolu Bożuju i malisia, kab tabie było dadzieno toja, szto dla ciabie Boh najmudrejszy uważaja najkaryśniejszym, tady budziesz szczaśliwy. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> Pad lażaczy kamień wada ni ciacze.</br> Praz siłu i koń nia skoczyć. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''{{разьбіўка|Żarty}}.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Adzin „pastupowiec“ u poście jeǔ z miasam i abaczyǔszy, szto pobacz jaho druhi jeść rybu staǔ jaho zapraszywać na katlety, toj admowiǔsia, szto jon katalik, dyk z miasam siahońnia nia jeść. „Pastupowiec“ zaśmiejaǔsia z hetaho i pakłaŭ katlet na talerku katalika. Hety uziaŭ katlet na widełki i wystawiǔ sabaku, siadzieŭszamu pad stałom, dy i każa: A ty „Rudka“ jakoj wiery? Sabaka chapiǔ katlet i zjeǔ, a katalik dadaŭ: Ja i dumaǔ, szto ǔsie sabaki — „pastupoǔcy“. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Szto nosić.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chłopczyk wiaskowy pryszoǔ da spowiedzi, ksiondz pytaja: A kryżyk ża ty nosisz? — Nie, atkazuja.</br> {{gap|1.5em}}— A sztosz ty nosisz? pytaja ksiondz. — Nożyk u kiszani, atkazaŭ chłopczyk. </div> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.3em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu D-ru Buszu.'''</span> Pasyłka pryszła, dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. J. H-czu.'''</span> Hazetu wysłali, „Dudku“ wysyłajem za prysłanaje Boh wam zapłacić.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu Pietkiewiczu u Pieciarburzie.'''</span> Karotkaja Historyja Świataja budzie pryłożana da „Biełarusa“ ŭ paczatku wial. Postu, „Pczalinka“ — na wialikdzień, „Z rodnaho zahonu“ — na „Sasłańnie Ducha Światoha.“ <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/><div style="margin:auto; margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3"> {{gap|2em}}'''Pry hetym № dla hadawych predpłatnikaŭ posyłajecca padarak kniżka „KAROTKAJA HISTORYJA ŚWIATAJA“. </div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em}} <center>{{larger|Redakcija „Biełarusa“ wydała i pradaje nowuju kniżku}}</center> <center>'''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">{{x-larger|„{{разьбіўка|Z rodnaho zahonu}}“}} zbornik wierszaǔ A. Ziaziuli stranic 32'''</span></center> <div style="margin-top:-0.5em;"></div> <center>{{fine|u pieknaj akładca cena 5 kap. s pierasyłkaj — za adnu 7 kap. marku.}}</center> <div style="margin-top:0.5em;"></div> <center>Wyszła z druku: {{larger|'''„Karotkaja Historyja Swiataja“'''}} z rysunkami i duchoǔnaj cenzuraj str. 80, cena załatoǔka, a z pierasyłkaj 17 kap.</center> <div style="margin-top:0.5em;"></div> <center><span style="font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Handlaram robicca skidka.</span></center> {{накіравальная рыса|33em|height=0.5px}} <center><span style="font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;">'''Prosim szyryć „BIEŁARUSA“ miż susiedziami i znajomymi.</span></center> {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>'''Redakcija adczyniena sztodzień ad 12-aj da 2-aj i ad 5-aj da 7-aj h. wieczarami. U światy ad 1-aj da 3-aj hadziny.</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''B. Poczobko.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Druk '''„Znicz“ Wilnia Ś-to Jańska 19.'''}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> dncfr2qqlhlpafememhr618gybpgsno 300306 300278 2026-10-15T17:37:19Z Gleb Leo 2440 300306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>jeszcze taki krepki, szto można pawieryć henaj abicanca. Heta najlepszy stralec miż indusami, katoryje i ǔsie dobryje stralcy. Zastreliǔ jon u swaim żyćci 3000 bawołaǔ i ciapier jeszcze zajmajecca palawańniem. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kara śmierci za pjanstwo.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U nas, kali chtokoleczy i wialikuju zbrodniu zrobić buduczy pjanym, dyk jaho miahczej karajuć, a woś u inszych staronach samo pjanstwo uważajecca za wialikuju zbrodniu.</br> {{gap|1.5em}}U stalicy Manholii (h. Urga) nidana razstralali dwuch manholaŭ za toje tolki, szto byli nipapraŭnymi pjanicami. Szmat inszych pjanic dziarżać u turmie. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Cieszcza.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Inżynier Fulton u Londonie dwa hady tamu ażaniŭsia z daczkoj udawy pa miljoneru Jamsonie. Żyli maładyje małżonki u najpiekniejszaj zhodzie i zdawałosia nimasz szczaśliwiejszych na świecie. Ale praz hod pośle szlubu pryjechała da ich cieszcza. Jana tak stała pastupać, szto z raju u domie pana Fultona zrabiłosia piekła i na kancy maładyje razyszlisia.</br> {{gap|1.5em}}Pan Fulton czujuczy wialikuju kryǔdu da cieszczy padaŭ jaje ǔ sud, damahajuczysia cełaho miljona za toja szto praz jaje jon straciǔ miłaść żonki. U sudzie wyjaśniǔ, szto nima dziwa, kali żonka pierastała jaho kachać, bo cieszcza heta rożnie nad im zdziekawałasia, a jon usio maŭczkom ciarpieǔ. Sud razważyǔszy sprawu prysudziǔ inżynieru ad cieszczy 500000 rubloǔ i cieszcza pawinna była zapłacić, ale razam pastanawiła, szto niczoha z bahactwaŭ nidaść daczce, kali jana adważycca wiarnucca da muża. Maładaja żonka spadabała mużawy pastupak z jaje matkaj i wiarnułasia da jaho, zhadziŭszysia lepiej być trochi biadniejszaj z mużam, czymś miljonerkaj adna. Ciapier iznoŭ zawitało u chatu Fultona szczaście. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}15) Cieraz zialezny tok świnny pieraskok.</br> {{gap|1.5em}}16) Nia ruka, a biare, kab ni jana nia byłob blina. </div> <center>''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1914/9|№ 9]].</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1914/7|№ 7-ho]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}13) Bydło. 14) Żorny. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Zdajsia zusim na wolu Bożuju i malisia, kab tabie było dadzieno toja, szto dla ciabie Boh najmudrejszy uważaja najkaryśniejszym, tady budziesz szczaśliwy. </div> <section end="Dumki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> Pad lażaczy kamień wada ni ciacze.</br> Praz siłu i koń nia skoczyć. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''{{разьбіўка|Żarty}}.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Adzin „pastupowiec“ u poście jeǔ z miasam i abaczyǔszy, szto pobacz jaho druhi jeść rybu staǔ jaho zapraszywać na katlety, toj admowiǔsia, szto jon katalik, dyk z miasam siahońnia nia jeść. „Pastupowiec“ zaśmiejaǔsia z hetaho i pakłaŭ katlet na talerku katalika. Hety uziaŭ katlet na widełki i wystawiǔ sabaku, siadzieŭszamu pad stałom, dy i każa: A ty „Rudka“ jakoj wiery? Sabaka chapiǔ katlet i zjeǔ, a katalik dadaŭ: Ja i dumaǔ, szto ǔsie sabaki — „pastupoǔcy“. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Szto nosić.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chłopczyk wiaskowy pryszoǔ da spowiedzi, ksiondz pytaja: A kryżyk ża ty nosisz? — Nie, atkazuja.</br> {{gap|1.5em}}— A sztosz ty nosisz? pytaja ksiondz. — Nożyk u kiszani, atkazaŭ chłopczyk. </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.3em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu D-ru Buszu.'''</span> Pasyłka pryszła, dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. J. H-czu.'''</span> Hazetu wysłali, „Dudku“ wysyłajem za prysłanaje Boh wam zapłacić.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Францішак Пяткевіч|Pietkiewiczu]] u Pieciarburzie.'''</span> [[Karotkaja historyja świataja (1914)|Karotkaja Historyja Świataja]] budzie pryłożana da „Biełarusa“ ŭ paczatku wial. Postu, „[[Pčalina — žywiołka małaja, a karyści daje mnoha (1911)|Pczalinka]]“ — na wialikdzień, „[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaho zahonu]]“ — na „Sasłańnie Ducha Światoha.“ <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/><div style="margin:auto; margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3"> {{gap|2em}}'''Pry hetym № dla hadawych predpłatnikaŭ posyłajecca padarak kniżka „[[Karotkaja historyja świataja (1914)|KAROTKAJA HISTORYJA ŚWIATAJA]]“. </div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em}} <center>{{larger|Redakcija „Biełarusa“ wydała i pradaje nowuju kniżku}}</center> <center>'''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">{{x-larger|„{{разьбіўка|[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaho zahonu]]}}“}} zbornik wierszaǔ A. Ziaziuli stranic 32'''</span></center> <div style="margin-top:-0.5em;"></div> <center>{{fine|u pieknaj akładca cena 5 kap. s pierasyłkaj — za adnu 7 kap. marku.}}</center> <div style="margin-top:0.5em;"></div> <center>Wyszła z druku: {{larger|'''„[[Karotkaja historyja świataja (1914)|Karotkaja Historyja Swiataja]]“'''}} z rysunkami i duchoǔnaj cenzuraj str. 80, cena załatoǔka, a z pierasyłkaj 17 kap.</center> <div style="margin-top:0.5em;"></div> <center><span style="font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Handlaram robicca skidka.</span></center> {{накіравальная рыса|33em|height=0.5px}} <center><span style="font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;">'''Prosim szyryć „BIEŁARUSA“ miż susiedziami i znajomymi.</span></center> {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>'''Redakcija adczyniena sztodzień ad 12-aj da 2-aj i ad 5-aj da 7-aj h. wieczarami. U światy ad 1-aj da 3-aj hadziny.</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''B. Poczobko.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Druk '''„Znicz“ Wilnia Ś-to Jańska 19.'''}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> smrpo3pxc83492g5zdjkkjipqdeu1jy 300315 300306 2026-10-15T17:41:19Z Gleb Leo 2440 300315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>jeszcze taki krepki, szto można pawieryć henaj abicanca. Heta najlepszy stralec miż indusami, katoryje i ǔsie dobryje stralcy. Zastreliǔ jon u swaim żyćci 3000 bawołaǔ i ciapier jeszcze zajmajecca palawańniem. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kara śmierci za pjanstwo.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U nas, kali chtokoleczy i wialikuju zbrodniu zrobić buduczy pjanym, dyk jaho miahczej karajuć, a woś u inszych staronach samo pjanstwo uważajecca za wialikuju zbrodniu.</br> {{gap|1.5em}}U stalicy Manholii (h. Urga) nidana razstralali dwuch manholaŭ za toje tolki, szto byli nipapraŭnymi pjanicami. Szmat inszych pjanic dziarżać u turmie. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Cieszcza.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Inżynier Fulton u Londonie dwa hady tamu ażaniŭsia z daczkoj udawy pa miljoneru Jamsonie. Żyli maładyje małżonki u najpiekniejszaj zhodzie i zdawałosia nimasz szczaśliwiejszych na świecie. Ale praz hod pośle szlubu pryjechała da ich cieszcza. Jana tak stała pastupać, szto z raju u domie pana Fultona zrabiłosia piekła i na kancy maładyje razyszlisia.</br> {{gap|1.5em}}Pan Fulton czujuczy wialikuju kryǔdu da cieszczy padaŭ jaje ǔ sud, damahajuczysia cełaho miljona za toja szto praz jaje jon straciǔ miłaść żonki. U sudzie wyjaśniǔ, szto nima dziwa, kali żonka pierastała jaho kachać, bo cieszcza heta rożnie nad im zdziekawałasia, a jon usio maŭczkom ciarpieǔ. Sud razważyǔszy sprawu prysudziǔ inżynieru ad cieszczy 500000 rubloǔ i cieszcza pawinna była zapłacić, ale razam pastanawiła, szto niczoha z bahactwaŭ nidaść daczce, kali jana adważycca wiarnucca da muża. Maładaja żonka spadabała mużawy pastupak z jaje matkaj i wiarnułasia da jaho, zhadziŭszysia lepiej być trochi biadniejszaj z mużam, czymś miljonerkaj adna. Ciapier iznoŭ zawitało u chatu Fultona szczaście. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}15) Cieraz zialezny tok świnny pieraskok.</br> {{gap|1.5em}}16) Nia ruka, a biare, kab ni jana nia byłob blina. </div> <center>''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1914/9|№ 9]].</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1914/7|№ 7-ho]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}13) Bydło. 14) Żorny. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Zdajsia zusim na wolu Bożuju i malisia, kab tabie było dadzieno toja, szto dla ciabie Boh najmudrejszy uważaja najkaryśniejszym, tady budziesz szczaśliwy. </div> <section end="Dumki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> Pad lażaczy kamień wada ni ciacze.</br> Praz siłu i koń nia skoczyć. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''{{разьбіўка|Żarty}}.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Adzin „pastupowiec“ u poście jeǔ z miasam i abaczyǔszy, szto pobacz jaho druhi jeść rybu staǔ jaho zapraszywać na katlety, toj admowiǔsia, szto jon katalik, dyk z miasam siahońnia nia jeść. „Pastupowiec“ zaśmiejaǔsia z hetaho i pakłaŭ katlet na talerku katalika. Hety uziaŭ katlet na widełki i wystawiǔ sabaku, siadzieŭszamu pad stałom, dy i każa: A ty „Rudka“ jakoj wiery? Sabaka chapiǔ katlet i zjeǔ, a katalik dadaŭ: Ja i dumaǔ, szto ǔsie sabaki — „pastupoǔcy“. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Szto nosić.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chłopczyk wiaskowy pryszoǔ da spowiedzi, ksiondz pytaja: A kryżyk ża ty nosisz? — Nie, atkazuja.</br> {{gap|1.5em}}— A sztosz ty nosisz? pytaja ksiondz. — Nożyk u kiszani, atkazaŭ chłopczyk. </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.3em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu D-ru Buszu.'''</span> Pasyłka pryszła, dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. J. H-czu.'''</span> Hazetu wysłali, „Dudku“ wysyłajem za prysłanaje Boh wam zapłacić.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Францішак Пяткевіч|Pietkiewiczu]] u Pieciarburzie.'''</span> [[Karotkaja historyja świataja (1914)|Karotkaja Historyja Świataja]] budzie pryłożana da „Biełarusa“ ŭ paczatku wial. Postu, „[[Pčalina — žywiołka małaja, a karyści daje mnoha (1911)|Pczalinka]]“ — na wialikdzień, „[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaho zahonu]]“ — na „Sasłańnie Ducha Światoha.“ <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/><div style="margin:auto; margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3"> {{gap|2em}}'''Pry hetym № dla hadawych predpłatnikaŭ posyłajecca padarak kniżka „[[Karotkaja historyja świataja (1914)|KAROTKAJA HISTORYJA ŚWIATAJA]]“. </div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em}} <center>{{larger|Redakcija „Biełarusa“ wydała i pradaje nowuju kniżku}}</center> <center>'''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">{{x-larger|„{{разьбіўка|[[Z rodnaho zahonu (1913)|Z rodnaho zahonu]]}}“}} zbornik wierszaǔ [[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Ziaziuli]] stranic 32'''</span></center> <div style="margin-top:-0.5em;"></div> <center>{{fine|u pieknaj akładca cena 5 kap. s pierasyłkaj — za adnu 7 kap. marku.}}</center> <div style="margin-top:0.5em;"></div> <center>Wyszła z druku: {{larger|'''„[[Karotkaja historyja świataja (1914)|Karotkaja Historyja Swiataja]]“'''}} z rysunkami i duchoǔnaj cenzuraj str. 80, cena załatoǔka, a z pierasyłkaj 17 kap.</center> <div style="margin-top:0.5em;"></div> <center><span style="font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Handlaram robicca skidka.</span></center> {{накіравальная рыса|33em|height=0.5px}} <center><span style="font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;">'''Prosim szyryć „BIEŁARUSA“ miż susiedziami i znajomymi.</span></center> {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>'''Redakcija adczyniena sztodzień ad 12-aj da 2-aj i ad 5-aj da 7-aj h. wieczarami. U światy ad 1-aj da 3-aj hadziny.</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''B. Poczobko.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Druk '''„Znicz“ Wilnia Ś-to Jańska 19.'''}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 7mue6ufziu2x8l23pqimpciofr7xg38 104 130339 300279 2026-10-15T14:08:06Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «яѐ тритцаць га́рцовъ. Матка дала яму̀ ѣсци, и поднесла посуду. Ёнъ подъѣвъ, сѣвъ на зэдликъ и ставъ кольцо на палецъ ускладаць и знимаць и по триста дукатовъ считаць. И повный ящикъ насыпавъ. «Ну, цяперича, маменька, на вашъ вѣкъ будзець гетыхъ дзенихъ дос...» 300279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>яѐ тритцаць га́рцовъ. Матка дала яму̀ ѣсци, и поднесла посуду. Ёнъ подъѣвъ, сѣвъ на зэдликъ и ставъ кольцо на палецъ ускладаць и знимаць и по триста дукатовъ считаць. И повный ящикъ насыпавъ. «Ну, цяперича, маменька, на вашъ вѣкъ будзець гетыхъ дзенихъ достатошно. А я самъ отправляюсь на свѣтъ, свѣту повидаць!» И пошовъ енъ у свѣтъ. Вѣдомо, якъ енъ рыбакъ, ня бывъ нигдзѣ, дакъ енъ поцикавився свѣту повидаць. Пошовъ енъ у свѣтъ, ишовъ, шовъ — увыйшовъ у прочьчее государство. У гетымъ государстви было вяликое отраженіе, и посли отраженія треба было гэтому цару заплациць вяликую силу дзенихъ прочьчему цару. И не знавъ ёнъ, што дзѣлаць, скудова выбраць такую силу дзенихъ. Объявивъ енъ по ўсимъ государстви: «хто бъ найшовся такій, кабъ гетыя гроши уплацивъ, то бъ стався моимъ зяцемъ!» Ну нихто не находзився. Почувши Иванъ рыбакъ гето, уздумавъ сабѣ, што енъ можець выплациць и статца зяцемъ цара, а посли смерци яго статца й царомъ. Приходзиць енъ къ цару и говориць: «вяликій государъ! я выплачу гетую подаць!» Государу гето см''ѣ''шно стало, што такій непочестный человѣкъ бярѐтца выплациць такъ много грошій, што цѣлое царство не могло выплациць. Ну потомъ енъ раздумався: а можа, енъ и мѣець такій кипиталъ! «Ну, хорошо!» гово́риць царъ, хуць зъ насмишкой, ну говориць: «почестный человѣкъ! Якъ жа ты въшлацишъ такую подаць?» — А вотъ такимъ манеромъ: прикажице, вяликій государъ, построиць такій домъ безъ воконъ и безъ двярей, кабъ у ёмъ помясцилось стольки грошій! Сичасъ государъ вялѣвъ построиць. И построили домъ тритцаць сажневъ длинины и дзесяць широчины, безъ вокошакъ и безъ двярей, тольки покинули у самымъ вярху вокошачко, можа, у варшинъ. Иванъ рыбакъ туды ўлѣзъ и яму̀ тольки ѣсць туды спускалося по вяровки. Перасѣдзивши енъ тамъ одзинъ мѣсяцъ, уже царъ убачивъ яго на вярху. Енъ удзивився, якъ енъ оттудова вышовъ. Иванъ рыбакъ попросивъ лѣсьвицу злѣсци съ крыши, и гово́риць: вотъ, вяликій государъ, мѣеце геты гроши подъ вашимъ распорадженіемъ! Царъ, увидзѣвши стольки гроши, узрадовався, обнявъ и поцалувавъ Ивана рыбака и назвавъ яго своимъ зяцемъ. Сичасъ одославъ яго съ своёй дочкой дли выполненьня законнаго брака у церкву, а самъ скоро занявся записаць яму̀ усё государство и утвярдзивъ яго наслѣдникомъ. {{Водступ|2|em}}Проживъ вѣскольки лѣтъ съ своёй жаной Иванъ рыбакъ, жана яго начала допрашаваць, откуда енъ узявъ стольки грошій. Енъ, любя свою жану, открывъ ёй усю правду, и показавъ ёй гето кольцо. Яна жъ, узявши кольцо, пошла къ свойму отцу и говориць: «надо ўбиць гетаго мужука! Енъ намъ больше ня треба!» Иванъ рыбакъ, учувши геты слова, и побѣгъ уцекаць. Бѣгъ енъ, бѣгъ, и посли спуга такого, не угадавъ, якъ забѣгъ у глыбъ лѣсу. Чуець енъ, нѣшто — цупу-лупу! цупу-лупу! бытто бъютца. Енъ ставъ радъ, што добъе́тца до людзей. Приходзиць на гето мѣсто, ажъ трохъ чартовъ бъютца и дзярутца. Тоды ёнъ спрашуець: чаго вы бъецёсь и дзерецёсь? А яны кажуць: «што табѣ за дзѣло?» — Нѣ, — разскажице мнѣ, за што вы бъецёсь, дакъ я васъ помиру! — «Ну, вотъ цяперъ мы табѣ скажемъ! Нашаго бацьку убивъ Домбиль, такъ сказаць, пярунъ. Вотъ, осталось посли яго бочка золота, боты самискоки, дыванъ самоносный, и шапка нявидка. Боты дзѣлаюць однымъ сигнёмъ сто вёрстъ, дыванъ занясе́ць куды хочетъ, ;а шапку нявидку якъ надзѣць на голову̀, нихто цябе ня<noinclude></noinclude> 1y90ywode95vthuff9yfdztnjidjhav 104 130340 300280 2026-10-15T16:14:12Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{|style="margin:auto; margin-bottom:-0.5em; width:35em; padding:0.5em" |colspan="8"; style="margin:auto; border:4px dotted black; padding:0.5em" |{{Калёнтытул|left='''Год I—1912.'''|center='''Лістапад. (Наябр.)'''|right='''8-ая кніжка.'''}} |- |colspan="8"; style="border-style: dotted; border-width: 0 4px 4px 4px; padding-bottom:0.5em; letter-spacing: -0.5px;" |Файл:Саха (1913—1915). Малюнак з вокл...» 300280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{|style="margin:auto; margin-bottom:-0.5em; width:35em; padding:0.5em" |colspan="8"; style="margin:auto; border:4px dotted black; padding:0.5em" |{{Калёнтытул|left='''Год I—1912.'''|center='''Лістапад. (Наябр.)'''|right='''8-ая кніжка.'''}} |- |colspan="8"; style="border-style: dotted; border-width: 0 4px 4px 4px; padding-bottom:0.5em; letter-spacing: -0.5px;" |[[Файл:Саха (1913—1915). Малюнак з вокладкі.png|center|450px]] <center>'''{{larger|ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІК СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ.}}</center> |} {|style="margin:auto; padding:0em" |rowspan="9"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px;" | |rowspan="9"; style="width:0.5em;" | |style="border-style: dotted; border-width: 0px 4px 0px 0px; height:2em; width:5em;" | |style="border-style: dotted; border-width: 0px 4px 0px 0px; width:14em" | |style="width:5em;" | |rowspan="9"; style="width:0.5em;" | |rowspan="9"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px;" | |- |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0px;" | |- |colspan="3"; style="padding-top:0.5em; padding-bottom:0.5em; line-height: 1.3" |{{АРЦ|{{fine|Падпісная цэна на 1 год '''1''' р. '''20''' кап. на 6 месяцоу '''60''' кап., за перамену адрэсу '''20''' кап. Можна падпісацца і аткрыткай, просячы, каб падпісную цэну налажылі на першы высланы нумэр. Рэдакція: '''Вільня Завальная 7.}}'''}} |- |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0;" | |- |colspan="3"; style="padding-top:0.5em; padding-bottom:0.5em; line-height: 1.3" |{{АРЦ|{{fine|Абвесткі працоунікоу, шукаючых мейсц у гаспадарках, друкуюцца за 2 маркі па 7 кап., толькі абвестка павінна мець ня больш 20 слоу.}}}} |- |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0;" | |- |colspan="3"; style="padding-top:0.5em; padding-bottom:0.5em; line-height: 1.3" |{{АРЦ|{{fine|Цэна абвестак за строчку пэтіту у поукалонны: перад тэкстам '''40''' к., за тэкстам '''20''' к. За разсылку рэклям пры месячніку вагай да 2 лотоу '''7''' руб. ад тысячы.}}}} |- |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0;" | |- |style="border-style: dotted; border-width: 0px 4px 0px 0px; height:2em; width:5em;" | |style="border-style: dotted; border-width: 0px 4px 0px 0px; width:14em" | |style="width:5em;" | |- |colspan="7"; style="border-style: dotted; border-width: 4px 4px 4px 4px; letter-spacing: -1px;" |<center>'''{{larger|Цэна асобнаго нумэру 8 кап., з дастаукай</br>да хаты 10 кап.}}</center> |}<noinclude></noinclude> devuz2jiipmfgp70nqw4cs5pldwkueg 104 130341 300281 2026-10-15T16:54:25Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <div style="margin-bottom:0em; margin-top:1em; font-family:Cambria"> {{Цэнтар|'''Сельска-гаспадарскіе навіны.'''|памер=160%}} <div style="margin-top:-1em"></div> <center>{{larger|'''Цэны на сельска-гаспадарскіе прадукты у Вільні.}}</center> </div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:30em}} {{Dotted TOC||Жыта мейсцовае с фурманак пуд:|97—98{{gap|0....» 300281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <div style="margin-bottom:0em; margin-top:1em; font-family:Cambria"> {{Цэнтар|'''Сельска-гаспадарскіе навіны.'''|памер=160%}} <div style="margin-top:-1em"></div> <center>{{larger|'''Цэны на сельска-гаспадарскіе прадукты у Вільні.}}</center> </div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:30em}} {{Dotted TOC||Жыта мейсцовае с фурманак пуд:|97—98{{gap|0.5em}}к.|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Жыта мейсцовае вагонамі|99—101{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Авёс мейсцовы|85—{{gap|0.5em}}90{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Ячмень на крупы|95—105{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||{{gap|1.9em}}„{{gap|1.5em}}на солад|95—105{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Вотрына жытняя|74—{{gap|0.5em}}75{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||{{gap|1.9em}}„{{gap|1.5em}}пшанічная|„{{gap|0.5em}}—{{gap|0.5em}}76{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||{{gap|1.9em}}„{{gap|1.5em}}ячменная|„{{gap|0.5em}}—{{gap|0.5em}}85{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Грэчка|80—{{gap|0.5em}}85{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Горох|110—130{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Гарох вікторыя (цукровы)|—160{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Фасоля|180—200{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Цыбуля|100—115{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Бульба бочка|750—785{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Буракі асьміна (18 гарцоў)|65—{{gap|0.5em}}70{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Морква|80—{{gap|0.5em}}90{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Бруква (грыжына)|70—{{gap|0.5em}}75{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Капуста асьміна|250—300{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Яец дзесятак|40—{{gap|0.5em}}45{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Сьметана кварта|32—{{gap|0.5em}}35{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Тварогу кварта|„{{gap|0.5em}}—{{gap|0.5em}}15{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Масла фунт|42—{{gap|0.5em}}45{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{Dotted TOC||Курыца за штуку|80—150{{gap|0.5em}}„|5|col3-width=5.5em}} {{block center/e}} {{gap|2.5em}}Дужа паднялася у Вільні цэна на сьвінное мяса: фунт сьвініны прадаюць у крамах цяпер 23-25 кап. Гэто дзеля таго, што нямецкіе купцы зрабілі кантракт з віленскімі мясьнікамі, каб яны што тыдзень дастаўлялі за граніцу 600 штук сьвіньней. Гадоўля сьвіньней можэ стацца у нас з гэтай прычыны даходным сельска-гаспадарскім промыслам, бо цэны на сьвіньней, калі не закрыюць граніцы, будзе з году на год расьці. Нашым гаспадаром трэба на гэта зьвярнуць увагу.</br> З лёнам і маслам спакойна, цэны меней болей трымаюцца такія як мы падалі у сёмай кніжцы „САХІ“. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}}<noinclude></noinclude> 8thji6rvsqrrmdpvnu4x1l0ld7tizq4 0 130342 300286 2026-10-15T17:14:03Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Da Swaich bratoŭ | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Światy Piotr Damian|Światy Piotr Damian]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Alkowiczy|Alkowiczy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages...» 300286 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Da Swaich bratoŭ | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Światy Piotr Damian|Światy Piotr Damian]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Alkowiczy|Alkowiczy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="4" to="5" fromsection="Da" tosection="Da" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Da Swaich bratoŭ}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Адкрытыя лісты]] 82rqe6balz38kd69s77dsjby9z0fcja 0 130343 300288 2026-10-15T17:15:03Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Alkowiczy | аўтар = Альфонс Петрашкевіч | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Da Swaich bratoŭ|Da Swaich bratoŭ]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/W. Stajki|W. Stajki]] | анатацыі = }} {{Выроўнів...» 300288 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Alkowiczy | аўтар = Альфонс Петрашкевіч | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Da Swaich bratoŭ|Da Swaich bratoŭ]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/W. Stajki|W. Stajki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="5" to="5" fromsection="Alkowiczy" tosection="Alkowiczy" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Da Swaich bratoŭ}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Альфонса Петрашкевіча]] [[Катэгорыя:Альковічы]] nq479et2mytxqvv13ueq41zfc3clw22 0 130344 300292 2026-10-15T17:16:54Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = W. Stajki | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Alkowiczy|Alkowiczy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Waŭkałata|Waŭkałata]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Bie...» 300292 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = W. Stajki | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Alkowiczy|Alkowiczy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Waŭkałata|Waŭkałata]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="5" to="5" fromsection="Stajki" tosection="Stajki" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Da Swaich bratoŭ}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Стайкі (Вілейскі раён)]] sbwtmu2i1nuehrlcmque2ieleckil4e 0 130345 300293 2026-10-15T17:17:35Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Waŭkałata | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/W. Stajki|W. Stajki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Zaścienak Siroty|Zaścienak Siroty]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pa...» 300293 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Waŭkałata | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/W. Stajki|W. Stajki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Zaścienak Siroty|Zaścienak Siroty]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="5" to="5" fromsection="Waŭkałata" tosection="Waŭkałata" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Waŭkałata}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Валкалата]] ivo64w7xiw8xka187tcdzgo1n4isggv 300294 300293 2026-10-15T17:18:13Z Gleb Leo 2440 300294 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Waŭkałata | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/W. Stajki|W. Stajki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Zaścienak Siroty|Zaścienak Siroty]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="5" to="5" fromsection="Waŭkałata" tosection="Waŭkałata" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Waŭkałata}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Ваўкалата]] d8oq1xdrkugonlr4yfpj0uhvcgic8ud 104 130346 300296 2026-10-15T17:26:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Лістапад (Наябр).'''|right='''8-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНИК</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||he...» 300296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Лістапад (Наябр).'''|right='''8-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНИК</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <div style="font-family:Cambria"> {{c|''Вільня 1-го лістапада 1912 г.|памер=180%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Сёлетняя восень па ўсей Беларусі надта неўдалая была: сперша пашлі дажджы, каторые безмала два месяцы гнаілі усё дабро і сена на полі; з гэтай прычыны сёлета шмат дзе не ўдалося сабраць ня тое, што ужо сена, але нават і ярыны. З другога боку дажджы затрымалі работу каля пасеву жыта і шмат гаспадароў позна паатсевалі азіміну. Позна атсеяная азіміна с прычыны ранных марозоў не пасьпела добра уруняць і, мабыць, не аднаму гаспадару прыдзецца атсеваць на вясну азімае поле ярыной.</br> {{gap|2.5em}}Адным словам сёлетняя восень неўдалася: корму мала, азіміна дрэнна сабраная с поля.</br> {{gap|2.5em}}У тых краёх дае сельская гаспадарка стаіць высока, гаспадары не пасьвяць скаціны па руні, але у нас гэтаго не прыдзержываюцца, а асабліва гэтай восені не аднаго гаспадара ўзяла спакуса папасьвіць скаціну на руні, каб прыберагчы крыху сухога корму на зіму. Вось-жэ мы тут павінны сказаць, што пасьба скаціны, ўсё роўна, ці коней, ці кароў, ці авец, а асабліва авец, каторые выгрызаюць рунь с карэнямі, гэта благі прадзедоўскі звычай, каторы канечна нам трэба закінуць. Пасьвіць-жэ скаціну у такую восень, як сёлетняя, калі зямля пад нагамі так і гразне, ды рунь скрозь небагатая, гэта проста грэх. Бываюць такіе восені, калі дзякуючы, цёплай, яснай пагодзе жыта лішне урунее і пойдзе у пукі, то каб рунь не памерзла, ці не адпарылася пад сьнягом, можна выпусьціць на замерзшую у груду рунь скаціну, але і то куды лепей скашываць рунь, грабіць і ў хлевах скармліваць яе скацінай.</br> {{gap|2.5em}}Мяркуючы па восені, трэба спадзевацца, што на вясну, многа у каго з гаспадароў ня хопіць корму, дык, каб на вясну не дакупляць корму за дарагіе грошы і не паднімаць кароў за хвасты, трэба загадзя аблічыць корм на сколькі штук яго хопіць да св. Міколы. Лішніе штукі ялавак, перадоек, трэба падкарміць з восені і прадаць на мяса.</br> {{gap|2.5em}}Не адзін раз мы ужо пісалі аб тым, што нашы беларусы гадуюць зазвычай больш скаціны, чым могуць перэзімаваць; гэта адна с прычын чаму у нас скатаводзтва не дае даходу. Далёка лепей мець менш, але лепшай скаціны і лепей яе карміць, чым многа, але цягаць яе вясной за хвасты. У добрага гаспадара за зіму не павінна скаціна спадаць с цела. У нас бывае зазвычай так, што зімой скаціна не дае даходу, бо галодная, летам не дае даходу, бо вылізываецца па зіме. А трэба,<section end="Верхавіна"/><noinclude></noinclude> f1a5fz16xooankrjbo5t37a6dfdbmdo 300297 300296 2026-10-15T17:27:23Z RAleh111 4658 300297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Лістапад (Наябр).'''|right='''8-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІК</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <div style="font-family:Cambria"> {{c|''Вільня 1-го лістапада 1912 г.|памер=180%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Сёлетняя восень па ўсей Беларусі надта неўдалая была: сперша пашлі дажджы, каторые безмала два месяцы гнаілі усё дабро і сена на полі; з гэтай прычыны сёлета шмат дзе не ўдалося сабраць ня тое, што ужо сена, але нават і ярыны. З другога боку дажджы затрымалі работу каля пасеву жыта і шмат гаспадароў позна паатсевалі азіміну. Позна атсеяная азіміна с прычыны ранных марозоў не пасьпела добра уруняць і, мабыць, не аднаму гаспадару прыдзецца атсеваць на вясну азімае поле ярыной.</br> {{gap|2.5em}}Адным словам сёлетняя восень неўдалася: корму мала, азіміна дрэнна сабраная с поля.</br> {{gap|2.5em}}У тых краёх дае сельская гаспадарка стаіць высока, гаспадары не пасьвяць скаціны па руні, але у нас гэтаго не прыдзержываюцца, а асабліва гэтай восені не аднаго гаспадара ўзяла спакуса папасьвіць скаціну на руні, каб прыберагчы крыху сухога корму на зіму. Вось-жэ мы тут павінны сказаць, што пасьба скаціны, ўсё роўна, ці коней, ці кароў, ці авец, а асабліва авец, каторые выгрызаюць рунь с карэнямі, гэта благі прадзедоўскі звычай, каторы канечна нам трэба закінуць. Пасьвіць-жэ скаціну у такую восень, як сёлетняя, калі зямля пад нагамі так і гразне, ды рунь скрозь небагатая, гэта проста грэх. Бываюць такіе восені, калі дзякуючы, цёплай, яснай пагодзе жыта лішне урунее і пойдзе у пукі, то каб рунь не памерзла, ці не адпарылася пад сьнягом, можна выпусьціць на замерзшую у груду рунь скаціну, але і то куды лепей скашываць рунь, грабіць і ў хлевах скармліваць яе скацінай.</br> {{gap|2.5em}}Мяркуючы па восені, трэба спадзевацца, што на вясну, многа у каго з гаспадароў ня хопіць корму, дык, каб на вясну не дакупляць корму за дарагіе грошы і не паднімаць кароў за хвасты, трэба загадзя аблічыць корм на сколькі штук яго хопіць да св. Міколы. Лішніе штукі ялавак, перадоек, трэба падкарміць з восені і прадаць на мяса.</br> {{gap|2.5em}}Не адзін раз мы ужо пісалі аб тым, што нашы беларусы гадуюць зазвычай больш скаціны, чым могуць перэзімаваць; гэта адна с прычын чаму у нас скатаводзтва не дае даходу. Далёка лепей мець менш, але лепшай скаціны і лепей яе карміць, чым многа, але цягаць яе вясной за хвасты. У добрага гаспадара за зіму не павінна скаціна спадаць с цела. У нас бывае зазвычай так, што зімой скаціна не дае даходу, бо галодная, летам не дае даходу, бо вылізываецца па зіме. А трэба,<section end="Верхавіна"/><noinclude></noinclude> 7s2ydkopdyhboav2dntvsb9azrymtut 300320 300297 2026-10-15T18:26:11Z Gleb Leo 2440 300320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Лістапад (Наябр).'''|right='''8-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІК</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Вільня"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|''Вільня 1-го лістапада 1912 г.|памер=180%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Сёлетняя восень па ўсей Беларусі надта неўдалая была: сперша пашлі дажджы, каторые безмала два месяцы гнаілі усё дабро і сена на полі; з гэтай прычыны сёлета шмат дзе не ўдалося сабраць ня тое, што ужо сена, але нават і ярыны. З другога боку дажджы затрымалі работу каля пасеву жыта і шмат гаспадароў позна паатсевалі азіміну. Позна атсеяная азіміна с прычыны ранных марозоў не пасьпела добра уруняць і, мабыць, не аднаму гаспадару прыдзецца атсеваць на вясну азімае поле ярыной.</br> {{gap|2.5em}}Адным словам сёлетняя восень неўдалася: корму мала, азіміна дрэнна сабраная с поля.</br> {{gap|2.5em}}У тых краёх дае сельская гаспадарка стаіць высока, гаспадары не пасьвяць скаціны па руні, але у нас гэтаго не прыдзержываюцца, а асабліва гэтай восені не аднаго гаспадара ўзяла спакуса папасьвіць скаціну на руні, каб прыберагчы крыху сухога корму на зіму. Вось-жэ мы тут павінны сказаць, што пасьба скаціны, ўсё роўна, ці коней, ці кароў, ці авец, а асабліва авец, каторые выгрызаюць рунь с карэнямі, гэта благі прадзедоўскі звычай, каторы канечна нам трэба закінуць. Пасьвіць-жэ скаціну у такую восень, як сёлетняя, калі зямля пад нагамі так і гразне, ды рунь скрозь небагатая, гэта проста грэх. Бываюць такіе восені, калі дзякуючы, цёплай, яснай пагодзе жыта лішне урунее і пойдзе у пукі, то каб рунь не памерзла, ці не адпарылася пад сьнягом, можна выпусьціць на замерзшую у груду рунь скаціну, але і то куды лепей скашываць рунь, грабіць і ў хлевах скармліваць яе скацінай.</br> {{gap|2.5em}}Мяркуючы па восені, трэба спадзевацца, што на вясну, многа у каго з гаспадароў ня хопіць корму, дык, каб на вясну не дакупляць корму за дарагіе грошы і не паднімаць кароў за хвасты, трэба загадзя аблічыць корм на сколькі штук яго хопіць да св. Міколы. Лішніе штукі ялавак, перадоек, трэба падкарміць з восені і прадаць на мяса.</br> {{gap|2.5em}}Не адзін раз мы ужо пісалі аб тым, што нашы беларусы гадуюць зазвычай больш скаціны, чым могуць перэзімаваць; гэта адна с прычын чаму у нас скатаводзтва не дае даходу. Далёка лепей мець менш, але лепшай скаціны і лепей яе карміць, чым многа, але цягаць яе вясной за хвасты. У добрага гаспадара за зіму не павінна скаціна спадаць с цела. У нас бывае зазвычай так, што зімой скаціна не дае даходу, бо галодная, летам не дае даходу, бо вылізываецца па зіме. А трэба,<section end="Вільня"/><noinclude></noinclude> jd0az0spqmjfr39hsnonqcnq1fwgv3p 0 130347 300298 2026-10-15T17:29:16Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Zaścienak Siroty | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Waŭkałata|Waŭkałata]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачат...» 300298 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Zaścienak Siroty | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Waŭkałata|Waŭkałata]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="5" to="5" fromsection="Siroty" tosection="Siroty" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Zaścienak Siroty}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Вілейскі раён]] a2n59t0tg3z681fankthvb04u9684yg 0 130348 300299 2026-10-15T17:29:55Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Kaścielnyja wiedamaści | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Zaścienak Siroty|Zaścienak Siroty]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Szto czuwać|Szto czuwać]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}}...» 300299 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Kaścielnyja wiedamaści | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Zaścienak Siroty|Zaścienak Siroty]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Szto czuwać|Szto czuwać]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="5" to="5" fromsection="Kaścielnyja" tosection="Kaścielnyja" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Kaścielnyja wiedamaści}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Каталіцтва]] jcplxr660znvvlgi2hilz5yjgxwr9xr 0 130349 300302 2026-10-15T17:31:25Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Szto czuwać | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}...» 300302 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Szto czuwać | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Kaścielnyja wiedamaści|Kaścielnyja wiedamaści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="5" to="6" fromsection="Szto" tosection="Szto" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Szto czuwać}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] 1px29ikjq4cgjhnivs1bx5rcxz0d9x3 0 130350 300303 2026-10-15T17:31:58Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełar...» 300303 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Wiestki z zahranicy | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Szto czuwać|Szto czuwać]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="6" to="7" fromsection="Wiestki" tosection="Wiestki" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Wiestki z zahranicy}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] kxx0pw0na7il2lroufoems6gb4a5rvd 0 130351 300304 2026-10-15T17:33:08Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Nasza haspadarka | аўтар = Баляслаў Пачопка | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак...» 300304 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Nasza haspadarka | аўтар = Баляслаў Пачопка | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="7" to="7" fromsection="Nasza" tosection="Nasza" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Nasza haspadarka}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Баляслава Пачопкі]] [[Катэгорыя:Сельская гаспадарка]] cse3gukizytxgp2n2vnhapzpoeig99f 300305 300304 2026-10-15T17:33:19Z Gleb Leo 2440 300305 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Nasza haspadarka | аўтар = Баляслаў Пачопка | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Wiestki z zahranicy|Wiestki z zahranicy]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna|Usiaczyna]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="7" to="7" fromsection="Nasza" tosection="Nasza" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Nasza haspadarka (Пачопка)}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Баляслава Пачопкі]] [[Катэгорыя:Сельская гаспадарка]] pmqkj8a064j5ng1ddfpjb6tp1b0gibc 0 130352 300307 2026-10-15T17:37:57Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914....» 300307 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Usiaczyna | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Nasza haspadarka|Nasza haspadarka]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="7" to="8" fromsection="Usiaczyna" tosection="Usiaczyna" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Usiaczyna}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] ssgz3giq4er72qk3j5tpl9fgyimtbso 0 130353 300308 2026-10-15T17:38:32Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Zahadki | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna|Usiaczyna]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="8" to="8" fro...» 300308 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Zahadki | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna|Usiaczyna]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="8" to="8" fromsection="Zahadki" tosection="Zahadki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Загадкі]] hyzbrrr2pndyka4j6vimx0rq9k0p35y 104 130354 300309 2026-10-15T17:38:33Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « каб ці то конь, ці карова круглы год былі сыты і здаровы, то тады і карысць са скаціны будзе.</br> {{gap|2.5em}}У прошлай, сёмай, кніжцы „Сахі“ мы друкавалі стацьцю аб новых спосабах сельскай гаспадаркі у Беларусі, у каторай было падлічэна, сколькі каштуе гаспад...» 300309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> каб ці то конь, ці карова круглы год былі сыты і здаровы, то тады і карысць са скаціны будзе.</br> {{gap|2.5em}}У прошлай, сёмай, кніжцы „Сахі“ мы друкавалі стацьцю аб новых спосабах сельскай гаспадаркі у Беларусі, у каторай было падлічэна, сколькі каштуе гаспадару пракарміць праз зіму адну карову. Вышло, што сярэдняя селянская карова зьедае корму за зіму на 50 руб. з лішкам, — гэта больш чым яна сама каштуе. Вось з гэтаго навука, што пакідаць на зіму, толькі дзеля гною, многа кароў не варта. На зіму варта толькі пакідаць тых кароў, каторые даюць многа малака і каторые малаком могуць аплаціць вартасць зімоваго хорчу. Гэтак сама і с конямі: на зіму варта пакідаць толькі тых коней, каторые патрэбны у гаспадарцы зімой, а рэшту далёка карысьней прадаць з восені. Вясной, калі узяць тые грошы, што выручым ад прадажы за другое падла і даложым тые грошы, што ён зьеў-бы за зіму, то можна куды лепшаго каня купіць. Ведама добрых коней распрадаваць, або там, дзе гаспадар можэ мець с коньмі зімой заработак, не варта.</br> {{gap|2.5em}}Прышлося нам нідаўна гаварыць з адным практычным гаспадаром нашаго краю і вось гэты гаспадар кажэ, што мы павінны, калі хочэм мець добры даход з гаспадаркі, перш за ўсё узяцца за папраўку нашых сенажацей. Многа гадоў с сенажацей бралі і клалі на поле, але поля таго зазвычай было больш чым навозу, а жывёлы больш чым корму, дык жывёла недаедаючы давала благі навоз і навозу гэтаго, нават благога, не хватало на поле і поле з году на год рабілося менш ураджайным; на сенажаці-ж саўсім не зьверталі увагі і яны саўсім спусткаваліся, так, што цяпер ужо шмат якіе перасталі радзіць. Каб падняць гаспадарку трэба перш наперш палепшаць сенажаці. Калі нашы сенажаці будуць радзіць добра і мы будзем мець многа корму у гаспадарцы, тады зможэм больш гадаваць, ды сытна гадаваць, скаціну і лепш гнаіць сваё поле. Думка саўсім справядлівая і нельга з гэтым ня згодзіцца, але што-ж зробіш, калі наш гаспадар прывык глядзець на сенажаць, як на дойную карову каторую саўсім ня трэба карміць!</br> {{gap|2.5em}}Друкавалі мы нідаўна стацьцю агранома Юлькі з Моладова „Абработка сенажаці“; у гэтай стацьці нашы чытачы, калі патурбуюцца яе добра разабраць, знайдуць многа дужа карысных рад, як трэба даглядаць сенажаці і хай, калі ня ў гэту восень, то на вясну скарыстаюць з іх.</br> {{gap|2.5em}}Есць ешчэ у нас адзін благі звычай, каторы дастаўся нам у спадчыне с тых часоў, калі сена можна было касіць, колькі душа жадала, — гэто звычай, што на падсцілку ужываюць у нас саломы. Салому можна скарміць ў трэсянцы каровам, а парэзаўшы на сечку, абпарыўшы і пасыпаўшы мукой, ці заправіўшы бульбай, буракамі, морквай можна скарміць і каровам і коням. На падсцілку-ж трэба ужываць другога якога матэрьялу. Можна на падсцілку ужываць торфу, сухога лісьця, яловых лапак, моху і інш., але салому слаць пад ногі скаціне гэто<noinclude></noinclude> oql7qt9tqjiawdp8avmwo8olku09nr4 0 130355 300310 2026-10-15T17:38:56Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Dumki | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="8"...» 300310 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Dumki | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Загадкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="8" to="8" fromsection="Dumki" tosection="Dumki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Загадкі]] jficfbspr59lb3zt3rdqh0slex0a2ug 300312 300310 2026-10-15T17:39:42Z Gleb Leo 2440 300312 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Dumki | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Афарызм | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Zahadki|Zahadki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="8" to="8" fromsection="Dumki" tosection="Dumki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Афарызмы]] 7uk0xe2o5wf8rrdt7nzym2ty86jmf0u 0 130356 300311 2026-10-15T17:39:28Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Prykazki | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Прыказкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="8" to=...» 300311 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Prykazki | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Прыказкі | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="8" to="8" fromsection="Prykazki" tosection="Prykazki" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Прыказкі і прымаўкі]] 2bcja88c3bn5z6ot6vksq7z1f9494my 0 130357 300313 2026-10-15T17:40:21Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Żarty | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Жарты | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Swaja poczta|Swaja poczta]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="8" to=...» 300313 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Żarty | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Жарты | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Prykazki|Prykazki]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1914/8/Swaja poczta|Swaja poczta]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="8" to="8" fromsection="Żarty" tosection="Żarty" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Анекдоты]] 59ju2o8amy8o3nunhfqf85dsnr19kg4 0 130358 300314 2026-10-15T17:40:50Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Swaja poczta | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Адказы | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="8" to="8" fromsection="Swaja" tosection="Swaja" /> {{В...» 300314 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Swaja poczta | безаўтара = | год = 20 лютага 1914 году | пераклад = | секцыя = Адказы | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1914/8/Usiaczyna/Żarty|Żarty]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1914. № 8.pdf" from="8" to="8" fromsection="Swaja" tosection="Swaja" /> {{Выроўніваньне-канец}} [[Катэгорыя:Лісты]] ec0naexps8yqtcgu6m8rhy34wcwael6 14 130359 300318 2026-10-15T17:43:29Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя|Стайкі (Вілейскі раён)|Стайкі (Вялейскі раён)}} [[Катэгорыя:Вёскі Беларусі]] [[Катэгорыя:Вілейскі раён]]» 300318 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя|Стайкі (Вілейскі раён)|Стайкі (Вялейскі раён)}} [[Катэгорыя:Вёскі Беларусі]] [[Катэгорыя:Вілейскі раён]] qnfaz21b3sfynmpi15npq1non0uv2sa 104 130360 300319 2026-10-15T18:22:12Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « глум. Як прыгатаўляць торф на падсцілку мы ужо друкавалі; сухое лісьце і сухі (канечна сухі, а ня мокры) мох, слаць як і салому, яловые лапкі трэба перад тым як слаць пасеч дробна, на кавалачкі, так у вяршкі 1-2 даўжынёй. Тые гаспадары, каторые па колькі год п...» 300319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> глум. Як прыгатаўляць торф на падсцілку мы ужо друкавалі; сухое лісьце і сухі (канечна сухі, а ня мокры) мох, слаць як і салому, яловые лапкі трэба перад тым як слаць пасеч дробна, на кавалачкі, так у вяршкі 1-2 даўжынёй. Тые гаспадары, каторые па колькі год падрад замест саломы слалі пад скаціну торф і яловые лапкі, кажуць, што гной з гэткай падсцілкай быў куды лепшы, як с саломы. <div style="margin-top:-1em; margin-bottom:1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{Калёнтытул|||right='''В. Л.'''{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Сельска-гаспадарская навука.|памер=180%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Сельская гаспадарка даўно ўжо перастала быць работай „на шчасьце“, яна сталася навукай дзе кожная рэч, кожнае зьявішча мае свае прычыны. Каб добра гаспадарыць у нашы часы трэба ведаць гэту сельска-гаспадарскую навуку. Сеючы зярно гаспадар павінен ведаць, як яно прарастае, усходзіць, развіваецца і выдае плод. Толькі калі гаспадар мае патрэбную веду (знаніе) будзе гаспадарыць добра. Прыймаючы усё гэта пад увагу мы пастанавілі, пачынаючы ад гэтаго нумэру „Сахі“ тлумачыць нашым чытачом сельска-гаспадарскую навуку.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Жыцьцё расьлін.'''</span> Кожны ведае, што часць расьліны хаваецца пад зямлёй, часць над зямлёй. Над зямлёй расьліна мае ''сцібло'', або ''наць'' пакрытае лісцямі. Тое мейсцо дзе ліст адходзіць ад сцібла называецца „''пазухай''“, с пазухі вырастаюць часам і бакавые сціблы, або веткі.</br> {{gap|2.5em}}У зямлі расьліна мае карэнь. Бываюць і такіе расьліны у каторых і пад зямлёй вырастаюць сцёблы, але тады тые сцёблы саўсім іншые, не падобные да тых, што бываюць над зямлёй. З нашых расьлін гэткіе сцёблы мае бульба. На падземных сцёблах бульбы і вырастаюць клубы, або бульбіны. Калі сьпелае і здаровае зярно пасеяць у зямлі, то з яго вырасьце расьліна, каторая вырасшы, выдасць ізноў насеньне, саўсім падобнае да таго насеньня, каторые мы былі сперша пасеяўшы.</br> {{gap|2.5em}}Жыцьцё нашых расьлін можна раздзяліць на колькі узростоў: ''прарастаньне'' — ад пасеву да першых зялёных лісткоў; ''разрост'' — ад першых лісткоў да першых красак; ''красаваньне'' — ад першых красак да завязі і ''дасьпеваньне'' — ад завязі да збору пладоў. Пасьля таго, як зярно дасьпее нашы расьліны заміраюць. Каб ведаць, як даглядаць і гадаваць расьліну, мы павінны падробна разгледзіць, што трэба расьліне ад прарастаньня да заміраньня.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Насеньне.'''</span> У кожным насеньні, хоць яны і не падобные да сябе, мы знайдем адны і тые-ж асобнасьці. Кожнае насеньне, калі добра разабрацца, мае ў сабе, ў зачатках, цэлую расьліну с карэньнем, сцяблом і лісьцямі; але усе гэтые часткі у насеньні дужа дробные і не падобные да тых жэ частак узрослай<noinclude></noinclude> 3h49qboj1zmx7428bu60v9ydd56p08e 300321 300319 2026-10-15T18:26:36Z Gleb Leo 2440 300321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Вільня"/>глум. Як прыгатаўляць торф на падсцілку мы ужо друкавалі; сухое лісьце і сухі (канечна сухі, а ня мокры) мох, слаць як і салому, яловые лапкі трэба перад тым як слаць пасеч дробна, на кавалачкі, так у вяршкі 1-2 даўжынёй. Тые гаспадары, каторые па колькі год падрад замест саломы слалі пад скаціну торф і яловые лапкі, кажуць, што гной з гэткай падсцілкай быў куды лепшы, як с саломы. <div style="margin-top:-1em; margin-bottom:1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{Калёнтытул|||right='''В. Л.'''{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Вільня"/> <section begin="Сельска"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Сельска-гаспадарская навука.|памер=180%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Сельская гаспадарка даўно ўжо перастала быць работай „на шчасьце“, яна сталася навукай дзе кожная рэч, кожнае зьявішча мае свае прычыны. Каб добра гаспадарыць у нашы часы трэба ведаць гэту сельска-гаспадарскую навуку. Сеючы зярно гаспадар павінен ведаць, як яно прарастае, усходзіць, развіваецца і выдае плод. Толькі калі гаспадар мае патрэбную веду (знаніе) будзе гаспадарыць добра. Прыймаючы усё гэта пад увагу мы пастанавілі, пачынаючы ад гэтаго нумэру „Сахі“ тлумачыць нашым чытачом сельска-гаспадарскую навуку.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Жыцьцё расьлін.'''</span> Кожны ведае, што часць расьліны хаваецца пад зямлёй, часць над зямлёй. Над зямлёй расьліна мае ''сцібло'', або ''наць'' пакрытае лісцямі. Тое мейсцо дзе ліст адходзіць ад сцібла называецца „''пазухай''“, с пазухі вырастаюць часам і бакавые сціблы, або веткі.</br> {{gap|2.5em}}У зямлі расьліна мае карэнь. Бываюць і такіе расьліны у каторых і пад зямлёй вырастаюць сцёблы, але тады тые сцёблы саўсім іншые, не падобные да тых, што бываюць над зямлёй. З нашых расьлін гэткіе сцёблы мае бульба. На падземных сцёблах бульбы і вырастаюць клубы, або бульбіны. Калі сьпелае і здаровае зярно пасеяць у зямлі, то з яго вырасьце расьліна, каторая вырасшы, выдасць ізноў насеньне, саўсім падобнае да таго насеньня, каторые мы былі сперша пасеяўшы.</br> {{gap|2.5em}}Жыцьцё нашых расьлін можна раздзяліць на колькі узростоў: ''прарастаньне'' — ад пасеву да першых зялёных лісткоў; ''разрост'' — ад першых лісткоў да першых красак; ''красаваньне'' — ад першых красак да завязі і ''дасьпеваньне'' — ад завязі да збору пладоў. Пасьля таго, як зярно дасьпее нашы расьліны заміраюць. Каб ведаць, як даглядаць і гадаваць расьліну, мы павінны падробна разгледзіць, што трэба расьліне ад прарастаньня да заміраньня.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Насеньне.'''</span> У кожным насеньні, хоць яны і не падобные да сябе, мы знайдем адны і тые-ж асобнасьці. Кожнае насеньне, калі добра разабрацца, мае ў сабе, ў зачатках, цэлую расьліну с карэньнем, сцяблом і лісьцямі; але усе гэтые часткі у насеньні дужа дробные і не падобные да тых жэ частак узрослай <section end="Сельска"/><noinclude></noinclude> kvshki9q11qsy2zkxq0erscgnmfrcuj 0 130361 300322 2026-10-15T18:28:07Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Вільня 1-го лістапада 1912 г. | аўтар = Вацлаў Ластоўскі | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = [[Саха (1912)/1912/8/Сельска-гаспадарская навука|Сельска-гаспадарская навука]] | анатацыі...» 300322 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вільня 1-го лістапада 1912 г. | аўтар = Вацлаў Ластоўскі | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = [[Саха (1912)/1912/8/Сельска-гаспадарская навука|Сельска-гаспадарская навука]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf" from="3" to="5" fromsection="Вільня" tosection="Вільня" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Вільня 1-го лістапада 1912 г.}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Вацлава Ластоўскага]] [[Катэгорыя:Вільня]] ectsklufdolfg7hupfwx2dgycv78a0i 300323 300322 2026-10-15T18:28:47Z Gleb Leo 2440 300323 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вільня 1-го лістапада 1912 г. | аўтар = Вацлаў Ластоўскі | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = [[Саха (1912)/1912/8/Сельска-гаспадарская навука|Сельска-гаспадарская навука]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf" from="3" to="5" fromsection="Вільня" tosection="Вільня" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Вільня 1-го лістапада 1912 г.}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Вацлава Ластоўскага]] k9xxn4vm0m00qu4m9racqvhe6dyw83w 104 130362 300324 2026-10-15T18:34:22Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « расьліны. У насеньні толькі ''зародыш'' тэй расьліны, каторую яно спасобна выдаць. На тое, каб з насеньня вышла расьліна, трэба усім часткам зародыша павялічыцца — разрасьціся.</br> {{gap|2.5em}}Каб пераканацца у гэтым, трэба узяць якое небудзь зярно, лепей за ўс...» 300324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> расьліны. У насеньні толькі ''зародыш'' тэй расьліны, каторую яно спасобна выдаць. На тое, каб з насеньня вышла расьліна, трэба усім часткам зародыша павялічыцца — разрасьціся.</br> {{gap|2.5em}}Каб пераканацца у гэтым, трэба узяць якое небудзь зярно, лепей за ўсё вялікае, у каторым асобные часьці ясна можна разгледзіць. Напрыклад зярно бобу, ці гароху. Калі размачыць гэткае насеньне, то з верху лёгка зняць ''шэлуху''. Пасьля гэтаго лёгка раздзяліць насеньне на дзьве палавінкі. Паміж гэтымі палавінкамі ў нізу ёсць маленькі ''расточак'', — расточак гэто і есць сцібло насеньня с каранём і лісьцямі зложэнымі у маленечкі ''пучок''. Гэтак сама і ў другіх расьлінах, хоць насеньне іх і ня будзе падобнае да бобу ці гароху. У пшаніцы, жыта насеньне ня дзеліцца на палавінкі і мы ня здолеем зняць шэлуху, бо яна крэпка прыросшы да сярэдзіны, але калі размочэнае зярно разрэжэм ўдоўжкі, то пабачым у ніжнім канцы даўгаватую зеленаватую плямачку дзе ёсць зародыш. Большая частка кожнаго насеньня утворэна з белаго мучыстаго цела, каторае называецца ''насенным бялком.</br> {{gap|2.5em}}Зародыш у зярне не траціць ''клёку'' (сілы да жыцьця) і пры такіх варунках пры каторых сама расьліна саўсім бы прапала. Зародыш, напрыклад пераносіць даволі вялікую гарачыню і сільные марозы і гэта спасобнасць да жыцьця можэ трываць у зярне доўгіе гады, калі толькі насеньне хаваецца у сухім мейсцы.</br> {{gap|2.5em}}Палажыўшы зярно у сырую зямлю, у мокрые рызінкі, ці ў мокрую паперу, мы прымусім зярно прарасьці. Прарастае зярно толькі пры вядомых варунках. Для прарастаньня трэба каб зярно набракло ад сырасьці. Набракшае зярно выпусьціць расток толькі тады, калі яно будзе лежаць ня ў вельмі сцюдзёным і ня ў лішне цёплым мейсцы. Апрача вядомай цеплаты, для прарастаньня патрэбна паветра. Бо расьліны, як і чалавек атдыхаюць паветрам. Калі набракшае насеньне пакрыем тлушчам, то яно не прарасьце, але загніецца, бо тлушч не дапускаючы паветра задушыць жыцьцё у насеньні.</br> {{gap|2.5em}}З гэтаго мы зразумеем чаму гэта ня можна сеяць у сухую зямлю, чаму ня сеюць рана вясной і позна у восень, калі дужа сцюдзёна, і чаму не закрываюць насеньня тоўста зямлёй.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Прарастаньне.'''</span> Калі прарасьце насеньне гароху, бобу, ці іншае падобнае, то перш за ўсё з ніжняй часьці насеньня выпаўзае карашок зародыша, бытцым шнурочак. Пасьля выпаўзае частка сцібла, паміж карашком і палавінкамі насеньня ў верх. Гарбузы, агуркі і др. выносяць свае палавінкі на верх і з іх пасьля вытвараецца першая пара зялёных лісткоў. Пры прарастаньні насеньня жыта, аўса і др., сперша, гэтак сама, выпаўзае карашок, а пасьля ўжо ідзе у гару сцібло завінуўшыся у лісткі, с каторых паяўляецца над зямлёй сперша адзін, як бытцым на зведкі.</br> {{gap|2.5em}}Далейшае развіцце расьлін ляжыць у тым, што сцібло і карэнь робяцца даўжэйшымі і таўсцейшымі, што яны разрастаюцца.</br><noinclude></noinclude> tepog0lz2fi2jvpv3i02g00ybnhj4k7 104 130363 300325 2026-10-15T18:45:30Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}Калі на маладых расьлінах пакажуцца зялёные лісьця, то гэта значыць, што час прарастаньня заканчываецца. На тое, каб лісьця зрабіліся зялёнымі патрэбна сьвятло. У часе прарастаньня расток корміцца насенным бялком, бытцым малаком маткі. Гэто пак...» 300325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Калі на маладых расьлінах пакажуцца зялёные лісьця, то гэта значыць, што час прарастаньня заканчываецца. На тое, каб лісьця зрабіліся зялёнымі патрэбна сьвятло. У часе прарастаньня расток корміцца насенным бялком, бытцым малаком маткі. Гэто паказывае, што ў часе прарастаньня расьліне ня трэба ніякаго пабочнаго корму; сырасць, цяпло і паветра — вось і ўсё што трэба расьліне у гэтым часе.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Разрост.'''</span> 3 маленькаго зерняці расьліна разрастаецца у цэлае дрэўцо, у сотню раз большае за тое зярно, што мы пасеялі. Кожная жывёла і чэлавек, каб расьці павінено есці і с корму арганізм бярэ матарьял на мяса і косьці. Гэтак і расьліна, каб расьці і развівацца, павінна карміцца і, само сабой, тым лепей расьліна будзе расьці і развівацца, чым больш і лепей будзе карміцца. Мы гэта бачым і на практыцы: на благой зямлі вырастаюць слабые і малые расьліны, на добрай буйные і вялікіе, дзеля таго, што у благой зямлі мала корму для расьлін, а у добрай зямлі яго ёсць многа.</br> {{gap|2.5em}}Праз усё сваё жыцьцё расьліна мае карэньня ў зямлі, а сцібло і лісця на паветры. Дзеля гэтаго расьліна і корм бярэ не з аднэй зямлі але і с паветра. Каб-жэ пераканацца які корм аткуль бяруць расьліны трэба разгледзіць, што ёсць у расьлінах, с чаго яны складаюцца.</br> {{gap|2.5em}}Калі зярно пшаніцы змалоць, зрабіць з тэй мукі цеста і мясіць яго, паліваючы вадой, то с цеста будзе збегаць мутная вада і ў канцы канцоў у руках астанецца клейкі мяккі кусок, не саусім падобны да цеста. А у мутнай вадзе, што сцекала с цеста, калі ей дамо адстаяцца, асядзе белы парашок. Калі гэты парашок высушыць, то мы убачым, што гэта ня што іншае як ''крахмал''. Гэтак можна выпаласкаць крахмал с пшаніцы, з жыта, аўса, ячменя, грэчкі і цёртай бульбы; а ў насеньні лёну і канаплёў заместа крахмалу ёсць алей. У карэньнях буракоў, заместа крахмалу і алею, ёсць цукер, каторы і выварываюць з буракоў, на асобна да гэтаго устроеных фабрыках.</br> {{gap|2.5em}}Клейкі кусок, каторы астаецца пасьля прамываньня, называецца ''клейкавінай''. Масса падобная да клейкавіны ёсць у насеньню усіх расьлін і ва ўсіх іх часцях — сцёблах, лісцях, карэньнях. Клейкавіна па свайму складу вельмі падобна да белка курыннаго яйца, або да творагу з малака і, дзеля гэтаго, клейкавіну называюць такжэ ''белкавінай''. Калі белкавіну пакінуць сырой на паветры, памешаўшы з паташам і зямлёй, то яна пачне гніць і памалу ператвараецца у салітру. Крахмал, алей, цукер, калі яны загніюць, ніколі не перэтвараюцца у салітру. Гэтым, глаўным чынам, і розніцца белкавіна ад крахмалу, цукру і алею.</br> {{gap|2.5em}}Крахмал, цукер, алей і белкавіна могуць гарэць. Пры гэтым яны сперша перэменяюцца у вугаль. Вугаль — складаецца з газу (чаду) і попелу. Калі згарае вугаль, то газ (чад) раствараецца у паветры і астаецца толькі попел, каторы ўжо спаліць ня можна.</br><noinclude></noinclude> e916lxl0dafe78a5n3pz8j8s4vhvhxh 0 130364 300328 2026-10-15T18:46:48Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Вольная Беларусь (газета)]] у [[Вольная Беларусь (1917)]] 300328 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Вольная Беларусь (1917)]] gvjw8wcyfpeu1lvr4vahddm32q213k0 104 130365 300362 2026-10-15T18:58:09Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}У паветры німа ні крахмалу, ні цукру, ні алею, ні белкавіны, але у зямлі мы знайдзем усё, што ёсць у попеле расьлін і, апрача таго, мы знайдзем матэрьял с катораго можна вытварыць вугаль — вуглярод. У паветры гэтак сама ёсць матэрьял с катораго можн...» 300362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}У паветры німа ні крахмалу, ні цукру, ні алею, ні белкавіны, але у зямлі мы знайдзем усё, што ёсць у попеле расьлін і, апрача таго, мы знайдзем матэрьял с катораго можна вытварыць вугаль — вуглярод. У паветры гэтак сама ёсць матэрьял с катораго можна вытварыць углярод. У зямлі углярод вытвараецца з астаўшыхся у ей карэньнёў расьлін і самых расьлін; у паветры углярод знаходзіцца ад згараньня розных расьлін ў печах і на паветры, дзе гарыць што небудзь, што мае вугаль. Чад каторы раствараецца у паветры, як згарае вугаль, называецца ''вугальнай кіслатой''. Вугальная кіслата вытвараецца у паветры апрача згараньня вугаля і ад згніваньня мёртвых жывёл і расьлін, бо згніваньне, нічым ня рожніцца ад гарэньня, толькі што згніваючы расьліна перэгарае памалу, часам цэлые гады, а на агні згарае хутко.</br> {{gap|2.5em}}Мы ужо ведаем, што пасьля згніваньня белкавіны вытвараецца з яе салітра, з гэтаго мы можэм уцяміць, што каб вытварыць расліне белкавіну, у зямлі павінна быць салітра. Гэтак сама калі у зямлі ня будзе усяго таго, што есць у попеле расьлін, то яны ня будуць расьці. Апрача гэтаго трэба каб у зямлі быў дастатак вады.</br> {{gap|2.5em}}Вось для таго, каб расьліны добра расьлі і развіваліся канечна патрэбна:</br> {{gap|2.5em}}1) Каб у паветры быў вуглярод, каторы бывае заўсёды у паветры, ў кшталце (газу-гаду) вугальнай кіслаты.</br> {{gap|2.5em}}2) Каб у зямлі была салітра.</br> {{gap|2.5em}}3) Каб у зямлі была вада.</br> {{gap|2.5em}}4) Каб у зямлі было усё, што знаходзіцца у попеле пасьля спаленай расьліны.</br> {{gap|2.5em}}З вуглявой кіслаты, с салітры, вады і з усяго, што ёсць у попелі, вытвараюцца расьліны, каторые у свой чарод маюць у сабе крахмал, белкавіну, цукер, алей. Жывёла, зьедаючы сена перетварае яго на косьці, мяса, сала. Сена корм жывёлы; ''салітра, усё што ёсць у попелі, вада, вугляны квас, гэто корм расьлін''. Апрача корму расьлінам канечна патрэбна ешчэ сьвятло, без сьветла явы ня могуць карміцца. Другі варунак, канечна патрэбны для узросту расьлін — гэто цеплата. Калі расьлінам лішне цёпла, або лішне зімна, яны дрэнна, або і саўсім перастаюць расьці. У канцы, для добраго узросту расьлін, канечна патрэбна паветра, дзеля таго, што расьліны ня толькі бяруць часць корму с паветра, але і дыхаюць ім. Сцябло лісьці заўсёды маюць паветра ў доваль, але паветра патрэбна ня толькі сцяблу і лісьцям, але і карэньням.</br> {{gap|2.5em}}Дзеля гэтаго расьліны лепей за ўсе растуць на рыхлай зямле, у каторай ёсць вольны праход для паветра. З гэтай-жэ прычыны нашы гаспадарскіе расьліны ня могуць расьці на землях крэпка убітых, заскарузлых і саўсім мокрых, у каторых усе прадушыны пазатыканы, або заліты вадой.</br> {{gap|2.5em}}З гэтаго бачым, што расьліны будуць добра расьці {{перанос пачатак|толь|кі}}<noinclude></noinclude> 0mnmmixs09mxfe0bki0o89du5338j9t 0 130366 300408 2026-10-15T19:12:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Вольная Беларусь (газета)/1918/24/Полска квитнетъ лациною…]] у [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24/Полска квитнетъ лациною…]] 300408 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Вольная Беларусь (1917)/1918/24/Полска квитнетъ лациною…]] 6bqgyo8yhrccbcyzfaw7f1b0t04u5yn 0 130367 300410 2026-10-15T19:12:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Вольная Беларусь (газета)/1917/32/Пагоня]] у [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32/Пагоня]] 300410 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Вольная Беларусь (1917)/1917/32/Пагоня]] 6yu3awq3tvuar906lc2vjn1k5r9xcvz 0 130368 300413 2026-10-15T19:12:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Вольная Беларусь (газета)/1917/36/Да Беларусі]] у [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36/Да Беларусі]] 300413 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36/Да Беларусі]] au7l8m39v2741j98qef8sq1ejtfc7h0 0 130369 300416 2026-10-15T19:13:02Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Вольная Беларусь (газета)/1917/36/Салдацкая песьня]] у [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36/Салдацкая песьня]] 300416 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36/Салдацкая песьня]] s8sbn5af94uj7m3e2xuz2oagj0ctusp 104 130370 300417 2026-10-15T19:13:52Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{перанос канец|толь|кі}} тады, калі яны будуць мець да сыта корму, сьветла, цепла і калі будзе паветра каля карэньнеў.</br> {{gap|2.5em}}Трэба памятаць, што корму расьліны павінны мець дасыта, але не праз меру. Калі-б у зямлі было лішне многа салітры, або чаго небу...» 300417 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{перанос канец|толь|кі}} тады, калі яны будуць мець да сыта корму, сьветла, цепла і калі будзе паветра каля карэньнеў.</br> {{gap|2.5em}}Трэба памятаць, што корму расьліны павінны мець дасыта, але не праз меру. Калі-б у зямлі было лішне многа салітры, або чаго небудзь аднаго, што ёсць у попелі, то расьліны расьлі-б дрэнна; лішкі аднароднаго корму шкодзяць расьлінам, як і чэлавеку. Усе патрэбные варункі для узросту расьлін павінны быць дадзены адначасна; калі гэтаго ня будзе, то расьліны растуць дрэнна, усё роўна, аднаго ці чаго нехватае, ці ўсяго разам. Калі-б, напрыклад у зямлі было усяго гэтак многа, што хапіло-бы на ураджай з дзесяціны па 100 пудоў зерна, але салітры былоб толькі на 50 пудоў зерна, то і ураджай з гэтай зямлі ня мог-бы быць большы, як 50 пудоў з дзесяціны. Уся лішка другога корму осталася-6 у зямлі без ніякай карысьці. З гэтаго відаць, што ураджай залежыць ад таго, чаго у зямлі ёсць найменш. Аб гэтым пагаворым ешчэ, пры аддзелі аб гнаеньні.</br> {{gap|2.5em}}Калі расьліны маюць усё патрэбнае да узросту, то яны разтаюцца і павялічываюцца. Разрост іх павялічываецца ня увесь час аднастайна. Сперша яны растуць даволі ціха, пасля рост іх становіцца ўсё хутчэйшы, пасьля ён слабее, а ў канцы і саўсім расьліна замірае. Найбольшы разрост прыпадае на час ад другой пары лісткоў да першых красак. З гэтаго мы можэм вывесьці, што жыцьцё расліны можна ешчэ раздзяліць на два пэрыоды: час разросту, калі расьліна разрастючыся збірае і запасіць сокі і час дасьпеваньня, калі расьліна перастае працаваць над сваім разростам, а усе сілы зварачывае на тое, каб вытварыць здаровае і сільнае насеньне.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Красаваньне, сьпеласць.'''</span> Красуюць расьліны тады, калі яны ужо саўсім разрасьліся, толькі такіе расьліны, каторые маюць многа красак, якіе каторые што вядомы час распускаюцца, расьліна разрастаецца і пасьля таго, як пачала красаваць. У адных расьлін краскі відаць здалёку, у другіх, як, напрыклад, у нашай збажыны, каб убачыць краскі трэба добра такі прыгледзіцца.</br> {{gap|2.5em}}Верхніе лісточкі красак, гэто не разродные часці краскі, а толькі яе зверхняя апратка. Разродные часьці краскі схаваны ў сярэдзіне яе; часці гэтые бываюць дваякіе; адны, каторые лежаць бліжэй, яны складаюцца с тоненькіх нітачак, на канцы каторых ёсць торбачкі з дужа дробненькімі крупінкамі, каторые называюцца ''красковым пылам''. Калі краска дасьпее торбачкі гэтые покаюцца і пыл з іх высыпаецца. Краскавы пылок, гэта ня што іншае, як мужское насеньне краскі. У часі калі красуе жыта, то пылок гэткі, пры ціхім ветры курыцца, бытцым дымок, над полем.</br> {{gap|2.5em}}У самай сэрцавіне краскі ёсць тая часць яе, у каторай пасьля развіваецца насеньне. Часць гэта называецца ''маткай''. У нізе матка шырэйшая і гэта часць яе называецца ''завязьзю'', у завязі бывае адно ці колькі штук, дробненькіх яечак {{перанос пачатак|(прос|тым}}<noinclude></noinclude> 733ynxrryiqsj8fa00c86pgkjnodgj9 104 130371 300420 2026-10-15T19:28:09Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{перанос канец|(прос|тым}} вокам іх нельга дагледзіць), с каторых, пасьля, калі пападзе на іх пылок, вытвараецца насеньне (зярно). Вышей ад завязі ідзе часам кароткая, часам доўгая, трубачка — ''лейка''. З верху лейка расшыраеецца, часам бывае яна махнатая, ч...» 300420 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{перанос канец|(прос|тым}} вокам іх нельга дагледзіць), с каторых, пасьля, калі пападзе на іх пылок, вытвараецца насеньне (зярно). Вышей ад завязі ідзе часам кароткая, часам доўгая, трубачка — ''лейка''. З верху лейка расшыраеецца, часам бывае яна махнатая, часам заканчываецца лапатачкамі каторые утвараюць лычок. Калі дасьпевае краска, то лычок робіцца клейкім, а калі на яго упадзе краскавая пылінка, то яна прыліпае. Тут яна набракне і спускаючыся па лейцы ў завязь даходзіць да яечак. Калі пылінка даторкнуецца да яечка, тады пачынае з яечка вытварацца зярно („наліваць зярно“). Яечкі, гэто жаноцкі орган краскі. З гэтаго мы бачым, што расьліны размнажаюцца, так сама як і жывёла, ад злучэньняся мужскога і жаноцкаго семя.</br> {{gap|2.5em}}Пасьля таго як пачне зярно наліваць, краскі вянуць, бо яны ўжо больш не патрэбны для расьліны. У гэтым часе расьліна ўжо мала бярэ корму з зямлі, большую частку сокоў патрэбных да таго, каб выдаць зярно, бярэ з сцібла і лісця, ператварае тые сокі, каторые прызапасіла ў часе разросту.</br> {{gap|2.5em}}Калі насеньне (зярно) дасьпее, то расьліна замірае, лісця адваліваецца, а сцібло робіцца цьвёрдым, лыкаватым. Дзеля гэтаго салома саўсім дасьпеўшаго збожжа мала пажыўная для скаціны, гэтак сама і сена, калі яго косяць не ў часе красаваньня, а пасьля, мае мала пажывы ў сабе.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Сьмерць.'''</span> Салому, лісьця, насеньне гаспадар звозіць с поля, а карэньня і жніўё астаецца на полі. Тая частка ураджаю, што звёз гаспадар дамоў, зьедаецца людзьмі і скацінай, і як навоз пасьля ізноў вывозіцца на поле. Жніўё астаўшыся на полі, спачатку робіцца шэрым, крохкім, а пасьля і саўсім прападае, як бытцым яго і не было. Куды-ж яно прапало? Кажуць, — згніло.</br> {{gap|2.5em}}Калі расьлінные, або жывёлавые астаткі згніюць на паветры, то з іх вытвараюцца тые самые рэчы, чым кормяцца расьліны. Пасьля згніваньня, с тых мінералоў, што расьліна узяла з зямлі, остаетцца попел, белкавіна ператвараецца у салітру, вугаль згараючы ператвараецца у вугальную кіслату, каторую расьліны бралі с паветра. Адным словам, як кажуць па вучонаму, раздзеляецца на сладные ''элемэнты.</br> {{gap|2.5em}}Калі расьлінные, або жывёлавые астаткі гнілі-б бяз доступу паветра, то з іх, апрача попелу, нічога не асталося-б годнаго на корм расьлінам. Дзеля гэтаго гаспадар павінен пілнаваць, каб расьлінные астаткі згнівалі пры доступе паветра. Як гэта рабіць мы вытлумачым пазьней. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Лемеш.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div style="margin-bottom:-2em; font-family:Cambria"> {{c|'''Як дагледаць скаціну.|памер=180%}} </div> {{gap|2.5em}}Мала накарміць толькі скаціну, але трэба ведаць як яе карміць, як дагледаць яе, як гадаваць.</br><noinclude></noinclude> 4h45smckoybob1ppjxvbl8qoc5q9o9q 300421 300420 2026-10-15T19:28:50Z RAleh111 4658 300421 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{перанос канец|(прос|тым}} вокам іх нельга дагледзіць), с каторых, пасьля, калі пападзе на іх пылок, вытвараецца насеньне (зярно). Вышей ад завязі ідзе часам кароткая, часам доўгая, трубачка — ''лейка''. З верху лейка расшыраеецца, часам бывае яна махнатая, часам заканчываецца лапатачкамі каторые утвараюць лычок. Калі дасьпевае краска, то лычок робіцца клейкім, а калі на яго упадзе краскавая пылінка, то яна прыліпае. Тут яна набракне і спускаючыся па лейцы ў завязь даходзіць да яечак. Калі пылінка даторкнуецца да яечка, тады пачынае з яечка вытварацца зярно („наліваць зярно“). Яечкі, гэто жаноцкі орган краскі. З гэтаго мы бачым, што расьліны размнажаюцца, так сама як і жывёла, ад злучэньняся мужскога і жаноцкаго семя.</br> {{gap|2.5em}}Пасьля таго як пачне зярно наліваць, краскі вянуць, бо яны ўжо больш не патрэбны для расьліны. У гэтым часе расьліна ўжо мала бярэ корму з зямлі, большую частку сокоў патрэбных да таго, каб выдаць зярно, бярэ з сцібла і лісця, ператварае тые сокі, каторые прызапасіла ў часе разросту.</br> {{gap|2.5em}}Калі насеньне (зярно) дасьпее, то расьліна замірае, лісця адваліваецца, а сцібло робіцца цьвёрдым, лыкаватым. Дзеля гэтаго салома саўсім дасьпеўшаго збожжа мала пажыўная для скаціны, гэтак сама і сена, калі яго косяць не ў часе красаваньня, а пасьля, мае мала пажывы ў сабе.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Сьмерць.'''</span> Салому, лісьця, насеньне гаспадар звозіць с поля, а карэньня і жніўё астаецца на полі. Тая частка ураджаю, што звёз гаспадар дамоў, зьедаецца людзьмі і скацінай, і як навоз пасьля ізноў вывозіцца на поле. Жніўё астаўшыся на полі, спачатку робіцца шэрым, крохкім, а пасьля і саўсім прападае, як бытцым яго і не было. Куды-ж яно прапало? Кажуць, — згніло.</br> {{gap|2.5em}}Калі расьлінные, або жывёлавые астаткі згніюць на паветры, то з іх вытвараюцца тые самые рэчы, чым кормяцца расьліны. Пасьля згніваньня, с тых мінералоў, што расьліна узяла з зямлі, остаетцца попел, белкавіна ператвараецца у салітру, вугаль згараючы ператвараецца у вугальную кіслату, каторую расьліны бралі с паветра. Адным словам, як кажуць па вучонаму, раздзеляецца на сладные ''элемэнты.</br> {{gap|2.5em}}Калі расьлінные, або жывёлавые астаткі гнілі-б бяз доступу паветра, то з іх, апрача попелу, нічога не асталося-б годнаго на корм расьлінам. Дзеля гэтаго гаспадар павінен пілнаваць, каб расьлінные астаткі згнівалі пры доступе паветра. Як гэта рабіць мы вытлумачым пазьней. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Лемеш.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div style="margin-bottom:-2em; font-family:Cambria"> {{c|'''Як дагледаць скаціну.|памер=180%}} </div> {{gap|2.5em}}Мала накарміць толькі скаціну, але трэба ведаць — як яе карміць, як дагледаць яе, як гадаваць.</br><noinclude></noinclude> ojzxjrie8suwv1v5zy09wbdze8zerwp 300424 300421 2026-10-15T21:00:32Z Gleb Leo 2440 300424 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Сельска"/>{{перанос канец|(прос|тым}} вокам іх нельга дагледзіць), с каторых, пасьля, калі пападзе на іх пылок, вытвараецца насеньне (зярно). Вышей ад завязі ідзе часам кароткая, часам доўгая, трубачка — ''лейка''. З верху лейка расшыраеецца, часам бывае яна махнатая, часам заканчываецца лапатачкамі каторые утвараюць лычок. Калі дасьпевае краска, то лычок робіцца клейкім, а калі на яго упадзе краскавая пылінка, то яна прыліпае. Тут яна набракне і спускаючыся па лейцы ў завязь даходзіць да яечак. Калі пылінка даторкнуецца да яечка, тады пачынае з яечка вытварацца зярно („наліваць зярно“). Яечкі, гэто жаноцкі орган краскі. З гэтаго мы бачым, што расьліны размнажаюцца, так сама як і жывёла, ад злучэньняся мужскога і жаноцкаго семя.</br> {{gap|2.5em}}Пасьля таго як пачне зярно наліваць, краскі вянуць, бо яны ўжо больш не патрэбны для расьліны. У гэтым часе расьліна ўжо мала бярэ корму з зямлі, большую частку сокоў патрэбных да таго, каб выдаць зярно, бярэ з сцібла і лісця, ператварае тые сокі, каторые прызапасіла ў часе разросту.</br> {{gap|2.5em}}Калі насеньне (зярно) дасьпее, то расьліна замірае, лісця адваліваецца, а сцібло робіцца цьвёрдым, лыкаватым. Дзеля гэтаго салома саўсім дасьпеўшаго збожжа мала пажыўная для скаціны, гэтак сама і сена, калі яго косяць не ў часе красаваньня, а пасьля, мае мала пажывы ў сабе.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Сьмерць.'''</span> Салому, лісьця, насеньне гаспадар звозіць с поля, а карэньня і жніўё астаецца на полі. Тая частка ураджаю, што звёз гаспадар дамоў, зьедаецца людзьмі і скацінай, і як навоз пасьля ізноў вывозіцца на поле. Жніўё астаўшыся на полі, спачатку робіцца шэрым, крохкім, а пасьля і саўсім прападае, як бытцым яго і не было. Куды-ж яно прапало? Кажуць, — згніло.</br> {{gap|2.5em}}Калі расьлінные, або жывёлавые астаткі згніюць на паветры, то з іх вытвараюцца тые самые рэчы, чым кормяцца расьліны. Пасьля згніваньня, с тых мінералоў, што расьліна узяла з зямлі, остаетцца попел, белкавіна ператвараецца у салітру, вугаль згараючы ператвараецца у вугальную кіслату, каторую расьліны бралі с паветра. Адным словам, як кажуць па вучонаму, раздзеляецца на сладные ''элемэнты.</br> {{gap|2.5em}}Калі расьлінные, або жывёлавые астаткі гнілі-б бяз доступу паветра, то з іх, апрача попелу, нічога не асталося-б годнаго на корм расьлінам. Дзеля гэтаго гаспадар павінен пілнаваць, каб расьлінные астаткі згнівалі пры доступе паветра. Як гэта рабіць мы вытлумачым пазьней. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Лемеш.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Сельска"/> <section begin="Як"/><div style="margin-bottom:-2em; font-family:Cambria"> {{c|'''Як дагледаць скаціну.|памер=180%}} </div> {{gap|2.5em}}Мала накарміць толькі скаціну, але трэба ведаць — як яе карміць, як дагледаць яе, як гадаваць.</br> <section end="Як"/><noinclude></noinclude> k6g45zisxjkv0b0c91shc46afibcnd8 104 130372 300422 2026-10-15T19:32:15Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 300422 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Кожная скаціна выпаўняе сваё назначэньне толькі тады, калі яна саўсім здарова. Каліж скаціна дрэнна есць, перэстае жваць жвачку, стогне, больш ляжыць, мала пьець вады, кульгае, закрывае вочы, пацее, дрыжыць і т. п., то кожны гаспадар скажа, што ягоная скаціна хвора і пастараецца неяк памагчы.</br> {{gap|2.5em}}Прычын хваробы скаціны дужа многа. Адны с прычын гаспадар може саўсім адвярнуць, другіе прычыны аслабіць, а многа ёсць такіх с каторымі ён сам, бяз доктора нічога ня зробіць.</br> {{gap|2.5em}}Напрыклад: адна скаціна захварэла ад нясьвежаго, загніў- шаго пошыру; другая захварэла ад падвеву у хлеві; трэцяя заразілася і пала ад сібірскай хваробы. Само сабой у першым і другім прыпадку, перш за ўсё трэба адвярнуць прычыны. якіе вызвалі хваробу: пріняць дрэнны пошыр і даць добры, сьвежы, каб не падвевало, пазатыкаць дзіркі у хлеві і замазаць глінай. У трэцьцім-жа прыпадку, трэба было раней прышчапіць сібірскую хваробу скаціне, як прышчэпляюць воспу людзям. Ведама, ёсць такіе хваробы с каторымі ваеваць дужа цяжка, ды і адвярнуць іх чалавек ніяк ня здужае: напр. сап у коней.</br> {{gap|2.5em}}Дзеля гэтаго, каб крыху памагчы гаспадару разабрацца у гэтым мы прагледзім па чародзе як трэба берагчы здароўе скаціны і як дагледаць яе.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Прастуда. З усей гаспадарскай жывёлы коні найлягчэй прастуджываюцца, с тай прычыны, што у іх тонкая скура і кароткая поўсць. Авечкі пасьля стрыжкі, лягчэй прастуджы- ваюцца, як да стрыжкі. Менш за ўсё баяцца прастуды каровы, дзеля таго, што у іх тоўстая скура і сьвіньні, каторых грэе сала.</br> {{gap|2.5em}}Скаціне найздаравей калі яна знаходзіцца ня ў лішне гарачым і не ў саўсім сцюдзёным паветры. У часе жары і упа лоў скаціна робіцца вялай, дрэнна есць, але пьець шмат вады, с трудом перэстаўляе ногі. Гэткі ўплыў упалоў можна ба чыць ня толькі на рабочай скаціне, але і на каровах, каторые У часе жары даюць менш малака, а то і блізка што саўсім за- рываюць. Пры дужа вялікіх упалах бывае, што скаціна і саў- сім падыхае ад сонечнаго удару.</br> {{gap|2.5em}}Ведаючы усё гэта, гаспадар павінен зрабіць усё каб ад- вярнуць благі ўплыў жары. Дзеля гэтаго у жару трэба скаціну абліваць сцюдзёнай вадой, а калі ёсць змога, то і купаць. Да піцьця даваць чыстую сцюдзёную ваду, але глядзець за тым, каб у часе піцьця скаціна не была ўспацеўшай.</br> {{gap|2.5em}}Калі вялікіе упалы бываюць, то скаціну у поўдзень трэба заганяць куды небудзь у засень; на гэта лепей карыстацца засеняй на аткрытым паветры, чым душнымі хлевамі. У хлевах У часе жары скаціна ня толькі што не адпачыне, але ешчэ больш змучыцца ад сьмярдзючаго, затхлаго паветра і душнаты.</br> {{gap|2.5em}}Холад ешчэ больш може зрабіць шкоды у здароўі скаці ны чым жара. На холадзе, а асобенна на ветры, весеньню, або зімой, скаціна дужа лёгка прастуджываецца.</br><noinclude></noinclude> epp3gxguw2865q3t3dd3kn4457ittnd 300426 300422 2026-10-16T06:03:14Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 300426 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Кожная скаціна выпаўняе сваё назначэньне толькі тады, калі яна саўсім здарова. Каліж скаціна дрэнна есць, перэстае жваць жвачку, стогне, больш ляжыць, мала пьець вады, кульгае, закрывае вочы, пацее, дрыжыць і т. п., то кожны гаспадар скажа, што ягоная скаціна хвора і пастараецца неяк памагчы.</br> {{gap|2.5em}}Прычын хваробы скаціны дужа многа. Адны с прычын гаспадар можэ саўсім адвярнуць, другіе прычыны аслабіць, а многа ёсць такіх с каторымі ён сам, бяз доктора нічога ня зробіць.</br> {{gap|2.5em}}Напрыклад: адна скаціна захварэла ад нясьвежаго, загніўшаго пошыру; другая захварэла ад падвеву у хлеві; трэцяя заразілася і пала ад сібірскай хваробы. Само сабой у першым і другім прыпадку, перш за ўсё трэба адвярнуць прычыны, якіе вызвалі хваробу: пріняць дрэнны пошыр і даць добры, сьвежы, каб не падвевало, пазатыкаць дзіркі у хлеві і замазаць глінай. У трэцьцім-жэ прыпадку, трэба было раней прышчапіць сібірскую хваробу скаціне, як прышчэпляюць воспу людзям. Ведама, ёсць такіе хваробы с каторымі ваеваць дужа цяжка, ды і адвярнуць іх чалавек ніяк ня здужае: напр. сап у коней.</br> {{gap|2.5em}}Дзеля гэтаго, каб крыху памагчы гаспадару разабрацца у гэтым мы прагледзім па чародзе як трэба берагчы здароўе скаціны і як дагледаць яе.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Прастуда.'''</span> З усей гаспадарскай жывёлы коні найлягчэй прастуджываюцца, с тэй прычыны, што у іх тонкая скура і кароткая поўсць. Авечкі пасьля стрыжкі, лягчэй прастуджываюцца, як да стрыжкі. Менш за ўсё баяцца прастуды каровы, дзеля таго, што у іх тоўстая скура і сьвіньні, каторых грэе сала.</br> {{gap|2.5em}}Скаціне найздаравей калі яна знаходзіцца ня ў лішне гарачым і не ў саўсім сцюдзёным паветры. У часе жары і упалоў скаціна робіцца вялай, дрэнна есць, але пьець шмат вады, с трудом перэстаўляе ногі. Гэткі ўплыў упалоў можна бачыць ня толькі на рабочай скаціне, але і на каровах, каторые у часе жары даюць менш малака, а то і блізка што саўсім зарываюць. Пры дужа вялікіх упалах бывае, што скаціна і саўсім падыхае ад сонечнаго удару.</br> {{gap|2.5em}}Ведаючы усё гэта, гаспадар павінен зрабіць усё каб адвярнуць благі ўплыў жары. Дзеля гэтаго у жару трэба скаціну абліваць сцюдзёнай вадой, а калі ёсць змога, то і купаць. Да піцьця даваць чыстую сцюдзёную ваду, але глядзець за тым, каб у часе піцьця скаціна не была ўспацеўшай.</br> {{gap|2.5em}}Калі вялікіе упалы бываюць, то скаціну у поўдзень трэба заганяць куды небудзь у засень; на гэта лепей карыстацца засеняй на аткрытым паветры, чым душнымі хлевамі. У хлевах у часе жары скаціна ня толькі што не адпачыне, але ешчэ больш змучыцца ад сьмярдзючаго, затхлаго паветра і душнаты.</br> {{gap|2.5em}}Холад ешчэ больш можэ зрабіць шкоды у здароўі скаціны чым жара. На холадзе, а асобенна на ветры, восеньню, або зімой, скаціна дужа лёгка прастуджываецца.</br><noinclude></noinclude> 4ie7xdjy5fkfpwuhj2rwbptvy4ng1ay 0 130373 300423 2026-10-15T20:11:11Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Вольная Беларусь | безаўтара = | год = 1917 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Вольная Беларусь (1917)/1918|1918 год]] | анатацыі = }} * Вольная Беларусь. — 28 мая 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/1|№1]]|Вольная...» 300423 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вольная Беларусь | безаўтара = | год = 1917 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Вольная Беларусь (1917)/1918|1918 год]] | анатацыі = }} * Вольная Беларусь. — 28 мая 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/1|№1]]|Вольная Беларусь. 1917. № 1.pdf}} * ? * Вольная Беларусь. — 20 іюня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/3|№3]]|Вольная Беларусь. 1917. № 3.pdf}} * Вольная Беларусь. — 24 чэрвеня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/4|№4]]|Вольная Беларусь. 1917. № 4.pdf}} * ? * ? * ? * Вольная Беларусь. — 21 ліпня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/8|№8]]|Вольная Беларусь. 1917. № 8.pdf}} * Вольная Беларусь. — 26 ліпня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/9|№9]]|Вольная Беларусь. 1917. № 9.pdf}} * ? * Вольная Беларусь. — 3 жніўня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/11|№11]]|Вольная Беларусь. 1917. № 11.pdf}} * Вольная Беларусь. — 8 жніўня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/12|№12]]|Вольная Беларусь. 1917. № 12.pdf}} * Вольная Беларусь. — 11 жніўня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/13|№13]]|Вольная Беларусь. 1917. № 13.pdf}} * Вольная Беларусь. — 17 жніўня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/14|№14]]|Вольная Беларусь. 1917. № 14.pdf}} * Вольная Беларусь. — 23 жніўня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/15|№15]]|Вольная Беларусь. 1917. № 15.pdf}} * Вольная Беларусь. — 28 жніўня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/16|№16]]|Вольная Беларусь. 1917. № 16.pdf}} * Вольная Беларусь. — 30 жніўня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/17|№17]]|Вольная Беларусь. 1917. № 17.pdf}} * Вольная Беларусь. — 6 верэсьня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/18|№18]]|Вольная Беларусь. 1917. № 18.pdf}} * Вольная Беларусь. — 11 верэсьня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/19|№19]]|Вольная Беларусь. 1917. № 19.pdf}} * Вольная Беларусь. — 17 верэсьня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/20|№20]]|Вольная Беларусь. 1917. № 20.pdf}} * Вольная Беларусь. — 29 верэсьня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/21|№21]]|Вольная Беларусь. 1917. № 21.pdf}} * Вольная Беларусь. — 4 кастрычніка 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/22|№22]]|Вольная Беларусь. 1917. № 22.pdf}} * Вольная Беларусь. — 9 кастрычніка 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/23|№23]]|Вольная Беларусь. 1917. № 23.pdf}} * Вольная Беларусь. — 15 кастрычніка 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/24|№24]]|Вольная Беларусь. 1917. № 24.pdf}} * Вольная Беларусь. — 19 кастрычніка 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/25|№25]]|Вольная Беларусь. 1917. № 25.pdf}} * Вольная Беларусь. — 26 кастрычніка 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/26|№26]]|Вольная Беларусь. 1917. № 26.pdf}} * Вольная Беларусь. — 30 кастрычніка 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/27|№27]]|Вольная Беларусь. 1917. № 27.pdf}} * Вольная Беларусь. — 8 лістапада 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/28|№28]]|Вольная Беларусь. 1917. № 28.pdf}} * Вольная Беларусь. — 14 лістапада 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/29|№29]]|Вольная Беларусь. 1917. № 29.pdf}} * Вольная Беларусь. — 19 лістапада 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/30|№30]]|Вольная Беларусь. 1917. № 30.pdf}} * Вольная Беларусь. — 23 лістапада 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/31|№31]]|Вольная Беларусь. 1917. № 31.pdf}} * Вольная Беларусь. — 30 лістапада 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/32|№32]]|Вольная Беларусь. 1917. № 32.pdf}} * Вольная Беларусь. — 8 сьнежня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/33|№33]]|Вольная Беларусь. 1917. № 33.pdf}} * Вольная Беларусь. — 15 сьнежня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/34|№34]]|Вольная Беларусь. 1917. № 34.pdf}} * Вольная Беларусь. — 21 сьнежня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/35|№35]]|Вольная Беларусь. 1917. № 35.pdf}} * Вольная Беларусь. — 31 сьнежня 1917. — {{Скан|[[Вольная Беларусь (1917)/1917/36|№36]]|Вольная Беларусь. 1917. № 36.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1917 года]] bz0mbutbrhdwxjt6mrumjwn7vzix982 0 130374 300425 2026-10-15T21:01:54Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Сельска-гаспадарская навука | аўтар = Вінцэнт Лемеш | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Вільня 1-го лістапада 1912 г.|Вільня 1-го лістапада 1912 г.]] | наступны = Саха (1912)/1912/8/Як д...» 300425 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сельска-гаспадарская навука | аўтар = Вінцэнт Лемеш | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Вільня 1-го лістапада 1912 г.|Вільня 1-го лістапада 1912 г.]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/8/Як дагледаць скаціну|Як дагледаць скаціну]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf" from="5" to="10" fromsection="Сельска" tosection="Сельска" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Сельска-гаспадарская навука}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Вінцэнта Лемеша]] [[Катэгорыя:Раслінаводства]] rcoz8ew9q5xrlhrtcybg1lz7yi6zbwz 104 130375 300427 2026-10-16T06:14:59Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}Калі ўспацеўшаго каня пасьля работы, або пасьля доўгай язды паставіць на холадзе, то ён лёгка можэ захварэць: паявіцца кашэль, колька, псуюцца ногі, бо конь дастае рэматызму.</br> {{gap|2.5em}}Каб усцерагчы скаціну ад прастуды трэба высьцерагацца:</br> {{gap|...» 300427 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Калі ўспацеўшаго каня пасьля работы, або пасьля доўгай язды паставіць на холадзе, то ён лёгка можэ захварэць: паявіцца кашэль, колька, псуюцца ногі, бо конь дастае рэматызму.</br> {{gap|2.5em}}Каб усцерагчы скаціну ад прастуды трэба высьцерагацца:</br> {{gap|2.5em}}1) Каб не ставіць ўспацеўшаго каня ў хлеў, а накрыўшы гунькай вадзіць у руках датуль, пакуль не перэстане парыць.</br> {{gap|2.5em}}2) Калі скаціна была пад сцюдзёным дажджом у рабоце, ці ў яздзе, то, перш чым ставіць у хлеў, трэба выцерці харашэнька усё цела саломай, ці суконкай, а асабліва добра выціраць ногі.</br> {{gap|2.5em}}3) Не даваць успацеўшай скаціне вады; не ставіць на ветры і на падвею.</br> {{gap|2.5em}}4) У вялікі вецер з марозам, лепей не ганяць маладой скаціны паіць зімой, а даваць піць у хлеві.</br> {{gap|2.5em}}5) Не пускаць скаціну на мёрзлы зялёны корм.</br> {{gap|2.5em}}Апрача прастуды на здароўе скаціны ўплываюць і другіе прычыны: нячыстае, папсаванае паветра, пыл, заразные хваробы.</br> {{gap|2.5em}}Кожны ведае, што чэлавек можа жыць і быць здаровым, у такім будынку дзе німа ніякаго чаду, ні шкоднай пары. Гэтак сама і скаціна будзе здаровай толькі тады, калі дыхае чыстым паветрам. Дзеля гэтаго трэба звертаць увагу, каб у хлевах не было смораду — чаду; чым чысцейшае паветрэ, тым лепей выглядае скаціна, тым яна здаравейша. Скаціна у хлевах с чыстым паветрэм лепей есць корм; коні дужэйшые, а каровы болей даюць малака.</br> {{gap|2.5em}}Дужа шкодзіць на здароўе скаціны і пыл. Дзеля гэтаго трэба высцерагацца даваць пыльны корм, дзеля таго, што ад пылу скаціна пачынае хварэць на вочы, горла і пачынае кашляць. С пылам лягчэй перадаюцца і розные заразные хваробы.</br> {{gap|2.5em}}Найбольш увагі трэба звярнуць, каб берагчы скаціну ад заразных хвароб. Трэба памятаць, што ёсць хваробы, каторые цяпер дужа цяжка вылечыць і дужа небаспечные для людзей, напр. сап у коней і шал усякай скаціны.</br> {{gap|2.5em}}Прычынай заразных хвароб служаць асобные, дужа дробненькіе жывучкі, каторых, па вучонаму, называюць ''мікробамі''. Яны гэткіе дробненькіе, што іх убачыць можна толькі праз павялічываючые шклы, што завуць ''мікроскопамі''. Даведаліся, што кожную заразную хваробу вызываюць, асобные для кожнай хваробы, мікробы.</br> {{gap|2.5em}}Зараза з аднаго боку разносіцца і расшыраецца ветрам разам с пылам, а з другога боку хворай скацінай.</br> {{gap|2.5em}}Як-жэ берагчыся ад заразы?</br> {{gap|2.5em}}Каб усцерагчы сваю скаціну ад заразы, трэба выпаўняць гэткіе варункі:</br> {{gap|2.5em}}1) Чым-бы скаціна не захварэла, трэба яе як можна хутчэй аддзяліць ад здаровых. Корм і ваду хворай скаціне трэба даваць у асобным мейсцы і з асобнай судзіны.</br> {{gap|2.5em}}2) Пры астаноўцы у заездах, на кірмашах, ў гарадох, трэба паіць заўсёды са свайго ведра. Не ставіць у заездах<noinclude></noinclude> 9p9mf52pwx9sdb70gqbpbvzai74s73h 104 130376 300428 2026-10-16T06:26:15Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « коні да чужых ясьлёў, а лепей карміць с калёс, бо коні найчасьцей заражаюцца сапам у дарозе, па заездах.</br> {{gap|2.5em}}3) Пасьля таго, як здохне скаціна ад якой заразнай хваробы ніколі ня трэба знімаць скуры, каб не разнасіць заразы і самому не заразіцца.</br> {{ga...» 300428 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> коні да чужых ясьлёў, а лепей карміць с калёс, бо коні найчасьцей заражаюцца сапам у дарозе, па заездах.</br> {{gap|2.5em}}3) Пасьля таго, як здохне скаціна ад якой заразнай хваробы ніколі ня трэба знімаць скуры, каб не разнасіць заразы і самому не заразіцца.</br> {{gap|2.5em}}4) Ніколі не выкідаць падла на поле, а трэба закапываць і то ня дзе блізка каля сялібы, а недзе у полі далей ат хаты. Калі скаціна здохла ад заразнай хваробы, то падла трэба закапываць у зямлю на сажэнь глыбінёй, каб не дасталі ваўкі і сабакі і не разнасілі заразы.</br> {{gap|2.5em}}5) Той будынак у каторым здохла скаціна ад заразнай хваробы, трэба 2 тыдні праветрываць, не пускаць туды здаровай скаціны; дзьверы дзержаць аткрытымі каб сонца даходзіло. Калі у будынку быў сапны конь, або шалёная скаціна, то ясьлі і сьцены трэба выбеліць вапнай. Збрую змазаць дзёгцям і не надзеваць колькі часу на другіх коней. Мала вартые рэчы, як павады, аброці, лейцы, лепей саўсім спаліць.</br> {{gap|2.5em}}6) Мейцо дзе лежала падла заразнай жывёлы і цялежкі на каторых вывозілі трэба абмыць чорнай карболкай.</br> {{gap|2.5em}}Апрача апісаных тут спосабоў сьцерагчыся заразы учоные людзі прыдумалі спосаб аберагчы скаціну, каб не хварэла на сібірскую хваробу (язву) і каб сьвіньні не хварэлі на „рожу“, ад катораў што году многа іх падыхае. Гэто робіцца пры помачы прышчэнкі.</br> {{gap|2.5em}}Прышчэпкі гэты называюцца аберегацельнымі, дзеля таго, што яны аберэгаюць скаціну ад заразы. Гэтак прышчэпка сібірскай заразы аберегае скаціну цэлы год, — цэлы год аберегае і сьвіньней прышчэпка ад рожы.</br> {{gap|2.5em}}Авечкам апрача сібірскай заразы прышчэпліваюць ешчэ і воспу, а ў апошніе часы знайшлі прышчэпку ад золзы у жэрэбят.<div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Л. Андреенко.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Як карміць кароў.|памер=180%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}У гэтай стацьці хочэм пазнаёміць чытачоў з дацкім спосабам кармленьня кароў, каторы цяпер лічыцца і ў нямеччыне найлепшым спосабам.</br> {{gap|2.5em}}Ня будзем казаць шырока аб тым, што гадуючы кароў, каб мець добры, даход, трэба умець іх добра і сытна карміць, як гэта і кожнаму з нашых гаспадароў добра ведама.</br> {{gap|2.5em}}Асновай дацкаго спосабу кармленьня кароў служыць выробленая многалетняй практыкай, гаспадарская кармавая адзініца, каторая складаецца з аднаго фунта мешаніны рознаго зерняці ў груба перамеленай форме.</br> {{gap|2.5em}}Усе другіе кормы, калі прыраўняць да гэтай кармавой адзініцы будуць мець вось якую кармавую вартасць:</br><noinclude></noinclude> 1hf9j84hcfkvg3jcan6xssqm21t3bg5 300430 300428 2026-10-16T06:50:57Z Gleb Leo 2440 300430 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/>коні да чужых ясьлёў, а лепей карміць с калёс, бо коні найчасьцей заражаюцца сапам у дарозе, па заездах.</br> {{gap|2.5em}}3) Пасьля таго, як здохне скаціна ад якой заразнай хваробы ніколі ня трэба знімаць скуры, каб не разнасіць заразы і самому не заразіцца.</br> {{gap|2.5em}}4) Ніколі не выкідаць падла на поле, а трэба закапываць і то ня дзе блізка каля сялібы, а недзе у полі далей ат хаты. Калі скаціна здохла ад заразнай хваробы, то падла трэба закапываць у зямлю на сажэнь глыбінёй, каб не дасталі ваўкі і сабакі і не разнасілі заразы.</br> {{gap|2.5em}}5) Той будынак у каторым здохла скаціна ад заразнай хваробы, трэба 2 тыдні праветрываць, не пускаць туды здаровай скаціны; дзьверы дзержаць аткрытымі каб сонца даходзіло. Калі у будынку быў сапны конь, або шалёная скаціна, то ясьлі і сьцены трэба выбеліць вапнай. Збрую змазаць дзёгцям і не надзеваць колькі часу на другіх коней. Мала вартые рэчы, як павады, аброці, лейцы, лепей саўсім спаліць.</br> {{gap|2.5em}}6) Мейцо дзе лежала падла заразнай жывёлы і цялежкі на каторых вывозілі трэба абмыць чорнай карболкай.</br> {{gap|2.5em}}Апрача апісаных тут спосабоў сьцерагчыся заразы учоные людзі прыдумалі спосаб аберагчы скаціну, каб не хварэла на сібірскую хваробу (язву) і каб сьвіньні не хварэлі на „рожу“, ад катораў што году многа іх падыхае. Гэто робіцца пры помачы прышчэнкі.</br> {{gap|2.5em}}Прышчэпкі гэты называюцца аберегацельнымі, дзеля таго, што яны аберэгаюць скаціну ад заразы. Гэтак прышчэпка сібірскай заразы аберегае скаціну цэлы год, — цэлы год аберегае і сьвіньней прышчэпка ад рожы.</br> {{gap|2.5em}}Авечкам апрача сібірскай заразы прышчэпліваюць ешчэ і воспу, а ў апошніе часы знайшлі прышчэпку ад золзы у жэрэбят.<div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Л. Андреенко.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Як"/> <section begin="Як карміць"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Як карміць кароў.|памер=180%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}У гэтай стацьці хочэм пазнаёміць чытачоў з дацкім спосабам кармленьня кароў, каторы цяпер лічыцца і ў нямеччыне найлепшым спосабам.</br> {{gap|2.5em}}Ня будзем казаць шырока аб тым, што гадуючы кароў, каб мець добры, даход, трэба умець іх добра і сытна карміць, як гэта і кожнаму з нашых гаспадароў добра ведама.</br> {{gap|2.5em}}Асновай дацкаго спосабу кармленьня кароў служыць выробленая многалетняй практыкай, гаспадарская кармавая адзініца, каторая складаецца з аднаго фунта мешаніны рознаго зерняці ў груба перамеленай форме.</br> {{gap|2.5em}}Усе другіе кормы, калі прыраўняць да гэтай кармавой адзініцы будуць мець вось якую кармавую вартасць:</br> <section end="Як карміць"/><noinclude></noinclude> tuh8qoei08817zr02lnxr70csmk1a5r 104 130377 300429 2026-10-16T06:49:22Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}Аднаму фунту хлебнай мешанкі раўняецца:</br> {{gap|5em}}2 ф. канюшыннаго сена.</br> {{gap|5em}}2¹/₂ ф. лугавога сена (добраго).</br> {{gap|5em}}4 ф. яравой саломы.</br> {{gap|5em}}10 ф. буракоў.</br> {{gap|5em}}4 ф. бульбы.</br> {{gap|5em}}8 ф. морквы.</br> {{gap|2.5em}}Укладаюць порціі датчане п...» 300429 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Аднаму фунту хлебнай мешанкі раўняецца:</br> {{gap|5em}}2 ф. канюшыннаго сена.</br> {{gap|5em}}2¹/₂ ф. лугавога сена (добраго).</br> {{gap|5em}}4 ф. яравой саломы.</br> {{gap|5em}}10 ф. буракоў.</br> {{gap|5em}}4 ф. бульбы.</br> {{gap|5em}}8 ф. морквы.</br> {{gap|2.5em}}Укладаюць порціі датчане проста, без усякіх „хімічных норм“. Яны даведаліся, доўгай практыкай, што для паддзержкі арганізма каровы на кожные 100 фунтоў жывой вагі патрэбна адна кармавая адзініца (значыць: або 1 ф. зернавой мешанкі, або 2 ф. канюшыны, або 2¹/₂ ф. сена і т. д.) і на тое, каб карова вырабіла 3 ф. малака, гэтак сама патрэбна адна кармавая адзініца; кіруючыся гэтым датчане кормяць акуратна сваіх кароў і маюць з іх вялікую сабе карысць.</br> {{gap|2.5em}}Карміць кароў і вылічаць ім корм трэба гэтак: кароў трэба раздзяліць на гурткі, мяркуючыся сколькі каторая дае малака. Дзяліць кароў трэба гэтак:</br> {{gap|2.5em}}Да першаго гуртка залічыць кароў ялавак, але цельных і перадоек каторые даюць да 6 фунтоў малака у дзень. {|style="margin:auto" |да ||2 ||группы ||з удоем ||ад ||{{gap|0.5em}}6 ||да ||12 ||фунтоў ||малака. |- |{{gap|0.5em}}„ ||3 ||{{gap|1.5em}}„ ||{{gap|1.5em}}„ ||„ ||12 ||{{gap|0.5em}}„ ||18 ||{{gap|1.5em}}„ ||{{gap|1.5em}}„ |- |{{gap|0.5em}}„ ||4 ||{{gap|1.5em}}„ ||{{gap|1.5em}}„ ||„ ||18 ||{{gap|0.5em}}„ ||24 ||{{gap|1.5em}}„ ||{{gap|1.5em}}„ |- |colspan="3" |і т. д. |} {{gap|2.5em}}Для ўсіх гэтых гурткоў павінна быць вылічана аснаўная порція.</br> {{gap|2.5em}}Порція вылічаецца чыста гаспадарскім расчотам і гэтак, каб у порціі, на кожны пуд жывой вагі карова мела 1 фунт грубога корму.</br> {{gap|2.5em}}Перад тым, як вылічаць аснаўные, агульные для ўсяго стада порціі, трэба перш падлічыць увесь запас корму у гаспадарцы, а пасьля ужо разлічыць гэты запас так, каб яго хапіло на ўсю зіму і прадвесьне.</br> {{gap|2.5em}}Скажэм, што мы вылічылі, што можна даць ў сярэднім на карову (22 пуды жывой вагі) у дзень: {|style="margin:auto" |Канюшыны</br>Ярай саломы{{gap|1.5em}} |10 фун.</br>15 фун. |} {{gap|2.5em}}Гэто будзе грубаго корму 25 фунтоў, а кармавых адзініц 9.</br> {{gap|2.5em}}У гэтым прыпадку порція сярэдняя. Але калі-б гэта порція аказалася мала сытнай, то трэба дадаваць хлебнаго корму. Цяпер астаецца толькі назначыць кожнаму гуртку прыдатковы корм, каторы павінен складацца з мешанкі хлебных зернят у груба перамолатай форме, і часьцю з бульбы, буракоў, морквы.</br> {{gap|2.5em}}1 гурток павінен даставаць 1 ф. мукі і 1 адзініцу корнеплодоў.</br><noinclude></noinclude> ci8dulhjaqodjsthl6mi5mpkp5lrp8c 0 130378 300431 2026-10-16T06:52:13Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Як дагледаць скаціну | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Сельска-гаспадарская навука|Сельска-гаспадарская навука]] | наступны = Саха (1912)/1912/8/Як карміць кароў|Я...» 300431 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Як дагледаць скаціну | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Сельска-гаспадарская навука|Сельска-гаспадарская навука]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/8/Як карміць кароў|Як карміць кароў]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf" from="10" to="13" fromsection="Як" tosection="Як" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Як дагледаць скаціну}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Жывёлагадоўля]] gi95x4o2gs8e48cyd0fxif4kofg0nd4 104 130379 300479 2026-10-16T07:17:10Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}2 гурток — 2 ф. мукі і 2 адзініцы корнеплодоў.</br> {{gap|2.5em}}Калі корнеплодоў гэтым двом гурткам даваць нельга, то замяніць іх адным фунтам мукі.</br> {{gap|2.5em}}3 гурток павінен даставаць 3 ф. мукі і 2 адзініцы корнеплодоў.</br> {{gap|2.5em}}4 гурток — 5 ф. мукі і 2 адз. к...» 300479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}2 гурток — 2 ф. мукі і 2 адзініцы корнеплодоў.</br> {{gap|2.5em}}Калі корнеплодоў гэтым двом гурткам даваць нельга, то замяніць іх адным фунтам мукі.</br> {{gap|2.5em}}3 гурток павінен даставаць 3 ф. мукі і 2 адзініцы корнеплодоў.</br> {{gap|2.5em}}4 гурток — 5 ф. мукі і 2 адз. корнеплодоў; 5 гурток — 7 ф. мукі і 2 адз. корнеплодоў і т. д., дадаючы толькі мукі.</br> {{gap|2.5em}}Калі многа у гаспадарцы садзіцца буракоў, бульбы, морквы, то для малочных кароў карысна даваць больш гэтаго корму, але не зменшаючы мукі. Корнеплоды трэба скармліваць сырымі, парэзанымі машынкай да гэтаго, або пасечэные секачом.</br> {{gap|2.5em}}Ня лішне дорага абходзіцца у Беларусі пасадка бульбы, дык яе трэба больш сеяць на корм скаціне. Апрача бульбы дужа добрая на корм дойным каровам морква. Гэтак сама трэба звярнуць увагу нашым гаспадарам на пасеў вікі з аўсом на зярно, дзеля таго, што гэта важны корм для малочных кароў і абходзіцца ня лішне дорага. Ураджаі зерна ярай чорнай вікі з дрэннай, спуставанай зямлі бываюць сярэднім ад 80 да 105 пудоў з дзесяціны.</br> {{gap|2.5em}}Карміць скаціну трэба роўна праз усю зіму і канечна на вагу: грубы корм, сена, салому важыць адразу на усё стада, а зернавы корм і каранішчы мераць на кожную штуку асобна, прыладжэнымі да гэтаго меркамі. Пры гэткім парадку у кармленьні і корму менш выходзіць і скаціна больш карысьці гаспадару прыносіць. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''В—т.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section begin="Работы"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Выроб зямлі пад капусту.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Хто хочэ мець вялікую галоўчастую капусту, ніхай зямлю прыгатаўляе гэтак:</br> {{gap|2.5em}}З восені, у Кастрычніку, да марозоў ніхай забарануе тую зямлю, што хочэ засадзіць капустай і вывезе сьвежаго, добраго гною с пад кароў. Пасьля гэтаго, перш-на перш выкапае на два штрыхі глыбінёй, а пядзі на тры шырынёй роў. Капаючы роў, верхнюю рабочую зямлю (глебу) аткідаць у асобные кучкі, а споднюю дзікую (падглебе) асобна складаць. Каля таго рову, поруч, капаецца другі такій-жэ роў і з яго кідаецца верхняя земля на спод першаго рову, с канца ў канец. На верх тэй зямлі пасьцілаецца гной і засыпаецца, сподней дзікай зямлёй. Пасьля, гэтак сама, капаецца трэці роў, чацьвёрты і т. д. Адным словам, верхнюю зямлю трэба перавярнуць у ніз, на яе наслаць гною, а на гной дзікую зямлю.</br> {{gap|2.5em}}Перэкапаўшы зямлю, апасьледні роў трэба засыпаць тэй зямлёй, што была зложэна у кучкі ад першаго рову. На вясну, перад пасадкою капусты трэба зямлю перэкапаць рыдлёўкай з верху, не выварачываючы гною і калі земля нізкая то {{перанос пачатак|пара|біць}}<section end="Работы"/><noinclude></noinclude> hh8mhfr8nfugtgyzvm8u9fgku6get22 300480 300479 2026-10-16T07:19:27Z Gleb Leo 2440 300480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як карміць"/>{{gap|2.5em}}2 гурток — 2 ф. мукі і 2 адзініцы корнеплодоў.</br> {{gap|2.5em}}Калі корнеплодоў гэтым двом гурткам даваць нельга, то замяніць іх адным фунтам мукі.</br> {{gap|2.5em}}3 гурток павінен даставаць 3 ф. мукі і 2 адзініцы корнеплодоў.</br> {{gap|2.5em}}4 гурток — 5 ф. мукі і 2 адз. корнеплодоў; 5 гурток — 7 ф. мукі і 2 адз. корнеплодоў і т. д., дадаючы толькі мукі.</br> {{gap|2.5em}}Калі многа у гаспадарцы садзіцца буракоў, бульбы, морквы, то для малочных кароў карысна даваць больш гэтаго корму, але не зменшаючы мукі. Корнеплоды трэба скармліваць сырымі, парэзанымі машынкай да гэтаго, або пасечэные секачом.</br> {{gap|2.5em}}Ня лішне дорага абходзіцца у Беларусі пасадка бульбы, дык яе трэба больш сеяць на корм скаціне. Апрача бульбы дужа добрая на корм дойным каровам морква. Гэтак сама трэба звярнуць увагу нашым гаспадарам на пасеў вікі з аўсом на зярно, дзеля таго, што гэта важны корм для малочных кароў і абходзіцца ня лішне дорага. Ураджаі зерна ярай чорнай вікі з дрэннай, спуставанай зямлі бываюць сярэднім ад 80 да 105 пудоў з дзесяціны.</br> {{gap|2.5em}}Карміць скаціну трэба роўна праз усю зіму і канечна на вагу: грубы корм, сена, салому важыць адразу на усё стада, а зернавы корм і каранішчы мераць на кожную штуку асобна, прыладжэнымі да гэтаго меркамі. Пры гэткім парадку у кармленьні і корму менш выходзіць і скаціна больш карысьці гаспадару прыносіць. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''В—т.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Як карміць"/> <section begin="Выроб"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Выроб зямлі пад капусту.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Хто хочэ мець вялікую галоўчастую капусту, ніхай зямлю прыгатаўляе гэтак:</br> {{gap|2.5em}}З восені, у Кастрычніку, да марозоў ніхай забарануе тую зямлю, што хочэ засадзіць капустай і вывезе сьвежаго, добраго гною с пад кароў. Пасьля гэтаго, перш-на перш выкапае на два штрыхі глыбінёй, а пядзі на тры шырынёй роў. Капаючы роў, верхнюю рабочую зямлю (глебу) аткідаць у асобные кучкі, а споднюю дзікую (падглебе) асобна складаць. Каля таго рову, поруч, капаецца другі такій-жэ роў і з яго кідаецца верхняя земля на спод першаго рову, с канца ў канец. На верх тэй зямлі пасьцілаецца гной і засыпаецца, сподней дзікай зямлёй. Пасьля, гэтак сама, капаецца трэці роў, чацьвёрты і т. д. Адным словам, верхнюю зямлю трэба перавярнуць у ніз, на яе наслаць гною, а на гной дзікую зямлю.</br> {{gap|2.5em}}Перэкапаўшы зямлю, апасьледні роў трэба засыпаць тэй зямлёй, што была зложэна у кучкі ад першаго рову. На вясну, перад пасадкою капусты трэба зямлю перэкапаць рыдлёўкай з верху, не выварачываючы гною і калі земля нізкая то {{перанос пачатак|пара|біць}}<section end="Выроб"/><noinclude></noinclude> idm29x4vrqxpkawzjp8uc1nqteisl4n 104 130380 300481 2026-10-16T07:20:43Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Я скажу, каб Гогі прыгнаў коз… — паспешна сказаў ён. — Я зараз прыду, дзядзька Тапурыя. {{Водступ|2|em}}Апошнія словы ён выкрыкнуў ужо на хаду. Тапурыя пайшоў сваёй дарогай. Яму ўжо не было сумна. Вясёлая сустрэча з хлапцом развеяла думкі, я...» 300481 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Я скажу, каб Гогі прыгнаў коз… — паспешна сказаў ён. — Я зараз прыду, дзядзька Тапурыя. {{Водступ|2|em}}Апошнія словы ён выкрыкнуў ужо на хаду. Тапурыя пайшоў сваёй дарогай. Яму ўжо не было сумна. Вясёлая сустрэча з хлапцом развеяла думкі, якія падказала яму журботная цішыня балот. Асабліва ён быў здаволены тым, што ў сяленні пакуль што ціха і з сям’ёй Коркія нічога дрэннага не здарылася. Тапурыя быў пераконаны, што начальнік нездарма пытаў у яго пра Арцёма і пра Бесо. Едучы назад, Гунава, мусіць, толькі таму абмінуў Сагвасаліо, што пасля падзей на грэблі ў яго ўжо не ставала ахвоты нападаць з войскам на сяленні і крыўдзіць бедных людзей. Можа быць, што ён зусім не прыедзе сюды. Як-бы там ні было, Тапурыя вельмі трывожыўся аб сям’і Коркія, і каб не дажджы, ад якіх вышлі з берагоў балотныя рэкі, ён даўно ўжо быў-бы тут, у Сагвасаліо. {{Водступ|2|em}}На вуліцы ў Сагвасаліо нікога не было. Усе яшчэ працавалі на полі. Тапурыя ўзышоў на маленькі пусты свой двор, агледзеў сваю старую пахілую хату на палях (у месяцы дажджоў сюды падступала вада, зняў з плеч стрэльбу і прыставіў яе да сцяны. Сумам і беспрытульнай адзінотай веяла ад старой хаціны, і на душы ў Тапурыя зноў стала нявесела. Ён прайшоўся па двары, заглянуў праз пляцень у сад, але і там не знайшлося для яго нічога лепшага. Там была засень, нейкая непрыветлівая, вячэрняя, змрочная засень. Зноў журботная цішыня адзіноцтва падступала да Тапурыя, але неўзабаве пачуўся знаёмы басаногі тупат, і Вано, збочыўшы галаву, порскаючы і выгінаючы шыю, уляцеў у двор. {{Водступ|2|em}}— Я перагнаў Даціко, — крыкнуў ён, тупаючы нагамі. — Ён ехаў на жарабку, а я бег сам. Ой, я не магу стрымаць сваіх коней. Дурны Даціко, ён ледзьве не зваліўся з жарабка! Гогі зараз прыгоніць коз! Жарабка завуць «Лурджа»! Гэта не іхні жарабок, да іх прыехаў сваяк з сялення Бандза. Што ў вас У сумцы, дзядзька Тапурыя? {{Водступ|2|em}}Цяпер Тапурыя стала весялей. {{***3||30%|5|перад=1em|пасля=1em}} {{Водступ|2|em}}Змяркалася. На далёкім цёмным ускраі неба дагасала чырвоная смуга зары. Нават калі зусім сцямнела і нічога нельга было бачыць паблізу, зара ўсё яшчэ тлела ўдалечы, павольна занураючыся ў змрок. Вано стаяў ля акна, глядзеў на загасаючую зару, на невыразныя абрысы дрэў, што знікалі ў цемры, і яму было нудна і сумна. Ён не любіў начы і баяўся цемры. У хаце нікога не было. Тапурыя пайшоў некуды на агароды па хвораст і чамусьці не звяртаўся. Вано шкадаваў<noinclude></noinclude> a0ogunsq1ttidwtaori8j03w0j3qiqk 0 130381 300482 2026-10-16T07:20:51Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Як карміць кароў | аўтар = Вацлаў Ластоўскі | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Як дагледаць скаціну|Як дагледаць скаціну]] | наступны = Саха (1912)/1912/8/Выроб зямлі пад капуст...» 300482 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Як карміць кароў | аўтар = Вацлаў Ластоўскі | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Як дагледаць скаціну|Як дагледаць скаціну]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/8/Выроб зямлі пад капусту|Выроб зямлі пад капусту]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf" from="13" to="15" fromsection="Як карміць" tosection="Як карміць" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Як карміць кароў}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Вацлава Ластоўскага]] [[Катэгорыя:Жывёлагадоўля]] [[Катэгорыя:Каровы]] 8b3w2sryd0app0ns6rr9qtggdyftypw 104 130382 300483 2026-10-16T07:30:02Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{перанос канец|пара|біць}} рыдлёўкай разоры, для спаду вады. На высокай зямлі, на пяску, разор ня трэба рабіць, бо земля у загонах будзе высыхаць з верху і бакоў, і калі дошч пойдзе, то ён не прамачыўшы з верху загона, збяжыць у разору. На высокай зямлі, заме...» 300483 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{перанос канец|пара|біць}} рыдлёўкай разоры, для спаду вады. На высокай зямлі, на пяску, разор ня трэба рабіць, бо земля у загонах будзе высыхаць з верху і бакоў, і калі дошч пойдзе, то ён не прамачыўшы з верху загона, збяжыць у разору. На высокай зямлі, заместа разоры, пратаптываюць дарожкі і па канцах іх ўбіваюцца калочкі, каб ведаць дзе зроблена дарожка. Расаду садзіць трэба рэдка, на ³/₄ аршына сцібло ад сцібла. Лепей садзіць „''бруншвейскую''“ расаду: яна добра расьце і на пяску. Калі вырубаюць капусту, то канешне трэба вырываць карэньне (качарыжкі), каб не завяліся у зямлі мікробы, ад каторых на другое лета на капусці паробяцца кілы і капуста прападзе. На адным мейсцы можна садзіць капусту два гады, на трэці рок буракі, моркву і т. п. Карысна пасыпаць зямлю попелам с печы, сажай, птушачым гноем і прорываць або рыдлёўкай перэкапаць. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Дзед Міхась.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Перэзімоўка прымерзшай бульбы.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Прымерзшую бульбу няможна капцаваць звычайна, бо згніе. Каб не згніла найлепш яе „заквасіць“. На гэта капаюць яму на сухім, высокім мейсцы, дзе вада не падойдзе. Яма павінна быць глыбінёй на адзін аршын, шырока на два і доўга на якіе 4–5, або як патрэба. Баке ямы трэба, каб былі зусім просты, а то будуць абвалівацца. Бульбу у кошыках трэба абмыць з зямлі і ссыпаўшы у яму там рассекаць рыдлёўкай, а ешчэ лепш секачом, так, каб кожна бульба была рассечэна на якіе 2–3 часьці. Тады туга прыбіваць таўкачом. Калі убітай гэтак бульбы будзе грубіні на якіе 6 цалёў — прысыпаць сечкай, ці мякінай на 2 цалі, прыбіць добра і зноў сыпаць бульбу — разсекаць і прыбіваць. Верх зрабіць, як дах, — каб вада сцекала; пакрыць па верху сечкай, прыбіць і засыпаць зямлёй. Зямлі павінна быць на верху грубіні на аршын і добра прыбітай. За гэтымі капцамі трэба наглядаць і як толькі пакажэцца шчыліна, ці дзіра зараз засыпаць і цэлы капец прыплюшчыць, каб паветра у сярэдзіне не было. Калі паветрэ у капцу, бульба будзе гніць. Такой заквашэнай бульбай можна карміць уселякую жывёлу. Як квасіцца бульба можна да яе дадаць солі, — 1 фунт на пуд бульбы, але гэта толькі дзеля таго, што скаціна лепей есць прысоленую бульбу. Бяз солі бульба таксама добра квасіцца. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Г. І.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section begin="Работы"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчыны {{x-smaller|В. Рыбскаго.}}|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}В. Рыбскі дзеліць Міншчіну на 2 часці: полуднёвую — слуцкі, навагрудакі, бабруйскі, мазырскі і пінскі; паўночною: мінскі, барысоўскі і ігуменскі паветы.</br><section end="Работы"/><noinclude></noinclude> c07023frzjuqtnytwcrx2n2kb7aizeb 300487 300483 2026-10-16T08:55:02Z Gleb Leo 2440 300487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Выроб"/>{{перанос канец|пара|біць}} рыдлёўкай разоры, для спаду вады. На высокай зямлі, на пяску, разор ня трэба рабіць, бо земля у загонах будзе высыхаць з верху і бакоў, і калі дошч пойдзе, то ён не прамачыўшы з верху загона, збяжыць у разору. На высокай зямлі, заместа разоры, пратаптываюць дарожкі і па канцах іх ўбіваюцца калочкі, каб ведаць дзе зроблена дарожка. Расаду садзіць трэба рэдка, на ³/₄ аршына сцібло ад сцібла. Лепей садзіць „''бруншвейскую''“ расаду: яна добра расьце і на пяску. Калі вырубаюць капусту, то канешне трэба вырываць карэньне (качарыжкі), каб не завяліся у зямлі мікробы, ад каторых на другое лета на капусці паробяцца кілы і капуста прападзе. На адным мейсцы можна садзіць капусту два гады, на трэці рок буракі, моркву і т. п. Карысна пасыпаць зямлю попелам с печы, сажай, птушачым гноем і прорываць або рыдлёўкай перэкапаць. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Дзед Міхась.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Выроб"/> <section begin="Перэзімоўка"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Перэзімоўка прымерзшай бульбы.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Прымерзшую бульбу няможна капцаваць звычайна, бо згніе. Каб не згніла найлепш яе „заквасіць“. На гэта капаюць яму на сухім, высокім мейсцы, дзе вада не падойдзе. Яма павінна быць глыбінёй на адзін аршын, шырока на два і доўга на якіе 4–5, або як патрэба. Баке ямы трэба, каб былі зусім просты, а то будуць абвалівацца. Бульбу у кошыках трэба абмыць з зямлі і ссыпаўшы у яму там рассекаць рыдлёўкай, а ешчэ лепш секачом, так, каб кожна бульба была рассечэна на якіе 2–3 часьці. Тады туга прыбіваць таўкачом. Калі убітай гэтак бульбы будзе грубіні на якіе 6 цалёў — прысыпаць сечкай, ці мякінай на 2 цалі, прыбіць добра і зноў сыпаць бульбу — разсекаць і прыбіваць. Верх зрабіць, як дах, — каб вада сцекала; пакрыць па верху сечкай, прыбіць і засыпаць зямлёй. Зямлі павінна быць на верху грубіні на аршын і добра прыбітай. За гэтымі капцамі трэба наглядаць і як толькі пакажэцца шчыліна, ці дзіра зараз засыпаць і цэлы капец прыплюшчыць, каб паветра у сярэдзіне не было. Калі паветрэ у капцу, бульба будзе гніць. Такой заквашэнай бульбай можна карміць уселякую жывёлу. Як квасіцца бульба можна да яе дадаць солі, — 1 фунт на пуд бульбы, але гэта толькі дзеля таго, што скаціна лепей есць прысоленую бульбу. Бяз солі бульба таксама добра квасіцца. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Г. І.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Перэзімоўка"/> <section begin="Гатункі"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчыны {{x-smaller|В. Рыбскаго.}}|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}В. Рыбскі дзеліць Міншчіну на 2 часці: полуднёвую — слуцкі, навагрудакі, бабруйскі, мазырскі і пінскі; паўночною: мінскі, барысоўскі і ігуменскі паветы.</br><section end="Гатункі"/><noinclude></noinclude> 2xff45l1kbgcz3jocunwz4p9p2pahj7 104 130383 300484 2026-10-16T07:57:37Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «ўвидзиць. Дакъ вотъ мы гетыхъ вящей не подзѣлимъ!» Такъ Иванъ рыбакъ говориць: «ну, ты, кулявый чортъ, бяжи по сухое древо, а ты, простый рогатый, бяжи по камень зъ двумя рогами, а ты, криволупый, бяжи по козячьчій рогъ. Якъ принесецё вы мнѣ гето, я васъ подзя...» 300484 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>ўвидзиць. Дакъ вотъ мы гетыхъ вящей не подзѣлимъ!» Такъ Иванъ рыбакъ говориць: «ну, ты, кулявый чортъ, бяжи по сухое древо, а ты, простый рогатый, бяжи по камень зъ двумя рогами, а ты, криволупый, бяжи по козячьчій рогъ. Якъ принесецё вы мнѣ гето, я васъ подзялю!» Знаець, што гетыхъ вящей нидзѣ нема близко. Вотъ, скоро, якъ черци разбѣглись, который сабѣ, пошибче, енъ зложивъ золото на дыванъ, узявши, боты надзѣвши на ноги и шапку нявидку на голову, сѣвъ да дыванъ и гово́риць: дыванъ, няси мяне къ моёй жонцы ў дворецъ! Дыванъ поднявся и поляцѣвъ. Прилетаець у дворецъ. Ставъ енъ на крыльцы, ажъ чуець — музыка играець. И гето було, што Ивана рыбака жонка ишла замужъ за вяликаго князя. Иванъ, учувши гето, што яго жонка идзе́ць за другого замужъ, енъ тоды гето золото, што було на дыванѣ, раздавъ людзёмъ, а самъ узявши дыванъ подъ паху, — шапка нявидка у яго на головѣ, а боты самискоки на ногахъ — уходзиць у дворецъ, и яго нихто ня видзиць. Ажъ смотриць — сядзиць яго жонка за столомъ. Подходзиць енъ къ ёй, бяре́ць у яѐ талерку, и кѝдаець на землю. Яна сичасъ возразумѣлась, што то̀ яѐ мужъ, пришовши зъ мертвыхъ, гето дзѣлаець, и говориць: Иванъ, мужъ мой, зъ мертвыхъ уставъ! Енъ говориць: брешешъ, я живый, а ты при живомъ за другого замужъ идзе́шъ! Подходзиць енъ къ свойму тьстю, и бъе́ць яго у морду: «Якое ты на мяне выдававъ рашеньне? Везъ ниякія вины и моё добро забравъ, и мяне хоцѣвъ поцераць!» Царъ у то время крикнувъ громкимъ голосомъ: ловице, ловице гетаго разбойника! Хвацились ловиць, нема вѣдомо кого, бо нико́го ня було видно. Тоды Иванъ хвацивъ ломиць креслы и столы и до того уремя ломивъ, покудова царъ присягнувъ, што яму̀ пилкой обиды ня будзець. Стали яны тоды изновъ умѣсци жиць. Жонка яго и начала подпытаваць: што йто цябе ня було видно, якъ ты къ намъ пришовъ? Енъ кажець: «я мѣю такую шапку, што яѐ якъ надзѣць, дакъ нявидно чаловѣка. Вотъ у мяне гета шапка, ёсь, и дыванъ ёсъ самоносный и боты самискоки.» Посли того, узнавши объ яго вещи, стала жиць зь имъ согласно, и подходзиць яго боли. Уздумала сабѣ: якъ ба яго страциць, а вещи кабъ мнѣ застались? И стала подмущаць яго, кабъ ѣхаць на ды''я''мантовыя долины и набраць ды''я''манту. Енъ согласився. Набравъ харчи на повгода, сѣвъ на дыванъ и поѣхавъ зь ёй на ды''я''мантовыя долины. Пріѣхали туды, набрали ды''я''манту и стали отправлятца домовъ. Отъѣхавши нѣскольки верстъ, товхонула яна ногой, и самый найбольшій камень звалила зъ дывана. «Ахъ, милый мой мужъ! Злѣзь подыми гетый камень дыямантовый» Енъ приказавъ дывану стаць ли каменя. Дыванъ ставъ, енъ злѣзъ узяць гетый камень, а яна сичасъ и сказала: дыванъ мой, няси мяне ў палацъ мой! Дыванъ поднявся и поляцѣвъ, а Иванъ рыбакъ и застався у тэй дзикой пустыни. Прозабывъ енъ, што мѣвъ на ногахъ своихъ боты самискоки. Штобъ ёнъ скоро ўздумавъ, то бъ енъ ускочивъ на дыванъ, а то енъ тоды уздумавъ, коли яна проляцѣла уже боли, якъ пятьсотъ вёрстъ. Енъ тоды вялѣвъ ботамъ скакаць, здзѣлавъ пяць сигнёвъ, ну упавъ у такую пущу драмущу, што тольки видно земля да небо, и скакаць больше не́якъ — древы мѣшаюць. Ставъ енъ ходзиць по лѣсу; ходзивъ, ходзивъ, захоцѣлось яму̀ ѣсци, да не было̀ чаго. Ставъ енъ шукаць, што бъ тутъ такого зьѣсци, глядзиць — стоиць яблынь, золотыя яблоки. Ставъ енъ ихъ ѣсци; якъ зьѣвъ одно яблоко, такъ и здзѣлався козломъ. {{перанос-пачатак|п=Хо|к=дзиць}}<noinclude></noinclude> drfy7ckkisxl4slsnmqsq8gvj4xdof7 104 130384 300485 2026-10-16T08:18:40Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=Хо|к=дзиць}} по лясу, бляѐць, якъ козёлъ. Хоцѣвъ ба ёнъ уже лучьче поме́рци, чимси быць козломъ, ну немашъ низкаго средства: ня могъ найци сабѣ ни смерци, ни жисци чаловѣчецкой. Ходзивъ енъ такъ, ходзивъ, ажъ смотриць — висяць яблоки, и совс...» 300485 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=Хо|к=дзиць}} по лясу, бляѐць, якъ козёлъ. Хоцѣвъ ба ёнъ уже лучьче поме́рци, чимси быць козломъ, ну немашъ низкаго средства: ня могъ найци сабѣ ни смерци, ни жисци чаловѣчецкой. Ходзивъ енъ такъ, ходзивъ, ажъ смотриць — висяць яблоки, и совсимъ дренныя, поморщенныя. «Дай, думаець сабѣ, зьѣмъ гетыхъ яблоковъ, можа я помру отъ ихъ!» Якъ зьѣвъ ёнъ одно яблоко, сичасъ и ставъ чаловѣкомъ. Радъ ставъ, якъ бытто на свѣтъ народзився! Сѣвъ енъ тоды ли яблонки и ставъ пле́сци корзинку. Тоды, сплёвши корзинку, набравъ яблокъ, золотыхъ и поморщенныхъ, и пошовъ дальше. Выбивсь на по́ле и ставъ скакаць у своихъ ботахъ самискокахъ. Приско́чивъ къ дворцу, къ своёй жонцы, ажъ яна съ своимъ отцомъ сидзиць на балхонѣ и разговаріець объ Иванѣ рыбакѣ. «Вотъ, говориць: богатъ чаловѣкъ, ну тольки што ня умѣець съ своимъ добро́мъ распорадзитца!» — А ёнъ не дуракъ, говориць царъ. «Дзѣйствицельно дуракъ, што дався мнѣ такъ обманываць сябе.» А енъ чуець гето усё. Подходзиць икъ имъ и гово́риць: «вяликій государъ! ци не пожелаеце купиць яблокъ золотыхъ, бо надзѣюсь, што у вашамъ саду нѣту такихъ!» Царъ не хоцѣвъ, ну жана рыбака говориць: папаша, купимъ! Достатошно дзенихъ ёсь. Дадзимъ заработаць бѣдному чаловѣку. И откупили усю корзиночку золотыхъ яблокъ и стали ѣсць. Якъ зьѣли по яблочку, такъ удругъ и обвярнулися ў козловъ: енъ козёлъ, а йна коза. Ну, начальство увидзѣли, што ў дворцѣ цара найшлись козелъ и коза, и министра приказавъ ихъ выгнаць въ обору до скоту, й были яны уси въ безпокой, што не стало цара ў покои, й раздумались яны, што гето вѣрно причина, што царъ — козёлъ, а йна — коза. И приказали слугамъ, кабъ возвярнуць назадъ гетыхъ козъ. Стали лячиць ихъ, пользоваць, ну ниякой помочи не було. Тоды Иванъ рыбакъ говорить: эй, лѣкари! не знаеце, якъ вылѣчиць козу и козла. Прикажице-тка вытопиць лазьню и заве́сци козу и козла, ды наготовце молодого дубничку̀, тоды я буду лячиць гетыхъ козъ. Сичасъ усё и сповнено: и лазьня стоплена, вода нагрѣта, и дубинки напараны. И вялѣвъ енъ поставиць сторожу, кабъ нихто не подходзивъ подъ лазьню. Пошовъ самъ у лазьню, а тамъ уже приведзены козы. Отъ, енъ и ставъ ихъ лячиць дубинами: бъе́ць, колоциць, шерсць ирве́ць, за бороды дзяре́ць... Козы кричаць: мэ-мэ-мэ! А енъ кажець: нѣ, ня мэ, а й мнѣ було злѣ. Отойдзе́тца на три шаги, да й опяць хвациць за рогѝ. Козелъ круциць головой, а онъ жариць дубиной. «Вотъ такъ вамъ сподманиваць рыбака!» И лупицъ дубиной бока. Сичасъ вялѣвъ лакею принесци кольцо, дыванъ, шапку нявидку. Якъ тольки лакей принёсъ геты вещи, ёнъ узявъ, надзѣвъ усё гето на сябе и кажець: «вотъ жа, знайце, цесць и жана, мужа и зяця рыбака!» Такъ жа сѣвъ на дыванъ, и подавъ имъ два яблочки поморщенныхъ. Яны якъ зьѣли, дакъ и стали людзьми, а енъ здае́ць приказъ дывану, кабъ занесъ яго за минуту домовъ, къ матки и къ братьцямъ. Дыванъ и понесъ яго. А царъ вывярнувся съ козла ў чаловѣка и кричиць сторожи: страляйце найскорѣй у гетый бокъ, куды ёнъ ноляцѣвъ! Яны стали страляць, и той стрѣлъ и цяперича слышно, бытто якъ громъ гремиць... А енъ приляцѣвши, ставъ радъ, што увидзѣвъ своихъ родныхъ, и ставъ зь ими жиць съ тыхъ поръ. {{Водступ|2|em}}Д. Ладиково, пустынск. вол. сѣнненск. у. {{smaller|Запис. мѣщ. Ивашкевичъ со словъ мѣщ. Михаила Ляховича, католика — литвина, 26 лѣтъ, переселившагося въ могилевскую губ.}}<noinclude></noinclude> s9id99iv96v1dcrnv5jwka9nbfs7niw 300486 300485 2026-10-16T08:19:04Z Gabix 3485 300486 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=Хо|к=дзиць}} по лясу, бляѐць, якъ козёлъ. Хоцѣвъ ба ёнъ уже лучьче поме́рци, чимси быць козломъ, ну немашъ низкаго средства: ня могъ найци сабѣ ни смерци, ни жисци чаловѣчецкой. Ходзивъ енъ такъ, ходзивъ, ажъ смотриць — висяць яблоки, и совсимъ дренныя, поморщенныя. «Дай, думаець сабѣ, зьѣмъ гетыхъ яблоковъ, можа я помру отъ ихъ!» Якъ зьѣвъ ёнъ одно яблоко, сичасъ и ставъ чаловѣкомъ. Радъ ставъ, якъ бытто на свѣтъ народзився! Сѣвъ енъ тоды ли яблонки и ставъ пле́сци корзинку. Тоды, сплёвши корзинку, набравъ яблокъ, золотыхъ и поморщенныхъ, и пошовъ дальше. Выбивсь на по́ле и ставъ скакаць у своихъ ботахъ самискокахъ. Приско́чивъ къ дворцу, къ своёй жонцы, ажъ яна съ своимъ отцомъ сидзиць на балхонѣ и разговаріець объ Иванѣ рыбакѣ. «Вотъ, говориць: богатъ чаловѣкъ, ну тольки што ня умѣець съ своимъ добро́мъ распорадзитца!» — А ёнъ не дуракъ, говориць царъ. «Дзѣйствицельно дуракъ, што дався мнѣ такъ обманываць сябе.» А енъ чуець гето усё. Подходзиць икъ имъ и гово́риць: «вяликій государъ! ци не пожелаеце купиць яблокъ золотыхъ, бо надзѣюсь, што у вашамъ саду нѣту такихъ!» Царъ не хоцѣвъ, ну жана рыбака говориць: папаша, купимъ! Достатошно дзенихъ ёсь. Дадзимъ заработаць бѣдному чаловѣку. И откупили усю корзиночку золотыхъ яблокъ и стали ѣсць. Якъ зьѣли по яблочку, такъ удругъ и обвярнулися ў козловъ: енъ козёлъ, а йна коза. Ну, начальство увидзѣли, што ў дворцѣ цара найшлись козелъ и коза, и министра приказавъ ихъ выгнаць въ обору до скоту, й были яны уси въ безпокой, што не стало цара ў покои, й раздумались яны, што гето вѣрно причина, што царъ — козёлъ, а йна — коза. И приказали слугамъ, кабъ возвярнуць назадъ гетыхъ козъ. Стали лячиць ихъ, пользоваць, ну ниякой помочи не було. Тоды Иванъ рыбакъ говорить: эй, лѣкари! не знаеце, якъ вылѣчиць козу и козла. Прикажице-тка вытопиць лазьню и заве́сци козу и козла, ды наготовце молодого дубничку̀, тоды я буду лячиць гетыхъ козъ. Сичасъ усё и сповнено: и лазьня стоплена, вода нагрѣта, и дубинки напараны. И вялѣвъ енъ поставиць сторожу, кабъ нихто не подходзивъ подъ лазьню. Пошовъ самъ у лазьню, а тамъ уже приведзены козы. Отъ, енъ и ставъ ихъ лячиць дубинами: бъе́ць, колоциць, шерсць ирве́ць, за бороды дзяре́ць... Козы кричаць: мэ-мэ-мэ! А енъ кажець: нѣ, ня мэ, а й мнѣ було злѣ. Отойдзе́тца на три шаги, да й опяць хвациць за рогѝ. Козелъ круциць головой, а онъ жариць дубиной. «Вотъ такъ вамъ сподманиваць рыбака!» И лупицъ дубиной бока. Сичасъ вялѣвъ лакею принесци кольцо, дыванъ, шапку нявидку. Якъ тольки лакей принёсъ геты вещи, ёнъ узявъ, надзѣвъ усё гето на сябе и кажець: «вотъ жа, знайце, цесць и жана, мужа и зяця рыбака!» Такъ жа сѣвъ на дыванъ, и подавъ имъ два яблочки поморщенныхъ. Яны якъ зьѣли, дакъ и стали людзьми, а енъ здае́ць приказъ дывану, кабъ занесъ яго за минуту домовъ, къ матки и къ братьцямъ. Дыванъ и понесъ яго. А царъ вывярнувся съ козла ў чаловѣка и кричиць сторожи: страляйце найскорѣй у гетый бокъ, куды ёнъ ноляцѣвъ! Яны стали страляць, и той стрѣлъ и цяперича слышно, бытто якъ громъ гремиць... А енъ приляцѣвши, ставъ радъ, што увидзѣвъ своихъ родныхъ, и ставъ зь ими жиць съ тыхъ поръ. {{Водступ|2|em}}''Д. Ладиково, пустынск. вол. сѣнненск. у.'' {{smaller|Запис. мѣщ. Ивашкевичъ со словъ мѣщ. Михаила Ляховича, католика — литвина, 26 лѣтъ, переселившагося въ могилевскую губ.}}<noinclude></noinclude> n4v0vq30qksdzh1d7mv45yse73h9s8y 0 130385 300488 2026-10-16T08:56:24Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Выроб зямлі пад капусту | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Як карміць кароў|Як карміць кароў]] | наступны = Саха (1912)/1912/8/Выроб зямлі пад капусту|Выроб зямлі пад...» 300488 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Выроб зямлі пад капусту | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Як карміць кароў|Як карміць кароў]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/8/Выроб зямлі пад капусту|Выроб зямлі пад капусту]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf" from="15" to="16" fromsection="Выроб" tosection="Выроб" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Выроб зямлі пад капусту}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Агародніцтва]] [[Катэгорыя:Капуста]] m0icasyf4lqbxjyxlycaap0ptusq9ed 300489 300488 2026-10-16T08:56:38Z Gleb Leo 2440 300489 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Выроб зямлі пад капусту | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Як карміць кароў|Як карміць кароў]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/8/Перэзімоўка прымерзшай бульбы|Перэзімоўка прымерзшай бульбы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf" from="15" to="16" fromsection="Выроб" tosection="Выроб" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Выроб зямлі пад капусту}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Агародніцтва]] [[Катэгорыя:Капуста]] 43xgq5nufhwbjro562ncv7xm89o0wsu 0 130386 300490 2026-10-16T08:57:26Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Перэзімоўка прымерзшай бульбы | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Выроб зямлі пад капусту|Выроб зямлі пад капусту]] | наступны = Саха (1912)/1912/8/Гатункі (асортымэ...» 300490 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Перэзімоўка прымерзшай бульбы | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Выроб зямлі пад капусту|Выроб зямлі пад капусту]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/8/Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчыны В. Рыбскаго|Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчыны В. Рыбскаго]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf" from="16" to="16" fromsection="Перэзімоўка" tosection="Перэзімоўка" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Перэзімоўка прымерзшай бульбы}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Агародніцтва]] [[Катэгорыя:Бульба]] 993nk86nnnqji3xr1xfjxvu13kpda7d 0 130387 300491 2026-10-16T09:11:21Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1917—1925 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Беларуская Крыніца (1925)|Беларуская Крыніца]] {{smaller|(1925—1937)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Krynica (1917)|Krynica (1917)}} {{АРЦ|[[Krynica (1917)/1917|1917]] • Krynica (1...» 300491 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1917—1925 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Беларуская Крыніца (1925)|Беларуская Крыніца]] {{smaller|(1925—1937)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Krynica (1917)|Krynica (1917)}} {{АРЦ|[[Krynica (1917)/1917|1917]] • [[Krynica (1917)/1918|1918]] • [[Krynica (1917)/1919|1919]] • [[Krynica (1917)/1920|1920]] • [[Krynica (1917)/1921|1921]] • [[Krynica (1917)/1922|1922]] • [[Krynica (1917)/1923|1923]] • [[Krynica (1917)/1924|1924]] • [[Krynica (1917)/1925|1925]]}} [[Катэгорыя:Крыніца (газета)|*]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] owre26z78k10fsi15e89eehnehnocwd 0 130388 300494 2026-10-16T09:11:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1919]] у [[Krynica (1917)/1919]] 300494 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Krynica (1917)/1919]] mmrbmdego1aws3drifyxngwnvtspcnu 0 130389 300497 2026-10-16T09:12:09Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1920]] у [[Krynica (1917)/1920]] 300497 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Krynica (1917)/1920]] qym3xnooh8oyqubqibn1pwjlcjxmkoy 0 130390 300500 2026-10-16T09:12:25Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1921]] у [[Krynica (1917)/1921]] 300500 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Krynica (1917)/1921]] l2d10lhsko2t186s2hjez05j4xlh3z6 0 130391 300503 2026-10-16T09:12:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1922]] у [[Krynica (1917)/1922]] 300503 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Krynica (1917)/1922]] fiz7t4n9xfu6zgv47k0qhg9qf7hp0p2 0 130392 300506 2026-10-16T09:12:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1923]] у [[Krynica (1917)/1923]] 300506 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Krynica (1917)/1923]] 03t1qum959ztcu0vw7yl4x2sfks1axx 0 130393 300507 2026-10-16T09:15:15Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1939—1940 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Беларуская Крыніца (1925)|Беларуская Крыніца]] {{smaller|(1925—1937)}} | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Krynica (1939)|Krynica (1939)}} {{АРЦ|[[Krynica (1939)/1939|1939]] • Krynica (1...» 300507 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krynica | безаўтара = | год = 1939—1940 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Беларуская Крыніца (1925)|Беларуская Крыніца]] {{smaller|(1925—1937)}} | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Krynica (1939)|Krynica (1939)}} {{АРЦ|[[Krynica (1939)/1939|1939]] • [[Krynica (1939)/1940|1940]]}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] fjt1da3rlkbcq8euusxv0t7gbulrqnj 0 130394 300510 2026-10-16T09:20:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)]] у [[Беларуская Крыніца (1925)]] 300510 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларуская Крыніца (1925)]] f8uovrbq6nl5tlhyupmqvhil52saeqj 0 130395 300523 2026-10-16T09:34:59Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Сялянская Ніва | безаўтара = | год = 1925—1930 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Сялянская ніва|Сялянская Ніва}} {{АРЦ|[[Сялянская Ніва (1925)/1925|1925]] • [[Сялянская Ніва (1925)/1926|1926]] • [...» 300523 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сялянская Ніва | безаўтара = | год = 1925—1930 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Сялянская ніва|Сялянская Ніва}} {{АРЦ|[[Сялянская Ніва (1925)/1925|1925]] • [[Сялянская Ніва (1925)/1926|1926]] • [[Сялянская Ніва (1925)/1927|1927]] • [[Сялянская Ніва (1925)/1928|1928]] • [[Сялянская Ніва (1925)/1929|1929]] • [[Сялянская Ніва (1925)/1930|1930]]}} [[Катэгорыя:Газеты]] q6lcv3t8cgq2x0wwdf6kd0xk31pdo3f 0 130396 300529 2026-10-16T09:41:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1929/10/Nadzieja]] у [[Беларуская Крыніца (1925)/1929/10/Nadzieja]] 300529 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларуская Крыніца (1925)/1929/10/Nadzieja]] 5ep5yqj3qwwfjls6i3cioidt8so1rr9 0 130397 300531 2026-10-16T09:41:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларуская крыніца (1917)/1931/18/Adkrytaje piśmo studenta Saroki]] у [[Беларуская Крыніца (1925)/1931/18/Adkrytaje piśmo studenta Saroki]] 300531 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларуская Крыніца (1925)/1931/18/Adkrytaje piśmo studenta Saroki]] 3jc226gknqq04y8q3ts1f3kngyyy6ua 104 130398 300585 2026-10-16T10:24:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <div style="font-size:140%; font-family:Cambria"> <center>'''Асортымэнт для палудзеннай часьці:</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {|style="margin:auto" |<span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі летніе:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Наліў чырвоны</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}Наліў белы</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}Папер...» 300585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <div style="font-size:140%; font-family:Cambria"> <center>'''Асортымэнт для палудзеннай часьці:</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {|style="margin:auto" |<span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі летніе:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Наліў чырвоны</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}Наліў белы</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}Папероўка белая</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}Папероўка жоўтая</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}Грушоўка вялікая</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}Рэпка сахарная</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі восенные:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Кронсельскіе</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}Мірон ржэвскі</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}Баравінка</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}Тітоўка</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}Цукровае літоўскае</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}Ананаснае белае</br>{{gap|2.5em}}7.{{gap|0.5em}}Путіўка</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі зімовые:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Антоноўка</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}Пепінка літоўская</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}Каштэля</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}Рэнэт касэльскі</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}Каралева рэнэт</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}Ренэт ляндзбэрга</br>{{gap|2.5em}}7.{{gap|0.5em}}Серынька (струмілоўк.)</br>{{gap|2.5em}}8.{{gap|0.5em}}Бабушкіно</br>{{gap|2.5em}}9.{{gap|0.5em}}Сінь тілліш</br>{{gap|2.0em}}10.{{gap|0.5em}}Аныж аксамітны</br>{{gap|2.0em}}11.{{gap|0.5em}}Княжэскае</br>{{gap|2.0em}}12.{{gap|0.5em}}Монтвілоўка (граф. Ностіц)</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ігрушы летніе:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Малгажатка</br> | {{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}Якубоўка</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}Помэранчавая</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}Фруктоўка (едвабніца)</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}Безсемянка</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}Масляная ліфляндзкая</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ігрушы восенные:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}урбаністка (бэра коліома)</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}бэра ульмская</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}доктор Iules Guyot</br> {{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}эспэрынка</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}добрая людвіка</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}салісбуры</br>{{gap|2.5em}}7.{{gap|0.5em}}бэргамота восенная</br>{{gap|2.5em}}8.{{gap|0.5em}}вінёўка</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Сьлівы:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Вэнгерка звычайная</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}вэнгэрка італьянская</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}кірка</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}каралева Вікторыя</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}рэнклод Бодэрта</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}рэнклод Улена</br>{{gap|2.5em}}7.{{gap|0.5em}}рэнклод Альтона</br>{{gap|2.5em}}8.{{gap|0.5em}}рэнклод зялёны</br>{{gap|2.5em}}9.{{gap|0.5em}}котэ пэр.</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Вішні:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Владзімірскіе</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}Монмарансі</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}морэль галандзкая</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}каралева Гортэнзія</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}шклянка ружовая |- |colspan="2" |<div style="font-size:140%; font-family:Cambria"> <center>'''Асортымэнт для паўночнай Міншчыны.</center> <div style="margin-top:0em"></div> |- |style="vertical-align:top" |<span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі летніе:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Наліў белы</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}наліў чырвоны</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}папероўка чырвоная</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}папіроўка жоўтая</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}рэпка цукровая.</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі восенные:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Цітоўка</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}баравінка</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}аркад</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}путівка.</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі зімовые:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Антоноўка</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}пэпінка літоўская</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}монтвілоўка (гр. Ностіц)</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}каштэля |{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}бабушкіно</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}сінь тішліш.</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ігрушы летніе:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Цукровая</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}малгожатка</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}фунтоўка (едвабніца).</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ігрушы восенные:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Вінёўка</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}безсемянка</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}бэргамота восенная</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}бэра ліфляндзкая.</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Сьлівы:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Рэнклод Улена</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}рэнклод зялёны</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}каралева Вікторыя</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}мірабэля ранная</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}monsieur Hatif. |}<noinclude></noinclude> 6hyweoptn8a0qdxxba72bus2bhgdw1x 104 130399 300628 2026-10-16T11:40:14Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <div style="font-family:Cambria"> {{c|'''ЯК ХАВАЦЬ ФРУКТЫ.|памер=140%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Найлепей хаваць у сухіх скляпох, гдзе стаіць роўная темпэратура (цеплата), трэба часта пераглядываць і гнілые выкідаць.</br> {{gap|2.5em}}Зімовые і восенные фрукты трэба спачатку...» 300628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <div style="font-family:Cambria"> {{c|'''ЯК ХАВАЦЬ ФРУКТЫ.|памер=140%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Найлепей хаваць у сухіх скляпох, гдзе стаіць роўная темпэратура (цеплата), трэба часта пераглядываць і гнілые выкідаць.</br> {{gap|2.5em}}Зімовые і восенные фрукты трэба спачатку ссыпаць у халодны склад, каб яны выпацелі, а потым абцёршы да суха кожнае яблака, грушу перэлажыць у сухі склеп; дарагіе гатункі завярнуць у паперу, кожны асобне, рэдка разлажыць. Калі цёплая пагода, склеп трэба праветрываць. Больш моцные гатункі можна складаць у бочкі с пяском ці попелам. Грубые гатункі можна сыпаць у яму, перэкладываючы саломай і засыпаючы зямлёй. {{Калёнтытул|left={{gap|2.5em}}''{{fine|Школа садоводства.}}''|right='''Янук Крыўда.'''{{gap|2.5em}}}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Макрэц у коней.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em; font-size:100%; font-family:Cambria; line-height: 1.3"> {{gap|2.5em}}Заводзіцца гэта хвароба праз неахайносць гаспадара, калі конь стаіць у багне, або ходзіць па багне, па мокры і ніхто каню ног не выцірае. Прычына хваробы — маленькіе мікробы, каторые плодзяцца пад скурай, калі яна патрэскаецца ад сырасьці. Сперша начынае чырванець скура на задняй часьці пута над капытом. Пасьля зьяўляюцца ранкі і усё збольшываецца іх. Конь пачынае кульгаць. Трэба зразу абмыць чыстой вадой з мылам хворую нагу, а пасьля апаласкаць вадой у каторай распушчена борная кіслата. Калі макрэц сухі, то пасьля гэтаго раніцай і вечэрам трэба націраць нагу мазьзю с 15 часьцей гліцэрыны і 1 часьці сіняго каменя, або з 20 часьцей вазэліны і 3 часьцей сьвінцоваго цукру. А калі макрэц сыры, мокры, то трэба мазаць нагу раніцай і на нач цынковай мазьзю. Хвароба гэта упорная. Калі ногі выгояцца, то ешчэ і пасьля трэба мазаць іх нейкі час вазэлінам, каб хвароба не вернулася. </div> <div style="margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{справа|'''(Хлібор).{{gap|2.5em}}}} </div><noinclude></noinclude> 32gsvr17nixb4k0t7ij71mtlim3nnk1 300631 300628 2026-10-16T11:41:29Z RAleh111 4658 300631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <div style="font-family:Cambria"> {{c|'''ЯК ХАВАЦЬ ФРУКТЫ.|памер=140%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Найлепей хаваць у сухіх скляпох, гдзе стаіць роўная темпэратура (цеплата), трэба часта пераглядываць і гнілые выкідаць.</br> {{gap|2.5em}}Зімовые і восенные фрукты трэба спачатку ссыпаць у халодны склад, каб яны выпацелі, а потым абцёршы да суха кожнае яблака, грушу перэлажыць у сухі склеп; дарагіе гатункі завярнуць у паперу, кожны асобне, рэдка разлажыць. Калі цёплая пагода, склеп трэба праветрываць. Больш моцные гатункі можна складаць у бочкі с пяском ці попелам. Грубые гатункі можна сыпаць у яму, перэкладываючы саломай і засыпаючы зямлёй. {{Калёнтытул|left={{gap|2.5em}}''{{fine|Школа садоводства.}}''|right='''Янук Крыўда.'''{{gap|2.5em}}}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Макрэц у коней.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em; font-size:100%; font-family:Cambria; line-height: 1.3"> {{gap|2.5em}}Заводзіцца гэта хвароба праз неахайносць гаспадара, калі конь стаіць у багне, або ходзіць па багне, па мокры і ніхто каню ног не выцірае. Прычына хваробы — маленькіе мікробы, каторые плодзяцца пад скурай, калі яна патрэскаецца ад сырасьці. Сперша начынае чырванець скура на задняй часьці пута над капытом. Пасьля зьяўляюцца ранкі і усё збольшываецца іх. Конь пачынае кульгаць. Трэба зразу абмыць чыстой вадой з мылам хворую нагу, а пасьля апаласкаць вадой у каторай распушчена борная кіслата. Калі макрэц сухі, то пасьля гэтаго раніцай і вечэрам трэба націраць нагу мазьзю с 15 часьцей гліцэрыны і 1 часьці сіняго каменя, або з 20 часьцей вазэліны і 3 часьцей сьвінцоваго цукру. А калі макрэц сыры, мокры, то трэба мазаць нагу раніцай і на нач цынковай мазьзю. Хвароба гэта упорная. Калі ногі выгояцца, то ешчэ і пасьля трэба мазаць іх нейкі час вазэлінам, каб хвароба не вернулася. </div> <div style="margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{справа|'''(Хлібор).{{gap|2.5em}}}} </div> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}{{fine|Редактар-Выдавец '''А. Уласоу.'''}}|right={{fine|Друкарня „Зніч“ Вільня.{{gap|0.5em}}}}}}<section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 5cc9y0fqfl64kogwnt86dep8d17p894