Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 102 98 300701 263646 2026-10-16T13:03:55Z Gleb Leo 2440 300701 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Купала | Імёны = Янка | Першая літара прозвішча = К | Варыянты імёнаў = сапр.: Іван Дамінікавіч Луцэвіч | Апісанне = клясык беларускай літаратуры, паэт, драматург, публіцыст, выбітны дзяяч беларускага Адраджэньня пачатку XX стагодзьдзя | Іншае = | ДН = 7 ліпеня (25 чэрвеня) 1882 | Месца нараджэння = фальв. Вязынка былой Радашковіцкай вобласці (цяпер Маладзечанскі раён, Мінская вобласць) | ДС = 28 чэрвеня 1942 | Месца смерці = Масква | Выява = Yanka Kupala.jpg | Вікіпедыя = :be:Янка Купала | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Янка Купала | Вікіцытатнік = Янка Купала | Вікісховішча = Category:Yanka Kupala | Вікіліўр = Yanka Kupala | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Янка Купала | Google = }} == Творы == {{Усе творы|Безназоўнае‎|Гусьляр‎|Жалейка‎|Публіцыстыка Янкі Купалы|Спадчына‎|Шляхам жыцьця‎}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)|Збор твораў]] (1925—1932) === Вершы === * [[Янка Купала/Вершы 1904—1908|Вершы 1904—1908]] * [[Янка Купала/Вершы 1909—1911|Вершы 1909—1911]] * [[Янка Купала/Вершы 1912—1921|Вершы 1912—1921]] * [[Янка Купала/Вершы 1922—1942|Вершы 1922—1942]] * [[Сьветлай памяці Владыслава Эпімах-Шыпілло]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 16 Мая 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/19|№19]]}} * Сонечнаму Шота Руставелі // Літаратура і мастацтва, 1937, №69 * [[Смерць забойцам М. А. Горкага]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/3|№3]]}} * [[А мы сабе сеем і сеем…|А мы сабе сеем і сеем]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/11|№11]]}} * [[На выбары вышлі…]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 26 чэрвеня 1938. — [[Звязда (газета)/1938/146|№146 (6122)]]}} === Зборнікі вершаў === * «[[Жалейка (Купала)|Жалейка]]» (1908) * «[[Гусьляр (Купала, зборнік)|Huślar]]» (1910) * «[[Шляхам жыцьця (Купала)]]» (1913) * «[[Спадчына (Купала, зборнік)|Спадчына]]» (1922) * «[[Безназоўнае (Купала, зборнік)|Безназоўнае]]» (1925) * «[[Адцьвітаньне (1930)|Адцьвітаньне]]» (1930) * «[[Песня будаўніцтву (1936)|Песня будаўніцтву]]» (1936) * «[[Беларусі ардэнаноснай (1937)|Беларусі ардэнаноснай]]» (1937) * «[[Ад сэрца (1940)|Ад сэрца]]» (1940) * «[[Беларускім партызанам (1942)|Беларускім партызанам]]» (1942) === Паэмы === * [[Зімою]] * [[Нікому]] * [[Калека]] * [[Адплата каханьня]] * [[У Піліпаўку]] * [[За што?.. (Купала - Ой, мае вы песьні...)|За што? («Ой, мае вы песні…»)]] * [[Уступ да паэмы (Купала)|Уступ да паэмы]] * [[Курган (Купала)|Курган]] * [[Урывак з паэмы (Купала)|Урывак з паэмы]] * [[На Куццю (Купала)|На Куццю]] * [[Гарыслава (Купала)|Гарыслава]] * [[На Дзяды (Купала)|На Дзяды]] * [[Бандароўна]] * [[Магіла льва]] * [[Яна і я]] * [[Безназоўнае (Купала, паэма)|Безназоўнае]] * [[З угодкавых настрояў (Купала)|З угодкавых настрояў]] * [[Над ракой Арэсай]] * [[Барысаў (Купала)|Барысаў]] * [[Тарасова доля]] * [[Андрэй Баболя]] (Dubia) === Драматычныя паэмы === * [[Адвечная песьня]] * [[Сон на кургане]] * [[На папасе]] * [[Урывак з драматычнай паэмы (Купала)|Урывак з драматычнай паэмы]] === П’есы === * [[Паўлінка]] * [[Прымакі]] * [[Раскіданае гняздо]] * [[Тутэйшыя]] === Публіцыстыка === '''1907''' * [[Беніцкая воласць Ашмянскага павету…]] * [[Старыя праўды на новы лад]] * [[Хто к лесу, а хто к бесу]] * [[Прапаўшае дзіця]] * [[Ніхто і нішто не выцягае…]] '''1908''' * [[Мястэчка Мір…]] * [[Мястэчка Астрашыцкі Гарадок…]] * [[Мястэчка Гарадок…]] '''1909''' * [[Мястэчка Здарэнне…]] '''1910''' * [[З Фінляндыі (Купала)]] * [[У рэдакцыю газеты "Наша ніва" (Купала)]] '''1911''' * [[Беларуская вечарынка ў Пецярбургу (Купала)]] * [[З гуты "Залессе"]] '''1912''' * [[Святкаванне Купалы ў Вільні]] '''1913''' * [[Чаму плача песня наша?]] * [[Як яны ваююць]] * [[Чым чорт не шуціць]] * [[Агляд кніг]] '''1914''' * [[Ці маем мы права выракацца роднай мовы?]] * [[Уладыслаў, сын Ігната Эпімах-Шыпілы]] * [[А ўсё ж такі мы жывём!..]] * [[За "А ўсё ж такі мы жывём!.."]] * [[Вера і нацыянальнасць]] * [[Хай рунь красуе…]] * [[Вайна і самапомач]] * [[Вайна і налогі]] * [[Чвэрць года вайны]] '''1915''' * [[«Залёты», аперэтка Вінцука Дуніна-Марцінкевіча]] '''1919''' * [[Як у казцы (Купала)|Jak u kazcy]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 10 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Уваскрашэнне польскага ўніверсітэта ў Вільні]] * [[Адбудова Беларусі]] * [[Больш самачыннасці]] * [[Зямельная спекуляцыя]] * [[Беларускае войска]] * [[Беларускі сцяг уваскрос!]] * [[Забабон]] * [[Моладзь ідзе!]] * [[Торжышча]] * [[Настаўніцкая вечарынка (Купала)]] * [[Антанта]] * [[Незалежнасць (Купала)]] * [[Незалежная дзяржава і яе народы]] '''1920''' * [[Справа незалежнасці Беларусі За мінулы год]] * [["Страхі жыцця", драма ў 3-х актах Ф. Аляхновіча]] * [[Справа беларускага нацыянальнага гімна]] * [[Думка за думкай]] * [[Дарагія Грамадзяне і Грамадзянкі зямлі Беларускай!..]] (Прамова на юбілейным вечары, прысвечаным 15-годдзю літаратурнай працы) '''1923''' * [[Выдавецкая справа ў Савецкай Беларусі за 1923 год]] '''1932''' * [[Дасьцігнем нявіданых сусьветных посьпехаў]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}} '''1939''' * [[Вітаю мудрае рашэнне ўрада (Купала)|Вітаю мудрае рашэнне ўрада]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 21 верасня 1939. — [[Звязда (газета)/1939/218|№218 (6495)]]}} * ''[[Аўтар:Якуб Колас|Колас, Я]]''. [[Пісьменнікам Заходняй Беларусі]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 16 кастрычніка 1939. — [[Звязда (газета)/1939/239|№239 (6516)]]}} * ''[[Аўтар:Якуб Колас|Колас, Я]]''. [[Саюзу пісьменнікаў (Купала, Колас)|Саюзу пісьменнікаў]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 23 лістапада 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/39|№39 (453)]]}} == Пераклады == === З польскай === ''З Адама Міцкевіча'' * [[Тры Будрысы (Міцкевіч/Купала)]] * [[Ваявода (Міцкевіч/Купала)]] *[[Сто лет мінала крыжацкай навале… (Міцкевіч/Купала)]] *[[З Мальборскай вежы званы загудзелі…]] * [[Мужык і вужака]] (Міцкевіч/Купала) ''З Уладзіслава Сыракомлі'' * [[На Палессі (Кандратовіч/Купала)]] * [[Каралі (Сыракомля/Купала)|Каралі]] * [[Доля (Сыракомля/Купала)|Доля]] * [[Груган (Сыракомля/Купала)|Груган]] *[[Нядзеля (Сыракомля/Купала)]] ''З Марыі Канапніцкай'' * [[Пара (Канапніцкая/Купала)]] * [[Каму (Канапніцкая/Купала)]] * [[На жалейцы (Канапніцкая/Купала)]] * [[Як кароль ў паход выходзіў (Канапніцкая/Купала)]] ''Іншыя аўтары'' * [[Жальба дзяўчыны (Яскулка/Купала)]] * [[Сон на куцьцю]] (Пілецкая/Купала) * [[Воўк і баран (Балінскі/Купала)]] * [[Галька (Вольскі/Купала)]] === З рускай === * [[Галадоўліца]] (Някрасаў/Купала) * [[Соленая]] (Някрасаў/Купала) * [[Што ні год, памяншаюцца сілы (Някрасаў/Купала)]] * [[У людзей і ў нас (Някрасаў/Купала)]] * [[Агароднік]] (Някрасаў/Купала) * [[Лебедзь, Шчупак і Рак (Крылоў/Купала)]] * [[З песень барацьбы за волю (Цэнзар/Купала)]] * [[Елачка (Кудашава/Купала)]] === З украінскай === * [[Кацярына (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Гайдамакі (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Сон (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Пажоўкнуў ліст… Прыгаслі вочы… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Нашто чорныя мне бровы… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Прычынна (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Вецер буйны, вецер буйны!.. (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Цяжка-цяжка жыць на свеце… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Ой вы, думы, мае думы! (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Перабендзя (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Таполя (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Вецер з гаем размаўляе (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Каўказ (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Ленін (Паляшчук/Купала)]] === З агульнаўсходнеславянскай === * [[Слова аб палку Ігаравым]] === Лісты === * [[Ліст да Чарвякова (Купала)|Да Аляксандра Чарвякова (1930)]] * [[Адкрыты ліст Янкі Купалы]] * [[Ліст у рэдакцыю газеты «Савецкая Беларусь»]] ''(1932)'' == Пра аўтара == ===Вершы=== * [[На Купалле (Леўчык)|На Купалле]] (1907) — верш [[Аўтар:Гальяш Леўчык|Гальяша Леўчыка]]. * [[Каліва праўды]] // «Наша Ніва», 1908, №06 * [[Бяздольны]] (1909) — верш [[Аўтар:Цішка Гартны|Цішкі Гартнага]]. * [[Над Нёманам (Пяцельскі)]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (газета)/1910/43|№43]]}} * [[Ноч на Івана Купалу]] (1910) — верш [[Аўтар:Альберт Паўловіч|Альбэрта Паўловіча]]. * [[Янкові Купалу (Янчук)]] (1918) — верш [[Аўтар:Мікалай Янчук|Мікалая Янчука]]. * [[Януку Купале]] — верш [[Аўтар:Алесь Гарун|Алеся Гаруна]]. * [[Шляхам жыцця (Гурло)]] * [[Янцы Купале (Ключановіч)|Янцы Купале]] (1923) — верш [[Аўтар:Міхась Ключановіч|Міхася Ключановіча]]. * [[Янку Купалу (Александровіч)]] (1925) — верш [[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэя Александровіча]]. * [[Янку Купалу (Грамыка)]] (1925) — верш [[Аўтар:Міхайла Грамыка|Міхайлы Грамыкі]]. * [[Янку Купалу (Маракоў)|Янку Купалу]] (1930) — верш [[Аўтар:Валерый Маракоў|Валерыя Маракова]]. * [[Янку Купалу (Была пара — марнелі нашы гоні…)]] (1930) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Янку Купалу (Гартны)]] (1932) — верш [[Аўтар:Цішка Гартны|Цішкі Гартнага]]. * [[Янку Купалу (Узышоў юнак калісьці…)]] (1934) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Янку Купалу (Я не ведаю, дружа мой Янка…)]] (1935) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Янка Купала (Лахуці/Кляшторны)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/12|№12]]}} * [[Янку Купалу (Была непаўторная восень…)]] (1937) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Янку Купалу (Пушча)|Янку Купалу]] (1942) — верш [[Аўтар:Язэп Пушча|Язэпа Пушчы]]. * [[Янку Купалу (Васілёк)|Янку Купалу]] (1946) — верш [[Аўтар:Міхась Васілёк|Міхася Васілька]]. * [[Плач]] — верш [[Аўтар:Язэп Пушча|Язэпа Пушчы]]. * [[Наш Купала, наш пясняр вялікі]] (1956) — верш [[Аўтар:Язэп Пушча|Язэпа Пушчы]]. * [[Поплеч Пушкін і Купала]] (1962) — верш [[Аўтар:Язэп Пушча|Язэпа Пушчы]]. ===Апавяданні=== * Сымфонія (Бядуля) // Беларускае жыцьцё, 1920, №1-3 * [[Ноч, калі папараць цвіце]] — апавяданьне [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. ===Артыкулы=== * [[«Жалейка» — песні Янука Купалы]] * [[«Шляхам жыцьця»]] * [[Янка Купала (Луцкевіч)]] * [[Беларуская_літэратура#II.|Беларуская літэратура]] (Гартны) * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/Я. Купала|Я. Купала (Гарэцкі)]] * [[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Янка_Купала_(Ян_Луцэвіч)|Янка Купала (Ігнатоўскі)]] * [[«Безназоўнае»: Зборнік вершаў Янкі Купалы]] * {{Скан|[[Асноўныя этапы ў разьвіцьці лірыкі Янкі Купалы]]|Піотуховіч Купала.pdf}} (1925) * [[Маладняк — Янку Купалу (1925)/I/З жыцьцёпісу Я. Купалы|З жыцьцёпісу Янкі Купалы (Бабарэка)]] * [[20-лецьце паэтыцкае працы Янкі Купалы]] * [[Паэтыцкая творчасьць Янкі Купалы]] * [[Беларуская драматургія (Замоцін)]] * {{Скан|Ля вытокаў лірыкі Янкі Купалы|Пятуховіч Купала Колас.pdf}} (1927) * {{Скан|Поэмы Янкі Купалы (Вазнясенскі)|Крытыка Узвышша 1927 01.pdf}} (1927) * [[Янка Купала вярнуўся дамоў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 11 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/231|№231 (2123)]]}} * {{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Янка Купала — пясьняр вызваленьня|Янка Купала — пясьняр вызваленьня]]|Ba59271.pdf}} * [[На літаратурныя тэмы (1929)/Месца Янкі Купалы ў беларускай літаратуры (Купала і Шаўчэнка)|Месца Янкі Купалы ў беларускай літаратуры (Купала і Шаўчэнка)]] * [[Напевы ліры Янкі Купалы: Публічная лекцыя]] * [[Янка Купала: К 25-лецьцю яго літаратурнае працы]] * ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Сакалінскі, А]]''. [[Янка Купала (Станкевіч)|Янка Купала]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Верасень 1930. — [[Шлях Моладзі (1929)/1930/10|№10 (20)]]}} * [[Крытычныя мамэнты ў жыцьці купалы і коласа — паводле іх твораў]] * [[Ян Луцэвіч—Янка Купала (1882—25.VІ.—1932)]] * [[Янка Купала як прарок адраджэньня]] * [[Янка Купала (Клімковіч)|Янка Купала]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/6|№6]]}} * [[Зь нязнаных рукапісаў Янкі Купалы]] * [[Янка Купала ў крывым люстры]] * [[Янка Купала — перакладчык]] * [[Янка Купала (Чорны)|Янка Купала]] — нарыс [[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьмы Чорнага]]. * Янка Купала - выдатны совецкі паэт // Полымя, 1947, №6 * Творчасць Янкі Купалы ў барацьбе за ўз'еднанне беларускага народа ў адзінай совецкай дзяржаве // Полымя, 1949, №10 * [[Купала ў Пецярбурзе|Купала ў Пецярбурзе]] // Полымя, 1967, №3 {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] rfs0qtzk7jkegayd0cc5vqy9jgdhb5b 300926 300701 2026-10-16T20:08:20Z Gleb Leo 2440 300926 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Купала | Імёны = Янка | Першая літара прозвішча = К | Варыянты імёнаў = сапр.: Іван Дамінікавіч Луцэвіч | Апісанне = клясык беларускай літаратуры, паэт, драматург, публіцыст, выбітны дзяяч беларускага Адраджэньня пачатку XX стагодзьдзя | Іншае = | ДН = 7 ліпеня (25 чэрвеня) 1882 | Месца нараджэння = фальв. Вязынка былой Радашковіцкай вобласці (цяпер Маладзечанскі раён, Мінская вобласць) | ДС = 28 чэрвеня 1942 | Месца смерці = Масква | Выява = Yanka Kupala.jpg | Вікіпедыя = :be:Янка Купала | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Янка Купала | Вікіцытатнік = Янка Купала | Вікісховішча = Category:Yanka Kupala | Вікіліўр = Yanka Kupala | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Янка Купала | Google = }} == Творы == {{Усе творы|Безназоўнае‎|Гусьляр‎|Жалейка‎|Публіцыстыка Янкі Купалы|Спадчына‎|Шляхам жыцьця‎}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)|Збор твораў]] (1925—1932) === Вершы === * [[Янка Купала/Вершы 1904—1908|Вершы 1904—1908]] * [[Янка Купала/Вершы 1909—1911|Вершы 1909—1911]] * [[Янка Купала/Вершы 1912—1921|Вершы 1912—1921]] * [[Янка Купала/Вершы 1922—1942|Вершы 1922—1942]] * [[Сьветлай памяці Владыслава Эпімах-Шыпілло]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 16 Мая 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/19|№19]]}} * Сонечнаму Шота Руставелі // Літаратура і мастацтва, 1937, №69 * [[Смерць забойцам М. А. Горкага]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/3|№3]]}} * [[А мы сабе сеем і сеем…|А мы сабе сеем і сеем]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/11|№11]]}} * [[На выбары вышлі…]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 26 чэрвеня 1938. — [[Звязда (газета)/1938/146|№146 (6122)]]}} === Зборнікі вершаў === * «[[Жалейка (Купала)|Жалейка]]» (1908) * «[[Гусьляр (Купала, зборнік)|Huślar]]» (1910) * «[[Шляхам жыцьця (Купала)]]» (1913) * «[[Спадчына (Купала, зборнік)|Спадчына]]» (1922) * «[[Безназоўнае (Купала, зборнік)|Безназоўнае]]» (1925) * «[[Адцьвітаньне (1930)|Адцьвітаньне]]» (1930) * «[[Песня будаўніцтву (1936)|Песня будаўніцтву]]» (1936) * «[[Беларусі ардэнаноснай (1937)|Беларусі ардэнаноснай]]» (1937) * «[[Ад сэрца (1940)|Ад сэрца]]» (1940) * «[[Беларускім партызанам (1942)|Беларускім партызанам]]» (1942) === Паэмы === * [[Зімою]] * [[Нікому]] * [[Калека]] * [[Адплата каханьня]] * [[У Піліпаўку]] * [[За што?.. (Купала - Ой, мае вы песьні...)|За што? («Ой, мае вы песні…»)]] * [[Уступ да паэмы (Купала)|Уступ да паэмы]] * [[Курган (Купала)|Курган]] * [[Урывак з паэмы (Купала)|Урывак з паэмы]] * [[На Куццю (Купала)|На Куццю]] * [[Гарыслава (Купала)|Гарыслава]] * [[На Дзяды (Купала)|На Дзяды]] * [[Бандароўна]] * [[Магіла льва]] * [[Яна і я]] * [[Безназоўнае (Купала, паэма)|Безназоўнае]] * [[З угодкавых настрояў (Купала)|З угодкавых настрояў]] * [[Над ракой Арэсай]] * [[Барысаў (Купала)|Барысаў]] * [[Тарасова доля]] * [[Андрэй Баболя]] (Dubia) === Драматычныя паэмы === * [[Адвечная песьня]] * [[Сон на кургане]] * [[На папасе]] * [[Урывак з драматычнай паэмы (Купала)|Урывак з драматычнай паэмы]] === П’есы === * [[Паўлінка]] * [[Прымакі]] * [[Раскіданае гняздо]] * [[Тутэйшыя]] === Публіцыстыка === '''1907''' * [[Беніцкая воласць Ашмянскага павету…]] * [[Старыя праўды на новы лад]] * [[Хто к лесу, а хто к бесу]] * [[Прапаўшае дзіця]] * [[Ніхто і нішто не выцягае…]] '''1908''' * [[Мястэчка Мір…]] * [[Мястэчка Астрашыцкі Гарадок…]] * [[Мястэчка Гарадок…]] '''1909''' * [[Мястэчка Здарэнне…]] '''1910''' * [[З Фінляндыі (Купала)]] * [[У рэдакцыю газеты "Наша ніва" (Купала)]] '''1911''' * [[Беларуская вечарынка ў Пецярбургу (Купала)]] * [[З гуты "Залессе"]] '''1912''' * [[Святкаванне Купалы ў Вільні]] '''1913''' * [[Чаму плача песня наша?]] * [[Як яны ваююць]] * [[Чым чорт не шуціць]] * [[Агляд кніг]] '''1914''' * [[Ці маем мы права выракацца роднай мовы?]] * [[Уладыслаў, сын Ігната Эпімах-Шыпілы]] * [[А ўсё ж такі мы жывём!..]] * [[За "А ўсё ж такі мы жывём!.."]] * [[Вера і нацыянальнасць]] * [[Хай рунь красуе…]] * [[Вайна і самапомач]] * [[Вайна і налогі]] * [[Чвэрць года вайны]] '''1915''' * [[«Залёты», аперэтка Вінцука Дуніна-Марцінкевіча]] '''1919''' * [[Як у казцы (Купала)|Jak u kazcy]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 10 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Уваскрашэнне польскага ўніверсітэта ў Вільні]] * [[Адбудова Беларусі]] * [[Больш самачыннасці]] * [[Зямельная спекуляцыя]] * [[Беларускае войска]] * [[Беларускі сцяг уваскрос!]] * [[Забабон]] * [[Моладзь ідзе!]] * [[Торжышча]] * [[Настаўніцкая вечарынка (Купала)]] * [[Антанта]] * [[Незалежнасць (Купала)]] * [[Незалежная дзяржава і яе народы]] '''1920''' * [[Справа незалежнасці Беларусі За мінулы год]] * [["Страхі жыцця", драма ў 3-х актах Ф. Аляхновіча]] * [[Справа беларускага нацыянальнага гімна]] * [[Думка за думкай]] * [[Дарагія Грамадзяне і Грамадзянкі зямлі Беларускай!..]] (Прамова на юбілейным вечары, прысвечаным 15-годдзю літаратурнай працы) '''1923''' * [[Выдавецкая справа ў Савецкай Беларусі за 1923 год]] '''1932''' * [[Дасьцігнем нявіданых сусьветных посьпехаў]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}} '''1939''' * [[Вітаю мудрае рашэнне ўрада (Купала)|Вітаю мудрае рашэнне ўрада]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 21 верасня 1939. — [[Звязда (газета)/1939/218|№218 (6495)]]}} * ''[[Аўтар:Якуб Колас|Колас, Я]]''. [[Пісьменнікам Заходняй Беларусі]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 16 кастрычніка 1939. — [[Звязда (газета)/1939/239|№239 (6516)]]}} * ''[[Аўтар:Якуб Колас|Колас, Я]]''. [[Саюзу пісьменнікаў (Купала, Колас)|Саюзу пісьменнікаў]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 23 лістапада 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/39|№39 (453)]]}} == Пераклады == === З польскай === ''З Адама Міцкевіча'' * [[Тры Будрысы (Міцкевіч/Купала)]] * [[Ваявода (Міцкевіч/Купала)]] *[[Сто лет мінала крыжацкай навале… (Міцкевіч/Купала)]] *[[З Мальборскай вежы званы загудзелі…]] * [[Мужык і вужака]] (Міцкевіч/Купала) ''З Уладзіслава Сыракомлі'' * [[На Палессі (Кандратовіч/Купала)]] * [[Каралі (Сыракомля/Купала)|Каралі]] * [[Доля (Сыракомля/Купала)|Доля]] * [[Груган (Сыракомля/Купала)|Груган]] *[[Нядзеля (Сыракомля/Купала)]] ''З Марыі Канапніцкай'' * [[Пара (Канапніцкая/Купала)]] * [[Каму (Канапніцкая/Купала)]] * [[На жалейцы (Канапніцкая/Купала)]] * [[Як кароль ў паход выходзіў (Канапніцкая/Купала)]] ''Іншыя аўтары'' * [[Жальба дзяўчыны (Яскулка/Купала)]] * [[Сон на куцьцю]] (Пілецкая/Купала) * [[Воўк і баран (Балінскі/Купала)]] * [[Галька (Вольскі/Купала)]] === З рускай === * [[Галадоўліца]] (Някрасаў/Купала) * [[Соленая]] (Някрасаў/Купала) * [[Што ні год, памяншаюцца сілы (Някрасаў/Купала)]] * [[У людзей і ў нас (Някрасаў/Купала)]] * [[Агароднік]] (Някрасаў/Купала) * [[Лебедзь, Шчупак і Рак (Крылоў/Купала)]] * [[З песень барацьбы за волю (Цэнзар/Купала)]] * [[Елачка (Кудашава/Купала)]] === З украінскай === * [[Кацярына (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Гайдамакі (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Сон (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Пажоўкнуў ліст… Прыгаслі вочы… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Нашто чорныя мне бровы… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Прычынна (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Вецер буйны, вецер буйны!.. (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Цяжка-цяжка жыць на свеце… (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Ой вы, думы, мае думы! (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Перабендзя (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Таполя (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Вецер з гаем размаўляе (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Каўказ (Шаўчэнка/Купала)]] * [[Ленін (Паляшчук/Купала)]] === З агульнаўсходнеславянскай === * [[Слова аб палку Ігаравым]] === Лісты === * [[Ліст да Чарвякова (Купала)|Да Аляксандра Чарвякова (1930)]] * [[Адкрыты ліст Янкі Купалы]] * [[Ліст у рэдакцыю газеты «Савецкая Беларусь»]] ''(1932)'' == Пра аўтара == ===Вершы=== * [[На Купалле (Леўчык)|На Купалле]] (1907) — верш [[Аўтар:Гальяш Леўчык|Гальяша Леўчыка]]. * [[Каліва праўды]] // «Наша Ніва», 1908, №06 * [[Бяздольны]] (1909) — верш [[Аўтар:Цішка Гартны|Цішкі Гартнага]]. * [[Над Нёманам (Пяцельскі)]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (газета)/1910/43|№43]]}} * [[Ноч на Івана Купалу]] (1910) — верш [[Аўтар:Альберт Паўловіч|Альбэрта Паўловіча]]. * [[Янкові Купалу (Янчук)]] (1918) — верш [[Аўтар:Мікалай Янчук|Мікалая Янчука]]. * [[Януку Купале]] — верш [[Аўтар:Алесь Гарун|Алеся Гаруна]]. * [[Шляхам жыцця (Гурло)]] * [[Янцы Купале (Ключановіч)|Янцы Купале]] (1923) — верш [[Аўтар:Міхась Ключановіч|Міхася Ключановіча]]. * [[Янку Купалу (Александровіч)]] (1925) — верш [[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэя Александровіча]]. * [[Янку Купалу (Грамыка)]] (1925) — верш [[Аўтар:Міхайла Грамыка|Міхайлы Грамыкі]]. * [[Янку Купалу (Маракоў)|Янку Купалу]] (1930) — верш [[Аўтар:Валерый Маракоў|Валерыя Маракова]]. * [[Янку Купалу (Была пара — марнелі нашы гоні…)]] (1930) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Янку Купалу (Гартны)]] (1932) — верш [[Аўтар:Цішка Гартны|Цішкі Гартнага]]. * [[Янку Купалу (Узышоў юнак калісьці…)]] (1934) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Янку Купалу (Я не ведаю, дружа мой Янка…)]] (1935) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Янка Купала (Лахуці/Кляшторны)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/12|№12]]}} * [[Янку Купалу (Была непаўторная восень…)]] (1937) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Янку Купалу (Пушча)|Янку Купалу]] (1942) — верш [[Аўтар:Язэп Пушча|Язэпа Пушчы]]. * [[Янку Купалу (Васілёк)|Янку Купалу]] (1946) — верш [[Аўтар:Міхась Васілёк|Міхася Васілька]]. * [[Плач]] — верш [[Аўтар:Язэп Пушча|Язэпа Пушчы]]. * [[Наш Купала, наш пясняр вялікі]] (1956) — верш [[Аўтар:Язэп Пушча|Язэпа Пушчы]]. * [[Поплеч Пушкін і Купала]] (1962) — верш [[Аўтар:Язэп Пушча|Язэпа Пушчы]]. ===Апавяданні=== * Сымфонія (Бядуля) // Беларускае жыцьцё, 1920, №1-3 * [[Ноч, калі папараць цвіце]] — апавяданьне [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. ===Артыкулы=== * [[«Жалейка» — песні Янука Купалы]] * [[«Шляхам жыцьця»]] * [[Янка Купала (Луцкевіч)]] * [[Беларуская_літэратура#II.|Беларуская літэратура]] (Гартны) * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/Я. Купала|Я. Купала (Гарэцкі)]] * [[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Янка_Купала_(Ян_Луцэвіч)|Янка Купала (Ігнатоўскі)]] * [[«Безназоўнае»: Зборнік вершаў Янкі Купалы]] * {{Скан|[[Асноўныя этапы ў разьвіцьці лірыкі Янкі Купалы]]|Піотуховіч Купала.pdf}} (1925) * [[Маладняк — Янку Купалу (1925)/I/З жыцьцёпісу Я. Купалы|З жыцьцёпісу Янкі Купалы (Бабарэка)]] * [[20-лецьце паэтыцкае працы Янкі Купалы]] * [[Паэтыцкая творчасьць Янкі Купалы]] * [[Беларуская драматургія (Замоцін)]] * {{Скан|Ля вытокаў лірыкі Янкі Купалы|Пятуховіч Купала Колас.pdf}} (1927) * {{Скан|Поэмы Янкі Купалы (Вазнясенскі)|Крытыка Узвышша 1927 01.pdf}} (1927) * [[Янка Купала вярнуўся дамоў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 11 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/231|№231 (2123)]]}} * {{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Янка Купала — пясьняр вызваленьня|Янка Купала — пясьняр вызваленьня]]|Ba59271.pdf}} * [[На літаратурныя тэмы (1929)/Месца Янкі Купалы ў беларускай літаратуры (Купала і Шаўчэнка)|Месца Янкі Купалы ў беларускай літаратуры (Купала і Шаўчэнка)]] * [[Напевы ліры Янкі Купалы: Публічная лекцыя]] * [[Янка Купала: К 25-лецьцю яго літаратурнае працы]] * ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Сакалінскі, А]]''. [[Янка Купала (Станкевіч)|Янка Купала]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Верасень 1930. — [[Шлях Моладзі (1929)/1930/10|№10 (20)]]}} * [[Крытычныя мамэнты ў жыцьці купалы і коласа — паводле іх твораў]] * [[Ян Луцэвіч—Янка Купала (1882—25.VІ.—1932)]] * [[Янка Купала як прарок адраджэньня]] * [[Янка Купала (Клімковіч)|Янка Купала]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/6|№6]]}} * [[Зь нязнаных рукапісаў Янкі Купалы]] * [[Янка Купала ў крывым люстры]] * [[Янка Купала — перакладчык]] * [[Янка Купала (Чорны)|Янка Купала]] — нарыс [[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьмы Чорнага]]. * Янка Купала - выдатны совецкі паэт // Полымя, 1947, №6 * Творчасць Янкі Купалы ў барацьбе за ўз'еднанне беларускага народа ў адзінай совецкай дзяржаве // Полымя, 1949, №10 * [[Купала ў Пецярбурзе|Купала ў Пецярбурзе]] // Полымя, 1967, №3 {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 5dskdof7m7d89nscwtd0r0an11nvv8m 0 787 301023 141573 2026-10-17T08:54:24Z Gleb Leo 2440 301023 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мы выйдзем шчыльнымі радамі… (Ваяцкі марш) | аўтар = Макар Краўцоў | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1919 год }} {{Вікіпэдыя|Мы выйдзем шчыльнымі радамі|Мы выйдзем шчыльнымі радамі}} * [[Беларусь (1919, Мінск)/1919/9/Ваяцкі гымн|Ваяцкі гымн]] // {{Fine|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]. — 30 кастрычніка 1919. — [[Беларусь (1919, Мінск)/1919/9|№9 (36)]]}} * [[Ваяцкі марш (1921)|Ваяцкі марш]] // {{Fine|[[Родны край (1921)|Родны край]] / склад. ''[[Аўтар:Леаніла Гарэцкая|Леаніла Гарэцкая]]''. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. Клецкіна, 1921}} * [[Юнацкі сьпеўнік (1944)/Мы выйдзем шчыльнымі радамі|Мы выйдзем шчыльнымі радамі]] // {{Fine|[[Юнацкі сьпеўнік (1944)|Юнацкі сьпеўнік]] / склад. ''[[Аўтар:Мікалай Шчаглоў-Куліковіч|Мікола Шчаглоў-Куліковіч]]''. Менск: Выдавецтва школьных падручнікаў і літаратуры для моладзі, 1944}} == Глядзеце таксама == * [[Беларуска-польскі санацыйны гімн]] (1930) [[Катэгорыя:Вершы Макара Краўцова]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Вайсковыя песні]] [[Катэгорыя:Гімны]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0a9iohea7x2vw2nabxvjarmh9qnc5n7 0 874 300876 253622 2026-10-16T19:55:38Z Gleb Leo 2440 300876 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Народ, Беларускі Народ!.. | аўтар = Максім Багдановіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1913 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/2/Z paśmiertnych tworaŭ Maksima Bahdanowiča|Z paśmiertnych tworaŭ Maksima Bahdanowiča]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 29 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]}} * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/47|47. ⁂ Народ, Беларускі Народ!]] // {{Fine|Творы М. Багдановіча. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I|Том I]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1927}} == Гл. таксама == *[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Narodzie,_Białoruski_Narodzie!&useskin=monobook Narodzie, Białoruski Narodzie!] (Polski) [[Катэгорыя:Вершы Максіма Багдановіча]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 6pi5zipfu2xs0zlb23szheaj6hxl548 0 1149 300668 273627 2026-10-16T12:52:35Z Gleb Leo 2440 300668 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Разьвейся, туман | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1908 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/I/Разьвейся туман…|Разьвейся туман…]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/I/Разьвейся, туман…|Разьвейся, туман]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Бацькаўшчыне/Разьвейся, туман…|Разьвейся, туман…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} * [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1/Літэратурны аддзел/Разьвейся, туман|Разьвейся, туман]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Сакавік 1929. — [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1|№1]]}} [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] f4dvm6ghdscap5p88yn3cobl53jmyqz 0 1157 300877 295831 2026-10-16T19:55:52Z Gleb Leo 2440 300877 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Паўлінка | аўтар = Янка Купала | год = 4 верасьня 1913 году | пераклад = | секцыя = Драма | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе выданьні гэтага зборніка, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Раскіданае гняздо (п’еса)|Раскіданае гняздо (п’еса)}} * {{Скан|[[Раскіданае гняздо (1919)|Раскіданае гняздо]]|Раскіданае гняздо (1919).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выдаве́цтва Ме́нскага Камісарыяту Асьве́ты, 1919}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/III/Раскіданае гняздо|Раскіданае гняздо]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/III|Том III]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} == Гл. таксама == * [[Janka Kupała. Raskidanaje hniazdo]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * ''[[Аўтар:Іван Замоцін|Замоцін, І]]''. [[Беларуская драматургія (Замоцін)|Беларуская драматургія]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1927. — [[Узвышша (часопіс)/1927/1|№1]]}} [[Катэгорыя:П’есы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Драмы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] cbi1aoauuxqnautmkt6bjcsvk8cc3z7 0 1206 300995 283150 2026-10-17T08:12:42Z Gleb Leo 2440 300995 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Свайму народу | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 29 кастрычніка 1918 году }} * [[Hramadzianin (1919)/1919/7/Swajmu Narodu|Swajmu Narodu]] // {{Fine|[[Hramadzianin (1919)|Hramadzianin]]. — 1919. — [[Hramadzianin (1919)/1919/7|№7]]}} * [[Спадчына (1922)/I/Свайму Народу|Свайму Народу]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/I/Свайму Народу|Свайму Народу]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Свайму народу|Свайму народу]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] p7sh0l2jwpkawsphmvpmjvtp3x6ykwk 0 1291 300878 283377 2026-10-16T19:56:09Z Gleb Leo 2440 300878 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Сявец | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1918 год }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/16/Сявец|Сявец]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 6 кастрычніка 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/16|№16]]}} * [[Спадчына (1922)/II/Сявец|Сявец]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/Сявец|Сявец]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Сявец|Сявец]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 3iv1r7orfq72dpqbk8o3zf2ann2ewz0 0 1484 300879 142972 2026-10-16T19:56:26Z Gleb Leo 2440 300879 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Я кахаў | аўтар = Уладзімір Жылка | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1920 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/3/Я кахаў…|Я кахаў…]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 9 лютага 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/3|№3 (25)]]}} * [[На ростані (1924)/III/Я кахаў|Я кахаў]] // {{Fine|[[На ростані (1924)|На ростані]]. Вільня: Выданьне Беларускага Выдавецкага Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:На ростані (Жылка)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] == Глядзіце таксама == * [http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Kocha%C5%82em... Kochałem…] (Polski) jr5kao8aozcevof6he8cez1pd4vhvpj 102 1500 300927 295220 2026-10-16T20:09:03Z Gleb Leo 2440 300927 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Ш. | Імёны = Ядвігін | Першая літара прозвішча = Ш | Варыянты імёнаў = сапр. Антон Іванавіч Ляві́цкі<br />Іншыя псэўданімы: Падарожны | Апісанне = беларускі празаік, публіцыст, фельетаніст, драматург, паэт, перакладчык, літаратуразнавец, палітык | Іншае = | ДН = 4 студзеня 1869 | Месца нараджэння = маёнт. Добасна, цяпер агр. Добасна Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці | ДС = 24 лютага 1922 | Месца смерці = Вільня | Выява = Jadvihin Š.jpg | Вікіпедыя = :be:Ядвігін Ш. | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Ядвігін Ш. | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Ядвігін Ш. | Google = }} '''Ядвігін Ш.''' (сапраўднае імя ''Антон Іванавіч Лявіцкі''; 4 студзеня 1869, маёнт. Добасна, цяпер в. Добасна Кіраўскага р-на Магілеўскай вобл. — 24 лютага 1922, Вільня) — беларускі празаік, публіцыст, фельетаніст, драматург, паэт і літаратуразнавец. = Творы = {{All works‎}} == Вершы == * «Нашай Ніве» (Ядвігін) // Наша Ніва, 1909, №46 * [[Чырвоны дудар (1924)/На шляху да рэволюцыі/Калі ты прытаміўся душой…|Калі ты прытаміўся душой…]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Гуморыстыка і сатыра/Бабіны лекі|Бабіны лекі]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} == Зборнікі == * [[Бярозка (1912)]] * [[Васількі (1914)]] * [[Беларускія жарты]] (1914) == Паэма == * [[Дзед Завала]] == Іншае == * [[Zawiedzienaja nadzieja]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * [[Лісты з дарогі]] (нарысы, 1910) * [[Сыгнал (1914)]] (пераклад) * {{Скан|[[Успаміны (Ядвігін)]]|Uspaminy. Jadwihin Š.pdf}} (мемуары, 1921) * [[Золата]] (незакончаны раман, 1920) * [[Наша Ніва (1906)/1910/48/В. Марцінкевіч у практычным жыцьці|В. Марцінкевіч у практычным жыцьці]] * [[Хто чым можа – хай дапаможа!]] * [[Biełarus (1913)/1913/1/Piszuć da nas/M. Ziembin|M. Ziembin]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/1|№1]]}} == Пра аўтара == * [[«Васількі» (Ластоўскі)]] * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Старэйшыя/Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш. (Гарэцкі)]] * {{Скан|Антон Лявіцкі (Лявіцкая)|Успаміны Лявіцкая Бадунова.pdf}} * {{Скан|[[Ядвігін Ш. (Бадунова)|Ядвігін Ш.]]|Успаміны Лявіцкая Бадунова.pdf}} (1922) * [[Антон Лявіцкі (Жылка)]] // Беларускі звон : тыднёвая часопісь. — 1922, 4 сакавіка. — № 6 (3). — С. 1. * {{Скан|Ядвігін Ш (Журба)|Літаратура 1923.pdf}} (1923) * [[Бярозка (1923)/Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]] * [[Памяці Ядвігіна Ш. (Журба)]] * [[Антон Лявіцкі (Ядвігін Ш.): У пятыя ўгодкі сьмерці Яго]] * [[Ядвігін Ш. (Краўцоў)]] * [[Нарысы гісторыі беларускай літаратуры (1928)/Рэвалюцыя 1905-1906 г. на Беларусі/Ядвігін Ш. (Антон Лявіцкі)|Ядвігін Ш. (Піятуховіч)]] * [[Ядвігін Ш. (1933)]] {{PD-old}} [[Катэгорыя:Ядвігін Ш.| ]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] kc793eomm48xpico2h2hnuvdie41504 102 1627 300928 300357 2026-10-16T20:09:24Z Gleb Leo 2440 300928 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Гарун | Імёны = Алесь | Першая літара прозвішча = Г | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН = 11 сакавіка 1887 | Месца нараджэння = ф. Новы Двор, Менскі павет, Расейская імпэрыя | ДС = 28 ліпеня 1920 | Месца смерці = Кракаў, Польская Рэспубліка | Выява = Alieś_Harun.jpg | Вікіпедыя = :be:Алесь Гарун | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Алесь Гарун | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Alieś Harun | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Алесь Гарун | Google = }} {{All works‎|Матчын дар}} ==Зборнікі== * [[Матчын дар (Гарун, зборнік)]] ==Паэмы== *{{Скан|[[Мае коляды]]|Sumny.Maje kalady.1920.pdf}} ==Вершы== '''1913''' * [[Biełarus (1913)/1913/39/Hej-żaż maja wioska!..|Hej-żaż maja wioska!..]] // {{fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 19 Śnieżnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/39|№39]]}} '''1914''' * [[Biełarus (1913)/1914/1/Z Nowahodnych dumak|Z Nowahodnych dumak]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 3 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/1|№1]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/3/Prywitańnie|Prywitańnie]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 16 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/3|№3]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/8/Boża moj! ja czuju znoŭ…|⁂ (Boża moj! ja czuju znoŭ…)]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 20 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/8|№8]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/14-15/Braty! dakul my budziem spać?|Braty! dakul my budziem spać?]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 2 Krasawika 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/14-15|№14-15]]}} '''1915''' * [[На варці (Гарун)|На варці]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 28 Мая 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/21|№21]]}} * [[Чэлавечая кроў (Гарун)|Чэлавечая кроў]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/22|№22]]}} '''1917''' * [[Згаварыліся (Гарун)|Згаварыліся]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 9 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/20|№20 (112)]]}} * [[Лісток і надзея]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 кастрычніка 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/26|№26]]}} * [[Песьня (За рэчкай, за рэчкай…)]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 кастрычніка 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/26|№26]]}} * [[Ня плач мяне забірае]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 кастрычніка 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/26|№26]]}} * [[Шчасьлівы той…]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 8 сьнежня 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/33|№33]]}} '''1918''' * [[Паходная (Гарун)|Паходная]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 3 красавіка 1918. — [[Гоман (1916)/1918/28|№28 (224)]]}} '''1919''' * [[Z astrožnych kartak]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} * [[Dakory]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} * [[Хвейнаму другу]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} '''1920''' * [[Шлюб (Гарун)|Шлюб]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 18 сакавіка 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/7|№7 (29)]]}} * [[Трэны (Гарун)|Трэны]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 4 ліпня 1920. — [[Рунь (часопіс)/9-10|№9-10]]}} ==Апавяданні== *[[Пан Шабуневіч]] *[[П’ера і Каламбіна]] *[[Чалавек без крыві]] *[[У Панасавым сяле]] *[[Першы снег (Гарун)]] *[[Дні]] *[[Свята]] ==Драматургія== * [[Датрымаў характар]] * [[Дзіўны лапаць, або Не ўсё тое порах, што ў пораху ляжыць]] * [[Хлопчык у лесе]] * [[Шчаслівы чырвонец]] ==Публіцыстыка== ===1918 год=== *[[Увагі да нацыянальнага руху]] *[[Одгукі]] *[[З цяжкім возам на гнілой грэблі]] *[[Скрыпты шавініста]] *[[Дыбенкіяда]] * [[Рэальная палітыка]] * [[Далей ні можна]] * [[Пад адным штандарам]] * [[Польшча і яе суседзі]] * [[«Нізалежная Беларусь»]] ===1919 год=== *[[У гасьцінах у Вільні]] *[[Груганьнё]] ==Прамовы== * [[Прамова Алеся Гаруна (18 верасьня 1919)|Прамова на прывітаньні Язэпа Пілсудзкага]] (18 верасьня 1919) ==Лісты== *[[Вацлаву Ластоўскаму (Гарун)]] * [[Наша Ніва (1906)/1915/21/Ліст у Рэдакцію|Ліст у Рэдакцію]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 28 Мая 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/21|№21]]}} ==Пра аўтара== *[[Алесь Гарун. Матчын дар (Лёсік)]] *[[Алесь Гарун]] *[[Памяці Алеся Гаруна]] *[[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Алесь_Гарун_(Аляксандар_Прушынскі).|Алесь Гарун (Ігнатоўскі)]] *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/А. Гарун|А. Гарун (Гарэцкі)]] * [[Алесь Гарун (Краўцоў, 1921)]] *[[Алесь Гарун (Краўцоў, 1927)]] *[[Памяці поэта]] *{{Скан|Да восьмай гадавіны сьмерці А. Гаруна|Гарун Каспяровіч.pdf}} (1928) * {{Скан|«Матчын дар» Алеся Гаруна (Барычэўскі)|Узвышша_1928-002.pdf}} / А Барычэўскі // Узвышша. – 1928. – №2. – С. 167. * [[Нарысы гісторыі беларускай літаратуры (1928)/Рэвалюцыя 1905-1906 г. на Беларусі/Алесь Гарун|Алесь Гарун (Піятуховіч)]] {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Беларуская вайсковая камісія| Гарун, Алесь]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 3d6rwtya8fifbscpy6q9920jus4u90p 102 1636 300874 300366 2026-10-16T19:55:16Z Gleb Leo 2440 300874 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Гарэцкі | Імёны =Максім | Першая літара прозвішча =Г | Варыянты імёнаў =Максім Беларус, М. Б. Беларус, М. Г., А. Мсьціслаўскі, Дзед Кузьма, Мацей Мышка, Мізэрыус Монус і іншымі; у сваіх творах таксама выступаў як Кузьма Батура і Лявон Задума. | Апісанне = | Іншае = | ДН =6 (18) лютага 1893 | Месца нараджэння =в. Малая Багацькаўка, Амсьціслаўскі павет, Магілёўская губэрня, Расейская імпэрыя | ДС =10 лютага 1938 (44 гады) | Месца смерці =Вязьма, Смаленская вобласьць, РСФСР, СССР | Выява = Maksim Harecki photo.jpg | Вікіпедыя =be:Максім Іванавіч Гарэцкі | Вікіпедыя2 =be-x-old:Максім Гарэцкі | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Maksim Harecki | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Максім Гарэцкі | Google = }} == Творы == {{All works‎}} === Аповесці === * [[Дзве душы (Гарэцкі)]] * [[Літоўскі хутарок (Гарэцкі)]] * [[Роднае карэнне]] * [[У чым яго крыўда? (Гарэцкі)]] * [[Меланхолія]] * [[Ціхая плынь (Гарэцкі)]] === Апавяданні === * {{Скан|[[Рунь (1914)|Рунь]]|Рунь (1914).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1914}} ** [[Рунь_(Гарэцкі,_апавяданне)|Рунь]] ** [[У лазні]] ** [[Страхаццё]] ** [[Красаваў язмін]] ** [[У панскім лесе]] ** [[Лірныя спевы]] ** [[Што яно?]] * {{Скан|[[Досьвіткі (1926)|Досьвіткі]]|Досьвіткі (1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}} ** [[Досвіткі (Гарэцкі, апавяданне)|Досвіткі]] ** [[Панская сучка]] ** [[Смачны заяц]] ** [[Прысяга (Гарэцкі)|Прысяга]] ** [[Страшная музыкава песня]] ** [[Стары прафесар]] ** [[Дурны настаўнік]] ** [[Трасца (Гарэцкі)|Трасца]] ** [[Сасна (Гарэцкі)|Сасна]] ** [[Багатая пчэльня]] * Iduć usie - idu ja // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 29 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]}} * [[Еду дамоў]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 4 ліпня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/14|№14 (39)]]}} * [[У панскай кухні]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 25 сакавіка—1 красавіка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/9|№9 (34)]]—[[Беларускі Звон (1921)/1922/10|№10 (35)]]}} * [[Амэрыканец (Гарэцкі)|Амэрыканец]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 14 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/29|№29]]}} * [[Габрыелевы прысады]] * [[Генерал]] * [[Зіма (Гарэцкі)]] * [[Знібее сэрца]] * [[Маці (Гарэцкі)]] * [[На этапе]] * [[Пабожны мешчанін]] * [[Скарб]] * [[Супакой]] * [[Усебеларускі зьезд 1917 году (Гарэцкі)]] * [[Уцекачы]] * [[Хадзяка]] * [[Чарнічка]] * [[Вясна (Гарэцкі)]] * [[Дзёгаць (Гарэцкі)]] * [[Рускі (Гарэцкі)]] * [[Фантазія (Гарэцкі)]] * [[Бітва на Уле (Гарэцкі)]] * [[Уцёкі Сярэбранага]] * [[Чарнічка]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 8 сьнежня 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/33|№33]]}} * [[Кросны (Гарэцкі)|Кросны]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 15 žniŭnia—7 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/10|10]]—[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/12|12]]}} * [[У Палястыне]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 25 студзеня 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/2|№2]]}} * [[Напад белагвардзейцаў]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — Студзень 1930. — [[Маладняк (часопіс)/1930/1|№1]]}} === Драматургія === * [[Атрута (Гарэцкі)|Атрута]] * {{Скан|Жартаўлівы Пісарэвіч (1928)|Жартаўлівы Пісарэвіч (1928).pdf}} === Успаміны === * [[Успаміны пра Івана Луцкевіча (Гарэцкі)|Успаміны пра Івана Луцкевіча]] // {{Fine|[[Памяці Івана Луцкевіча (1920)|Памяці Івана Луцкевіча]]. Вільня, 1920}} === Раманы === * [[На імпэрыялістычнай вайне]] * [[Віленскія камунары]] === Публіцыстыка === * [[Развагі і думкі]] (1914) * [[Думкі і развагі з прычыны сьвята незалежнасьці]] * [[Да абароны пакуль ня позна]] (1927) === Артыкулы === * [[Доктар Францыск Скарына]] * [[Чатырыста гадоў друку на Беларусі]] * [[Маладняк (Гарэцкі)]] * [[Культурнае свята (Гарэцкі)]] === Крытыка === * [[Вінцук Дунін-Марцінкевіч (Гарэцкі)|Вінцук Дунін-Марцінкевіч]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 7 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/12|12]]}} * [[Уладыслаў Галубок (Гарэцкі)|Уладыслаў Галубок]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 7 лістапада 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/20|№20]]}} * [[«Апошняе спатканьне» (Гарэцкі)|„Апошняе спатканьне“]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Ян Няслухоўскі (Гарэцкі)|Ян Няслухоўскі (1851—1897 г.г.)]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/230|№230 (2122)]]}} * [[Творчасьць Янкі Нёманскага (Гарэцкі)|Творчасьць Янкі Нёманскага]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9, 12 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/230|№230 (2122)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/232|232 (2124)]]}} * [[Пэўны гвалт]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/257|№257 (2149)]]}} * [[Бядуля пасьля Кастрычніка]] // {{Fine|[[Аршанскі маладняк (часопіс)|Аршанскі Маладняк]]. — Красавік 1928. — [[Аршанскі маладняк (часопіс)/1928/7|№7]]}} * [[Гісторыя беларускае літэратуры (Гарэцкі)]] * [[Маладняк за пяць гадоў (1928)]] === Мовазнаўства === * [[Практычны расійска-беларускі слоўнік]] (1924; разам з [[Аўтар:Мікола Байкоў|Міколам Байковым]]) == Зборнікі == * {{Скан|[[Хрыстаматыя беларускае літэратуры. ХІ век—1905 год]]|Хрыстаматыя беларускае літаратуры. ХІ век—1905 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Віленскае Беларускае Выдавецтва Б. Клецкіна, 1922}} == Пра аўтара == *[[Ідэоляг народнае інтэлігенцыі: Максім Гарэцкі]] *[[«Дзьве душы» М. Гарэцкага]] {{PD-old-70}} [[Category:Пісьменнікі]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Рускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Гісторыкі літаратуры]] [[Катэгорыя:Лексікографы]] [[Катэгорыя:Філолагі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] fqcrk0kk9zckfjamhjcvj9mg9z1mqcd 102 1651 300764 297471 2026-10-16T14:31:58Z Gleb Leo 2440 300764 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Родзевіч | Імёны =Леапольд | Першая літара прозвішча =Р | Варыянты імёнаў = Псэўданімы: Анатоль; Антон; Антось; Васіль; Грымот; М. Грымот; Мікула Грымот; Лявон Жыцень; Антось Замежны; Саўка Змагар; Ігнат; Васіль Касагар; Абарыген Крайскі; Крыкун; Лявон; Лукаш Нехлямяжы; Антось Сталевіч; Сучасны; Юргілевіч | Апісанне = | Іншае = | ДН =22 чэрвеня 1893 | Месца нараджэння =фальв. Кур’янаўшчына Вілейскага пав., цяпер Лагойскі раён Мінскай вобл. | ДС =1938 | Месца смерці = | Выява =Leapold Rodzievič.jpg | Вікіпедыя =:be:Леапольд Родзевіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Леапольд Родзевіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Leapold Rodzievič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Леапольд Родзевіч | Google = }} {{All works‎}} == Вершы == * {{Скан|[[Беларусь (1922)|Беларусь]]|Беларусь (1922).pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня „Друк“, 1922}} * {{Скан|[[На паняволеных гонях (1928)|На паняволеных гонях]]|На паняволеных гонях (1928).pdf}}. {{Fine|[Менск], 1928}} '''1913''' * [[Biełarus (1913)/1913/17/Z uwahaj jak budzisz…|⁂ (Z uwahaj jak budzisz…)]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Czerwienia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/17|№17]]}} * [[Буслы (Родзевіч)|Busły]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 17 Czerwienia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/18|№18]]}} '''1915''' * [[Бо люблю Цябе я]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/24|№24]]}} '''1916''' * [[Жальба (Родзевіч)|Жальба]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/7|№7]]}} '''1922''' * [[Усей душой і шчырым сэрцам…|⁂ (Усей душой і шчырым сэрцам…)]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 17 лютага 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/4|№4 (29)]]}} *[[Куплеты па часе (Каб не латалі мы латы…)]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 14 кастрычніка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/26|№26 (51)]]}} *[[Паліцыянт у клопаце]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 18 кастрычніка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/27|№27 (52)]]}} *[[Розумам дайшоў]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 1 лістапада 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/30|№30 (55)]]}} *[[Год стары знямог…]] '''1923''' * [[Начны сьветагляд]] // {{Fine|[[Нашае Жыцьцё (1923)|Нашае Жыцьцё]]. — 30 траўня 1923. — [[Нашае Жыцьцё (1923)/1|№1]]}} == Проза == * [[Biełarus (1913)/1913/5/Padjałowiec|Padjałowiec]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 7 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/5|№5]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/19/Pahadzili|Pahadzili]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Lipnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/19|№19]]}} * [[Падданы (Родзевіч)|Падданы]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 20 Лістапада 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/46|№46]]}} * [[Гуканка на сон]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/22|№22]]}} * [[Думкі мужыка (Родзевіч)|Думкі мужыка]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/23|№23]]}} * [[Немач і жыцьцё]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 6—13 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/11|№11 (103)]]—[[Гоман (1916)/1917/13|№13 (105)]]}} * [[Сказ аб гусьлях]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 20 чэрвеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/131|№131 (187)]]}} * [[Блуднікі]] * [[Багаты і бедны]] * [[Кавалі]] * [[Жыла сабе бедная ўдава…]] * [[Я быў яшчэ падшпаркам…]] * [[Заклік]] * [[Змярканне]] * [[Марксісцкі аршын]] * [[На рацэ зімой]] * [[Як Лявон Недарада дарадзіў сваёй бядзе]] * {{Скан|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]|Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} ** [[Асаднік]] * {{Скан|[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]|Вогнішча барацьбы (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} == Драматургія == * {{Скан|[[Пакрыўджаныя (1921)|Пакрыўджаныя]]|Пакрыўджаныя (1921).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1921}} * [[Досьвіткі (Родзевіч)|Досьвіткі]]. {{Fine|Вільня: Друкарня „Друк“, 1922}} == Публіцыстыка == '''1926''' * [[«Лукішскі сьцяг»|„Лукішскі сьцяг“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/151|№151 (1746)]]}} * [[Карані «Маральных рэвалюцыяў»|Карані „Маральных рэвалюцыяў“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 8 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/152|№152 (1747)]]}} * [[Пілсудзкі дратуе Заходнюю Беларусь]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 23 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/165|№165 (1760)]]}} '''1927''' * [[Голад у Заходняй Беларусі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 лютага 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/39|№39 (1931)]]}} * [[Мілітарызм фашысцкай Польшчы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 23 лютага 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/44|№44 (1936)]]}} * [[Замест «санацыі» — асэнацыя|Замест „санацыі“ — асэнацыя]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 6 жніўня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/177|№177 (2069)]]}} * [[Жэнэва і Танэнбэрг]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 30 верасьня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/222|№222 (2114)]]}} * [[Літва, Нямеччына і Польшча]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/228|№228 (2120)]]}} * [[Палітычныя рыбаловы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/230|№230 (2122)]]}} * [[Змаганьне імпэрыялізмаў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 12 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/232|№232 (2124)]]}} * [[Польская прэса аб польска-літоўскім канфлікце]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 16 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/236|№236 (2128)]]}} * [[Гішпанскі фашызм на раздарожжы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 26 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/244|№244 (2136)]]}} * [[Прыкрая сітуацыя Вальдэмараса]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/261|№261 (2153)]]}} * [[заходнія беларусы і выбары ў сойм]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 22 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/290|№290 (2182)]]}} * [[Палітычная сітуацыя над Балтыкай]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 28 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/294|№294 (2186)]]}} '''1928''' * [[Польска-літоўскі вузел]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9 жніўня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/182|№182 (2370)]]}} * [[Дзікая расправа з беларускай асьветай у Польшчы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 5 верасьня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/204|№204 (2392)]]}} * [[Развал ППС]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 27 кастрычніка 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/249|№249 (2437)]]}} * [[Польская колёнізація на «Ўсходніх Крэсах»|Польская колёнізація на „Ўсходніх Крэсах“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 28 кастрычніка 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/250|№250 (2438)]]}} * [[У змроках беларускага жыцьця ў Польшчы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 2 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/254|№254 (2442)]]}} * [[Сярод польскага бязладзьдзя]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 4 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/256|№256 (2444)]]}} * [[Пагроза голаду ў Заходняй Беларусі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 10 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/258|№258 (2446)]]}} * [[10-годзьдзе «незалежнасьці» Польшчы і Зах. Беларусь|10-годзьдзе „незалежнасьці“ Польшчы і Зах. Беларусь]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 11 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/259|№259 (2447)]]}} * [[Амэрыканскі капітал імкнецца камандаваць Эўропай]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/264|№264 (2452)]]}} * [[Польскае школьніцтва ў Віленшчыне і Наваградчыне]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 30 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/275|№275 (2463)]]}} * [[10-годзьдзе панскіх зьдзекаў над нацменшасьцямі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/281|№281 (2469)]]}} * [[Польшча — Румынія — Вэнгрыя]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/283|№283 (2471)]]}} * [[На палітычным кругавідзе (Родзевіч)|На палітычным кругавідзе]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/286|№286 (2474)]]}} * [[На палітычным кругавідзе (Родзевіч)|На палітычным кругавідзе]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 22 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/294|№294 (2482)]]}} * [[Няўдачы польскай дыплёматыі ў Лугано]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/296|№296 (2484)]]}} * [[На шляху да пралетарскай рэвалюцыі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 28 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/299|№299 (2487)]]}} '''1930''' * {{Скан|[[Беларускі нацыянал-фашызм (1930)|Беларускі нацыянал-фашызм]]|Беларускі нацыянал-фашызм (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * {{Скан|[[Заходняя Беларусь — калёнія Польшчы (1930)|Заходняя Беларусь — калёнія Польшчы]]|Заходняя Беларусь — калёнія Польшчы (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне ЦК Мопр‘у БССР, 1930}} '''1932''' * [[Паноў трэба зьнішчаць гуртам (1932)/Прадмова|Прадмова]] // {{Fine|''[[Аўтар:Андрэй Капуцкі|Язэп Пралеска]]''. [[Паноў трэба зьнішчаць гуртам (1932)|Паноў трэба зьнішчаць гуртам]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1932}} == Успаміны == * [[Успаміны пра Івана Луцкевіча (Родзевіч)|Успаміны пра Івана Луцкевіча]] // {{Fine|[[Памяці Івана Луцкевіча (1920)|Памяці Івана Луцкевіча]]. Вільня, 1920}} == Лісты == * [[Беларускі Звон (1921)/1922/4/Пісьмо ў рэдакцыю|Пісьмо ў рэдакцыю]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 17 лютага 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/4|№4 (29)]]}} ==Гл. таксама== *[[Уяўленне]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] d87p22qj1nmw4v3g2qqoh7q8909tj92 102 2086 300930 271255 2026-10-16T20:09:55Z Gleb Leo 2440 300930 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Галубок | Імёны =Уладзіслаў | Першая літара прозвішча =Г | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = Псеўданімы: Уладзіслаў Галубок, Сымонка, Г-к; В. Г-к; Г-у-к | ДН =15.5.1882 (3) | Месца нараджэння =ст. Лясная, Навагрудскі павет, Мінская губерня, Расейская імпэрыя | ДС =28.9.1937 | Месца смерці =Мінск, БССР, СССР | Выява =Vladislav Golubok.jpg | Вікіпедыя =:be:Уладзіслаў Галубок | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Уладзіслаў Галубок | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Uladzislaŭ Halubok | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Уладзіслаў Галубок | Google = }} == Творы == {{All works‎}} === П’есы === * [[Апошняе спатканьне (1919)|Апошняе спатканьне]] (1919) * [[Пісаравы імяніны (1927)|Пісаравы імяніны]] (1927) * [[Белы вянок (1929)|Белы вянок]] (1929) * [[Бязвінная кроў]] * [[Залёты дзяка]] * [[Краб (1930)|Краб]] (1930) * [[Шкляны бог]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 12 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/59|№59 (1951)]]}} === Апавяданні === * "Журавінка" // Наша Ніва, 1909, №30 * Адвакат // Наша Ніва, 1911, №51-52 * [[Абмылка вучонага]] * Абразок (апавяданьне дзеда) // Наша Ніва, 1912, №51-52 * [[Biełarus (1913)/1913/5/U balnicy|U balnicy]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 7 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/5|№5]]}} * [[Сьляды старыны]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]}} * [[Слова варажбіткі|Слово варажбіткі]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]}} * [[Сьмерць старца]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]}} * [[Помста (Галубок)|Помста]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/6|Кніжка 6]]}} * [[Барысаўскі пан-Цялей]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 24 красавіка 1917. — [[Гоман (1916)/1917/33|№33 (125)]]}} * [[У воласьці]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 27 красавіка 1917. — [[Гоман (1916)/1917/34|№34 (126)]]}} * [[Цяжкая навука]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 8 мая 1917. — [[Гоман (1916)/1917/37|№37 (129)]]}} * [[Адплата за працу]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 8 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/46|№46 (138)]]}} * [[Круцель (Галубок)|Круцель]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 15 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/48|№48 (140)]]}} * [[Парабкі (Галубок)]] * [[Званы (Галубок)]] '''Зборнік апавяданняў''' * [[Апаведаньня (Галубок, 1913)]] === Вершы === * Доля мужыка // Наша Нива, 1908, №12 * Забытая хатка // Наша Нива, 1908, №22 * [[Будучыня]] * [[Сярмяжнік]] * [[Хачу мець зямельку і мру без работы…]] * [[Чакай, браце!..]] == Пра аўтара== * [[Маладая Беларусь (альманах)/2/Wieršy/Wieršy 2|Pytaješ ty, hdzie naša sława...]] * ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Гарэцкі, М]]''. [[Уладыслаў Галубок (Гарэцкі)|Уладыслаў Галубок]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 7 лістапада 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/20|№20]]}} * ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Гарэцкі, М]]''. [[«Апошняе спатканьне» (Гарэцкі)|„Апошняе спатканьне“]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 19 сьнежня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV/Б/Уладыслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]] * [[Народны артыст БССР Уладыслаў Галубок (1929)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 1djh76l7mwcwqmwi16cyscdosg12gym 0 2131 300882 163533 2026-10-16T19:57:06Z Gleb Leo 2440 300882 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дунулі сіверы… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1908 год }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22/Дунулі сіверы…|Дунулі сіверы…]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Спадчына (1922)/II/Дунулі сіверы|Дунулі сіверы]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/Дунулі сіверы…|Дунулі сіверы…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 19h90t0x6h02bsjajj5kuq6gjnaig6x 102 2143 300929 253593 2026-10-16T20:09:40Z Gleb Leo 2440 300929 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Сымон |Прозвішча = Будны |Варыянты імёнаў = |Выява = Symon Budny.png |ДН = ~1530 |Месца нараджэння = Беласточчына |ДС = 13 студзеня 1593 |Месца смерці = Вішнева, Ашмянскі павет, Віленскае ваяводства, Вялікае Княства Літоўскае, Рэч Паспалітая |Апісанне = вялікалітоўскі гуманіст, філосаф і гісторык |Іншае = |Вікіпедыя = :be:Сымон Будны |Вікіпедыя2 = :be-tarask:Сымон Будны |Вікіцытатнік = Сымон Будны |Вікісховішча = Category:Szymon Budny |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Сымон Будны |Першая літара прозвішча = Б }} == Творы == {{Усе творы|‎}} * [[Катэхізіс (Будны)]] * [[Апісанне Сінода ў Іўі 1568 г.]] * [[Ліст да Сеньёра]] * [[Ліст да Крыштафа Ласоты]] == Пра аўтара == *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/I/Залатая пара (16 век)/С. Будны|С. Будны (Гарэцкі)]] * ''[[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|Талочка, У]]''. [[Сымон Будны (Талочка)|Сымон Будны]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 29 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/15|№15]]}} * ''[[Аўтар:Мікалай Янчук|Янчук, Н]]''. [[Нарысы па гісторыі беларускае літаратуры (1922)/III|Літаратурная чыннасьць Сымона Буднага]] // {{Fine|[[Нарысы па гісторыі беларускае літаратуры (1922)|Нарысы па гісторыі беларускае літаратуры]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Старабеларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Філосафы]] [[Катэгорыя:Кальвіністы]] [[Катэгорыя:Антытрынітарыі]] [[Катэгорыя:Аўтары XVI стагоддзя]] 2tz68baakj8bjptd298uibwje5id0p4 0 2152 300883 162911 2026-10-16T19:57:46Z Gleb Leo 2440 300883 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Праявы | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 28 лютага 1914 году }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1/Što za płač taki zdajecca…|Što za płač taki zdajecca…]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * [[Спадчына (1922)/I/Праявы|Праявы]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/I/Праявы|Праявы]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] a5w0e5gnvisamur4vrcg1g2qhsghqz9 0 2197 300884 163998 2026-10-16T19:57:57Z Gleb Leo 2440 300884 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Крыўда | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1918 год }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/15/Крыўда|Крыўда]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 29 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/15|№15]]}} * [[Спадчына (1922)/III/Крыўда|Крыўда]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Крыўда|Крыўда]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] f6fgylujcg536yf7favvjhxu9g3w6xs 0 2418 300753 139207 2026-10-16T14:10:35Z Gleb Leo 2440 300753 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Адвечным шляхам | аўтар = Ігнат Канчэўскі | секцыя = Эсэ | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Думка (1920)/Адвечным шляхам|Адвечным шляхам]] // {{Fine|[[Наша Думка (1920)|Наша Думка]]. — 3 чэрвеня (іюня)—8 ліпня (іюля) 1921. — [[Наша Думка (1920)/1921/22|№22]]—[[Наша Думка (1920)/1921/27|27]]}} * {{Скан|[[Адвечным шляхам (1921)|Адвечным шляхам]]|Адвечным шляхам (1921).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларускае Выдавецкае Т-во, 1921}} [[Катэгорыя:Філасофскія працы Ігната Канчэўскага]] [[Катэгорыя:Беларускі нацыяналізм]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] mq0e2kef6yan6749bc85cx4fim8rrfp 0 2452 300885 283539 2026-10-16T19:58:15Z Gleb Leo 2440 300885 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Млечны Шлях | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 9 лістапада 1918 году }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/4/Млечны Шлях|Млечны Шлях]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 16 лютага 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/4|№4 (26)]]}} * [[Спадчына (1922)/III/Млечны шлях|Млечны шлях]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Млечны шлях|Млечны шлях]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Млечны шлях|Млечны шлях]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Млечны шлях|Млечны шлях]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] oot8cszij1dgbpxr0y03k6j6bd39f09 0 2454 300886 164256 2026-10-16T19:58:26Z Gleb Leo 2440 300886 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мой цень | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1919 год }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/20/Мой цень|Мой цень]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 7 лістапада 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/20|№20]]}} * [[Спадчына (1922)/III/Мой цень|Мой цень]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Мой цень|Мой цень]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] h2gl4sqswvug1gl9e6fn8scyayaqzhn 0 2482 300887 164262 2026-10-16T19:58:38Z Gleb Leo 2440 300887 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Нашто? | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 15 лютага 1915 году }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/6/Нашто|Нашто]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 11 сакавіка 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/6|№6 (28)]]}} * [[Спадчына (1922)/III/На што?|На што?]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/На што?|На што?]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] oghqa12q1hqhxsr4zoeaqu5ckzgp36f 0 2511 300888 163816 2026-10-16T19:58:54Z Gleb Leo 2440 300888 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Плача восень | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1915 год }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/17/Плачэ восень…|Плачэ восень…]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 13 кастрычніка 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/17|№17]]}} * [[Спадчына (1922)/II/Плача восень|Плача восень]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/Плача восень|Плача восень]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] rplh3n5pfqpmbahoxyjwzkkbylehsgx 0 2512 300890 163227 2026-10-16T19:59:04Z Gleb Leo 2440 300890 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Поле роднае | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1907 год }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/19/Поле роднае|Поле роднае]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 1 лістапада 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]}} * [[Спадчына (1922)/II/Поле роднае|Поле роднае]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/Поле роднае|Поле роднае]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] k9xdngimnt5p0nn4ukauap9xbw3swsq 0 2564 300891 283389 2026-10-16T19:59:16Z Gleb Leo 2440 300891 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У дарозе | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 29 кастрычніка 1918 году }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/17/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 13 кастрычніка 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/17|№17]]}} * [[Спадчына (1922)/II/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] mi9ukk0vqbb2i4yn43rli6047bs08dx 0 2569 300892 283406 2026-10-16T19:59:29Z Gleb Leo 2440 300892 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Удосьвітак | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 10 лістапада 1918 году }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/6/У досвітак|У досвітак]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 11 сакавіка 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/6|№6 (28)]]}} * [[Спадчына (1922)/II/У досьветак|У досьветак]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/У досьветак|У досьветак]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Удосьветак|Удосьветак]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Удосветак|Удосветак]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 13ls6dursrrklwi7yexmzb2i5dnvkub 102 2643 300932 295835 2026-10-16T20:10:31Z Gleb Leo 2440 300932 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Францішак |Прозвішча = Умястоўскі |Варыянты імёнаў = Дзядзька Пранук |Выява = |ДН = 29 студзеня (10 лютага) 1882 |Месца нараджэння = Вільня, Расейская імпэрыя |ДС = не раней за красавік 1940 і не пазьней за травень 1940 |Месца смерці = Катынь, СССР |Апісанне = беларускі празаік, паэт, публіцыст, палітык, палкоўнік Войска Польскага. |Іншае = |Вікіпедыя = Францішак Умястоўскі |Вікіпедыя2 = Францішак Умястоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Francišak Umiastoŭski |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Францішак Умястоўскі |Першая літара прозвішча = У }} {{Усе творы}} == Вершы == * [[Вецер (Умястоўскі)|Вецер]] (1906) * [[Tutejšyja dyjalohi]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} * [[У дарозе на «крэсы»|У дарозе на „крэсы“]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} == Публіцыстыка == * [[Dzie wy?..]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 6 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/3|№3]]}} * [[Naš šlach]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 10 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7/Ustupny artykuł|Wilnia, 22 lipnia 1919 h.]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 23 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7|№7]]}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/9/Biełaruskaja delehacyja u Načalnika Polskaj Dzierzawy|Wilnia, 4 žniŭnia 1919 h.]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 4 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/9|№9]]}} * [[Наваградзкае жыцьцё]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 14 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/7|№7]]}} * [[З жыцьця Наваградчыны]] (1927) * [[Літоўскія здарэньні]] (1927) * [[Да Беларускага Грамадзянства! (Умястоўскі)]] (1927) * [[Праўда аб рэдагаваньні «Нашае Долі»]] (1927) * [[Ад Прэзыдыуму Выканаўчага Камітэту Бел. Радыкальнай Народ. Партыі]] (1928) * [[Аб рэдагаваньні «Нашае Долі»]] (1928) * [[Яшчэ аб «Нашай Долі»]] (1928) * [[«Сялянская Ніва» ізноў брэша]] (1928) * [[Аб гыпнотызьме]] (1928) * [[Заява (Умястоўскі)|Заява]] (1928) == Успаміны == * [[Аб «Нашай Долі»]] (1921) * [[Успаміны з Пэрсіі]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 19 сакавіка — 26 чэрвеня 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/3|№3]]—[[Беларускі Дзень (1927)/1927/16|16]]}} == Проза == * [[Не мужыцкі розум]] (1908) * Страх // Наша Ніва, 1909, №2 * У лесе // Наша Ніва, 1909, №25 * [[Казкі не для дзяцей]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Савецкі лад]] (1927) * [[Ня можна шыць усе боты на адзін капыл]] (1927) * [[Саграшыла]] (1927) * [[Ня тая залатоўка]] (1927) * [[Стася]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 11—18 лістапада, 18—23 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/20|№20]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/21|№21]], [[Беларускі Звон (1921)/1921/23|№23]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/24|№24]]}} == Пераклады == * [[Малады каралевіч (Уайльд/Умястоўскі)]] // Наша Ніва, 1909, №5 * Зачараванае мейсцэ (Гогаль/Умястоўскі) // Наша Ніва, 1909, №9 * [[Дзіця-зорка]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Польскія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Рускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Метадысты]] [[Катэгорыя:Нацыяналісты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 0yo6su4srbcvw665sb5we3422dth8g3 300935 300932 2026-10-16T20:12:34Z Gleb Leo 2440 300935 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Францішак |Прозвішча = Умястоўскі |Варыянты імёнаў = Дзядзька Пранук |Выява = |ДН = 29 студзеня (10 лютага) 1882 |Месца нараджэння = Вільня, Расейская імпэрыя |ДС = не раней за красавік 1940 і не пазьней за травень 1940 |Месца смерці = Катынь, СССР |Апісанне = беларускі празаік, паэт, публіцыст, палітык, палкоўнік Войска Польскага. |Іншае = |Вікіпедыя = Францішак Умястоўскі |Вікіпедыя2 = Францішак Умястоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Francišak Umiastoŭski |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Францішак Умястоўскі |Першая літара прозвішча = У }} {{Усе творы}} == Вершы == * [[Вецер (Умястоўскі)|Вецер]] (1906) * [[Tutejšyja dyjalohi]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} * [[У дарозе на «крэсы»|У дарозе на „крэсы“]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} == Публіцыстыка == * [[Dzie wy?..]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 6 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/3|№3]]}} * [[Naš šlach]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 10 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7/Ustupny artykuł|Wilnia, 22 lipnia 1919 h.]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 23 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7|№7]]}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/9/Biełaruskaja delehacyja u Načalnika Polskaj Dzierzawy|Wilnia, 4 žniŭnia 1919 h.]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 4 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/9|№9]]}} * [[Наваградзкае жыцьцё]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 14 сакавіка 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/7|№7]]}} * [[З жыцьця Наваградчыны]] (1927) * [[Літоўскія здарэньні]] (1927) * [[Да Беларускага Грамадзянства! (Умястоўскі)]] (1927) * [[Праўда аб рэдагаваньні «Нашае Долі»]] (1927) * [[Ад Прэзыдыуму Выканаўчага Камітэту Бел. Радыкальнай Народ. Партыі]] (1928) * [[Аб рэдагаваньні «Нашае Долі»]] (1928) * [[Яшчэ аб «Нашай Долі»]] (1928) * [[«Сялянская Ніва» ізноў брэша]] (1928) * [[Аб гыпнотызьме]] (1928) * [[Заява (Умястоўскі)|Заява]] (1928) == Успаміны == * [[Аб «Нашай Долі»]] (1921) * [[Успаміны з Пэрсіі]] // {{Fine|[[Беларускі Дзень (1927)|Беларускі Дзень]]. — 19 сакавіка — 26 чэрвеня 1927. — [[Беларускі Дзень (1927)/1927/3|№3]]—[[Беларускі Дзень (1927)/1927/16|16]]}} == Проза == * [[Не мужыцкі розум]] (1908) * Страх // Наша Ніва, 1909, №2 * У лесе // Наша Ніва, 1909, №25 * [[Казкі не для дзяцей]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Савецкі лад]] (1927) * [[Ня можна шыць усе боты на адзін капыл]] (1927) * [[Саграшыла]] (1927) * [[Ня тая залатоўка]] (1927) * [[Стася]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 11—18 лістапада, 18—23 сьнежня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/20|№20]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/21|№21]], [[Беларускі Звон (1921)/1921/23|№23]]—[[Беларускі Звон (1921)/1921/24|№24]]}} == Пераклады == * [[Малады каралевіч (Уайльд/Умястоўскі)]] // Наша Ніва, 1909, №5 * Зачараванае мейсцэ (Гогаль/Умястоўскі) // Наша Ніва, 1909, №9 * [[Дзіця-зорка]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Польскія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Рускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Метадысты]] [[Катэгорыя:Нацыяналісты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] t1tt6vwxycnhqkdm1djfk3zhs67ihrx 102 3472 300933 295830 2026-10-16T20:11:31Z Gleb Leo 2440 300933 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Аляхновіч | Імёны =Францішак | Першая літара прозвішча =А | Варыянты імёнаў =Я.Монвід; І.Монвід; Ю.Монвід | Апісанне =драматург, пісьменнік | Іншае = | ДН =9 сакавіка 1883 | Месца нараджэння =Вільня | ДС =3 сакавіка 1944 (60 гадоў) | Месца смерці =Вільня | Выява =Francišak Alachnovič.jpg | Вікіпедыя =:be:Францішак Аляхновіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Францішак Аляхновіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Francišak Alachnovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Францішак Аляхновіч | Google = }} {{All works‎}} == Мастацтвазнаўства== *[[Беларускі тэатр]] * [[Teatr (Аляхновіч)|Teatr]] // {{Fine|[[Грамадзянін (1919)|Hramadzianin]]. — 21 Sakawika 1919. — [[Грамадзянін (1919)/19|№19]]}} * [[Janka Kupała. Raskidanaje hniazdo]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * Dumki ab biełaruskim teatry // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 29 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]}} * [[У справе беларускага тэатру]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 8 траўня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/6|№6]]}} == Паэзія== * [[Ты, Вільня, мяне ўзгадавала…]] * [[Уставай (Аляхновіч)|Ustawaj!]] // {{Fine|[[Грамадзянін (1919)|Hramadzianin]]. — 18 Sakawika 1919. — [[Грамадзянін (1919)/18|№18]]}} * [[Jak ja pamru…]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} * [[Мой родны край!..]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} ==П’есы== *[[У лясным гушчары]] *[[Манька]] * Dziadźka Jakub // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]—[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7|№7]]}} *[[Базылішак (Аляхновіч)]] *[[Чорт і баба (Аляхновіч)]] *[[На вёсцы]] *{{Скан|Калісь (1919)|Калісь (1919).pdf}} *{{Скан|Страхі жыцьця (1919)|Страхі жыцьця (1919).pdf}} *[[Лес шуміць (Аляхновіч)]] *[[Цені (Аляхновіч)]] *[[Заручыны Паўлінкі]] *[[Птушка шчасця]] *{{Скан|Няскончаная драма (1921)|Няскончаная драма (1921).pdf}} *[[Шчасьлівы муж (Аляхновіч)]] *[[Пан міністар]] *{{Скан|Дрыгва (Аляхновіч)|Дрыгва (Аляхновіч, 1925).pdf}} ==Проза== * [[На вуліцы (Аляхновіч)|На вуліцы]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 16 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/14|№14 (106)]]}} * [[Biedny bahatyr]] // {{Fine|[[Грамадзянін (1919)|Hramadzianin]]. — 21 Sakawika 1919. — [[Грамадзянін (1919)/19|№19]]}} * Дзіцячыя сьлёзы // Беларускае жыцьцё, 1919, №20-21 *[[У капцюрох Г.П.У. (1937)]] == Публіцыстыка == * [[Z litoŭskaho žyćcia (Аляхновіч)|Z litoŭskaho žyćcia]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 17—28 marca, 4, 18 krasawika, 5 maja, 7, 11—21 lipnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/10|№10]]—[[Гоман (1916)/лацінка/1916/13|13]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/15|15]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/19|19]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/24|24]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/42|42]]—[[Гоман (1916)/лацінка/1916/45|45]]}} * [[Хто ты гэткі? (Аляхновіч)]] * Waŭki ŭ awiečaj skury // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} * [[Між двух агнёў]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 12 сьнежня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Мы і яны]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 9 лютага 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/3|№3 (25)]]}} * [[У вялікую часіну]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 16 лютага 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/4|№4 (26)]]}} * [[У Наполеонскую гадаўшчыну]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 8 траўня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/6|№6]]}} ==Мемуары== * Tekla Stanišeŭskaja // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * [[Iwan Łuckiewič]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} *[[Страшны год]] ==Пераклады== *[[У Горнай Дамброве]] (1924) *[[Янка-музыка]] (1924) *[[Чорны хлеб]] (1924) *[[Лятарнік]] (1925) *[[Раздзяўбуць нас груганы, вароны…]] (1925) *[[На пасецы]] (1925) ==Пра аўтара== *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/Ф. Аляхновіч|Ф. Аляхновіч (Гарэцкі)]] * [[«На Антокалі»: Да першай пастаноўкі 26—ХІІ—1916]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Мемуарысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Журналісты]] [[Катэгорыя:Акторы]] [[Катэгорыя:Вязні]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] [[pl:Autor:Franciszek_Olechnowicz]] ex4r3r34ufhlrd5rymm6wy3io3vd5kt 300993 300933 2026-10-17T08:11:47Z Gleb Leo 2440 300993 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Аляхновіч | Імёны =Францішак | Першая літара прозвішча =А | Варыянты імёнаў =Я.Монвід; І.Монвід; Ю.Монвід | Апісанне =драматург, пісьменнік | Іншае = | ДН =9 сакавіка 1883 | Месца нараджэння =Вільня | ДС =3 сакавіка 1944 (60 гадоў) | Месца смерці =Вільня | Выява =Francišak Alachnovič.jpg | Вікіпедыя =:be:Францішак Аляхновіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Францішак Аляхновіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Francišak Alachnovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Францішак Аляхновіч | Google = }} {{All works‎}} == Мастацтвазнаўства== *[[Беларускі тэатр]] * [[Teatr (Аляхновіч)|Teatr]] // {{Fine|[[Hramadzianin (1919)|Hramadzianin]]. — 21 Sakawika 1919. — [[Hramadzianin (1919)/19|№19]]}} * [[Janka Kupała. Raskidanaje hniazdo]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * Dumki ab biełaruskim teatry // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 29 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]}} * [[У справе беларускага тэатру]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 8 траўня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/6|№6]]}} == Паэзія== * [[Ты, Вільня, мяне ўзгадавала…]] * [[Уставай (Аляхновіч)|Ustawaj!]] // {{Fine|[[Hramadzianin (1919)|Hramadzianin]]. — 18 Sakawika 1919. — [[Hramadzianin (1919)/18|№18]]}} * [[Jak ja pamru…]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} * [[Мой родны край!..]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} ==П’есы== *[[У лясным гушчары]] *[[Манька]] * Dziadźka Jakub // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]—[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7|№7]]}} *[[Базылішак (Аляхновіч)]] *[[Чорт і баба (Аляхновіч)]] *[[На вёсцы]] *{{Скан|Калісь (1919)|Калісь (1919).pdf}} *{{Скан|Страхі жыцьця (1919)|Страхі жыцьця (1919).pdf}} *[[Лес шуміць (Аляхновіч)]] *[[Цені (Аляхновіч)]] *[[Заручыны Паўлінкі]] *[[Птушка шчасця]] *{{Скан|Няскончаная драма (1921)|Няскончаная драма (1921).pdf}} *[[Шчасьлівы муж (Аляхновіч)]] *[[Пан міністар]] *{{Скан|Дрыгва (Аляхновіч)|Дрыгва (Аляхновіч, 1925).pdf}} ==Проза== * [[На вуліцы (Аляхновіч)|На вуліцы]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 16 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/14|№14 (106)]]}} * [[Biedny bahatyr]] // {{Fine|[[Hramadzianin (1919)|Hramadzianin]]. — 21 Sakawika 1919. — [[Hramadzianin (1919)/19|№19]]}} * Дзіцячыя сьлёзы // Беларускае жыцьцё, 1919, №20-21 *[[У капцюрох Г.П.У. (1937)]] == Публіцыстыка == * [[Z litoŭskaho žyćcia (Аляхновіч)|Z litoŭskaho žyćcia]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 17—28 marca, 4, 18 krasawika, 5 maja, 7, 11—21 lipnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/10|№10]]—[[Гоман (1916)/лацінка/1916/13|13]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/15|15]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/19|19]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/24|24]], [[Гоман (1916)/лацінка/1916/42|42]]—[[Гоман (1916)/лацінка/1916/45|45]]}} * [[Хто ты гэткі? (Аляхновіч)]] * Waŭki ŭ awiečaj skury // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} * [[Між двух агнёў]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 12 сьнежня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Мы і яны]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 9 лютага 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/3|№3 (25)]]}} * [[У вялікую часіну]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 16 лютага 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/4|№4 (26)]]}} * [[У Наполеонскую гадаўшчыну]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 8 траўня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/6|№6]]}} ==Мемуары== * Tekla Stanišeŭskaja // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * [[Iwan Łuckiewič]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} *[[Страшны год]] ==Пераклады== *[[У Горнай Дамброве]] (1924) *[[Янка-музыка]] (1924) *[[Чорны хлеб]] (1924) *[[Лятарнік]] (1925) *[[Раздзяўбуць нас груганы, вароны…]] (1925) *[[На пасецы]] (1925) ==Пра аўтара== *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/Ф. Аляхновіч|Ф. Аляхновіч (Гарэцкі)]] * [[«На Антокалі»: Да першай пастаноўкі 26—ХІІ—1916]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Мемуарысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Журналісты]] [[Катэгорыя:Акторы]] [[Катэгорыя:Вязні]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] [[pl:Autor:Franciszek_Olechnowicz]] f5r1s6nqxe10v3nya54bghvmms5tzaj 0 4051 300893 253621 2026-10-16T19:59:42Z Gleb Leo 2440 300893 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Тры жаданьні | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1911 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1/Try žadańni|Try žadańni]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} [[Катэгорыя:Вершы Якуба Коласа]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] mmx6fdn1jvrw4fjah6do0vdrm038hxo 0 4557 300752 117624 2026-10-16T14:10:03Z Gleb Leo 2440 300752 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Эрос і Псыхэя | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Думка (1920)/1921/7/Эрос і Псіхэя|Эрос і Псіхэя]] // {{Fine|[[Наша Думка (1920)|Наша Думка]]. — 18 лютага (феўраля) 1921. — [[Наша Думка (1920)/1921/7|№7]]}} * [[Мая ліра (1924)/III/Эрос і Псыхэя|Эрос і Псыхэя]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Старажытнагрэцкая міфалогія ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] l103lruri06hyz0i78u2yxycl885h77 0 5319 301074 31910 2026-10-17T09:35:35Z Gleb Leo 2440 301074 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Рунь (Купала)|Рунь]] (1918) — верш [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]. * [[Рунь (Купала)|Рунь]] (1918) — верш [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]. * [[Рунь (1920)|Рунь]] (1920) — літаратурны часопіс. * [[Рунь (Гарэцкі)]] — некалькі твораў [[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максіма Гарэцкага]]. dd1sqqgeuu3xmwn6296qxgp5fzol8zb 301075 301074 2026-10-17T09:35:49Z Gleb Leo 2440 301075 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Рунь (Купала)|Рунь]] (1918) — верш [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]. * [[Рунь (Купала)|Рунь]] (1918) — верш [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]. * [[Рунь (1920)|Рунь]] (1920) — літаратурны часопіс. * [[Рунь (Гарэцкі)|Рунь]] — некалькі твораў [[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максіма Гарэцкага]]. lvo2d6hm55w06y05hzoh1sjirwvvk1k 102 5606 300925 254186 2026-10-16T20:08:05Z Gleb Leo 2440 300925 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Алесь |Прозвішча = Гурло |Варыянты імёнаў = Эхо Л. |Выява = Alieś Hurlo. Алесь Гурло (1924).jpg |ДН = 19 (31) студзеня 1892 |Месца нараджэння = Капыль, Слуцкі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 4 лютага 1938 (45 гадоў) |Месца смерці = Менск, БССР, СССР |Апісанне = беларускі паэт, празаік, перакладчык, мовазнавец |Іншае = |Вікіпедыя = Алесь Гурло |Вікіпедыя2 = Алесь Гурло |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Alieś Hurlo |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Алесь Гурло |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{All works‎}} === Проза === * {{Скан|Ласун|Алесь_Гурло_(1909-1911).pdf}} // «Наша Ніва», 1909, № 51-52 * Ахвяра // «Наша Ніва», 1910, № 3 * Весна // «Наша Ніва», 1910, № 11 * Восень // «Наша Ніва», 1910, № 38 * Хрыстос уваскрос! // «Наша Ніва», 1911, № 14 == Вершы == *[[Вечар (Гурло)|Вечар]] // «Наша Ніва», 1912, № 33 *[[Віхор (Гурло)|Віхор]] // «Наша Ніва», 1913, № 4 *[[Світанне]] // «Наша Ніва», 1913, № 24-25 *[[Не гасіце агнёў]] // «Наша Ніва», 1913, № 37 *[[Я не раз у дрэнны час…]] // «Наша Ніва», 1914, № 4 *[[Заблішчалі ў цёмнай далі маякі]] (1916) * [[Першы сьпеў]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 8 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/46|№46 (138)]]}} * [[Da Niomna]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 18 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/6|№6]]}} * [[З чужыны (Гурло)|З чужыны]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 чэрвеня 1921. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1921/132|№132 (242)]]}} * [[«Савецкай Беларусі» у дзень 2.000 нумару|„Савецкай Беларусі“ у дзень 2.000 нумару]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/108|№108 (2000)]]}} *[[У. Ігнатоўскаму (Гурло)|У. Ігнатоўскаму]] *[[Абнімаецца вецер з бярозай…]] *[[На сьмерць С. Есеніна]] '''1923''' * [[Раніца (Прачнуўся горад. Чуцен гуд…)|Раніца]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Люты-сакавік 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/3-4|№3-4]]}} * [[На моры (Упартай хваляй рвецца мора…)|На моры]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Люты-сакавік 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/3-4|№3-4]]}} * [[У дарозе (Па рэйках зьмейкаю ўецца…)|У дарозе]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Люты-сакавік 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/3-4|№3-4]]}} * [[Пры рабоце (Гурло)|Пры рабоце]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Чэрвень-лістапад 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/7-8|№7-8]]}} * [[Гымн Барацьбіцкі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Чэрвень-лістапад 1923. — [[Полымя (часопіс)/1923/7-8|№7-8]]}} '''1924''' * [[На сьмерць Леніна (Гурло)|На сьмерць Леніна]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1924. — [[Полымя (часопіс)/1924/1|№1 (9)]]}} * [[Буралом (Гурло)|Буралом]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1924. — [[Полымя (часопіс)/1924/4|№4 (12)]]}} * [[У жалезных звонах]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1924. — [[Полымя (часопіс)/1924/4|№4 (12)]]}} '''1925''' * [[Нам шмат вякоў…]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/2|№2]]}} * [[Да гусьляў]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/3|№3]]}} * [[Песьня малатоў]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/3|№3]]}} * [[Асеньнія чары]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/6|№6]]}} * [[Памятай…]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/8|№8]]}} '''1926''' * [[Хіба ў зіме…|Хіба ў зіме прыгажосьці няма]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/1|№1]]}} * [[Эх, бары…]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/1|№1]]}} * [[Ну, чым вінаваты я…]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/2|№2]]}} * [[Звон маіх песьняў, зьвіні…]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/2|№2]]}} * [[Начное (Месяц, месяц, які ты прыгожы…)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/3|№3]]}} * [[Месяц і зоры і сьнег]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/3|№3]]}} * [[Веснавое (Гурло)|Веснавое]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/4|№4]]}} * [[Як мілы мне]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/4|№4]]}} * [[Нешта хіліць]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/4|№4]]}} * [[На Сожы (Гурло)|На Сожы]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/5|№5]]}} * [[Да музы (Гурло)|Да музы]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/5|№5]]}} * [[Бязьмежна-радасны прастор!..|⁂ (Бязьмежна-радасны прастор!..)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/6|№6]]}} * [[Ой, прыдзі ты, прыдзі да мяне…|⁂ (Ой, прыдзі ты, прыдзі да мяне…)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/6|№6]]}} * [[Распусьцілася рана вярба…|⁂ (Распусьцілася рана вярба…)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/6|№6]]}} * [[Купальскія дні]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/7|№7]]}} * [[Прыгожы стан, вачэй аздоба…|⁂ (Прыгожы стан, вачэй аздоба…)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/7|№7]]}} '''1927''' * [[Май (Гурло)|Май]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 1 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/97|№97 (1989)]]}} '''1933''' * [[Жыву і хочацца больш жыць…]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — Люты—сакавік 1933. — [[Полымя (часопіс)/1933/2|№2]]}} '''1938''' * [[Заснежыў нежань]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1938. — [[Полымя рэволюцыі(часопіс)/1938/1|№1]]}} * [[Першы снег (Гурло)|Першы снег]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/2|№2]]}} * [[На лыжах]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/2|№2]]}} == Зборнікі == * {{Скан|[[Барвенак (1924)|Барвенак]]|Барвенак (1924).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйнае Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * {{Скан|[[Спатканьні (1925)|Спатканьні]]|Спатканьні (1925).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне ЦБ „Маладняка“, 1925}} * {{Скан|[[Сузор’і (1926)|Сузор’і]]|Сузор’і (1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне ЦБ „Маладняка“, 1926}} * {{Скан|[[Зорнасьць (1927)|Зорнасьць]]|Зорнасьць (1927).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * {{Скан|[[Межы (1929)|Межы]]|Межы (1929).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} == Лісты == * ''[[Аўтар:Нічыпар Чарнушэвіч|Нічыпар Чарнушэвіч]], [[Аўтар:Анатоль Вольны|Анатоль Вольны]]''. [[Ліст у рэдакцыю «Савецкай Беларусі» (Гурло, Чарнушэвіч, Вольны)|Паважаны тав. рэдактар!]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 10 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/154|№154 (1749)]]}} == Пра аўтара== * [[Дзіва (1927)/I/Вецер заснуў у бяздоньні|Вецер заснуў у бяздоньні]] (Чарнушэвіч) * [[„Звоніць сэрца жарам“ (Бабарэка)]] *[[Да 15-годдзя літаратурнай творчасці Алеся Гурло]] * {{Скан|[[Алесь Гурло як поэта і грамадзянін (Чарнушэвіч)]]|Алесь Гурло, як поэта і грамадзянін.pdf}} // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1925. — [[Маладняк (часопіс)/1925/6|№6]]}} *[[У надзеях над прасторамі]] * [[Полымя (часопіс)/1938/2/Нэкралог|Нэкралог]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/2|№2]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Пробліск»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] aac2kpkjy6g5ovg17t8iwwy16d1pdi8 102 5630 300762 300641 2026-10-16T14:31:14Z Gleb Leo 2440 300762 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = | Імёны =Стары Улас | Першая літара прозвішча =С | Варыянты імёнаў =Уладзіслаў Пятровіч Сівы-Сівіцкі | Апісанне =беларускі паэт | Іншае = | ДН =22 сакавіка 1865 | Месца нараджэння = | ДС = 30 верасня 1939 | Месца смерці = | Выява =Уладзіслаў Сівы-Сівіцкі.jpg | Вікіпедыя =:be:Стары Улас | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Уладзіслаў Сівы-Сівіцкі | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Стары Улас | Google = }} == Творы == {{All works‎}} '''1909''' *[[Сонейка прыгрэла… (Улас)]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/22|№22]]}} *[[С кутка праўды]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/23|№23]]}} * Воложын Віленскай губ. Ошмянск. пав. // Наша Ніва, 1909, №26, 28-30,31-32,41,45,49 *[[Прамчаўся май і веснавая]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/27|№27]]}} * Беларуская восень // Наша Ніва, 1909, №45 '''1910''' *[[Прыгавор]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/21|№21]]}} *[[Слоўца адно, а часам другое…]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/28|№28]]}} *[[Год беларуса]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/52|№52]]}} *[[Сватаўство (Улас)]] * [[Кумавы Магілы]] * [[Не спанатрыў]] *[[Тры зладзеі]] '''1913 * [[Палянка (Улас)|Palanka]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/1|№1]]}} * [[Цікавы (Улас)|Cikawy]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 11 krasawika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/13|№13]]}} '''1918''' *[[З Новым Годам, родны браце]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/4|№4]]}} *[[Падзяка]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/8|№8]]}} *[[Апаведаньне дзядзькі Пранука]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/13|№13]]}} *[[Восянь]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/13|№13]]}} *[[З вечарынкі (Улас)|З вечарынкі]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} *[[Наш Валожын]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} '''1919''' * [[Dumka ŭciekača]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 10 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Боязна]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 7 чэрвеня 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/18|№18]]}} * [[U daždžliwy čas]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} '''1923''' * [[Цярплівы нябошчык]] // {{Fine|[[Нашае Жыцьцё (1923)|Нашае Жыцьцё]]. — 30 траўня 1923. — [[Нашае Жыцьцё (1923)/1|№1]]}} '''1924''' * [[Apošniaje žadańnie]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 4 Studnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/1|№1]]}} * [[Kamu što]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 2 Lutaha 1924. — [[Krynica (1917)/1924/3|№3]]}} * [[Abiecadła]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 15 Sakawika 1924. — [[Krynica (1917)/1924/6|№6]]}} * [[Wybačajcie!]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 10 Maja 1924. — [[Krynica (1917)/1924/11|№11]]}} * [[Jhołka]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 11 Kastryčnika 1924. — [[Krynica (1917)/1924/27|№27]]}} *[[Апошняе жаданне]] *[[Абяцадла]] * [[Рабочы час (Улас)]] == Допісы == * [[Biełarus (1913)/1913/13/Piszuć da nas/M. Wałożyn|M. Wałożyn]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 11 krasawika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/13|№13]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/17/Piszuć da nas/M. Wałożyn|M. Wałożyn]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Czerwienia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/17|№17]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/H. Aszmiana|H. Aszmiana]] // {{fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 19 Śnieżnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/39|№39]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 7jw1eym0xnz7r7jtjvqe1qpyo21zew1 300765 300762 2026-10-16T14:34:54Z Gleb Leo 2440 300765 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = | Імёны =Стары Улас | Першая літара прозвішча =С | Варыянты імёнаў =Уладзіслаў Пятровіч Сівы-Сівіцкі | Апісанне =беларускі паэт | Іншае = | ДН =22 сакавіка 1865 | Месца нараджэння = | ДС = 30 верасня 1939 | Месца смерці = | Выява =Уладзіслаў Сівы-Сівіцкі.jpg | Вікіпедыя =:be:Стары Улас | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Уладзіслаў Сівы-Сівіцкі | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Стары Улас | Google = }} == Творы == {{All works‎}} '''1909''' *[[Сонейка прыгрэла… (Улас)]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/22|№22]]}} *[[С кутка праўды]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/23|№23]]}} * Воложын Віленскай губ. Ошмянск. пав. // Наша Ніва, 1909, №26, 28-30,31-32,41,45,49 *[[Прамчаўся май і веснавая]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/27|№27]]}} * Беларуская восень // Наша Ніва, 1909, №45 '''1910''' *[[Прыгавор]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/21|№21]]}} *[[Слоўца адно, а часам другое…]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/28|№28]]}} *[[Год беларуса]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/52|№52]]}} *[[Сватаўство (Улас)]] * [[Кумавы Магілы]] * [[Не спанатрыў]] *[[Тры зладзеі]] '''1913 * [[Палянка (Улас)|Palanka]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/1|№1]]}} * [[Цікавы (Улас)|Cikawy]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 11 krasawika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/13|№13]]}} '''1918''' *[[З Новым Годам, родны браце]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/4|№4]]}} *[[Падзяка]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/8|№8]]}} *[[Апаведаньне дзядзькі Пранука]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/13|№13]]}} *[[Восянь]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/13|№13]]}} *[[З вечарынкі (Улас)|З вечарынкі]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} *[[Наш Валожын]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} '''1919''' * [[Dumka ŭciekača]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 10 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Боязна]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 7 чэрвеня 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/18|№18]]}} * [[U daždžliwy čas]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} '''1923''' * [[Нашае Жыцьцё (1923)/1/Цярплівы нябошчык|Цярплівы нябошчык]] // {{Fine|[[Нашае Жыцьцё (1923)|Нашае Жыцьцё]]. — 30 траўня 1923. — [[Нашае Жыцьцё (1923)/1|№1]]}} * [[Нашае Жыцьцё (1923)/2/Цярплівы нябошчык|Цярплівы нябошчык]] // {{Fine|[[Нашае Жыцьцё (1923)|Нашае Жыцьцё]]. — 30 траўня 1923. — [[Нашае Жыцьцё (1923)/2|№2]]}} '''1924''' * [[Apošniaje žadańnie]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 4 Studnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/1|№1]]}} * [[Kamu što]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 2 Lutaha 1924. — [[Krynica (1917)/1924/3|№3]]}} * [[Abiecadła]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 15 Sakawika 1924. — [[Krynica (1917)/1924/6|№6]]}} * [[Wybačajcie!]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 10 Maja 1924. — [[Krynica (1917)/1924/11|№11]]}} * [[Jhołka]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 11 Kastryčnika 1924. — [[Krynica (1917)/1924/27|№27]]}} *[[Апошняе жаданне]] *[[Абяцадла]] * [[Рабочы час (Улас)]] == Допісы == * [[Biełarus (1913)/1913/13/Piszuć da nas/M. Wałożyn|M. Wałożyn]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 11 krasawika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/13|№13]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/17/Piszuć da nas/M. Wałożyn|M. Wałożyn]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Czerwienia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/17|№17]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/H. Aszmiana|H. Aszmiana]] // {{fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 19 Śnieżnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/39|№39]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] jmtap5i8tliw8d4anl5oap0szgy5ld8 300924 300765 2026-10-16T20:07:44Z Gleb Leo 2440 300924 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = | Імёны =Стары Улас | Першая літара прозвішча =С | Варыянты імёнаў =Уладзіслаў Пятровіч Сівы-Сівіцкі | Апісанне =беларускі паэт | Іншае = | ДН =22 сакавіка 1865 | Месца нараджэння = | ДС = 30 верасня 1939 | Месца смерці = | Выява =Уладзіслаў Сівы-Сівіцкі.jpg | Вікіпедыя =:be:Стары Улас | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Уладзіслаў Сівы-Сівіцкі | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Стары Улас | Google = }} == Творы == {{All works‎}} '''1909''' *[[Сонейка прыгрэла… (Улас)]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/22|№22]]}} *[[С кутка праўды]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/23|№23]]}} * Воложын Віленскай губ. Ошмянск. пав. // Наша Ніва, 1909, №26, 28-30,31-32,41,45,49 *[[Прамчаўся май і веснавая]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/27|№27]]}} * Беларуская восень // Наша Ніва, 1909, №45 '''1910''' *[[Прыгавор]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/21|№21]]}} *[[Слоўца адно, а часам другое…]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/28|№28]]}} *[[Год беларуса]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/52|№52]]}} *[[Сватаўство (Улас)]] * [[Кумавы Магілы]] * [[Не спанатрыў]] *[[Тры зладзеі]] '''1913 * [[Палянка (Улас)|Palanka]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/1|№1]]}} * [[Цікавы (Улас)|Cikawy]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 11 krasawika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/13|№13]]}} '''1918''' *[[З Новым Годам, родны браце]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/4|№4]]}} *[[Падзяка]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/8|№8]]}} *[[Апаведаньне дзядзькі Пранука]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/13|№13]]}} *[[Восянь]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/13|№13]]}} *[[З вечарынкі (Улас)|З вечарынкі]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} *[[Наш Валожын]] // {{fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/26|№26]]}} '''1919''' * [[Dumka ŭciekača]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 10 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Боязна]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 7 чэрвеня 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/18|№18]]}} * [[U daždžliwy čas]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} '''1923''' * [[Нашае Жыцьцё (1923)/1/Цярплівы нябошчык|Цярплівы нябошчык]] // {{Fine|[[Нашае Жыцьцё (1923)|Нашае Жыцьцё]]. — 30 траўня 1923. — [[Нашае Жыцьцё (1923)/1|№1]]}} * [[Нашае Жыцьцё (1923)/2/Цярплівы нябошчык|Цярплівы нябошчык]] // {{Fine|[[Нашае Жыцьцё (1923)|Нашае Жыцьцё]]. — 30 траўня 1923. — [[Нашае Жыцьцё (1923)/2|№2]]}} '''1924''' * [[Apošniaje žadańnie]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 4 Studnia 1924. — [[Krynica (1917)/1924/1|№1]]}} * [[Kamu što]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 2 Lutaha 1924. — [[Krynica (1917)/1924/3|№3]]}} * [[Abiecadła]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 15 Sakawika 1924. — [[Krynica (1917)/1924/6|№6]]}} * [[Wybačajcie!]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 10 Maja 1924. — [[Krynica (1917)/1924/11|№11]]}} * [[Jhołka]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 11 Kastryčnika 1924. — [[Krynica (1917)/1924/27|№27]]}} *[[Апошняе жаданне]] *[[Абяцадла]] * [[Рабочы час (Улас)]] == Допісы == * [[Biełarus (1913)/1913/13/Piszuć da nas/M. Wałożyn|M. Wałożyn]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 11 krasawika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/13|№13]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/17/Piszuć da nas/M. Wałożyn|M. Wałożyn]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Czerwienia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/17|№17]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/39/Piszuć da nas/H. Aszmiana|H. Aszmiana]] // {{fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 19 Śnieżnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/39|№39]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] ftd9br767w5vfo17ezcbi346xrzb2pv 10 9254 300742 300317 2026-10-16T13:51:43Z Gleb Leo 2440 300742 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/8}} 16.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/8|«Саха», Кніжка 8]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/8}} 15.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/8|«Biełarus», № 8]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/7}} 14.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/7|«Саха», Кніжка 7]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/7}} 13.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/7|«Biełarus», № 7]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/6}} 12.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/6|«Biełarus», № 6]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/6}} 11.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/6|«Саха», Кніжка 6]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/5}} 10.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/5|«Biełarus», № 5]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/4}} 09.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/4|«Biełarus», № 4]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/5}} 08.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/5|«Саха», Кніжка 5]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/2}} 07.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/2|«Biełarus», № 2]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/4}} 06.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/4|«Саха», Кніжка 4]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/3}} 05.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/3|«Biełarus», № 3]], 1914 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/3}} 03.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/3|«Саха», Кніжка 3]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1914/1}} 02.10.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1914/1|«Biełarus», № 1]], 1914 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/39}} 30.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/39|«Biełarus», № 39]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/2}} 29.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/2|«Саха», Кніжка 2]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/38}} 27.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/38|«Biełarus», № 38]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Саха (1912)/1912/1}} 25.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Саха (1912)/1912/1|«Саха», Кніжка 1]], 1912 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/37}} 24.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/37|«Biełarus», № 37]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/36}} 23.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/36|«Biełarus», № 36]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/35}} 22.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/35|«Biełarus», № 35]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Dumka chłopka z okolic Witebska na odgłos wolności (1911)}} 22.09.2026 ''[[Аўтар:Арцём Вярыга-Дарэўскі|Arciom Weryha]]''. «[[Dumka chłopka z okolic Witebska na odgłos wolności (1911)|Dumka chłopka z okolic Witebska na odgłos wolności]]», 1911 * {{Прапанаваны экспарт|Сборникъ бѣлорусскихъ пословицъ (1874)}} 21.09.2026 ''[[Аўтар:Іван Насовіч|Иванъ Носовичъ]]''. «[[Сборникъ бѣлорусскихъ пословицъ (1874)|Сборникъ бѣлорусскихъ пословицъ]]», 1874 * {{Прапанаваны экспарт|Праграма геаграфіі для народнае школы (1941)}} 20.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Праграма геаграфіі для народнае школы (1941)|Праграма геаграфіі для народнае школы]]», 1941 * {{Прапанаваны экспарт|Праграма нямецкай мовы для народнае школы (1941)}} 18.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Праграма нямецкай мовы для народнае школы (1941)|Праграма нямецкай мовы для народнае школы]]», 1941 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/34}} 17.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/34|«Biełarus», № 34]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/33}} 12.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/33|«Biełarus», № 33]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)}} 12.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Літаратурны гурток пры «Маладняку» (1927)|Літаратурны гурток пры „Маладняку“]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/32}} 11.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/32|«Biełarus», № 32]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/31}} 11.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/31|«Biełarus», № 31]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/30}} 09.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/30|«Biełarus», № 30]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/29}} 08.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/29|«Biełarus», № 29]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/28}} 06.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/28|«Biełarus», № 28]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/27}} 05.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/27|«Biełarus», № 27]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/3}} 04.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/3|«Biełarus», № 3]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/4}} 02.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/4|«Biełarus», № 4]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/7}} 01.09.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/7|«Biełarus», № 7]], 1913 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/26}} 31.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/26|«Biełarus», № 26]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/25}} 29.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/25|«Biełarus», № 25]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/24}} 28.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/24|«Biełarus», № 24]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/23}} 27.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/23|«Biełarus», № 23]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/22}} 27.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/22|«Biełarus», № 22]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/21}} 25.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/21|«Biełarus», № 21]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Кинууши, ринууши поустане… (1848)}} 24.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Кинууши, ринууши поустане… (1848)|Кинууши, ринууши поустане…]]», 1848 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/20}} 23.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/20|«Biełarus», № 20]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Unja (1919)}} 23.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Unja (1919)|«Unja», № 1]], 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/2}} 22.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/2|«Biełarus», № 2]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/19}} 21.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/19|«Biełarus», № 19]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/18}} 17.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/18|«Biełarus», № 18]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/17}} 16.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/17|«Biełarus», № 17]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Abrazki żyćcia (1937)}} 15.08.2026 ''[[Аўтар:Ганна Саксаганская|K. Saksahanskaja]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Abrazki żyćcia (1937)|Abrazki żyćcia]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/16}} 14.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/16|«Biełarus», № 16]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/15}} 14.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/15|«Biełarus», № 15]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/14}} 12.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/14|«Biełarus», № 14]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/13}} 09.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/13|«Biełarus», № 13]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/11-12}} 09.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/11-12|«Biełarus», № 11-12]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Зоркі (1921)/1921/1}} 08.08.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Зоркі (1921)/1921/1|«Зоркі», № 1]], 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Рады для эмігрантоў (1912)}} 04.08.2026 ''[[Аўтар:Юзаф Акаловіч|Язэп Околовіч]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[Рады для эмігрантоў (1912)|Рады для эмігрантоў]]», 1912 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Тры пальцы (1930)}} 31.07.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Тры пальцы (1930)|Тры пальцы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/6}} 29.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/6|«Biełarus», № 6]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Музыка Цьвілеўскі (1928)}} 27.07.2026 ''[[Аўтар:Васіль Сташэўскі|Васіль Сташэўскі]]''. «[[Музыка Цьвілеўскі (1928)|Музыка Цьвілеўскі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Пакрыўджаныя (1921)}} 26.07.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Пакрыўджаныя (1921)|Пакрыўджаныя]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|П.С.Х. (1923)}} 24.07.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Сучасны]]''. «[[П.С.Х. (1923)|П.С.Х.]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Наша любоў (1936)}} 23.07.2026 ''[[Аўтар:Лазар Кацовіч|Лазар Кацовіч]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Ізраіль Плаўнік|Ізраіль Плаўнік]]''. «[[Наша любоў (1936)|Наша любоў]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Беларусь (1927)}} 23.07.2026 ''[[Аўтар:Аляксандр Чарвякоў|Аляксандар Чарвякоў]]''. «[[Беларусь (1927)|Беларусь]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Краязнаўства (1929)}} 19.07.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікола Касьпяровіч]]''. «[[Краязнаўства (1929)|Краязнаўства]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/9-10}} 17.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/9-10|«Biełarus», № 9-10]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Сусьвет і зямля (1929)}} 16.07.2026 ''[[Аўтар:Кастусь Гарабурда|Кастусь Гарабурда]]''. «[[Сусьвет і зямля (1929)|Сусьвет і зямля]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Сустрэча (1932)}} 13.07.2026 ''[[Аўтар:Рыгор Эпік|Рыгор Эпік]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Уладзімір Жылка|Уладзімер Жылка]]''. «[[Сустрэча (1932)|Сустрэча]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Biełarus (1913)/1913/8}} 11.07.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Supołka aŭtaraŭ]]''. [[Biełarus (1913)/1913/8|«Biełarus», № 8]], 1913 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 09.07.2026 ''[[Аўтар:Альберт Паўловіч|Альбэрт Паўловіч]]''. «[[Снапок (1921)|Снапок]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 07.07.2026 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Гісторыя беларускае літэратуры (1924, Вільня)|Гісторыя беларускае літэратуры]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|Нябесныя бегі (1931)}} 06.07.2026 ''[[Аўтар:Язэп Драздовіч|Язэп Драздовіч]]''. «[[Нябесныя бегі (1931)|Нябесныя бегі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|Творы (Купала, 1942)}} 04.07.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Творы (Купала, 1942)|Творы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Люба Лук’янская (1937)}} 03.07.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Люба Лук’янская (1937)|Люба Лук’янская]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|Запіскі Самсона Самасуя (1953)}} 01.07.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Мрый|Андрэй Мрый]]''. «[[Запіскі Самсона Самасуя (1953)|Запіскі Самсона Самасуя]]», 1953 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Зборнік «Роднага Краю» за 1934 год (1935)}} 29.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Зборнік «Роднага Краю» за 1934 год (1935)|Зборнік „Роднага Краю“ за 1934 год]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Волаты (1929)}} 28.06.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Мікола Касьпяровіч]]''. «[[Волаты (1929)|Волаты]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)}} 26.06.2026 ''[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|Усевалад Ігнатоўскі]]''. «[[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)|Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)}} 24.06.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Adam Stankievič]]''. «[[U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi]]», 1938 * {{Прапанаваны экспарт|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)}} 23.06.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|Грашовы балянс сялянскай гаспадаркі Беларусі}} 18.06.2026 ''[[Аўтар:Аркадзь Быкаў|Аркадзь Быкаў]]''. «[[Грашовы балянс сялянскай гаспадаркі Беларусі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной (1932)}} 12.06.2026 ''[[Аўтар:Канстанцін Кернажыцкі|Канстанцін Кернажыцкі]]''. «[[Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной (1932)|Да гісторыі аграрнага руху на Беларусі перад імпэрыялістычнай вайной]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Вязьмо (1932)}} 12.06.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Вязьмо (1932)|Вязьмо]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj (1863)}} 08.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Niewiadomy]]''. «[[Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj (1863)|Piśmo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj]]», 1863 * {{Прапанаваны экспарт|Weliki Hospodarv presławnych Narodow…}} 05.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Niewiadomy]]''. «[[Weliki Hospodarv presławnych Narodow…]]», 1648 * {{Прапанаваны экспарт|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)}} 04.06.2026 ''[[Аўтар:Аляксандр Цвікевіч|Алесь Галынец]]''. «[[Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне? (1926)|Вялікае апрашчэньне, ці вялікае ўдасканаленьне?]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Атрута (1927)}} 03.06.2026 ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. «[[Атрута (1927)|Атрута]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|На чыгунцы (1928)}} 03.06.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[На чыгунцы (1928)|На чыгунцы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)}} 02.06.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. «[[Падарунак Беларускаму Жаўнеру (1920)|Падарунак Беларускаму Жаўнеру]]», 1920 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 30.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]''. «[[Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць (1903)|Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць]]», 1903 * {{Прапанаваны экспарт|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)}} 30.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Мэтодыка роднае мовы (1926)}} 27.05.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Канстанцін Міцкевіч]]''. «[[Мэтодыка роднае мовы (1926)|Мэтодыка роднае мовы]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Птушка на волі (1932)}} 20.05.2026 ''[[Аўтар:Вольга Сахарава|Ольга Сахарава]]''. «[[Птушка на волі (1932)|Птушка на волі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Гутарки аб неби и зямли (1907)}} 18.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Невядомы]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Карусь Каганец|Карусь Костровицки]]'' і ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|С. Шаулоўски]]''. «[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]», 1907 * {{Прапанаваны экспарт|Язэп Крушынскі (1929—1932)/2}} 16.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2|Язэп Крушынскі. Кніга другая]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|На крэсах усходніх (1933)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Ілья Гурскі|Ільля Гурскі]]''. «[[На крэсах усходніх (1933)|На крэсах усходніх]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Салавей (1928)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Салавей (1928)|Салавей]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Ab teatry (1927)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/7}} 10.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/7|«Дзянніца», № 7]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/6}} 10.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/6|«Дзянніца», № 6]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/5}} 09.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/5|«Дзянніца», № 5]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/4}} 09.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/4|«Дзянніца», № 4]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2026 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|„На прасторах жыцьця“ Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> 6hw0n3u4syyca7yhribmkx1lctevorf 0 9755 300894 253620 2026-10-16T20:00:00Z Gleb Leo 2440 300894 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Варажба | аўтар = Максім Багдановіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1913 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/3/Waražba|Waražba]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 6 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/3|№3]]}} * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/48|48. Варажба]] // {{Fine|Творы М. Багдановіча. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I|Том I]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1927}} [[Катэгорыя:Вершы Максіма Багдановіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 7bk6tw263ucd9ry0bjv2i2qbi3tgl57 0 9757 300896 253618 2026-10-16T20:00:16Z Gleb Leo 2440 300896 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Просьценькі вершык | аўтар = Максім Багдановіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1913 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4/Prościeńki wieršyk|Prościeńki wieršyk]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 10 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/46|46. Просьценькі вершык]] // {{Fine|Творы М. Багдановіча. [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I|Том I]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1927}} [[Катэгорыя:Вершы Максіма Багдановіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] lh38kz9v3k2jvdp74vffapof15a2g5v 102 10488 300923 297540 2026-10-16T20:07:24Z Gleb Leo 2440 300923 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Чарнышэвіч | Імёны =Хведар | Першая літара прозвішча =Ч | Варыянты імёнаў = Бурженін, Тодар, Хведар Таракан; Ф. Ч., Ф., Ч., Тодар Ч., Тодар Ч-віч, Ф. Ч-іч. | Апісанне = | Іншае = | ДН =пачатак 1880-х гадоў | Месца нараджэння =Капыль, Слуцкі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя | ДС =? | Месца смерці = | Выява = Chviedar Čarnyševič.jpg | Вікіпедыя =Хведар Іосіфавіч Чарнышэвіч | Вікіпедыя2 =Хведар Чарнышэвіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Хведар Чарнышэвіч | Google = }} == Творы == {{All works‎}} === Проза === * [[Восень (Чарнышэвіч)]] // «Наша Ніва», 1910, №42 === Вершы === * [[Зорка (Чарнышэвіч)]] // «Наша Ніва», 1910, №10 * [[Вечэр (Чарнышэвіч)]] // «Наша Ніва», 1910, №32 * Ястрэб / Наша Ніва, 1910, №41 * [[Песня каваля]] // «Наша Ніва», 1910, №36 * [[Хрыстос уваскрос! (Чарнышэвіч)|Хрыстос уваскрос!]] (1911) * Цёмная, сумная ночка... // Наша Ніва, 1911, №2 * [[Сонца ўстае]] // «Наша Ніва», 1911, №16-17 * [[Самагудка]] // «Наша Ніва», 1911, №36 * [[Мой родны край (Чарнышэвіч)]] // «Наша Ніва», 1911, №46 * [[Жаданне (Чарнышэвіч)]] // «Наша Ніва», 1911, №50 * [[Беларусам (Чарнышэвіч)]] * [[Сонца чырвонае, яснае, мілае…]] * [[Зіяй злацістым агнём, маё сонца…]] * [[Злыдні панурыя, чорныя…]] // «Наша Ніва», 1912, №25 * [[Лета (Чарнышэвіч)]] // «Наша Ніва», 1912, №30 * [[Край мой родны, беларускі…]] // «Наша Ніва», 1912, №40 * [[У турме]] * [[Самагудка]] * [[Песень мне!]] // «Наша Ніва», 1913, №31 '''1913''' * [[Biełarus (1913)/1913/7/Dub|Dub]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 21 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/7|№7]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/26/Biazdolnamu|Biazdolnamu]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 19 Wiereśnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/26|№26]]}} '''1916''' * [[Пісьмо (Чарнышэвіч)|Пісьмо]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}} * [[Зіма на вайне]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 23 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/6|№6]]}} '''1917''' * [[Роднае слова (Чарнышэвіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №16 '''1919''' * [[Malitwa]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 18 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/6|№6]]}} * [[Harać ahni]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 18 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/6|№6]]}} '''1922''' * [[Быў вечар румяны… з заходу…|⁂ (Быў вечар румяны… з заходу…)]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 4 ліпня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/14|№14 (39)]]}} === Зборнікі === * [[Маладая Беларусь (альманах)/2/Wieršy|Wieršy]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}} === Пераклады === * [[Уцекае вада ў мора (Шаўчэнка/Чарнышэвіч)]] // «Наша Ніва», 1911, №8 * ''[[Аўтар:Тарас Шаўчэнка|Шаўчэнка, Т]]''. {{Скан|[[Кацярына (1911)|Кацярына]]|Кацярына (1911).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выдаўніцтво „Полачанін“, 1911}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 5gtwz9dal5zitfg2ucnjqz6u4h2jkaz 0 10521 301092 46354 2026-10-17T09:56:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Незалежная Беларусь]] у [[Незалежная Беларусь (Луцкевіч)]] 46354 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Незалежная Беларусь | аўтар = Антон Луцкевіч | год = 1918 | крыніца = [https://arche.by/show_me_the_file/item/6708] | сэкцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = }} Сталася тое, што ўсім сэрцам сваім і ўсей душою жадае здаўна сьвядомы сваіх правоў і сваіх патрэб беларускі народ: у Менску Беларускім, за час вайны абярнуўшымся ў глаўны цэнтар беларускага нацыянальнага руху, Рада Беларускай Народнай Рэспублікі ў ноч з 24 на 25 марца апавесьціла дзяржаўную незалежнасьць нашае Бацькаўшчыны, абнімаючы ўсе землі, дзе пераважывае беларускае насяленьне. Рада Беларускай Народнай Рэспублікі, выбраная Ўсебеларускім зьездам 30 сьнежня 1917 г., разагнаным бальшавікамі і дапоўненая членамі Беларускай Вайсковай Рады, земств, мест і нацыянальных меншасьцей, — гэта першае паўнамоцнае краёвае прадстаўніцтва Беларусі, гэта — «прадпарлямэнт» яе, ядыная ўстанова, якая можа прамаўляць ад імі ўсяго краю Беларускага. І на яе долю выпала ўчыніць акт, каторы адзначывае новую эру ў нашым жыцьці: дагэтуль і Вялікарасея, і другія дзяржавы, з каторымі беларусам даводзілася мець дзела, углядаліся на беларускую справу як на «ўнутраную велікарускую справу»; цяпер гэтаму паложан канец. Цяпер Беларусь разарвала путы, каторымі была зьвязана звыш 100 гадоў з чужой дзяржавай, і мае права сама — і толькі сама гаварыць за сябе. На пленарным засяданьні Рады, адкрытым старшынёй яе Я. Серадой, а 5 гадз. па абедзе 24 марца, фракцыя Беларускай Сацыялістычнай Грамады прадлажыла прыступіць да разгляду праекту незалежнасьці Беларускай Народнай Рэспублікі. Хаця проці гэта прадлажэньня была часьць радных, лічыўшых яго несваячасным, аднак пры галасаваньні за неадкладны разгляд прадлажэньня высказалася пераважная большасьць членаў Рады. Тады прыступілі да нарады аб справе незалежнасьці, трываўшай да 5 гадзіны раніцы 25 марца. Пры наэлектрызованай атмасфэры ў салі Рада вялікай перавагай галасоў ухваліла гэткую пастанову: ''«Рада Беларускай Народнай Рэспублікі абвяшчае Рэспубліку незалежнай і выдае стасоўную ўстаўную грамату».'' Мястовая група, зложаная з прадстаўнікоў небеларускай нацыянальнасьці, падала голас проці пастановы, але асталася ў Радзе. Земцы ў чысьле 9 асоб заявілі аб сваім выхадзе. Ад падачы голасу ўстрымаліся прадстаўнікі злучанай жыдоўскай сацыялістычнай групы і «Паалей — Цыён». Прыняцьце пастановы было прывітана шумным і гарачым прывітаньнем быўшых у салі. І пры першых праменьнях усхадзіўшага сонца — гэтага вечнага сімвала жыцьця і свабоды — раздаўся моцны дружны кліч: «Няхай жыве незалежная вольная Беларусь!» На гэтым быў зроблен перарыў да 12 гадз. у дзень 25 марца. Пасьля адкрыцьця далейшай нарады быў прынят тэкст устаўнай граматы, каторага, на жаль, мы прад сабой ня маем. Між іншым, там гаворыцца, што год таму назад народы Беларусі разам з народамі Расеі скінулі ярмо расейскіх цароў. Цяпер скідаецца і апошняе ярмо гасударственай залежнасьці Беларусі. Адгэтуль толькі сама яна можа судзіць аб сваей долі, і ўстаноўчы сэйм Беларусі пастановіць аб далейшых дзяржаўных зьвязях яе. Старыя дзяржаўныя зьвязі з чужой дзяржавай, даўшыя апошняй магчымасьць падпісаць бяз згоды Беларусі пагібельны для народу беларускага мірны трактат у Берасьці, дзелючы яго на часьці, адгэтуль ніякай сілы ня маюць: Беларусь сама падпіша мірныя ўмовы з ваяваўшымі дзяржавамі. Пералічыўшы ўсе беларускія землі, каторыя павінны быць абняты незалежнай Беларускай дзяржавай, Рада Беларускай Народнай Рэспублікі зьвяртаецца да ўсіх любячых волю народаў з прызывам прызнаць Незалежнасьць Беларусі. Шчыра вітаючы гэты гістарычны ў жыцьці Беларусі акт, мы далучаем і свой голас да кінутага ў Менску клічу: «Няхай жыве незалежная вольная Беларусь». [[Катэгорыя:Публіцыстыка Антона Луцкевіча]] [[Катэгорыя:Творы 1918 года]] axixw39mo1mp1s74xx3g3djjokvjatd 0 11632 300708 126402 2026-10-16T13:05:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1930/3/Літэратурны аддзел/Устань, рыцар слаўны!]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1930/3/Літэратурны аддзел/Устань, рыцар слаўны!]] 55430 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Устань, рыцар слаўны! | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1930-003.mab.pdf Часопіс «Шлях моладзі», № 3 (13), сакавік 1930 г., б. 13] | папярэдні = [[Барацьба]] | наступны = [[Беларусь, устань]] | дата = 1930 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Устань, рыцар слаўны!]]. }} {{Верш-пачатак|УСТАНЬ, РЫЦАР СЛАЎНЫ!}} <poem> Распутай Пагоню, устань, рыцар слаўны, вазьмі ў далоню наш гэрб, сьцяг дзяржаўны. ::Акрый гэтым сьцягам ::Пакутну Старонку ::й ляці роўным шляхам ::за доляй ў дагонку. Ляці, ня спыніся, стаўляй ўсіх на ногі, каб зараз ўзяліся наладзіць нарогі. ::Наладзіць нарогі ::і ехаць у поле ::араць ўсе адлогі ::і чысьціць з куколя. І сеяць на плоднай зямельцы зярняты, каб кожны быў ў Роднай Старонцы багаты. </poem> {{Верш-канец|'''Ул. Казлоўшчык.'''}} [[Катэгорыя:Шлях моладзі]] [[Катэгорыя:Творы 1930 года]] ddi1v8eyzcxro3dd8uw37548n3tlogf 0 11641 300710 284254 2026-10-16T13:06:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1930/7/Літэратурны аддзел/Жыцьцёвы шлях]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1930/7/Літэратурны аддзел/Жыцьцёвы шлях]] 46690 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Жыцьцёвы шлях | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1930-007.mab.pdf Часопіс «Шлях моладзі», № 7 (17), чэрвень 1930 г., б. 8] | папярэдні = [[Варушыся, моладзь!]] | наступны = [[Прайшоўшы праз мора жыцьцёвых сапсуцьцяў…]] | дата = 1930 год }} {{Верш-пачатак|ЖЫЦЬЦЁВЫ ШЛЯХ.}} <poem> Мятусяцца думкі ў краіне пражыцьцяў, ў вачох стаіць мною прабыты ўжо шлях; сілюся ўгадаць я шлях новых прабыцьцяў, жыцьцёвае сьцежкі далейшы працяг. Хачу разгадаць я, якія дарожкі прыдзецца ў далейшым жыцьці мне прайсьці? ці будуць мо‘ ліцца па іх мае сьлёзкі, ці будуць мо‘ краскі на іх мне цьвісьці; ці хопіць мне сілы змагацца з віхурай, ламаць будаваны праз злыдняў мне плот, ці мо‘ не змагу я там цемры панурай, жыцьця майго сьвечкі прарвецца мо‘ кнот... Якая-б ня была ў жыцьці мне дарога і сколькі-б равоў не капала судзьба — —я знаю, што прыдзе тады мне падмога як будзе вясьціся мая барацьба. </poem> {{Верш-канец|'''Казлоўшчык.'''}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Творы 1930 года]] ob4gz95pkbcab5hpkyvv71b6ctibpwq 0 11674 300714 126441 2026-10-16T13:06:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1933/5/Literaturny addzieł/Зрок у будучыню]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1933/5/Literaturny addzieł/Зрок у будучыню]] 55577 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Зрок у будучыню | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1933-005.mab.pdf Часопіс «Шлях моладзі», № 5 (52), травень 1933 г., б. 9] | папярэдні = [[Вясна (Казлоўскі)|Вясна]] | наступны = [[Дух волі (1933)|Дух волі]] | дата = 1933 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Зрок у будучыню]]. }} {{Верш-пачатак|ЗРОК У БУДУЧЫНЮ.}} <poem> Калі зрок ськірую ў дарогу стагодзьдзяў І дзеяў яковых адкрыюцца далі — У часу залівах я бачу разводзьдзе І чую стагодзьдзяў таёмныя хвалі, Што шумамі пены нясуць ўсьцяж навіны :::::::::Для нашай Краіны. І бачу тады, як наш Край весяліцца, Як кветкамі волі красуюць палеткі, Як ў попеле зьдзекаў няволі крыж тліцца, На могілках гнёту сьпяваюць як дзеткі, Душой адчуваю я гэныя песьні Што шумамі пены нясуць ўсьцяж навіны :::::::::На волі прадвесьні. </poem> {{Верш-канец|'''Казлоўшчык.'''.}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Шлях моладзі]] nt9pvycv6c8vabrf0kwh0nd795zqfmc 0 11675 300716 126450 2026-10-16T13:06:19Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1933/6/Літэратурны аддзел/Дух волі]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1933/6/Літэратурны аддзел/Дух волі]] 55576 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дух волі | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1933-006.mab.pdf Часопіс «Шлях моладзі», № 6 (53), чэрвень 1933 г., б. 6] | папярэдні = [[Зрок у будучыню (1933)|Зрок у будучыню]] | наступны = [[Кліч волі (1933)|Кліч волі]] | дата = 1933 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Дух волі]]. }} {{Верш-пачатак|ДУХ ВОЛІ.}} <poem> З курганаў вяковых, са стогну стагодзьдзяў Ускрэсьне дух волі—з трыумфам паўстане, І ўсенькія енкі, што чутны ў народзе, ::Заменіць ў змаганьне. Пабудзіць да чыну, дасьць кліч ўсемагутны, Завесіць працоўны наш сьцяг над Краінай І дзейнай народ наш сярмяжны, пакутны ::Папхне каляінай. І пульсам магутным заб‘ецца ў народзе, Ахопіць змаганьнем і душы і сэрцы, Аж покуль ня прыдзе пашана свабодзе ::А сьмерць паняверцы. </poem> {{Верш-канец|'''Ул. Казлоўшчык.'''}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Шлях моладзі]] fp4lo1ehvvmuxv3akr2z1xhbamkj1kw 0 11676 300712 208798 2026-10-16T13:06:06Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1933/12/Літэратурны аддзел/Кліч волі]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1933/12/Літэратурны аддзел/Кліч волі]] 208798 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Кліч волі | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1933-012.mab.pdf Часопіс «Шлях моладзі», № 12 (59), лістапад 1933 г., б. 7] | папярэдні = [[Дух волі (1933)|Дух волі]] | наступны = [[Новы шлях (Казлоўскі, 1933)|Новы шлях]] | дата = 1933 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Кліч волі (Казлоўскі)]]. }} {{Верш-пачатак|КЛІЧ ВОЛІ.}} <poem> Хай волі гром грыміць і будзіць тых, што дрэмлюць, Што дзень і ноч ляжаць у мляўкасьці пуху; Пра дабрабыт сабе пакорна злыдняў скемлюць, Выцягваюць сваю расьпешчану руку. Магутнай волі кліч хай Край увесь абудзіць. Ягону мляўкасьць хай зварушыць, ўскалыхне; Хай злыдняў, ворагаў сваіх належна судзіць, Да творчай дзейнасьці народ увесь папхне; Валье ў сэрцы нам амбіцыю і гордасьць, Прагоніць нам з душы наш мляўкі пацыфізм, Што векі цэлыя няволіў нам бадзёрасьць, Паганіў кволасьцю народны арганізм. Хай воля праз наш Край маланкай пранясецца, Бадзёрасьці агнём асьвеціць ўвесь народ, Ў змаганьня моры ён як хваля ўскалыхнецца І пойдзе, як віхор за воляй упярод. Хай воля наша так з імпэтам пранясецца, Каб скорчылась уся, дзе толькі ёсьць мана, Хоць пекла ўсё да дна ад гневу затрасецца І перапудзіцца галоўны сатана. Але ня збудзіць вас, вы, мляўкія натуры, Пацыфістычныя і кволыя трусы! Змаганьне, дай і сьмерць—вам вобраз за пануры. На печы ў кажуху — там вашы галасы. Аб незалежнасьці, аб долі і свабодзе Адтуль патрапіце гаворку вы пачаць. Як здарыцца калі сядзець вам на парозе — —Вы тонам еўнуха пачнеце на‘т крычаць. Але выконываць загады сільнай волі, Змаганьне, дзеяньне, драпежнасьць, паказаць — О, гэтага, дык вы ня зробіце ніколі! Пра мляўкі супакой пачнеце тут казаць… Дык будзе ўсё бяз вас, вы, мляўкія натуры, Пацыфістычныя і кволыя турсы. Змаганьне, бой і сьмерць—вам вобраз за пануры— —На печы ў кажуху — там вашы галасы. </poem> {{Верш-канец|'''Казлоўшчык.'''}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Шлях моладзі]] mrc1060pgjinephp0jfzplzofnkxupf 0 11774 300704 117306 2026-10-16T13:05:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1929/1/Літэратурны аддзел/Гымн роднай зямлі]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1/Літэратурны аддзел/Гымн роднай зямлі]] 117306 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Гымн роднай зямлі | аўтар = Казімір Сваяк | год = 1929 год | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1929-001.nlb.pdf Часопіс «Шлях моладзі», № 1, сакавік 1929 г., б. 10] | арыгінал = | пераклад = | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Гымн роднай зямлі]]. }} {{Block center/s}} {{Цэнтар|ГЫМН РОДНАЙ ЗЯМЛІ.|памер=120%}} Зямліца прошласьці ціхой,<br /> Крываваай спісана рукой,<br /> Айчына — Маці — Беларусь,<br /> {{gap|4.5em}}Цяжкі лёс Твой.<br /> Паклон з трудом Тваей дружбе<br /> Паклон за волю барадзьбе,<br /> Айчына — Маці — Беларусь,<br /> {{gap|4.5em}}Паклон Табе.<br /> Жалосная плача песьнь Твая,<br /> І Бога моліць сьлёзная,<br /> Айчына — Маці — Беларусь,<br /> {{gap|4.5em}}Ты родная.<br /> Ідзе вось ясная пара,<br /> Правіду сьвеціць ам зара,<br /> Айчына — Маці — Беларусь,<br /> {{gap|4.5em}}Гарой, Жыва!<br /> Вільня, 1919 {{Block center/e}} [[Катэгорыя:Шлях моладзі]] [[Катэгорыя:Творы 1929 года]] 399sl07z0eo9k0tf6ej7h44hs2wekqe 0 11775 300706 117305 2026-10-16T13:05:22Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1929/1/Літэратурны аддзел/На гадавіны незалежнай Беларусі]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1/Літэратурны аддзел/На гадавіны незалежнай Беларусі]] 117305 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = На гадавіны незалежнай Беларусі | аўтар = Казімір Сваяк | год = 1929 год | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1929-001.nlb.pdf Часопіс «Шлях моладзі», № 1, сакавік 1929 г., б. 10-11] | арыгінал = | пераклад = | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На гадавіны незалежнай Беларусі]]. }} {{Цэнтар|НА ГАДАВІНЫ НЕЗАЛЕЖНАЙ БЕЛАРУСІ.|памер=120%}} {{Block center/s}} {{gap|2.5em}}Вялікі дзень. Казаў-бы Хрыстус<br /> {{gap|2.5em}}Сваей дзень сьмерці непавіннай<br /> {{gap|2.5em}}Злучае ў зьвязак тайны — дзіўны:<br /> {{gap|2.5em}}На гэты год на гэты дзень.<br /> Кальварыю прайшла Русьбела,<br /> Крыжамі значана усюды,<br /> Магіл бяз ліку — жертв прыблудаў:<br /> У гэты год, у гэты дзень… {{gap|2.5em}}А іншай песьні не пачуеш,<br /> {{gap|2.5em}}Як толькі стогн, жальбу, скрыготы;<br /> {{gap|2.5em}}Палынь расьце, цьвітуць асоты:<br /> {{gap|2.5em}}У гэты год, у гэты дзень.<br /> Ўсе наругаліся даволі,<br /> Судом Пілата пакаралі,<br /> Адзеж дзялілі, воцт давалі:<br /> У гэты год, у гэты дзень.<br /> {{gap|2.5em}}Прад вокам сьвету крыжавалі<br /> {{gap|2.5em}}Вучоныя і фарызэі<br /> {{gap|2.5em}}І кніжнікі і садуцэі:<br /> {{gap|2.5em}}У гэты год, у гэты дзень.<br /> І страж паставілі цяжкую:<br /> „Ня ўстане з мёртвых аніколі.<br /> „Верыла ў Бога… Яго воля<br /> „Ня ў гэты час, ня ў гэты дзень<br /> {{gap|2.5em}}Прабілі сэрца, рукі ногі,<br /> {{gap|2.5em}}Між неразумных палічылі,<br /> {{gap|2.5em}}Абрабавалі, абяднілі:<br /> {{gap|2.5em}}У гэты год, у гэты дзень.<br /> Ня верылі, што душу мае,<br /> Над целам зьдзекі учынілі,<br /> У цьвёрдай скале палажылі:<br /> У гэты год, у гэты дзень.<br /> {{gap|2.5em}}Змілуйся-ж Божа, ты над ею,<br /> {{gap|2.5em}}Ня дай у гробе век ляжаці,<br /> {{gap|2.5em}}Пазволь да жыцьця ей устаці:<br /> {{gap|2.5em}}У гэты год, у гэты дзень.<br /> {{Калёнтытул|right=''Казімер Сваяк''}} {{Block center/e}} [[Катэгорыя:Шлях моладзі]] [[Катэгорыя:Творы 1929 года]] mmr2s9kmt1a113uk2jj0ij99uvz22db 102 12221 300703 300645 2026-10-16T13:04:28Z Gleb Leo 2440 300703 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Адам |Прозвішча = Станкевіч |Варыянты імёнаў = Ігнат Папараць, А. Сакалінскі, Васіль Будзіловіч |Выява = Adam Stankevich.jpg |ДН = 6 студзеня 1892 |Месца нараджэння = в. Арляняты, Ашмянскі павет, цяпер Смаргонскі раён |ДС = 29 лістапада 1949 |Месца смерці = Тайшэцкі раён, Іркуцкай вобласці |Апісанне = беларускі каталіцкі сьвятар, грамадзкі дзяяч |Іншае = |Вікіпедыя = Адам Станкевіч |Вікіпедыя2 = Адам Станкевіч |Вікіцытатнік = Адам Станкевіч |Вікісховішча = Category:Adam Stankievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Адам Станкевіч |Першая літара прозвішча = С }} == Творы == {{Усе творы}} '''1916''' * [[Крыху аб долі Беларусі (Станкевіч)|Крыху аб долі Беларусі]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 23 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/6|№6]]}} '''1920''' * [[Duchawienstwo i narod]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 8 Lutaho 1920. — [[Krynica (1917)/1920/4|№4]]}} * [[Nam patrebny swoj Sojm]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/6|№6]]}} * [[Biełaruś i Zamireńnie]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 21 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/7|№7]]}} * [[Jaki mir budzie trywałki?]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Krasawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/9|№9]]}} * [[Naš čarod]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 30 Traunia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/11|№11]]}} * [[У чым наша сіла?]] * [[У Святы Калядны вечар]] * [[З апошніх дзён]] * [[Куток аб уніі (Станкевіч)]] '''1923''' * Сіла сялянства '''1925''' * [[Доктар Францішак Скарына — першы друкар беларускі|Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1 Sakawika—12 Krasawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/9|№9]]—[[Krynica (1917)/1925/14-15|14-15]]}} '''1926''' * [[Мой успамін аб Мітрапаліту Андрэю Шаптыцкім]] '''1928''' * [[Biełaruskaja mowa ŭ skołach Biełarusi XVI i XVII st. (1928)|Biełaruskaja mowa ŭ skołach Biełarusi XVI i XVII st.]] '''1929''' * [[Родная мова ў сьвятынях]] '''1930''' * [[Вітаўт Вялікі і беларусы]] * [[Франціш Багушэвіч (Станкевіч)|Franciš Bahušewič]]. {{Fine|Wilnia: Wydańnie Biełaruskaha Instytutu Haspadarki i Kultury, 1930}} * {{Скан|[[Янка Купала (Станкевіч)|Янка Купала]]|Янка Купала (Станкевіч).pdf}} // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Верасень 1930. — [[Шлях Моладзі (1929)/1930/10|№10 (20)]]}} '''1931''' * [[Казімер Сваяк (Станкевіч)|Kazimier Swajak]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 25 Traŭnia—25 Kastryčnika 1931. — [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1931/10|№10]]—[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1931/16|16]]}} * [[Z rodnaha zahonu (1931)/Pradmowa|Pradmowa]] // {{Fine|''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Andrej Ziaziula]]''. [[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]. Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} '''1932''' * [[Купала, Колас і моладзь]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Сьнежань 1932. — [[Шлях Моладзі (1929)/1932/12|№12 (47)]]}} * [[Dzieja majej myśli, serca i woli (1932)/Uwaha Redaktara-Wydaŭca|Uwaha Redaktara-Wydaŭca]] // {{Fine|''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Kazimier Swajak]]''. [[Dzieja majej myśli, serca i woli (1932)|Dzieja majej myśli, serca i woli]]. Wilnia: Wyd. „[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaj Dumki]]“, 1932}} '''1933''' * [[З Новым Годам!.. (Станкевіч)|З Новым Годам!..]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Студзень 1933. — [[Шлях Моладзі (1929)/1933/1|№1 (48)]]}} * [[Кастусь Каліноўскі, «Мужыцкая праўда» і ідэя Незалежнасьці Беларусі]] '''1934''' * [[Да гісторыі беларускага палітычнага вызвалення]] '''1935''' * {{Скан|[[«Mužyckaja Prauda» і «Гомон»|„Mužyckaja Prauda“ і „Гомон“]]|«Mužyckaja Prauda» і «Гомон» (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/1|Кніжка 1]]}} * [[Прафэсар Браніслаў Эпімах-Шыпіла (Станкевіч)|Прафэсар Браніслаў Эпімах-Шыпіла]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/2|Кніжка 2]]}} * {{Скан|[[Пісьменнік і мова (Станкевіч)|Пісьменнік і мова]]|Пісьменнік і мова (Станкевіч, 1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/3|Кніжка 3]]}} * {{Скан|[[Цені й блескі]]|Цені й блескі (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/4|Кніжка 4]]}} '''1936''' * {{Скан|[[Зацемкі аб П. Сяргіевічу і яго творстве]]|Зацемкі аб П. Сяргіевічу і яго творстве (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/1|Кніжка 1 (5)]]}} * {{Скан|[[Доктар Франціш Скарына і яго культурная праца]]|Франціш Скарына і яго культурная праца (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/2|Кніжка 2 (6)]]}} * {{Скан|[[Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej (Станкевіч)|Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej]]|Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej (Станкевіч, 1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/3|Кніжка 3 (7)]]}} * [[З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/4|Кніжка 4 (8)]]}} * {{Скан|[[Міхась Машара — «Лёгкі Хлеб» (Станкевіч)|Міхась Машара — „Лёгкі Хлеб“]]|Міхась Машара — «Лёгкі Хлеб» (Станкевіч, 1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/4|Кніжка 4 (8)]]}} * {{Скан|[[У «палоне» паэзіі Якуба Коласа|У „палоне“ паэзіі Якуба Коласа]]|У «палоне» паэзіі Якуба Коласа (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/5|Кніжка 5 (9)]]}} '''1937''' * [[В. Власовъ ф. Вальденбергъ — Исторія Россіи (Станкевіч)|В. Власовъ ф. Вальденбергъ — Исторія Россіи]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/2|Кніжка 2 (11)]]}} * {{Скан|[[Этычныя падставы нацыянальна-культурных правоў нацыянальных меншасьцяў]]|Этычныя падставы нацыянальна-культурных правоў нацыянальных меншасьцяў (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * [[Lietuviu Tauta — Lietuviu Mokslo Draugijos Raštai]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * [[Mykalas Biržiška — čečeta і інш.]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * {{Скан|[[У аспэкце соцыяльнай справядлівасьці]]|У аспэкце соцыяльнай справядлівасьці (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/4|Кніжка 4 (13)]]}} * [[Магнушэўскі, Паўлюк Бахрым, Баброўскі|Mahnušeŭski i Babroŭski]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 20 studnia—5 traŭnia 1937. — [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1937/2|№2 (128)]]—[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1937/9|№9 (135)]]}} '''1938''' * [[Міхал Забэйда-Суміцкі і беларуская народная песьня]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938. — [[Калосьсе (1935)/1938/1|Кніжка 1 (14)]]}} * {{Скан|[[З літуанізмаў у беларускай мове]]|З літуанізмаў у беларускай мове (1939).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938—1939. — [[Калосьсе (1935)/1938/3|Кніжка 3 (16)]]—[[Калосьсе (1935)/1939/3|Кніжка 3 (20)]]}} * [[U_čeść_950-hodździa_chryščeńnia_Biełarusi_(1938)|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi]] * {{Скан|Lekcyi i Evanelii na niadzieli i śviaty (1938)|Lekcyi i Evanelii na niadzieli i śviaty (1938).pdf}} '''1939''' * [[Беларускі хрысціянскі рух (Станкевіч)]] '''1940''' * [[Хрысьціянства і беларускі народ]] '''1944''' * [[Святой памяці Пётры Простага (кс. др. Ільдэфонс Бобіч)]] == Пра аўтара == * [[Кс. Адаму Станкевічу]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] q0wrxrik9nhp7az8wv7qzoce4fhopbc 0 12244 301049 113171 2026-10-17T09:20:38Z Gleb Leo 2440 301049 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск? | аўтар = Язэп Лёсік | секцыя = Артыкул | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Zvon_1919.zip/02.pdf Часопіс «Звон», № 2 ад 27.VIII.1919 г., б. 2] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?]] | дата = 1919 год }} <center>'''Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?'''</center> {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Менск - место беларускае, а дзеля таго, каб даведацца, як яно завецца, трэба запытаць у беларускаго народу. А беларускі народ скрозь заве его {{Разрадка|Менском}}, а ня {{Разрадка|Мінском}}, і толькае маладзейшае пакаленьне праз школу, або чуючы ад паноў і чыноўнікаў, налажылося зваць яго {{Разрадка|Мінском}}. Дзеля таго, каб праверыць, ці не памыляецца «просты» народ, завучы сэрцо свайго краю {{Разрадка|Менскам}}, дык трэба перагледзіць даўнейшые гістарычные дакумэнты, пісаные, як цяцер кажуць цёмные, неадукованые „абразованые“ людзі, у простай беларускай мове. І вось дакумэнты тые сьведчаць, што продкі нашы, будучы вучонымі, называлі свой горад {{Разрадка|Менскам}}, {{Разрадка|Менескам}}, што знача: место, дзе людзі мяняліся таварамі, або гандлявалі. {{Водступ|2|em}}Гэтак сама беларускіе летапісы паказываюць, што Вільню трэба называць {{Разрадка|Вільня}}, а ня {{Разрадка|Вільно}}, або {{Разрадка|Вільна}}. Гэта чужакі перакручваюць нашые беларускіе назвы, як расійцы, напрыклад, перакруцілі старое славянское слово {{Разрадка|далонь}} і кажуць {{Разрадка|ладонь}}, або {{Разрадка|тарэлка}}, заміж—{{Разрадка|талерка}} ад слова- талер, круглы). Гэтак сама мы, беларусы, кажам на горад {{Разрадка|Львоў}} у Галіцыі {{Разрадка|Альбоў}}. („Прыехаў мой Яначка з Альбова,—пытаецца: мілая, ці дома“, як сьпяваецца ў песьні) {{Выроўніваньне-канец}} {{Калёнтытул|right='''Я. Л-к.'''}} [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Звон (газета)]] 4n6zt3ne2qdks6rl2297nmm8cbzzear 301050 301049 2026-10-17T09:20:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Звон (газета)/2/Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?]] у [[Звон (1919)/2/Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?]] 301049 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск? | аўтар = Язэп Лёсік | секцыя = Артыкул | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Zvon_1919.zip/02.pdf Часопіс «Звон», № 2 ад 27.VIII.1919 г., б. 2] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?]] | дата = 1919 год }} <center>'''Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?'''</center> {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Менск - место беларускае, а дзеля таго, каб даведацца, як яно завецца, трэба запытаць у беларускаго народу. А беларускі народ скрозь заве его {{Разрадка|Менском}}, а ня {{Разрадка|Мінском}}, і толькае маладзейшае пакаленьне праз школу, або чуючы ад паноў і чыноўнікаў, налажылося зваць яго {{Разрадка|Мінском}}. Дзеля таго, каб праверыць, ці не памыляецца «просты» народ, завучы сэрцо свайго краю {{Разрадка|Менскам}}, дык трэба перагледзіць даўнейшые гістарычные дакумэнты, пісаные, як цяцер кажуць цёмные, неадукованые „абразованые“ людзі, у простай беларускай мове. І вось дакумэнты тые сьведчаць, што продкі нашы, будучы вучонымі, называлі свой горад {{Разрадка|Менскам}}, {{Разрадка|Менескам}}, што знача: место, дзе людзі мяняліся таварамі, або гандлявалі. {{Водступ|2|em}}Гэтак сама беларускіе летапісы паказываюць, што Вільню трэба называць {{Разрадка|Вільня}}, а ня {{Разрадка|Вільно}}, або {{Разрадка|Вільна}}. Гэта чужакі перакручваюць нашые беларускіе назвы, як расійцы, напрыклад, перакруцілі старое славянское слово {{Разрадка|далонь}} і кажуць {{Разрадка|ладонь}}, або {{Разрадка|тарэлка}}, заміж—{{Разрадка|талерка}} ад слова- талер, круглы). Гэтак сама мы, беларусы, кажам на горад {{Разрадка|Львоў}} у Галіцыі {{Разрадка|Альбоў}}. („Прыехаў мой Яначка з Альбова,—пытаецца: мілая, ці дома“, як сьпяваецца ў песьні) {{Выроўніваньне-канец}} {{Калёнтытул|right='''Я. Л-к.'''}} [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Звон (газета)]] 4n6zt3ne2qdks6rl2297nmm8cbzzear 0 12246 301061 83651 2026-10-17T09:24:57Z Gleb Leo 2440 301061 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = З павяўшай славы | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Zvon_1919.zip/10.pdf Часопіс «Звон», № 10 ад 15.IX.1919 г., б. 1] | дата = 1919 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[З павяўшай славы]]. }} {{Верш-пачатак|З павяўшай славы}} <poem> З павяушай славы быушых дзён, З магільных прадзедавых крас, Пад стогн няволі, путау звон Мы зложым песьню, зложым сказ, ::А так агністы, як пажар. ::А громкі так, як грому удар. І так, каб чуу і брат і кат З нізін-далін, з высокіх гор Ад меж да меж, ад хат да хат Зайгралі у сьвету дружны хор ::З жыцьцем у тон, з віхрамі у тон ::Пра свой папас, пра свой палон. Хай тое усё, што спало у сьне, Паўстане яваю жывой І сьветам блудным здрыгане І панясе скрозь сьветач свой ::Ад края у край, між сьпячых сіл ::Аж там — да бацькаускіх магіл! </poem> {{Верш-канец|'''Янка Купала.'''}} Калісбэрг, 21/VIII 1919 Г. [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Звон (газета)]] n2wm4w1zsiz873ks6dnwfpowqoxad6u 301063 301061 2026-10-17T09:25:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[З павяўшай славы (1919)]] у [[Звон (1919)/10/З павяўшай славы]] 301061 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = З павяўшай славы | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Zvon_1919.zip/10.pdf Часопіс «Звон», № 10 ад 15.IX.1919 г., б. 1] | дата = 1919 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[З павяўшай славы]]. }} {{Верш-пачатак|З павяўшай славы}} <poem> З павяушай славы быушых дзён, З магільных прадзедавых крас, Пад стогн няволі, путау звон Мы зложым песьню, зложым сказ, ::А так агністы, як пажар. ::А громкі так, як грому удар. І так, каб чуу і брат і кат З нізін-далін, з высокіх гор Ад меж да меж, ад хат да хат Зайгралі у сьвету дружны хор ::З жыцьцем у тон, з віхрамі у тон ::Пра свой папас, пра свой палон. Хай тое усё, што спало у сьне, Паўстане яваю жывой І сьветам блудным здрыгане І панясе скрозь сьветач свой ::Ад края у край, між сьпячых сіл ::Аж там — да бацькаускіх магіл! </poem> {{Верш-канец|'''Янка Купала.'''}} Калісбэрг, 21/VIII 1919 Г. [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Звон (газета)]] n2wm4w1zsiz873ks6dnwfpowqoxad6u 0 12247 301044 156610 2026-10-17T09:19:18Z Gleb Leo 2440 301044 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускіе сыны | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Zvon_1919.zip/09.pdf Часопіс «Звон», № 9 ад 12.IX.1919 г., б. 1] | дата = 1919 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Беларускія сыны]]. Верш друкаваўся яшчэ ў № 8 «Звона», але там карэктар прапусьціў 4 радкі, з-за чаго верш быў перадрукаваны ў наступным нумары. }} {{Верш-пачатак|Беларускіе сыны}} <poem> Па Беларускім бітым шляху, Бьючы у кайданавы званы, Брыдзе чужынец, і з ім побач Хто? {{Калёнтытул|right=—Беларускіе сыны!}} У Беларускім вольным краю, З ярэмнай збрыушы стараны Царыць чужынец, а у паслугах Хто? {{Калёнтытул|right=—Беларускіе сыны!}} Над Беларускай беднай хатай, Як полка вырвана с труны, Вісіць чужы сьцяг, а трымае Хто? {{Калёнтытул|right=—Беларускіе сыны!}} У Беларускім Божым доме, Як над касьцямі груганы Крумцяць чужынцы, а іх складам Хто? {{Калёнтытул|right=—Беларускіе сыны!}} На Беларускім буйным полі З вясны да новае вясны Растуць крыжы, а пад крыжамі Хто? {{Калёнтытул|right=—Беларускіе сыны!}} </poem> {{Верш-канец|'''Янка Купала.'''}} [[Катэгорыя:Звон (газета)]] rqbgo4s0d7amtifmwpt2rff8l6f0caw 301045 301044 2026-10-17T09:19:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Звон (газета)/1919/9/Беларускіе сыны]] у [[Звон (1919)/9/Беларускіе сыны]] 301044 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускіе сыны | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Zvon_1919.zip/09.pdf Часопіс «Звон», № 9 ад 12.IX.1919 г., б. 1] | дата = 1919 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Беларускія сыны]]. Верш друкаваўся яшчэ ў № 8 «Звона», але там карэктар прапусьціў 4 радкі, з-за чаго верш быў перадрукаваны ў наступным нумары. }} {{Верш-пачатак|Беларускіе сыны}} <poem> Па Беларускім бітым шляху, Бьючы у кайданавы званы, Брыдзе чужынец, і з ім побач Хто? {{Калёнтытул|right=—Беларускіе сыны!}} У Беларускім вольным краю, З ярэмнай збрыушы стараны Царыць чужынец, а у паслугах Хто? {{Калёнтытул|right=—Беларускіе сыны!}} Над Беларускай беднай хатай, Як полка вырвана с труны, Вісіць чужы сьцяг, а трымае Хто? {{Калёнтытул|right=—Беларускіе сыны!}} У Беларускім Божым доме, Як над касьцямі груганы Крумцяць чужынцы, а іх складам Хто? {{Калёнтытул|right=—Беларускіе сыны!}} На Беларускім буйным полі З вясны да новае вясны Растуць крыжы, а пад крыжамі Хто? {{Калёнтытул|right=—Беларускіе сыны!}} </poem> {{Верш-канец|'''Янка Купала.'''}} [[Катэгорыя:Звон (газета)]] rqbgo4s0d7amtifmwpt2rff8l6f0caw 0 12248 301038 87839 2026-10-17T09:18:17Z Gleb Leo 2440 301038 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Паўстань… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Zvon_1919.zip/11.pdf Часопіс «Звон», № 11 ад 17.IX.1919 г., б. 1] | дата = 1919 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Паўстань…]] }} {{Верш-пачатак|Паўстань…}} <poem> Паустань з народу нашага, прарок, Праявау бураломных варажбіт, І мудрым словам скінь з народу урок, Якім быу век праз ворагау спавіт! Зьбяры у вадну усю Беларусь-сямью, Вазьмі з яе прысягу і зарок, Што не прадасьць сябе, сваю зямлю… Зьняць путы Бацькаушчыне устань, прарок! Паустань з народу нашага, пясьняр, Былых і будучых вякоу баян, І у бурны песьні кліч, як буры удар, З віхрамі загудзі пад звон кайдан. Гудзі над Беларусяй з краю у край, У сэрцах сьпячых распалі пажар, Над курганамі пяруном зайграй! Збудзіць нябошчыкау паустань, пясьняр! Паустань з народу нашага, ваяк, І волатам на Юрьевым кані Народ аграблены — бы з торб жабрак — За Бацькаушчыну павядзі у вагні! Шлях к хвале Беларусі пакажы, Зьмяці з палёу яе чужых бадзяк, На стражы стань гранічнае мяжы… Свой край заваяваць паустань, ваяк! Паустань з народу нашага, уладар, Адбудаваць свой збураны пасад, Бо твой народ забыу. хто гаспадар І хто яго абдзер з каронных шат. На уладара жджэ Беларусь дауно, І жджэ цябе уладарства божы дар,— Вялікае, магутнае яно… Пад Беларускі Сьцяг прыдзі, уладар! </poem> {{Верш-канец|'''Янка Купала.'''}} Калісбэрг, 28/VIII 1919 Г. [[Катэгорыя:Звон (газета)]] dhnn9iloxa9j5xmyv6y3fpswy6bg8qb 301040 301038 2026-10-17T09:18:39Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Звон (газета)/1919/11/Паўстань…]] у [[Звон (1919)/11/Паўстань…]] 301038 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Паўстань… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Zvon_1919.zip/11.pdf Часопіс «Звон», № 11 ад 17.IX.1919 г., б. 1] | дата = 1919 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Паўстань…]] }} {{Верш-пачатак|Паўстань…}} <poem> Паустань з народу нашага, прарок, Праявау бураломных варажбіт, І мудрым словам скінь з народу урок, Якім быу век праз ворагау спавіт! Зьбяры у вадну усю Беларусь-сямью, Вазьмі з яе прысягу і зарок, Што не прадасьць сябе, сваю зямлю… Зьняць путы Бацькаушчыне устань, прарок! Паустань з народу нашага, пясьняр, Былых і будучых вякоу баян, І у бурны песьні кліч, як буры удар, З віхрамі загудзі пад звон кайдан. Гудзі над Беларусяй з краю у край, У сэрцах сьпячых распалі пажар, Над курганамі пяруном зайграй! Збудзіць нябошчыкау паустань, пясьняр! Паустань з народу нашага, ваяк, І волатам на Юрьевым кані Народ аграблены — бы з торб жабрак — За Бацькаушчыну павядзі у вагні! Шлях к хвале Беларусі пакажы, Зьмяці з палёу яе чужых бадзяк, На стражы стань гранічнае мяжы… Свой край заваяваць паустань, ваяк! Паустань з народу нашага, уладар, Адбудаваць свой збураны пасад, Бо твой народ забыу. хто гаспадар І хто яго абдзер з каронных шат. На уладара жджэ Беларусь дауно, І жджэ цябе уладарства божы дар,— Вялікае, магутнае яно… Пад Беларускі Сьцяг прыдзі, уладар! </poem> {{Верш-канец|'''Янка Купала.'''}} Калісбэрг, 28/VIII 1919 Г. [[Катэгорыя:Звон (газета)]] dhnn9iloxa9j5xmyv6y3fpswy6bg8qb 0 13225 300669 248218 2026-10-16T12:53:08Z Gleb Leo 2440 300669 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня | аўтар = Адам Станкевіч | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1934 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Сакавік 1934—сьнежань 1935. — [[Шлях Моладзі (1929)/1934/3|№3 (63)]]—[[Шлях Моладзі (1929)/1934/13|№13 (86)]]}} * {{Скан|[[Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935)|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня]]|Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (1935).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выдавецтва „[[Шлях Моладзі (1929)|Шляху Моладзі]]“, 1935}} == Гл. таксама == * ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Шкялёнак, М]]''. {{Скан|[[Ад. Станкевіч. Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (Шкялёнак)|Ад. Станкевіч. Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня]]|Ад. Станкевіч. Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня (Шкялёнак, 1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/1|Кніжка 1 (5)]]}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Адама Станкевіча]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] sckom0e12gb0jqof23atkcx2wrqtnta 14 13687 301133 39879 2026-10-17T11:07:14Z Gleb Leo 2440 301133 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Заходняя Беларусь]] [[Катэгорыя:Часопісы Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] toruw0lsgvv0o0zoo11fo4wx54c1xsk 0 13692 300670 284119 2026-10-16T12:53:38Z Gleb Leo 2440 300670 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Хай нам жыве… | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = [[Наш шлях — змаганьне (1934)|Наш шлях — змаганьне]] | наступны = [[Чын (Казлоўскі, 1935)|Чын]] | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1935 год }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1935/1/Chaj nam žyvie…|Chaj nam žyvie…]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Студзень 1935. — [[Шлях Моладзі (1929)/1930/1|№1 (74)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Хай нам жыве|Хай нам жыве]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Песні]] [[Катэгорыя:Кірылізаваныя творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 019kpx91oo1914u72ae3gic1bc7qyvx 0 13693 300720 126412 2026-10-16T13:06:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1935/1/Chaj nam žyvie…]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1935/1/Chaj nam žyvie…]] 55546 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Chaj nam žyvie… | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1935-001.mab.pdf Часопіс «Шлях моладзі», № 1 (74), студзень 1935 г., б. 8] | дата = 1935 год | папярэдні = [[Наш шлях — змаганьне (1934)|Наш шлях — змаганьне]] | наступны = [[Чын]] | анатацыі = Музыку да верша напісаў сам Уладзіслаў Казлоўскі. Кірылізацыя: [[Хай нам жыве… (Казлоўскі)/Кірылізацыя]]. Усе публікацыі: [[Хай нам жыве… (Казлоўскі)]] }} {{Верш-пачатак|Chaj nam žyvie…}} <poem> Chaj nam žyvie Biełaruś darahaja Śmieła da voli idzie. Mety svajej chaj chutčej dasiahaje? Lud svoj da ščaścia viadzie. My za Ciabie, naša rodna Kraina, Sercam? dušoj staimo, A jak nadojdzie patrebna chvilina — Śmieła žyćcio addamo. My dzieci pracy. Nia strašny nam chmary. Ŭsim my damo chto što vart. Žyćcio patrapim złažyć na aŭtary, Bo ŭ sercy ŭ nas — voli hart. Dyk braćcia, śmieła idziom my napierad Kujma advažna svoj los! Doŭhaj niavoli parviom stary nierat, Što mocham kryŭdy paros. Bury stahodździaŭ nas zahartavali — Biedy dla nas moc dali. Nas nie zaljuć ŭžo varožyja chvali — My staimo pry ruli. Dyk chaj žyvie Bielaruś darahaja, Śmieła da voli idzie. Mety śvajej chaj chutčej dasiahaje, Lud svoj da ščaścia viadzie. </poem> {{Верш-канец|Uł. Kazłoŭščyk.}} [[Катэгорыя:Творы 1935 года]] [[Катэгорыя:Шлях моладзі]] 5kbdylcaojkpkk68dd1uahpzm005cnj 0 13699 300671 284172 2026-10-16T12:53:56Z Gleb Leo 2440 300671 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Наш сьцяг | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = [[На прадвесьні (Казлоўскі, 1935)|На прадвесьні]] | дата = 1935 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1935/7/Naš ściah|Naš ściah]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Чэрвень 1935. — [[Шлях Моладзі (1929)/1935/7|№7 (80)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Наш сьцяг|Наш сьцяг]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] nt453c3nznxotrhlspk0irahshh8m50 0 13700 300722 126447 2026-10-16T13:06:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1935/7/Naš ściah]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1935/7/Naš ściah]] 126444 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Naš ściah | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1935-007.mab.pdf Часопіс «Шлях моладзі», № 7 (80), чэрвень 1935 г., б. 1] | папярэдні = [[На прадвесьні (Казлоўскі, 1935)|На прадвесьні]] | дата = 1935 год | анатацыі = Усе публікацыі гэтага твора: [[Наш сьцяг (Казлоўскі)]] }} {{Верш-пачатак|NAŠ ŚCIAH.}} <center>(Naśledvańnie M. Kanapnickaj)</center> <poem> Ściah tkała naš žyvaja moc, Što śmierci nie baicca, U chmarnych dniach, hluchuju noč, Dzie duch svabody śnicca. Iz kryŭdy sotniami hadoŭ Viłasia nitka nova; Iz ducha našych pradziadoŭ Tvaryłasia asnova. Naš rodny ściah jość na kii, Uziatym z duba ŭ poli, Što vyras z baćkaŭskaj ziamli, Puściŭšy korań voli. Nichto nia vyrvie nam ściahu, Što z buraj razaŭjecca, Kali na rodnym nam šlachu Duch voli adaźviecca. Ściah maje naš adziny klič, Praŭdzivy i mahutny: Zmahajsia i pracuj, Kryvič, I bolš nia budź pakutny! Ściah daŭ nam moc, jon nas viadzie, Kab kraj advahaj źmieryć. Toj tolki chaj za im idzie, Chto ŭ pieramohu vieryć. </poem> {{Верш-канец|'''Uł. Kazłoŭščyk.'''}} [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1935 года]] [[Катэгорыя:Шлях моладзі]] t0qvcp0t69pjxfbqprd19tw53gw1jg5 0 13706 300672 284178 2026-10-16T12:54:08Z Gleb Leo 2440 300672 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Не паддавацца! | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = [[Пратэст (Казлоўскі)|Пратэст]] | наступны = [[Будзеш незалежнай (1934)|Будзеш незалежнай]] | дата = 1934 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1934/2/Nie paddavacca!|Nie paddavacca!]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях моладзі]]. — Люты 1934. — [[Шлях Моладзі (1929)/1934/2|№2 (62)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Не паддавацца|Не паддавацца]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 9kda2yasz3w84znbdgqbty9ise75vo3 300673 300672 2026-10-16T12:54:25Z Gleb Leo 2440 300673 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Не паддавацца! | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = [[Пратэст (Казлоўскі)|Пратэст]] | наступны = [[Будзеш незалежнай (1934)|Будзеш незалежнай]] | дата = 1934 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1934/2/Nie paddavacca!|Nie paddavacca!]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Люты 1934. — [[Шлях Моладзі (1929)/1934/2|№2 (62)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Не паддавацца|Не паддавацца]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] i5rmrhvhxup2fbft0scy3nrkyn6ukev 0 13707 300718 126585 2026-10-16T13:06:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1934/2/Nie paddavacca!]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1934/2/Nie paddavacca!]] 126585 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Nie paddavacca! | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1934-002.mab.pdf Часопіс «Шлях моладзі», № 2 (62), люты 1934 г., б. 2] | папярэдні = [[Pratest|Пратэст]] | наступны = [[Будзеш незалежнай (1934)|Будзеш незалежнай]] | дата = 1934 год | анатацыі = Усе публікацыі: [[Не паддавацца! (Казлоўскі)]] }} {{Верш-пачатак|NIE PADDAVACCA!}} <center>(Pracaŭnikom „Šlachu Moładzi“ ŭ 5-yja ŭhodki ichniaj samatužnaj pracy).</center> {{Block center/s}}<poem> Kali vichor pačnie bandyckija napievy, I vyje z pośvistam spad płotaŭ i vuhłoŭ; I złosna ŭzdymajecca, kab hnuć haliny drevy, Łamać i šturchacca, lacieć nastrymhałoŭ — Tryścinka kvołaja prad siłaju sahniecca, Ale nia daść, adnak, siabie pierałamać. Kali paśla vichor zahinie, praniasiecca — Badziora hołaŭ iznoŭ pačnie trymać. Tak treba j nam, braty, vichrom nie paddavacca I nie pazvolić im siabie pierałamać, Pry dobrych pohladach zaŭsiody astavacca, Badziora hołavu prad voraham trymać. Byvaje, što raka uzburycca viasnoju, Zimovy brud uvieś z paloŭ sabie ŭvaśsie I plunie śniežnaj i mutnaju ślinoju Na tvar abchoplenaj pryrečnaj pałasie; Mahutnym homanam hudzić, abo rahoča I dzikim hołasam zachopnickim ravie, Razvodździem — potapam usio zalici choča — Zdavałasia-b—nichto prad jeju nia ŭžyvie. A traŭka kvołaja, maleńkaja takaja, Patrapić koraniem ŭ syroj ziamli siadzieć, Zachopnicki impet razvodździa pračakaje, Paśla, kab vyraści, pryhoža zarunieć. Chacia j zdarajecca — zachopnicka navała Jaje maleńkuju piaskom ŭsiu zaniasie — Jana usiotaki, choć trudzicca niamała, Spad iłu vyrviecca, hałoŭku padniasie. Tak treba j nam, braty, badziora ŭsim trymacca, Impet zachopnicki kab nas nie pieramoh. A buduć nas dušyć — nia treba paddavacca, Choć-by sam satana hniaści nas im pamoh. A voś byvaje tak, što letniaju paroju Ŭsie chmary ciomnyja źbirajucca zusiul I prucca ŭsie ŭpiarod vializnaju haroju, Zachopnicka płyvuć, niaviedama i skul; Na ciomnym dyvanie małankaju zaźjajuć, Hałosiać hromami i buraju zadźmuć, Dałoniaj čornaju paletki abchaplajuć, Kab liŭniem — potam zhary na ich schlusnuć. Ale ŭvieś ich impet nia strašny ŭsio-ž paletkam. Małanka, livień, hrom nia škodziać im zusim, Dy heta na’t jašče prynosić śviežaść kvietkam I čyścić lepiastki ad pyłu kraskam ŭsim. Taksama j nam, braty, nia strašny tyja chmary Čužyncaŭ—vorahaŭ, što k nam zusiul płyvuć. Nia strašny ich hrymotnyja na nas udary, Što chitraj podłaściaj dušu narodnu bjuć. A ichni livień navat zmyje renehataŭ, Ačyścić naš narod ad roznaje brydy. Ale nia čepić nam narodnych našych chataŭ, Što prastajali ŭžo biazlikija hady. A prydzie voś zima; daje svaje zahady; Hryzie marozami i śnieham ŭsim pluje. Zdavałasia-b — užo niama nijakaj rady — Nadoŭha ŭsio jana ŭ akovy zakuje. A bačyš — soniejka viaśnianaje pryhreje, Zahlanie soładka zimie u złosny tvar. Zima jak nia złuje, jak z vietram nia dureje, A ŭsiotki pojdzie proč — viasna ŭžo haspadar. I nas zamarazić zima užo nia zmoža, Nia budzie ŭściaž jana vichury padymać, Zahlanie sonca nam i praŭda pieramoža I budziem volna my Kryvicki ściah trymać. </poem>{{Block center/e}} {{Верш-канец|'''Kazłoŭščyk.'''}} [[Катэгорыя:Творы 1934 года]] [[Катэгорыя:Шлях моладзі]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] r2zary6cp61mtfrkxgfbv7hhdbkh611 102 13837 300920 300639 2026-10-16T20:06:32Z Gleb Leo 2440 300920 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Талочка | Імёны =Уладзіслаў | Першая літара прозвішча =Т | Варыянты імёнаў =Adam Saladuch, Dryhwicz, P.Kantryba, Archiwista, Aktivus, Observator (О.), Erka, Gardiner, Spektator, Drygwicz, Gvarneri, Wat, Widz | Апісанне =беларускі рэлігійны і культурна-асветны дзеяч, культуролаг, гісторык, літаратурны крытык. | Іншае = | ДН = 6 (18) лютага 1887 | Месца нараджэння = Гродна | ДС = 13 лістапада 1942 | Месца смерці =Вільня | Выява =Uladzislaŭ Taločka.jpg | Вікіпедыя =:be:Уладзіслаў Талочка | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Уладзіслаў Талочка | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Uladzislaŭ Taločka | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Уладзіслаў Талочка | Google = }} {{All works‎}} ==Творы== '''1918''' * [[Прамова на Беларускай Канферэнцыі (Талочка)]] '''1919''' *[[Хто быў Констант Каліноўскі?]] * [[З мінулых польска-беларускіх адносін]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 4 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/9|№9]]}} * [[Кароткая памяць]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} * [[Сымон Будны (Талочка)|Сымон Будны]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 29 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/15|№15]]}} *[[Я і мой народ]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 13 кастрычніка 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/17|№17]]}} * [[Мэтропаліт Шэптыцкі (Талочка)|Мэтропаліт Шэптыцкі]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 1 лістапада 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]}} * [[Да вясковых багатыроў]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 12 сьнежня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Апостальская Сталіца і адраджэнне Беларускага народу]] *[[Куток аб Уніі (Талочка)]] *[[«Нямецкія Казання»]] *[[Так гдзе ж тут розум?]] *[[Беларускія Біскупы – Суфраганы у Віленскай Дыяцэзіі]] '''1920''' * [[Čamu jany zabylisia ab unii?]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 14 Studnia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/2|№2]]}} * [[Znachod astankaŭ św. Jozafata]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 14 Studnia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/2|№2]]}} * [[Ab maładym biełaruskim teatry]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 20 Studnia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/3|№3]]}} * [[Ненавісць між намі быць не павінна|Nienawiść miž nami być nie pawinna]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 22 Lutaho 1920. — [[Krynica (1917)/1920/5|№5]]}} * [[U čym sława i značeńnie XIX stalećcia?]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 2—30 Traunia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/10|№10]]—[[Krynica (1917)/1920/11|11]]}} *[[Папеж Бенедыкт XV і незалежнасць народаў]] *[[«Чысцец» у Мацея Бурачка]] '''1922''' * [[Адкуль узяліся беларусы каталікі?]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 1 красавіка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/10|№10 (35)]]}} '''1935''' * {{Скан|[[Да справы веравызнаньня Фр. Скарыны]]|Да справы веравызнаньня Фр. Скарыны (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/3|Кніжка 3]]}} * {{Скан|[[Да справы нацыянальнасьці прафэсара М. Баброўскага]]|Да справы нацыянальнасьці прафэсара М. Баброўскага (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/4|Кніжка 4]]}} '''1936''' * {{Скан|[[Беларускі элемэнт у повесьці Ант. Мільлера «Powołanie»|Беларускі элемэнт у повесьці Ант. Мільлера „Powołanie“]]|Беларускі элемэнт у повесьці Ант. Мільлера «Powołanie» (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/1|Кніжка 1 (5)]]}} * {{Скан|[[Зацемкі аб повесьці Вінцука Адважнага «Хлапец»|Зацемкі аб повесьці Вінцука Адважнага „Хлапец“]]|Зацемкі аб повесьці Вінцука Адважнага «Хлапец» (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/2|Кніжка 2 (6)]]}} * {{Скан|[[З досьледаў аб паходжаньні і аб гэрбе Скарынаў]]|З досьледаў аб паходжаньні і аб гэрбе Скарынаў (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/4|Кніжка 4 (8)]]}} '''1937''' * {{Скан|[[Францішак Скарына на грунце унівэрсытэцкага жыцьця ў Падуі (Талочка)|Францішак Скарына на грунце унівэрсытэцкага жыцьця]]|Францішак Скарына на грунце унівэрсытэцкага жыцьця ў Падуі (Талочка).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/1|Кніжка 1 (10)]]}} '''1938''' * [[Фр. Багушэвіч і Э. Арэшчыха]] // {{Fine|[[Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)|Запісы Беларускага Навуковага Таварыства]]. — 1938. — Сшыток 1}} == Допісы == * [[Biełarus (1913)/1914/2/Piszuć da nas/Horadna|Horadna]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 9 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/2|№2]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/4/Piszuć da nas/Horadna|Horadna]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 22 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/4|№4]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/7/Piszuć da nas/Zelwa|Zelwa]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/7|№7]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] l306ip90l0jki8s2xlw8bjwrgcyb4q1 102 13869 300921 253612 2026-10-16T20:06:57Z Gleb Leo 2440 300921 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Язэп |Прозвішча = Пілсудскі |Варыянты імёнаў = Józef Klemens Piłsudski |Выява = Pilsudski 1910 1920 LOC hec 14263 restored.jpg |ДН = 5 снежня 1867 |Месца нараджэння = Зулаў |ДС = 12 мая 1935 |Месца смерці = Варшава |Апісанне = польскі ваенны і палітычны дзеяч |Іншае = |Вікіпедыя = Юзаф Пілсудскі |Вікіпедыя2 = Юзэф Пілсудзкі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Язэп Пілсудскі |Першая літара прозвішча = П }} == Творы == {{Усе творы}} '''1919''' * [[Адозва да жыхароў б. В. Кн. Беларуска-Літоўскага]] * [[З прывітальнай прамовы ў Мінску (1919)]] == Зьвязанае == * [[Яго Міласьці грамадзяніну Пілсудзкаму, Галоўнаму Камандуючаму польскіх войск (ВБР)|Дэклярацыя Віленскае беларускае рады]] (24 красавіка 1919) * [[Прамова Алеся Гаруна (18 верасьня 1919)|Прамова на прывітаньні Язэпа Пілсудзкага]] ([[Аўтар:Алесь Гарун|Алесь Гарун]], 18 верасьня 1919) * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/9/Biełaruskaja delehacyja u Načalnika Polskaj Dzierzawy|Wilnia, 4 žniŭnia 1919 h.]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 4 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/9|№9]]}} * ''[[Аўтар:Анатоль Вольны|Алёша]]''. [[Усё гэта праўда…]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Польскія аўтары]] [[Катэгорыя:Польскія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Польскія палітыкі]] [[Катэгорыя:Польская Рэспубліка (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Вязні]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] j6f05lbea2rixzqf8vg8p3mykhdsfj4 102 14843 300915 253585 2026-10-16T20:05:09Z Gleb Leo 2440 300915 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Манюшка | Імёны = Станіслаў | Першая літара прозвішча = М | Варыянты імёнаў = | Апісанне = беларуска-польскі кампазытар, дырыгент, пэдагог. | Іншае = | ДН = 5 траўня 1819 | Месца нараджэння = мястэчка Убель, Ігуменскі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя | ДС = 4 чэрвеня 1872 (53 гады) | Месца смерці = Варшава, Прывісьлінскі край, Расейская імпэрыя | Выява = Stanisłaŭ Maniuška. Станіслаў Манюшка (T. Maleszewski, 1865).jpg | Вікіпедыя = :be:Станіслаў Манюшка | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Станіслаў Манюшка | Вікіцытатнік = Станіслаў Манюшка | Вікісховішча = Category:Stanisław Moniuszko | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Станіслаў Манюшка | Google = }} == Творы == {{Усе творы}} == Пра аўтара == * [[Верш Навума Прыгаворкі]] (1856) — верш [[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Вінцэнта Дунін-Марцінкевіча]]. * ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Зямкевіч, Р]]''. [[Станіслаў Манюшко і беларусы]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 19 студня 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/1|№1 (23)]]}} * ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Луцкевіч, А]]''. [[Песьняру зямлі нашай]] // {{Fine|[[Беларускі звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 28 верасьня 1922. — [[Беларускі звон (1921)/1922/22|№22 (47)]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Польскія аўтары]] [[Катэгорыя:Кампазітары]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] m6cbgtorylyphxc25ibgv5u1uwini9o 102 16543 300916 300637 2026-10-16T20:05:35Z Gleb Leo 2440 300916 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Паўловіч | Імёны =Альберт | Першая літара прозвішча =П | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН =11 лістапада 1875 | Месца нараджэння =Менск | ДС =17 сакавіка 1951 (75 гадоў) | Месца смерці =Курск | Выява =Albert Paŭłovič.jpg | Вікіпедыя =:be:Альберт Францавіч Паўловіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Альбэрт Паўловіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Albert Paŭłovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Альберт Паўловіч | Google = }} {{All works‎}} == Проза == * Скарб // «Наша Ніва», 1910, №41 == Зборнікі вершаў == * [[Снапок (Паўловіч)]] == Вершы == '''1907''' *[[Песьня (Паўловіч)|Песьня]] // «Наша Ніва», 1907, №29 *[[Шлюбнае аглашэнне (Паўловіч)|Шлюбнае аглашэнне]] // «Наша Ніва», 1907, №33 *[[Мары (Паўловіч)|Мары]] // «Наша Ніва», 1907, №36 '''1908''' *[[Каліва праўды]] // «Наша Ніва», 1908, №06 *[[Вясенняя пара]] // «Наша Ніва», 1908, №10 *[[Стары Змицер и певень]] // «Наша Ніва», 1908, №21 '''1909''' *[[Сэрцэ кроіцца ад болю (Паўловіч)]] // «Наша Ніва», 1909, №16 *[[Каму што (Паўловіч)]] // «Наша Ніва», 1909, №34 *[[10 наябра]] // «Наша Ніва», 1909, №46 '''1910''' *[[Хатка схіліўшыся, шыбы пабітые…]] // «Наша Ніва», 1910, №6 *[[Ноч на Івана Купалу]] // «Наша Ніва», 1910, №26 *[[Жаласьлівая матка і цыган]] // «Наша Ніва», 1910, №29 *[[Лыкі, не каўбасы]] // «Наша Ніва», 1910, №35 *[[С падслуханаго]] // «Наша Ніва», 1910, №39 *[[Лепей заўтра з рана!]] // «Наша Ніва», 1910, №49 * [[Смешны закон]] '''1911''' * Кісель // Наша Ніва, 1911, №33 * У фэльчара // Наша Ніва, 1911, №40 *[[Z uspaminkoŭ ab 1812 hodzie]] (1911) '''1912''' * Да скрыўджэнаго брата // Наша Ніва, 1912, №22 *[[Маладая Беларусь (альманах)/1/Мой родны край|Родны край]] // «Маладая Беларусь», сш. 1, сер. 1, 1912 '''1913''' *[[Лепшая рада]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Верэсьня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/37|№37]]}} * [[U niadzielu (Паўловіч)|U niadzielu]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/3|№3]]}} * [[Daczuszce (Паўловіч)|Daczuszce]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 7 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/5|№5]]}} * [[Na szlachu (Паўловіч)|Na szlachu]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 14 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/9-10|№9-10]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/11-12/Zmrokam|Zmrokam]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 28 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/11-12|№11-12]]}} * [[Parachwija (Паўловіч)|Parachwija]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 21 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/35|№35]]}} '''1914''' * [[Biełarus (1913)/1914/6/Zaprosiny|Zaprosiny]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/6|№6]]}} *[[Гляджу на змены у прыродзе…]] // «Віеlаrus», 1914, № 16 *[[Родныя малюнкі (Паўловіч)]] // «Віеlаrus», 1914, № 25 * [[Бацькава ўцеха]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]}} * [[Шчодрая ахвяра|Шчодрая афяра]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]}} * [[Далікатнасьць за далікатнасьць]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/6|Кніжка 6]]}} '''1916''' * [[Дзедава рада]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}} '''1917''' * [[Карты (Ластоўскі)|Паўловіч]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 20 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/15|№15 (107)]]}} * [[Запросіны (Паўловіч)|Запросіны]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 9 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/20|№20 (112)]]}} * [[Нэйтралітэт (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №23 * [[Усе роўна (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №23 * [[Шляціц у доктара (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №35 '''1918''' * [[У рэстарані (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №24 * [[На рынку (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №25 * [[За справункамі (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №29 * [[Я дачуўся, муж памер?..|⁂ (Я дачуўся, муж памер?..)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * [[Залаценька, дарагенька, мілая Катрына…|⁂ (Залаценька, дарагенька, мілая Катрына…)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} '''1919''' * [[Здагадлівая Баба]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} * [[Амбіцыя (Паўловіч)|Амбіцыя]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 1 лістапада 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]}} * [[Выбар (Паўловіч)|Выбар]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[За падаткамі]] // {{Fine|[[Беларусь (газета, Мінск)|Беларусь]]. — 30 лістапада 1919. — [[Беларусь (газета, Мінск)/1919/35|№35 (62)]]}} '''1927''' * [[Прасьцярога (Паўловіч)|Praściaroha]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Listapada 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/45|№45]]}} == Драматургія == *{{Скан|[[Васількі (Паўловіч)|Васількі]]|Васількі (1919).pdf}} (1919) == Артыкулы == * [[Biełarus (1913)/1913/36/Piszuć da nas/List u Redakciju|List u Redakciju]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/36|№36]]}} * [[Вулкан (Паўловіч)|Вулкан]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]}} * [[Вадаспады (Паўловіч)|Вадаспады]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]}} * {{Скан|[[«Сялянка» В. Дуніна-Марцінкевіча на менскай сцэне]]|Паўловіч Дунін Марцінкевіч.pdf}} (1929) == Пераклады == * Мой Божэ милы (Канапніцкая/Паўловіч) // Наша Ніва, 1908, №11 * [[Паглядзі, якая хмара…]] *[[Чысты чацьвер (Сыракомля/Паўловіч)]] * [[Не бядуй, што восень (Сурыкаў/Паўловіч)]] // Наша Ніва, 1910, №38 («Не грусти, что листья...») * [[Мінаюць дні, мінаюць ночы… (Шаўчэнка/Паўловіч)|⁂ Перэклад с Шэвчэнкі (Мінаюць дні, мінаюць ночы…)]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/3|Кніжка 3]]}} * [[Ні раз людзкія чуў я зданьня…|⁂ (Ні раз людзкія чуў я зданьня…)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} == Пра аўтара == * [[Веснавая раніца]] *[[Альберту Паўловічу (Чарнышэвіч)]] * [[Альбэрту Паўловічу]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/12|№12]]}} *[[Як гляджу я на сіняе неба]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/39|№39]]}} *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Старэйшыя/А. Паўловіч|А. Паўловіч (Гарэцкі)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Сатырыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] l3m4olt4cnvh8ssfhjxhoy8jimxvgf0 301019 300916 2026-10-17T08:53:37Z Gleb Leo 2440 301019 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Паўловіч | Імёны =Альберт | Першая літара прозвішча =П | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН =11 лістапада 1875 | Месца нараджэння =Менск | ДС =17 сакавіка 1951 (75 гадоў) | Месца смерці =Курск | Выява =Albert Paŭłovič.jpg | Вікіпедыя =:be:Альберт Францавіч Паўловіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Альбэрт Паўловіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Albert Paŭłovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Альберт Паўловіч | Google = }} {{All works‎}} == Проза == * Скарб // «Наша Ніва», 1910, №41 == Зборнікі вершаў == * [[Снапок (Паўловіч)]] == Вершы == '''1907''' *[[Песьня (Паўловіч)|Песьня]] // «Наша Ніва», 1907, №29 *[[Шлюбнае аглашэнне (Паўловіч)|Шлюбнае аглашэнне]] // «Наша Ніва», 1907, №33 *[[Мары (Паўловіч)|Мары]] // «Наша Ніва», 1907, №36 '''1908''' *[[Каліва праўды]] // «Наша Ніва», 1908, №06 *[[Вясенняя пара]] // «Наша Ніва», 1908, №10 *[[Стары Змицер и певень]] // «Наша Ніва», 1908, №21 '''1909''' *[[Сэрцэ кроіцца ад болю (Паўловіч)]] // «Наша Ніва», 1909, №16 *[[Каму што (Паўловіч)]] // «Наша Ніва», 1909, №34 *[[10 наябра]] // «Наша Ніва», 1909, №46 '''1910''' *[[Хатка схіліўшыся, шыбы пабітые…]] // «Наша Ніва», 1910, №6 *[[Ноч на Івана Купалу]] // «Наша Ніва», 1910, №26 *[[Жаласьлівая матка і цыган]] // «Наша Ніва», 1910, №29 *[[Лыкі, не каўбасы]] // «Наша Ніва», 1910, №35 *[[С падслуханаго]] // «Наша Ніва», 1910, №39 *[[Лепей заўтра з рана!]] // «Наша Ніва», 1910, №49 * [[Смешны закон]] '''1911''' * Кісель // Наша Ніва, 1911, №33 * У фэльчара // Наша Ніва, 1911, №40 *[[Z uspaminkoŭ ab 1812 hodzie]] (1911) '''1912''' * Да скрыўджэнаго брата // Наша Ніва, 1912, №22 *[[Маладая Беларусь (альманах)/1/Мой родны край|Родны край]] // «Маладая Беларусь», сш. 1, сер. 1, 1912 '''1913''' *[[Лепшая рада]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Верэсьня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/37|№37]]}} * [[U niadzielu (Паўловіч)|U niadzielu]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/3|№3]]}} * [[Daczuszce (Паўловіч)|Daczuszce]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 7 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/5|№5]]}} * [[Na szlachu (Паўловіч)|Na szlachu]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 14 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/9-10|№9-10]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/11-12/Zmrokam|Zmrokam]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 28 marca 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/11-12|№11-12]]}} * [[Parachwija (Паўловіч)|Parachwija]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 21 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/35|№35]]}} '''1914''' * [[Biełarus (1913)/1914/6/Zaprosiny|Zaprosiny]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/6|№6]]}} *[[Гляджу на змены у прыродзе…]] // «Віеlаrus», 1914, № 16 *[[Родныя малюнкі (Паўловіч)]] // «Віеlаrus», 1914, № 25 * [[Бацькава ўцеха]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]}} * [[Шчодрая ахвяра|Шчодрая афяра]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]}} * [[Далікатнасьць за далікатнасьць]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/6|Кніжка 6]]}} '''1916''' * [[Дзедава рада]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}} '''1917''' * [[Карты (Ластоўскі)|Паўловіч]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 20 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/15|№15 (107)]]}} * [[Запросіны (Паўловіч)|Запросіны]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 9 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/20|№20 (112)]]}} * [[Нэйтралітэт (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №23 * [[Усе роўна (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №23 * [[Шляціц у доктара (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1917, №35 '''1918''' * [[У рэстарані (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №24 * [[На рынку (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №25 * [[За справункамі (Паўловіч)]] // «Вольная Беларусь», 1918, №29 * [[Я дачуўся, муж памер?..|⁂ (Я дачуўся, муж памер?..)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * [[Залаценька, дарагенька, мілая Катрына…|⁂ (Залаценька, дарагенька, мілая Катрына…)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} '''1919''' * [[Здагадлівая Баба]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} * [[Амбіцыя (Паўловіч)|Амбіцыя]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 1 лістапада 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]}} * [[Выбар (Паўловіч)|Выбар]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[За падаткамі]] // {{Fine|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]. — 30 лістапада 1919. — [[Беларусь (1919, Мінск)/1919/35|№35 (62)]]}} '''1927''' * [[Прасьцярога (Паўловіч)|Praściaroha]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Listapada 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/45|№45]]}} == Драматургія == *{{Скан|[[Васількі (Паўловіч)|Васількі]]|Васількі (1919).pdf}} (1919) == Артыкулы == * [[Biełarus (1913)/1913/36/Piszuć da nas/List u Redakciju|List u Redakciju]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/36|№36]]}} * [[Вулкан (Паўловіч)|Вулкан]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]}} * [[Вадаспады (Паўловіч)|Вадаспады]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]}} * {{Скан|[[«Сялянка» В. Дуніна-Марцінкевіча на менскай сцэне]]|Паўловіч Дунін Марцінкевіч.pdf}} (1929) == Пераклады == * Мой Божэ милы (Канапніцкая/Паўловіч) // Наша Ніва, 1908, №11 * [[Паглядзі, якая хмара…]] *[[Чысты чацьвер (Сыракомля/Паўловіч)]] * [[Не бядуй, што восень (Сурыкаў/Паўловіч)]] // Наша Ніва, 1910, №38 («Не грусти, что листья...») * [[Мінаюць дні, мінаюць ночы… (Шаўчэнка/Паўловіч)|⁂ Перэклад с Шэвчэнкі (Мінаюць дні, мінаюць ночы…)]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/3|Кніжка 3]]}} * [[Ні раз людзкія чуў я зданьня…|⁂ (Ні раз людзкія чуў я зданьня…)]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} == Пра аўтара == * [[Веснавая раніца]] *[[Альберту Паўловічу (Чарнышэвіч)]] * [[Альбэрту Паўловічу]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/12|№12]]}} *[[Як гляджу я на сіняе неба]] // {{fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/39|№39]]}} *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Старэйшыя/А. Паўловіч|А. Паўловіч (Гарэцкі)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Сатырыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] jqkdgppsznvenulhj3hlcz0molb6306 102 16603 300914 300370 2026-10-16T20:04:42Z Gleb Leo 2440 300914 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Рамуальд |Прозвішча = Зямкевіч |Варыянты імёнаў = Псеўданімы і крыптанімы: Раман Суніца; Юры Алелькавіч; Саўка Барывой; Шэршань; Р. Зем.; Ром. Зем.; Р-н Сун.; Р. С-ца. |Выява = Рамуальд Зямкевіч.jpg |ДН = 7 лютага 1881 |Месца нараджэння = Варшава |ДС = 1943/44 |Месца смерці = канцлагер у Асвенціме |Апісанне = беларускі бібліёграф, публіцыст, гісторык беларускай літаратуры, перакладчык, калекцыянер кніг і рукапісаў |Іншае = |Вікіпедыя = Рамуальд Аляксандравіч Зямкевіч |Вікіпедыя2 = Рамуальд Зямкевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Ramuaĺd Ziamkievič |Вікіліўр = |Google = |Катэгорыя = Рамуальд Зямкевіч |Першая літара прозвішча = З }} {{All works}} == Проза == * [[Вярнуўся]] (1942) == Публіцыстыка == '''1910''' * [[Вінцук Дунін-Марцінкевіч, яго жыцьцё і літаратурнае значэньне|Вінцук Дунін-Марцінкевіч: Яго жыцьцё і літэратурнае значэньне]] '''1911''' * [[Адам Ганоры Кіркор (Зямкевіч)|Адам Ганоры Кіркор: (біяграфічна-бібліяграфічны нарыс у 25-летнюю гадаўшчыну смерці)]] * [[Ян Баршчэўскі — першы беларускі пісьменнік XIX сталецця|Ян Баршчэўскі – першы беларускі пісьменнік XIX сталецця: (успамін у 60-ю гадаўшчыну смерці)]] * [[Тарас Шаўчэнка і беларусы]] * [[Варшава (Зямкевіч, 1911)|З усіх старон. Варшава]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1 (14) сьнежня 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/47-48|№47-48]]}} '''1912''' * [[Гульня «Курылка»|Гульня „Курылка“]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1 (13) сакавіка (марца) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/9|№9]]}} * [[Z okolic Dźwiny (Зямкевіч)|Z okolic Dźwiny]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 8 (21) сакавіка (марца) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/10|№10]]}} * [[Adolf Suligowski, Bibljografja prawnicza polska XIX i XX wieku (Зямкевіч)|Adolf Suligowski, Bibljografja prawnicza polska XIX i XX wieku]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 (9) красавіка (апрыля) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/17|№17]]}} '''1916''' * [[Беларускі календар на 1917 год/400-лецьце Беларускай літэратуры 1517—1917|400-лецьце Беларускай літэратуры 1517—1917]] // {{Fine|[[Беларускі календар на 1917 год]]. Вільня: Друкарня беларускай часопісі „Гоман“, 1916}} '''1917''' * [[400-лецьце беларускага друку]] * [[Значэньне Францішка Скарыны ў Беларускай культуры]] * [[Друк Скарыны і друк сучасны]] '''1918''' * [[Няміга і Менск]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} '''1919''' * [[Спробы дзяржаўнага рабунку]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 5 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/4|№4]]}} * [[Беларускае войска (Зямкевіч)|Беларускае войска]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 7 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/5|№5]]}} * [[Зьезд польскіх панскіх радаў]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 9 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/6|№6]]}} * [[Беларусы і ліцьвіны]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 14 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/8|№8]]}} * [[Падфарбаваная правакацыя]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 16 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/9|№9]]}} * [[Pro domo sua]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 23 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/12|№12]]}} * [[Думкі беларуса (Зямкевіч)|Думкі беларуса]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 28 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/14|№14]]}} * [[Незалежнасьць Ірландыі]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 31 мая 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/15|№15]]}} * [[Цяперашні мамэнт і беларусы]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 2 чэрвеня 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/16|№16]]}} * [[Мары вайны]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 4 чэрвеня 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/17|№17]]}} * [[Ажыўленьня бальшавізму]] // {{Fine|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 9 чэрвеня 1919. — [[Беларуская Думка (1919)/19|№19]]}} * [[Францішк Скарына (Зямкевіч)|Francišk Skaryna]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 6 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Васіль Цяпіньскі (Зямкевіч)|Wasil Ciapiński]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 14 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/5|№5]]}} * [[Стары замак у Менску]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 14—15 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/22|№22 (49)]]—[[Беларусь (Мінск, газета)/1919/23|№23 (50)]]}} * [[Стары Менск у беларускіх успамінах]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 26—27 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/31|№31 (58)]]—[[Беларусь (Мінск, газета)/1919/32|32 (59)]]}} * [[Варункі нацыянальнага адраджэньня]] '''1920''' * [[Станіслаў Манюшко і беларусы]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 19 студня 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/1|№1 (23)]]}} '''1924''' * [[Нацыянальнасьць у Вінцука Дуніна-Марцінкевіча]] '''1927''' * {{Скан|[[Аб беларускай народнай эстэтыцы]]|Аб беларускай народнай эстэтыцы (1927).pdf}} // {{Fine|[[Родныя гоні (1927)|Родныя гоні]]. — Чэрвень 1927. — [[Родныя гоні (1927)/4|Кніжка 4]]}} * [[Справа рэдактарства «Нашае Долі»]] == Фальклёрныя запісы == * [[Сталін і асёл]] (1942) == Публікацыі твораў іншых аўтараў == * [[Хто я? (невядомы)|Хто я?]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 26 мая 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/19|№19]]}} * [[Тэатр (невядомы)|Тэатр]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 6 ліпня 1918. — [[Вольная Беларусь (1917)/1918/25|№25]]}} * ''[[Аўтар:Уладзіслаў Сыракомля|Сыракомля, У]]''. [[Варта (1918)/Добрыя весьці|Добрыя весьці]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * ''[[Аўтар:Янка Купала|Kupała, J]]''. [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1/Što za płač taki zdajecca…|Što za płač taki zdajecca…]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 5 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * ''[[Аўтар:Максім Багдановіч|Bahdanowič, M]]''. [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/3/Waražba|Waražba]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 6 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/3|№3]]}} * ''[[Аўтар:Аляксандр Ельскі|Ельскі, А]]''. [[Стары Менск у беларускіх успамінах/Вінцуку Дуніну-Марцінкевічу|Вінцуку Дуніну-Марцінкевічу, беларускаму поэту]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 3 студзеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/2|№2 (58)]]}} == Прысьвячэньні == * [[Дудачка (Леўчык)|Дудачка]] — верш [[Аўтар:Гальяш Леўчык|Гальяша Леўчыка]]. == Пераклады == * {{Скан|[[Сьмерць]]|Стафанік (1909).pdf}} / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 16 (29) апрыля 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/16|№16]]}} * [[Зьмерканьне]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 25 (8) юня 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/26|№26]]}} * [[Сіняя кніжачка]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 22 (4) акцябра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/43|№43]]}} * [[Вывадзілі з села]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 29 (11) акцябра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/44|№44]]}} * [[Сама-самюсенька]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 (2) наябра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/47|№47]]}} * [[Ліст (Стафанік/Зямкевіч)|Ліст]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 17 (30) дзекабра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/51-52|№51-52]]}} * [[Анёл (Стафанік/Зямкевіч)|Анёл]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 24 (7) Чэрвеня (Юня) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/26|№26]]}} * [[Кацярынка (Стафанік/Зямкевіч)|Кацярынка]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Лістапада (Ноябра) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/44-45|№44-45]]}} * [[Сон (Стафанік/Зямкевіч)|Сон]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Рамуальд Зямкевіч]]'' // [[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 18 Лістапада (Ноябра) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/47|№47]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Гісторыкі літаратуры]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] dmsk7ytask7t0w40yfogxjq0l2unvfl 0 16735 301024 141574 2026-10-17T08:54:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларусь (газета, Мінск)/1919/9/Ваяцкі гымн]] у [[Беларусь (1919, Мінск)/1919/9/Ваяцкі гымн]] 48779 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ваяцкі гымн | аўтар = Макар Краўцоў | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ваяцкі гімн]] | крыніца = Беларусь, 30 кастрычніка 1919 - № 9(36) - с. 3 | год = 1919 }} {{Верш-пачатак|Ваяцкі гымн}} <poem> Мы выйдзем шчыльнымі радамі На родны, вольны свой прастор. Хай воля вечна будзе з намі, А гвалту мы дамо адпор. Хай ажыве закамянелы Наш беларускі родны дух! Штандар наш бел-чырвона-белы Пакрый сабой народны рух. На бой! За славу і за волю Народу беднага свайго! Браты! Цярпеўшыя даволі, На бой мы усе да аднаго! Імя і сілу беларуса Няхай пачуе й бачыць той, Хто смее нам нясьці прымусы І першы выкліча на бой! Браты! да шчасьця мы падходзім, Хай гром гудзе яшчэ мацней — Ў крывавых муках мы народзім Жыццё рэспублікі сваей! </poem> {{Верш-канец|''1919''}} [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] gf4094mqjjjazyjts0e6p47hvpe05iw 14 17600 301181 55257 2026-10-17T11:57:53Z Gleb Leo 2440 301181 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Гоман (1916)|Гоман (1916)}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Германскай імперыі]] t9iqu4nvqr5nkzp4wd6br4w4czkzihz 14 17898 301166 55258 2026-10-17T11:43:25Z Gleb Leo 2440 301166 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Наша Ніва (1906)|Наша Ніва (1906)}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Расійскай імперыі]] 1afbpei18p34ukezbz3o1n7fwaujmuq 0 19302 300674 284175 2026-10-16T12:55:03Z Gleb Leo 2440 300674 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пустая хатка | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Паэма | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. Паэма напісаная ў 1929 годзе ў Быдгашчы. | дата = 1929 год }} * [[Шлях Моладзі (1929)/Пустая хатка|Пустая хатка]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Ліпень—верасень 1929. — [[Шлях Моладзі (1929)/1929/5|№5]]—[[Шлях Моладзі (1929)/1929/6|№6]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Пустая хатка|Пустая хатка]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Паэмы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ettpty6vt1pjao7d7n6sywn77jz4728 0 19303 300675 284174 2026-10-16T12:55:23Z Gleb Leo 2440 300675 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Устань, рыцар слаўны! | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1930 год }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1930/3/Літэратурны аддзел/Устань, рыцар слаўны!|Устань, рыцар слаўны!]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Сакавік 1930. — [[Шлях Моладзі (1929)/1930/3|№3 (13)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Устань, рыцар слаўны|Устань, рыцар слаўны]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Пагоня (герб)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ekbc0zemtzrmsp0o7av3idrr8cticvl 0 19305 300676 284106 2026-10-16T12:55:44Z Gleb Leo 2440 300676 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Зрок у будучыню | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1933 год }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1933/5/Literaturny addzieł/Зрок у будучыню|Зрок у будучыню]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Травень 1933. — [[Шлях Моладзі (1929)/1933/5|№5 (52)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Зрок у будучыню|Зрок у будучыню]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] gzcj6omhr21jvkp3cwe16z3m94ualri 0 19306 300677 284102 2026-10-16T12:56:01Z Gleb Leo 2440 300677 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дух волі | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1933 год }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1933/6/Літэратурны аддзел/Дух волі|Дух волі]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Чэрвень 1933. — [[Шлях Моладзі (1929)/1933/6|№6 (53)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Дух волі|Дух волі]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] k0s1hbm6i7g2bzw5og306dxdxx32ojb 0 19307 300678 284118 2026-10-16T12:56:17Z Gleb Leo 2440 300678 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Кліч волі | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1933 год }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1933/12/Літэратурны аддзел/Кліч волі|Кліч волі]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Лістапад 1933. — [[Шлях Моладзі (1929)/1933/12|№12 (59)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Кліч волі|Кліч волі]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] po0q51tds2q283t1npme27zhlbs9hnq 102 19743 300917 295827 2026-10-16T20:05:49Z Gleb Leo 2440 300917 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Іван |Прозвішча = Луцкевіч |Варыянты імёнаў = Імя: Ян; псэўданімы: Ян Міхальчык; Нашанівец; Шчасны; Palissander Нев. |Выява = Ivan Łuckievič. Іван Луцкевіч (1915).jpg |ДН = 28 траўня (9 чэрвеня) 1881 |Месца нараджэння = Шаўлі, Ковенская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 20 жніўня 1919 (38 гадоў) |Месца смерці = Закапаны, Польшча |Апісанне = беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, публіцыст, археоляг |Іншае = |Вікіпедыя = Іван Луцкевіч |Вікіпедыя2 = Іван Луцкевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Ivan Luckievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Іван Луцкевіч |Першая літара прозвішча = Л }} == Творы == {{Усе творы‎}} * [[Мэморыя прадстаўнікоў Беларусі на ІІІ канфэрэнцыі народаў]] (разам з [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлавам Ластоўскім]]; чэрвень 1916) * [[Ай-Кітаб-Кіцёп|Ай — Кітаб — Кіцёп]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} ==Пра аўтара== * [[Iwan Łuckiewič]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 31 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]}} * {{Скан|[[Памяці Івана Луцкевіча (1920)|Памяці Івана Луцкевіча]]|Памяці Івана Луцкевіча ў першые ўгодкі сьмерці яго (1920).pdf}}. {{Fine|Вільня, 1920}} * ''[[Аўтар:Аляксандр Уласаў|Уласаў, А]]''. [[Успамін (Уласаў)|Успамін]] // {{Fine|[[Сын Беларуса (1924)|Сын Беларуса]]. — 20 жніўня 1924. — [[Сын Беларуса (1924)/29|№29]]}} *[[Кніга_трэцяя_—_На_ростанях#XXI|На крыжовых дарогах, раздзел XXI (Колас)]] ==Гл. таксама == * [[Антону і Івану Луцкевічам]] * [[Музэй Івана Луцкевіча (Грышкевіч)|Музэй Івана Луцкевіча]] (1924) * [[Беларускі музэй ім. Івана Луцкевіча]] {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Археолагі]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Беларуская сацыялістычная грамада]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] pqiab2434d91wv97n5c8i2eb2ssf9zj 0 19979 300897 286109 2026-10-16T20:00:28Z Gleb Leo 2440 300897 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Жніво | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1906—1912 год }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/IV/Жніво|Жніво]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/10/Žniwa|Žniwa]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 15 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/10|№10]]}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/IV/Жніво|Жніво]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Чырвоны дудар (1924)/На шляху да рэволюцыі/Жніво (Купала)|Жніво]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Малады араты (часопіс)/1925/11/Жніво|Жніво]] // {{Fine|[[Малады араты (часопіс)|Малады Араты]]. — 1925. — [[Малады араты (часопіс)/1925/11|№11]]}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Наша вёска/Жніво|Жніво]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] gnt70984sfyr3zpls19ems7ihw43bk5 300898 300897 2026-10-16T20:00:38Z Gleb Leo 2440 300898 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Жніво | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1906—1912 год }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/IV/Жніво|Жніво]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/10/Žniwa|Žniwa]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 15 žniŭnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/10|№10]]}} * [[Шляхам жыцьця (1923)/IV/Жніво|Жніво]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Чырвоны дудар (1924)/На шляху да рэволюцыі/Жніво (Купала)|Жніво]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Малады араты (часопіс)/1925/11/Жніво|Жніво]] // {{Fine|[[Малады араты (часопіс)|Малады Араты]]. — 1925. — [[Малады араты (часопіс)/1925/11|№11]]}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Наша вёска/Жніво|Жніво]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} [[Катэгорыя:Шляхам жыцьця]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] dfscmed7lt7gt3ez0bfa34fpbme2sed 0 20547 300744 117203 2026-10-16T14:07:40Z Gleb Leo 2440 300744 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Тры трубы залотыя… | аўтар = Лявон Вітан-Дубейкаўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Nasa_dumka_palitycnaja,_ekonomicnaja_i_literaturnaja_tydnievaja_hazeta_Vilnia,_1920-1921.pdf.zip/232220-1921-15.pdf Часопіс «Наша Думка», № 15, 15 красавіка 1921 г., б. 3] | дата = 1921 год | анатацыя = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Тры трубы залотыя]]. }} {{Верш-пачатак|Тры трубы залотыя}} <center><small>(На тле старасьвецкіх беларускіх вайсковых песьняу).</small></center> <poem>{{Block center/s}} Ай лес к лесу клоніцца, Вярхушачкі ломяцца! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Вярхушачкі ломяцца! Як зачула матухна Тры трубы залотыя, ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Тры трубы залотыя, «Ці ня мой-жа то сыночак На вайну саружаецца?» ::Ай люлюхны, люлюхны: ::На вайну саружаецца? А ў першую зайгралі, Конікаў сядлаючы! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Конікаў сядлаючы! А ў другую зайгралі:— З хаты выпраўляючы! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::З хаты выпраўляючы! А ў трэйцюю зайгралі, Вайну падымаючы! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Вайну падыймаючы! Ай лес к лесу клоніцца, Вярхушачкі ломяцца! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Вярхушачкі ломяцца! Ай плакала-ж матухна, — Сыночка чакаючы! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Сыночка чакаючы! {{Block center/e}}</poem> {{Верш-канец|'''Лявон Вітан—Дубейкаўскі.'''}} [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] [[Катэгорыя:Наша Думка]] o63jn546htf025ip22jdxj19zjsqnbx 300745 300744 2026-10-16T14:07:56Z Gleb Leo 2440 300745 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Тры трубы залотыя… | аўтар = Лявон Вітан-Дубейкаўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Nasa_dumka_palitycnaja,_ekonomicnaja_i_literaturnaja_tydnievaja_hazeta_Vilnia,_1920-1921.pdf.zip/232220-1921-15.pdf Часопіс «Наша Думка», № 15, 15 красавіка 1921 г., б. 3] | дата = 1921 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Тры трубы залотыя]]. }} {{Верш-пачатак|Тры трубы залотыя}} <center><small>(На тле старасьвецкіх беларускіх вайсковых песьняу).</small></center> <poem>{{Block center/s}} Ай лес к лесу клоніцца, Вярхушачкі ломяцца! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Вярхушачкі ломяцца! Як зачула матухна Тры трубы залотыя, ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Тры трубы залотыя, «Ці ня мой-жа то сыночак На вайну саружаецца?» ::Ай люлюхны, люлюхны: ::На вайну саружаецца? А ў першую зайгралі, Конікаў сядлаючы! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Конікаў сядлаючы! А ў другую зайгралі:— З хаты выпраўляючы! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::З хаты выпраўляючы! А ў трэйцюю зайгралі, Вайну падымаючы! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Вайну падыймаючы! Ай лес к лесу клоніцца, Вярхушачкі ломяцца! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Вярхушачкі ломяцца! Ай плакала-ж матухна, — Сыночка чакаючы! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Сыночка чакаючы! {{Block center/e}}</poem> {{Верш-канец|'''Лявон Вітан—Дубейкаўскі.'''}} [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] [[Катэгорыя:Наша Думка]] r4ip6tbapzkw354t4hr0jv2tub81tml 300746 300745 2026-10-16T14:08:09Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наша думка (газета)/1921/15/Тры трубы залотыя…]] у [[Наша Думка (1920)/1921/15/Тры трубы залотыя…]] 300745 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Тры трубы залотыя… | аўтар = Лявон Вітан-Дубейкаўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Nasa_dumka_palitycnaja,_ekonomicnaja_i_literaturnaja_tydnievaja_hazeta_Vilnia,_1920-1921.pdf.zip/232220-1921-15.pdf Часопіс «Наша Думка», № 15, 15 красавіка 1921 г., б. 3] | дата = 1921 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Тры трубы залотыя]]. }} {{Верш-пачатак|Тры трубы залотыя}} <center><small>(На тле старасьвецкіх беларускіх вайсковых песьняу).</small></center> <poem>{{Block center/s}} Ай лес к лесу клоніцца, Вярхушачкі ломяцца! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Вярхушачкі ломяцца! Як зачула матухна Тры трубы залотыя, ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Тры трубы залотыя, «Ці ня мой-жа то сыночак На вайну саружаецца?» ::Ай люлюхны, люлюхны: ::На вайну саружаецца? А ў першую зайгралі, Конікаў сядлаючы! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Конікаў сядлаючы! А ў другую зайгралі:— З хаты выпраўляючы! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::З хаты выпраўляючы! А ў трэйцюю зайгралі, Вайну падымаючы! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Вайну падыймаючы! Ай лес к лесу клоніцца, Вярхушачкі ломяцца! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Вярхушачкі ломяцца! Ай плакала-ж матухна, — Сыночка чакаючы! ::Ай люлюхны, люлюхны: ::Сыночка чакаючы! {{Block center/e}}</poem> {{Верш-канец|'''Лявон Вітан—Дубейкаўскі.'''}} [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] [[Катэгорыя:Наша Думка]] r4ip6tbapzkw354t4hr0jv2tub81tml 102 23698 300873 300265 2026-10-16T19:54:36Z Gleb Leo 2440 300873 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Петрашкевіч | Імёны =Альфонс | Першая літара прозвішча =П | Варыянты імёнаў =псеўд.: Філафей Калінка, Пранцішак Красоўскі | Апісанне =беларускі паэт | Іншае = | ДН =1894 | Месца нараджэння = | ДС =20 траўня 1918 (24 гады) | Месца смерці = | Выява =Alfons Pietraškievič. Альфонс Петрашкевіч (1910-18).jpg | Вікіпедыя =be:Альфонс Баляслававіч Петрашкевіч | Вікіпедыя2 =be-x-old:Альфонс Петрашкевіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Альфонс Петрашкевіч | Google = }} == Творы == {{All works‎}} '''1913''' * [[Маладая Беларусь (альманах)/3/Wieršy (Петрашкевіч)|Wieršy]] // {{fine|[[Маладая Беларусь]]. — 1913. — [[Маладая Беларусь (альманах)/3|Сшытак 3]]}} * [[Песьня (Петрашкевіч)|Песьня]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 25 студня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/4|№4]]}} * [[Razam, razam da raboty…|⁂ (Razam, razam da raboty…)]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 9 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/29|№29]]}} * [[Klon (Петрашкевіч)|Klon]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 23 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/31|№31]]}} * [[Sumnaj wosiani dzianioczki…|⁂ (Sumnaj wosiani dzianioczki…)]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 23 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/31|№31]]}} * [[Pad pachiłaj wiarboj, szto raście nad wadoj…|⁂ (Pad pachiłaj wiarboj, szto raście nad wadoj…)]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 21 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/35|№35]]}} * [[Szumi, sasonka…]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 27 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/36|№36]]}} '''1914''' * [[Скачы, браце, у роднай хаце…]] (1914) * [[Biełarus (1913)/1914/3/Apanasawa radaść|Apanasawa radaść]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 16 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/3|№3]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/7/Tawaryszu|Tawaryszu]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/7|№7]]}} * [[Трыялет (Петрашкевіч)|Трыялет («І мой ахвярнік не астыў…»)]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1914. — [[Наша Ніва (газета)/1914/1|№1]]}} * [[Бура (Петрашкевіч)|Бура]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 17 Красавіка 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/15|№15]]}} '''1918''' * [[Многа зорак…]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} '''1919''' * [[Družna da pracy]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 29 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]}} * [[Moj kraj]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 18 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/6|№6]]}} '''1920''' * [[На дзікім балоце ля вольхі крывой…]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 11 сакавіка 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/6|№6 (28)]]}} * [[Перасьцярога (Петрашкевіч)|Перасьцярога]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 2 мая 1920. — [[Рунь (часопіс)/1|№1]]}} == Апавяданьні == * [[Падзяліў (Петрашкевіч)|Падзяліў]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} '''Абразкі''' * [[Biełarus (1913)/1913/38/Adzinoki|Adzinoki]] // {{fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 12 Śnieżnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/38|№38]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/6/Śnieh|Śnieh]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 6 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/6|№6]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/11-12/Nacznaja bura|Nacznaja bura]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 20 Marca 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/11-12|№11-12]]}} == Публіцыстыка == * [[Саха (1912)/1912/2/Як лепей садзіць бульбу|Як лепей садзіць бульбу]] // {{fine|[[Саха (1912)|Саха]]. — Май 1912. — [[Саха (1912)/1912/2|Кніжка 2]]}} * [[Саха (1912)/1912/2/Аб расадзе|Аб расадзе]] // {{fine|[[Саха (1912)|Саха]]. — Май 1912. — [[Саха (1912)/1912/2|Кніжка 2]]}} '''Допісы''' * [[Biełarus (1913)/1913/29/Piszuć da nas/Gadziewo|Gadziewo]] // {{fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 9 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/29|№29]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/32/Piszuć da nas/W. Ka…|W. Ka…]] // {{fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 30 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/32|№32]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/34/Piszuć da nas/M. Alkowiczy|M. Alkowiczy]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 13 Listapada 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/34|№34]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/5/Piszuć da nas/Laŭdanszczyna|Laŭdanszczyna]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 30 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/5|№5]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/8/Piszuć da nas/Alkowiczy|Alkowiczy]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 20 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/8|№8]]}} * [[Biełarus (1913)/1914/13/Repiszcze|Repiszcze]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 28 Marca 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/13|№13]]}} '''Афарызмы''' * [[Biełarus (1913)/1914/5/Usiaczyna/Dumki|Dumki]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 30 Studnia 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/5|№5]]}} == Пра аўтара == *[[Альфонсу Петрашкевічу (Зязюля)]] {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] ad6dxg906a9jbi1t1684wswr36x62zg 0 23725 301087 127205 2026-10-17T09:51:58Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Часопісь (1920)/1920/1/Вялікі патрыот-Васіль Цяпінскі]] у [[Часопісь (1919)/1920/1/Вялікі патрыот-Васіль Цяпінскі]] 127204 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Вялікі патрыот — Васіль Цяпінскі | аўтар = Вацлаў Ластоўскі | год = 1920 | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Insyja/Casopis_Kouna.zip/1920-001.pdf Часопіс «Часопісь», № 1 (5), студзень 1920 г., б. 2] | арыгінал = | пераклад = | сэкцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Вялікі патрыёт Васіль Цяпінскі]]. }} {{цэнтар|'''ВЯЛІКІ ПАТРЫОТ-ВАСІЛЬ ЦЯПІНСКІ.'''|памер=140%}} {{цэнтар|{{Разьбіўка|Шкіц}}.<ref>Малюнак глядзі на I стр. вокладкі.</ref>}} <div style="text-indent:2em;"> У XVI сталецьці Беларусь перэжывала разам з Заходняй Эўропай рэфармацыю. Тагочасныя беларускія вышэйшыя станы: князі і вяльможныя магнаты, ездзячы заграніцу дзеля асьветы і „полероўнасьці“ прывазілі адтуль {{Разьбіўка|навінкі}}. Навінкамі {{Абмылка|звалі-тады|звалі тады}} новыя думкі аб веры, новыя сэкты. І ўсё бліскучае панства: і паны рады {{Абмылка|каралеўскія-с''е''натары|каралеўскія-сенатары}}, і князі, і баяры займаліся пазнаньнем Пісьма Сьвятога і тварэньнем новых вер. На сэймах і зьездах болей гаварылі аб навуцы Кальвіна і Лютэра, чым аб патрэбах абароны краёвай і патрэбах дзяржаўных. Мала гэтага: ўвёсь наш грамадзкі верх раздзяліуся на „грэкаў“, „рымлян“, „кальвіністаў" і іншых, — ды затрачываў пачуцьцё народнай суцэльнасьці і еднасьці. У аднэй сямьі бывала па тры веры: дзед — „грэк“, сын — „кальвініст“, ўнук — „каталік“. Адным словам, тварылася ў нас рожнаверцаў {{Абмылка|непамярна|непамерна}} многа, ды непамерна заўзятых адны проці другіх, і кожны цягнуў супольную айчыну ў свой бок. У гэткія сумныя часы, ў глухім закутку Полаччыны, скромны шляхціц, але гарачы {{Абмылка|парыот -|патрыот —}} Васіль Цяпінскі, „бачучы упадак айчыны мілай“, балеў душой над гэтым. А найболей над тым, што князі, баяры і шляхта, гонючыся за загранічнымі навінкамі, адыходзілі ад роднага народу, родных звычаёў і мовы. Балеў таму, што гэта вяло яго мілую айчыну да упадку, да цялеснага і духовага рабства, да шуканьня бацькаўшчыны за межамі сваёй старонкі. І Цяпінскі саматугам задумаў зрабіць вялікую справу: выдаць Пісьмо Святое добрай беларускай мовай, каб, чытаючы Слова Божае ў роднай мове, сэрцы адпаўшых сыноў зьвярталіся да роднага народу і ў злучнасьці з ім будавалі, а не руйнавалі, сваю айчыну. З чытаньнем Пісьма Святога ў роднай мове Цяпінскі звязываў вялікае значэньне. З гэтымі думкамі перакладае ён на нова, на беларускую мову Біблію і пачынае друкаваць яе у сваёй „убогай друкарні“. Перэклад і друкаваньне Бібліі было, само сабой, не пад сілу аднаму чалавеку. І, мабыць, сьмерць спыніла яго багамілую работу, бо да нас дайшла толькі частка Бібліі Васіля Цяпінскага. Да Бібліі сваёй Цяпінскі напісаў прадмову. У прадмове ён сердэчнымі словамі апаведае, што яго прымусіла ўзяцца за працу і, як, па яго думцы, трэба ратаваць мілую айчыну. Перш наперш, каб ўнікнуць разбіцьця народу беларускага, Цяпінскі просіць тагочасных паноў „трымаціся языка свайго прырожонаго“, ды каб яны вучыліся граматы беларускай, закладалі школы беларускія для народу, {{Абмылка|дзела|дзеля}} міласьці да айчыны нашай, дзеля таго, што народ гэты „неумеетны і утраплены“… {{Абмылка|Калі, -|Калі, —}} казаў Цяпінскі, — ў вас яшчэ да народу гэтага засталося колькі-небудзь улітаваньня, закладайце школы для яго, але не такія, як цяпер… на вечны ўстыд у чужой мове, а ў сваёй „роднай“ (беларускай) мове, абы айчына ваша да канца ня згінула і вы з ёю, бо калі праз ваш ратунак яна будзе выдзвігнена, — і вы з ёй разам выдзвігнены будзеце!—… І духавенство маліў Цяпінскі, каб „дзеля вечнай заплаты сабе ад Бога і дзеля баязьні Суда справядлівага Божага“ навучала народ беларускі ў мове яго „прырожонай“. А што далей было? А далей сталася тое, што правідзеў Цяпінскі: ад раздзелу на веры, панства беларускае перайшло да раздзелу на народнасьці варагавала між сабою, а народ застаўся ў недбаньні „нічыёй уласнасьцю“, каторую ўсякі, можэ сабе прысвоіць… А што з айчыной? Айчына беларуская для многіх сыноў яе сталася чужыною, бо вочы іх адвернуты ў іншы, чужы бок!… </div> {{Калёнтытул|right='''В. Л—скі.'''}} {{лінія|4em|прагал=0}} ----------- {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] [[Катэгорыя:Часопісь (1920)]] r9zgy7mixwnluact4j6vdgiiud5un0v 4 23917 301066 296116 2026-10-17T09:25:42Z Gleb Leo 2440 301066 wikitext text/x-wiki {{#lst:Вікікрыніцы:Каляндар}} ---- : [[Вікікрыніцы:Паэзія сёння/жнівень]] : [[Вікікрыніцы:Проза сёння/жнівень]] ---- <section begin="1"/>'''1 жніўня''' * 1520 — нарадзіўся [[Аўтар:Жыгімонт II Аўгуст|Жыгімонт III Аўгуст]], вялікі князь літоўскі (1529—1572), кароль польскі (1548—1572) * 1938 — загінуў [[Аўтар:Іван Цвікевіч|Іван Цвікевіч]], беларускі навуковец, кіраўнік медычнай секцыі Інстытута беларускай культуры <section end="1"/> <section begin="2"/>'''2 жніўня''' * 1884 — нарадзіўся [[Аўтар:Аляксандр Коўш|Аляксандар Коўш]], беларускі грамадска-палітычны і царкоўны дзеяч * 1919 — у Вільні створаная [[:Катэгорыя:Беларуская вайсковая камісія|Беларуская вайсковая камісія]] * 1969 — памёр [[Аўтар:Анатоль Багдановіч (1888—1969)|Анатоль Багдановіч]], беларускі мовазнавец <section end="2"/> <section begin="3"/>'''3 жніўня''' * 1952 — памёр [[Аўтар:Абрам Дзерман|Абрам Дзерман]], расійскі пісьменнік, крытык, гісторык літаратуры * 1971 — памёр [[Аўтар:Янка Маўр|Янка Маўр]], беларускі пісьменнік <section end="3"/> <section begin="4"/>'''4 жніўня''' * 1875 — памёр [[Аўтар:Ганс Крысціян Андэрсен|Ганс Крыстыян Андэрсэн]], дацкі пісьменнік і паэт * 1954 — памёр [[Аўтар:Іло Масашвілі|Іло Масашвілі]], грузінскі паэт <section end="4"/> <section begin="5"/>'''5 жніўня''' * 1461 — нарадзіўся [[Аўтар:Аляксандр Ягелончык|Аляксандр Ягелончык]], вялікі князь літоўскі і кароль польскі * 1772 — Расія, Прусія і Аўстрыя падпісалі канвенцыю, паводле якой адбыўся Першы падзел Рэчы Паспалітай * 1908 — памёр [[Аўтар:Валерый Урублеўскі|Валерый Ўрублеўскі]], паўстанец 1863 году, рэвалюцыянер <section end="5"/> <section begin="6"/>'''6 жніўня''' * 1840 — нарадзіўся [[Аўтар:Альгерд Абуховіч|Альгерд Абуховіч]], беларускі паэт, байкапісец * 1877 — памёр [[Аўтар:Іван Насовіч|Іван Насовіч]], беларускі мовазнавец-лексікограф, фалькларыст, этнограф * 1900 — нарадзіўся [[Аўтар:Рыгор Штэрн|Рыгор Штэрн]], расейскі савецкі вайсковы дзеяч * 1904 — нарадзіўся [[Аўтар:Цімафей Гарбуноў|Цімафей Гарбуноў]], беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч <section end="6"/> <section begin="7"/>'''7 жніўня''' * 1879 — нарадзіўся [[Аўтар:Пётра Крачэўскі|Пётра Крачэўскі]], беларускі палітычны дзеяч, гісторык, пісьменнік * 1900 — памёр [[Аўтар:Вільгельм Лібкнехт|Вільгельм Лібкнехт]], нямецкі палітык * 1921 — памёр [[Аўтар:Аляксандр Блок|Аляксандар Блок]], рускі паэт * 1941 — памёр [[Аўтар:Рабіндранат Тагор|Рабіндранат Тагор]], бенгальскі паэт, пісьменнік, кампазітар, мастак, грамадскі і рэлігійны дзеяч <section end="7"/> <section begin="8"/>'''8 жніўня''' * 1910 — [[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]] закончыў паэму «[[Сон на кургане]]» * 1912 — нарадзіўся [[Аўтар:Аркадзь Чарнышэвіч|Аркадзь Чарнышэвіч]], беларускі пісьменнік <section end="8"/> <section begin="9"/>'''9 жніўня''' * 1850 — нарадзіўся [[Аўтар:Рудольф Абіхт|Рудольф Абіхт]], нямецкі філёляг * 1864 — нарадзіўся [[Аўтар:Раман Дмоўскі|Раман Дмоўскі]], польскі палітычны дзеяч, публіцыст * 1890 — нарадзіўся [[Аўтар:Максім Бурсевіч|Максім Бурсевіч]], беларускі нацыянальны дзеяч, педагог, публіцыст * 1893 — нарадзіўся [[Аўтар:Васіль Мачульскі|Васіль Мачульскі]], беларускі літаратуразнавец * 1915 — памёр [[Аўтар:Ежы Жулаўскі|Ежы Жулаўскі]], польскі пісьменнік-фантаст, паэт і драматург * 1927 — з’езд Беларускай праваслаўнай царквы абвясціў аўтакефалію <section end="9"/> <section begin="10"/>'''10 жніўня''' * 1874 — нарадзіўся [[Аўтар:Антанас Смятона|Антанас Смятона]], літоўскі палітык, прэзідэнт Літвы * 1878 — нарадзіўся [[Аўтар:Еўсцігней Міровіч|Еўсцігней Міровіч]], беларускі драматург * 1898 — нарадзіўся [[Аўтар:Тадэвуш Далэнга-Мастовіч|Тадэвуш Далэнга-Мастовіч]], беларуска-польскі пісьменнік * 1919 — у Менску створаны [[:Катэгорыя:Часовы беларускі нацыянальны камітэт|Часовы беларускі нацыянальны камітэт]], арганізацыйны цэнтр беларускага нацыянальнага руху. * 1949 — памёр [[Аўтар:Уладзімір Башко|Уладзімір Башко]], украінскі правазнавец <section end="10"/> <section begin="11"/>'''11 жніўня''' * 1856 — нарадзіўся [[Аўтар:Уладзімір Дабравольскі|Ўладзімір Дабравольскі]], беларуска-расійскі этнограф, фалькларыст * 1879 — нарадзіўся [[Аўтар:Цодзік Даўгапольскі|Цодзік Даўгапольскі]], беларуска-габрэйскі пісьменьнік * 1932 — памёр [[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Сцяпан Васільчанка]], украінскі пісьменнік * 1972 — памёр [[Аўтар:Ілья Гурскі|Ільля Гурскі]], беларускі пісьменьнік <section end="11"/> <section begin="12"/>'''12 жніўня''' * 1938 — загінуў [[Аўтар:Пётр Мятла|Пётар Мятла]], беларускі грамадска-палітычны дзеяч <section end="12"/> <section begin="13"/>'''13 жніўня''' * 1860 — нарадзіўся [[Аўтар:Мацвей Любаўскі|Мацвей Любаўскі]], беларуска-расійскі гісторык * 1946 — памёр [[Аўтар:Герберт Уэлс|Гэрбэрт Ўэлз]], брытанскі пісьменнік і публіцыст * 1953 — памёр [[Аўтар:Лазар Кацовіч|Лазар Кацовіч]], беларуска-жыдоўскі пісьменнік, кінасцэнарыст * 1956 — памёр [[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]], класік беларускай літаратуры, празаік, паэт <section end="13"/> <section begin="14"/>'''14 жніўня''' * 1385 — паміж Польскім Каралеўствам і Вялікім Княствам Літоўскім была падпісаная Крэўская Унія * 1958 — памёр [[Аўтар:Эдвард Будзька|Эдвард Будзька]], беларускі публіцыст, палітык, грамадскі дзеяч, паэт і выдавец * 1975 — памёр [[Аўтар:Тарас Хадкевіч|Тарас Хадкевіч]], беларускі пісьменнік <section end="14"/> <section begin="16"/>'''16 жніўня''' * 1882 — нарадзіўся [[Аўтар:Леанід Леўшчанка|Леанід Леўшчанка]], беларускі літаратуразнавец, настаўнік * 1920 — памёр [[Аўтар:Аляксей Шахматаў|Аляксей Шахматаў]], расійскі філолаг, мовазнавец, гісторык * 1968 — памёр [[Аўтар:Мікола Садковіч|Мікола Садковіч]], беларускі празаік <section end="16"/> <section begin="17"/>'''17 жніўня''' * 1907 — нарадзіўся [[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]], беларускі пісьменнік * 1971 — памёр [[Аўтар:Міхаіл Мінковіч|Міхаіл Мінковіч]], беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч <section end="17"/> <section begin="18"/>'''18 жніўня''' * 1891 — нарадзіўся [[Аўтар:Макар Краўцоў|Макар Краўцоў]], беларускі паэт, публіцыст, перакладчык * 1907 — нарадзіўся [[Аўтар:Эдуард Самуйлёнак|Эдуард Самуйлёнак]], беларускі празаік і драматург * 1942 — загінуў [[Аўтар:Лявон Більдзюкевіч|Лявон Більдзюкевіч]], беларускі педагог, матэматык, грамадскі дзеяч <section end="18"/> <section begin="19"/>'''19 жніўня''' * 1780 — нарадзіўся [[Аўтар:П’ер-Жан дэ Беранжэ|П’ер-Жан дэ Беранжэ]], французскі паэт * 1506 — памёр [[Аўтар:Аляксандр Ягелончык|Аляксандар Ягелончык]], вялікі князь літоўскі і кароль польскі * 1912 — нарадзіўся [[Аўтар:Барыс Мікуліч|Барыс Мікуліч]], беларускі пісьменнік, крытык * 1943 — загінуў [[Аўтар:Язэп Воўк-Левановіч|Язэп Воўк-Левановіч]], беларускі мовазнавец * 1947 — загінуў [[Аўтар:Самуіл Агурскі|Самуіл Агурскі]], беларускі гісторык <section end="19"/> <section begin="20"/>'''20 жніўня''' * 1881 — нарадзіўся [[Аўтар:Іван Луцкевіч|Іван Луцкевіч]], беларускі палітычны і грамадскі дзеяч, публіцыст, археолаг * 1938 — загінуў [[Аўтар:Уладзімір Пракулевіч|Уладзімір Пракулевіч]], беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, публіцыст, журналіст, юрыст <section end="20"/> <section begin="20"/>'''20 жніўня''' * 1937 — загінуў [[Аўтар:Тамаш Домбаль|Тамаш Домбаль]], польскі эканаміст, дзеяч міжнароднага сялянскага руху <section end="20"/> <section begin="22"/>'''22 жніўня''' * 1621 — [[Аўтар:Ян Казімір Пашкевіч|Ян Казімер Пашкевіч]] напісаў верш «[[Полска квитнет лациною…]]» * 1898 — нарадзіўся [[Аўтар:Альгерд Абуховіч|Альгерд Абуховіч]], беларускі паэт, байкапісец * 1945 — загінуў [[Аўтар:Георгій Кара-Мурза|Георгій Кара-Мурза]], расейскі савецкі гісторык-кітаіст * 1978 — памёр [[Аўтар:Піліп Пестрак|Піліп Пестрак]], беларускі пісьменнік <section end="22"/> <section begin="23"/>'''23 жніўня''' * 1847 — памёр [[Аўтар:Ян Чачот|Ян Чачот]], беларуска-польскі паэт, драматург, фалькларыст, этнограф * 1942 — памёр [[Аўтар:Іосіф Васількоў|Іосіф Васількоў]], беларускі батанік * 1954 — памёр [[Аўтар:Васіль Русак|Васіль Русак]], беларускі нацыянальны дзеяч, выдавец, прадпрымальнік * 1955 — памёр [[Аўтар:Іван Краскоўскі|Іван Краскоўскі]], беларускі і ўкраінскі грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст <section end="23"/> <section begin="24"/>'''24 жніўня''' * 1887 — нарадзіўся [[Аўтар:Аляксандр Іназемцаў|Аляксандр Іназемцаў]], беларуска-ўкраінскі царкоўны дзеяч * 1896 — нарадзіўся [[Аўтар:Янка Чарапук|Янка Чарапук]], беларускі грамадска-палітычны дзеяч * 1906 — нарадзіўся [[Аўтар:Юльян Саковіч|Юльян Саковіч]], беларускі грамадскі і палітычны дзеяч * 1954 — памёр [[Аўтар:Леанід Леўшчанка|Леанід Леўшчанка]], беларускі літаратуразнавец, настаўнік <section end="24"/> <section begin="25"/>'''25 жніўня''' * 1680 — памёр [[Аўтар:Сімяон Полацкі|Сімяон Полацкі]], беларускі праваслаўны дзяяч, паэт і драматург * 1900 — памёр [[Аўтар:Павел Шэйн|Павал Шэйн]], беларускі этнограф, фалькларыст, мовазнавец * 1919 — у Менску выйшаў першы нумар газеты «[[Звон (1919)|Звон]]» пад рэдакцыяй Ядвігі Луцэвіч * 1937 — памёр [[Аўтар:Аляксандр Купрын|Аляксандар Купрын]], рускі пісьменнік * 1947 — памерла [[Аўтар:Алеся Александровіч|Алеся Александровіч]], беларускі літаратуразнаўца, педагог * 1978 — памёр [[Аўтар:Валянцін Ціхановіч|Валянцін Ціхановіч]], беларускі мастак <section end="25"/> <section begin="26"/>'''26 жніўня''' * 1933 — СНК БССР прыняў [[Пастанова СНК БССР «Аб зменах і спрашчэнні беларускага правапіса»|пастанову «Аб зменах і спрашчэнні беларускага правапіса»]] <section end="26"/> <section begin="27"/>'''27 жніўня''' * 1856 — нарадзіўся [[Аўтар:Іван Франко|Іван Франко]], украінскі пісьменнік, палітык і філосаф * 1884 — нарадзіўся [[Аўтар:Людас Гіра|Людас Гіра]], літоўскі паэт, драматург, літаратурны крытык, публіцыст * 1937 — загінуў [[Аўтар:Аляксандр Ляўданскі|Аляксандр Ляўданскі]], беларускі археоляг * 1961 — памёр [[Аўтар:Усевалад Краўчанка|Усевалад Краўчанка]], беларускі пісьменьнік <section end="27"/> <section begin="28"/>'''28 жніўня''' * 1817 — нарадзіўся [[Аўтар:Аляксей Талстой|Аляксей Талстой]], рускі пісьменнік, паэт * 1832 — памёр [[Аўтар:Ёган Вольфганг фон Гётэ|Ёган Вольфганг фон Гётэ]], нямецкі пісьменьнік, навуковец * 1874 — нарадзіўся [[Аўтар:Аляксандр Уласаў|Аляксандр Уласаў]], беларускі грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст, палітык * 1888 — нарадзіўся [[Аўтар:Анатоль Васілевіч Багдановіч|Анатоль Багдановіч]], беларускі мовазнавец * 1890 — нарадзіўся [[Аўтар:Язэп Рэшаць|Язэп Рэшаць]], беларускі рэлігійны дзеяч * 1921 — загінуў [[Аўтар:Грыцько Чупрынка|Грыцько Чупрынка]], украінскі паэт <section end="28"/> <section begin="31"/>'''31 жніўня''' * 1855 — нарадзіўся [[Аўтар:Аляксандр Шыманоўскі|Аляксандр Шыманоўскі]], беларускі фальклярыст * 1922 — [[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]] закончыў трагікамэдыю «[[Тутэйшыя]]», якая ў СССР замоўчвалася * 1931 — памёр [[Аўтар:Арсен Канчэўскі|Арсен Канчэўскі]], беларускі палітычны дзеяч <section end="31"/> if35vz4niguojj9due4rlmv3m3546it 0 24641 301007 126796 2026-10-17T08:39:22Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускія ведамасьці (1921)/1921/3/Аб «Нашай Долі»]] у [[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/3/Аб «Нашай Долі»]] 126796 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Аб «Нашай Долі» | аўтар = Францішак Умястоўскі | год = 1921 | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Bielaruskija_viedamasci_Vilnia,_1921-1922.pdf.zip/219945-1921-3.pdf Газэта «Беларускія Ведамасьці», № 3, 20 верасьня 1921 г., б. 2—3] | арыгінал = | пераклад = | сэкцыя = Успаміны | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Аб «Нашай Долі»]]. }} {{цэнтар|Аб „Нашай Долі“.|памер=140%}} {{цэнтар|I.|памер=120%}} <div style="text-align:justify; text-indent:2em;"> Гэта было летам 1906 году, калі я прышоў да пракананьня, што мінуў беспаваротна, час Колядных і Вялікодных пісанак, якія мы ў гурткох беларускіх у Маскве і Пецярбурзе друкавалі на гэктографах у некалькіх дзесятках экзэмпляраў. Настаў час, калі беларускае друкаванае слова павінна шырокай ракой ліцца ў нашу цемную бяздольную вёску і гукамі роднай мовы будзіць людзей да лепшага жыцьця і сьвет пазнаньня нясьці ў курныя мужыцкія хаты. Я ведаў, што ёсьць людзі, якія не пашкадуюць працы для гэнай справы: Я знаў, што вёска прыхільна прывітае першую ластаўку беларускай вясны, але ня было толькі аднаго—грошы, і дзе іх дастаць, я ня ведаў. Вось калі гэтак я насіўся з думкаю: аб грошах—яны самі прышлі да мяне. Неяк яшчэ ў гімназіі я пазнаёміўся з Янам Тукеркесам. Бацькі яго, хрышчоныя жыды, мелі ў Вільні хатку на Новым Сьвеце, недалёчка ад таго мейсца, дзе жыў і я. Гэтак дзякуючы суседзтву завязалася знаёмасьць у нас. У тым часе, аб якім ідзе гутарка, бацька Тукеркеса памёр, пакінуўшы пану Яну хатку і некалькі тысячаў храшыма. Пачуўшы грошы ў кішані, пан Ян закруціўся. Малады прыгожы дзяцюк загуляў, і грошы пачалі ўцякаць. Разглядзеўся пан Ян, што гэтак доўга не працягнеш, і надумаў на астаткі бацькаўскага: добра пачаць які інтэрас. Гэткім добрым інтарэсам здалася ему, расейская вечаровая газета. І ведаючы, што я знаюся па газэтнай справе, ён прышоў на раду да мяне. Разгаварыліся. Што-ж, кажу, браточку, шукаць табе лепшага інтарэсу, як выдавецтва беларускай газэты? І людзям карысьць будзе і грошы заробіш і часам яшчэ ў гісторыю пападзеш. Слова за словам, і Тутеркес праканаўся, што беларуская газэта пойдзе і, калі ня дасьць барыша, то скупіць сябе. „Добра, згадзіўся пан Ян: будзем выдаваць, толькі глядзі, каб да часу ў нейкую гісторыю не папасьці“. Тутка я пазнаёміў Тутеркеса з братамі Луцкевічамі т Алёізай Пашкевічанкай, што вядома была у беларускіх гурткох пад прозьвішчам Цёткі. Луцкевічы і Цётка з ахвотай абяцаліся {{Абмылка|памагчы|памагчы і}} зараз-жа з усей энэргіяй прыняліся да работы. Хутка Ян Тукеркес адтрымаў дазваленьне на выдавецтва „Нашае Долі“. Фактычным і афіцыяльным рэдактарам меўся быць я, але паводлуг закону мне не хапіла гадоў (Я меў толькі 23, а трэба было меці ня меней 24) для права падпісываньня газэты. Гэткім чынам Ян Тукеркес зрабіўся {{Абмылка|выдауцом|выдаўцом}} і падпісываў газэту, як рэдактар, хаця паміж сабою мы згаварыліся, што ўсю рэдактарскую працу буду весьці я, Антон Луцкевіч і Цётка увайшлі {{Абмылка|у|ў}} рэдактарскую калегію. Наладзіўшы гэтак справу, я паехаў да маёнтку Лябёдкі, да Вацлава Іваноўскага, каб адпачыць трошкі і, паслухаўшы гоману родных лясоў, зьвярнуцца да Вільні толькі тады, калі ўсе тэхнічныя справы будуць скончаны і трэба будзе выпушчаць першы нумар. Праз некалькі часу я адтрымаў ад Тукеркеса ліст, у якім ён мне пісаў, каб я хутчэй прыяжджаў да Вільні, бо сам ён ня можа паладзіць з Луцкевічамі. Сягоньня не памятаю, з чаго у іх пайшла сварка: досьць таго, што прыехаўшы я усіх згадзіў, і праз некі тыдзень вышаў першы нумар „Нашае Долі“. Калі а гадзіне 12-ай са сьвяжусенькім першым нумарам „{{Абмылка|Н|Н.}} Д.“ я вышаў з друкарні, у якой прасядзеў бяз мала ўвесь дзень, робячы карэктуру і соткі разоў прачытываючы тыя словы, што хутка палятуць да родных вёсак, сэрца ў мяне стукала ад радасьці і шчасьця, а можа і ад трывогі разам за будучыну нашага дарагога дзіцяці. Прышоўшы ў рэдакцыю на Віленскай вуліцы, я знашоў там усю кампанію. Быў тут Ян Тукеркес, і Антон і Ян Луцкевічы, і Цётка, і Станіслаў Сымановіч—экспэдытар газэты, здаецца, што праездам з Менску быў і Трэпка. Усе з нецярпеньнем чакалі майго прыходу, і газэту амаль не парвалі, выдзіраючы з рук адзін ў аднаго. Ня ведаю, скуль узялася гарэлка і закуска, і наліўшы чаркі, ня гледзячы на косыя пагляды Цёткі, якая не цярпела п‘ючай кампаніі, мы духам асушылі іх за будучыну бацькаўшчыны. Гэтак да познай ночы мы гулялі на хрэсьбінах „Нашае Долі“. Пад уплывам радасьці, якую нямінуча нясе з сабою спаўненьне гадаваных цэлымі гадамі думак, ніхто з нас пэўна непрадстаўляў сабе, што гэты момант — момант гістарычны; і зерне, пасеянае сягоньня, дасьць такі буйны ураджай. Мы ня былі аналітыкамі і, прыступаючы да працы над стварэньнем газэты, кіраваліся ня гэтулькі выкладкамі розуму, колькі наказам маладых сэрцаў і вялікай любоўю да цёмнага нашага брата. Мы верылі, што цемру нашай вёскі можа асьвяціць толькі слова ў народнай мове беларуса, што паміма гэтага шляху беларусу няма іншае дарогі да сьвету і долі. „Наша Доля“ нарабіла шуму. Першы нумар ў ліку 10.000 экзэмпляраў (5000 лацінкай і 5000 кірыліцай) разышоўся амаль увесь. Прадажа газэты ў Вільні йшла так бойка, што газэтчыкі раз-за-разам прыходзілі ў рэдакцыю па новую порцыю, распрадаўшы у працягу некалькіх мінут узятыя імі пробныя нумары. У Менску і паветах газэта так сама пашла добра. Хутка аб‘явіліся падпісчыкі і беларускія пісьменьнікі. Адным з першых супрацоўнікаў, што пачалі прысылаць свае творы У „{{Абмылка|Н,|Н.}} Д.“ былі Ядвігін ІШ. Якуб Колас і др. Другі нумар газэты грамадзянства спаткала так сама прыхільна. як і першы. Газэтчыкі за некалькі дзён прад выхадам яго прыносілі ў рэдакцыю грошы, каб запясьпечыць сябе загадзя адтрыманьнем газэты. Падпісчыкаў з кожным днём прыбывала усё болей і болей, рэдакцыя з усіх канцоў Беларусі адтрымлівала шмат лістоў, ў каторых іх аўторы {{Абмылка|горяча|горача}} віталі „Нашу Долю“. З кожным днём паміж газэтай і беларускім грамадзянствам завязываўся цясьнейшы вузел, і папулярнасьць газэты расла з кожным днём. Аб папулярнасьці „Н. Д.“ сьведчыць, паміж іншым, той факт, што некаторыя стацьці вывучываліся чытачамі на памяць. Я сам быў сьведкай, як адзін работнік у Вільні пераказаваў другому ў памяці ўсю стацьцю пад загалоўкам „Старое Лякарства“. Ня меншай папулярнасьцяй карысталіся і вершы, {{Абмылка|друкаваны|друкаваныя}} у „Нашай Долі“. Гэная вялікая папулярносьць „Н. Д.“ зьвярнула на сябе увагу царскіх чыноўнікаў, і дзеля таго, што газэта, каторая бязьлітасна крытыкавала тагачасны лад нікчэмную палітыку мясцовых расейскіх валадароў,—ім не падабалася, яны аб‘явілі вайну „Н. Д.“, і на газэту пасыпаліся кары. 3-і нумар „Н. Д.“ ужо сканфіскавалі, так што толькі некалькі дзесяткаў экзэмпляраў яе ўбачылі сьвет Божы. З тэй пары бяз мала кожны нумар „Н.Д.“ спатыкала або канфіската, або штраф. Газэта—такі трывала. Навучаныя горкай доляй, мы часьць выданьня адразу з друкарні вывазілі ў прыватныя кватэры і толькі другую частку прывазілі ў друкарню, дзе на яе ўжо чакала паліцыя. Схаваныя гэткім спосабам нумары мы прадавалі потым па павялічанай цане, так што некалькі часу ня гледзячы на канфіскацыю маглі-такі зьвясьці канцы з канцамі. Але пад канец і паліцыя дагадалася. Яна пачала канфіскаваць газэту ў самай друкарні і, нарэшце, на Яна Тукеркеса налажылі штраф і прыцягнулі яго да суду. А побач з гэным, баючысь уплыву „Нашае Долі“, мясцовыя ўлады выдалі цыркуляр, у якім гаварылася, каб усе нумары „Н. {{Абмылка|Д|Д.}}“ канфіскаваць, як газэту „исключительно вреднаго направленія“, так гаварылася ў цыркуляры. Стала ясна, што пры гэткіх варунках газэту выдаваць не магчыма. Папаўшы Ў „гісторыю“, Ян Тукеркес адмовіўся даваць грошы. На пасяджэньні рэдактарскай калегіі, калі разглядалася пытаньне аб тым, як быць далей, Ян Луцкевіч абяцаўся дастаць грошы, і гэтак мы пастанавілі газэту выдаваць далей, перамяніўшы трошкі тон. Але з перамены тону ня выйшла нічога. Пробны нумар, у якім мы зрабіліся ціхімі і спакойнымі, так сама быў сканфіскаваны. Чыноўнікі прычапіліся да слова „{{Абмылка|ваявяць|ваяваць}}“ у вадным з вершыкаў, дзе яно азначала звычайную барацьбу, змаганьне,—растлумачыўшы яго, як прызыў да паўстаньня з аружжам у руках. Тады мне стала ясна, што „Нашай Долі“ ўжо падпісаны прыгавар і дні яе зьлічаны і ніякая перамена тону нічога ўжо пе паможаць. І дзеля таго, ня гледзячы на намовы братоў Луцкевічаў, я зрабіў заяву у газэтах, што „Наша Доля“ сваё істнаванае спыняе. Гэтак на 7-м, здаецца, нумары, задушаная рукамі расейскага ката скончыла сваё істнаваньне „дзіця свабоды“ першая беларуская часопісь „Наша Доля“. </div> {{Калёнтытул|right='''Дзядзька Пранук.'''}} {{лінія|4em|прагал=0}} [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] [[Катэгорыя:Беларускія Ведамасьці (1921)]] 12crhaxrnedge05y8yxtgqf7cc7cmr1 14 24647 301167 70005 2026-10-17T11:43:44Z Gleb Leo 2440 301167 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Наша доля|Наша доля}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Расійскай імперыі]] h24y341py85damql861wybsji3oguol 0 24834 300899 283512 2026-10-16T20:00:47Z Gleb Leo 2440 300899 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ваяк | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1919 год }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/18/Ваяк|Ваяк]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 кастрычніка 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/18|№18]]}} * [[Безназоўнае (1925)/Ваяк|Ваяк]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Ваяк|Ваяк]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 8zjgrccaqci2cm7c6kp012t3fkpfz1y 0 24841 301065 283146 2026-10-17T09:25:21Z Gleb Leo 2440 301065 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = З павяўшай славы… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 21 жніўня 1919 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Звон (1919)/10/З павяўшай славы|З павяўшай славы]] // {{Fine|[[Звон (1919)|Звон]]. — 15 верасьня 1919. — [[Звон (1919)/10|№10]]}} * [[Безназоўнае (1925)/З павяўшай славы…|З павяўшай славы…]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/З павяўшай славы|З павяўшай славы]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/З павяўшай славы…|З павяўшай славы…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/З павяўшай славы|З павяўшай славы]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 8zv6so3v1u3kbnjzyikewfm3xfkik58 14 26023 301173 73704 2026-10-17T11:47:15Z Gleb Leo 2440 301173 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Звон (газета)|Звон (газэта)}} [[Катэгорыя:Газеты Мінска]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] swlov4iznql5oax3p2vi6fjr8fwr9zv 0 26325 301022 283458 2026-10-17T08:54:12Z Gleb Leo 2440 301022 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Першы сьнег | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 20 лістапада 1918 году }} * [[Беларусь (1919, Мінск)/1919/18/Першы сьнег|Першы сьнег]] // {{Fine|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]. — 9 лістапада 1919. — [[Беларусь (1919, Мінск)/1919/18|№18 (45)]]}} * [[Спадчына (1922)/V/Першы сьнег|Першы сьнег]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/V/Першы сьнег|Першы сьнег]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Першы сьнег|Першы сьнег]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] nwbh34r8knhujj0suymkuyc7fjbk94y 0 26335 300900 253606 2026-10-16T20:01:05Z Gleb Leo 2440 300900 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пахаваньне | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 13 ліпеня 1915 году }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/7/Пахаваньне|Пахаваньне]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 18 сакавіка 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/7|№7 (29)]]}} * [[Спадчына (1922)/IV/Пахаваньне|Пахаваньне]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/IV/Пахаваньне|Пахаваньне]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] t2gin2oosgcq0ejch2929p52dz0qk6x 0 26341 300680 273402 2026-10-16T12:56:52Z Gleb Leo 2440 300680 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Рвіся, думка!.. | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1906—1912 год }} * [[Шляхам жыцьця (1913)/I/Рвіся думка!..|Рвіся думка!..]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]. Пецярбург: «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ», 1913}} * [[Спадчына (1922)/III/Думка|Думка]] // [[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922 * [[Шляхам жыцьця (1923)/I/Рвіся, думка!..|Рвіся, думка!..]] // {{Fine|[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]. Вільня: «Віленскае Выдавецтва» Б. А. Клецкіна, 1923}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II/Бацькаўшчыне/Рвіся, думка!..|Рвіся, думка!..]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Думка|Думка]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1/Літэратурны аддзел/Рвіся думка!..|Рвіся думка!..]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Сакавік 1929. — [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1|№1]]}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] n894eecn9zacs6trr8qqneyb9s9ipp0 0 26348 300901 287546 2026-10-16T20:01:19Z Gleb Leo 2440 300901 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзьве долі | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1919 год }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/16/Дзьве долі|Дзьве долі]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 6 кастрычніка 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/16|№16]]}} * [[Спадчына (1922)/III/Дзьве долі|Дзьве долі]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Дзьве долі|Дзьве долі]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Дзьве долі|Дзьве долі]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] flvgcty03lhihb3xh5qjxogczubwud1 0 26580 301098 193496 2026-10-17T09:58:59Z Gleb Leo 2440 301098 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]] (1912—1913) — літаратурны альманах. * [[Маладая Беларусь (Гартны)|Маладая Беларусь]] (1923) — верш [[Аўтар:Цішка Гартны|Цішкі Гартнага]]. * [[Маладая Беларусь (Падабед)|Маладая Беларусь]] (1926) — верш [[Аўтар:Язэп Падабед|Язэпа Падабеда]]. * [[Маладая Беларусь (Купала)|Маладая Беларусь]] — некалькі твораў [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]. == Гл. таксама == * [[Вольная Беларусь]] * [[Незалежная Беларусь]] rlhvtndr3sppvat9sy99n0icpwq7n6k 0 27201 300902 253607 2026-10-16T20:01:29Z Gleb Leo 2440 300902 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Родныя песьні | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1906 год }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/13/Родныя песьні|Родныя песьні]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 14 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/13|№13]]}} * [[Спадчына (1922)/I/Родныя песьні|Родныя песьні]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Маладняк — Янку Купалу (1925)/II/Родныя песьні|Родныя песьні]] // {{Fine|[[Маладняк — Янку Купалу (1925)|Маладняк — Янку Купалу]]. Менск: Выданьне ЦБ Маладняка, 1925}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/I/Родныя песьні|Родныя песьні]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5r0usmb6gmxu62rmd1gq4bdag4t4l00 0 28079 300903 253617 2026-10-16T20:01:47Z Gleb Leo 2440 300903 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = На лузе | аўтар = Якуб Колас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 17 траўня 1915 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4/Łuhawy sum|Łuhawy sum]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 10 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]}} * [[Водгульле (1922)/На лузе (Ветрык паўднёвы у лузе квяцістым…)|На лузе]] // {{Fine|[[Водгульле (1922)|Водгульле]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2/VI/На лузе|На лузе]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/I/2|Том I, выпуск другі]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Водгульле (1922)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ki6jv3hev6y95wzteezmmwqm3gnblw6 104 29078 301016 233447 2026-10-17T08:52:19Z Gleb Leo 2440 301016 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=аднаўлен|к=чае}} працы ў краіне. Яскравыя дні нараджэньня беларускага дзяржаўнага організму, як рэспублікі працоўных, хутка засмуціліся новаю навалаю, на гэты раз у выглядзе польскае окупацыі. Апошняя на працягу году ізноў нішчыла ўсе праявы нацыянальна-культурнага адраджэньня Беларусі і душыла думкі аб яе дзяржаўным будаўніцтве. Пад польскім прасам цяжка было вадзіць пяром беларускаму пісьменьніку. Страшны ўціск окупацыйнае няволі яскрава выглядаў у смутных напевах ад гэтага часу і Янкі Купалы, і Зьмітрака Бядулі, і А. Гаруна і інш. Бліснуўшая надзея на Пілсудзкага, на хвіліну зьвіхнуўшая марнымі надзеямі некаторых з іх, хутка патухла. {{Водступ|2|em}}Вось чаму ў час польскае окупацыі літаратурнае беларускае жыцьцё пульсавала зусім ціха. Газэта „[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]“ і часопісь „[[Рунь (часопіс)|Рунь]]“, хоць і часта зьмяшчалі творы пісьменьнікаў, але па іх нельга было адмеціць адзнакі здаровага жыцьця беларускае літаратуры і сымптомаў яе далейшага разьвіцьця. Янка Купала пяяў аб „Выраі“, да якога імкнуўся як найхутчэй выляцець з абдыму цяжкае зімы. З. Бядуля захапляўся ваяцкімі мотывамі, і калі адхіляўся ад іх, то чуў „пад вокнамі свае каморкі“ шапаценьне страшных зданьняў. {{Водступ|2|em}}Аднак ні што іншае, як страшныя здані гартавалі рэволюцыйныя думкі новага здольнага пісьменьніка [[Аўтар:Міхась Чарот|Міхася Чарота]]. Апошні настарожана чакаў прыходу Чырвонай арміі для вызваленьня Беларусі, пяяў аб надыходзячым вызваленьні свае радзімы і<noinclude></noinclude> 7jg8xsc0x87zmzx0jgvprywgrcr5rpj 0 29469 301043 283136 2026-10-17T09:18:53Z Gleb Leo 2440 301043 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Паўстань… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1919 год }} * [[Звон (1919)/11/Паўстань…|Паўстань…]] // {{Fine|[[Звон (1919)|Звон]]. — 17 верасьня 1919. — [[Звон (1919)/11|№11]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Паўстань|Паўстань]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Аб’еднаньне (часопіс)/1957/6/Паўстань…|Паўстань…]] // {{Fine|[[Аб’еднаньне (часопіс)|Аб’еднаньне]]. — Лістапад 1957. — [[Аб’еднаньне (часопіс)/1957/6|№6 (72)]]}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 63hbd0asn6aowvkrnvbinno1y2e4zz2 104 32007 301054 300391 2026-10-17T09:22:13Z Gleb Leo 2440 301054 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>да самага яе канца (1915 г.). Да гандлю ніякага нахілу ня меў і пастанавіў назаўсёды аддаліцца ад яго, а дзеля гэтага меў шмат прыкрасьцяў з бацькам. На яго сварыліся за тое, што „займаецца глупствам“, кніжкамі, яго зусім не маглі зразумець, калі ўвесь аддаўся беларускай справе. Грашавых комбінацый, усе відзелі, тут ня было, бо раней жыў з матар‘яльнага боку лепей; славы—таксама не, бо якая магла быць слава ў нейкага „хама“ Зьмітрака Бядулі, калі навет імя гэтага вельмі сароміліся бацькі і кроўныя Плаўніка. Апрача таго, шмат ужо хто з жыдоўскай і расейскай інтэлігенцыі накідаўся на яго, нашто пішаць на такой мове, якой ніхто знаць ня хоча, на што ён губіць свой талент. — „Ніхто з іх ня мог зразумець маей душы,—жаліцца ў адным прыватным пісьме Бядуля,—маей натуральнай цягі да той зямлі, да тых людзей, дзе я радзіўся і правёў усе свае лепшыя годы“. Што датычацца яго літэратурнай працы, дык Бядуля аддаваў ёй у Вільні толькі той скупы вольны час, які заставаўся ў яго ад прозаічнай работы, даваўшай яму магчымасьць жыць. На Бядулю ўзвалівалі ўсю тэхнічную няцікаўную работу, і ён працаваў над літэратурай выкрадкам, урыўкам. Гэткую долю яго відзім і цяпер (1919 г.) у газэце „[[Беларусь (1919, Менск)|Беларусь]]“. Пры гады ў часе вайны Бядуля быў зусім адарваны ад літэратуры, а патым у першай беларускай газэце „[[Беларускі Шлях (1918)|Беларускі шлях]]“ ён проста мучыўся ад надмернай газэтнай работы, шкодзіўшай і разьвіцьцю яго талента. У газэце ён вёў некалькі аддзелаў, спаўняючы работу за трох-чатырох работнікаў. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''Яго пітэратура.'''}} Апавяданьні Зьмітрака Бядулі і вершы Ясакара расьсеяны па ўсіх беларускіх газэтах і журналах, як да прыкладу: „[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]“, „Беларусь“, „[[Biełarus (1913)|Biełarus]]“, „[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]“, „[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]“, „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“, „[[Беларускі Шлях (1918)|Беларускі Шлях]]“, „[[Звон (1919)|Звон]]“, „[[Беларускае Жыцьцё (1921)|Беларускае жыцьцё]]“, „[[Беларусь (1919, Менск)|Беларусь]]“ і інш. Асобнымі зборнічкамі дагэтуль выйшлі толькі яго „[[Abrazki (1913)|Абразкі]]“ ({{Абмылка|1903|1913}} г.), поэзія ў прозе, і брошура „[[Жыды на Беларусі (Бядуля)|Жыды на Беларусі]]“ (1917 г.), выданая ўбогім коштам самаго слаўнага аўтора. Некаторыя артыкулы Бядулі выдаюць у ім здольнага і орыгінальнага публіцысту („[[Будуйце, браты, будуйце!]]“). Розныя творы яго зьяўляліся і ў перакладах на польскай, маскоўскай, жыдоўскай, украінскай, літоўскай і нямецкай мовах. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''Яго творчасьць'''}} адбіваець на сябе ўплывы з двух бакоў: жыдоўскага і беларускага. Праявы жыдоўскай {{Абмылка|нацыянальная|нацыянальнай}} душы відаць у нязвычайнай чуласьці поэта, у яго датклівасьці, і гарачым пыхаючым тэмпэрамэнце, у яго нахіле да містыцызму і ў нейкай то віднай, то схаванай,<noinclude></noinclude> 5ojq0vsbntnlie978h4573rq042rodi 301055 301054 2026-10-17T09:22:41Z Gleb Leo 2440 301055 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>да самага яе канца (1915 г.). Да гандлю ніякага нахілу ня меў і пастанавіў назаўсёды аддаліцца ад яго, а дзеля гэтага меў шмат прыкрасьцяў з бацькам. На яго сварыліся за тое, што „займаецца глупствам“, кніжкамі, яго зусім не маглі зразумець, калі ўвесь аддаўся беларускай справе. Грашавых комбінацый, усе відзелі, тут ня было, бо раней жыў з матар‘яльнага боку лепей; славы—таксама не, бо якая магла быць слава ў нейкага „хама“ Зьмітрака Бядулі, калі навет імя гэтага вельмі сароміліся бацькі і кроўныя Плаўніка. Апрача таго, шмат ужо хто з жыдоўскай і расейскай інтэлігенцыі накідаўся на яго, нашто пішаць на такой мове, якой ніхто знаць ня хоча, на што ён губіць свой талент. — „Ніхто з іх ня мог зразумець маей душы,—жаліцца ў адным прыватным пісьме Бядуля,—маей натуральнай цягі да той зямлі, да тых людзей, дзе я радзіўся і правёў усе свае лепшыя годы“. Што датычацца яго літэратурнай працы, дык Бядуля аддаваў ёй у Вільні толькі той скупы вольны час, які заставаўся ў яго ад прозаічнай работы, даваўшай яму магчымасьць жыць. На Бядулю ўзвалівалі ўсю тэхнічную няцікаўную работу, і ён працаваў над літэратурай выкрадкам, урыўкам. Гэткую долю яго відзім і цяпер (1919 г.) у газэце „[[Беларусь (1919, Менск)|Беларусь]]“. Пры гады ў часе вайны Бядуля быў зусім адарваны ад літэратуры, а патым у першай беларускай газэце „[[Беларускі Шлях (1918)|Беларускі шлях]]“ ён проста мучыўся ад надмернай газэтнай работы, шкодзіўшай і разьвіцьцю яго талента. У газэце ён вёў некалькі аддзелаў, спаўняючы работу за трох-чатырох работнікаў. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''Яго пітэратура.'''}} Апавяданьні Зьмітрака Бядулі і вершы Ясакара расьсеяны па ўсіх беларускіх газэтах і журналах, як да прыкладу: „[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]“, „Беларусь“, „[[Biełarus (1913)|Biełarus]]“, „[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]“, „[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]“, „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“, „[[Беларускі Шлях (1918)|Беларускі Шлях]]“, „[[Звон (1919)|Звон]]“, „[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае жыцьцё]]“, „[[Беларусь (1919, Менск)|Беларусь]]“ і інш. Асобнымі зборнічкамі дагэтуль выйшлі толькі яго „[[Abrazki (1913)|Абразкі]]“ ({{Абмылка|1903|1913}} г.), поэзія ў прозе, і брошура „[[Жыды на Беларусі (Бядуля)|Жыды на Беларусі]]“ (1917 г.), выданая ўбогім коштам самаго слаўнага аўтора. Некаторыя артыкулы Бядулі выдаюць у ім здольнага і орыгінальнага публіцысту („[[Будуйце, браты, будуйце!]]“). Розныя творы яго зьяўляліся і ў перакладах на польскай, маскоўскай, жыдоўскай, украінскай, літоўскай і нямецкай мовах. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''Яго творчасьць'''}} адбіваець на сябе ўплывы з двух бакоў: жыдоўскага і беларускага. Праявы жыдоўскай {{Абмылка|нацыянальная|нацыянальнай}} душы відаць у нязвычайнай чуласьці поэта, у яго датклівасьці, і гарачым пыхаючым тэмпэрамэнце, у яго нахіле да містыцызму і ў нейкай то віднай, то схаванай,<noinclude></noinclude> n7p1f5b6ntkeflpe0seza06kcpj1x05 104 32088 300797 253597 2026-10-16T15:16:52Z Gleb Leo 2440 300797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>яму. У вастрозе пачалася яго літэратурная праца. У 1914—1915 г. г. ён напісаў спачатку папольску, а патым перарабіў пабеларуску сваю п‘есу „[[На Антокалі]]“. Інтэнсіўная, запраўдная праца Аляхновіча для беларускае літэратуры і наагул усяе справы пачалася ў часе нямецкай окупацыі. Ён ладзіць у Вільні беларускія спэктаклі, арганізуе трупу, пішаць для беларускай сцэны, і за 1916—1917 г. г. з-пад яго пяра выходзіць шмат сцэнічных рэчаў („[[На вёсцы (Аляхновіч)|На вёсцы]]“, „[[Бутрым Няміра]]“, „[[Манька (Аляхновіч)|Манька]]“, „[[Калісь (Аляхновіч)|Калісь]]“, „[[Базылішак (Аляхновіч)|Базылішк]]“). Але матар‘яльныя варункі страшна цяжкія, і Аляхновіч малюе шыльды (вывескі), служыць у міліцыі, пасьля працуе ў магістраце як кантралёр электрычных лічнікаў, а змучаны віленскай галадоўляй едзець у Чорны Бор, пад Вільняй, у беларускі дзіцячы прытулак, як беларускі вучыцель, пазьней служыць у пажарніцкай камандзе як пажарнік. Дачуўшыся аб шырокай беларускай рабоце ў Менску, Аляхновіч без нямецкага перапуска, пехатою, бяз гроша ў кішэні пусьціўся ў дарогу. Перапрануўшыся за хурмана, ён з нейкімі засьцянковымі шляхцянкамі перабраўся цераз лінію старога фронту (каля Маладзечна) і абарваны, босы, з ранамі на нагах, посьле васьмёхдзённай падарожы прыйшоў у Менск. Там ён паставіў свайго „Бутрыма Няміру“ і так споўніў яго роль, што адразу здабыў вялізны пасьпех. Менскі беларускі тэатр ажыў. Тут-жа Аляхновіч напісаў яшчэ колькі рэчаў („[[Чорт і баба]]“, „[[Страхі жыцьця]]“, „[[Дзядзька Якуб]]“). У вясну 1919 г. вярнуўся ў Вільню (пры бальшавікох), а з прыходам польскіх легіонаў пачаў выдаваць і рэдактаваць ілюстрованую часопісь „[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларуское жыцьцё]]“. Апрача драматычных твораў, Аляхновіч пішаць апавяданьні („[[Пісьмы да яе]]“—1918 г., „[[Дзіцячыя сьлёзы]]“—1918 г.) і лірычныя вершы пад псэўданімам {{Разьбіўка|Монвід}} („[[Ты, Вільня, мяне ўзгадавала…|Ты, Вільня, мяне ўзгадавала]]“, „[[Як я памру…|Як памру]]“ і івш.). {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[На Антокалі]]'''}} (1914—1915 гг.) — п‘еса ў 3 актах з пяяньнем і скокамі. Яна была надрукавана ў „[[Гоман (1916)|Гомане]]“, а ў 1918 г. выйшла асобнай кніжкай. Пастаўленая на менскай беларускай сцэне, як опэрэтка, яна здабыла сабе вялікі пасьпех і займае пачэснае места ў беларускім рэпэртуары. П‘еса маець і добрыя літэратурныя вартасьці. Гэта — надта добра зробленая, мастацкая фотографія жыцьця віленскіх жыхароў прадмесьця Антокаля. П‘еса была-б дужа паважнай бытавой комэдыяй, каб не яе опэрэтачная лёгкасьць і некаторая павярхоўнасьць ў псыхолёгічных зарысоўках апісаных людзей. І ня гледзячы на гэта, маем у ёй колькі мастацкіх {{Разьбіўка|тыпаў}}, што як жывыя стаяць уваччу. Першым з іх па значаньню стаіць {{Разьбіўка|Ігнат Радзівіловіч}}, бо вайлепей паказан з псыхолёгічнага пагляду. Немалады ўжо<noinclude></noinclude> q63k44zjonarmowd5uhkjd9iz8cnfi1 0 32126 300904 253616 2026-10-16T20:02:04Z Gleb Leo 2440 300904 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ты, Вільня, мяне ўзгадавала… | аўтар = Францішак Аляхновіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1918 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Гоман (1916)/кірыліца/1918/32/Ты, Вільня, мяне ўзгадавала…|Ты, Вільня, мяне ўзгадавала…]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 19 красавіка 1918. — [[Гоман (1916)/кірыліца/1918/32|№32 (228)]]}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7/Ty, Wilnia mianie ŭzhadawała|Ty, Wilnia mianie ŭzhadawała]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 23 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7|№7]]}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/V/Францішак Аляхновіч/Ты, Вільня, мяне ўзгадавала|Ты, Вільня, мяне ўзгадавала]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/V|Выпуск V]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} [[Катэгорыя:Вершы Францішка Аляхновіча]] [[Катэгорыя:Вільня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ewchabnhoh22oovctr195yfraiu3cxw 104 32128 300798 253598 2026-10-16T15:17:10Z Gleb Leo 2440 300798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>чалавек, пачтовы чыноўнік, ён лятуціць аб ціхім сямейным шчасьці, аб жыцьцёвым спакою і дастатку. Ён „ня п‘е, грошы ня кідае, можа навет крыху надта ашчадны“,—як кажа аб ім драбязьлівая на капейку Міхаліна. Жыцьцё прызвычаіла яго да асьцярожнасьці, і ён надта асьцярожна прыймае вестку аб амэрыканскіх міліёнах. Але спакуса такая салодкая для яго, што Радзівіловіч паміма волі, няўпрыцям для сябе усё болей неасьцярожна спакушаецца. Слабаваты на розум, ён, апрача таго, затуканы сваім начальствам, мяккі і добры па характару, дык лёгка трапляе на мізэрнае і сьмяхотнае становішча. Ён ня здацен да абы-якога змаганьня, але інстынктыўна ўпорчыў. Ён не бароніцца, калі на яго нападаюць, што выйшла „ня тая лінія“, ён быццам вінаваты. У яго словах часам чуюцца запраўдныя чалавецкія сьлёзы, стон абніжонай душы. {{Разьбіўка|Вінцэнт Сьліжык}}, гаспадар шавецкай майстэрні на Антокалі, і яго жонка {{Разьбіўка|Міхаліна}} — тыповыя прадстаўнікі беларускага мяшчанства з віленскіх узьмежкаў. Яны — людзі места. Сьліжык любіць выпіўку, а яго жонка—пагаманіць, палахаць языком з суседкамі. Аднак, абое не забываюцца на працу і шануюць працоўнага чалавека. Соцыяльныя ўмовы мястовага жыцьця вырабілі некаторую моральную лёгкасьць у іх паглядах на рэчы,—дзеля таго Міхаліна хоць ставіць шавецкага чалядніка вышэй за чыноўніка ў нормальным ходзе жыцьця, але згаджаецца прамяняць яго для дачкі, калі-б чыноўнік дастаў міліёны. Лёгкадушную гарадзянку {{Разьбіўка|Зоську}} знаем добра з гэткіх яе слоў да Юзюка: „Дзе няма грошы, там і каханьне хутка пройдзе. Ды нашто многа казаць. Так павінна быць і канец! Калі-б вы мяне запраўды кахалі, дык былі-б рады, што мне здараецца такое шчасьце, а ня тое, каб адгаварываць мяне ад гэтага“. Шавецкі чаляднік Юзюк, ці Язэп Жалейка—самая сьветлая, хоць і няглыбокая, як і ўсе, асоба. Ен шчыра любіць дзяўчыну з усімі яе заганамі, ён шануе працу і ненавідзіць тыя грошы, за якія можна купіць чалавека. Другія асобы, як п‘янюга-рэпортэр Пяровіч, дабрадзейны купец Арон, язычлівая Мацеіха, жабракі і іншыя, — усе яны дужа сакавіта змалёвавы. Цікаўна, што Аляхновіч, вырасшы ў сфэры нявіднага ўжо для масы, але бесьперастаннага абпалячываньня, увайшоў у сваю родную літэратуру з творам без характэрных нашаніўскіх прымет і мотываў. Ён, зусім тут спакойны ад адраджэнцкай мукі, багата паказаў новую ў літэратуры беларускую сфэру, сфэру мяшчанскага жыцьця. Гэта знак, як вырасла адраджэньне. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[На вёсцы (Аляхновіч)|На вёсцы]]'''}} (1916 г.) — ідылічны абразок у двух актах. Друкаваўся ў „[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускім жыцьці]]“ за 1919 г. Як вядо-<noinclude></noinclude> 55fp6zimmj1ro7lua7fxdckx0kor8mt 104 32136 301057 124980 2026-10-17T09:23:03Z Gleb Leo 2440 301057 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Аляхновіч"/>{{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Дзядзька Якуб]]'''}} (1918—1919 г. г.) — драматычны абраз у 2 актах з пяяньнем і скокамі. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Цені (Аляхновіч)|Цені]]'''}} (1919 г.)—драма ў 3 актах, навейшая рэч Аляхновіча. Глыбака задуманы і мастацкі твор гэты, аднак, зусім ненацыянален, і значаньне яго ў нашай драме аналёгічна значаньню апавяданьня [[Аўтар:Алесь Гарун|А. Гаруна]] „[[П’ера і Каламбіна|П‘еро і Коломбіна]]“ ў нашым эпосе. Ен дае нам у роднай мове тое, што дагэтуль мы бралі выключна з чужых моў. Галоўная думка драмы, ня зусім ясна і даступна выказаная і нямаючая пеўнага адзінства ў сваім зьясьненьні, заключаецца, подлуг актавых прадмоў, вось у чым: людзі—ніштожныя капашлівыя чарвякі, мізэрныя мімаходныя цені; жыцьцё іх—мамэнцік Вечнасьці; аднак, надароныя веснавымі, поэтычнымі парываньнямі, яны часам лезуць у спрэчку з гэнай Вечнасьцю, хочуць здабыць яе тайны,—і ў тым краса і змысл іх істнаваньня. Подлуг самога дзеяньня, каторае не павінна-б было патрабаваць тых актавых прадмоў, галоўная думка маець яшчэ тую старану, што благое жыцьцё і наагул заганы божай творчасьці, як горб, нішчаць веснавыя парываньні, губяць поэтаў, робяць іх калекімі. {{ц|{{rule|6em}}}} {{ц|{{rule|6em}}}} <section end="Аляхновіч"/> <section begin="Пісьменьнікі"/>{{Цэнтар|'''{{Larger|Матар‘ял аб творчасьці яшчэ некаторых<br />нашаніўскіх і сучасных поэтаў і пісьменьнікаў.}}'''}} {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:М. Арол|Арол, М.]]'''}} (Пяцельскі)—даволі вядомы нашаніўскі поэт. „Арол і [[Аўтар:Янук Дарашкевіч|Янук Д.]]—людзі, што маюць палёт і талент, але мала шліфуюць яго. Трапляюцца ў іх часам вершы даволі сільныя па пад‘ёму і думцы, але і дужа часта з недахватамі“ ([[Аўтар:Максім Багдановіч|М. Багдановіч]], 1913 г.). Вершы Арла зьмяшчаліся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ з 1909 года, найболей іх было за 1912—1913 г. г. Апрача вершаў, Арол пісаў розныя артыкулы („[[Аб беларускай песьні]]“). Поэт па профэсіі настаўнік; працаваў у Чарнігаўшчыне. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Леанід Рудніцкі|Бруевіч]]'''}}—навейшы самабытны белетрыста (апавяданьні ў „[[Звон (1919)|Звоне]]“ і „[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусі]]“). {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Канстанцыя Буйло|Буйло, Канстанцыя]].'''}} Арадзілася ў самым канцы мінулага сталецьця. Дачка дворнага служачага з Вішнева (Ашмян. пав., Вілен. губ.). Дзяўчына засталася з хатняй адукацыяй, але надта шмат чытала. Пазнаёміўшысь з беларускім рухам цераз аднаго студэнта-адраджэнца, Буйло шыбка зрабілася вельмі віднай супрацоўніцай „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“. Нейкі час<section end="Пісьменьнікі"/><noinclude></noinclude> afcg4u5ru81pbrru9gvk6jm52dlra0n 104 32142 300799 253599 2026-10-16T15:17:23Z Gleb Leo 2440 300799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>сковага жыцьця, нямала прырода-апісаўчай і любоўнай лірыкі. „…Цяжкія варункі бытаваньня, зусім натуральна, забівалі ў Цішкі Гартнага многа жывых парываў і прынасілі яму шмат горкіх мінут упадку энэргіі, сумляваньня; вось у іншых вершах, ён горка жаліцца на труднасьць правясьці ў жыцьцё яго ідэалы („[[Я — нішто|Я—нішто]]“ і інш.), на расчараваньне ў жыцьці. Але агульны тон поэзіі яго—жывы, бодры, дый гэтаму адпавядае будова вершу—найбольш кароткага, з рытмам, напамінаючым шыбкія ўдары молата ці рух гарбарскага скрэбла“ ([[Аўтар:Антон Луцкевіч|А Навіна]]). У вастатнія гады творчасьць Гартнага прыймае {{Абмылка|ўсе|ўсё}} выразьнейшы {{Разьбіўка|клясавы характар}} („[[Хвалі жыцьця]]“, драма ў 3 дзеях, і інш.). Напісаны Гартным роман „[[Сокі цаліны|Бацькава воля]]“ дагэтуль ня выйшаў з друку. На лірыцы Ц. Гартнага ёсьць значны ўплыў Я. Коласа. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Лявон Гмырак|Гмырак, Лявон]]'''}} (М. Бабровіч) — малады і надта здольны нашаніўскі публіцыста. Пісаў і белетрыстыку (Б. {{Разьбіўка|Заяц}}). Быў родам з Віленшчыны, (двор Пархвенага, Вялейск. пав.), забіты на вайне пад Коўняю 30 чэрвеня 1915 года. Нарадзіўся 6 красавіка 1891 года. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Антон Грыневіч|Грыневіч, Антон]]'''}} — гдзін з даўных нашаніўскіх публіцыстаў, шырока вядомы праз зьбіраньне і гармонізацыю народных мэлёдыяў і выданьне беларускіх кніжак, у тым ліку сваіх сьпеўнікаў. Родам з Віцебшчыны. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Алесь Гурло|Гурло, А.]]'''}} — налады беларускі пясьняр, вершы якога друкаваліся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“, „[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладой Беларусі]]“ (1913 г., [[Маладая Беларусь (альманах)/3|сш. 3]]) і іншых беларускіх часопісях да 1915 г. „У той час, калі большасьць беларускіх поэтаў у сваіх творах ў цёмных фарбах малявалі гаротнае жыцьцё беларускага земляроба, Гурло вызначаўся сваімі вясёлымі сонечнымі мотывамі, якія энэргічна клікалі да волі, да змаганьня з цемрай. Колёрыт яго вершаў—сонечнае неба бяз хмарак, птушка-арол у вышыне, а пад імі ясна-срэбны ручай, абшар зялёных лугоў, моцны вецер і г. д., дзе ўся гэткая абстава кліча да радасьці і шчасьця. У 1915 г. Гурло пайшоў на вайну, а дзе ён цяпер знаходзіцца—няма ведама“ ([[Беларускае Жыцьцё (1919)|Бел. Жыцьцё]], [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/7|№ 7]], 1920 1); Гурло, як і [[Аўтар:Цішка Гартны|Ц. Гартны]], родам з Капыля. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Янка Журба|Журба Я.]]'''}} — вядомы сярод нашаніўцаў лірычны поэт і публіцыста. Перакладаў з украінскага, пісаў „[[Лісты з Украіны]]“. Журба—вучыцель, родам з Лепельшчыны. Дзе ён цяпер, невядома. {{Водступ|2|em}}{{Larger|'''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Зязюля, Андрэй]],'''}} (ксёндз {{Абмылка|Аляксандра|Аляксандар}} Астрамовіч)—здольны лірычны поэт-адраджэнец, каторы, на шкоду, не пры-<noinclude></noinclude> kmhdnij2s66ac8i0zwrqce4xziwrq6t 104 32163 300740 171303 2026-10-16T13:49:48Z Gleb Leo 2440 300740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Газэты"/>палітычна-літэратурны месячнік пад кіраўніцтвам В. Ластоўскага (выйшаў адзін нумар за кастрычнік). 23) „{{Разьбіўка|[[Krynica (1917)|Krynica]]}}“ (Пецярбург, Менск, Вільня, 1918-1820 г. г.), хрысьціянская тыднёвая газэта, цяпер выходзіць пад кіраўніцтвам ксяндза [[Аўтар:Адам Станкевіч|А. Станкевіча]], вядомага беларускага дзеяча, вельмі здольнага публіцысты і лепшага беларускага прамоўцы. 24) „{{Разьбіўка|[[Бѣлоруское эхо (1918)|Бѣлоруское эхо]]}}“ (Кіеў, 1918 г.)—вялікая тыднёвая газэта з літэратурным аддзелам на беларускай мове. 25) „{{Разьбіўка|[[Чырвоны Шлях (1918)|Чырвоны шлях]]}}“ (Пецярбург, 1918 г.) бальшавіцкі журнал. 26) „{{Разьбіўка|[[Весткі часовага рабоча-сялянскага савецкага ўраду Беларусі|Весткі]]}}“ (Менск, 1919 г.), офіцыяльны орган беларускага бальшавіцкага ўраду. 27) „[[Грамадзянін (1919)|Грамадзянін]]“ (Вільня, 1919 г.), орган партыі беларускіх соцыялістаў-рэволюцыянэраў, выходзіў пад кіраўніцтвам [[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаша Грыба]]. 28) „{{Разьбіўка|[[Беларусь (1919, Гродна)|Беларусь]]}}“ (Горадня, 1919 г.). 29) „{{Разьбіўка|[[Зорка (1919, Гродна)|Зорка]]}}“ (Горадня, 1919 г). 30) „{{Разьбіўка|[[Бацькаўшчына (1919)|Бацькаўшчына]]}}“ (Горадня, 1919 г.). 31) „{{Разьбіўка|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская думка]]}}“ (Вільня, 1919 г.), спачатку выходзіла тры разы ў тыдзень, патым штодзенна (першая беларуская штодзенная газэта ў Вільні), зачынена польскай окупацыйнай уладай. 32) „{{Разьбіўка|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае жыцьце]]}}“ (Вільня, Менск, 1919—1920 г, г.), ілюстраваны тыднёвік. 33) „{{Разьбіўка|[[Родны Край (1919)|Родны край]]}}“ (Горадня, 1919 г.), орган беларускіх с.-рэволюцыянэраў, зачынены польскай окупацыйнай ўладай. 34) „{{Разьбіўка|[[Незалежная Беларусь (1919)|Незалежная Беларусь]]}}“ (Вільня, 1919 г.), орган беларускай народнай партыі, выходзіла пад кіраўніцтвам беларускага дзеяча [[Аўтар:Янка Станкевіч|Я. Станкевіча]], крайняга адраджэнца, 35) „{{Разьбіўка|[[Зорка (1919, Мінск)|Зорка]]}}“ (Менск, з 1919 г.), беларуская газэта польскай „стражы крэсовай“. 36) „{{Разьбіўка|[[Звон (газета)|Звон]]}}“ (Менск, 1919 г.), штодзенная газэта. 37) „{{Разьбіўка|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]}}“ (Менск, з 1919 г.), штодзенная газэта. 38) „{{Разьбіўка|[[Часопісь]]}}“ (Коўня, з 1919 г.)—тыднёвы офіцыяльны журнал беларускага міністра ў літоўскім урадзе. 39) „{{Разьбіўка|[[Наша Каляіна (1920)|Наша Каляіна]]}}“ (Слуцк, 1920 г.), двух-тыднёвая газэта. 40) „На чужыне“ (Рыга, з 1920 г.), ілюстраваны офіцыяльны тыднёвік. 41) „{{Разьбіўка|[[Рунь (1920)|Рунь]]}}“ (Менск, з 1920 г.), ілюстрававы літэратурны тыднёвік. 42) „{{Разьбіўка|[[Наша Ніва (1920)|Наша Ніва]]}}“ (Вільня, з 1920 г.), перыадычны зборнік, адноўленая газэта „[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]“. 43) „[[Незалежная Думка (1920)|Незалежная думка]]“, тыднёвая газэта ў Вільні, 44) „[[Пагоня (1920)|Пагоня]]“ (Коўня, Вільня, 1920 г. газэта беларускага міністра ў літоўскім урадзе), 45) „[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]“, ({{Абмылка|„Смаленск|Смаленск}}, Менск, з 1919 г.), 46) „[[Работніцка-сялянская Беларусь (1920)|Работніцка-сялянская Беларусь]]“, насьценная газэта ў Менску, 1920 г. 47) „[[Вольны Сьцяг (1920)|Вольны Сьцяг]]“, ілюстраваны тыднёвік, Менск, 1920 г. {{Калёнтытул|right=<center>Вільня, Базыліянскія муры.<br />1919 г.—1920 г.</center>}} {{Накіравальная рыса|6em}} <section end="Газэты"/><noinclude></noinclude> 9qynch9jaf8rug8x5qv8ox2fk8f1gby 300800 300740 2026-10-16T15:17:36Z Gleb Leo 2440 300800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Газэты"/>палітычна-літэратурны месячнік пад кіраўніцтвам В. Ластоўскага (выйшаў адзін нумар за кастрычнік). 23) „{{Разьбіўка|[[Krynica (1917)|Krynica]]}}“ (Пецярбург, Менск, Вільня, 1918-1820 г. г.), хрысьціянская тыднёвая газэта, цяпер выходзіць пад кіраўніцтвам ксяндза [[Аўтар:Адам Станкевіч|А. Станкевіча]], вядомага беларускага дзеяча, вельмі здольнага публіцысты і лепшага беларускага прамоўцы. 24) „{{Разьбіўка|[[Бѣлоруское эхо (1918)|Бѣлоруское эхо]]}}“ (Кіеў, 1918 г.)—вялікая тыднёвая газэта з літэратурным аддзелам на беларускай мове. 25) „{{Разьбіўка|[[Чырвоны Шлях (1918)|Чырвоны шлях]]}}“ (Пецярбург, 1918 г.) бальшавіцкі журнал. 26) „{{Разьбіўка|[[Весткі часовага рабоча-сялянскага савецкага ўраду Беларусі|Весткі]]}}“ (Менск, 1919 г.), офіцыяльны орган беларускага бальшавіцкага ўраду. 27) „[[Грамадзянін (1919)|Грамадзянін]]“ (Вільня, 1919 г.), орган партыі беларускіх соцыялістаў-рэволюцыянэраў, выходзіў пад кіраўніцтвам [[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаша Грыба]]. 28) „{{Разьбіўка|[[Беларусь (1919, Гродна)|Беларусь]]}}“ (Горадня, 1919 г.). 29) „{{Разьбіўка|[[Зорка (1919, Гродна)|Зорка]]}}“ (Горадня, 1919 г). 30) „{{Разьбіўка|[[Бацькаўшчына (1919)|Бацькаўшчына]]}}“ (Горадня, 1919 г.). 31) „{{Разьбіўка|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская думка]]}}“ (Вільня, 1919 г.), спачатку выходзіла тры разы ў тыдзень, патым штодзенна (першая беларуская штодзенная газэта ў Вільні), зачынена польскай окупацыйнай уладай. 32) „{{Разьбіўка|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае жыцьце]]}}“ (Вільня, Менск, 1919—1920 г, г.), ілюстраваны тыднёвік. 33) „{{Разьбіўка|[[Родны Край (1919)|Родны край]]}}“ (Горадня, 1919 г.), орган беларускіх с.-рэволюцыянэраў, зачынены польскай окупацыйнай ўладай. 34) „{{Разьбіўка|[[Незалежная Беларусь (1919)|Незалежная Беларусь]]}}“ (Вільня, 1919 г.), орган беларускай народнай партыі, выходзіла пад кіраўніцтвам беларускага дзеяча [[Аўтар:Янка Станкевіч|Я. Станкевіча]], крайняга адраджэнца, 35) „{{Разьбіўка|[[Зорка (1919, Мінск)|Зорка]]}}“ (Менск, з 1919 г.), беларуская газэта польскай „стражы крэсовай“. 36) „{{Разьбіўка|[[Звон (газета)|Звон]]}}“ (Менск, 1919 г.), штодзенная газэта. 37) „{{Разьбіўка|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]}}“ (Менск, з 1919 г.), штодзенная газэта. 38) „{{Разьбіўка|[[Часопісь]]}}“ (Коўня, з 1919 г.)—тыднёвы офіцыяльны журнал беларускага міністра ў літоўскім урадзе. 39) „{{Разьбіўка|[[Наша Каляіна (1920)|Наша Каляіна]]}}“ (Слуцк, 1920 г.), двух-тыднёвая газэта. 40) „На чужыне“ (Рыга, з 1920 г.), ілюстраваны офіцыяльны тыднёвік. 41) „{{Разьбіўка|[[Рунь (1920)|Рунь]]}}“ (Менск, з 1920 г.), ілюстрававы літэратурны тыднёвік. 42) „{{Разьбіўка|[[Наша Ніва (1920)|Наша Ніва]]}}“ (Вільня, з 1920 г.), перыадычны зборнік, адноўленая газэта „[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]“. 43) „[[Незалежная Думка (1920)|Незалежная думка]]“, тыднёвая газэта ў Вільні, 44) „[[Пагоня (1920)|Пагоня]]“ (Коўня, Вільня, 1920 г. газэта беларускага міністра ў літоўскім урадзе), 45) „[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]“, ({{Абмылка|„Смаленск|Смаленск}}, Менск, з 1919 г.), 46) „[[Работніцка-сялянская Беларусь (1920)|Работніцка-сялянская Беларусь]]“, насьценная газэта ў Менску, 1920 г. 47) „[[Вольны Сьцяг (1920)|Вольны Сьцяг]]“, ілюстраваны тыднёвік, Менск, 1920 г. {{Калёнтытул|right=<center>Вільня, Базыліянскія муры.<br />1919 г.—1920 г.</center>}} {{Накіравальная рыса|6em}} <section end="Газэты"/><noinclude></noinclude> 89wh666yirxxjjosnphufm3hpc6kt7w 300991 300800 2026-10-17T08:11:02Z Gleb Leo 2440 300991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Газэты"/>палітычна-літэратурны месячнік пад кіраўніцтвам В. Ластоўскага (выйшаў адзін нумар за кастрычнік). 23) „{{Разьбіўка|[[Krynica (1917)|Krynica]]}}“ (Пецярбург, Менск, Вільня, 1918-1820 г. г.), хрысьціянская тыднёвая газэта, цяпер выходзіць пад кіраўніцтвам ксяндза [[Аўтар:Адам Станкевіч|А. Станкевіча]], вядомага беларускага дзеяча, вельмі здольнага публіцысты і лепшага беларускага прамоўцы. 24) „{{Разьбіўка|[[Бѣлоруское эхо (1918)|Бѣлоруское эхо]]}}“ (Кіеў, 1918 г.)—вялікая тыднёвая газэта з літэратурным аддзелам на беларускай мове. 25) „{{Разьбіўка|[[Чырвоны Шлях (1918)|Чырвоны шлях]]}}“ (Пецярбург, 1918 г.) бальшавіцкі журнал. 26) „{{Разьбіўка|[[Весткі часовага рабоча-сялянскага савецкага ўраду Беларусі|Весткі]]}}“ (Менск, 1919 г.), офіцыяльны орган беларускага бальшавіцкага ўраду. 27) „[[Hramadzianin (1919)|Грамадзянін]]“ (Вільня, 1919 г.), орган партыі беларускіх соцыялістаў-рэволюцыянэраў, выходзіў пад кіраўніцтвам [[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаша Грыба]]. 28) „{{Разьбіўка|[[Беларусь (1919, Гродна)|Беларусь]]}}“ (Горадня, 1919 г.). 29) „{{Разьбіўка|[[Зорка (1919, Гродна)|Зорка]]}}“ (Горадня, 1919 г). 30) „{{Разьбіўка|[[Бацькаўшчына (1919)|Бацькаўшчына]]}}“ (Горадня, 1919 г.). 31) „{{Разьбіўка|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская думка]]}}“ (Вільня, 1919 г.), спачатку выходзіла тры разы ў тыдзень, патым штодзенна (першая беларуская штодзенная газэта ў Вільні), зачынена польскай окупацыйнай уладай. 32) „{{Разьбіўка|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае жыцьце]]}}“ (Вільня, Менск, 1919—1920 г, г.), ілюстраваны тыднёвік. 33) „{{Разьбіўка|[[Родны Край (1919)|Родны край]]}}“ (Горадня, 1919 г.), орган беларускіх с.-рэволюцыянэраў, зачынены польскай окупацыйнай ўладай. 34) „{{Разьбіўка|[[Незалежная Беларусь (1919)|Незалежная Беларусь]]}}“ (Вільня, 1919 г.), орган беларускай народнай партыі, выходзіла пад кіраўніцтвам беларускага дзеяча [[Аўтар:Янка Станкевіч|Я. Станкевіча]], крайняга адраджэнца, 35) „{{Разьбіўка|[[Зорка (1919, Мінск)|Зорка]]}}“ (Менск, з 1919 г.), беларуская газэта польскай „стражы крэсовай“. 36) „{{Разьбіўка|[[Звон (газета)|Звон]]}}“ (Менск, 1919 г.), штодзенная газэта. 37) „{{Разьбіўка|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]}}“ (Менск, з 1919 г.), штодзенная газэта. 38) „{{Разьбіўка|[[Часопісь]]}}“ (Коўня, з 1919 г.)—тыднёвы офіцыяльны журнал беларускага міністра ў літоўскім урадзе. 39) „{{Разьбіўка|[[Наша Каляіна (1920)|Наша Каляіна]]}}“ (Слуцк, 1920 г.), двух-тыднёвая газэта. 40) „На чужыне“ (Рыга, з 1920 г.), ілюстраваны офіцыяльны тыднёвік. 41) „{{Разьбіўка|[[Рунь (1920)|Рунь]]}}“ (Менск, з 1920 г.), ілюстрававы літэратурны тыднёвік. 42) „{{Разьбіўка|[[Наша Ніва (1920)|Наша Ніва]]}}“ (Вільня, з 1920 г.), перыадычны зборнік, адноўленая газэта „[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]“. 43) „[[Незалежная Думка (1920)|Незалежная думка]]“, тыднёвая газэта ў Вільні, 44) „[[Пагоня (1920)|Пагоня]]“ (Коўня, Вільня, 1920 г. газэта беларускага міністра ў літоўскім урадзе), 45) „[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]“, ({{Абмылка|„Смаленск|Смаленск}}, Менск, з 1919 г.), 46) „[[Работніцка-сялянская Беларусь (1920)|Работніцка-сялянская Беларусь]]“, насьценная газэта ў Менску, 1920 г. 47) „[[Вольны Сьцяг (1920)|Вольны Сьцяг]]“, ілюстраваны тыднёвік, Менск, 1920 г. {{Калёнтытул|right=<center>Вільня, Базыліянскія муры.<br />1919 г.—1920 г.</center>}} {{Накіравальная рыса|6em}} <section end="Газэты"/><noinclude></noinclude> ojkzjewatgqjm37anj9g4e21khwnohe 301058 300991 2026-10-17T09:23:22Z Gleb Leo 2440 301058 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Газэты"/>палітычна-літэратурны месячнік пад кіраўніцтвам В. Ластоўскага (выйшаў адзін нумар за кастрычнік). 23) „{{Разьбіўка|[[Krynica (1917)|Krynica]]}}“ (Пецярбург, Менск, Вільня, 1918-1820 г. г.), хрысьціянская тыднёвая газэта, цяпер выходзіць пад кіраўніцтвам ксяндза [[Аўтар:Адам Станкевіч|А. Станкевіча]], вядомага беларускага дзеяча, вельмі здольнага публіцысты і лепшага беларускага прамоўцы. 24) „{{Разьбіўка|[[Бѣлоруское эхо (1918)|Бѣлоруское эхо]]}}“ (Кіеў, 1918 г.)—вялікая тыднёвая газэта з літэратурным аддзелам на беларускай мове. 25) „{{Разьбіўка|[[Чырвоны Шлях (1918)|Чырвоны шлях]]}}“ (Пецярбург, 1918 г.) бальшавіцкі журнал. 26) „{{Разьбіўка|[[Весткі часовага рабоча-сялянскага савецкага ўраду Беларусі|Весткі]]}}“ (Менск, 1919 г.), офіцыяльны орган беларускага бальшавіцкага ўраду. 27) „[[Hramadzianin (1919)|Грамадзянін]]“ (Вільня, 1919 г.), орган партыі беларускіх соцыялістаў-рэволюцыянэраў, выходзіў пад кіраўніцтвам [[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаша Грыба]]. 28) „{{Разьбіўка|[[Беларусь (1919, Гродна)|Беларусь]]}}“ (Горадня, 1919 г.). 29) „{{Разьбіўка|[[Зорка (1919, Гродна)|Зорка]]}}“ (Горадня, 1919 г). 30) „{{Разьбіўка|[[Бацькаўшчына (1919)|Бацькаўшчына]]}}“ (Горадня, 1919 г.). 31) „{{Разьбіўка|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская думка]]}}“ (Вільня, 1919 г.), спачатку выходзіла тры разы ў тыдзень, патым штодзенна (першая беларуская штодзенная газэта ў Вільні), зачынена польскай окупацыйнай уладай. 32) „{{Разьбіўка|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае жыцьце]]}}“ (Вільня, Менск, 1919—1920 г, г.), ілюстраваны тыднёвік. 33) „{{Разьбіўка|[[Родны Край (1919)|Родны край]]}}“ (Горадня, 1919 г.), орган беларускіх с.-рэволюцыянэраў, зачынены польскай окупацыйнай ўладай. 34) „{{Разьбіўка|[[Незалежная Беларусь (1919)|Незалежная Беларусь]]}}“ (Вільня, 1919 г.), орган беларускай народнай партыі, выходзіла пад кіраўніцтвам беларускага дзеяча [[Аўтар:Янка Станкевіч|Я. Станкевіча]], крайняга адраджэнца, 35) „{{Разьбіўка|[[Зорка (1919, Мінск)|Зорка]]}}“ (Менск, з 1919 г.), беларуская газэта польскай „стражы крэсовай“. 36) „{{Разьбіўка|[[Звон (1919)|Звон]]}}“ (Менск, 1919 г.), штодзенная газэта. 37) „{{Разьбіўка|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]}}“ (Менск, з 1919 г.), штодзенная газэта. 38) „{{Разьбіўка|[[Часопісь]]}}“ (Коўня, з 1919 г.)—тыднёвы офіцыяльны журнал беларускага міністра ў літоўскім урадзе. 39) „{{Разьбіўка|[[Наша Каляіна (1920)|Наша Каляіна]]}}“ (Слуцк, 1920 г.), двух-тыднёвая газэта. 40) „На чужыне“ (Рыга, з 1920 г.), ілюстраваны офіцыяльны тыднёвік. 41) „{{Разьбіўка|[[Рунь (1920)|Рунь]]}}“ (Менск, з 1920 г.), ілюстрававы літэратурны тыднёвік. 42) „{{Разьбіўка|[[Наша Ніва (1920)|Наша Ніва]]}}“ (Вільня, з 1920 г.), перыадычны зборнік, адноўленая газэта „[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]“. 43) „[[Незалежная Думка (1920)|Незалежная думка]]“, тыднёвая газэта ў Вільні, 44) „[[Пагоня (1920)|Пагоня]]“ (Коўня, Вільня, 1920 г. газэта беларускага міністра ў літоўскім урадзе), 45) „[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]“, ({{Абмылка|„Смаленск|Смаленск}}, Менск, з 1919 г.), 46) „[[Работніцка-сялянская Беларусь (1920)|Работніцка-сялянская Беларусь]]“, насьценная газэта ў Менску, 1920 г. 47) „[[Вольны Сьцяг (1920)|Вольны Сьцяг]]“, ілюстраваны тыднёвік, Менск, 1920 г. {{Калёнтытул|right=<center>Вільня, Базыліянскія муры.<br />1919 г.—1920 г.</center>}} {{Накіравальная рыса|6em}} <section end="Газэты"/><noinclude></noinclude> 1dm03f398ra2tmfar3ybm9e3p9p1no3 301089 301058 2026-10-17T09:52:30Z Gleb Leo 2440 301089 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Газэты"/>палітычна-літэратурны месячнік пад кіраўніцтвам В. Ластоўскага (выйшаў адзін нумар за кастрычнік). 23) „{{Разьбіўка|[[Krynica (1917)|Krynica]]}}“ (Пецярбург, Менск, Вільня, 1918-1820 г. г.), хрысьціянская тыднёвая газэта, цяпер выходзіць пад кіраўніцтвам ксяндза [[Аўтар:Адам Станкевіч|А. Станкевіча]], вядомага беларускага дзеяча, вельмі здольнага публіцысты і лепшага беларускага прамоўцы. 24) „{{Разьбіўка|[[Бѣлоруское эхо (1918)|Бѣлоруское эхо]]}}“ (Кіеў, 1918 г.)—вялікая тыднёвая газэта з літэратурным аддзелам на беларускай мове. 25) „{{Разьбіўка|[[Чырвоны Шлях (1918)|Чырвоны шлях]]}}“ (Пецярбург, 1918 г.) бальшавіцкі журнал. 26) „{{Разьбіўка|[[Весткі часовага рабоча-сялянскага савецкага ўраду Беларусі|Весткі]]}}“ (Менск, 1919 г.), офіцыяльны орган беларускага бальшавіцкага ўраду. 27) „[[Hramadzianin (1919)|Грамадзянін]]“ (Вільня, 1919 г.), орган партыі беларускіх соцыялістаў-рэволюцыянэраў, выходзіў пад кіраўніцтвам [[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаша Грыба]]. 28) „{{Разьбіўка|[[Беларусь (1919, Гродна)|Беларусь]]}}“ (Горадня, 1919 г.). 29) „{{Разьбіўка|[[Зорка (1919, Гродна)|Зорка]]}}“ (Горадня, 1919 г). 30) „{{Разьбіўка|[[Бацькаўшчына (1919)|Бацькаўшчына]]}}“ (Горадня, 1919 г.). 31) „{{Разьбіўка|[[Беларуская Думка (1919)|Беларуская думка]]}}“ (Вільня, 1919 г.), спачатку выходзіла тры разы ў тыдзень, патым штодзенна (першая беларуская штодзенная газэта ў Вільні), зачынена польскай окупацыйнай уладай. 32) „{{Разьбіўка|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае жыцьце]]}}“ (Вільня, Менск, 1919—1920 г, г.), ілюстраваны тыднёвік. 33) „{{Разьбіўка|[[Родны Край (1919)|Родны край]]}}“ (Горадня, 1919 г.), орган беларускіх с.-рэволюцыянэраў, зачынены польскай окупацыйнай ўладай. 34) „{{Разьбіўка|[[Незалежная Беларусь (1919)|Незалежная Беларусь]]}}“ (Вільня, 1919 г.), орган беларускай народнай партыі, выходзіла пад кіраўніцтвам беларускага дзеяча [[Аўтар:Янка Станкевіч|Я. Станкевіча]], крайняга адраджэнца, 35) „{{Разьбіўка|[[Зорка (1919, Мінск)|Зорка]]}}“ (Менск, з 1919 г.), беларуская газэта польскай „стражы крэсовай“. 36) „{{Разьбіўка|[[Звон (1919)|Звон]]}}“ (Менск, 1919 г.), штодзенная газэта. 37) „{{Разьбіўка|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]}}“ (Менск, з 1919 г.), штодзенная газэта. 38) „{{Разьбіўка|[[Часопісь (1919)|Часопісь]]}}“ (Коўня, з 1919 г.)—тыднёвы офіцыяльны журнал беларускага міністра ў літоўскім урадзе. 39) „{{Разьбіўка|[[Наша Каляіна (1920)|Наша Каляіна]]}}“ (Слуцк, 1920 г.), двух-тыднёвая газэта. 40) „На чужыне“ (Рыга, з 1920 г.), ілюстраваны офіцыяльны тыднёвік. 41) „{{Разьбіўка|[[Рунь (1920)|Рунь]]}}“ (Менск, з 1920 г.), ілюстрававы літэратурны тыднёвік. 42) „{{Разьбіўка|[[Наша Ніва (1920)|Наша Ніва]]}}“ (Вільня, з 1920 г.), перыадычны зборнік, адноўленая газэта „[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]“. 43) „[[Незалежная Думка (1920)|Незалежная думка]]“, тыднёвая газэта ў Вільні, 44) „[[Пагоня (1920)|Пагоня]]“ (Коўня, Вільня, 1920 г. газэта беларускага міністра ў літоўскім урадзе), 45) „[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]“, ({{Абмылка|„Смаленск|Смаленск}}, Менск, з 1919 г.), 46) „[[Работніцка-сялянская Беларусь (1920)|Работніцка-сялянская Беларусь]]“, насьценная газэта ў Менску, 1920 г. 47) „[[Вольны Сьцяг (1920)|Вольны Сьцяг]]“, ілюстраваны тыднёвік, Менск, 1920 г. {{Калёнтытул|right=<center>Вільня, Базыліянскія муры.<br />1919 г.—1920 г.</center>}} {{Накіравальная рыса|6em}} <section end="Газэты"/><noinclude></noinclude> 4goir6hau8d8sd05a8497r4nny0ua3x 0 38699 300754 286036 2026-10-16T14:10:50Z Gleb Leo 2440 300754 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Даволі сьлёз | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Думка (1920)/1921/18/Даволі сьлёз|Даволі сьлёз]] // {{Fine|[[Наша Думка (1920)|Наша Думка]]. — 18 трауня (апрэля) 1921. — [[Наша Думка (1920)/1921/18|№18]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/На шляху да рэволюцыі/Даволі сьлёз|Даволі сьлёз]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Завіруха (1929)/Даволі сьлёз|Даволі сьлёз]] // {{Fine|[[Завіруха (1929)|Завіруха]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Завіруха (Чарот)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] d1yvnud0iqnzb041pyqom08bns6lopq 0 38897 300905 253602 2026-10-16T20:02:21Z Gleb Leo 2440 300905 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ахвярую беларускаму хору Тэраўскага | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/3/Гэй! Сьпявай-жа мацьней на прадвесьню…|Гэй! Сьпявай-жа мацьней на прадвесьню…]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 9 лютага 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/3|№3 (25)]]}} * [[Завіруха (1929)/Ахвярую беларускаму хору Тэраўскага|Ахвярую беларускаму хору Тэраўскага]] // {{Fine|[[Завіруха (1929)|Завіруха]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Завіруха (Чарот)]] [[Катэгорыя:Творы пра Уладзіміра Тэраўскага]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] o9ygwfde2zpc7xb524yfb12l6gfllxu 0 38931 301021 287602 2026-10-17T08:54:03Z Gleb Leo 2440 301021 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Незнаёмы | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларусь (1919, Мінск)/1920/31/Незнаёмы|Незнаёмы]] // {{Fine|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]. — 13 лютага 1920. — [[Беларусь (1919, Мінск)/1920/31|№31 (87)]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Лірыка і эпос/Незнаёмы|Незнаёмы]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * [[Завіруха (1929)/Незнаёмы|Незнаёмы]] // {{Fine|[[Завіруха (1929)|Завіруха]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Завіруха (Чарот)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] thkhj6zkp5u3wfiqxlm4afbxscss826 0 41716 300906 253619 2026-10-16T20:02:42Z Gleb Leo 2440 300906 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Віхура | аўтар = Цішка Гартны | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = ? год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7/Wichura|Wichura]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 23 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7|№7]]}} [[Катэгорыя:Вершы Цішкі Гартнага]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0sm1q0z7iekdlyarev91pxbi17inwga 14 41718 301182 113142 2026-10-17T11:58:56Z Gleb Leo 2440 301182 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Беларускае жыццё (часопіс)|Беларускае жыцьцё (1919)}} [[Катэгорыя:Часопісы Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] klovmlhg6xzqg7ufaa0pfg43uydma44 0 41720 300937 142967 2026-10-16T20:13:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/10/Žniwa]] у [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/10/Žniwa]] па-над перасылкаю 113274 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Žniwa | аўтар = Янка Купала | год = 1919 год | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Bielaruskaje_zyccio_ilustrawanaja_casopis_drukujecca_u_Wilni_dwa_razy_u_miesiac_Wilnia,_1919-1920.pdf.zip/219215-1919-10.pdf Biełaruskaje žyćcio. — 15 žniŭnia 1919. — №10; бач. 3] | сэкцыя = Верш | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Жніво (Годзе, жытцо маё, годзе, насьпелае…)]]. }} {{Block center/s}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|ŽNIWA}}.|памер=140%}} Hodzi, žytca maje, hodzi, naśpiełaje, —<br /> Z choładam, z chmarami znacca, družyć!<br /> Hodzi šumieci dumki niaśmiełyja,<br /> Hodzi zahony saboj charašyć! —<br /> {{gap|2.5em}}Żniejaŭ pryjšła woś družyna wialikaja,<br /> {{gap|2.5em}}Z pieśniaj za dzieła biarucca swajo<br /> {{gap|2.5em}}Sierp, jak małanka, biehaje, sykaje, —<br /> {{gap|2.5em}}Hłucho snapami kładziecca žytco.<br /> Stali ŭ kalučym aržonni z pawahaju,<br /> Miatliki kociacca adzin zadruhim; —<br /> Serca zabiłoś nadziejaj, adwahaju:<br /> Jość na što hlanuć, paciešycca čym!<br /> {{gap|2.5em}}Ech, zapłaci-ž, dabryca, ty aratamu<br /> {{gap|2.5em}}Za jaho ŭ poli ŭwieś trud nad taboj, —<br /> {{gap|2.5em}}Daj ty bahaćcia jamu niabahatamu,<br /> {{gap|2.5em}}Laż ty u puńcy niazwodnaj tarpoj!<br /> Chaj pryjdzie wola, swaboda niačakajučy<br /> Hetulki wyniasie, wyciarpić jon,<br /> Z hodu u hod aručy, dy zasiewajučy<br /> Potam, krywioju ablity zahon.<br /> {{Калёнтытул|right='''K. Kahaniec.'''}} {{Block center/e}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Беларускае Жыцьцё (1919)]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] d7e1xbic8y4ydzkn1n0d749bkvn2cws 0 41722 300941 142965 2026-10-16T20:13:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/8/Jak ja pamru…]] у [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8/Jak ja pamru…]] 142963 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Jak ja pamru… | аўтар = Францішак Аляхновіч | год = 1918 год | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Bielaruskaje_zyccio_ilustrawanaja_casopis_drukujecca_u_Wilni_dwa_razy_u_miesiac_Wilnia,_1919-1920.pdf.zip/219215-1919-8.pdf Biełaruskaje žyćcio. — 30 lipnia 1919. — №8; бач. 2-3] | сэкцыя = Верш | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Як я памру…]] }} {{Block center/s}} {{Цэнтар|Jak ja pamru…|памер=140%}} Jak ja pamru, — prabicie serco mnie kałom,<br /> wasinawym kałom prabicie jho naskroź,<br /> i zakapajcie moj hłyboka ŭ ziamlu trup<br /> dy kamień, jak haru, ŭzwalecie mnie na hrob,<br /> kaby ja ŭstać nia moh…<br /> Dy uciekajcie ŭsie chutčej da swaich chat,<br /> i kryžam pražahnajcie chatni swoj paroh,<br /> i imia wy majo prad nočaj ŭspaminać<br /> zabaraiecie ŭsim: i dzieciam, i starym,<br /> kaby ja ŭstać nia moh…<br /> Bo ŭ noč wiasieńniju, jak siwier zahudzić,<br /> ustanu ja z mahiły,<br /> strachnu s siabie mahilny pył<br /> i pojdu na siało —<br /> ad chaty da chaty,<br /> u wokny wašy budu pahledać,<br /> son adhaniać z wačej,<br /> dziaciej pužać. <br /> Na wusnach śmiech zamre, jak hlanu u wakno,<br /> dzicia zapłače ŭ matki pry hrudzioch,<br /> mahilny choład ŭsim pa skury prabiažyć…<br /> Na wiosku ŭsiu najdzie niejkaja dur:<br /> dzicia ŭ les pabiažyć ćwiet-paparać šukać;<br /> wiaskowyja dzieŭčaty ŭsie pačnuć<br /> pramieńni miesiaca u kosy zapletać;<br /> a pry darozie, hdzie staić za wioskaj kryž,<br /> mužyk macniejšy suk pačnie ŭžo wybirać<br /> i dziahu ad partkoŭ ŭ piatlu wiazać<br /> jon budzie u hetu noč…<br /> A dzied siwy hrudziami laže na ziamli,<br /> rukami abnimać pačnie jon swoj zahon,<br /> błahasławić dy praklinaci budzie jon,<br /> prylhnuŭšy da hrudziej Maci-ziamli…<br /> Zdawolenym, ščaśliwym ja son z wačej zhaniu, —<br /> niachaj nie śpiać, a ŭ mukach chaj žywuć,<br /> ŭ strašennaj rozpačy ruki swaje hryžuć —<br /> niachaj nie śpiać!..<br /> Jak užo mnie nia budzie chapać sił,<br /> ja z wichram palatu na Łysuju haru,<br /> tam sklikaju zusiul načnych niačystych sił,<br /> bo siabram budu ich, jak úžo pamru…<br /> Im dam zahad: lacieć, hudzieć, trubić, —<br /> chaj ŭsie dryžać, moŭ pierad Sudnym Dniom…<br /> Praklaćcie ŭsim, chto radasci spaznaŭ,<br /> bo los byŭ naš — muk doŭhi, wiečny šlach!.<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /> Jak ja pamru, prabicie serce mnie kałom,<br /> wasinawym kałom prabicie jho naskroź,<br /> i zakapajcie moj hłyboka ŭ ziamlu trup,<br /> dy kamień, jak haru, ŭzwalecie mnie na hrob, —<br /> kaby ja ŭstać nia moh!…<br /> {{Калёнтытул|right='''Jury Monwid.'''}} {{Калёнтытул|left=<center>{{Fine|Wilnia. 1918.}}</center>}} {{Block center/e}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Беларускае Жыцьцё (1919)]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] hqsgslbdlcvneefh4ytrhxabqs0gtta 0 41723 300907 142964 2026-10-16T20:02:54Z Gleb Leo 2440 300907 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Як я памру… | аўтар = Францішак Аляхновіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8/Jak ja pamru…|Jak ja pamru…]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/V/Францішак Аляхновіч/Як я памру…|Як я памру…]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/V|Выпуск V]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} [[Катэгорыя:Вершы Францішка Аляхновіча]] [[Катэгорыя:Вільня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] p2xnkos6xy16cprpqdbf5liwthlthkr 0 41724 300943 195182 2026-10-16T20:14:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/8/U daždžliwy čas]] у [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8/U daždžliwy čas]] 195182 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = U daždžliwy čas | аўтар = Стары Улас | год = 1919 год | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Bielaruskaje_zyccio_ilustrawanaja_casopis_drukujecca_u_Wilni_dwa_razy_u_miesiac_Wilnia,_1919-1920.pdf.zip/219215-1919-8.pdf Biełaruskaje žyćcio. — 30 lipnia 1919. — №8; бач. 3-4] | сэкцыя = Верш | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У дажджлівы час]]. }} {{Block center/s}} {{Цэнтар|U DAŽDŽLIWY ČAS.|памер=140%}} Doŭha u chacie našyja braćcia<br /> {{gap|2.5em}}Złażyšyšy ruki siadzieli;<br /> Bo jak na zhubu, došč ŭ rečy z łubu<br /> {{gap|2.5em}}Liŭ praz čatyry niadzieli.<br /> Ciapier-že mnoha, wysłaŭlać Boha<br /> {{gap|2.5em}}Za jaho łaski patreba,<br /> Jak za pahodu, tak za urodu,<br /> {{gap|2.5em}}{{Абмылка|Sto|Što}} jaje wysłaŭ nam z nieba.<br /> Użo pan Makary u kalendary<br /> {{gap|2.5em}}Żarku pahodu nam piša,<br /> Soniejka hreje, i wietryk wieje,<br /> {{gap|2.5em}}Spiełuju niŭku kałyša.<br /> Żniejki rupliwie reżuć na niwie,<br /> {{gap|2.5em}}Ujuć pirawiesty nie słabki,<br /> Wiażuć snapami, kładuć radami<br /> {{gap|2.5em}}A pośla stawiać u babki.<br /> A na bałocie, ŭ hrazi i pocie<br /> {{gap|2.5em}}Našy mužčyny pracujuć,<br /> Trawicu kosiać, sušać wynosiać,<br /> {{gap|2.5em}}Swieżaje siena hatujuć.<br /> Ciapier u chatcy moża astacca<br /> {{gap|2.5em}}Siwawałosy dziadula;<br /> Unukaŭ kučka, kotka i sučka,<br /> {{gap|2.5em}}Abo staraja babula.<br /> U dażdży i słotu, buru, hrymotu,<br /> {{gap|2.5em}}My sa ślazami ŭzdychali,<br /> Prajšła trywoha, jak z łaski Boha<br /> {{gap|2.5em}}Dobraj pahody pryżdali.<br /> Jak na pačatku, tak da astatku<br /> {{gap|2.5em}}Daj Boża zżaci, zwazici<br /> Chleb hety nowy, świeży, zdarowy<br /> {{gap|2.5em}}U dobrym zdaroŭi spažyci.<br /> {{Калёнтытул|right='''Stary Ułas.'''}} {{Block center/e}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Беларускае Жыцьцё (1919)]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] j6s6k698sf683xcj6jd1pum6g08rdql 0 41725 300908 253601 2026-10-16T20:03:10Z Gleb Leo 2440 300908 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск? | аўтар = Язэп Лёсік | секцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1919 год }} * [[Звон (газета)/2/Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?|Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?]] // {{Fine|[[Звон (газета)|Звон]]. — 27 жніўня 1919. — [[Звон (газета)/2|№2]]}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/13/Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?|Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 14 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/13|№13]]}} [[Катэгорыя:Мовазнаўчыя працы Язэпа Лёсіка]] [[Катэгорыя:Беларуская мова]] [[Катэгорыя:Мінск]] [[Катэгорыя:Львоў]] [[Катэгорыя:Айканіміка]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] llm45d2wjpfpfocj2xr7v2pxxtbb9lu 301053 300908 2026-10-17T09:21:13Z Gleb Leo 2440 301053 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск? | аўтар = Язэп Лёсік | секцыя = Артыкул | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1919 год }} * [[Звон (1919)/2/Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?|Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?]] // {{Fine|[[Звон (1919)|Звон]]. — 27 жніўня 1919. — [[Звон (1919)/2|№2]]}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/13/Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?|Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 14 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/13|№13]]}} [[Катэгорыя:Мовазнаўчыя працы Язэпа Лёсіка]] [[Катэгорыя:Беларуская мова]] [[Катэгорыя:Мінск]] [[Катэгорыя:Львоў]] [[Катэгорыя:Айканіміка]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] fsor6245v651ft5yylxgeippdnjk69a 0 41731 300909 242205 2026-10-16T20:03:27Z Gleb Leo 2440 300909 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У дажджлівы час | аўтар = Стары Улас | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1918 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Pieršaja čytanka (1916)/Wosień|Wosień]] // {{Fine|[[Pieršaja čytanka (1916)|Pieršaja čytanka]] / skład. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. Wilnia: Drukarnia M. Kuchty, 1916}} * [[Niezabudka (1918)/III/Wosień|Wosień]] // {{Fine|[[Niezabudka (1918)|Niezabudka]] / skład. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. Wilnia: Drukarnia „[[Гоман (1916)|Homan]]“, 1918}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8/U daždžliwy čas|U daždžliwy čas]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 30 lipnia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV/Б/Стары Ўлас/Рабочы час|Рабочы час]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV|Выпуск IV]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} * [[Pierszy pramień (1929)/99|99. Za pahody]] // {{Fine|[[Pierszy pramień (1929)|Pierszy pramień]] / skład. ''[[Аўтар:Станіслаў Любіч-Маеўскі|Stanisłaŭ Lubicz-Majeŭski]]''. Lwoŭ: Dziarżaŭnae Wydawiectwa Szkolnych Kniżak, 1929}} [[Катэгорыя:Вершы Старога Уласа]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] fi7u6vcgbd945lazgen7s2oszw4lijh 0 41774 300939 139880 2026-10-16T20:13:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/14/Мой родны край!..]] у [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14/Мой родны край!..]] 139880 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мой родны край!.. | аўтар = Францішак Аляхновіч | год = 1919 год | крыніца = [https://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2305/219215-1919-14.pdf?sequence=6&isAllowed=y Беларускае Жыцьцё. — 21 верасьня 1919. — №14; бач. 2] | сэкцыя = Верш | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Мой родны край!.. (Аляхновіч)]]. }} {{Block center/s}} {{Цэнтар|'''Мой родны край!…'''|памер=140%}} Мой родны Край! Старонка сумная! —<br /> За што Цябе любіць? — калі б спытаўся хто, —<br /> што адказаць, — ня ведаў сам бы я, —<br /> скуль гэтая любоў? дзеля чаго? за што?<br /> —{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—<br /> Каменьне вострае крывава раніць ногі,<br /> дрыжыць ў паветры плач старых бяроз… —<br /> Хаця мне жудасна, ня зыйду я з дарогі,<br /> ня кіну край, гдзе я радзіўся, рос… —<br /> —{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—<br /> Старонка родная! на што Цябе любіці<br /> і на ахвяру ўсё жыцьцё Табе даваць?<br /> Ці ж не ляпей пад іншым небам жыці,<br /> забыць Цябе, пакінуць, родна маць?…<br /> —{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—<br /> Там гдзесь сады цьвітуць без мала праз год цэлы,<br /> там неба сіняе, німашака там хмар,<br /> людзкія тамака здароўем дышуць целы<br /> і абыймае дух мастацтва дзіўны чар…<br /> Там Вінчі, Рафаэль, Анжэльлё, Тыцыан,<br /> глядзяць монумэнты там горда ў неба выш; —<br /> у нас — забыты ў полі гдзесь курган<br /> ды ля дарогі дрэмле стары падгніўшы крыж… —<br /> —{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—{{gap|1em}}—<br /> Твой, Беларусь, пачаўся '''Renaissance''' цяпер!<br /> Хто ведае, што створыць Твой народ?!..<br /> Хоць красак туті не шмат, хоць край, як доля, шэр, —<br /> звархнуўшыся раз, дух пойдзе ўсё ўпярод…<br /> І хоць з-за аблакоў пахмурна сьвеціць сонцо,<br /> і шчасьця-радасьці ня знойдзеш тут нідзе, —<br /> загляне Доля йшчэ і ў нашае ваконцо,<br /> і Кветка-Папараць яшчэ нам зацьвіце!..<br /> {{Калёнтытул|right='''Юры Монвід.'''}} {{Block center/e}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускае Жыцьцё (1919)]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] sqhykfifv2dh1jk2wxwg5xr261wsmwa 0 41777 300880 142970 2026-10-16T19:56:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/3/Я кахаў…]] у [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/3/Я кахаў…]] па-над перасылкаю 113275 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Я кахаў… | аўтар = Уладзімір Жылка | год = 1920 год | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Bielaruskaje_zyccio_ilustrawanaja_casopis_drukujecca_u_Wilni_dwa_razy_u_miesiac_Wilnia,_1919-1920.pdf.zip/219215-1920-3.pdf Беларускае Жыцьцё. — 9 лютага 1920. — №3 (25); бач. 11] | сэкцыя = Верш | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Я кахаў]]. }} {{Block center/s}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|Я КАХАЎ}}…|памер=140%}} Я кахаў… Ах, калісьці даўно я кахаў!<br /> Аж тагды, калі моладасьць зьяла ў вачох,<br /> Калі гора і смутку я, дужы, не знаў<br /> І адвага кіпела ў грудзёх, —<br /> Шчэ тагды, аж тады я кахаў!..<br /> Але зьбег і загінуў, як мара, той час:<br /> Пагубляў я ўсе радасьці год маладых<br /> І жыцьцё, і сябе праклінаю ня раз…<br /> А цяпер, як у небе пас зор залатых,<br /> На шляху маім сьвеціць той час.<br /> {{Калёнтытул|right='''Ул. Ж.'''}} {{Block center/e}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіміра Жылкі]] [[Катэгорыя:Беларускае Жыцьцё (1919)]] [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] fh7wmefxganuvaz0sj7n65n7dpi8lc7 102 41779 300801 253590 2026-10-16T15:18:16Z Gleb Leo 2440 300801 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Рамуальд |Прозвішча = Жакоўскі |Варыянты імёнаў = |Выява = Ramuald Žakoŭski. Рамуальд Жакоўскі (1920).jpg |ДН = 1897 |Месца нараджэння = |ДС = 1 снежня 1919 |Месца смерці = |Апісанне = беларускі актор, паэт |Іншае = |Вікіпедыя = Рамуальд Жакоўскі |Вікіпедыя2 = Рамуальд Жакоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Ramuałd Žakoŭski |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Рамуальд Жакоўскі |Першая літара прозвішча = Ж }} == Творы == {{Усе творы}} * [[З пасьмертных твораў Р. Жакоўскага]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 11 сакавіка 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/6|№6 (28)]]}} * [[Другу (Жакоўскі)|Другу]] // {{Fine|[[Беларускі звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 15 траўня 1921. — [[Беларускі звон (1921)/1921/7|№7]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Акторы]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] nmz1ky71l8saswiwgm5razusmchwez6 300802 300801 2026-10-16T15:18:40Z Gleb Leo 2440 300802 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Рамуальд |Прозвішча = Жакоўскі |Варыянты імёнаў = |Выява = Ramuald Žakoŭski. Рамуальд Жакоўскі (1920).jpg |ДН = 1897 |Месца нараджэння = |ДС = 1 снежня 1919 |Месца смерці = |Апісанне = беларускі актор, паэт |Іншае = |Вікіпедыя = Рамуальд Жакоўскі |Вікіпедыя2 = Рамуальд Жакоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Ramuałd Žakoŭski |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Рамуальд Жакоўскі |Першая літара прозвішча = Ж }} == Творы == {{Усе творы}} * [[З пасьмертных твораў Р. Жакоўскага]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 11 сакавіка 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/6|№6 (28)]]}} * [[Другу (Жакоўскі)|Другу]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 15 траўня 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/7|№7]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Акторы]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] ekt47mc5f9mb3tqrryxytdeprl39o58 102 43728 300751 300607 2026-10-16T14:09:37Z Gleb Leo 2440 300751 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Станіслаў |Прозвішча = Шыманоўскі |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1893 |Месца нараджэння = Данюшава, Свянцянскі павет, Віленская губерня, Расійская імперыя |ДС = 1920 |Месца смерці = |Апісанне = беларускі паэт, удзельнік Першай сусветнай вайны |Іншае = |Вікіпедыя = Станіслаў Вінцэнтавіч Шыманоўскі |Вікіпедыя2 = Станіслаў Шыманоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Станіслаў Шыманоўскі |Першая літара прозвішча = Ш }} == Творы == {{Усе творы}} * [[A chto tam idzieć…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 30 Listapada 1919. — [[Krynica (1917)/1919/11|№11]]}} * [[З гісторыі (Шыманоўскі)|З гісторыі]] // {{Fine|[[Беларусь (газета, Мінск)|Беларусь]]. — 14 студзеня 1920. — [[Беларусь (газета, Мінск)/1920/8|№8 (64)]]}} * [[Ja spytaŭsia…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Krasawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/9|№9]]}} * [[Рунь (часопіс)/5-6/Дрот|Дрот]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 6 чэрвеня 1920. — [[Рунь (часопіс)/5-6|№5-6]]}} * [[Ja spytaŭsia…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Krasawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/9|№9]]}} * [[Choć sonca…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 5 Sakawika 1921. — [[Krynica (1917)/1921/9|№9]]}} * [[Адны і другія]] // {{Fine|[[Наша Думка (1920)|Наша Думка]]. — 24 чэрвеня (іюня) 1921. — [[Наша Думка (1920)/1921/25|№25]]}} * [[Żalba]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 29 lipnia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/23|№23]]}} * [[Les szumić]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 27 żniunia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/26|№26]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] kdbbc6zlygx3zjjw00u51ng18fpx9w3 301018 300751 2026-10-17T08:53:24Z Gleb Leo 2440 301018 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Станіслаў |Прозвішча = Шыманоўскі |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1893 |Месца нараджэння = Данюшава, Свянцянскі павет, Віленская губерня, Расійская імперыя |ДС = 1920 |Месца смерці = |Апісанне = беларускі паэт, удзельнік Першай сусветнай вайны |Іншае = |Вікіпедыя = Станіслаў Вінцэнтавіч Шыманоўскі |Вікіпедыя2 = Станіслаў Шыманоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Станіслаў Шыманоўскі |Першая літара прозвішча = Ш }} == Творы == {{Усе творы}} * [[A chto tam idzieć…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 30 Listapada 1919. — [[Krynica (1917)/1919/11|№11]]}} * [[З гісторыі (Шыманоўскі)|З гісторыі]] // {{Fine|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]. — 14 студзеня 1920. — [[Беларусь (1919, Мінск)/1920/8|№8 (64)]]}} * [[Ja spytaŭsia…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Krasawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/9|№9]]}} * [[Рунь (часопіс)/5-6/Дрот|Дрот]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 6 чэрвеня 1920. — [[Рунь (часопіс)/5-6|№5-6]]}} * [[Ja spytaŭsia…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Krasawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/9|№9]]}} * [[Choć sonca…]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 5 Sakawika 1921. — [[Krynica (1917)/1921/9|№9]]}} * [[Адны і другія]] // {{Fine|[[Наша Думка (1920)|Наша Думка]]. — 24 чэрвеня (іюня) 1921. — [[Наша Думка (1920)/1921/25|№25]]}} * [[Żalba]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 29 lipnia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/23|№23]]}} * [[Les szumić]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 27 żniunia 1921. — [[Krynica (1917)/1921/26|№26]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] penwv6seas7jmnh1d2ucln9cpap3izg 0 43774 300749 300550 2026-10-16T14:08:59Z Gleb Leo 2440 300749 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Тры трубы залотыя | аўтар = Лявон Вітан-Дубейкаўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Krynica (1917)/1921/11/Try truby załatyja|Try truby załatyja]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 9 Krasawika 1921. — [[Krynica (1917)/1921/11|№11]]}} * [[Наша Думка (1920)/1921/15/Тры трубы залотыя…|Тры трубы залотыя…]] // {{Fine|[[Наша Думка (1920)|Наша Думка]]. — 15 красавіка 1921. — [[Наша Думка (1920)/1921/15|№15]]}} [[Катэгорыя:Вершы Лявона Вітан-Дубейкаўскага]] [[Катэгорыя:Вайсковыя песні]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 95l9vb1kssp8pfmqhds4peb7rwwv332 0 43827 300679 117299 2026-10-16T12:56:36Z Gleb Leo 2440 300679 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гымн роднай зямлі | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 10 верасьня 1919 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Мая ліра (1924)/II/Гымн роднай зямлі|Гымн роднай зямлі]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} * [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1/Літэратурны аддзел/Гымн роднай зямлі|Гымн роднай зямлі]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях моладзі]]. — Сакавік 1929. — [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1|№1]]}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] snt4guppof9l62r58qphf96tr4c3z2o 300681 300679 2026-10-16T12:57:03Z Gleb Leo 2440 300681 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гымн роднай зямлі | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 10 верасьня 1919 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Мая ліра (1924)/II/Гымн роднай зямлі|Гымн роднай зямлі]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} * [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1/Літэратурны аддзел/Гымн роднай зямлі|Гымн роднай зямлі]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Сакавік 1929. — [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1|№1]]}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] lnncmb8a9uv10v895a86g5yd8f48w2o 0 43828 300664 117296 2026-10-16T12:44:13Z Gleb Leo 2440 Выдалена перасылка на [[Шлях моладзі (часопіс)/1929/1/Літэратурны аддзел/Гымн роднай зямлі]] 300664 wikitext text/x-wiki {{Хутка выдаліць|1=}} juuwhdz61jkuu1pwrcrwkr33tmg9zd0 0 43830 300682 117307 2026-10-16T12:57:33Z Gleb Leo 2440 300682 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На гадавіны незалежнай Беларусі | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = ? год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Мая ліра (1924)/II/На гадав. незалеж. Белар.|На гадав. незалеж. Белар.]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} * [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1/Літэратурны аддзел/На гадавіны незалежнай Беларусі|На гадавіны незалежнай Беларусі]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Сакавік 1929. — [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1|№1]]}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Хрысціянская паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5lcybta1fkh5u6a2pjwgz743tr9i5mk 0 43833 300666 278916 2026-10-16T12:46:34Z Gleb Leo 2440 300666 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} [[File:La Source, oil on canvas, 1736 Charles-Joseph Natoire.jpg|right|200px]] * [[Krynica (1917)|Крыніца]] (1917—1925) — штотыднёвая газэта. * [[Крыніца (Колас)|Крыніца]] (1921) — апавяданьне [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Крыніца (Ключановіч)|Крыніца]] (1924) — верш [[Аўтар:Міхась Ключановіч|Міхася Ключановіча]]. * [[Krynica (1939)|Крыніца]] (1939—1940) — штотыднёвая газэта. * [[Крыніца (Каваль)|Крыніца]] — некалькі твораў [[Аўтар:Васіль Каваль|Васіля Каваля]]. 3xuf2d1u7g3iucu2wgyrlpx21vfyfp6 0 43924 300755 117622 2026-10-16T14:11:07Z Gleb Leo 2440 300755 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Маей музе | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1920 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Думка (1920)/1920/1/Маей музе|Маей музе]] // {{Fine|[[Наша Думка (1920)|Наша Думка]]. — 24 сьнежня (дзекабра) 1920. — [[Наша Думка (1920)/1920/1|№1]]}} * [[Мая ліра (1924)/III/Маей музе|Маей музе]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 4owtdgb98yc5d2uu1m9xgyi6vjx9ehv 0 43927 300757 117628 2026-10-16T14:11:49Z Gleb Leo 2440 300757 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Русалка | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Думка (1920)/1921/8/Русалка|Русалка]] // {{Fine|[[Наша Думка (1920)|Наша Думка]]. — 25 лютага (феураля) 1921. — [[Наша Думка (1920)/1921/8|№8]]}} * [[Мая ліра (1924)/III/Русалка|Русалка]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Славянская міфалогія ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5jxqzctv53c0yogxyhqy43l09qclzi6 300758 300757 2026-10-16T14:11:59Z Gleb Leo 2440 300758 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Русалка | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Думка (1920)/1921/8/Русалка|Русалка]] // {{Fine|[[Наша Думка (1920)|Наша Думка]]. — 25 лютага (феўраля) 1921. — [[Наша Думка (1920)/1921/8|№8]]}} * [[Мая ліра (1924)/III/Русалка|Русалка]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Славянская міфалогія ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 3dpwtvpv3l1q1rnxyb8lz0j4h4y6dk5 0 43928 300756 117629 2026-10-16T14:11:35Z Gleb Leo 2440 300756 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Кавэрня | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Думка (1920)/1921/16/Кавэрня|Кавэрня]] // {{Fine|[[Наша Думка (1920)|Наша Думка]]. — 22 красавіка (апрэля) 1921. — [[Наша Думка (1920)/1921/16|№16]]}} * [[Мая ліра (1924)/V/Кавэрня|Кавэрня]] // {{Fine|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} [[Катэгорыя:Мая ліра]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 74gktju6csx2lliv2lksu7cd74ruxfw 0 44954 301020 126826 2026-10-17T08:53:50Z Gleb Leo 2440 301020 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Панская сучка | аўтар = Максім Гарэцкі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = Студзень 1918 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} Твор напісаны ў Смаленску. * [[Беларусь (1919, Мінск)/Панская сучка|Панская сучка]] // {{Fine|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]. — 17—? сакавіка 1920. — [[Беларусь (1919, Мінск)/1920/59|№59 (115)]]—?}} * [[Беларуская думка (1919)/Панская сучка|Панская сучка]] // {{Fine|[[Беларуская думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 11 чэрвеня—18 чэрвеня 1919. — [[Беларуская думка (1919)/20|№20]]—[[Беларуская думка (1919)/23|№23]]}} * [[Досьвіткі (1926)/Панская сучка|Панская сучка]] // {{Fine|[[Досьвіткі (1926)|Досьвіткі]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}} [[Катэгорыя:Досьвіткі (Гарэцкі)]] [[Катэгорыя:Гістарычная проза]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 38v06uedtvj7ls4pbfij0jmqa51uvts 104 46155 301059 300383 2026-10-17T09:23:53Z Gleb Leo 2440 301059 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Цэнтар|II.|памер=120%}} {{Цэнтар|'''Аб крытычных прыёмах [[Аўтар:Язэп Лёсік|Яз. Лёсіка]].'''|памер=100%}} {{Водступ|1|em}}Крытычныя „здольнасьці“ Яз. Лёсіка выявіліся ў сваім эмбрыёнальным стане яшчэ задаўна, у часе выхаду „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнай Беларусі]]“ і „[[Звон (1919)|Звону]]“; першае-ж яго выступленьне на старонках „тоўстых“ часопісяй адбылося ў часопісі „[[Адраджэньне (1922)|Адраджэньне]]“, — і ўжо тады яскрава вызначыўся характар яго крытычных ацэнак. „Гарачнасьцю, вульгарнасьцю і бульварным, нелітаратурным грубым тонам“, пісаў тады на старонках „[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкай Беларусі]]“ адзін зганьбены паважаным крытыкам аўтар пад псэўдонімам Н. М-чук, „вызначаюцца „рэцэнзіі“ Яз. Лёсіка. Сустракаюцца, напр., такія словы, як „салапякі“, „вярзьці“, „дзяўчаты-б верацёнамі запаролі“, „вар‘яцкі дом“ і іншыя пэрлы дзіўнага лексыкону. Чуецца ў гэтых заметках нейкая надмерная нэрвовасьць, суровасьць і аднабокасьць ацэнкі. Папраўдзе, ацэнкі ніякай няма, а толькі брыдкая лаянка. „Рэцэнзэнт“ ад вялікай гарачнасьці пачынае сыпаць расійскімі ядранымі фразамі. Глядзіш і вачом ня верыш. {{Водступ|1|em}}Пасьля гэтай водпаведзі крытычная дзейнасьць т. Лёсіка на некаторы час прыпынілася. Ва „[[Увагі да нашае літаратурнае мовы|Увагах да нашае літаратурнае мовы]]“, што друкаваліся на старонках „Полымя“ за 1924 г., знаходзім толькі безоб‘ектныя і бескалёрныя, у значнай меры залежныя ад падобных-жа заўваг аб украінскай літаратурнай мове В. Курыла, закіды супраць усяе нашае журналістыкі ў цэлым. {{Водступ|1|em}}Аднак, у апошні час т. Лёсік зноў вышаў на поле літаратурных боек. {{Водступ|1|em}}У [[Узвышша (часопіс)/1927/2|другім нумары]] „[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]“ за мінулы год паміж іншых рэцэнзій зьмешчана вялікая рэцэнзія, свайго роду крытычны артыкул Яз. Лёсіка на<noinclude></noinclude> 2to0gu9g1gijxvmh0ryyc8wohqvu7b5 102 47241 301017 180738 2026-10-17T08:53:10Z Gleb Leo 2440 301017 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Леанід |Прозвішча = Рудніцкі |Варыянты імёнаў = Псеўданім: В. Бруевіч |Выява = |ДН = 20 кастрычніка 1884 |Месца нараджэння = Ворша |ДС = |Месца смерці = |Апісанне = беларускі пісьменнік, педагог |Іншае = |Вікіпедыя = Леанід Іванавіч Рудніцкі |Вікіпедыя2 = Леанід Рудніцкі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |Google = |Катэгорыя = Леанід Рудніцкі |Першая літара прозвішча = Р }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Паруханае жыццё]] * [[Антонавае няшчасце]] // {{Fine|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]. — 13 лістапада 1919. — [[Беларусь (1919, Мінск)/1919/48|№48]]}} * [[Дурны дырэктар]] // {{Fine|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]. — 30 лістапада 1919. — [[Беларусь (1919, Мінск)/1919/35|№35 (62)]]}} * [[Стары будынак]] * [[Лук’ян]] * [[Сябры]] // {{Fine|[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]. — 4 студзеня 1920. — [[Беларусь (1919, газета)/1920/3|№3 (59)]]}} * [[Цыгаркі]] * [[Макар і Параска]] * [[Чарніца Антонія]] * [[Пан у вёсцы]] * [[Чорт (Бруевіч)|Чорт]] * [[Пан Дроб у гатэлі]] * [[На хаўтурах]] * [[У старой хаце]] {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 219kvygh05v5yhie4o30ggdr052pf9g 0 48109 301009 126790 2026-10-17T08:39:53Z Gleb Leo 2440 301009 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Аб «Нашай Долі» | аўтар = Францішак Умястоўскі | секцыя = Успаміны | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1919 год }} * [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/47/Аб «Нашай Долі»|Аб „Нашай Долі“]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 17—? сьнежня 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/47|№47 (74)]]—?}} * [[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/3/Аб «Нашай Долі»|Аб „Нашай Долі“]] // {{Fine|[[Беларускія Ведамасьці (1921)|Беларускія Ведамасьці]]. — 20 верасьня 1921. — [[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/3|№3]]}} [[Катэгорыя:Успаміны Францішка Умястоўскага]] [[Катэгорыя:Наша Доля]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] oosj621urhw54stf4t8jkdjd3ozc0ef 0 48263 301086 194853 2026-10-17T09:51:43Z Gleb Leo 2440 301086 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Вялікі патрыёт Васіль Цяпінскі | аўтар = Вацлаў Ластоўскі | секцыя = Навукова-папулярны артыкул | папярэдні = | наступны = | год = 1916 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Гоман (1916)/лацінка/1916/14/Wasil Ciapinski|Wasil Ciapinski]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 31 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/14|№14]]}} * [[Rodnyje zierniaty (1916)/IV/Wasil Ciapinski|Wasil Ciapinski]] // {{Fine|[[Rodnyje zierniaty (1916)|Rodnyje zierniaty]] / skład. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. Wilnia: Drukarnia biełaruskaj časopisi „Homan“, 1916}} * [[Biełaruski Kalendar Swajak na 1919 hod/Wasil Ciapinski|Wasil Ciapinski]] // {{Fine|[[Biełaruski Kalendar Swajak na 1919 hod]]. Wilnia: Wydawiectwo W. Łastoŭskaho, 1918}} * [[Часопісь (1919)/1920/1/Вялікі патрыот-Васіль Цяпінскі|Вялікі патрыот-Васіль Цяпінскі]] // {{Fine|[[Часопісь (1919)|Часопісь]]. — Студзень 1920. — [[Часопісь (1919)/1920/1|№1]]}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Вацлава Ластоўскага]] [[Катэгорыя:Творы пра Васіля Цяпінскага]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ipgwi0x00e6y4qqsg1e8up0j40h9p0v 104 53738 300748 209534 2026-10-16T14:08:41Z Gleb Leo 2440 300748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="VasyaRogov" /></noinclude>шляхціца. І гэта зразумела, бо пры палітыцы рэальнай і дэмакратычнай, якая ня хоча лавіць жураўлёў ў небе, заўсёды ідзе аб скурных клясавых інтарэсах, аб скарыстаньні абавязкавага, прымусовага стану рэчаў у гаспадарстве. Тут нельга думаць аб магчымасьці соцыяльнай творчасьці. {{Водступ|2|em}}Няздольнасьць соцыяльнай працы ў палітычнай форме датычыцца ўсіх партыяў, стоячых на клясавым грунце. Карысна — клясавая ад‘знака характарызуе ня толькі буржуазна-дэмакратычвыя партыі, але сцыялістычныя. Прызнаць палітычную няздольнасьць соцыялізму тым горай, што да апошніх часоў соцыялізм быў адзінаю касулькаю, адзінай надзеяй на магчымасьць лепшай будучыны<ref>Шмат якія індывідуальныя вывады аўтара наўрад ці могуць застацца без усялякай дыскусіі. Аднак, з прычыны браку спэцыяльнай беларускай літэратуры мы ня можам ня даць аўтору поўнай свабоды выказацца так, ці йначай па тых пытаньнях, на якія мы маем іншы пагляд. Рэд. „''[[Наша Думка (1920)|Н. Д]].''“</ref>. Соцыялістычныя мучанікі сваёй крывёй, сваім бязрадасным, ахвярным жыцьцём без сьвятла і асабістага шчасьця рабілі, здавалася, фундамэнт сонечнай будучыны. Пачаткавы соцыялізм Р. Оўэна, Ш. Фур‘е, С-Сімона, які звалі утопічным, вязаў духовыя сувязі са ўсімі лепшымі барцамі за чалавецтва — {{перанос-пачатак|п=пер|к=шымі}}<noinclude></noinclude> dlknokgomw0yl8k0qhadbx44u60fkd6 0 53998 300910 142973 2026-10-16T20:03:39Z Gleb Leo 2440 300910 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мой родны край!.. | аўтар = Францішак Аляхновіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Грамадзянін (1919)/20/Moj rodny kraj…|Moj rodny kraj…]] // {{Fine|[[Грамадзянін (1919)|Hramadzianin]]. — 25 Sakawika 1919. — [[Грамадзянін (1919)/20|№20]]}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14/Мой родны край!..|Мой родны край!..]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/V/Францішак Аляхновіч/Мой родны край!..|Мой родны край!..]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/V|Выпуск V]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} [[Катэгорыя:Вершы Францішка Аляхновіча]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 9k9h8xu84xzs69k8r2yojircgx03p9c 300992 300910 2026-10-17T08:11:21Z Gleb Leo 2440 300992 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мой родны край!.. | аўтар = Францішак Аляхновіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Hramadzianin (1919)/20/Moj rodny kraj…|Moj rodny kraj…]] // {{Fine|[[Hramadzianin (1919)|Hramadzianin]]. — 25 Sakawika 1919. — [[Hramadzianin (1919)/20|№20]]}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14/Мой родны край!..|Мой родны край!..]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/V/Францішак Аляхновіч/Мой родны край!..|Мой родны край!..]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/V|Выпуск V]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} [[Катэгорыя:Вершы Францішка Аляхновіча]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 205nfl23ej499xrnpf8wp1b02b1y0hp 0 54000 300988 286155 2026-10-17T08:09:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Грамадзянін (1919)/18/Ustawaj!]] у [[Hramadzianin (1919)/18/Ustawaj!]] 286154 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ustawaj! | аўтар = Францішак Аляхновіч | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Верш | крыніца = [https://knihi.com/none/Hramadzianin_lev_pdf.zip.html#225134-1919-18.pdf_3 Hramadzianin. — 18 Sakawika 1919. — №18; б. 3] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Уставай! (Аляхновіч)]]. }} {{Block center/s}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|USTAWAJ}}!|памер=140%}} Udaryŭ zwon, paniośsia klicz,<br /> mahutny klicz ad kraju ŭ kraj:<br /> usiak, chto śpić, ŭstawaj! ŭstawaj<br /> i raspalaj narodny Znicz.<br /> Czyrwony ŭ niebie widać znak —<br /> to paczynajecca zara.<br /> Spać ŭ taki momant nie para,<br /> chaj praciraje wpczy ŭsiak…<br /> Bo treba chatu budawać,<br /> treba chutczej rubaci zrub,<br /> chto tolki žyŭ, chto jszcze nia trup,<br /> ratuj swaju Staronku—Mać!<br /> Choć ŭsio traszczyć, walicca znoŭ,<br /> raboty z ruk ty nie kidaj,<br /> bo Biełaruś — twoj rodny kraj,<br /> addaj-ž jamu swoj pot i kroŭ…<br /> Udaryŭ zwon, praniossia klicz,<br /> mahutny klicz ad kraju ŭ kraj,<br /> pa sercach śpiaczych, bytcym bicz<br /> jon ścebanuŭ: para! ustawaj!..<br /> {{Калёнтытул|right=''F. Alechnowicz (J. M.).''}} {{Block center/e}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Грамадзянін (1919)]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] h11y7aeqpe3xc9d9e0umsz9ktyrep71 0 54001 300987 286153 2026-10-17T08:09:43Z Gleb Leo 2440 300987 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Уставай! | аўтар = Францішак Аляхновіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1922 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Hramadzianin (1919)/18/Ustawaj!|Ustawaj!]] // {{Fine|[[Hramadzianin (1919)|Hramadzianin]]. — 18 Sakawika 1919. — [[Hramadzianin (1919)/18|№18]]}} * [[Чырвоны дудар (1924)/Рэволюцыя/Уставай!|Уставай!]] // {{Fine|[[Чырвоны дудар (1924)|Чырвоны дудар]] / склад. ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]'', ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]'', ''[[Аўтар:Алесь Ляжневіч|Алесь Ляжневіч]]''. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} [[Катэгорыя:Вершы Францішка Аляхновіча]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] n990lc1jnc0m6ks25c4eigzum8ucxs3 0 54712 301026 141575 2026-10-17T08:55:15Z Gleb Leo 2440 Выдалена перасылка на [[Беларусь (газета, Мінск)/1919/9/Ваяцкі гымн]] 301026 wikitext text/x-wiki {{Хутка выдаліць}} 5a58xgldtyla00dynj7mf3nkple7a2j 0 55291 301047 283154 2026-10-17T09:19:58Z Gleb Leo 2440 301047 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускія сыны | аўтар = Янка Купала | год = 1919 год | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Звон (1919)/9/Беларускіе сыны|Беларускіе сыны]] // {{Fine|[[Звон (1919)|Звон]]. — 12 верасьня 1919. — [[Звон (1919)/9|№9]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Беларускія сыны|Беларускія сыны]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Беларускія сыны|Беларускія сыны]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5m9zxvnjetgcjvizr4muhfz38ojop0z 0 62415 300683 224211 2026-10-16T12:57:48Z Gleb Leo 2440 300683 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Савось-распусьнік | аўтар = Якуб Колас | сэкцыя = Вершаванае апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/II/Савось-распусьнік|Савось-распусьнік]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Колас, 1928—1929)/II|Том II]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * [[Вершы для дзяцей (Колас, 1945)/Савось-распуснік|Савось-распуснік]] // {{Fine|[[Вершы для дзяцей (Колас, 1945)|Вершы для дзяцей]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1945}} == Урыўкі == * [[Шлях Моладзі (1929)/1933/1/Dla našych małodšych/Katok|Katok]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Студзень 1933. — [[Шлях Моладзі (1929)/1933/1|№1 (48)]]}} * [[Zasieŭki (1937)/Čytanka dla dzieciej/Katok|Katok]] // {{Fine|[[Zasieŭki (1937)|Zasieŭki]] / skład. ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Siarhiej Paŭłovič]]''. Vilnia: Vydańnie Biełaruskaha Vydaviectva „Biełpres“, 1937}} [[Катэгорыя:Вершы для дзяцей (Колас, 1945)]] [[Катэгорыя:Паэмы Якуба Коласа]] [[Катэгорыя:Дзіцячая паэзія]] [[Катэгорыя:Казкі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 29ka1hlh4y5vqvqeumg0swy6uq0i1pz 104 62552 301060 233881 2026-10-17T09:24:07Z Gleb Leo 2440 301060 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude>у аднэй руцэ трымаў стрэльбу паўстанца, другою — пісаў свае бадзёрыя прызыўныя вершы. Пад пераважна сумны настрой сваіх колег-песьняроў М. Чарот зьмяшчае ў часопісу „[[Звон (1919)|Звон]]“ свой [[Звон (Чарот)|верш]] пад аналёгічнай назвай. У гэтым вершы поэта зьвяртаецца да звону, заклікаючы яго званіць так, каб прачнуўся той, хто сьпіць, а хто ўстаў, каб ішоў да працы. {{block center/s}} Зазвані моцна, звон, загудзі,<br /> Каб пачулі цябе на ўвесь край,<br /> Беларуса хутчэй разбудзі,<br /> Хоць цяпер яму спаць ты ня дай!<br /> Прышоў час, калі сорамна спаць;<br /> Ўсе так шчыра за працу ўзялісь,<br /> Ўсе жыцьцё пачалі будаваць,<br /> А ты сьпіш… Хоць ад звону прасьнісь!<br /> Паглядзі, як сусед пачаў жыць,<br /> Што нядаўна нявольнікам быў.<br /> Ён ня спаў, — і цяпер ён ня сьпіць,<br /> Усім кажа, што ён яшчэ жыў.<br /> А чаго, беларус, ты маўчыш?!<br /> І табе годзе, братку, драмаць:<br /> Калі можна гукаць, ты маўчыш,<br /> Каб пасьля ня прышлось шкадаваць.<br /> Дык звані моцна, звон, і гудзі,<br /> Сваім гукам глушы увесь край!<br /> Хто ‘шчэ сьпіць — ты таго разбудзі,<br /> Хто ня сьпіць — тых да працы зьбірай<ref>„[[Завіруха (Чарот, зборнік)|Завіруха]]“, стар. 75.</ref>. {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Гэты верш, напісаны песьняром у 1919 г., як найлепш характарызуе настрой і сьветаадчуваньне М. Чарота. Поэта ў ім выглядае барацьбітом. Яму вочавідна і зразумела дыялектыка падзей. Сусед<noinclude></noinclude> rs4i0f0us26cegfi112h9eneo370lxn 0 63911 300684 159972 2026-10-16T12:58:12Z Gleb Leo 2440 300684 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Спляліся цені — попел змрокаў… | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = Ліпень 1930 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1930/13/Літэратурны аддзел/Спляліся цені — попел змрокаў…|⁂ (Спляліся цені — попел змрокаў…)]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Сьнежань 1930. — [[Шлях Моладзі (1929)/1930/13|№13 (23)]]}} * [[Зорным шляхам (1932)/Места вагнявокае/Спляліся цені — попел змрокаў…|⁂ (Спляліся цені — попел змрокаў…)]] // {{Fine|[[Зорным шляхам (1932)|Зорным шляхам]]. Вільня: Выданьне Беларускага Выдавецкага Таварыства, 1932}} [[Катэгорыя:Зорным шляхам]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] l7nm3775lwe42nl8x2txlyvxts54rbr 0 63938 300685 160008 2026-10-16T12:58:27Z Gleb Leo 2440 300685 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Места, места, — любы вораг… | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1930 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1930/10/Літэратурны аддзел/Места, места — любы вораг…|⁂ (Места, места — любы вораг…)]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Верасень 1930. — [[Шлях Моладзі (1929)/1930/10|№10 (20)]]}} * [[Зорным шляхам (1932)/Песьні каханьня/Места, места — любы вораг…|⁂ (Места, места — любы вораг…)]] // {{Fine|[[Зорным шляхам (1932)|Зорным шляхам]]. Вільня: Выданьне Беларускага Выдавецкага Таварыства, 1932}} [[Катэгорыя:Зорным шляхам]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] mxlckilqtclt9c0fh0phzwi6s60wsck 0 66025 301168 294735 2026-10-17T11:44:18Z Gleb Leo 2440 301168 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Лучынка | безаўтара = | год = 1914 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Лучынка (часопіс)|Лучынка (1914)}} * Лучынка. — 1914. — {{Скан|[[Лучынка (часопіс)/1|Кніжка 1]]|Лучынка (1914). Кніжка 1.pdf}} * Лучынка. — 1914. — {{Скан|[[Лучынка (часопіс)/2|Кніжка 2]]|Лучынка (1914). Кніжка 2.pdf}} * Лучынка. — 1914. — {{Скан|[[Лучынка (часопіс)/3|Кніжка 3]]|Лучынка (1914). Кніжка 3.pdf}} * Лучынка. — 1914. — {{Скан|[[Лучынка (часопіс)/4|Кніжка 4]]|Лучынка (1914). Кніжка 4.pdf}} * Лучынка. — 1914. — {{Скан|[[Лучынка (часопіс)/5|Кніжка 5]]|Лучынка (1914). Кніжка 5.pdf}} * Лучынка. — 1914. — {{Скан|[[Лучынка (часопіс)/6|Кніжка 6]]|Лучынка (1914). Кніжка 6.pdf}} {{PD-Расейская імпэрыя}} [[Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы]] [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы Расійскай імперыі]] lggzz4u9mfmgfpener3gvmtyx0hsg0s 0 66115 301137 284071 2026-10-17T11:12:04Z Gleb Leo 2440 301137 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзянніца | безаўтара = | год = 1916 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Дзянніца (1918)|Дзянніца]] {{smaller|(1918—1919)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Дзянніца (1916)|Дзяньніца (1916)}} Рэдактар-выдавец [[Аўтар:Цішка Гартны|Зьміцер Жылуновіч]]. * Дзянніца. — 1 лістапада 1916. — {{Скан|[[Дзянніца (1916)/1|№1]]|Дзянніца (1916). № 1.pdf}} * Дзянніца. — 9 лістапада 1916. — {{Скан|[[Дзянніца (1916)/2|№2]]|Дзянніца (1916). № 2.pdf}} * Дзянніца. — 18 лістапада 1916. — {{Скан|[[Дзянніца (1916)/3|№3]]|Дзянніца (1916). № 3.pdf}} * Дзянніца. — 27 лістапада 1916. — {{Скан|[[Дзянніца (1916)/4|№4]]|Дзянніца (1916). № 4.pdf}} * Дзянніца. — 3 сьнежня 1916. — {{Скан|[[Дзянніца (1916)/5|№5]]|Дзянніца (1916). № 5.pdf}} * Дзянніца. — 23 сьнежня 1916. — {{Скан|[[Дзянніца (1916)/6|№6]]|Дзянніца (1916). № 6.pdf}} * Дзянніца. — 31 сьнежня 1916. — {{Скан|[[Дзянніца (1916)/7|№7]]|Дзянніца (1916). № 7.pdf}} == Працяглыя публікацыі == Ніжэй пададзеныя творы, якія зьмяшчаліся на працягу некалькіх нумароў. * ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Гартны, Ц]]''. [[Дзянніца (1916)/Бацькава воля|Бацькава воля]] // {{Fine|Дзянніца. — 1 лістапада—31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]—[[Дзянніца (1916)/7|7]]}} * ''[[Аўтар:Эдвард Будзька|Акцьюб]]''. [[Дзянніца (1916)/Думкі да граматыкі|Думкі да граматыкі]] // {{Fine|Дзянніца. — 1 лістапада—31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]—[[Дзянніца (1916)/7|7]]}} {{PD-Расійская імперыя}} [[Катэгорыя:Газеты Санкт-Пецярбурга]] [[Катэгорыя:Газеты Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Творы 1916 года]] t7igdewixg2j5287de4wgjn3u85kqmp 0 66124 301138 164999 2026-10-17T11:12:24Z Gleb Leo 2440 301138 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Świetač | безаўтара = | год = 1916 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Świetač|Śvietač (1916)}} Рэдактар-выдавец [[Аўтар:Эдвард Будзька|Адвард Будзька]]. * Świetač. — 1 listapada 1916. — {{Скан|[[Świetač (1916)/1|№1]]|Świetač. 1916. № 1.pdf}} * Świetač. — 9 listapada 1916. — {{Скан|[[Świetač (1916)/2|№2]]|Świetač. 1916. № 2.pdf}} * Świetač. — 18 listapada 1916. — {{Скан|[[Świetač (1916)/3|№3]]|Świetač. 1916. № 3.pdf}} * Świetač. — 27 listapada 1916. — {{Скан|[[Świetač (1916)/4|№4]]|Świetač. 1916. № 4.pdf}} * Świetač. — 3 śniežnia 1916. — {{Скан|[[Świetač (1916)/5|№5]]|Świetač. 1916. № 5.pdf}} * Świetač. — 23 śniežnia 1916. — {{Скан|[[Świetač (1916)/6|№6]]|Świetač. 1916. № 6.pdf}} * Świetač. — 31 śniežnia 1916. — {{Скан|[[Świetač (1916)/7|№7]]|Świetač. 1916. № 7.pdf}} == Працяглыя публікацыі == Ніжэй пададзеныя творы, якія зьмяшчаліся на працягу некалькіх нумароў. * [[Аўтар:Эдвард Будзька|Akćub]]. [[Świetač (1916)/Dumki da hramatyki|Dumki da hramatyki]] // {{Fine|Świetač. — 1 listapada—31 śniežnia 1916. — [[Świetač (1916)/1|№1]]—[[Świetač (1916)/7|7]]}} * [[Аўтар:Эдвард Будзька|Budźka, A]]. [[Świetač (1916)/Jak lepi budawać|Jak lepi budawać]] // {{Fine|Świetač. — 1 listapada—9 listapada, 31 śniežnia 1916. — [[Świetač (1916)/1|№1]]—[[Świetač (1916)/2|2]], [[Świetač (1916)/6|6]]—[[Świetač (1916)/7|7]]}} * [[Аўтар:Люцыян Хвецька|Małyšewič, L]]. [[Świetač (1916)/Z darohi|Z darohi]] // {{Fine|Świetač. — 9 listapada, 27 listapada—31 śniežnia 1916. — [[Świetač (1916)/2|№2]], [[Świetač (1916)/4|4]]—[[Świetač (1916)/7|7]]}} * [[Аўтар:Андрэй Зязюля|Ziaziula, A]]. [[Świetač (1916)/Słowa praŭdy ab mowie i doli biełaruskaj|Słowa praŭdy ab mowie i doli biełaruskaj]] // {{Fine|Świetač. — 27 listapada—23 śniežnia 1916. — [[Świetač (1916)/4|4]]—[[Świetač (1916)/6|6]]}} {{PD-Расійская імперыя}} [[Катэгорыя:Газеты Санкт-Пецярбурга]] [[Катэгорыя:Газеты Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1916 года]] 8ja3r3n2pai0i6517c2w3086fb5tocn 0 66132 301139 299521 2026-10-17T11:12:57Z Gleb Leo 2440 301139 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Biełarus | безаўтара = | год = 1913—1915 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Biełarus|Biełarus (1913)}} Рэдактар-выдавец: * [[Аўтар:Антон Бычкоўскі|Антон Бычкоўскі]] (1913—1914) * [[Аўтар:Баляслаў Пачопка|Баляслаў Пачопка]] (1914—1915) Гады выданьня: * [[Biełarus (1913)/1913|1913]] * [[Biełarus (1913)/1914|1914]] * [[Biełarus (1913)/1915|1915]] == Працяглыя публікацыі == '''1913''' * ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Swajak, K]]''. [[Biełarus (1913)/Alkahol|Alkahol]] // {{Fine|Biełarus. — 5—19 Wiereśnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/24|№24]]—[[Biełarus (1913)/1913/26|26]]}} * ''[[Аўтар:Рыгор Кляновіч|Klonowicz, R]]''. [[Biełarus (1913)/Pa naszych wioskach|Pa naszych wioskach]] // {{Fine|Biełarus. — 30 Kastrycznik—13 Listapada, 27 Listapada—5 Śnieżnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/32|№32]]—[[Biełarus (1913)/1913/34|34]], [[Biełarus (1913)/1913/36|36]]—[[Biełarus (1913)/1913/37|37]]}} '''1914''' * ''[[Аўтар:Рыгор Кляновіч|Klonowicz, R]]''. [[Biełarus (1913)/Nowaja pucina|Nowaja pucina]] // {{Fine|Biełarus. — 6, 20—27 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/6|№6]], [[Biełarus (1913)/1914/8|8]]—[[Biełarus (1913)/1914/9|9]]}} * ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Swajak, K]]''. [[Biełarus (1913)/Mikodam|Mikodam]] // {{Fine|Biełarus. — 13—20 Lutaho 1914. — [[Biełarus (1913)/1914/7|№7]]—[[Biełarus (1913)/1914/8|8]]}} {{PD-Расійская імперыя}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] 1qdwrbioxfdrlzujsch6nsfsojzp25o 0 66146 301169 165034 2026-10-17T11:44:35Z Gleb Leo 2440 301169 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Саха | безаўтара = | год = 1912—1915 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = [[Саха (1920)|Саха]] {{smaller|(1920)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Саха (часопіс)|Саха (1912)}} Рэдактар-выдавец [[Аўтар:Аляксандр Уласаў|Аляксандар Уласаў]] Гады выданьня: * [[Саха (1912)/1912|1912]] * [[Саха (1912)/1913|1913]] * [[Саха (1912)/1914|1914]] * [[Саха (1912)/1915|1915]] {{PD-Расійская імперыя}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Сельская гаспадарка]] 130yu9snc2vl8fx37vxbmn341iwxuva 106 66156 300741 165053 2026-10-16T13:51:16Z Gleb Leo 2440 300741 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=Саха |Language=be |Volume=[[Саха (1912)/1912/8|Кніжка 8]] |Author= |Translator= |Editor=[[Аўтар:Аляксандр Уласаў|Аляксандр Уласоў]] |Illustrator= |School= |Publisher=[[Аўтар:Аляксандр Уласаў|Аляксандр Уласоў]]<br />Друкарня „Зніч“ |Address=Вільня |Year=1912 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} 27z53lqgjnl4nqn42dbqfdvoi3of0sp 0 67608 301175 238081 2026-10-17T11:49:11Z Gleb Leo 2440 301175 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Раніца. № 1 | безаўтара = | год = 1914 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Раніца (1914). № 1.pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Раніца (1914). № 1.pdf" from="7" to="7" onlysection="Верхавіна" /> {{цэнтар|ЗЬМЕСТ<ref>У арыгінальным выданьні няма, дададзена дзеля зручнасьці. (Вікікрыніцы [[File:Wikisource-logo.svg|16px]])</ref>|памер=140%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Калёнтытул|right=Стар.}} {{Dotted TOC||[[Раніца (1914)/Нашые шляхі|Нашые шляхі]] — артыкул [[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Карпы Голскага]]|1{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Раніца (1914)/Азірнемся|Азірнемся]] — артыкул [[Аўтар:Аркадзь Смоліч|Лаўрэна Будзіловіча]]|2{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Раніца (1914)/Ні пакідайце сваей мовы|Ні пакідайце сваей мовы]] — артыкул [[Аўтар:Браніслаў Тарашкевіч|Тараса Язычніка]]|5{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Раніца (1914)/Праца і навука|Праца і навука]] — артыкул [[Аўтар:Клаўдзій Дуж-Душэўскі|Клаўдзія Дуж-Душэўскага]]|6{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Раніца (1914)/Да таварышоў, каторые канчаюць сярэдніе школы|Да таварышоў, каторые канчаюць сярэдніе школы]] — артыкул [[Аўтар:Клаўдзій Дуж-Душэўскі|Клаўдзія Дуж-Душэўскага]]|8{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Раніца (1914)/Казка аб крыльлях|Казка аб крыльлях]] — апавяданьне [[Аўтар:Аркадзь Смоліч|Лаўрэна Будзіловіча]]|9{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Раніца (1914)/Беларуская ідэя і рух беларускі паміж студэнтамі|Беларуская ідэя і рух беларускі паміж студэнтамі]] — артыкул [[Аўтар:Клаўдзій Дуж-Душэўскі|Клаўдзія Дуж-Душэўскага]]|13{{gap|0.5em}}|3|col3-width=2.5em}} {{block center/e}} ----------- {{Крыніцы}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Раніца (1914). № 1.pdf" from="21" to="21" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Раніца (1914). № 1.pdf" from="22" to="22" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} [[Катэгорыя:Часопісы Санкт-Пецярбурга]] [[Катэгорыя:Часопісы Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Студэнцтва]] [[Катэгорыя:Творы 1914 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Санкт-Пецярбургу]] hzsocxpiutznpxyfy55s50gx92tq3rb 0 69113 300911 253600 2026-10-16T20:03:48Z Gleb Leo 2440 300911 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ай-Кітаб-Кіцеп | аўтар = Іван Луцкевіч | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1918 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Варта (1918)/Ай-Кітаб-Кіцёп|Ай — Кітаб — Кіцёп]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/6/Ай-Кітаб-Кіцёп|Ай-Кітаб-Кіцёп]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 11 сакавіка 1920. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/6|№6 (28)]]}} * [[Зборнік «Наша Ніва» (1920)/Ай Кітаб|Ай Кітаб]] // {{Fine|[[Зборнік «Наша Ніва» (1920)|Зборнік «Наша Ніва»]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1920}} [[Катэгорыя:Іван Луцкевіч]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Кітабы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] fv0bh0yfqcylixavz7kix3zt0v5i4jn 0 69119 301180 171357 2026-10-17T11:57:08Z Gleb Leo 2440 301180 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Варта | безаўтара = | год = Кастрычнік 1918 году | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Варта (1918).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Варта (1918).pdf" from="6" to="6" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Варта (1918).pdf" from="59" to="59" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Варта (1918).pdf" from="60" to="60" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Язэп Варонка]] [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы Германскай імперыі]] [[Катэгорыя:Творы 1918 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] abwz2rdeoq66vftoeq4hvp067k2pexr 0 69663 301097 300348 2026-10-17T09:58:35Z Gleb Leo 2440 301097 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]] (1917—1918) — штотыднёвая газэта. * [[«Вольная Беларусь»]] (1917) — публіцыстычны артыкул [[Аўтар:Язэп Лёсік|Язэпа Лёсіка]]. * [[Вольная Беларусь (Журба)|Вольная Беларусь]] (?) — верш [[Аўтар:Янка Журба|Янкі Журбы]]. == Гл. таксама == * [[Незалежная Беларусь]] * [[Маладая Беларусь]] 50r07kj97qnnioy7q9m52abs93lynij 0 70159 300913 296677 2026-10-16T20:04:01Z Gleb Leo 2440 300913 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мы жывём надзеяй | аўтар = Гальяш Леўчык | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1913 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Biełarus (1913)/1913/7/My żywiem nadziejaj!..|My żywiem nadziejaj!..]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 21 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/7|№7]]}} * [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1/My žywiem nadziejaj…|My žywiem nadziejaj…]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Žyćcio]]. — 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/III/Б/Гальляш Леўчык/З раскіданых вершаў/Мы жывём надзеяй|Мы жывём надзеяй]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/III|Выпуск III]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} [[Катэгорыя:Вершы Гальяша Леўчыка]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] mcy7kz3kxn2529qgc0wqwet9q495sud 104 75383 301014 300389 2026-10-17T08:51:26Z Gleb Leo 2440 301014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Ядвігін"/>{{Цэнтар|'''1. [[Аўтар:Ядвігін Ш.|{{Разьбіўка|Ядвігін}} Ш]].'''|памер=140%}} {{выява з подпісам|месца=справа|шырыня=180px|выява=Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927). Ядвігін Ш.png|подпіс={{Larger|{{Разьбіўка|Ядвігін}} Ш.}}}} {{Водступ|2|em}}Ядвігін Ш. — гэта псэўдонім (мянушка, зьмененае імя). Запраўднае імя Антон Лявіцкі. Радзіўся ў 1870 г. ў фальв. Карпілаўцы каля м. Радашкавіч, Вялейскага павету. Сярэднюю {{Абмылка|шкалу|школу}} скончыў у Вільні, а вышэйшую ў Маскве. У Маскве-ж ён сьвядома прыстаў да беларускага руху, з якім была ў яго сувязь праз знаёмства з [[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Дуніным-Марцінкевічам]]. Тут пры яго (Ядвігіна) дзейным супрацоўніцтве пераложаны на беларускую мову „[[Сыгналъ (1891)|Сыгнал]]“ [[Аўтар:Усевалад Гаршын|Гаршына]] ў 1891 г. Пасьля Лявіцкі жыў пераменна то ў Менску, дзе выдаваў месячнік „[[Саха (1912)|Саха]]“, то ў Вільні, дзе дзейна супрацоўнічаў у [[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“. Перад гэтым пісаў і ў „[[Наша Доля (1906)|Нашай Долі]]“, а наагул пачаў пісаць свае расказы яшчэ раней. З 1909 году ён запаўняе сваімі „апавяданьнямі“ і „лістамі“ вялікія часткі старонак „Н. Нівы“. {{Водступ|2|em}}Пасьля лютаўскае (1917 г.) рэвалюцыі ў Расеі, Ядвігін Ш. супрацоўнічае ў часопісях „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“, „[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]“ і іншых, якія выходзілі ў Менску, {{Водступ|2|em}}Асобнымі кніжкамі выдана: {{Водступ|2|em}}1. „[[Дзед Завала (1910)|Дзед Завала]]“, Вільня 1910 г. — вершаваная легенда. {{Водступ|2|em}}2. „[[Бярозка (1912)|Бярозка]]“, Вільня 1912 г. — зборнік расказаў. {{Водступ|2|em}}3. „[[Васількі (1914)|Васількі]]“, Вільня 1914 г. — таксама зборнік расказаў і ўрэшце {{Водступ|2|em}}4. „[[Uspaminy (1921)|Uspaminy]]“, Wilnia 1921 h. {{Водступ|2|em}}Ядвігін Ш. якраз тыпічны прадстаўнік пераходнага часу. Ён бярэ свае расказы з народнай творчасьці, або з фантазіі, перадае іх цікава і з гумарам; але гэты гумар найчасьцей выглядае, як насьмешка над сялянамі, — перадаецца так, што селянін трапляе ў. сьмешнае палажэньне. Мэта аўтора хутчэй — не парадзіць сялянскім балячкам, а проста пасьмяшыць чытача. Праз гэта расказы Я. Ш. ўсё-ж захоўваюць цікавасьць для ўсіх („[[Пазыка (Ядвігін)|Пазыка]]“, „[[Заморскі зьвер]]“ і інш.). <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Ядвігін"/> <section begin="Бярозка"/>{{Калёнтытул|right=''З зборніка „[[Бярозка (1912)|Бярозка]]“.''{{gap|2em}}}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|Бярозка}}.|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}Даждаўся Лявон, што яго пацеха — Марыська — выцягнулася ўгару, як тая маладая, гладкая бярозка. Ад хлапцоў адбою ня было і, хоць сэрца крывёю аблівалася, а пара падышла замуж аддаваць. {{Водступ|2|em}}Справіў Лявон вясельле, як мае быць: каб у сэрцы дзіцячым на доўгія годы добрая памятка засталася і каб перад людзьмі сораму ня было; але як прыйшлося раставацца з дачуркай, — сплакаўся бедны, як бабёр: быццам чула сэрца нешта нядобрае. Ён і кажа ёй на апошнім адвітаньні: {{Водступ|2|em}}— Слухай, пацеха мая, адну цябе я толькі маю і адну табе толькі даю раду: калі цябе прыцісьне горкая доля, калі табе будзе вельмі<section end="Бярозка"/><noinclude></noinclude> rib1xsoxjcqsur5grcwjkdw3u7pg9un 102 76293 300918 300604 2026-10-16T20:06:05Z Gleb Leo 2440 300918 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Андрэй |Прозвішча = Шаптыцкі |Варыянты імёнаў = |Выява = A. Szeptycki (retouched).jpg |ДН = 29 ліпеня 1865 |Месца нараджэння = Прылбычы, Явароўскі павет, Каралеўства Галіцыі і Лядамерыі, Аўстрыйская імпэрыя |ДС = 1 лістапада 1944 (79 гадоў) |Месца смерці = Львоў, Львоўская вобласьць, УССР, СССР |Апісанне = украінскі рэлігійны дзеяч |Іншае = |Вікіпедыя = Андрэй Шаптыцкі |Вікіпедыя2 = Андрэй Шаптыцкі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Andrey Sheptytsky |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Андрэй Шаптыцкі |Першая літара прозвішча = Ш }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Da bratoŭ Biełarusaŭ (Шаптыцкі)|Da bratoŭ Biełarusaŭ]] / {{Fine|pier. ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|niewiadomy]]'' // [[Гоман (1916)|Homan]]. — 19 maja 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/28|№28]]}} == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|Талочка, У]]''. [[Мэтропаліт Шэптыцкі (Талочка)|Мэтропаліт Шэптыцкі]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 1 лістапада 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]}} * ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Грынкевіч, С]]''. [[У братоў украінцаў (1936)/5|5. Мітрапаліт Шаптыцкі]] // {{Fine|[[У братоў украінцаў (1936)|У братоў украінцаў]]. Вільня: Выданьне „[[Беларуская Крыніца (1925)|Беларускай Крыніцы]]“, 1936}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Украінскія аўтары]] [[Катэгорыя:Украінскія палітыкі]] [[Катэгорыя:Грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Уніяты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] stoy0vspiq7ykedv9staek6dkqeg03i 104 77571 301010 300390 2026-10-17T08:40:46Z Gleb Leo 2440 301010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|АГУЛЬНЫЯ ЎВАГІ}}.'''}} {{Водступ|2|em}}Кніга вершаў [[Аўтар:Алесь Гарун|А. Гаруна]] „[[Матчын дар (Гарун, зборнік)|Матчын Дар]]“ перавыдаецца з зборніку пад гэтай-жа назвай, які быў выдрукаваны ў Менску ў 1918-м годзе. Частка вершаў, якія ўвайшлі ў выданьне 1918 году, была выдрукавана раней у розных выданьнях: „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“, „[[Вольная Беларусь (1917)|Вольнай Беларусі]]“, „[[Белоруская рада (1917)|Беларускай Радзе]]“, „[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»|Беларускіх Календарох]]“ і інш.; частка-ж (каля паловы) была ўзята з аўтографаў і друкавалася ў зборніку ўпяршыню. Некаторыя вершы „Матчынага Дару“ перадрукоўваліся пазьней, пасьля 1918-га году ў пэрыодычных выданьнях (напр., у „[[Беларускія Ведамасьці (1921)|Беларускіх Ведамасьцях]]“, „[[Калядная пісанка (1913)|Каляднай Пісанцы]]“). {{Водступ|2|em}}На тытульнай старонцы зборніку 1918-га году стаіць надпіс: „Алесь Гарун. „Матчын Дар“. Думы і песьні. 1907—1914 гг“. {{Водступ|2|em}}З гэтага надпісу відаць, што вершы, якія ўвайшлі ў даны зборнік, былі напісаны ў пэрыод ад 1907-га да 1914-га г., аб чым і паведамляла „Выдавецкая Камісія“ на адвароце тытульнай старонкі ў наступнай нататцы: „Вершы, умешчаныя ў зборніку „Матчын Дар“, напісаны аўтарам у няволі, — у пэрыодзе 1907—1914 гг. У пачатку ліпня 1914-га году зборнік быў перасланы з Сібіры для друку ў Вільню, дзе яго выданьнем хацела заняцца „Беларускае Выдавецкае Таварыства“. Але паўстаўшая тады вайна адсунула выйсьце кнігі на цэлых 4 гады“. {{Водступ|2|em}}Надрукаваны „Матчын Дар“ быў ужо пасьля звароту А. Гаруна з Сібіры ў Менск. Сам поэта прымаў удзел у надрукаваньні свайго зборніку і такім чынам фактычна быў адным з радактароў яго. {{Водступ|2|em}}Нашае выданьне зьяўляецца перадрукам зборніку 1918-га году, пры чым у тэкст паасобных вершаў унесены нязначныя зьмены ў тых выпадках, калі ў тэксьце выданьня 1918-га году былі заўважны друкарскія памылкі, парушэньні рытмікі і граматычна неапрацаваныя месцы. Для паправак выкарыстаны друкаваныя варыянты і аўтографы, якія захоўваюцца ў Беларускай Акадэміі Навук і складаюць рукапісны архіў А. Гаруна. Пры спасылцы на аўтограф зазначаецца нумар папкі рукапісаў А. Гаруна, разьдзел, падразьдзел і месца аўтографу ў падразьдзеле (напр. XV. 1. 16/24); пры спасылцы на „сшытак“ маецца на ўвазе папка XV, разьдзел 1, у якім гэты сшытак вершаў зьмешчаны. {{Водступ|2|em}}Мова „Матчынага Дару“ ня можа лічыцца літаратурна вытрыманай з лексычнага і граматычнага бакоў. Гэта часткова тлумачыцца тым, што значная частка вершаў, якія ўвайшлі ў зборнік, пісаліся, як зазначана ў прадмове да яго, у выгнаньні між 1907 і 1914 гг. {{Водступ|2|em}}А. Гаруном ужываюцца даволі разнастайныя рытмы, але часам у яго заўважаецца граматычная неапрацаванасьць вершу з тэй прычыны, што для рытму ён адступае ад граматычных норм і звычайнай акцэнтоўкі; спатыкаюцца ў А. Гаруна таксама і перабоі ў рытміцы. Некаторыя выкліканыя запатрабаваньнем рытмоўкі парушэньні граматыкі і націску, а таксама і стылістычна неапрацаваныя месцы агавораны ніжэй ва ўвагах да паасобных вершаў.<noinclude></noinclude> 64xsioqytapktz4b14a59nc1ar0tqbh 104 77995 300795 300439 2026-10-16T15:16:20Z Gleb Leo 2440 300795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="42"/>{{цэнтраваны блёк/пачатак}} Счастье, ты вчера блеснуло мне несмело,<br/> И поверилось, что жизнь проста, легка,<br/> В сердце зыбком что-то пело и болело,<br/> Радость душу мне щемила, как тоска.<br/> А сегодня вновь мечтой себя туманю,<br/> Книгу развернул, но не могу читать.<br/> Как случилося, что полюбил я Аню,<br/> Разве знаю я? Да и к чему мне знать?<br/> {{цэнтраваны блёк/канец}} <section end="42"/> <section begin="43"/>{{водступ|2|em}}''43. З цыклю „Усьмешкі“.'' Усе эпіграмы выдаюцца з аўтографу (п. VI. № 42, 44). Тры эпіграмы (II—IV) задатаваны ў аўтографе 1912 годам. Усе яны маюць {{Абмылка|надпіс|подпіс}} „Sine ira“. Эпіграма „Пан і Мужык“ (№ 1) над загалоўкам мае прыпіску: „З цыклю „Усьмешкі“ і падпісана поўным імем і прозьвішчам поэты. Яна ў рукапісе не задатавана, але аднесена да групы эпіграм, зважаючы на зьмест і руку.<br/> {{водступ|2|em}}У вершы „Чытаю я журнал сучасны“ заўважаны русіцызм „прэкраснай“ (3 р.).<br/> {{водступ|2|em}}Захавалася ў аўтографах поэты яшчэ адна эпіграма, якая ня зьмешчана ў выданьні затым, што тэкст яе не расшыфраваны і, як відаць, нявыгодны для чытаньня. Прыводзім яе ў увагах:<br/> {{водступ|2|em}}За арыхметіку бярусь<br/> {{водступ|2|em}}Праз{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.{{прахон|1em}}.<br/> {{водступ|2|em}}Часьць роўна цэламу свайму.<br/> {{водступ|2|em}}— Чаму?<br/> {{водступ|2|em}}1912 г. у даным разьдзеле задатаваны толькі тры нумары вершаў (41—43). Гэта тлумачыцца тым, што шмат вершаў гэтага году выдрукавана ў зборніку „[[Вянок (Багдановіч)|Вянок]]“, які быў канчаткова падрыхтаваны поэтам да друку у 1912 годзе і надрукаваны ў 1913 годзе (гл. ўвагу да „Вянка“). <section end="43"/> <section begin="44"/>{{водступ|2|em}}''44. Ліст да [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|В. Ластоўскага]].'' Перадрук з газэты „[[Гоман (1916)|Гоман]]“ 1917 г. № 48. Напісаны, як зазначана ў канцы выдрукаванага ў газэце тэксту, у 1913 годзе. {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (п. IV, № 13, ст. 30):<br/> {{водступ|2|em}}36{{прахон|0.5em}}Даўно ўжо выводзіць па ёй вучня смык.<br/> {{водступ|2|em}}37{{прахон|0.5em}}І ад працы тэй зьмяніўся йскрыпкі зык.<br/> {{водступ|2|em}}38{{прахон|0.5em}}Якім ён ёмкім стаў!..<br/> {{водступ|2|em}}43{{прахон|0.5em}}Маглі-бы не зьмяніць, калі зьмянілі дрэва?.. {{водступ|2|em}}У 16-ым р. на слове „уражэньне“ націск пастаўлены няправільна, але яго прыходзіцца аставіць для рытмікі. {{водступ|2|em}}У 34-ым р. „бачна“ — новатвор у сэнсе „відна“. 42 р. у слове „сьпева“ (зам. „сьпеву“) канчатак захованы для рыфмы. {{водступ|2|em}}Русіцызм: „стаўні“ (5 р.). <section end="44"/> <section begin="45"/>{{водступ|2|em}}''45. С. Полуяну.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1913 г. № 30. [[Аўтар:Сяргей Палуян|С. Е. Полуян]] — малады беларускі пісьменьнік. З 1909 г. супрацоўнічаў у „Нашай Ніве“. Скончыў жыцьцё самагубствам у 1910 г. (гл. ўвагу да 2-га разьдзелу). <section end="45"/> <section begin="46"/>{{водступ|2|em}}''46. Просьценькі вершык.'' Верш выданы з часопісу „[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Żyćcio]]“ 1919 г. [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4|№ 4]]. Год напісаньня вершу прыблізна ўстаноўлены Літаратурнай Камісіяй па хронолёгічнай блізкасьці з вершам: „[[Народ, Беларускі Народ!|Народ, Беларускі народ]]“, задатаваным 1913 годам (гл. ўвагу да в. № 47). <section end="46"/> <section begin="47"/>{{водступ|2|em}}''47. Народ, Беларускі народ!'' Верш выдаецца з часопісу „[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Żyćcio]]“ 1919 г. № 2. Задатаваны в. 1913 годам. З прычыны таго, што вершы „[[Варажба (Багдановіч)|Варажба]]“ і „[[Просьценькі вершык]]“ былі выдрукаваны ў сумежных <section end="47"/><noinclude></noinclude> bwdepv18aet9dsnw99xc9hw1xx7kobo 104 77996 300796 300440 2026-10-16T15:16:33Z Gleb Leo 2440 300796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="47"/>нумарох (3 і 4) часопісу „Biełaruskaje Żyćcio“, Літ. Камісія гадана ўстанаўляе год напісаньня гэтых вершаў, зважаючы на час напісаньня першага вершу гэтае групы. („Народ, Беларускі народ“).<br/> {{водступ|2|em}}Захаваўся рукапісны варыянт гэтага вершу (п. IV, № 4, ст. 17), у якім пасьля 2-га радку ўстаўлена: „Твой край у няволю забралі“.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты:<br/> {{водступ|2|em}}7 „У спудзе ад грознай бяды…<br/> {|style="margin-left: 1.8em; margin-right: auto;" | rowspan="2" valign="middle" | 12 | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBraceLeft.svg|12px]] | Хто йшчэ можа чуваць… |- | Хто мае вушы, каб чуваць… |} {{водступ|2|em}}У 12-ым радку „чуваць“ ужыта поэтам у сэнсе „пачуваць“, трэба думаць, для версыфікацыі. <section end="47"/> <section begin="48"/>{{водступ|2|em}}''48. Варажба.'' Выдаецца з тэксту газ. „[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje Żyćcio]]“ 1919 г. № 3. Адносна году напісаньня гэтага вершу гл. ўвагу да папярэдняга вершу „Народ. Беларускі народ“ (№ 47).<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (п. IV, № 13, ст. 25):<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Клубяцца глыбамі астаткі…<br/> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}Як у вадзе сьвінец…<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Побач-жа: засіяў блеск ясны.<br/> {{водступ|2|em}}У газэце пад загалоўкам гэтага вершу зроблена прыпіска: „з архіву [[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Ромуальда Земкевіча]]“. <section end="48"/> <section begin="49"/>{{водступ|2|em}}''49. Ізноў пабачыў я сялібы…'' Выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1913 г. № 20. У 2-ім радку поэта карыстаецца няправальнай формай „леты“ зам. „гады“. У 5-ым радку ў слове „пылу“ захованы канчатак (зам. „у пыле“) для версыфікацыі.<br/> {{водступ|2|em}}У канцы 16-га радка, замест працяжніка ў тэксьце „Н. Н.“, Літ. Камісіяй прынята двукроп‘е, як знак, які больш адпавядае сэнсу. <section end="49"/> <section begin="50"/>{{водступ|2|em}}''50. Споўненае абяцаньне.'' Перадрук з „[[Наша Ніва (1906)|Н. Н.]]“ 1913 г. № 44. У 3-ім радку ў тэксьце „Н. Н.“ выдрукавана: „на малюнкі“ (памылкова, а можа быць і для рыфмы з словам „чыгункі“, 2 р.). Літ. Камісіяй выпраўлена — „малюнку“.<br/> {{водступ|2|em}}Як на некалькі сваеасаблівую форму, можна ўказаць у 16-ым радку: „у край“ (зьдзіўлёны). <section end="50"/> <section begin="51"/>{{водступ|2|em}}''51. Дзед.'' Верш выдаецца з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1913 г. № 28.<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (п. IV, № 8, 27):<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Сеў там, дзе гарачэй пякло…<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}Скрозь тане сьнег, шуміць вада.<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Зіяе сонца, ўсюды людзі…<br/> {{водступ|2|em}}8{{прахон|0.5em}}Што хутка ён зямлёю будзе.<br/> {{водступ|2|em}}У даным зборніку зьмяшчаецца пераклад гэтага вершу на расійскую мову, зроблены самім поэтам (гл. в. № 314 у разьдзеле „Зеленя“). <section end="51"/> <section begin="52"/>{{водступ|2|em}}''52. Купідон.'' Перадрук з „[[Наша Ніва (1906)|Нашае Нівы]]“ 1913 г. № 26-27.<br/> {{водступ|2|em}}У 4-ым радку „Н. Н.“ выдрукавана „маё сэрца“. Слова „маё“, якое не ўкладаецца ў рытм, Літ. Камісія палічыла за друкарскую памылку і замяніла яго на „мне“.<br/> {{водступ|2|em}}У 5-ым радку „візэрункам“ — полёнізм.<br/> {{водступ|2|em}}Русіцызм: „чэрты“ (зам. „рысы“) у 16-ым радку.<br/> {{водступ|2|em}}Як неапрацаваны па форме зварот трэба зазначыць у 20-ым радку „пяяць готовым поўным згукам“. У „Н. Н.“ ў 28-ым радку вершу было выдрукавана: „Устае ў сувораму чаканьні“. Падобны няправільны зварот сустракаецца і ў іншых вершах Багдановіча, напр.: у „нуднаму рыпу“ (№ 181, 16-ты р.), „ў цудоўнаму сьне“ (№ 182, 5 р.). Камісія была прымушана пакінуць бяз зьмены гэтае напісаньне для захаваньня мэтрыкі вершу. — У вапошнім радку („Што лепш аб ёй маўчаць“) не хапае аднаго складу; лепей было-б сказаць: „Што лепш аб ёй і памаўчаць“. <section end="52"/><noinclude></noinclude> 8uq7mibg0qf5npoo88spnwbzkzcy075 104 78198 301011 300457 2026-10-17T08:41:13Z Gleb Leo 2440 301011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="139"/>{{водступ|2|em}}Аб [[Аўтар:Сяргей Палуян|С. Полуяне]], якому прысьвечаны верш. гл. ўвагу да разьдзелу II.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Нашае Нівы“:<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Глянь, як зорка, сарваўшысь, ляціць,<br/> {{водступ|2|em}}2{{прахон|0.5em}}Сыпне яркага сьвету кругі,<br/> {{водступ|2|em}}3{{прахон|0.5em}}Дзіўным сьветам зірне-заблішчыць<br/> {{водступ|2|em}}4{{прахон|0.5em}}І патухне у небе глухім.<br/> {{водступ|2|em}}5{{прахон|0.5em}}Але ўсё-ж не прапаў яе сьвет —<br/> {{водступ|2|em}}6{{прахон|0.5em}}Ён аставіў у душы маёй сьлед…<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}І пагаснуць, загінуць у мгле.<br/> {{водступ|2|em}}У экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 2 верш закасованы рукою аўтара (гл. ўвагу да разьдзелу II).<br/> {{водступ|2|em}}У 10-ым р. „імглі“ (зам. „імгле“) застаўлена для захаваньня рыфмы з словам „зямлі“ (8 р.). <section end="139"/> <section begin="140"/>{{водступ|2|em}}''140. Каганцу.'' Верш першы раз быў надрукаваны ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1910 г. № 11.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты:<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}Поэт замаўчаў, затаіў свае песьні,<br/> {{водступ|2.5|em}}2{{прахон|0.5em}}Ён болей іх нам не пяе.<br/> {{водступ|2.5|em}}4{{прахон|0.5em}}Лёд моцны душы пад напорам іх трэсьне.<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}І вершы пальлюцца з яе.<br/> {{водступ|2.5|em}}6{{прахон|0.5em}}Дзесь у глыбі таемна бяжаць.<br/> {{водступ|2.5|em}}9{{прахон|0.5em}}І будзе на волі струіцца-каціцца<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}І роднаму краю служыць.<br/> {{водступ|2|em}}У экзэмпляры „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ № 2 верш закасованы рукою аўтара, але новай перапрацоўкі яго ня дана (гл. ўвагу да II разьдз.).<br/> {{водступ|2|em}}Русіцызмы: 5 — „струёй“, 6 — „уходзіць“. <section end="140"/> <section begin="141"/>{{водступ|2|em}}''141. Упалі з грудзей пана бога…'' Перадрук з тэксту „[[Вянок (Багдановіч)|Вянка]]“ з наступнымі варыянтамі з экзэмпляру № 2: 5 р. „І гэтак“ зам. „І стуль так“, 6 — „наш нядольны“ зам. „мой радзімы“, 7 — „што-ж чуюць яны там, што бачаць?“ зам. „што-ж там яны, ясныя, бачаць?“<br/> {{водступ|2|em}}Час напісаньня вершу паказаны аўтарам у сьпісе „Красавік“ — 1910 г. Першы раз друкаваўся ў „[[Вянок (Багдановіч)|Беларускім календары Нашае Нівы]]“ ў 1911 г. <section end="141"/> <section begin="142"/>{{водступ|2|em}}''142. Краю мой родны, як выкляты богам.'' Першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1909 год № 38, але перадрукоўваўся некалькі разоў: у „[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы» (1910—1916)|Беларускім Календары Н. Н.]]“ 1912 г., у газэце „[[Беларускія Ведамасьці (1921)|Беларускія Ведамасьці]]“ 1921 г. і інш.<br/> {{водступ|2|em}}Варыянты „Н. Н.“:<br/> {{водступ|2|em}}1{{прахон|0.5em}}Край мой радзімы!..<br/> {{водступ|2|em}}Рукапісныя варыянты (VI, 35):<br/> {{водступ|2.5|em}}1{{прахон|0.5em}}Край мой радзімы! Ці проклят ты богам —<br/> {{водступ|2.5|em}}2 Толькі няма табе долі…<br/> {{водступ|2.5|em}}3{{прахон|0.5em}}Боры, балоты…<br/> {{водступ|2.5|em}}5{{прахон|0.5em}}Радам віднеюцца родныя вёскі,<br/> {{водступ|2.5|em}}6{{прахон|0.5em}}Сталі ў балотах, у брудзе;<br/> {{водступ|2|em}}10{{прахон|0.5em}}Вынесьлі вагі іх сьпіны;<br/> {{водступ|2|em}}12{{прахон|0.5em}}Боры, пяскі ды трасіны.<br/> {{водступ|2|em}}14{{прахон|0.5em}}…сэрца ад жалю…<br/> {{водступ|2|em}}16{{прахон|0.5em}}Столькі нуды і пячалі.<br/> {{водступ|2|em}}17{{прахон|0.5em}}Песьня гаворыць, як ўдовіна сына,<br/> {{водступ|2|em}}19{{прахон|0.5em}}Там, дзе панура хіліцца каліна.<br/> <section end="142"/> <section begin="143"/>{{водступ|2|em}}''143. Халоднай ноччу я ў шырокім, цёмным полі…'' Верш у аўтографе IV, 2, 11 рукою аўтара задатованы 1910 годам.<br/> {{водступ|2|em}}Першы раз друкаваўся ў „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Ніве]]“ 1910 г. № 33. <section end="143"/><noinclude></noinclude> sbjlpvz9v9wgu0thdc5yce263ecybzt 104 89035 300689 212273 2026-10-16T12:59:58Z Gleb Leo 2440 300689 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{block center/s|style=width:100%; max-width:30em; border:2px solid black; padding:0.7em 0em}} {{Цэнтар|'''Беларускае навукова-Краязнаўчае Таварыства ў Латвіі рыхтуе да выпуску зборнік пад назовам:'''}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|Біографіі дзеячоу Беларускага Адраджэньня}}|памер=120%}} {{АРЦ|У зьвязку з гэтым Праўленьне Т-ва зьвяртаецца да усіх беларускіх паэтаў, грамадзкіх дзеячоў, вучыцялёў, артыстаў і усіх іншых грамадзян, актыўна працаваўшых і працуючых у беларускім адраджэнчым руху, з просьбаю як мага хутчэй надаслаць у канцалярыю Т-ва: 1) падрабязныя свае аўтабіографіі і фатаграгічныя карткі; 2) біографіі і фатаграфіі тых беларускіх дзеячоў, што самі, па тых ці іншых прычынах, прыслаць аб сабе вестак ня маюць магчымасьці.}} {{АРЦ|Усе матар‘ялы трэба накіроўваць на адрас: Latvijā, Rigā, Elija ielā, 20, dz. 25. [[Аўтар:Кастусь Езавітаў|K. Jezavitavu]].}} {{Калёнтытул|right='''Праўленьне Таварыства.'''}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:30em; border:2px solid black; padding:0.7em 0em}} {{АРЦ|'''Выпісвайце зборнік вершау маладога беларускага паэты у Латвіі [[Аўтар:Пятро Сакол|Петры Сакала]]'''}} {{Цэнтар|'''«НА СЬВІТАНЬНІ»'''|памер=140%}} {{АРЦ|Зьмест зборніку гэткі: 1. Прадмова — [[Аўтар:Кастусь Езавітаў|К. Езавітава]]. 2. Разьдзел — „На сьвітаньні“, p 6 вершамі. 3. Разьдзел „Дурман каханьня“, з 14 верш. 4. Разьдзел — „Песьні аб волі“, з 20 вершамі на грамадзкія тэмы (найбольш цікавы разьдзел у зборніку). 5. Разьдзел — „Пераклады“, з 3 вершамі.}} {{АРЦ|Кошт зборніку — 1 лат з перасылкай да хаты. Грошы можна перасылаць паштовымі ці гербавымі 10-сантымавымі маркамі.}} {{АРЦ|Выпісваць зборнік і маркі надсылаць па адрасу:}} {{АРЦ|Baltkrievu Izdevnieciba Latvijā, Rigā, Elija ielā № 20, dz. 25.}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:30em; border:2px solid black; padding:0.7em 0em}} {{АРЦ|'''Беларускае выдавецтва у Латвіі {{Абмылка|прапнауе|прапануе}}'''}} {{Цэнтар|'''Беларускія адрыўныя календары на 1933 г.|памер=140%}} {{АРЦ|Кошт паасобнага календара — 80 сантымаў, а з перасылкай да хаты — 90 сант.}} {{АРЦ|Грошы можна перасылаць пераводам, або паштовымі маркамі па адрасу: Rigā, Elija ielā 20, dz. 25. Baltkrievu Izdevnieciba.}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:30em; border:2px solid black; padding:0.7em 0em}} {{АРЦ|'''Купляйце, выпісывайце і пашырайце часопісь беларускай моладзі'''}} {{Цэнтар|'''«[[Шлях Моладзі (1929)|ШЛЯХ МОЛАДЗІ]]»'''|памер=140%}} {{Цэнтар|'''(Вільня. Завальная вуліца 6, кв. 10),'''}} {{АРЦ|якая выходзіць што месяц ад 1929 году рэдагаваная Рэдакцыйнай калегіяй. У часопісі '''„Шлях Моладзі“''' зьмяшчаюцца стацьці у духу выхаваўча-грамадзкім, народным, апісваецца жыцьцё беларускага народу, вядзецца багаты аддзел літаратуры, гісторыі, навукі, цікавай усячыны, хронікі і інш. Падпіска на '''„Шлях Моладзі“''' за год каштуе: у Латвіі 3 латы, а у Літве — 6 літаў. З Латвіі і Літвы падпіску на „ШЛЯХ МОЛАДЗІ“ прымае экспэдыцыя штомесячніка „[[Беларуская школа ў Латвіі (часопіс)|Беларуская школа у Латвіі]]“}} {{АРЦ|Latvijā, Rigā, Elija ielā, 20, dz 25 Redakcija „Belaruskaja Škola u Latvii“.}} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> ozio1kffay71c68i4w6kowh63mjy8f4 0 93699 301176 223898 2026-10-17T11:49:43Z Gleb Leo 2440 301176 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Калосьсе | безаўтара = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1935—1939 год | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Калоссе (часопіс)|Калосьсе (1935)}} {{АРЦ|[[Калосьсе (1935)/1935|1935]] • [[Калосьсе (1935)/1936|1936]] • [[Калосьсе (1935)/1937|1937]] • [[Калосьсе (1935)/1938|1938]] • [[Калосьсе (1935)/1939|1939]]}} [[Катэгорыя:Часопісы Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] rcsgt8q3lki46t96xy6a3uufmohzohg 0 93763 300686 224153 2026-10-16T12:59:04Z Gleb Leo 2440 300686 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Сьцены! Я вас праславіць хачу… | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1933 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1933/4/Літэратурны аддзел/Сьцены! Я вас праславіць хачу…|⁂ (Сьцены! Я вас праславіць хачу…)]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Красавік 1933. — [[Шлях Моладзі (1929)/1933/4|№3 (51)]]}} * [[Захварбаваныя вершы (1936)/Сьцены! Я вас праславіць хачу…|Сьцены! Я вас праславіць хачу…]] // [[Захварбаваныя вершы (1936)|Захварбаваныя вершы]]. {{Fine|Вільня: Друк. Вытв.-Гандл. Каапэратывы, 1936}} [[Катэгорыя:Захварбаваныя вершы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] eyps91is3woy8w5ujjrit3qc4u7ing8 0 93764 300687 224154 2026-10-16T12:59:21Z Gleb Leo 2440 300687 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Гмахі плывуць у блакітныя змрокі… | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1932 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1932/10/Літэратурны аддзел/Гмахі плывуць у блакітныя змрокі…|⁂ (Гмахі плывуць у блакітныя змрокі…)]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Кастрычнік 1932. — [[Шлях Моладзі (1929)/1932/10|№10 (45)]]}} * [[Захварбаваныя вершы (1936)/Гмахі плывуць у блакітныя змрокі…|Гмахі плывуць у блакітныя змрокі…]] // [[Захварбаваныя вершы (1936)|Захварбаваныя вершы]]. {{Fine|Вільня: Друк. Вытв.-Гандл. Каапэратывы, 1936}} [[Катэгорыя:Захварбаваныя вершы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 55ktlmqmmo6ag8nghrz6cfw5mm0u1y2 0 93765 300688 224155 2026-10-16T12:59:33Z Gleb Leo 2440 300688 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Навакол муры — простыя лініі… | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1932 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1932/10/Літэратурны аддзел/Навакол муры — простыя лініі…|⁂ (Навакол муры — простыя лініі…)]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Лістапад 1932. — [[Шлях Моладзі (1929)/1932/11|№11 (46)]]}} * [[Захварбаваныя вершы (1936)/Навакол муры — простыя лініі…|Навакол муры — простыя лініі…]] // [[Захварбаваныя вершы (1936)|Захварбаваныя вершы]]. {{Fine|Вільня: Друк. Вытв.-Гандл. Каапэратывы, 1936}} [[Катэгорыя:Захварбаваныя вершы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] r8xa1gs9ghyu8v4pmjc71y8sedib4hf 0 93766 300700 224160 2026-10-16T13:02:59Z Gleb Leo 2440 300700 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ў небе зоркі-папяроскі… | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1932 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1932/12/Літэратурны аддзел/Вечар|Вечар]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Сьнежань 1932. — [[Шлях Моладзі (1929)/1932/12|№12 (47)]]}} * [[Захварбаваныя вершы (1936)/Ў небе зоркі-папяроскі…|Ў небе зоркі-папяроскі…]] // [[Захварбаваныя вершы (1936)|Захварбаваныя вершы]]. {{Fine|Вільня: Друк. Вытв.-Гандл. Каапэратывы, 1936}} [[Катэгорыя:Захварбаваныя вершы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 3th7zqvam4nhdzc6h86vaq0ucosg105 0 93776 300699 224209 2026-10-16T13:02:43Z Gleb Leo 2440 300699 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Кладуцца на бруку і сьценах… | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1933 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1933/5/Literaturny addzieł/Кладуцца на бруку і сьценах…|⁂ (Кладуцца на бруку і сьценах…)]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Травень 1933. — [[Шлях Моладзі (1929)/1933/5|№5 (52)]]}} * [[Захварбаваныя вершы (1936)/Кладуцца на бруку і сьценах…|Кладуцца на бруку і сьценах…]] // [[Захварбаваныя вершы (1936)|Захварбаваныя вершы]]. {{Fine|Вільня: Друк. Вытв.-Гандл. Каапэратывы, 1936}} [[Катэгорыя:Захварбаваныя вершы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] rg5lxspqaa0pg39z238mxzzlmqeg36e 0 93778 300697 224212 2026-10-16T13:02:24Z Gleb Leo 2440 300697 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Прынёс цягнік з вясковых даляў… | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1933 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1933/1/Літэратурны аддзел/Прынёс цягнік з вясковых даляў…|⁂ (Прынёс цягнік з вясковых даляў…)]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Студзень 1933. — [[Шлях Моладзі (1929)/1933/1|№1 (48)]]}} * [[Захварбаваныя вершы (1936)/Прынёс цягнік з вясковых даляў…|Прынёс цягнік з вясковых даляў…]] // [[Захварбаваныя вершы (1936)|Захварбаваныя вершы]]. {{Fine|Вільня: Друк. Вытв.-Гандл. Каапэратывы, 1936}} [[Катэгорыя:Захварбаваныя вершы]] [[Катэгорыя:Рэйкавы транспарт]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] li3a2tb2tqium23h38zuxhk7ey2p5qx 0 93779 300696 224214 2026-10-16T13:02:02Z Gleb Leo 2440 300696 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = За ноч, як я спаў у ложку… | аўтар = Хведар Ільяшэвіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1932 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1932/12/Літэратурны аддзел/Першы сьнег|Першы сьнег]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Сьнежань 1932. — [[Шлях Моладзі (1929)/1932/12|№12 (47)]]}} * [[Захварбаваныя вершы (1936)/За ноч, як я спаў у ложку…|За ноч, як я спаў у ложку…]] // [[Захварбаваныя вершы (1936)|Захварбаваныя вершы]]. {{Fine|Вільня: Друк. Вытв.-Гандл. Каапэратывы, 1936}} [[Катэгорыя:Захварбаваныя вершы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0ih1gionhzptbmnnjga7meya42dyeof 104 97723 300690 290127 2026-10-16T13:00:14Z Gleb Leo 2440 300690 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{Цэнтар|'''АД. СТАНКЕВІЧ.'''|памер=100%}} {{Накіравальная рыса|8em|height=2px}} {{Цэнтар|'''Да гісторыі беларускага<br />палітычнага вызваленьня'''|памер=200%}} {{Цэнтраваны блёк/пачатак|style=width:100%; max-width:25em}} {{АРЦ|''З нагоды 70-лецьця сьмерці [[Аўтар:Кастусь Каліноўскі|Кастуся Каліноўскага]] рэд. „[[Мужыцкая праўда|Mużyckaj Praudy]]“ († 1864) і 50-лецьця «Гоману» (1884).''}} {{Цэнтраваны блёк/канец}} {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} {{Накіравальная рыса|10em|height=1px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|ВІЛЬНЯ {{Абмылка|1934|1935}} ГОД}}}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|Выдавецтва „[[Шлях Моладзі (1929)|ШЛЯХУ МОЛАДЗІ]]“.}}}}<noinclude></noinclude> nzzgn0b3uh09b2cncj0fuum5g4mphox 104 98369 300691 288722 2026-10-16T13:00:24Z Gleb Leo 2440 300691 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|ПРАДМОВА}}'''}} {{Водступ|2|em}}Урэшце, пасьля двух гадоў друкаваньня ў „[[Шлях Моладзі (1929)|Шляху Моладзі]]“, кніжка „Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня“ выходзіць у сьвет. {{Водступ|2|em}}Гэтая тэма даўно мяне цікавіла і напрашалася пад пяро. Адсутнасьць, аднак, магчымасьцяў выдаць працу друкам устрымоўвала мяне ад пісаньня. {{Водступ|2|em}}Урэшце, з нагоды 70-годзьдзя сьмерці [[Аўтар:Адам Станкевіч|Кастуся Каліноўскага]] і 50-годзьдзя „{{Абмылка|Гоману|Гомону}}“, надарылася магчымасьць друкаваць задуманую працу ў месячніку „Шлях Моладзі“, рэдакцыя якога гасьцінна запрапанавала мне свае бачыны. {{Водступ|2|em}}Дзеля таго аднак, што разьмер гэтага часапісу невялікі і выходзіць ён толькі раз у месяц, прышлося з гэтым рахавацца і адпаведна да гэтага агранічыць і разьмер працы. {{Водступ|2|em}}Такім чынам у сваей працы я агранічыўся выключна толькі да выказаньня галоўных мамэнтаў з гісторыі беларускай палітычна-вызвольнай думкі і барацьбы, а так-жа да выказаньня генэзы, вытокаў ідэі сувэрэннай, незалежнай Беларусі і да агульнага апісаньня спробаў зьдзейсьненьня гэтага ідэалу. {{Водступ|2|em}}У дробезі, у розныя беларускія палітычныя кірункі, апрача галоўных, у працы сваей я не ўдаваўся. Увесь час меў на воку выключна гэну асноўную думку. І гэтак сьціснутая і агранічаная мая праца гасьціла на бачынах „Шляху Моладзі“ аж два гады. {{Водступ|2|em}}Кніжка „Да гісторыі беларускага палітычнага вызваленьня“ ёсьць агульным нарысам, якая {{перанос-пачатак|п=бела|к=рускім}}<noinclude></noinclude> 8s1wqvwl9tdhw1ctc4rl6q4xesp2ikd 104 99054 301015 235024 2026-10-17T08:51:50Z Gleb Leo 2440 301015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>такімі самымі вобразамі, як бог у [[Аўтар:Аляксандр Пушкін|пушкінскай]] „[[:s:ru:Гавриилиада (Пушкин)|Гаврилиаде]]“: {{block center/s}} „…Люблю, люблю Марию.<br /> В унынии бессмертие влачу…<br /> Где крылия?.. К Марии полечу<br /> И на груди красавицы почию!“<br /> И прочее… все, что придумать мог…<br /> Творец любил восточный пестрый слог. {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Ці трэба падкрэсьліваць яшчэ, што гэткія мотывы ў нашай сучаснай літаратуры гучаць дзікім архаізмам і маглі-б, можа, быць цікавымі, як пісаў [[Аўтар:Максім Багдановій|Багдановіч]] 16 год таму назад, тады, — {{block center/s}} Калі чыталі „Громобоя“,<br /> „Пастушки грусть“ et cetera. {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}У творах Жылкі ёсьць яшчэ разьдзелы прыродаапісальнай лірыкі, якія нічым не вызначаюцца сярод безьлічы гэткага гатунку продукцыі маладых поэтаў. Ніводнага сьвежага вобразу, ніводнай цікавай сытуацыі. Тое самае можна сказаць і пра вершы, прысьвечаныя Беларусі. Некалі, у 1920 годзе, Жылка бліснуў быў „орыгінальнасьцю“ ў гэтым кірунку. У той час, калі ўсе беларускія поэты сталі пад сьцяг Савецкай Беларусі, Жылка пісаў яшчэ: {{block center/s}} Пад штандар {{Абмылка|бел-чырвона белы|бел-чырвона-белы}}<br /> Гартуйся, раць, адважна, сьмела,<br /> Адважна храбрых ваякоў.<br /> {{Калёнтытул|right=(„[[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]]“. 1920 г., [[Беларусь (1919, Мінск)/1920/16|№ 16]]).}} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> pl7oelqxmh8qt4tgjrr5chyw9q8xhlf 0 103657 300750 245720 2026-10-16T14:09:22Z Gleb Leo 2440 300750 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Максім Багдановіч | аўтар = Антон Луцкевіч | секцыя = Крытыка | папярэдні = | наступны = | год = Травень 1927 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Думка (1920)/1921/21/Максім Багдановіч|Максім Багдановіч]] // {{Fine|[[Наша Думка (1920)|Наша Думка]]. — 27 трауня (мая) 1921. — [[Наша Думка (1920)/1921/21|№21]]}} * [[Вянок (1927)/Максім Багдановіч|Максім Багдановіч]] // {{Fine|''[[Аўтар:Максім Багдановіч|Максім Багдановіч]]''. [[Вянок (1927)|Вянок]]. Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1927}} [[Катэгорыя:Крытыка Антона Луцкевіча]] [[Катэгорыя:Творы пра Максіма Багдановіча]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] i6sknm5embdjvgh1fo4sk5xf7tjeqzf 3 106271 300663 294147 2026-10-16T12:34:17Z Gleb Leo 2440 /* Прагал паміж загалоўкам і тэкстам */ новы падраздзел 300663 wikitext text/x-wiki == Націскі ў [[Індэкс:Расійска-беларускі_слоўнік_(1928).pdf]] == Як вы ставіцеся да таго, каб замяніць <code>&amp;#769;</code> на ўсіх старонках слоўніка на звычайныя націскі? Бо інакш не працуе пошук словаў. Гэта можна зрабіць аўтаматычна з дапамогай бота. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:57, 18 лютага 2025 (+03) :Стаўлюся да гэтага станоўча. Але ў слоўніку ёсць знак &#768;. Чым яго замяніць? [[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] ([[Размовы з удзельнікам:RAleh111|размовы]]) 09:11, 19 лютага 2025 (+03) ::я маю на ўвазе: чым замяніць &#768? [[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] ([[Размовы з удзельнікам:RAleh111|размовы]]) 09:22, 19 лютага 2025 (+03) == Сынтакс беларускае мовы == Прывітанне, па старонках твору "Сынтакс беларускае мовы (1924)" 272, 273 і 274 вікі паказвае памылку "Старонкі, на якіх перавышаны максімальны аб’ём шаблона", калі я добра зразумеў. Ёсць якая-небудзь магчымасць гэта выправіць? [[Удзельнік:By-isti|By-isti]] ([[Размовы з удзельнікам:By-isti|размовы]]) 21:59, 2 чэрвеня 2025 (+03) == [[:Індэкс:Biadula Zmitrok.Pad rodnym niebam.djvu]] == Вітаю! Калі Вас цікавіць гэты зборнік вершаў, можаце пераправерыць [[:Індэкс:Пад родным небам (1922).pdf|індэкс з pdf-файла]], які ўжо апрацоўвалі. Вычытваць дадаткова тое ж выданьне ў фармаце djvu, як мне падаецца, ні патрэбы, ні карысьці ня мае. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 22:13, 8 ліпеня 2026 (+03) == Камэнтары з «[[Краязнаўства (1929)|Краязнаўства]]» == Добры дзень! Ці ня будзе рацыянальней зьмясьціць камэнтары як звычайныя зноскі? Як я рабіў некалі са зборнікам «[[Бѣлорусскіе разсказы (1901)|Бѣлорусскіе разсказы]]». Выглядае, што тут няма зносак рознага кшталту (як [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/4|бывае]] ў казках Раманава, дзе ёсьць і ў канцы твора і ў канцы старонак), каб так мудрагеліць. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 21:18, 16 ліпеня 2026 (+03) :Мне такія зноскі прасьцей рабіць, але калі трэба звычайныя, то магу перарабіць. [[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] ([[Размовы з удзельнікам:RAleh111|размовы]]) 21:29, 16 ліпеня 2026 (+03) ::Яшчэ ньюанс у тым, што ёсьць зноскі "тамсама", якія трэба было-б шукаць на іншых старонках. [[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] ([[Размовы з удзельнікам:RAleh111|размовы]]) 21:49, 16 ліпеня 2026 (+03) :::Калі Вы мяркуеце, што лепш так, дык хай так і будзе. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:20, 17 ліпеня 2026 (+03) ::::Заўважыў, што Вашыя зноскі вядуць на асобную старонку ўваг. Ці ня можаце рабіць надалей у прыведзенай кнізе спасылкі ў межах адной старонкі ([[Краязнаўства (1929)/Краязнаўства, яго задачы і гісторыя#10)|напрыклад]])? Здаецца, гэтыя камэнтары самі па сабе нічога цікавага не ўяўляюць без асноўнага тэксту дый у зьмесце асобна ня вынесеныя. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:20, 18 ліпеня 2026 (+03) == [[Рады для эмігрантоў (1912)]] == Добры дзень! Заўважыў, што ў разьдзелах [[Рады для эмігрантоў (1912)/Размоўкі беларуска-англіцкіе/2|2]], [[Рады для эмігрантоў (1912)/Размоўкі беларуска-англіцкіе/3|3]], [[Рады для эмігрантоў (1912)/Размоўкі беларуска-англіцкіе/4|4]], [[Рады для эмігрантоў (1912)/Размоўкі беларуска-англіцкіе/8|8]] ёсьць праблемы з паказам табліцы. Чамусьці зь першых старонак разьдзелаў паказвае толькі загаловак. Я спрабаваў падправіць, але не зразумеў, што да гэтага спрычынілася. Можа, Вы самі ведаеце. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 11:04, 2 жніўня 2026 (+03) == Прагал паміж загалоўкам і тэкстам == Вітаю! Даўно зьвярнуў увагу, што Вы скарачаеце дыстанцыю паміж загалоўкам і асноўным тэкстам праз <code><nowiki><div style="margin-top:-2em"></div></nowiki></code> (можна знайсьці мноства прыкладаў у «[[Саха (1912)|Сасе]]» і «[[Biełarus (1913)|Biełarus-е]]»), з-за чаго часам загаловак залазіць на сам тэкст або празьмерна шчыльна да яго стаіць, (у выпадку «[[Саха (1912)|Сахі]]» амаль усюды так), чаго мы не назіраем у арыгінальных выданьнях. Таму я хацеў удакладніць: гэта так і трэба або вынік няўважлівасьці? Калі так і задумвалася, ці не маглі б Вы ня так моцна скарачаць дыстанцыю? Ад такой шчыльнасьці дакладанасьці больш не становіцца, а дыскамфорт зьяўялецца. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 15:34, 16 кастрычніка 2026 (+03) fxvv4ap6oa3ficl537vk1a1pln6sie9 4 106547 300648 299799 2026-10-16T11:59:35Z Gleb Leo 2440 300648 wikitext text/x-wiki {{Супольнасьць}} {{Архівы}} __NEWSECTIONLINK__ <div class="toc" style="text-align:center; background-color: transparent; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em"><span class="plainlinks">'''[{{fullurl:Вікікрыніцы:Супольнасць|action=edit&section=new}} Пачаць новае абмеркаванне]'''</span></div> == Двухшрыфтавыя выданьні == Існуе шэраг выданьняў, якія маюць два шрыфтавыя варыянты або адпачатку («[[Наша Доля (1906)|Наша Доля]]», «[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]»), або пазьней на працягу свайго свайго існаваньня («[[Гоман (1916)|Гоман]]»). З гэтай прычыны паўстае пытаньне: як найлепш афармляць гэтыя варыяцыі? На дадзены момант атрымліваецца троху неаднастайна: <code>Наша Доля (1906)/'''кірыліца'''/1</code> і <code>Наша Доля (1906)/'''лацінка'''/1</code>, але <code>Наша Ніва (1906)/1906/1</code> і <code>Наша Ніва (1906)/'''лацінка'''/1906/1</code> (аналягічна і «[[Гоман (1916)|Гоман]]», які пачынаўся як лацінкавая газэта). Тут варта таксама згадаць, што «[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]» пазьней адмовілася ад лацінкі, то бок пазнака <code>/кірыліца/</code> становіцца ў нейкі момант неактуальнай. У сваю чаргу, у найменьні старонак «[[Гоман (1916)|Гомана]]» ў пачатку яго існаваньня пазнака <code>/лацінка/</code> выглядае таксама залішняй, (бо кірыліцы яшчэ няма), але існуе. Ці мы пакідаем як ёсьць або неяк паляпшаем гэтую сыстэму найменьня? У кантэксьце названага пытаньня згадаю яшчэ праблему «Беларускай Крыніцы»: у 1925 годзе «[[Krynica (1917)|Крыніца]]» абрываецца і зьяўляецца «[[Беларуская крыніца (1925)|Беларуская Крыніца]]» з новай нумарацыяй, такім чынам, ідзе накладаньне, калі афармляць іх як адно выданьне (за год 13 розных выпускаў газэты пад аднолькавымі нумарамі). Аднак «[[Беларуская крыніца (1925)|Беларуская Крыніца]]» 1925 года вяла пераемнасьць, адзначаючы ў тым жа 1925 годзе, што выходзіць ужо дзявяты год, а ня першы. Ці ня варта, на вашую думку, падзяліць іх на асобныя старонкі, атрымліваецца, <code>Крыніца (1917)</code> і <code>Беларуская Крыніца (1925)</code> або вы маеце якое іншае разьвязаньне гэтай праблемы? Прашу удзельнікаў @[[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]], @[[Удзельнік:Gabix|Gabix]], @[[Удзельнік:By-isti|By-isti]] як найбольш актыўную частку супольнасьці выказацца, бо ў выпадку няўдалага разьвязаньня ў будучыні прыдзецца рабіць мноства перайменаваньняў. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 11:37, 11 кастрычніка 2026 (+03) :Невялічкая заўвага: можа мае сэнс дадаваць новыя тэмы ў "Супольнасьці" зьверху, як гэта робіць беларуская Вікіпэдыя? Бо ўнізе старонкі пануюць ангельскамоўныя робаты. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:52, 11 кастрычніка 2026 (+03) ::Гэта робіцца аўтаматычна па націсканьні кнопкі «Дадаць тэму». На Вашую заўвагу перанёс абмеркаваньне ўвышкі. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 19:22, 11 кастрычніка 2026 (+03) :Мяркую, што асобна і яўна пазначаць шрыфт варта толькі для пэрыядаў, калі суіснавалі два варыянты выданьня. Такім чынам, напрыклад, з моманту адмовы «Нашай Нівы» ад лацінкі пазнака (у гэтым выпадку «кірыліца») проста зьнікае. А для «Гомана» ад пачатку не даецца ніякай пазнакі, але ад пачатку суіснаваньня дзьвюх вэрсій пазнакі (абедзьве) зьяўляюцца. :«Беларуская крыніца», хай бы й падкрэсьлівала пераемнасьць ад «Крыніцы» 1917 г., усё ж зьяўляецца новым выданьнем, таму асобныя старонкі для іх абсалютна лягічныя. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 20:30, 11 кастрычніка 2026 (+03) == Тэрмін абароны аўтарскіх правоў быў нядаўна падоўжаны з 50 да 70 гадоў у Беларусі == Раней творы дадатковых беларускіх аўтараў штогод пераходзілі ў грамадзкі набытак. Але цяпер на бліжэйшыя 20 гадоў у Вікікрыніцах будзе "засуха". Зь іншага боку, цяпер можна сьмела дадаваць часопісы з зацэнзураванымі старонкамі (выдаленымі творамі тых аўтараў, якія яшчэ ахоўваюцца аўтарскімі правамі). І не хвалявацца аб тым, што ў наступным годзе частку гэтых зацэнзураваных старонак можа давялося б вяртаць назад у PDF/DjVu файл. Бо, напрыклад, у https://be.wikisource.org/wiki/Індэкс:Узвышша._1928._№_5.djvu творы Максіма Лужаніна, Георгія Бярозкі, Антона Адамовіча ды Ўладзімера Дубоўкі цяпер на дзесяцігодзьдзі адсунуты ад грамадзкага набытку. Іншымі словамі, гэтая вэрсія DjVu файла будзе актуальнай яшчэ прынамсі 20 гадоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:24, 29 красавіка 2026 (+03) :Навіна па-ангельску: https://ncip.by/en/o-centre/novosti/intellectual_property/16.11_amendments-to-the-civil-code-of-the-republic-of-belarus-regarding-copyright-and-related-rights-come-/ --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:04, 29 красавіка 2026 (+03) ::Змены ўступілі ў сілу ў 2024 годзе. Такім чынам, трэба мяняць статус аўтараў, якія памерлі пасля 1973… Тут варта б заадно ўдакладніць, ці [[Аўтар:Міхась Лынькоў|Лынькоў]] перакладаў «Маці» [[Аўтар:Максім Горкі|Горкага]], бо ў [https://elib.nlb.by/catalog/Record/BY-NLB-br221174?sid=105413299 каталогу НББ] выданне 1932 года пазначана як пераклад [[Аўтар:Змітрок Астапенка|Астапенкі]]. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 21:20, 29 красавіка 2026 (+03) == Назвы модуляў == Прашу пераймяноўваць модулі на англійскую мову, бо гэта стварае хаос. Калі ў шаблонах гэта не крытычна і можна зрабіць шмат розных перасылак, то ў выпадку з модулямі гэта проста бессэнсоўна і можа патэнцыйна ствараць шмат клопату, а таксама сітуацый, калі ствараюцца старонкі-дублеты, як мы маем з [[Модуль:ТакНе]] і [[Модуль:Yesno]], якія варта бы аб’яднаць пад адной назвай на англійскай. Прашу вытрымліваць нейкі парадак у тэхнічных старонках, там усё ж важней не выдумленне наскіх назваў, а парадак і нармальнае функцыянаванне скрыптоў. Дзякуй! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:10, 22 сакавіка 2026 (+03) :Таксама модулі і шаблёны зь беларускімі назвамі ствараюць дадатковы галаўны боль праз цяперашняе адначасовае існаваньне тарашкевіцы і наркамаўкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:53, 29 красавіка 2026 (+03) ::ёсць такое, але калі шаблонам ёсць сэнс даваць беларускія назвы, бо рэдаклары іх выклікаюць па памяці проста ў артыкулах, тут ёсць сэнс, то вось модулі не выклікаюцца ў артыкулах наўпрост, яны выкарыстоўваюцца толькі ў шаблонах, гэта чыста тэхнічная рэч. У той жа час, перасылкі ў модулях не працуюць як у шаблонах, бываюць праблемы, лепш адразу пакідаць агульнапрынятыя назвы модуляў і не марочыць галавы. Да такой жа высновы прыйшлі калегі ў іншых раздзелах, не бачу таго, чаму мы мусім быць выключэннем. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:44, 29 красавіка 2026 (+03) == Прапанова: стварэнне прасторы імёнаў «Архіў» == Паважаныя ўдзельнікі, Прапаную стварыць на be.wikisource асобную прастору імёнаў '''«Архіў»''' для сістэмнага размяшчэння і структурызацыі архіўных матэрыялаў. ---- === Навошта гэта патрэбна === Зараз архіўныя матэрыялы могуць размяшчацца толькі праз звычайныя старонкі і катэгорыі. Гэта не дазваляе: * выразна аддзяліць архіўныя дакументы ад літаратурных твораў; * будаваць іерархічную структуру (''архіў → фонд → вопіс → справа → дакумент''); * стандартызаваць афармленне архіўных апісанняў; * арганізаваць зручную навігацыю па фондах. Асобная прастора імёнаў дазволіць зрабіць гэта сістэмна і маштабавана. ---- === Прыклад з іншага моўнага раздзела === Аналагічная прастора ўжо існуе ва ўкраінскай Wikisource: 👉 [[:uk:Архів:Архіви|https://uk.wikisource.org/wiki/Архів:Архіви]] Там «Архів» — гэта асобная прастора імёнаў, якая выкарыстоўваецца для арганізацыі архіўных матэрыялаў і адпаведнай структуры. ---- === Магчымая структура на be.wikisource === Архіў: * Архіў:НГАБ * Архіў:НГАБ/Фонд_694 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1/Справа_12 Прастора можа выкарыстоўвацца для: * апісання фондаў архіваў * інвентарных апісаў * архіўных спраў * публікацыі гістарычных першакрыніц ---- === Тэхнічная частка === Пасля атрымання кансэнсусу будзе пададзены запыт у Wikimedia Phabricator на: * стварэнне новай прасторы імёнаў «Архіў» * даданне адпаведнай старонкі абмеркавання * уключэнне ў пошук * падтрымку падстаронак ---- === Пытанні для абмеркавання === # Ці падтрымліваеце вы стварэнне прасторы «Архіў»? # Ці ёсць заўвагі да назвы? # Ці патрэбны псеўданім (напрыклад, «Архив»)? # Ці ёсць гатоўнасць напаўняць гэты раздзел матэрыяламі? Прашу выказаць меркаванне. Пасля дасягнення кансэнсусу будзе падрыхтаваны тэхнічны запыт. [[Удзельнік:Okuryan|Okuryan]] ([[Размовы з удзельнікам:Okuryan|размовы]]) 21:02, 2 сакавіка 2026 (+03) :# Як будзе каму займацца, дык чаму б і не. :# Няма. :# У беларускай мове адсутнічае літара „и“, то такі псэўданім не патрэбны. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:35, 13 сакавіка 2026 (+03) Пытаньне да ўдзельніка: адзіны ваш унёсак тут — гэты допіс на форуме. Вы сапраўды зьбіраецеся ўдзельнічаць у беларускіх Вікікрыніцах? Каб іншыя ўдзельнікі маглі пра вас болей даведацца, раю таксама напоўніць [[Адмысловае:MyPage|уласную старонку]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:50, 13 сакавіка 2026 (+03) == Адмысловыя літары "дж" і "дз", якія прапанавалі ў 1928 і ўжывалі ў шэрагу публікацый таго году == Вось гэтыя літары: https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:DrukDubouka.jpg Іх можна знайсьці на старонцы https://be.wikisource.org/wiki/Старонка:Узвышша._1928._№_5.djvu/179 Што зь імі рабіць? Я так разумею, што гэтых літар нават няма ў сучасным стандарце Unicode. Я бачу тры магчымыя падыходы, як можна разьвязаць праблему: # выкарыстоўваць звычайныя дыграфы "дж" і "дз" # выкарыстаць якіясь іншыя кірылічныя літары, напрыклад <code>Џ=дж</code> <code>Ӡ=дз</code> # прапанаваць новыя літары для Unicode і чакаць, пакуль іх дададуць у стандарт, а потым чакаць, пакуль зьявяцца шрыфты --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:54, 3 снежня 2025 (+03) :Здаецца, што няма сэнсу дадаваць іх у стандарт Unicode. У тэксте "Узвышша", як выйсце, можна выкарыстоўваць літары спачатку у выглядзе выявы, а потым па тэксту, як "дж" і "дз". [[Удзельнік:By-isti|By-isti]] ([[Размовы з удзельнікам:By-isti|размовы]]) 21:20, 3 снежня 2025 (+03) == Гаджэт для аўтаматызацыі аблічбоўкі і вычыткі кніг == Я ўчора паглядзеў на гаджэт [[MediaWiki:Gadget-wikify.js|Вікіфікатар]]. Сама ідэя слушная, але робіць ён трохі не тое, што трэба. Таму я паспрабаваў зрабіць нешта падобнае, але больш адаптаванае да Вікікрыніцаў. Пачатковую версію можна знайсці тут: [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]]. Калі каму цікава паглядзець, як ён працуе, то можна зрабіць яго копію на сваёй старонцы і дадаць спасылку на яго ў свой "common.js" (напрыклад, мой "common.js" тут: [[Удзельнік:Ssvb/common.js]]). З меркаванняў бяспекі, дадаваць спасылку на мой гаджэт на маёй старонцы ў свой "common.js" не раю (бо я магу яго знянацку на сваёй старонцы замяніць на нешта іншае). Як прыклад выкарыстання: # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&oldid=214805 гэта выхлап Tesseract OCR] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214865&oldid=214805 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў з гэтага выхлапу гаджэт пасля націскання кнопкі на панэлі] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214866&oldid=214865 гэта вычытка, якую рабіў я сам] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&diff=next&oldid=214866 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў гаджэт ужо пасля другога націскання кнопкі на панэлі] Гэты гаджэт намагаецца рабіць максімум з таго, што можна зрабіць аўтаматычна. То бок выпраўленне працяжнікаў, пераносы словаў, шаблоны абзацаў, заўвагі пад тэкстам і ў самым канцы выпраўленне разрываў радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:58, 31 ліпеня 2024 (+03) : Цікава, толькі цяпер заўважыў гэты інструмэнт. Можа атрымаецца яго неяк аб’яднаць зь цяперашнім вікіфікатарам у адно? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 15:46, 21 лютага 2025 (+03) :: Я думаю, што сьпяшацца з аб’яднаннем не варта. Пачаць можна з дзвюх кнопак на панэлі. А потым можна глядзець, чаго яшчэ не хапае. :: Дарэчы, я якраз эксперыментую з мадыфікацыяй https://www.mediawiki.org/wiki/User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js для аўтаматычнага вылучэння колерам "у пасьля галоснай літары", "маленькай літары пасьля кропкі" і "сумесі кірылічных літар з лацінскімі". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 21 лютага 2025 (+03) ::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Розніца паміж '''Вікіфікатарам''' і '''Вікікрынізатарам''': ::: Вікіфікатар [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Дзьве_душы_(1919).pdf/78&diff=prev&oldid=249928 мяняе] <code>Афіцэру не падабалася «пане»</code> на <code>Афіцэру не падабалася „пане“</code>. ::: Вікікрынізатар жа [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/34|мяняе]] <code>лёгкасьць ,шытых" чаўноў</code> на <code>лёгкасьць „шытых“ чаўноў</code>, і таксама <code>ад мора,--прапанаваў Манг</code> на <code>ад мора, — прапанаваў Манг</code>. ::: Іншымі словамі, Вікіфікатар пераводзіць тэкст, напісаны чалавекам, з аднаго стандарта ў іншы. І гэта мае сэнс для Вікіпедыі, каб мець аднолькавы стыль ва ўсіх артыкулах. Але Вікікрынізатар спрабуе ''здагадацца'' і выправіць найбольш пашыраныя памылкі менавіта OCR, нават калі ёсць нейкая ненулявая рызыка памыліцца (неістотна, бо пасля Вікікрынізатара тэкст вычытвае чалавек). Гэтыя інструменты робяць розныя рэчы, таму патрабаванні да іх розныя. [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js|Вікікрынізатар]] у некалькі разоў меншы і прасцейшы, там амаль увесь код - даволі прымітыўны пошук/замена ў тэксце. Таксама адна з вельмі важных функцый, якая значна ўсё спрашчае - гэта пераносы словаў на новы радок: ::: {| class="wikitable" |- ! пасля OCR !! пасля Вікікрынізатара (першая фаза) !! пасля Вікікрынізатара (другая фаза) |- | Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо мерка-<br/> ваць усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць<br/> усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць усім разам. |} ::: ...нягледзячы на рызыку памылак са словамі накшталт <code>ластамі-рукамі</code>. Ізноў жа, тэкст потым вычытвае чалавек. У пераважнай большасці выпадкаў пераносы апрацоўваюцца як мае быць і нічога выпраўляць не даводзіцца. ::: Ці ёсць магчымасці дадаць копію гаджэта [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]] у спіс [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] (пад новым імем)? І потым ужо працаваць над дадатковымі функцыямі, калі будзе патрэба штосьці там палепшыць? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:28, 22 лютага 2025 (+03) :::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я дадаў [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250446&oldid=250348 неразрыўны прагал з левага боку працяжнікаў], як гэта робіць Вікіфікатар. Ці ёсць яшчэ нешта, чаго не хапае? Дарэчы, акрамя патэнцыйна непажаданай замены <code>«»</code> на <code>„“</code>, Вікіфікатар таксама выдаляе пустыя радкі зверху старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:36, 23 лютага 2025 (+03) ::::: Пустыя радкі не павінны быць на кожнай старонцы. Хіба так робіцца ва ўсіх іншых моўных разьдзелах? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:33, 23 лютага 2025 (+03) :::::: Беларускія Вікікрыніцы дадаюць два пустыя радкі зверху, калі старонка пачынаецца з новага параграфа: [[Даведка:Пачаткоўцам_пра_тыпаграфію#Шмат_старонак]]. Ангельскія Вікікрыніцы ў такіх жа выпадках дадаюць шаблон "[[s:Template:nop|nop]]" на папярэдняй старонцы. Тут лепш спытацца ў @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], але я не бачу патрэбы нічога мяняць. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 17:12, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Некалі я сам не ведаў, як зрабіць з новай старонкі новы абзац. Ужо, шчыра кажучы, не памятаю, дзе канкрэтна я такі спосаб падгледзеў. У кожным разе, у нас ужо склалася такая практыка. Мне здаецца, ствараць дадатковы шаблон дзеля эфекту, які дасягаецца і без яго, сэнсу няма. --[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 17:25, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Я дадаў Вікікрынізатар, уключыў у сябе, але новай кнопкі рэдагаваньня ня бачу. У каго такія ж праблемы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 21:52, 23 лютага 2025 (+03) :::::::: Я таксама не бачу. Можа трэба выдаліць "Gadget-" з радка <code>PageCleanUp[ResourceLoader]|Gadget-PageCleanUp.js</code> вось [[MediaWiki:Gadgets-definition|тут]]? Бо ў Вікіфікатара такога няма. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:12, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::Кнопка зьявілася. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250567 вынік работы]. Так павінна быць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:00, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Трэба, каб тэкст пачынаўся з новага радка пасля ##, тады ўсё будзе працаваць карэктна. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:03, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Таксама вялікі дзякуй, што задбалі, каб уключыць дадзены дапаможнік у налады. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:05, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Ці ёсць якая дакументацыя, дзе можна пра гэта даведацца? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:18, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Не зразумеў. Вось я проста [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250580 націскаю кнопку вікікрынізатара]. Пасьля гэтага трэба рабіць яшчэ нейкі махінацыі? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:27, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::::Яно так сябе паводзіць і без аніякай кнопкі. Гэтыя секцыі самі па сабе дзіўным чынам скочуць паміж <code>##</code> і <code>&lt;section begin=...&gt;</code>. Відаць, толькі @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] разумее, што там на самой справе робіцца. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:34, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::::А, нарэшце зразумеў. Там тэкст :::::::::::::: <code>## Šlacham ##</code> :::::::::::::: <code>može cikawić starana</code> :::::::::::::непажадана аб’ядноўваецца ў адзін радок :::::::::::::: <code>## Šlacham ## može cikawić starana</code> :::::::::::::І там пачынаецца вар’яцтва з нейкімі аўтазаменамі на тэгі section. Гэта можна дадаць як спецыяльнае правіла (не чапаць радкі з ##). :::::::::::::Але Вікікрынізатар прызначаны для выкарыстання непасрэдна пасля Tesseract OCR, калі яшчэ няма ніякіх шаблонаў і вікі фарматавання. Першая фаза - выпраўленне дэфектаў OCR. Другая фаза пасля другога націску кнопкі ужо пасля вычыткі тэксту - <del>пераносы</del> аб’яднанне радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:55, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Так не павінна быць, але гэта наўрад ці звязана менавіта з гэтым гаджэтам. Секцыі заўсёды дзіўна сябе паводзілі і без яго. Я ніколі не разумеў іх логікі (спроба захаваць старонку без аніякіх змен усё роўна рабіла нейкія нечаканыя змены). --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:17, 23 лютага 2025 (+03) === Тэставаньне Вікікрынізатара === Дзіўна працуе з '''тоўстым''' і ''курсіўным'' шрыфтамі, [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250588 ператвараючы іх у друкарскія апострафы]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:49, 23 лютага 2025 (+03) :Дзякую. Я пагляджу, што можна з гэтым зрабіць. Але ізноў жа. Вікікрынізатар прызначаны для апрацоўкі свежых распазнаных старонак яшчэ без вікі-фарматавання. То бок: :* перадусім, у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] ставім птушачку насупраць "Вікікрынізатар", ціснем на "Захаваць" :* адкрываем новую старонку ў кнізе, якая яшчэ не аблічбавана :* ціснем на "Аблічбаваць тэкст" (выкарыстоўваем рухавік Tesseract з выбранай беларускай мовай) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сьлёзы_Тубі_(1930).pdf/22&oldid=250655 прыклад] :* пасля гэтага адразу ж ціснем на кнопку Вікікрынізатара (першая фаза). Ён выпраўляе хібы OCR і дадае шаблоны <code><nowiki>{{Водступ}}</nowiki></code> перад абзацамі - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250656&oldid=250655 прыклад] :* хуценька вычытваем усё і робім неабходныя ручныя праўкі (разбіўка на радкі ў тэксце пакуль што супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе, і гэта якраз зручна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 прыклад] :* яшчэ раз ціснем на кнопку Вікікрынізатара (другая фаза), каб напрыканцы аб’яднаць радкі, дадаць неразрыўныя прагалы злева ад працяжнікаў і аўтаматычна перанесці зноскі (пра зноскі мае сэнс расказаць асобна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250658&oldid=250657 прыклад] :* увесь гэты працэс займае ўсяго некалькі хвілін, бо колькасць неабходных аперацый ручнога рэдагавання тэксту значна зменшана :І ўжо толькі пасля ўсяго гэтага дадаем адмысловыя шаблоны, і г. д. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:14, 24 лютага 2025 (+03) ::Непаразуменне якраз звязана з тым, што гэта ''не'' замена Вікіфікатара. Усе аптымізацыі ў першую чаргу прызначаны для хуткага і якаснага распазнавання менавіта новых старонак, а не для выпраўлення старых. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:25, 24 лютага 2025 (+03) :::І дарэчы, гаджэт прызначаны не для паэзіі, а для прозы. Такім чынам, спецыялізацыя не вельмі шырокая. Але ў сваёй вузкай нішы, ён значна спрашчае і паскарае аблічбоўку новых старонак. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 01:20, 24 лютага 2025 (+03) :::: Добра, тады хіба што я карыстацца ім буду рэдка, бо часьцей рэдагую ўжо аблічбаваныя, але неправераныя ці нявычытаныя старонкі. :::: Пункт са зноскамі зацікавіў — вікікрынізатар перарабляе тэкст кшталту „1)“ у зноскі самастойна? Тады сапраўды, варта ўсё тут апісанае скласьці ў якую-небудзь [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|дакумэнтацыю]], каб не згубілася (падобна як [[:w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|Вікіфікатар]]). --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:43, 24 лютага 2025 (+03) :::::Дзякую за параду. Я пачаў пісаць [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|гэтую дакументацыю]]. Засталося такое пытанне: можа гаджэт перайменаваць у якісь "падчышчальнік старонкі"? Гэта амаль літаральны пераклад з "PageCleanUp.js". Або знайсці якую іншую трапную назву: "падчышчальнік алічбоўкі", "паляпшальнік скана", ...? Іконку на панэлі таксама можна змяніць на [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Large-paint-brush_-_Delapouite_-_game-icons.svg шчотку], [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Crystal128-eraser.svg гумку] ці якую іншую выяву з commons. Часткова непаразуменне прызначэння гаджэта можа быць звязана з назвай. :::::Можа @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], @[[Удзельнік:Gabix|Gabix]], @[[Удзельнік:By-isti|By-isti]], @[[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] таксама маюць якія свае прапановы/заўвагі? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Я прапаноў ня маю, бо карыстаюся ABBYY FineReader → LibreOffice + OOoFBTools + LanguageTool + некалькі ўласных макросаў. Што да назвы, дык, скажам, хай будзе «выпраўшчык». [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 11:44, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Дзякую за вельмі цікавы водгук. Як гэта працуе на практыцы? Вы спампоўваеце PDF файл, апрацоўваеце его з дапамогай ABBYY FineReader, а потым выкарыстоўваеце LibreOffice з LanguageTool у якасці спэлчэкера і з іншымі прыладамі для рэдагавання? Хуткасць уражвае, бо паміж дадаваннем [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/205]] і [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/228]] прайшло 48 хвілін (23 старонкі, прыблізна 2 хвіліны на старонку). Ці гэта быў толькі перанос ужо апрацаваных раней лакальна на вашым кампутары старонак, і таму да гэтых дзвюх хвілін трэба дадаць нешта яшчэ? :::::::Для вельмі прыблізнага параўнання: паміж [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/95]] і [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110]] прайшло 75 хвілін (15 старонак, прыблізна 5 хвілін на старонку). Гэта ўсё я рабіў з нуля цалкам у браўзеры на Вікікрыніцах з дапамогай убудаванага дадатку Tesseract OCR і гаджэту [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Кожнае слова і кожны радок я параўноўваў з тым, як яно выглядае на старонцы папяровай кнігі, таму і статус старонак выставіў "жоўты" (гэта не гарантуе адсутнасць памылак, але і статус пакуль не "зялёны"). Аб "чырвоным" / "жоўтым" статусе старонак я калісьці пісаў у [[Вікікрыніцы:Супольнасць/Архіў_4#Вычытаныя_"жоўтыя"_старонкі_і_вельмі_няроўная_якасць_неправераных_"чырвоных"_старонак|гэтай тэме на суполцы]]. Вядома ж, памеры старонак у "Прынц і жабрак" і "Сын вады" не аднолькавыя, таму гэтыя лічбы трэба яшчэ дадаткова скарэктаваць (не на маю карысць). :::::::Можа мае сэнс задакументаваць "Лепшыя практыкі для пачаткоўцаў"? Ваш досвед будзе вельмі карысны. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:06, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Магчыма, варта ў назву дадаць «прозы». Можна таксама зрабіць аналагічны інструмент для вершаў, які б, заместа <code><nowiki>{{Водступ|2|em}}</nowiki></code> у пачатку радкоў рабіў бы <code><nowiki><br /></nowiki></code> у канцы радкоў. Гэты інструмент можна назваць і «афармляльнікам», зважаючы на тое, што ён уласна афармляе тэкст у нейкай ступені. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:16, 25 лютага 2025 (+03) :::::::Але, на маю думку, і «Вікікрынізатар» выглядае добра, хоць гэтая назва не дае адказу, што робіць інструмент. Як, у прынцыпе, і «Вікіфікатар» сваёй назвай мала што тлумачыць. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:19, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Можна зрабіць асобны гаджэт і для вершаў. Я мяркую, што дадаванне <code>&lt;br /&gt;</code> мае сэнс рабіць не для ўсёй старонкі, а толькі для вылучанага фрагмента тэксту? Ізноў жа, самае цяжкае тут - як гэты гаджэт назваць і як павінна выглядаць яго іконка на панэлі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:41, 25 лютага 2025 (+03) ::::::::Калі тэхнічна магчыма, каб такое рабілася толькі з вылучаным тэкстам, дык выдатна. Як я адзначаў вышэй, можна да ўжо існага падставіць «прозы» (то бок «Вікікрынізатар прозы»), а гэта назваць «Вікікрынізатар паэзіі». Якія тут рабіць іконкі, пакуль не ведаю. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 19:22, 25 лютага 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я гэта збольшага [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250912&oldid=250871 выправіў]. І таксама праблему з секцыямі. Але не ведаю, ці можа так стацца, што OCR калісь памылкова распазнае двукоссі як падвоеныя апострафы. Спадзяюся, што не, а там паглядзім. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:24, 25 лютага 2025 (+03) === Падсьветка сынтаксісу === @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Яшчэ адзін дадатковы напрамак - гэта '''гаджэт сінтаксічнай падсветкі''' падазроных фрагментаў тэксту чырвоным колерам (без змены самога тэксту): [[Удзельнік:Ssvb#Адаптацыя_mw:User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter]]. На гэтай маёй старонцы можна знайсці мінімальна неабходныя змены да аднаго з папулярных гаджэтаў сінтаксічнай падсветкі. Прыклады таго, што ён можа рабіць: <code>І вось аднаго разу Кракат<font style="background-color:#FBB">ау</font> прачнуўся.</code>, <code>Усе мы аж закрычалі ад радасьці: скончана<font style="background-color:#FBB">! в</font>ыратаваліся!</code>, <code>Па пояс у гразі, у цемры, усёроўна нельга был<font style="background-color:#FBB">о у</font>цячы</code>. Ён таксама падсвечвае мешаніну кірылічных літар з лацінскімі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 15:00, 22 лютага 2025 (+03) : Удакладню, што сінтаксічная падсветка працуе толькі ў вакне рэдактара тэксту і толькі падчас рэдагавання. Пасля сканчэння рэдагавання, ніякіх каляровых адмецін у тэксце самой старонкі не застаецца. Адзіная мэта - гэта прыцягнуць увагу рэдактара да асобных месцаў у тэксце. А ўжо выпраўляць, ці не - вырашае чалавек. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:22, 22 лютага 2025 (+03) :: Дык падсьветка лацінскіх сымбаляў у мяне працуе даўно ва ўсіх разьдзелах; падключаецца як ва [[Удзельнік:Taravyvan Adijene/common.js|Ўдзельнік:Taravyvan Adijene/common.js]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:16, 23 лютага 2025 (+03) ::: І хто яшчэ гэтым карыстаецца? Пытанне ж якраз аб тым, як спрасціць і палепшыць умовы працы для найбольш актыўных удзельнікаў Вікікрыніц. Каб яны маглі проста паставіць птушачку ў [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] і ўсё запрацавала. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:45, 23 лютага 2025 (+03) :Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Ня_вылечыла…_(1927).pdf/3&curid=106704&diff=250934&oldid=250932 яшчэ адзін прыклад]. У вакне рэдактара з падсветкай выглядае так: <code>І ты сваім сьцюдзёным станаўкім голасам<font style="background-color:#FBB">. с</font>казаў</code> --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:24, 25 лютага 2025 (+03) :: Калі можна будзе гэты інструмэнт дадаваць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|сьпіс]]? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:03, 25 лютага 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js|гэты гаджэт]] хоць зараз як першы варыянт. Там невялічкая мадыфікацыя даволі вялікага і складанага папулярнага гаджэту падсветкі [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js&oldid=6419182 Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js]. Правілы падсветкі беларускага тэксту яшчэ можна будзе дадаткова дапрацоўваць. :::Адзіная практычная праблема: стандартны таймаўт (20 мілісекунд) даволі часта прыводзіць да адключэння падсветкі якраз пасля аперацыі "Аблічбаваць тэкст", прычым гэта не звязана з дадатковымі правіламі для беларускага тэксту (хоць гэтыя правілы таксама трохі яго замаруджваюць). Выглядае так, быццам аблічбоўка нейкім чынам дадае даволі значную часовую затрымку менавіта ў той канкрэтны момант, і падсветка адключаецца. Я прапанаваў аўтару [https://www.mediawiki.org/wiki/User_talk:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js#Feature_request:_don't_be_too_eager_to_disable_itself зрабіць адключэнне меней агрэсіўным], але ён пакуль што маўчыць. Было б добра павялічыць гэты таймаўт да 50 мілісекунд, а мо нават і да 100 мілісекунд. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:12, 25 лютага 2025 (+03) ::::Дарэчы, [https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Taravyvan_Adijene/common.js вы выкарыстоўваеце] той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі ([https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js у мініфікаванай форме]). Але ў агульнай прасторы wiki, а не ў прасторы старонак. Патэнцыйна паміж імі можа быць канфлікт, таму можа быць неабходна штосьці там перайменаваць і разнесці іх асобна. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:35, 25 лютага 2025 (+03) :::::Толькі што праверыў гэта. Падобна на тое, што дзве копіі працуюць незалежна адна ад адной, кожная ў сваёй прасторы, так што ўсё добра. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я думаю, што ўжо можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js]] у спіс. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%3ASsvb%2FGadget-Syntax_highlighter.js&diff=251086&oldid=251085 тут] можна пабачыць дададзеныя змены. Гаджэт падсвечвае ў тэксце праблемы з літарай <code>ў</code> (у прасторы старонак падчас вычытвання), а таксама іншыя недарэчнасці. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 06:21, 26 лютага 2025 (+03) ::::::: {{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) == Спасылка "Адказаць" нарэшце выпраўлена ў Супольнасці. == Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C&curid=2456&diff=250563&oldid=34033 тое, што перашкаджала]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:57, 23 лютага 2025 (+03) == Як я працую == Пачынаю гэтую тэму, каб не загрувашчваць іншую. 1. Я спачатку спампоўваю файл PDF і распазнаю яго ў ABBYY FineReader, які лепей працуе зь беларускай мовай у параўнаньні з Tesseract (апошні, напрыклад, часьцей разрывае абзацы). Зараз я хачу паэкспэрымэнтаваць са слоўнікавай падтрымкай (яе ў FR няма, але можна дадаць мову карыстальніка і для яе падтрымку праз слоўнік карыстальніка). 2. Захоўваю ў фармат ODT і далей працую ў LibreOffice. 3. Ужываю OOoFBTools для выпраўленьня памылак распазнаваньня (разьбітыя абзацы, двукосьсі, прабелы вакол працяжнікаў і іншае). Далей гэты дадатак дапамагае і ў іншым (віртуальныя клявіятуры для ўстаўкі пэўных сымбаляў, склейка абзацаў уручную). 4. Далей сёе-тое апрацоўваю пошукам-заменай. Напрыклад, ABBYY FineReader досыць добра распазнае «ялінкі», але з „капцюркамі“ бываюць праблемы, якія OOoFBTools можа і прамінуць. 5. Зноў жа пошукам-заменай дадаю абзацныя водступы. 6. Цяпер праверка правапісу. LanguageTool тут ня самы добры памагаты, бо ведае толькі наркомаўку (і мае хібы). Я карыстаюся ўласнымі слоўнікамі, што дае патрэбныя варыянты: наркомаўку, тарашкевіцу, лацінку. Тая ж лацінка ўвогуле амаль у кожнага аўтара свая. Скажам, хтосьці ўжывае v, хтосьці w (гэты разнабой асабліва характэрны для 1920-1930-х гадоў). У адным тэксьце спрэс замест ŭ ужывалася ū (імаверна праз брак адпаведнага шрыфту ў друкарні). Усё гэта досыць лёгка адрэгуляваць, рэдагуючы слоўнікі. 7. Спачатку праганяю макрос, які выдае ўсе знойдзеныя памылкі правапісу. Потым вынікі апрацоўваю праграмкай на Python, якая ўпарадкуе знойдзеныя словы паводле частаты. Гэта дазваляе выявіць словы, якіх бракуе ў слоўніку, а таксама спэцыфічныя для канкрэтнага твора (скажам, прозьвішчы герояў) і вартыя даданьня ў дадатковы слоўнік карыстальніка, які па завяршэньні працы ачышчаю. 8. LanguageTool таксама карысны, прынамсі для выяўленьня памылак з ужываньнем у/ў (і тут я маю ўласнае правіла для u/ŭ у творах на лацінцы, падтрымкі якой LanguageTool штатна ня мае). 9. Ну а далей ужо старонка за старонкай. Пэўныя элемэнты фарматаваньня дадаю праз уласныя макросы. Зразумела, гэта значыць, што для апрацоўкі патрабуецца значна больш часу, чым дзьве хвіліны на старонку :-). [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 16:29, 25 лютага 2025 (+03) :Вялікі дзякуй за тлумачэнні. :1. Што тычыцца Tesseract OCR, to я раней сам параўноўваў яго з Google OCR. Google OCR, як камерцыйны прадукт, сапраўды робіць менш памылак. Але ёсць праблема: ён таксама свавольна падганяе словы, меркавана пад наркамаўскі слоўнік. Вось прыклад: Google OCR змяняе слова "рэвольв'''э'''р" на "рэвольв'''е'''р" на старонцы [[Старонка:Амок_(1929).pdf/16]]. І робіць ён гэта ажно ў двух месцах, то бок гэта ніяк не выпадковасць! Такое шкодніцтва якраз цяжка заўважыць чалавеку падчас вычытвання. Tesseract OCR памыляецца часцей, але памыляецца ён "сумленна" і выдае смецце, якое лёгка заўважыць і выправіць. Я не карыстаюся ABBYY FineReader, яле калі ён паводзіць сябе такім жа чынам, як і Google OCR, то я б выбраў замест яго Tesseract OCR. :3. Падобна на тое, што OOoFBTools выконвае тую ж функцыю, што і [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Было б цікава іх параўнаць. :8. Праблему з у/ў можа вырашыць [[Вікікрыніцы:Супольнасць#Падсьветка_сынтаксісу]] :9. Старонку за старонкай вы праглядаеце разам з параўнаннем іх са сканам папяровай кнігі, або без яго? Ці дазваляе такі метад заўважыць праблему ў слове "рэвольв'''е'''р"? :--[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:00, 25 лютага 2025 (+03) ::Асобнае пытанне пра статус старонкі. Калі я шукаў цытаты для Вікіслоўніка, то я часцяком знаходзіў "неправераныя" чырвоныя старонкі, марнаваў 5-10 хвілін свайго часу на тое, каб іх прагледзець цалкам, не знаходзіў ніводнай памылкі і мяняў статус на "вычытаная". Потым пазней хтосьці змарнуе 5-10 хвілін на тое, каб гэтую "вычытаную" старонку прагледзець і памяняць яе статус на "правераная". Калі якасць створанай старонкі высокая, то не трэба рабіць яе "чырвонай". Інакш іншыя людзі будуць дарэмна марнаваць час. Дарэчы, можна было пазначыць [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110&curid=106589&diff=250986&oldid=250685 гэтую вашу праўку] як "зялёную" (памылка якімсьці чынам патрапіла туды праз [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСын_вады_(1928).pdf%2F110&diff=250685&oldid=250640 гэтую праўку] і яе не было ў маім першапачатковым тэксце). З той прычыны, што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай", камусьці потым прыйдзецца змарнаваць свой час, каб прагледзець яе яшчэ раз і памяняць статус... ::Калі ваш працэс з самага пачатку забяспечвае высокую якасць з усімі слоўнікамі і дадатковымі прыладамі, то не патрэбна гэтая "сціпласць" і пазначэнне старонак чырвоным, як "неправераных". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 25 лютага 2025 (+03) :::> што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай" :::Я толькі выправіў памылку, якая проста кінулася ў вочы, астатняе не вычытваў, таму статус не мяняў. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:40, 26 лютага 2025 (+03) ::1. ABBYY FineReader нічога не мяняе, толькі можа пры наяўнасьці слоўніка прапаноўваць выпраўленьні, калі запусьціць праверку. А калі слоўніка няма (як для беларускай), то толькі вылучае няпэўна распазнаныя сымбалі. ::8. А з u/ŭ? А з u/ū? ::9. Я параўноўваю са сканам. Але пытаньне «рэвольвэра» і да г. п. вырашаю перш за ўсё выбарам адпаведнага слоўніка і папярэднім аналізам памылак у тэксьце. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:27, 26 лютага 2025 (+03) :::1. ABBYY FineReader інтэрактыўна пытаецца ў карыстальніка наконт выбару словаў? Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%86_%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BA_(1928).pdf/74&curid=105789&diff=251083&oldid=249171 тут] прыклад "в'''а'''зваліліся" супраць "в'''ы'''зваліліся". Мне цікава, гэта ABBYY FineReader сам падставіў "ы" згодна свайму слоўніку? Там, мабыць, патрэбны шаблон <code><nowiki>{{Абмылка}}</nowiki></code>. :::8. Што тычыцца u/ŭ, то там тое ж самае, што і з кірыліцай. Няма ніякай прынцыповай розніцы, толькі трэба акуратна regexp'ы падправіць. :::9. Я якраз маю сумневы наконт практычнай карысці такой апрацоўкі са слоўнікам. Менавіта што яна аб’ектыўна дае? Усё адно ўвесь тэкст патрэбна потым вычытваць ад пачатку да канца. І розніца, скажам, паміж дзвюма або чатырма памылкамі на старонцы зусім неістотная. Чалавек усё адно патраціць тыя ж самыя прыкладна 5 хвілін на вычытку, толькі рэдагаваць прыйдзецца дадатковыя 10-20 секунд. Ёсць і больш важныя рэчы. Для вычыткі істотным фактарам ёсць разбіўка на радкі, якая супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе. Заўчаснае аб’яднанне радкоў робіць вычытку значна цяжэйшай, прынамсі для мяне. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:53, 26 лютага 2025 (+03) ::::1. Так, калі ёсьць слоўнік. Але «Прынца і жабрака» я распазнаваў яшчэ без падтрымкі, мог сам выправіць памылку чыста аўтаматычна. ::::9. Папярэдняя апрацоўка можа выдаць масавыя памылкі. У тым жа «Прынцы і жабраку» FR часта хібіў з распазнаваньнем літары А/а. Скажам, асобнае «А» разоў 7 было распазнанае як «Рі». Пошук-замена тут хутчэй за вычытку, нават не ў аўтаматычным рэжыме. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:19, 26 лютага 2025 (+03) :::::Але ж "пошук-замена" не адмяняе неабходнасці вычыткі. Гэта дадатковая аперацыя і дадатковы страчаны час. Яшчэ вам спатрэбілася прыблізна 2 хвіліны на старонку, каб перанесці тэкст са свайго кампутара на Вікікрыніцы. Гэта таксама мае кошт. І ёсць рызыка [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/71&diff=prev&oldid=251082 скапіяваць тэкст двойчы]. :::::Дарэчы, [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 вось прыклад з Tesseract], там у тэксце было нешта сярэдняе паміж <code>т</code> і <code>г</code>. Tesseract вырашыў не рызыкаваць са спробамі здагадацца, а выдаў адразу абедзве літары: <code>у'''гт'''ырканую</code>. І мне гэта падабаецца, бо лепей мець відавочна некарэктнае слова (якое лёгка выправіць чалавек падчас вычыткі), чым памыліцца і падставіць арфаграфічна правільнае слова з іншым сэнсам (у якім чалавек можа не заўважыць праблемы). Такія паводзіны амаль што ідэальныя падчас вычыткі тэкстаў для Вікікрыніц. На маю думку, якасць Tesseract не з’яўляецца "вузкім месцам" у працэсе вычыткі. :::::Калі ласка, паспрабуйце выкарыстаць Tesseract + [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|Вікікрынізатар]] для аблічбоўкі некалькіх старонак і параўнайце эфектыўнасць са сваім цяперашнім працэсам. Яшчэ можаце дадаць радок <code>importScript('Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js');</code> у [https://be.wikisource.org/wiki/Special:MyPage/common.js свой common.js] для сінтаксічнай падсветкі, якая таксама значна дапамагае. Спадзяюся, што ў хуткім часе гэта можна будзе таксама ўключыць праз [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 05:22, 27 лютага 2025 (+03) ::::::Я не разумею, як той Вікікрынізатар запускаецца, ня бачу ніякай кнопкі. ::::::Што да Gadget-Syntax_highlighter.js, ня бачу, што ён дае ў параўнаньні з LanguageTool. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:34, 27 лютага 2025 (+03) :::::::Павінна з’явіцца вось такая іконка на панэлі інструментаў: [[File:Text-x-generic-apply.svg]]. Я таксама дадаў скрыншоты у [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар#Як_гэта_выглядае?]] Можа LanguageTool і робіць тое ж самае з y/ў, але мы маем магчымасць дадаць і іншыя адмысловыя правілы падсветкі. Усё гэта можа працаваць "з каробкі" ў Вікікрыніцах у браўзеры. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:52, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::[[File:Вікікрынізатар4.png|thumb|right]] ::::::::Дадам, што менавіта для мяне самае галоўнае ва ўсім працэсе - гэта разбіўка на радкі, якая супадае з папяровай старонкай. Вельмі лёгка вычытваецца тэкст са скрыншота. І ў параўнанні з ім, вычытваць цяперашнюю [[Старонка:Амок_(1929).pdf/26]] ужо ''значна'' цяжэй, бо там разрывы радкоў ужо выдалены. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:02, 27 лютага 2025 (+03) :::::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Пытанне пра [[Старонка:У_палескай_глушы_(1928).pdf/25]] у кантэксце майго папярэдняга каментарыя пра разрывы радкоў. Я бачу, што вы спачатку дадалі тое, што выглядае як вынік аўтаматычнай апрацоўкі ("вд яго", "мёць", прычым такія памылкі робіць якраз Tesseract), а потым яго [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AУ_палескай_глушы_(1928).pdf%2F25&diff=251464&oldid=251463 вычыталі] за прыблізна 6 хвілін. Але ж вычытывалі вы тэкст з ужо выдаленымі разрывамі радкоў. Няўжо вам так болей зручна? Я не навязваю свой погляд, проста хачу зразумець прычыну. І чаму пасля вычыткі старонкі не памецілі яе жоўтым колерам як "вычытаную"? Гэта ж вынік 6 хвілін працы, якія прынамсі на адзін крок палепшылі якасць старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:19, 2 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::Мне сапраўды зручней чытаць суцэльныя сказы/абзацы, а не разьбітыя на радкі. Дакладна тая старонка — спроба працаваць паводле Вашай парады (Tesseract → Вікікрынізатар). Вынік для мяне выглядаў ня надта добрым, у першаю чаргу праз асаблівасьці вынікаў праспазнаваньня Tesseract. Таму я і не пазначыў старонку як вычытаную. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 18:23, 2 сакавіка 2025 (+03) :::::::::::Чытаць адзін суцэльны абзац сапраўды зручней нават для мяне. Але калі супастаўляць кожны радок акна злева з кожным радком акна справа, то мне прасцей, калі гэтыя радкі пачынаюцца/заканчваюцца аднолькава. Інакш воку цяжка за штосьці зачапіцца, увесь час пераводзячы погляд з аднаго вакна на другое. Усе людзі розныя і маюць розныя індывідуальныя асаблівасці. Што пасуе аднаму, можа не пасаваць камусьці іншаму. Дзякую за цікавую дыскусію. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:49, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::Дарэчы, што тычыцца іншых правілаў. Можна праз той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі нават асобна дадаць правілы падсветкі для не/ня, з/зь, без/безь/бяз/бязь у гэтай секцыі каментарыяў, калі выбрана тарашкевіца ў якасці мовы інтэрфейсу. Але не ўжываць гэтыя дадатковыя правілы для прасторы старонак. Можа гэта зацікавіць @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:21, 27 лютага 2025 (+03) ::::::: Ужо ня трэба падключаць гэтыя скрыпты ў свой файл common.js; гэтыя інструмэнты можна проста ўключыць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|наладах]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::Ага, дзякуй за паведамленьне! [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 10:31, 3 сакавіка 2025 (+03) :::::::::Дарэчы, я [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js&diff=prev&oldid=251403 дадаў] падтрымку лацінкі ў сваю копію гаджэта сінтаксічнай падсветкі. :::::::::І зараз працую над варыянтам для дэталёвай праверкі правапісу паводле БКП-2005: [[w:be-tarask:Удзельнік:Ssvb/Gadget-SyntaxHighlighterBKP2005]]. Але гэта ўжо больш пасуе Вікіпедыі, а не Вікікрыніцам. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:59, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::{{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 04:50, 4 сакавіка 2025 (+03) == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 21:51, 7 сакавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Breaking changes in the latest version == Just wanted to give y'all a heads up to that to fix [[phab:T383924|T383924]] (which is causing production errors) we will ship [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/1128353 potentially breaking fixes] to one of your Lua templates. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 21:12, 17 сакавіка 2025 (+03) :That surprisingly did not break anything (and now) [[Старонка:Вялікія_чаканні_(1940).pdf/90]] can be properly deleted. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 23:45, 17 сакавіка 2025 (+03) == Статус старонак ("Не правераная" / "Вычытаная" / "Правераная") == Было б добра мець агульнае паразуменьне наконт статусу старонак. Мяне засмучае, калі некаторыя людзі старанна ствараюць старонкі вельмі высокай якасьці без аніводнай памылкі, але чамусьці пазначаюць іх першапачатковы статус "чырвоным". У той жа час мяне таксама засмучае, калі няякасную старонку робяць "жоўтай" або "зялёнай" бяз добрай на тое прычыны. Асабіста маё разуменьне статусу старонкі: * "Чырвоная" - гэта OCR зь мінімальным рэдагаваньнем таго, што адразу кідаецца ў вока. Можа мець шматлікія памылкі. Амаль на кожнай старонцы ёсьць нейкія праблемы. * "Жоўтая" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі адзін раз адным чалавекам. У ''большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але на некаторых рэдкіх старонках адна-дзьве памылкі ўсё ж такі могуць застацца незаўважанымі. * "Зялёная" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі два разы двума рознымі людзьмі. У ''пераважнай большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але ўсё ж дзесьці на адной-дзьвюх старонках ва ўсёй кнізе можа выпадкова застацца якаясь памылка. Таксама акрамя дакладнасьці перадачы самога тэксту, ёсьць яшчэ характарыстыкі тэхнічнага пляну: водступы, шаблёны, выявы і інш. Старонка ня можа быць "зялёнай", пакуль усё гэта ня выпраўлена. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:23, 1 красавіка 2025 (+03) :Напрыклад, у [[Індэкс:Сын_вады_(1928).pdf]] я адразу пазначаў сьвежа-адсканаваныя старонкі як "вычытаныя", бо я вычытваў тэкст ад пачатку да канца. З майго пункту гледжаньня, "жоўты" статус азначае, што на сотню старонак кнігі можна чакаць дзесьці 10-20 памылак і гэта цалкам дапушчальна. Бо на выпадкова выбранай старонцы зь вялікай верагоднасьцю памылак няма. :Калі хтосьці іншы зараз дадаткова праверыць тэкст "Сына вады" і пазначыць яго "зялёным", то ва ўсёй кнізе можа застануцца 1-2 памылкі. І гэта таксама дапушчальна, бо немагчыма гарантаваць іх адсутнасьць. Гэтыя астатнія памылкі ўжо зь цягам часу потым знойдуць і выправяць чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:54, 1 красавіка 2025 (+03) ::Адкажу тут, хоць пытаньне тычылася маёй „вычыткі“ старонкі [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=253466 Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]. ::Гэта старая гісторыя, якая сягае ў тыя даўнія часы, калі ў праекце былі іншыя адміністратары, і яны навучылі мяне, што „чырвоная“ старонка — гэта такі рэдкі выпадак, які толькі запавольвае прагрэс старонкі, і ім можна карыстацца хіба тады, калі старонка, прыкладам, распазнаная не да канца. З тае пары, сапраўды, шмат вады сплыло, і патрабаваньні да статусаў хіба падвысіліся. Магчыма, цяпер майму разуменьню „чырвонай“ больш адпавядае статус „праблематычная“. ::Вяртаючыся да [[Старонка:Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]], дык тыя памылкі я не заўважыў і памяняў статус на „жоўты“. Але ж пасьля гэтага прынамсі яшчэ адзін чалавек можа вычытаць старонку і ў выніку іх выправіць перад падвышэньнем статусу. Надалей буду больш уважліва ставіцца да вычыткі. [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:39, 1 красавіка 2025 (+03) :Праблема статусаў, што гэта залежыць збольшага ад уважлівасці карыстальніка і ягонай пэўнасці ў зробленай працы. Напрыклад, я часта пакідаю памылкі пасля сябе, хаця стараюся ўважліва праглядаць тэкст. Таму я на ўсялякі выпадак заўсёды пакідаю чырвоны статус, пагатоў ён яшчэ і аўтаматычна выстаўляецца. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 09:00, 4 красавіка 2025 (+03) ::Памылкі ёсьць усюды, нават на "зялёных" старонках. Гарантаваць іх абсалютную адсутнасьць немагчыма нідзе, ніводная самая дасканалая арганізацыя працэсу ня здольна гэта забясьпечыць. Пытаньне толькі тычыцца прыблізна чаканай колькасьці памылак. І вось тут трэба знайсьці паразуменьне. Калі памылкі застаюцца прыкладна на кожнай трэцяй старонцы, але пры гэтым дзьве з трох старонак праблем ня маюць, то, на маю думку, такая якасьць ужо адпавядае "жоўтаму" статусу. Потым перад павышэньнем статусу да "зялёнага", старонку вычытае яшчэ адзін чалавек, і колькасьць памылак значна зьменшыцца. Ізноў жа, "зялёны" статус не гарантуе адсутнасьці памылак, таму баяцца выстаўляць яго таксама ня варта. На "зялёных" старонках з памылкамі, гэтыя астатнія памылкі знойдуць і выправяць уважлівыя чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:32, 4 красавіка 2025 (+03) Вось [[Старонка:Uładzimier Chadyka - Suniсy (1926).pdf/5|такія старонкі]], дзе няма выявы — што зь імі робім? Вычытваем? Альбо нельга іх паляпшаць, пакуль ня будзе выявы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 13:47, 4 красавіка 2025 (+03) :Яшчэ прыклад. Праверыў старонку [[Старонка:Апошні з магікан.pdf/7]]. Выяву трэба дадаваць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:18, 8 красавіка 2025 (+03) == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:05, 4 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Нумарацыя і назвы твораў == У некаторых часопісах і зборніках («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]» «[[Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)|Запісы Беларускага Навуковага Таварыства]]») творы нумаруюцца. Такім чынам, тэарэтычна можна падаваць у назве «артыкула» не загаловак твора, а парадкавы нумар. Як мне падаецца, гэтую рэч варта ўнармаваць, ці называць старонкі паводле назваў твораў або нумароў, каб не было непатрэбнай варыятыўнасці. Вартасць называння паводле нумароў перадусім у тым, што загаловак не выглядае грувастка, але ў прасторы катэгорыяў твор будзе выглядаць безаблічна і незразумела (параўнайма «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/1» і «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/Падзел гісторыі Беларусі на пэрыёды»). У сваю чаргу, калі кіравацца назвамі творамі, можа адбыцца нагрувашчванне. Назвы старонак да таго ж маюць абмежаванне ў сімвалах, то бок, калі загаловак твора вельмі доўгі, яго хоцькі-няхоцькі трэба будзе скарачаць, адкідаючы сэнсава нязначныя элементы (напрыклад, не «Шляхціч Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях», а «Шляхціч Завальня»). Я асабіста схільны больш да называння падстаронак згодна з загалоўкамі твораў. А што думае супольнасць? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 00:24, 10 красавіка 2025 (+03) == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:35, 17 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:41, 29 красавіка 2025 (+03)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Аб'яўлены конкурс кандыдатаў у Каардынацыйны камітэт па Універсальным кодэксе паводзін (ККУКП) == <section begin="announcement-content" /> Вынікі галасавання па кіраўніцтве па выкананні універсальнага кодэкса паводзін і Статуту Каардынацыйнага камітэта па Універсальным Кодэксе паводзін (ККУКП) [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|даступна на Meta-wiki]]. Цяпер вы можаце [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|падаць заяўку на працу ў ККУКП]] да 29 мая 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Інфармацыя аб [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|прымальнасці, працэсе і тэрмінах знаходзіцца на Мета-вікі]]. Галасаванне па кандыдатурах пачнецца 1 чэрвеня 2025 года і працягнецца два тыдні, завяршыўшыся 15 чэрвеня 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Калі ў вас ёсць якія-небудзь пытанні, вы можаце задаць іх на [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|старонка абмеркавання выбараў]]. -- у супрацоўніцтве з ККУКП, </div><section end="announcement-content" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|размовы]])</bdi> 01:07, 16 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 18:27, 22 мая 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 06:08, 28 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:01, 14 чэрвеня 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 20:44, 17 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 23:57, 27 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|размовы]]) 18:40, 31 ліпеня 2025 (+03)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 00:36, 27 жніўня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 07:49, 9 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:43, 20 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 17:13, 30 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:22, 20 лістапада 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 00:02, 20 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 03:58, 26 красавіка 2026 (+03) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:15, 27 мая 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|размовы]])</bdi> 20:12, 23 чэрвеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 16:30, 25 чэрвеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == «Зламаныя» файлы == Ужо не ўпершыню заўважаю, што звычайны файл ў Вікікрыніцах нармальна не адлюстроўваецца ([[:Індэкс:Палескія робінзоны (1930).pdf|прыклад]]). Можа, хто ведае, з чым гэта зьвязана? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 21:13, 9 ліпеня 2026 (+03) :Магчыма, мае сэнс паспрабаваць зменшыць памер файла і дадаць яго паўторна? [[Удзельнік:By-isti|By-isti]] ([[Размовы з удзельнікам:By-isti|размовы]]) 23:23, 9 ліпеня 2026 (+03) ::Наўрад ці. У нас ёсьць [[:Індэкс:Rodnyje zierniaty (1916).pdf|файлы]], якія важаць амаль у дзесяць разоў больш, а праблемы такой ня ведаюць. Я меркаваў, што перавод у фармат DjVu выправіць гэтую сытуацыю, але перадпаказ падаў такую ж карціну, як і з pdf. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:52, 9 ліпеня 2026 (+03) :::@[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Я якраз раней напаткаў [https://en.wikisource.org/w/index.php?title=Wikisource:Requested_texts&diff=prev&oldid=14469241#Index:Donegal_Fairy_Stories_(1915).djvu такую ж самую праблему ў Ангельскіх Вікікрыніцах]. Знайшоў як даць ёй рады тут: https://phabricator.wikimedia.org/T299521#9651033 :::Проста трэба да pdf/djvu спасылкі на старонку ў commons дадаць у канцы "?action=purge" і адкрыць гэтую мадыфікаваную спасылку ў браўзэры: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Палескія_робінзоны_(1930).pdf?action=purge (я ўжо гэта зрабіў і праблема зьнікла). --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:03, 24 ліпеня 2026 (+03) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 15:25, 24 ліпеня 2026 (+03) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 19:31, 3 жніўня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:18, 25 верасня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080967 --> == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 15:42, 1 кастрычніка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 --> f9pao83kb74lsu6k3fl7geudtyggxk7 300649 300648 2026-10-16T11:59:56Z Gleb Leo 2440 300649 wikitext text/x-wiki {{Супольнасьць}} {{Архівы}} __NEWSECTIONLINK__ <div class="toc" style="text-align:center; background-color: transparent; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em"><span class="plainlinks">'''[{{fullurl:Вікікрыніцы:Супольнасць|action=edit&section=new}} Пачаць новае абмеркаванне]'''</span></div> == Двухшрыфтавыя выданьні == Існуе шэраг выданьняў, якія маюць два шрыфтавыя варыянты або адпачатку («[[Наша Доля (1906)|Наша Доля]]», «[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]»), або пазьней на працягу свайго свайго існаваньня («[[Гоман (1916)|Гоман]]»). З гэтай прычыны паўстае пытаньне: як найлепш афармляць гэтыя варыяцыі? На дадзены момант атрымліваецца троху неаднастайна: <code>Наша Доля (1906)/'''кірыліца'''/1</code> і <code>Наша Доля (1906)/'''лацінка'''/1</code>, але <code>Наша Ніва (1906)/1906/1</code> і <code>Наша Ніва (1906)/'''лацінка'''/1906/1</code> (аналягічна і «[[Гоман (1916)|Гоман]]», які пачынаўся як лацінкавая газэта). Тут варта таксама згадаць, што «[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]» пазьней адмовілася ад лацінкі, то бок пазнака <code>/кірыліца/</code> становіцца ў нейкі момант неактуальнай. У сваю чаргу, у найменьні старонак «[[Гоман (1916)|Гомана]]» ў пачатку яго існаваньня пазнака <code>/лацінка/</code> выглядае таксама залішняй, (бо кірыліцы яшчэ няма), але існуе. Ці мы пакідаем як ёсьць або неяк паляпшаем гэтую сыстэму найменьня? У кантэксьце названага пытаньня згадаю яшчэ праблему «Беларускай Крыніцы»: у 1925 годзе «[[Krynica (1917)|Крыніца]]» абрываецца і зьяўляецца «[[Беларуская Крыніца (1925)|Беларуская Крыніца]]» з новай нумарацыяй, такім чынам, ідзе накладаньне, калі афармляць іх як адно выданьне (за год 13 розных выпускаў газэты пад аднолькавымі нумарамі). Аднак «[[Беларуская Крыніца (1925)|Беларуская Крыніца]]» 1925 года вяла пераемнасьць, адзначаючы ў тым жа 1925 годзе, што выходзіць ужо дзявяты год, а ня першы. Ці ня варта, на вашую думку, падзяліць іх на асобныя старонкі, атрымліваецца, <code>Крыніца (1917)</code> і <code>Беларуская Крыніца (1925)</code> або вы маеце якое іншае разьвязаньне гэтай праблемы? Прашу удзельнікаў @[[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]], @[[Удзельнік:Gabix|Gabix]], @[[Удзельнік:By-isti|By-isti]] як найбольш актыўную частку супольнасьці выказацца, бо ў выпадку няўдалага разьвязаньня ў будучыні прыдзецца рабіць мноства перайменаваньняў. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 11:37, 11 кастрычніка 2026 (+03) :Невялічкая заўвага: можа мае сэнс дадаваць новыя тэмы ў "Супольнасьці" зьверху, як гэта робіць беларуская Вікіпэдыя? Бо ўнізе старонкі пануюць ангельскамоўныя робаты. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:52, 11 кастрычніка 2026 (+03) ::Гэта робіцца аўтаматычна па націсканьні кнопкі «Дадаць тэму». На Вашую заўвагу перанёс абмеркаваньне ўвышкі. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 19:22, 11 кастрычніка 2026 (+03) :Мяркую, што асобна і яўна пазначаць шрыфт варта толькі для пэрыядаў, калі суіснавалі два варыянты выданьня. Такім чынам, напрыклад, з моманту адмовы «Нашай Нівы» ад лацінкі пазнака (у гэтым выпадку «кірыліца») проста зьнікае. А для «Гомана» ад пачатку не даецца ніякай пазнакі, але ад пачатку суіснаваньня дзьвюх вэрсій пазнакі (абедзьве) зьяўляюцца. :«Беларуская крыніца», хай бы й падкрэсьлівала пераемнасьць ад «Крыніцы» 1917 г., усё ж зьяўляецца новым выданьнем, таму асобныя старонкі для іх абсалютна лягічныя. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 20:30, 11 кастрычніка 2026 (+03) == Тэрмін абароны аўтарскіх правоў быў нядаўна падоўжаны з 50 да 70 гадоў у Беларусі == Раней творы дадатковых беларускіх аўтараў штогод пераходзілі ў грамадзкі набытак. Але цяпер на бліжэйшыя 20 гадоў у Вікікрыніцах будзе "засуха". Зь іншага боку, цяпер можна сьмела дадаваць часопісы з зацэнзураванымі старонкамі (выдаленымі творамі тых аўтараў, якія яшчэ ахоўваюцца аўтарскімі правамі). І не хвалявацца аб тым, што ў наступным годзе частку гэтых зацэнзураваных старонак можа давялося б вяртаць назад у PDF/DjVu файл. Бо, напрыклад, у https://be.wikisource.org/wiki/Індэкс:Узвышша._1928._№_5.djvu творы Максіма Лужаніна, Георгія Бярозкі, Антона Адамовіча ды Ўладзімера Дубоўкі цяпер на дзесяцігодзьдзі адсунуты ад грамадзкага набытку. Іншымі словамі, гэтая вэрсія DjVu файла будзе актуальнай яшчэ прынамсі 20 гадоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:24, 29 красавіка 2026 (+03) :Навіна па-ангельску: https://ncip.by/en/o-centre/novosti/intellectual_property/16.11_amendments-to-the-civil-code-of-the-republic-of-belarus-regarding-copyright-and-related-rights-come-/ --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:04, 29 красавіка 2026 (+03) ::Змены ўступілі ў сілу ў 2024 годзе. Такім чынам, трэба мяняць статус аўтараў, якія памерлі пасля 1973… Тут варта б заадно ўдакладніць, ці [[Аўтар:Міхась Лынькоў|Лынькоў]] перакладаў «Маці» [[Аўтар:Максім Горкі|Горкага]], бо ў [https://elib.nlb.by/catalog/Record/BY-NLB-br221174?sid=105413299 каталогу НББ] выданне 1932 года пазначана як пераклад [[Аўтар:Змітрок Астапенка|Астапенкі]]. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 21:20, 29 красавіка 2026 (+03) == Назвы модуляў == Прашу пераймяноўваць модулі на англійскую мову, бо гэта стварае хаос. Калі ў шаблонах гэта не крытычна і можна зрабіць шмат розных перасылак, то ў выпадку з модулямі гэта проста бессэнсоўна і можа патэнцыйна ствараць шмат клопату, а таксама сітуацый, калі ствараюцца старонкі-дублеты, як мы маем з [[Модуль:ТакНе]] і [[Модуль:Yesno]], якія варта бы аб’яднаць пад адной назвай на англійскай. Прашу вытрымліваць нейкі парадак у тэхнічных старонках, там усё ж важней не выдумленне наскіх назваў, а парадак і нармальнае функцыянаванне скрыптоў. Дзякуй! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:10, 22 сакавіка 2026 (+03) :Таксама модулі і шаблёны зь беларускімі назвамі ствараюць дадатковы галаўны боль праз цяперашняе адначасовае існаваньне тарашкевіцы і наркамаўкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:53, 29 красавіка 2026 (+03) ::ёсць такое, але калі шаблонам ёсць сэнс даваць беларускія назвы, бо рэдаклары іх выклікаюць па памяці проста ў артыкулах, тут ёсць сэнс, то вось модулі не выклікаюцца ў артыкулах наўпрост, яны выкарыстоўваюцца толькі ў шаблонах, гэта чыста тэхнічная рэч. У той жа час, перасылкі ў модулях не працуюць як у шаблонах, бываюць праблемы, лепш адразу пакідаць агульнапрынятыя назвы модуляў і не марочыць галавы. Да такой жа высновы прыйшлі калегі ў іншых раздзелах, не бачу таго, чаму мы мусім быць выключэннем. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:44, 29 красавіка 2026 (+03) == Прапанова: стварэнне прасторы імёнаў «Архіў» == Паважаныя ўдзельнікі, Прапаную стварыць на be.wikisource асобную прастору імёнаў '''«Архіў»''' для сістэмнага размяшчэння і структурызацыі архіўных матэрыялаў. ---- === Навошта гэта патрэбна === Зараз архіўныя матэрыялы могуць размяшчацца толькі праз звычайныя старонкі і катэгорыі. Гэта не дазваляе: * выразна аддзяліць архіўныя дакументы ад літаратурных твораў; * будаваць іерархічную структуру (''архіў → фонд → вопіс → справа → дакумент''); * стандартызаваць афармленне архіўных апісанняў; * арганізаваць зручную навігацыю па фондах. Асобная прастора імёнаў дазволіць зрабіць гэта сістэмна і маштабавана. ---- === Прыклад з іншага моўнага раздзела === Аналагічная прастора ўжо існуе ва ўкраінскай Wikisource: 👉 [[:uk:Архів:Архіви|https://uk.wikisource.org/wiki/Архів:Архіви]] Там «Архів» — гэта асобная прастора імёнаў, якая выкарыстоўваецца для арганізацыі архіўных матэрыялаў і адпаведнай структуры. ---- === Магчымая структура на be.wikisource === Архіў: * Архіў:НГАБ * Архіў:НГАБ/Фонд_694 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1/Справа_12 Прастора можа выкарыстоўвацца для: * апісання фондаў архіваў * інвентарных апісаў * архіўных спраў * публікацыі гістарычных першакрыніц ---- === Тэхнічная частка === Пасля атрымання кансэнсусу будзе пададзены запыт у Wikimedia Phabricator на: * стварэнне новай прасторы імёнаў «Архіў» * даданне адпаведнай старонкі абмеркавання * уключэнне ў пошук * падтрымку падстаронак ---- === Пытанні для абмеркавання === # Ці падтрымліваеце вы стварэнне прасторы «Архіў»? # Ці ёсць заўвагі да назвы? # Ці патрэбны псеўданім (напрыклад, «Архив»)? # Ці ёсць гатоўнасць напаўняць гэты раздзел матэрыяламі? Прашу выказаць меркаванне. Пасля дасягнення кансэнсусу будзе падрыхтаваны тэхнічны запыт. [[Удзельнік:Okuryan|Okuryan]] ([[Размовы з удзельнікам:Okuryan|размовы]]) 21:02, 2 сакавіка 2026 (+03) :# Як будзе каму займацца, дык чаму б і не. :# Няма. :# У беларускай мове адсутнічае літара „и“, то такі псэўданім не патрэбны. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:35, 13 сакавіка 2026 (+03) Пытаньне да ўдзельніка: адзіны ваш унёсак тут — гэты допіс на форуме. Вы сапраўды зьбіраецеся ўдзельнічаць у беларускіх Вікікрыніцах? Каб іншыя ўдзельнікі маглі пра вас болей даведацца, раю таксама напоўніць [[Адмысловае:MyPage|уласную старонку]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:50, 13 сакавіка 2026 (+03) == Адмысловыя літары "дж" і "дз", якія прапанавалі ў 1928 і ўжывалі ў шэрагу публікацый таго году == Вось гэтыя літары: https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:DrukDubouka.jpg Іх можна знайсьці на старонцы https://be.wikisource.org/wiki/Старонка:Узвышша._1928._№_5.djvu/179 Што зь імі рабіць? Я так разумею, што гэтых літар нават няма ў сучасным стандарце Unicode. Я бачу тры магчымыя падыходы, як можна разьвязаць праблему: # выкарыстоўваць звычайныя дыграфы "дж" і "дз" # выкарыстаць якіясь іншыя кірылічныя літары, напрыклад <code>Џ=дж</code> <code>Ӡ=дз</code> # прапанаваць новыя літары для Unicode і чакаць, пакуль іх дададуць у стандарт, а потым чакаць, пакуль зьявяцца шрыфты --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:54, 3 снежня 2025 (+03) :Здаецца, што няма сэнсу дадаваць іх у стандарт Unicode. У тэксте "Узвышша", як выйсце, можна выкарыстоўваць літары спачатку у выглядзе выявы, а потым па тэксту, як "дж" і "дз". [[Удзельнік:By-isti|By-isti]] ([[Размовы з удзельнікам:By-isti|размовы]]) 21:20, 3 снежня 2025 (+03) == Гаджэт для аўтаматызацыі аблічбоўкі і вычыткі кніг == Я ўчора паглядзеў на гаджэт [[MediaWiki:Gadget-wikify.js|Вікіфікатар]]. Сама ідэя слушная, але робіць ён трохі не тое, што трэба. Таму я паспрабаваў зрабіць нешта падобнае, але больш адаптаванае да Вікікрыніцаў. Пачатковую версію можна знайсці тут: [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]]. Калі каму цікава паглядзець, як ён працуе, то можна зрабіць яго копію на сваёй старонцы і дадаць спасылку на яго ў свой "common.js" (напрыклад, мой "common.js" тут: [[Удзельнік:Ssvb/common.js]]). З меркаванняў бяспекі, дадаваць спасылку на мой гаджэт на маёй старонцы ў свой "common.js" не раю (бо я магу яго знянацку на сваёй старонцы замяніць на нешта іншае). Як прыклад выкарыстання: # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&oldid=214805 гэта выхлап Tesseract OCR] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214865&oldid=214805 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў з гэтага выхлапу гаджэт пасля націскання кнопкі на панэлі] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214866&oldid=214865 гэта вычытка, якую рабіў я сам] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&diff=next&oldid=214866 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў гаджэт ужо пасля другога націскання кнопкі на панэлі] Гэты гаджэт намагаецца рабіць максімум з таго, што можна зрабіць аўтаматычна. То бок выпраўленне працяжнікаў, пераносы словаў, шаблоны абзацаў, заўвагі пад тэкстам і ў самым канцы выпраўленне разрываў радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:58, 31 ліпеня 2024 (+03) : Цікава, толькі цяпер заўважыў гэты інструмэнт. Можа атрымаецца яго неяк аб’яднаць зь цяперашнім вікіфікатарам у адно? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 15:46, 21 лютага 2025 (+03) :: Я думаю, што сьпяшацца з аб’яднаннем не варта. Пачаць можна з дзвюх кнопак на панэлі. А потым можна глядзець, чаго яшчэ не хапае. :: Дарэчы, я якраз эксперыментую з мадыфікацыяй https://www.mediawiki.org/wiki/User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js для аўтаматычнага вылучэння колерам "у пасьля галоснай літары", "маленькай літары пасьля кропкі" і "сумесі кірылічных літар з лацінскімі". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 21 лютага 2025 (+03) ::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Розніца паміж '''Вікіфікатарам''' і '''Вікікрынізатарам''': ::: Вікіфікатар [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Дзьве_душы_(1919).pdf/78&diff=prev&oldid=249928 мяняе] <code>Афіцэру не падабалася «пане»</code> на <code>Афіцэру не падабалася „пане“</code>. ::: Вікікрынізатар жа [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/34|мяняе]] <code>лёгкасьць ,шытых" чаўноў</code> на <code>лёгкасьць „шытых“ чаўноў</code>, і таксама <code>ад мора,--прапанаваў Манг</code> на <code>ад мора, — прапанаваў Манг</code>. ::: Іншымі словамі, Вікіфікатар пераводзіць тэкст, напісаны чалавекам, з аднаго стандарта ў іншы. І гэта мае сэнс для Вікіпедыі, каб мець аднолькавы стыль ва ўсіх артыкулах. Але Вікікрынізатар спрабуе ''здагадацца'' і выправіць найбольш пашыраныя памылкі менавіта OCR, нават калі ёсць нейкая ненулявая рызыка памыліцца (неістотна, бо пасля Вікікрынізатара тэкст вычытвае чалавек). Гэтыя інструменты робяць розныя рэчы, таму патрабаванні да іх розныя. [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js|Вікікрынізатар]] у некалькі разоў меншы і прасцейшы, там амаль увесь код - даволі прымітыўны пошук/замена ў тэксце. Таксама адна з вельмі важных функцый, якая значна ўсё спрашчае - гэта пераносы словаў на новы радок: ::: {| class="wikitable" |- ! пасля OCR !! пасля Вікікрынізатара (першая фаза) !! пасля Вікікрынізатара (другая фаза) |- | Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо мерка-<br/> ваць усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць<br/> усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць усім разам. |} ::: ...нягледзячы на рызыку памылак са словамі накшталт <code>ластамі-рукамі</code>. Ізноў жа, тэкст потым вычытвае чалавек. У пераважнай большасці выпадкаў пераносы апрацоўваюцца як мае быць і нічога выпраўляць не даводзіцца. ::: Ці ёсць магчымасці дадаць копію гаджэта [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]] у спіс [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] (пад новым імем)? І потым ужо працаваць над дадатковымі функцыямі, калі будзе патрэба штосьці там палепшыць? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:28, 22 лютага 2025 (+03) :::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я дадаў [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250446&oldid=250348 неразрыўны прагал з левага боку працяжнікаў], як гэта робіць Вікіфікатар. Ці ёсць яшчэ нешта, чаго не хапае? Дарэчы, акрамя патэнцыйна непажаданай замены <code>«»</code> на <code>„“</code>, Вікіфікатар таксама выдаляе пустыя радкі зверху старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:36, 23 лютага 2025 (+03) ::::: Пустыя радкі не павінны быць на кожнай старонцы. Хіба так робіцца ва ўсіх іншых моўных разьдзелах? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:33, 23 лютага 2025 (+03) :::::: Беларускія Вікікрыніцы дадаюць два пустыя радкі зверху, калі старонка пачынаецца з новага параграфа: [[Даведка:Пачаткоўцам_пра_тыпаграфію#Шмат_старонак]]. Ангельскія Вікікрыніцы ў такіх жа выпадках дадаюць шаблон "[[s:Template:nop|nop]]" на папярэдняй старонцы. Тут лепш спытацца ў @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], але я не бачу патрэбы нічога мяняць. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 17:12, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Некалі я сам не ведаў, як зрабіць з новай старонкі новы абзац. Ужо, шчыра кажучы, не памятаю, дзе канкрэтна я такі спосаб падгледзеў. У кожным разе, у нас ужо склалася такая практыка. Мне здаецца, ствараць дадатковы шаблон дзеля эфекту, які дасягаецца і без яго, сэнсу няма. --[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 17:25, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Я дадаў Вікікрынізатар, уключыў у сябе, але новай кнопкі рэдагаваньня ня бачу. У каго такія ж праблемы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 21:52, 23 лютага 2025 (+03) :::::::: Я таксама не бачу. Можа трэба выдаліць "Gadget-" з радка <code>PageCleanUp[ResourceLoader]|Gadget-PageCleanUp.js</code> вось [[MediaWiki:Gadgets-definition|тут]]? Бо ў Вікіфікатара такога няма. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:12, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::Кнопка зьявілася. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250567 вынік работы]. Так павінна быць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:00, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Трэба, каб тэкст пачынаўся з новага радка пасля ##, тады ўсё будзе працаваць карэктна. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:03, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Таксама вялікі дзякуй, што задбалі, каб уключыць дадзены дапаможнік у налады. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:05, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Ці ёсць якая дакументацыя, дзе можна пра гэта даведацца? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:18, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Не зразумеў. Вось я проста [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250580 націскаю кнопку вікікрынізатара]. Пасьля гэтага трэба рабіць яшчэ нейкі махінацыі? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:27, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::::Яно так сябе паводзіць і без аніякай кнопкі. Гэтыя секцыі самі па сабе дзіўным чынам скочуць паміж <code>##</code> і <code>&lt;section begin=...&gt;</code>. Відаць, толькі @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] разумее, што там на самой справе робіцца. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:34, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::::А, нарэшце зразумеў. Там тэкст :::::::::::::: <code>## Šlacham ##</code> :::::::::::::: <code>može cikawić starana</code> :::::::::::::непажадана аб’ядноўваецца ў адзін радок :::::::::::::: <code>## Šlacham ## može cikawić starana</code> :::::::::::::І там пачынаецца вар’яцтва з нейкімі аўтазаменамі на тэгі section. Гэта можна дадаць як спецыяльнае правіла (не чапаць радкі з ##). :::::::::::::Але Вікікрынізатар прызначаны для выкарыстання непасрэдна пасля Tesseract OCR, калі яшчэ няма ніякіх шаблонаў і вікі фарматавання. Першая фаза - выпраўленне дэфектаў OCR. Другая фаза пасля другога націску кнопкі ужо пасля вычыткі тэксту - <del>пераносы</del> аб’яднанне радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:55, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Так не павінна быць, але гэта наўрад ці звязана менавіта з гэтым гаджэтам. Секцыі заўсёды дзіўна сябе паводзілі і без яго. Я ніколі не разумеў іх логікі (спроба захаваць старонку без аніякіх змен усё роўна рабіла нейкія нечаканыя змены). --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:17, 23 лютага 2025 (+03) === Тэставаньне Вікікрынізатара === Дзіўна працуе з '''тоўстым''' і ''курсіўным'' шрыфтамі, [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250588 ператвараючы іх у друкарскія апострафы]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:49, 23 лютага 2025 (+03) :Дзякую. Я пагляджу, што можна з гэтым зрабіць. Але ізноў жа. Вікікрынізатар прызначаны для апрацоўкі свежых распазнаных старонак яшчэ без вікі-фарматавання. То бок: :* перадусім, у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] ставім птушачку насупраць "Вікікрынізатар", ціснем на "Захаваць" :* адкрываем новую старонку ў кнізе, якая яшчэ не аблічбавана :* ціснем на "Аблічбаваць тэкст" (выкарыстоўваем рухавік Tesseract з выбранай беларускай мовай) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сьлёзы_Тубі_(1930).pdf/22&oldid=250655 прыклад] :* пасля гэтага адразу ж ціснем на кнопку Вікікрынізатара (першая фаза). Ён выпраўляе хібы OCR і дадае шаблоны <code><nowiki>{{Водступ}}</nowiki></code> перад абзацамі - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250656&oldid=250655 прыклад] :* хуценька вычытваем усё і робім неабходныя ручныя праўкі (разбіўка на радкі ў тэксце пакуль што супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе, і гэта якраз зручна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 прыклад] :* яшчэ раз ціснем на кнопку Вікікрынізатара (другая фаза), каб напрыканцы аб’яднаць радкі, дадаць неразрыўныя прагалы злева ад працяжнікаў і аўтаматычна перанесці зноскі (пра зноскі мае сэнс расказаць асобна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250658&oldid=250657 прыклад] :* увесь гэты працэс займае ўсяго некалькі хвілін, бо колькасць неабходных аперацый ручнога рэдагавання тэксту значна зменшана :І ўжо толькі пасля ўсяго гэтага дадаем адмысловыя шаблоны, і г. д. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:14, 24 лютага 2025 (+03) ::Непаразуменне якраз звязана з тым, што гэта ''не'' замена Вікіфікатара. Усе аптымізацыі ў першую чаргу прызначаны для хуткага і якаснага распазнавання менавіта новых старонак, а не для выпраўлення старых. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:25, 24 лютага 2025 (+03) :::І дарэчы, гаджэт прызначаны не для паэзіі, а для прозы. Такім чынам, спецыялізацыя не вельмі шырокая. Але ў сваёй вузкай нішы, ён значна спрашчае і паскарае аблічбоўку новых старонак. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 01:20, 24 лютага 2025 (+03) :::: Добра, тады хіба што я карыстацца ім буду рэдка, бо часьцей рэдагую ўжо аблічбаваныя, але неправераныя ці нявычытаныя старонкі. :::: Пункт са зноскамі зацікавіў — вікікрынізатар перарабляе тэкст кшталту „1)“ у зноскі самастойна? Тады сапраўды, варта ўсё тут апісанае скласьці ў якую-небудзь [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|дакумэнтацыю]], каб не згубілася (падобна як [[:w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|Вікіфікатар]]). --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:43, 24 лютага 2025 (+03) :::::Дзякую за параду. Я пачаў пісаць [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|гэтую дакументацыю]]. Засталося такое пытанне: можа гаджэт перайменаваць у якісь "падчышчальнік старонкі"? Гэта амаль літаральны пераклад з "PageCleanUp.js". Або знайсці якую іншую трапную назву: "падчышчальнік алічбоўкі", "паляпшальнік скана", ...? Іконку на панэлі таксама можна змяніць на [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Large-paint-brush_-_Delapouite_-_game-icons.svg шчотку], [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Crystal128-eraser.svg гумку] ці якую іншую выяву з commons. Часткова непаразуменне прызначэння гаджэта можа быць звязана з назвай. :::::Можа @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], @[[Удзельнік:Gabix|Gabix]], @[[Удзельнік:By-isti|By-isti]], @[[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] таксама маюць якія свае прапановы/заўвагі? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Я прапаноў ня маю, бо карыстаюся ABBYY FineReader → LibreOffice + OOoFBTools + LanguageTool + некалькі ўласных макросаў. Што да назвы, дык, скажам, хай будзе «выпраўшчык». [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 11:44, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Дзякую за вельмі цікавы водгук. Як гэта працуе на практыцы? Вы спампоўваеце PDF файл, апрацоўваеце его з дапамогай ABBYY FineReader, а потым выкарыстоўваеце LibreOffice з LanguageTool у якасці спэлчэкера і з іншымі прыладамі для рэдагавання? Хуткасць уражвае, бо паміж дадаваннем [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/205]] і [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/228]] прайшло 48 хвілін (23 старонкі, прыблізна 2 хвіліны на старонку). Ці гэта быў толькі перанос ужо апрацаваных раней лакальна на вашым кампутары старонак, і таму да гэтых дзвюх хвілін трэба дадаць нешта яшчэ? :::::::Для вельмі прыблізнага параўнання: паміж [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/95]] і [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110]] прайшло 75 хвілін (15 старонак, прыблізна 5 хвілін на старонку). Гэта ўсё я рабіў з нуля цалкам у браўзеры на Вікікрыніцах з дапамогай убудаванага дадатку Tesseract OCR і гаджэту [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Кожнае слова і кожны радок я параўноўваў з тым, як яно выглядае на старонцы папяровай кнігі, таму і статус старонак выставіў "жоўты" (гэта не гарантуе адсутнасць памылак, але і статус пакуль не "зялёны"). Аб "чырвоным" / "жоўтым" статусе старонак я калісьці пісаў у [[Вікікрыніцы:Супольнасць/Архіў_4#Вычытаныя_"жоўтыя"_старонкі_і_вельмі_няроўная_якасць_неправераных_"чырвоных"_старонак|гэтай тэме на суполцы]]. Вядома ж, памеры старонак у "Прынц і жабрак" і "Сын вады" не аднолькавыя, таму гэтыя лічбы трэба яшчэ дадаткова скарэктаваць (не на маю карысць). :::::::Можа мае сэнс задакументаваць "Лепшыя практыкі для пачаткоўцаў"? Ваш досвед будзе вельмі карысны. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:06, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Магчыма, варта ў назву дадаць «прозы». Можна таксама зрабіць аналагічны інструмент для вершаў, які б, заместа <code><nowiki>{{Водступ|2|em}}</nowiki></code> у пачатку радкоў рабіў бы <code><nowiki><br /></nowiki></code> у канцы радкоў. Гэты інструмент можна назваць і «афармляльнікам», зважаючы на тое, што ён уласна афармляе тэкст у нейкай ступені. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:16, 25 лютага 2025 (+03) :::::::Але, на маю думку, і «Вікікрынізатар» выглядае добра, хоць гэтая назва не дае адказу, што робіць інструмент. Як, у прынцыпе, і «Вікіфікатар» сваёй назвай мала што тлумачыць. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:19, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Можна зрабіць асобны гаджэт і для вершаў. Я мяркую, што дадаванне <code>&lt;br /&gt;</code> мае сэнс рабіць не для ўсёй старонкі, а толькі для вылучанага фрагмента тэксту? Ізноў жа, самае цяжкае тут - як гэты гаджэт назваць і як павінна выглядаць яго іконка на панэлі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:41, 25 лютага 2025 (+03) ::::::::Калі тэхнічна магчыма, каб такое рабілася толькі з вылучаным тэкстам, дык выдатна. Як я адзначаў вышэй, можна да ўжо існага падставіць «прозы» (то бок «Вікікрынізатар прозы»), а гэта назваць «Вікікрынізатар паэзіі». Якія тут рабіць іконкі, пакуль не ведаю. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 19:22, 25 лютага 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я гэта збольшага [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250912&oldid=250871 выправіў]. І таксама праблему з секцыямі. Але не ведаю, ці можа так стацца, што OCR калісь памылкова распазнае двукоссі як падвоеныя апострафы. Спадзяюся, што не, а там паглядзім. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:24, 25 лютага 2025 (+03) === Падсьветка сынтаксісу === @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Яшчэ адзін дадатковы напрамак - гэта '''гаджэт сінтаксічнай падсветкі''' падазроных фрагментаў тэксту чырвоным колерам (без змены самога тэксту): [[Удзельнік:Ssvb#Адаптацыя_mw:User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter]]. На гэтай маёй старонцы можна знайсці мінімальна неабходныя змены да аднаго з папулярных гаджэтаў сінтаксічнай падсветкі. Прыклады таго, што ён можа рабіць: <code>І вось аднаго разу Кракат<font style="background-color:#FBB">ау</font> прачнуўся.</code>, <code>Усе мы аж закрычалі ад радасьці: скончана<font style="background-color:#FBB">! в</font>ыратаваліся!</code>, <code>Па пояс у гразі, у цемры, усёроўна нельга был<font style="background-color:#FBB">о у</font>цячы</code>. Ён таксама падсвечвае мешаніну кірылічных літар з лацінскімі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 15:00, 22 лютага 2025 (+03) : Удакладню, што сінтаксічная падсветка працуе толькі ў вакне рэдактара тэксту і толькі падчас рэдагавання. Пасля сканчэння рэдагавання, ніякіх каляровых адмецін у тэксце самой старонкі не застаецца. Адзіная мэта - гэта прыцягнуць увагу рэдактара да асобных месцаў у тэксце. А ўжо выпраўляць, ці не - вырашае чалавек. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:22, 22 лютага 2025 (+03) :: Дык падсьветка лацінскіх сымбаляў у мяне працуе даўно ва ўсіх разьдзелах; падключаецца як ва [[Удзельнік:Taravyvan Adijene/common.js|Ўдзельнік:Taravyvan Adijene/common.js]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:16, 23 лютага 2025 (+03) ::: І хто яшчэ гэтым карыстаецца? Пытанне ж якраз аб тым, як спрасціць і палепшыць умовы працы для найбольш актыўных удзельнікаў Вікікрыніц. Каб яны маглі проста паставіць птушачку ў [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] і ўсё запрацавала. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:45, 23 лютага 2025 (+03) :Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Ня_вылечыла…_(1927).pdf/3&curid=106704&diff=250934&oldid=250932 яшчэ адзін прыклад]. У вакне рэдактара з падсветкай выглядае так: <code>І ты сваім сьцюдзёным станаўкім голасам<font style="background-color:#FBB">. с</font>казаў</code> --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:24, 25 лютага 2025 (+03) :: Калі можна будзе гэты інструмэнт дадаваць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|сьпіс]]? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:03, 25 лютага 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js|гэты гаджэт]] хоць зараз як першы варыянт. Там невялічкая мадыфікацыя даволі вялікага і складанага папулярнага гаджэту падсветкі [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js&oldid=6419182 Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js]. Правілы падсветкі беларускага тэксту яшчэ можна будзе дадаткова дапрацоўваць. :::Адзіная практычная праблема: стандартны таймаўт (20 мілісекунд) даволі часта прыводзіць да адключэння падсветкі якраз пасля аперацыі "Аблічбаваць тэкст", прычым гэта не звязана з дадатковымі правіламі для беларускага тэксту (хоць гэтыя правілы таксама трохі яго замаруджваюць). Выглядае так, быццам аблічбоўка нейкім чынам дадае даволі значную часовую затрымку менавіта ў той канкрэтны момант, і падсветка адключаецца. Я прапанаваў аўтару [https://www.mediawiki.org/wiki/User_talk:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js#Feature_request:_don't_be_too_eager_to_disable_itself зрабіць адключэнне меней агрэсіўным], але ён пакуль што маўчыць. Было б добра павялічыць гэты таймаўт да 50 мілісекунд, а мо нават і да 100 мілісекунд. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:12, 25 лютага 2025 (+03) ::::Дарэчы, [https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Taravyvan_Adijene/common.js вы выкарыстоўваеце] той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі ([https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js у мініфікаванай форме]). Але ў агульнай прасторы wiki, а не ў прасторы старонак. Патэнцыйна паміж імі можа быць канфлікт, таму можа быць неабходна штосьці там перайменаваць і разнесці іх асобна. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:35, 25 лютага 2025 (+03) :::::Толькі што праверыў гэта. Падобна на тое, што дзве копіі працуюць незалежна адна ад адной, кожная ў сваёй прасторы, так што ўсё добра. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я думаю, што ўжо можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js]] у спіс. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%3ASsvb%2FGadget-Syntax_highlighter.js&diff=251086&oldid=251085 тут] можна пабачыць дададзеныя змены. Гаджэт падсвечвае ў тэксце праблемы з літарай <code>ў</code> (у прасторы старонак падчас вычытвання), а таксама іншыя недарэчнасці. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 06:21, 26 лютага 2025 (+03) ::::::: {{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) == Спасылка "Адказаць" нарэшце выпраўлена ў Супольнасці. == Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C&curid=2456&diff=250563&oldid=34033 тое, што перашкаджала]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:57, 23 лютага 2025 (+03) == Як я працую == Пачынаю гэтую тэму, каб не загрувашчваць іншую. 1. Я спачатку спампоўваю файл PDF і распазнаю яго ў ABBYY FineReader, які лепей працуе зь беларускай мовай у параўнаньні з Tesseract (апошні, напрыклад, часьцей разрывае абзацы). Зараз я хачу паэкспэрымэнтаваць са слоўнікавай падтрымкай (яе ў FR няма, але можна дадаць мову карыстальніка і для яе падтрымку праз слоўнік карыстальніка). 2. Захоўваю ў фармат ODT і далей працую ў LibreOffice. 3. Ужываю OOoFBTools для выпраўленьня памылак распазнаваньня (разьбітыя абзацы, двукосьсі, прабелы вакол працяжнікаў і іншае). Далей гэты дадатак дапамагае і ў іншым (віртуальныя клявіятуры для ўстаўкі пэўных сымбаляў, склейка абзацаў уручную). 4. Далей сёе-тое апрацоўваю пошукам-заменай. Напрыклад, ABBYY FineReader досыць добра распазнае «ялінкі», але з „капцюркамі“ бываюць праблемы, якія OOoFBTools можа і прамінуць. 5. Зноў жа пошукам-заменай дадаю абзацныя водступы. 6. Цяпер праверка правапісу. LanguageTool тут ня самы добры памагаты, бо ведае толькі наркомаўку (і мае хібы). Я карыстаюся ўласнымі слоўнікамі, што дае патрэбныя варыянты: наркомаўку, тарашкевіцу, лацінку. Тая ж лацінка ўвогуле амаль у кожнага аўтара свая. Скажам, хтосьці ўжывае v, хтосьці w (гэты разнабой асабліва характэрны для 1920-1930-х гадоў). У адным тэксьце спрэс замест ŭ ужывалася ū (імаверна праз брак адпаведнага шрыфту ў друкарні). Усё гэта досыць лёгка адрэгуляваць, рэдагуючы слоўнікі. 7. Спачатку праганяю макрос, які выдае ўсе знойдзеныя памылкі правапісу. Потым вынікі апрацоўваю праграмкай на Python, якая ўпарадкуе знойдзеныя словы паводле частаты. Гэта дазваляе выявіць словы, якіх бракуе ў слоўніку, а таксама спэцыфічныя для канкрэтнага твора (скажам, прозьвішчы герояў) і вартыя даданьня ў дадатковы слоўнік карыстальніка, які па завяршэньні працы ачышчаю. 8. LanguageTool таксама карысны, прынамсі для выяўленьня памылак з ужываньнем у/ў (і тут я маю ўласнае правіла для u/ŭ у творах на лацінцы, падтрымкі якой LanguageTool штатна ня мае). 9. Ну а далей ужо старонка за старонкай. Пэўныя элемэнты фарматаваньня дадаю праз уласныя макросы. Зразумела, гэта значыць, што для апрацоўкі патрабуецца значна больш часу, чым дзьве хвіліны на старонку :-). [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 16:29, 25 лютага 2025 (+03) :Вялікі дзякуй за тлумачэнні. :1. Што тычыцца Tesseract OCR, to я раней сам параўноўваў яго з Google OCR. Google OCR, як камерцыйны прадукт, сапраўды робіць менш памылак. Але ёсць праблема: ён таксама свавольна падганяе словы, меркавана пад наркамаўскі слоўнік. Вось прыклад: Google OCR змяняе слова "рэвольв'''э'''р" на "рэвольв'''е'''р" на старонцы [[Старонка:Амок_(1929).pdf/16]]. І робіць ён гэта ажно ў двух месцах, то бок гэта ніяк не выпадковасць! Такое шкодніцтва якраз цяжка заўважыць чалавеку падчас вычытвання. Tesseract OCR памыляецца часцей, але памыляецца ён "сумленна" і выдае смецце, якое лёгка заўважыць і выправіць. Я не карыстаюся ABBYY FineReader, яле калі ён паводзіць сябе такім жа чынам, як і Google OCR, то я б выбраў замест яго Tesseract OCR. :3. Падобна на тое, што OOoFBTools выконвае тую ж функцыю, што і [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Было б цікава іх параўнаць. :8. Праблему з у/ў можа вырашыць [[Вікікрыніцы:Супольнасць#Падсьветка_сынтаксісу]] :9. Старонку за старонкай вы праглядаеце разам з параўнаннем іх са сканам папяровай кнігі, або без яго? Ці дазваляе такі метад заўважыць праблему ў слове "рэвольв'''е'''р"? :--[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:00, 25 лютага 2025 (+03) ::Асобнае пытанне пра статус старонкі. Калі я шукаў цытаты для Вікіслоўніка, то я часцяком знаходзіў "неправераныя" чырвоныя старонкі, марнаваў 5-10 хвілін свайго часу на тое, каб іх прагледзець цалкам, не знаходзіў ніводнай памылкі і мяняў статус на "вычытаная". Потым пазней хтосьці змарнуе 5-10 хвілін на тое, каб гэтую "вычытаную" старонку прагледзець і памяняць яе статус на "правераная". Калі якасць створанай старонкі высокая, то не трэба рабіць яе "чырвонай". Інакш іншыя людзі будуць дарэмна марнаваць час. Дарэчы, можна было пазначыць [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110&curid=106589&diff=250986&oldid=250685 гэтую вашу праўку] як "зялёную" (памылка якімсьці чынам патрапіла туды праз [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСын_вады_(1928).pdf%2F110&diff=250685&oldid=250640 гэтую праўку] і яе не было ў маім першапачатковым тэксце). З той прычыны, што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай", камусьці потым прыйдзецца змарнаваць свой час, каб прагледзець яе яшчэ раз і памяняць статус... ::Калі ваш працэс з самага пачатку забяспечвае высокую якасць з усімі слоўнікамі і дадатковымі прыладамі, то не патрэбна гэтая "сціпласць" і пазначэнне старонак чырвоным, як "неправераных". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 25 лютага 2025 (+03) :::> што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай" :::Я толькі выправіў памылку, якая проста кінулася ў вочы, астатняе не вычытваў, таму статус не мяняў. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:40, 26 лютага 2025 (+03) ::1. ABBYY FineReader нічога не мяняе, толькі можа пры наяўнасьці слоўніка прапаноўваць выпраўленьні, калі запусьціць праверку. А калі слоўніка няма (як для беларускай), то толькі вылучае няпэўна распазнаныя сымбалі. ::8. А з u/ŭ? А з u/ū? ::9. Я параўноўваю са сканам. Але пытаньне «рэвольвэра» і да г. п. вырашаю перш за ўсё выбарам адпаведнага слоўніка і папярэднім аналізам памылак у тэксьце. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:27, 26 лютага 2025 (+03) :::1. ABBYY FineReader інтэрактыўна пытаецца ў карыстальніка наконт выбару словаў? Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%86_%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BA_(1928).pdf/74&curid=105789&diff=251083&oldid=249171 тут] прыклад "в'''а'''зваліліся" супраць "в'''ы'''зваліліся". Мне цікава, гэта ABBYY FineReader сам падставіў "ы" згодна свайму слоўніку? Там, мабыць, патрэбны шаблон <code><nowiki>{{Абмылка}}</nowiki></code>. :::8. Што тычыцца u/ŭ, то там тое ж самае, што і з кірыліцай. Няма ніякай прынцыповай розніцы, толькі трэба акуратна regexp'ы падправіць. :::9. Я якраз маю сумневы наконт практычнай карысці такой апрацоўкі са слоўнікам. Менавіта што яна аб’ектыўна дае? Усё адно ўвесь тэкст патрэбна потым вычытваць ад пачатку да канца. І розніца, скажам, паміж дзвюма або чатырма памылкамі на старонцы зусім неістотная. Чалавек усё адно патраціць тыя ж самыя прыкладна 5 хвілін на вычытку, толькі рэдагаваць прыйдзецца дадатковыя 10-20 секунд. Ёсць і больш важныя рэчы. Для вычыткі істотным фактарам ёсць разбіўка на радкі, якая супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе. Заўчаснае аб’яднанне радкоў робіць вычытку значна цяжэйшай, прынамсі для мяне. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:53, 26 лютага 2025 (+03) ::::1. Так, калі ёсьць слоўнік. Але «Прынца і жабрака» я распазнаваў яшчэ без падтрымкі, мог сам выправіць памылку чыста аўтаматычна. ::::9. Папярэдняя апрацоўка можа выдаць масавыя памылкі. У тым жа «Прынцы і жабраку» FR часта хібіў з распазнаваньнем літары А/а. Скажам, асобнае «А» разоў 7 было распазнанае як «Рі». Пошук-замена тут хутчэй за вычытку, нават не ў аўтаматычным рэжыме. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:19, 26 лютага 2025 (+03) :::::Але ж "пошук-замена" не адмяняе неабходнасці вычыткі. Гэта дадатковая аперацыя і дадатковы страчаны час. Яшчэ вам спатрэбілася прыблізна 2 хвіліны на старонку, каб перанесці тэкст са свайго кампутара на Вікікрыніцы. Гэта таксама мае кошт. І ёсць рызыка [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/71&diff=prev&oldid=251082 скапіяваць тэкст двойчы]. :::::Дарэчы, [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 вось прыклад з Tesseract], там у тэксце было нешта сярэдняе паміж <code>т</code> і <code>г</code>. Tesseract вырашыў не рызыкаваць са спробамі здагадацца, а выдаў адразу абедзве літары: <code>у'''гт'''ырканую</code>. І мне гэта падабаецца, бо лепей мець відавочна некарэктнае слова (якое лёгка выправіць чалавек падчас вычыткі), чым памыліцца і падставіць арфаграфічна правільнае слова з іншым сэнсам (у якім чалавек можа не заўважыць праблемы). Такія паводзіны амаль што ідэальныя падчас вычыткі тэкстаў для Вікікрыніц. На маю думку, якасць Tesseract не з’яўляецца "вузкім месцам" у працэсе вычыткі. :::::Калі ласка, паспрабуйце выкарыстаць Tesseract + [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|Вікікрынізатар]] для аблічбоўкі некалькіх старонак і параўнайце эфектыўнасць са сваім цяперашнім працэсам. Яшчэ можаце дадаць радок <code>importScript('Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js');</code> у [https://be.wikisource.org/wiki/Special:MyPage/common.js свой common.js] для сінтаксічнай падсветкі, якая таксама значна дапамагае. Спадзяюся, што ў хуткім часе гэта можна будзе таксама ўключыць праз [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 05:22, 27 лютага 2025 (+03) ::::::Я не разумею, як той Вікікрынізатар запускаецца, ня бачу ніякай кнопкі. ::::::Што да Gadget-Syntax_highlighter.js, ня бачу, што ён дае ў параўнаньні з LanguageTool. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:34, 27 лютага 2025 (+03) :::::::Павінна з’явіцца вось такая іконка на панэлі інструментаў: [[File:Text-x-generic-apply.svg]]. Я таксама дадаў скрыншоты у [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар#Як_гэта_выглядае?]] Можа LanguageTool і робіць тое ж самае з y/ў, але мы маем магчымасць дадаць і іншыя адмысловыя правілы падсветкі. Усё гэта можа працаваць "з каробкі" ў Вікікрыніцах у браўзеры. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:52, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::[[File:Вікікрынізатар4.png|thumb|right]] ::::::::Дадам, што менавіта для мяне самае галоўнае ва ўсім працэсе - гэта разбіўка на радкі, якая супадае з папяровай старонкай. Вельмі лёгка вычытваецца тэкст са скрыншота. І ў параўнанні з ім, вычытваць цяперашнюю [[Старонка:Амок_(1929).pdf/26]] ужо ''значна'' цяжэй, бо там разрывы радкоў ужо выдалены. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:02, 27 лютага 2025 (+03) :::::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Пытанне пра [[Старонка:У_палескай_глушы_(1928).pdf/25]] у кантэксце майго папярэдняга каментарыя пра разрывы радкоў. Я бачу, што вы спачатку дадалі тое, што выглядае як вынік аўтаматычнай апрацоўкі ("вд яго", "мёць", прычым такія памылкі робіць якраз Tesseract), а потым яго [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AУ_палескай_глушы_(1928).pdf%2F25&diff=251464&oldid=251463 вычыталі] за прыблізна 6 хвілін. Але ж вычытывалі вы тэкст з ужо выдаленымі разрывамі радкоў. Няўжо вам так болей зручна? Я не навязваю свой погляд, проста хачу зразумець прычыну. І чаму пасля вычыткі старонкі не памецілі яе жоўтым колерам як "вычытаную"? Гэта ж вынік 6 хвілін працы, якія прынамсі на адзін крок палепшылі якасць старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:19, 2 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::Мне сапраўды зручней чытаць суцэльныя сказы/абзацы, а не разьбітыя на радкі. Дакладна тая старонка — спроба працаваць паводле Вашай парады (Tesseract → Вікікрынізатар). Вынік для мяне выглядаў ня надта добрым, у першаю чаргу праз асаблівасьці вынікаў праспазнаваньня Tesseract. Таму я і не пазначыў старонку як вычытаную. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 18:23, 2 сакавіка 2025 (+03) :::::::::::Чытаць адзін суцэльны абзац сапраўды зручней нават для мяне. Але калі супастаўляць кожны радок акна злева з кожным радком акна справа, то мне прасцей, калі гэтыя радкі пачынаюцца/заканчваюцца аднолькава. Інакш воку цяжка за штосьці зачапіцца, увесь час пераводзячы погляд з аднаго вакна на другое. Усе людзі розныя і маюць розныя індывідуальныя асаблівасці. Што пасуе аднаму, можа не пасаваць камусьці іншаму. Дзякую за цікавую дыскусію. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:49, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::Дарэчы, што тычыцца іншых правілаў. Можна праз той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі нават асобна дадаць правілы падсветкі для не/ня, з/зь, без/безь/бяз/бязь у гэтай секцыі каментарыяў, калі выбрана тарашкевіца ў якасці мовы інтэрфейсу. Але не ўжываць гэтыя дадатковыя правілы для прасторы старонак. Можа гэта зацікавіць @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:21, 27 лютага 2025 (+03) ::::::: Ужо ня трэба падключаць гэтыя скрыпты ў свой файл common.js; гэтыя інструмэнты можна проста ўключыць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|наладах]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::Ага, дзякуй за паведамленьне! [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 10:31, 3 сакавіка 2025 (+03) :::::::::Дарэчы, я [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js&diff=prev&oldid=251403 дадаў] падтрымку лацінкі ў сваю копію гаджэта сінтаксічнай падсветкі. :::::::::І зараз працую над варыянтам для дэталёвай праверкі правапісу паводле БКП-2005: [[w:be-tarask:Удзельнік:Ssvb/Gadget-SyntaxHighlighterBKP2005]]. Але гэта ўжо больш пасуе Вікіпедыі, а не Вікікрыніцам. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:59, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::{{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 04:50, 4 сакавіка 2025 (+03) == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 21:51, 7 сакавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Breaking changes in the latest version == Just wanted to give y'all a heads up to that to fix [[phab:T383924|T383924]] (which is causing production errors) we will ship [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/1128353 potentially breaking fixes] to one of your Lua templates. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 21:12, 17 сакавіка 2025 (+03) :That surprisingly did not break anything (and now) [[Старонка:Вялікія_чаканні_(1940).pdf/90]] can be properly deleted. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 23:45, 17 сакавіка 2025 (+03) == Статус старонак ("Не правераная" / "Вычытаная" / "Правераная") == Было б добра мець агульнае паразуменьне наконт статусу старонак. Мяне засмучае, калі некаторыя людзі старанна ствараюць старонкі вельмі высокай якасьці без аніводнай памылкі, але чамусьці пазначаюць іх першапачатковы статус "чырвоным". У той жа час мяне таксама засмучае, калі няякасную старонку робяць "жоўтай" або "зялёнай" бяз добрай на тое прычыны. Асабіста маё разуменьне статусу старонкі: * "Чырвоная" - гэта OCR зь мінімальным рэдагаваньнем таго, што адразу кідаецца ў вока. Можа мець шматлікія памылкі. Амаль на кожнай старонцы ёсьць нейкія праблемы. * "Жоўтая" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі адзін раз адным чалавекам. У ''большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але на некаторых рэдкіх старонках адна-дзьве памылкі ўсё ж такі могуць застацца незаўважанымі. * "Зялёная" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі два разы двума рознымі людзьмі. У ''пераважнай большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але ўсё ж дзесьці на адной-дзьвюх старонках ва ўсёй кнізе можа выпадкова застацца якаясь памылка. Таксама акрамя дакладнасьці перадачы самога тэксту, ёсьць яшчэ характарыстыкі тэхнічнага пляну: водступы, шаблёны, выявы і інш. Старонка ня можа быць "зялёнай", пакуль усё гэта ня выпраўлена. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:23, 1 красавіка 2025 (+03) :Напрыклад, у [[Індэкс:Сын_вады_(1928).pdf]] я адразу пазначаў сьвежа-адсканаваныя старонкі як "вычытаныя", бо я вычытваў тэкст ад пачатку да канца. З майго пункту гледжаньня, "жоўты" статус азначае, што на сотню старонак кнігі можна чакаць дзесьці 10-20 памылак і гэта цалкам дапушчальна. Бо на выпадкова выбранай старонцы зь вялікай верагоднасьцю памылак няма. :Калі хтосьці іншы зараз дадаткова праверыць тэкст "Сына вады" і пазначыць яго "зялёным", то ва ўсёй кнізе можа застануцца 1-2 памылкі. І гэта таксама дапушчальна, бо немагчыма гарантаваць іх адсутнасьць. Гэтыя астатнія памылкі ўжо зь цягам часу потым знойдуць і выправяць чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:54, 1 красавіка 2025 (+03) ::Адкажу тут, хоць пытаньне тычылася маёй „вычыткі“ старонкі [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=253466 Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]. ::Гэта старая гісторыя, якая сягае ў тыя даўнія часы, калі ў праекце былі іншыя адміністратары, і яны навучылі мяне, што „чырвоная“ старонка — гэта такі рэдкі выпадак, які толькі запавольвае прагрэс старонкі, і ім можна карыстацца хіба тады, калі старонка, прыкладам, распазнаная не да канца. З тае пары, сапраўды, шмат вады сплыло, і патрабаваньні да статусаў хіба падвысіліся. Магчыма, цяпер майму разуменьню „чырвонай“ больш адпавядае статус „праблематычная“. ::Вяртаючыся да [[Старонка:Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]], дык тыя памылкі я не заўважыў і памяняў статус на „жоўты“. Але ж пасьля гэтага прынамсі яшчэ адзін чалавек можа вычытаць старонку і ў выніку іх выправіць перад падвышэньнем статусу. Надалей буду больш уважліва ставіцца да вычыткі. [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:39, 1 красавіка 2025 (+03) :Праблема статусаў, што гэта залежыць збольшага ад уважлівасці карыстальніка і ягонай пэўнасці ў зробленай працы. Напрыклад, я часта пакідаю памылкі пасля сябе, хаця стараюся ўважліва праглядаць тэкст. Таму я на ўсялякі выпадак заўсёды пакідаю чырвоны статус, пагатоў ён яшчэ і аўтаматычна выстаўляецца. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 09:00, 4 красавіка 2025 (+03) ::Памылкі ёсьць усюды, нават на "зялёных" старонках. Гарантаваць іх абсалютную адсутнасьць немагчыма нідзе, ніводная самая дасканалая арганізацыя працэсу ня здольна гэта забясьпечыць. Пытаньне толькі тычыцца прыблізна чаканай колькасьці памылак. І вось тут трэба знайсьці паразуменьне. Калі памылкі застаюцца прыкладна на кожнай трэцяй старонцы, але пры гэтым дзьве з трох старонак праблем ня маюць, то, на маю думку, такая якасьць ужо адпавядае "жоўтаму" статусу. Потым перад павышэньнем статусу да "зялёнага", старонку вычытае яшчэ адзін чалавек, і колькасьць памылак значна зьменшыцца. Ізноў жа, "зялёны" статус не гарантуе адсутнасьці памылак, таму баяцца выстаўляць яго таксама ня варта. На "зялёных" старонках з памылкамі, гэтыя астатнія памылкі знойдуць і выправяць уважлівыя чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:32, 4 красавіка 2025 (+03) Вось [[Старонка:Uładzimier Chadyka - Suniсy (1926).pdf/5|такія старонкі]], дзе няма выявы — што зь імі робім? Вычытваем? Альбо нельга іх паляпшаць, пакуль ня будзе выявы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 13:47, 4 красавіка 2025 (+03) :Яшчэ прыклад. Праверыў старонку [[Старонка:Апошні з магікан.pdf/7]]. Выяву трэба дадаваць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:18, 8 красавіка 2025 (+03) == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:05, 4 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Нумарацыя і назвы твораў == У некаторых часопісах і зборніках («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]» «[[Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)|Запісы Беларускага Навуковага Таварыства]]») творы нумаруюцца. Такім чынам, тэарэтычна можна падаваць у назве «артыкула» не загаловак твора, а парадкавы нумар. Як мне падаецца, гэтую рэч варта ўнармаваць, ці называць старонкі паводле назваў твораў або нумароў, каб не было непатрэбнай варыятыўнасці. Вартасць называння паводле нумароў перадусім у тым, што загаловак не выглядае грувастка, але ў прасторы катэгорыяў твор будзе выглядаць безаблічна і незразумела (параўнайма «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/1» і «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/Падзел гісторыі Беларусі на пэрыёды»). У сваю чаргу, калі кіравацца назвамі творамі, можа адбыцца нагрувашчванне. Назвы старонак да таго ж маюць абмежаванне ў сімвалах, то бок, калі загаловак твора вельмі доўгі, яго хоцькі-няхоцькі трэба будзе скарачаць, адкідаючы сэнсава нязначныя элементы (напрыклад, не «Шляхціч Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях», а «Шляхціч Завальня»). Я асабіста схільны больш да называння падстаронак згодна з загалоўкамі твораў. А што думае супольнасць? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 00:24, 10 красавіка 2025 (+03) == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:35, 17 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:41, 29 красавіка 2025 (+03)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Аб'яўлены конкурс кандыдатаў у Каардынацыйны камітэт па Універсальным кодэксе паводзін (ККУКП) == <section begin="announcement-content" /> Вынікі галасавання па кіраўніцтве па выкананні універсальнага кодэкса паводзін і Статуту Каардынацыйнага камітэта па Універсальным Кодэксе паводзін (ККУКП) [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|даступна на Meta-wiki]]. Цяпер вы можаце [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|падаць заяўку на працу ў ККУКП]] да 29 мая 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Інфармацыя аб [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|прымальнасці, працэсе і тэрмінах знаходзіцца на Мета-вікі]]. Галасаванне па кандыдатурах пачнецца 1 чэрвеня 2025 года і працягнецца два тыдні, завяршыўшыся 15 чэрвеня 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Калі ў вас ёсць якія-небудзь пытанні, вы можаце задаць іх на [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|старонка абмеркавання выбараў]]. -- у супрацоўніцтве з ККУКП, </div><section end="announcement-content" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|размовы]])</bdi> 01:07, 16 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 18:27, 22 мая 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 06:08, 28 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:01, 14 чэрвеня 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 20:44, 17 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 23:57, 27 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|размовы]]) 18:40, 31 ліпеня 2025 (+03)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 00:36, 27 жніўня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 07:49, 9 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:43, 20 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 17:13, 30 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:22, 20 лістапада 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 00:02, 20 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 03:58, 26 красавіка 2026 (+03) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:15, 27 мая 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|размовы]])</bdi> 20:12, 23 чэрвеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 16:30, 25 чэрвеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == «Зламаныя» файлы == Ужо не ўпершыню заўважаю, што звычайны файл ў Вікікрыніцах нармальна не адлюстроўваецца ([[:Індэкс:Палескія робінзоны (1930).pdf|прыклад]]). Можа, хто ведае, з чым гэта зьвязана? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 21:13, 9 ліпеня 2026 (+03) :Магчыма, мае сэнс паспрабаваць зменшыць памер файла і дадаць яго паўторна? [[Удзельнік:By-isti|By-isti]] ([[Размовы з удзельнікам:By-isti|размовы]]) 23:23, 9 ліпеня 2026 (+03) ::Наўрад ці. У нас ёсьць [[:Індэкс:Rodnyje zierniaty (1916).pdf|файлы]], якія важаць амаль у дзесяць разоў больш, а праблемы такой ня ведаюць. Я меркаваў, што перавод у фармат DjVu выправіць гэтую сытуацыю, але перадпаказ падаў такую ж карціну, як і з pdf. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:52, 9 ліпеня 2026 (+03) :::@[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Я якраз раней напаткаў [https://en.wikisource.org/w/index.php?title=Wikisource:Requested_texts&diff=prev&oldid=14469241#Index:Donegal_Fairy_Stories_(1915).djvu такую ж самую праблему ў Ангельскіх Вікікрыніцах]. Знайшоў як даць ёй рады тут: https://phabricator.wikimedia.org/T299521#9651033 :::Проста трэба да pdf/djvu спасылкі на старонку ў commons дадаць у канцы "?action=purge" і адкрыць гэтую мадыфікаваную спасылку ў браўзэры: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Палескія_робінзоны_(1930).pdf?action=purge (я ўжо гэта зрабіў і праблема зьнікла). --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:03, 24 ліпеня 2026 (+03) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 15:25, 24 ліпеня 2026 (+03) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 19:31, 3 жніўня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:18, 25 верасня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080967 --> == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 15:42, 1 кастрычніка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 --> hvshk86svg3wcl5ye27isrvfxih3xmw 0 122393 300694 284256 2026-10-16T13:01:28Z Gleb Leo 2440 300694 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Жыцьцёвы шлях | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1930 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1930/7/Літэратурны аддзел/Жыцьцёвы шлях|Жыцьцёвы шлях]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях моладзі]]. — Чэрвень 1930. — [[Шлях Моладзі (1929)/1930/7|№7 (17)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Жыцьцёвы шлях|Жыцьцёвы шлях]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 1aktayndkb5n62r7j7m07k1vbrcql5w 300695 300694 2026-10-16T13:01:39Z Gleb Leo 2440 300695 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Жыцьцёвы шлях | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1930 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Шлях Моладзі (1929)/1930/7/Літэратурны аддзел/Жыцьцёвы шлях|Жыцьцёвы шлях]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Чэрвень 1930. — [[Шлях Моладзі (1929)/1930/7|№7 (17)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Жыцьцёвы шлях|Жыцьцёвы шлях]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „Новага Шляху“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] e471z8sswe9tpkod0o4t45smdoy5ftw 104 124913 300692 300566 2026-10-16T13:00:48Z Gleb Leo 2440 300692 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>звольнены пад надзор паліцыі ў двор свайго бацькі, Крыстынопаль, Сьвянцянскага пав., дзе пасьля колькіх дзён захварэў на чорную воспу, прывезеную з паўночнай сталіцы, і памёр 14-га студзеня 1894 г. Паліцыя зорка сачыла Гурыновіча, ня верачы, што памёр. І толькі матка Адама, як цьвердзяць сваякі ягоныя, пераканала паліцыю, паказываючы на нябошчыка, як на ахвяру паліцэйскага і царскага прасьледу. Пахаваны Гурыновіч у Крыстынопалі, у фамілійных грабніцах. {{Водступ|2|em}}Яшчэ ў апошняй хвіліне свайго жыцьця, маючы надзею перамагчы страшэнную хваробу, снаваў Г-ч пляны будучае працы на ніве роднага краю, з думкаю будзіць і клікаць да жыцьця беларускі народ. {{Водступ|2|em}}Гурыновіч пісаў пабеларуску вершам і прозай, перакладаў на беларускую мову вершы і прозу польскіх і расейскіх пісьменьнікаў, а так-жа зьбіраў беларускія этнографічныя матар‘ялы. Частка літаратурнай спадчыны яго знаходзіцца ў Беларускім Музэі ў Вільні, а асабістая карэспандэнцыя знаходзіцца ў сваякоў Гурыновіча<ref>Усе паданыя вышэй весткі аб Ад. Гурыновічу зачэрпнуты з наступных крыніц: „[[Беларускі Звон (1921)|Бел. Звон]]“ [[Беларускі Звон (1921)/1921/3|№ 3]], 1921 г., „[[Беларуская Крыніца (1925)|Бел. Крыніца]]“ [[Беларуская Крыніца (1925)/1934/12|№ 12]], 1934, „[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]“ [[Шлях Моладзі (1929)/1934/3|№ 3]], 1934, „[[Калосьсе (1935)/1935/1|Калосьсе]]“ кн. 1, 1935.</ref>. {{Водступ|2|em}}Шкада, што літаратурная спадчына Гурыновіча так доўга марынуецца ў Бел. Музэі ў Вільні. Выданая друкам, яна ў значнай меры прыслужылася б да ярчэйшага асьвят леньня асобы аўтара, як барацьбіта за беларускае нацы янальна-палітычнае вызваленьне згодна з думкай Багушэвіча. Аднак і з тых твораў Гурыновіча, якія ўжо надрукаваны, відаць выразна, што ён — гэта сапраўды ідэовы наступік Багушэвіча, цалком пераняўшы яго думкі аб беларускім нацыянальным вызваленьні. {{Водступ|2|em}}Гісторык беларускай літаратуры [[Аўтар:Максім Гарэцкі|М. Гарэцкі]] цьвердзіць<ref>[[Аўтар:Максім Гарэцкі|М. Гарэцкі]] — [[Гісторыя беларускае літэратуры (1924)|Гіст. бел. літаратуры]]. Менск, 1924, бач. 247.</ref>, што Ад. Гурыновіч належыў да складу рэдакцыі „Гоману“. А з гэтага сам сабой напрашваецца вывад, што апрача Багушэвіча, меў на яго ўплыў так жа і „Гоман“. Вось-жа да рэдакцыі „Гоману“ Гурыновіч належыць ня мог, бо меў тады толькі 15 гадоў, але мог ён спатыкацца з гэным часапісам, тайна пашыраным, і сапраўды мог гэтак паддавацца яго ўплыву. Сусім магчыма, што Гурыновіч стаўся {{перанос-пачатак|п=народа|к=вольцам}}<noinclude></noinclude> gxu1srhgfo90rqn2diw4myp6vrhd6ny 104 125182 300693 300406 2026-10-16T13:01:03Z Gleb Leo 2440 300693 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Мацвей Любаўскі|Любавскій М]]. проф.''' — Очерк исторіи Литовско-Русскаго Государства. Москва 1910. {{Водступ|2|em}}'''Любавскій М. проф.''' — Основные моменты исторіи Бѣпоруссіи. Москва 1918. {{Водступ|2|em}}'''Милюков П. Н.''' — Национальный вопрос. 1925. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Навіна Антон]]''' — [[Палітычныя лозунгі беларускага руху]] ([[Зборнік «Наша Ніва»|Зборнік „Наша Ніва“]]. Вільня 1920). {{Водступ|2|em}}'''Охримович Ю.''' — Розвиток української нац. політ. думки. Львів 1922. {{Водступ|2|em}}'''[[Правапіс беларускай мовы (1934)|Правапіс беларускай мовы]]''' — Менск {{Абмылка|1924|1934}}. (Увага: правапіс гэты збліжае беларускую мову да расейскай). {{Водступ|2|em}}'''[[Полымя (часопіс)|Полымя Рэволюцыі]]''' [[Полымя (часопіс)/1934/1|1]], 1934 {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Алесь Гарун|Прушынскі А]].''' [[25-ая гадаўшчына ППС]]. („[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]“ [[Вольная Беларусь (1917)/1917/36|№ 36]], 1917). {{Водступ|2|em}}'''Соболевскій Д. М.''' — Схема автономнаго устройства Бѣлоруссіи въ общероссійской федераціи. Витебск 1917. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Stankiewic Ad]].''' — [[Franciš Bahušewič (1930)|Fr. Bahušewič, jaho žyćcio i tworčaść]]. 1930. {{Водступ|2|em}}'''Stankiewič Ad.''' — [[Kastuś Kalinoŭski, «Mužyckaja Praŭda» i ideja Niezaležnaści Biełarusi (1933)|K. Kalinoŭski, „Mužyckaja Prauda“ i ideja Niezaležnaści Biełarusi]]. Wilnia 1933. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Фёдар Турук|Турук А]].''' — Белорусское движение. Москва 1921. {{Водступ|2|em}}'''Целевич В.''' — Нарід. Нація і Держава. Львів 1934. {{Водступ|2|em}}'''[[Аўтар:Аляксандр Цвікевіч|Цьвікевіч А]] Др.''' — [[:ru:Беларусь (Цвикевич)|Беларусь]]. Берлин 1919. {{Водступ|2|em}}'''Цьвікевіч А.''' — [[:ru:Краткий очерк возникновения Белорусской Народной Республики|Краткій очерк возникновенія Бѣлорусской Народной Республики]]. Кіев 1918. {{Водступ|2|em}}'''Цьвікевіч А.''' — [[«Западно-руссизм» (1929)|Западно-Руссизм]]. Менск 1929. {{Водступ|2|em}}'''„[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]“''' [[Шлях Моладзі (1929)/1934/3|№ 3]], 1934. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}}<noinclude></noinclude> 0uzaqs0b6dof39g7h3waunjrfs6krgh 104 128124 301122 297216 2026-10-17T10:37:04Z RAleh111 4658 301122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 18 Lipnia 1913 hodu'''|right='''№ 20'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Kaśba"/><div style="font-size:200%; font-family:Cambria;"> <center>'''{{разьбіўка|KAŚBA}}.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} ''Użo Kupalskija pieśni</br> ''U prastor padniabieśni</br> ''Ljucca notaj tużliwaj</br> ''Nad zialonaju niwaj.</br> ''Użo siarpowy wiasiołki</br> ''Pieściać zboża i ziołki,</br> ''Szto pryjemny pach roniać,</br> ''I hałouki usio kłoniać</br> ''Da hrudziei ziamli-matki,</br> ''Murahu — sienażatki.</br> ''Użo szto wieczar, szto noczki,</br> ''Pouny śloz jaje woczki</br> ''Dyjamentam świciacca</br> ''U ciemni strachi joj śniacca:</br> ''Bo użo z poblizkich wiosak</br> ''Klepu czuć adhałosak…</br> ''Na druhi dzień pa Janie</br> ''Ludzi s samaho rańnia,</br> ''Uziauszy wostryja kosy,</br> ''Chto abuty, chto bosy —</br> ''Usie pryszli u sianażaci,</br> ''Kab kaśbu tut paczaci.</br> ''Prażahnauszysia zważna,</br> ''U zawichu, adważna</br> ''Stau machaci kasoju</br> ''Kożyn z ich, — i z rasoju,</br> ''Aż pry samaj ziamlicy,</br> ''Ciać zdziablatki trawicy.</br> ''S sykam hadziny — kosy</br> ''Hornuć trauku u prakosy;</br> ''Bytcym pjauki — ich lozy</br> ''Pjuć trawinnyje ślozy.</br> ''Tolki znaj — sztominutna</br> ''„Siuihi!“ ukoła czutna,</br> ''Dy miantuszki zradkawa</br> ''Zaskryhoczuć huchawa.</br> ''Skroś hłybokaja cisza,</br> ''Nawat wietryk nia dysza;</br> ''Tolki soniejka ustała,</br> ''Usio światłom prywitała</br> ''I zirnuła u pakosy,</br> ''Dzie raskidany rosy</br> ''Bytcym perły wisieli,</br> ''I u światle zichacieli;</br> ''Paźbirała ich żywa</br> ''I zaziała hulliwa.</br> ''Heta baczuczy ludzi,</br> ''Za razryuku pa trudzie, —</br> ''U rukach s kasiujami,</br> ''Ci z jakimi kijami.</br> ''Iduć syryja pakosy</br> ''Razbiwać na prakosy,</br> ''Kab na słonku lażała,</br> ''Skroś trawica i wiała…</br> ''Pracu konczyuszy, s twaru</br> ''Zhornia pot ad pryparu,</br> ''I, paczuuszy utomu,</br> ''Wałaczecca da domu</br> ''Tak kasiec… Zajaśnieli</br> ''Kosy u słoncy. Pa cieli</br> ''Chaładok pakaciusia,</br> ''Stała lohka. Paliusia</br> ''Śpieu nudliwy Piatrouki:</br> <section end="Kaśba"/><noinclude></noinclude> mk2w6z7i4vuc2p4zjvezfa12qtoakei 104 128125 301172 295940 2026-10-17T11:46:57Z RAleh111 4658 301172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Kaśba"/>''„Boża moj“ skarha udouki.</br> ''Słoǔce hetaje czuje,</br> ''Kożny, woś achwiaruje</br> ''Bohu pracu i hore</br> ''I tady hinie zmora.</br> ''Na twary znać pahoda</br> ''A u duszy asałoda.</br> {{водступ|-2.5|em}}''4―5/VII 1913. {{справа|'''''A. Ziaziula.{{водступ|-2|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Kaśba"/> <section begin="Para"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Para ustawać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z wiestak, jakija dachodziać da nas z usich kancoŭ naszaj kachanaj baćkoǔszczyny Biełarusi i z apawiedańniaŭ ludziej, katoryje abo ŭ tych kutkoch wyrasli, abo ich pras cikawaść adwiedali, a tak sama i s taho, szto samyje my widziali, — jasna jak słonca widać, szto naszy braty biełarusy iszcze abo śpiać ćwiordym snom, abo tolki-szto pracirajuć woczy ad zaspańnia, i samyje nia wiedajuć, ci tut ustawać, ci pależać iszcze trochi.</br> {{gap|1.5em}}Tolki dzie nia dzie widzim ludziej, katoryje użo ŭstali ad snu i pramyli woczy, dy biarucca da pracy.</br> {{gap|1.5em}}Kożnamu dobra wiedama, szto żadzien czaławiek nia może zrabić niczoha dobraho dla siabie, ani dla druhich tady, kali jon spić. Wotaż i my biearusy, kali choczym sztokoleczy zrabić dobraho dla siabie i dla swajej baćkoŭszczyny, to kaniesznie musim ustać sa snu i zmyć woczy z mydłam nawat, kab imi dobra mahli baczyć, dzie, szto i jak treba rabić, kab tej pracaj ni zhłumić tolki czasu, a pryniaści karyść sabie i druhim.</br> {{gap|1.5em}}A raboty u nas szmat! Dzie nia kiniem wokam, usiudy widać niparadki, katoryje treba naładzić, usiudy rascie asot, katory treba pawyrywać, pa darohach i pa ścieżkach lażać kamieni, katoryje treba padabrać…</br> {{gap|1.5em}}Skażem prosta. Narod nasz ciomny: jon nia tolki, szto nia ǔmieje pisać prośbaŭ da naczalstwa, dy czytać wuczonych kniżak, ale tym horsz, szto jon nia umieje dobra wiaści swaju haspadarku, wyrablać dobra ziamielku, kab jana radziła czym najbolsz chleba i prywarku; jon ni razumieje, szto dla jaho może być karysnym, a szto szkodnym. Dyk treba-ż hety narod wuczyć, treba jamu pakazywać, dzie praǔda, a dzie aszukanstwa, dzie pieknaść, a dzie brud.</br> {{gap|1.5em}}Narod nasz prosty, harotny, katory swajej pracaj i krywawym potam, dy mazalistaj rukoj dabywaje z ziamli-matki chleb dla ŭsich panoŭ, czynoŭnikaŭ, wuczycielaŭ i duchoŭnych… hety narod da taho ciomny, szto wieryć u roznyje zababony, a nadta-nadta mała szto razumieje ab reczach karysnych i patrebnych dziela palepszeńnia jaho życia, adnym słowam hety narod spić.</br> {{gap|1.5em}}Usie hetyja reczy kryczać hołasna: „Ustawajcie, biełarusy, ustawajcie! Biarycisia da pracy, dosi użo spać, bo chto lubić ŭ lożku hnici, toj nia doŭha budzie życi“.</br> {{gap|1.5em}}Ustawajcie najpiersz wy, wuczonyje, szto wyjszli s pad sałamianaj strachi, szto uskarmilisia hrudzioj s pad hruboj paczasnaj kaszuli, dy szczaśliwym wiedzianyje losam pajszli u ludzi, dastali nawuku i ciapier, zrabiŭszysia panami, stydajeciesia swaich backoǔ i bratoǔ… Stydna hetak rabić!.. Ustańcie, adkińcie durnuju hardaść, prypomnicie, szto kab nie szczaśliwy los dyk i wy, jak baćki sok czornaha chleba, dyk i ciapier ni waszy, musilib pracawać ciażka na kusok czornaha chleba, dyk i ciapier ni chwarejcie na panoŭ, a idzicia da bratoŭ waszych s skrywi i kości, idzicie z atkrytym sercam, a jany uzradujucca z hetaho i buduć was słuchać… Tady wy ich wuczycie, jak majuć żyć, kab mieńsz było hora, a bolsz szczaścia; wuczycie ich i czytać i pisać i haspadarawać i usio druhoje, czaho tolki możecie; tolki nia wyrakajcisia ich, bo heta i śmieszna i hreszna.</br> {{gap|1.5em}}Ustawajcie zatym wy, ludzi bahaciejszyje, katoryje możycie pamahać bratom waszym i sami sabie. Wy to biaryciesia da zakładańnia szkoł hramaty i chatniaho remiesła, naładżajcia sielska-haspadarskije hurtki, dy pry ich pomaczy szyrycie praświetu miż saboj; wuczycie swaich dziaciej i zaachwoczywajcie da hetaha susiedziaŭ i znajomych; bo, kali czaławiek budzie padwuczany, dyk jon ni tak lohka dasca u ruki kożnamu oszustu i ŭ kożnym trapunku lahczej znajdzie sposab paŭstać.</br> {{gap|1.5em}}Ustawajcie nakaniec i ǔsie razam, braty, biełarusy, i padaǔszy adzin druhomu bratniuju dałoń, idzicie zwolna, ale prosta da lepszaho żyćcia da lepszaj buduczyny. Ni czakajcie, kab wam Boh z nieba skinuŭ bahactwa i dolu, a dabiwajeisia sami swajej pracaj szczyraj i sumlennaj, prosiaczy tolki pomaczy u Boha, budujcie sabie lepszuju przyszłaść. {{справа|''P–ko.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Para"/><noinclude></noinclude> noyut222jaaey5ke2esl9rktzfr748s 104 128130 301177 295945 2026-10-17T11:53:10Z RAleh111 4658 301177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szkapler"/><div style="font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Szkapler Matki Boskaj z hary Karmelu.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U światoj ziamli Palestynie, dzie radziǔsia, żyǔ i byǔ zamuczany Zbaǔca świetu, jość wysokaja hara, szto nazywajecca Karmel. Woś na hetaj hare żyǔ kalis wialiki prarok narodu żydoŭskaho Elijasz z niekolkimi wuczniami. Adyjszoǔszy ad hresznaho świetu na hetu wysokuju haru, jany prawodzili czas na madlitwach, dy zajmalisia i druhimi pabożnymi sprawami.</br> {{gap|1.5em}}Im to adnaho razu pakazaŭsia na niebie abłoczak u kształcie niawiesty, katory pasla zrabiǔsia wialikaj chmaraj, zakryŭ nieba nad usiej żydoŭskaj krainaj i wydaŭ dożdż, katory zmaczyǔ usiu ziamlu, szto praz paŭczwarta hodu użo dażdżu nia mieła.</br> {{gap|1.5em}}Elijasz rastłumaczyǔ, szto hety abłoczak wyabrażaŭ Matku Boskuju, katoraja swaim miaserdziem ahornie ceły świet i abdzielić łaskami tych, szto da Jaje buduć udawacca s prośbami.</br> {{gap|1.5em}}Ad hetaj pary na Karmeli paczali addawać cześć Matce Boskaj, katoraja jeszcze i nie pryszła na świet i heta cześć miż wuczniami Elijasza nie zahasła nikoli.</br> {{gap|1.5em}}Prarok cudoǔna uziaty byǔ na nieba na ahnistym wazie, ale wuczni jaho astalisia żyć, jak pustelniki na Karmelu i kali dajszła ich wieść, szto u puszczy nad Jordanam jawiǔsia niejki światy czaławiek, katory wuczyć i chryścić ludziej, karmelity ǔsie pajszli da św. Jana i pryniali ad jaho chrost dy uwieryli jaho słowam, szto użo pryjszoǔ na świet Zbawiciel.</br> {{gap|1.5em}}Pa ǔniebaǔstupleni Pana Jezusa jany pryniali nawuku Jaho ad apostolaǔ, paznali i Matku Boskuju, katoraja ich pryniała i dała swajo błahasławienstwo, dy wiarnulisia na haru Karmel i pastroili tam pierszuju ǔ świecie kaplicu na cześć Matki Boskaj.</br> {{gap|1.5em}}U paźniejszym czasie Karmelity dastali paćwierdżeńnie swaho zakonu ad Papieża i hety zakon staŭ szyrycca pa ǔsim świecie.</br> {{gap|1.5em}}U pałowie 13-ho wieku Jenerałam Karmelitaŭ byǔ wielmi nabożny czaławiek Symon Stok, rodam z Anhlii. Jon prasiǔ Matki Boskaj, kab dała jaki widoczny znak swajej łaskawaści dla hetaho zakonu.</br> {{gap|1.5em}}Madlitwa jaho była wysłuchanaja i adnaho razu molaczysia jon uwidziaŭ Najświaciejszuju Matku, zychodziaczuju z nieba u tawarystwie aniołaŭ, katoraja padała jamu szkapler i abiecała, szto ǔsiak, chto budzie nasić hety znak zbaǔlenia da śmierci, — budzie wolny ad piekła.</br> {{gap|1.5em}}Ab cudzie hetym pawiedamili zaraz Papieża, prosiaczy zaćwiardzić szkapler. Ale i Papieżu pakazałasia Maci Boża dy skazała tojaż, szto Symonu Stoku i jeszcze dadała, szto chto z Jaje słuhaŭ pamiorszy ŭ hetym znaku zbaŭleńnia, pojdzie da czysca, pierszaj suboty pa śmierci budzie adtul wybaŭlany.</br> {{gap|1.5em}}Dyk Papież Jan XXII wydaŭ Bullu (taki dakument) katoraj zaćwierdziŭ bractwo szkaplera Matki Boskaj z hary Karmelu i nadaŭ dźwie wialikija łaski, abiecanyja Matkaj Boskaj, szto kożen z nosiaczych hodnie szkapler budzie wolny ad piekła i szto chto dastaniecca da czysca, budzie adtul uwolniany pierszaj suboty. Kab dastupić hetych laskaŭ, dyk treba zachawać czystaść pawedle swaho stanu i szto dzień adhawarawać madlitwy da Matki Boskaj nazywanyja: „Officium Parrum“ a chto hetaho nia może, pawinien nia jeści z miasam u siarody, adnak hetyje aposznije warunki mohuć być zamieniany druhimi, dahadniejszymi, za zhodaj spawiednika.</br> {{gap|1.5em}}Dyk harnimosia skwapna da hetaho bractwa i szczyra kachajmo Matku Boskuju, szto takija wialikija łaski abiecała dla tych, szto Jaje wysłaŭlajuć praz szkapler światy, a i nam hetyja łaski dastanucca praz Jaje pramożnuju pryczynu. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szkapler"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Tolki szto konczyŭszy duchoŭnuju akademiju u Pieciarburhu, Magister św. Teologii ks, Antoni Ciechonski naznaczony prafesoram u wilenskuju R. kat. duchownuju seminaruju.</br> {{gap|1.5em}}Ks. Jery Sienkiewicz byŭszy kapelan pry kaplicy Dobraczynności Katalickaj u Wilni wyjechaŭ u klasztar u Aglonu, dyk takim kapelanam pry henaj kaplicy budzie ks. F. Drozdoŭski, szto dahetul byŭ wikarym u Bernardynach. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Wakacija Papieża.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Papież Pius X dla papraŭki zdaroŭja pierabiarecca na leta u mały pałac u Watykanskim sadzie pad wieaj Leona IV. Tam prabywaŭ letam, u aposznije hady swaho żyćcia i św. pamiaci Leon XIII, katory wieżu Leona IV zamianiŭ na astranamicznuju abserwatorju.</br> <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> f0eic57j3wrev8piu8u4tuenavz8pyl 301178 301177 2026-10-17T11:53:46Z RAleh111 4658 301178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szkapler"/><div style="font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Szkapler Matki Boskaj z hary Karmelu.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U światoj ziamli Palestynie, dzie radziǔsia, żyǔ i byǔ zamuczany Zbaǔca świetu, jość wysokaja hara, szto nazywajecca Karmel. Woś na hetaj hare żyǔ kalis wialiki prarok narodu żydoŭskaho Elijasz z niekolkimi wuczniami. Adyjszoǔszy ad hresznaho świetu na hetu wysokuju haru, jany prawodzili czas na madlitwach, dy zajmalisia i druhimi pabożnymi sprawami.</br> {{gap|1.5em}}Im to adnaho razu pakazaŭsia na niebie abłoczak u kształcie niawiesty, katory pasla zrabiǔsia wialikaj chmaraj, zakryŭ nieba nad usiej żydoŭskaj krainaj i wydaŭ dożdż, katory zmaczyǔ usiu ziamlu, szto praz paŭczwarta hodu użo dażdżu nia mieła.</br> {{gap|1.5em}}Elijasz rastłumaczyǔ, szto hety abłoczak wyabrażaŭ Matku Boskuju, katoraja swaim miaserdziem ahornie ceły świet i abdzielić łaskami tych, szto da Jaje buduć udawacca s prośbami.</br> {{gap|1.5em}}Ad hetaj pary na Karmeli paczali addawać cześć Matce Boskaj, katoraja jeszcze i nie pryszła na świet i heta cześć miż wuczniami Elijasza nie zahasła nikoli.</br> {{gap|1.5em}}Prarok cudoǔna uziaty byǔ na nieba na ahnistym wazie, ale wuczni jaho astalisia żyć, jak pustelniki na Karmelu i kali dajszła ich wieść, szto u puszczy nad Jordanam jawiǔsia niejki światy czaławiek, katory wuczyć i chryścić ludziej, karmelity ǔsie pajszli da św. Jana i pryniali ad jaho chrost dy uwieryli jaho słowam, szto użo pryjszoǔ na świet Zbawiciel.</br> {{gap|1.5em}}Pa ǔniebaǔstupleni Pana Jezusa jany pryniali nawuku Jaho ad apostolaǔ, paznali i Matku Boskuju, katoraja ich pryniała i dała swajo błahasławienstwo, dy wiarnulisia na haru Karmel i pastroili tam pierszuju ǔ świecie kaplicu na cześć Matki Boskaj.</br> {{gap|1.5em}}U paźniejszym czasie Karmelity dastali paćwierdżeńnie swaho zakonu ad Papieża i hety zakon staŭ szyrycca pa ǔsim świecie.</br> {{gap|1.5em}}U pałowie 13-ho wieku Jenerałam Karmelitaŭ byǔ wielmi nabożny czaławiek Symon Stok, rodam z Anhlii. Jon prasiǔ Matki Boskaj, kab dała jaki widoczny znak swajej łaskawaści dla hetaho zakonu.</br> {{gap|1.5em}}Madlitwa jaho była wysłuchanaja i adnaho razu molaczysia jon uwidziaŭ Najświaciejszuju Matku, zychodziaczuju z nieba u tawarystwie aniołaŭ, katoraja padała jamu szkapler i abiecała, szto ǔsiak, chto budzie nasić hety znak zbaǔlenia da śmierci, — budzie wolny ad piekła.</br> {{gap|1.5em}}Ab cudzie hetym pawiedamili zaraz Papieża, prosiaczy zaćwiardzić szkapler. Ale i Papieżu pakazałasia Maci Boża dy skazała tojaż, szto Symonu Stoku i jeszcze dadała, szto chto z Jaje słuhaŭ pamiorszy ŭ hetym znaku zbaŭleńnia, pojdzie da czysca, pierszaj suboty pa śmierci budzie adtul wybaŭlany.</br> {{gap|1.5em}}Dyk Papież Jan XXII wydaŭ Bullu (taki dakument) katoraj zaćwierdziŭ bractwo szkaplera Matki Boskaj z hary Karmelu i nadaŭ dźwie wialikija łaski, abiecanyja Matkaj Boskaj, szto kożen z nosiaczych hodnie szkapler budzie wolny ad piekła i szto chto dastaniecca da czysca, budzie adtul uwolniany pierszaj suboty. Kab dastupić hetych laskaŭ, dyk treba zachawać czystaść pawedle swaho stanu i szto dzień adhawarawać madlitwy da Matki Boskaj nazywanyja: „Officium Parrum“ a chto hetaho nia może, pawinien nia jeści z miasam u siarody, adnak hetyje aposznije warunki mohuć być zamieniany druhimi, dahadniejszymi, za zhodaj spawiednika.</br> {{gap|1.5em}}Dyk harnimosia skwapna da hetaho bractwa i szczyra kachajmo Matku Boskuju, szto takija wialikija łaski abiecała dla tych, szto Jaje wysłaŭlajuć praz szkapler światy, a i nam hetyja łaski dastanucca praz Jaje pramożnuju pryczynu. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szkapler"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Tolki szto konczyŭszy duchoŭnuju akademiju u Pieciarburhu, Magister św. Teologii ks, Antoni Ciechonski naznaczony prafesoram u wilenskuju R. kat. duchownuju seminaruju.</br> {{gap|1.5em}}Ks. Jery Sienkiewicz byŭszy kapelan pry kaplicy Dobraczynności Katalickaj u Wilni wyjechaŭ u klasztar u Aglonu, dyk takim kapelanam pry henaj kaplicy budzie ks. F. Drozdoŭski, szto dahetul byŭ wikarym u Bernardynach. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Wakacija Papieża.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Papież Pius X dla papraŭki zdaroŭja pierabiarecca na leta u mały pałac u Watykanskim sadzie pad wieaj Leona IV. Tam prabywaŭ letam, u aposznije hady swaho żyćcia i św. pamiaci Leon XIII, katory wieżu Leona IV zamianiŭ na astranamicznuju abserwatorju.</br> <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> io8izlek7okjixbaeraa77auwezzy5m 104 128152 301179 296599 2026-10-17T11:57:02Z RAleh111 4658 301179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}— Niekatorych redaktaraŭ, katoryje u swaich hazetach padmaŭlali narod da bojkatu żydoŭ, paciahnuli pad sud. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kijeu.'''</span> Tutaka arysztowujuć i wysyłajuć z horadu nikatorych żydoŭ, bo u Kijewie, jak u cełaj Rasiei, żydom żyć nie pazwolano. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Pa zahadu naczalnika horadu wyprawili s Pieciarburha 117 siamiejstwaŭ żydoŭ, katorym żyć tut nie pazwolano. {{gap|1.5em}}— Kamisija wajny s czumoj (czuma — zaraza straszniejszaja, czym chalera) pryznała szto huberni: samarskaja, saratoŭskaja i staŭrapolskaja zarażany czumoj. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Carycyn'''</span> Sarat. hub. Nawalnica z hradam wialiczynioj s kurynaja jajko adbiła bolsz 5 tysiacz dzis. pasiewaŭ. Hradam zabiło 5 czaławiek. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Czenstachowa.'''</span> U wioscy Szarlejko pad Czenstachowaj bolsz dziesiaci asob zatrucilisia hrybami. 5 asob pamiarli, a druhija chwarejuć. {{gap|1.5em}}— Astatnimi dniami wyjechało za hranicu kala 200 siamiej żydoŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Zagłembie'''</span> u Polszczynie. Z miesiac tamu u Zahlembi zhareła 6 chat, s katorych dzwie byli żydoŭskija, ad ich i paczaŭsia pażar. Pryczyna pażaru — padpaleńnie. Złapali 2-ch małych chłapcoŭ, katoryje skazali szto ich chtoś nawuczyŭ padpalić i daŭ pa 20 kap. ale ni kazali chto heta byŭ. {{gap|1.5em}}Żydoŭskija hazety narabili hałasu na ceły świet, szto palaki nia dość taho szto użo niczahusieńka u żydoŭ nia kuplajuć, dyk im prychodzicca zuby klaści na palicu, ale woś palać ich chaty.</br> {{gap|1.5em}}U kancy chłopcy nazwali taho, chto ich padwuczywaŭ i nawat pamahaŭ im padpaliwać, heta byŭ żyd Malarski jon uciok zahranicu, ale i druhije żydy ab hetym wiedali, bo chłopcam arysztawanym abicali dać pa 2 rubli, kali jany ni skazuć praŭdy.</br> {{gap|1.5em}}Hetak wychodzić, szto żydy sumyśla robiać roznyja sztuczki, kab paśla zwalić winu na palakaŭ, katoryje nie dajucca im stryhczysia, jak awieczki, dy każuć: „nasza woŭna nichaj budzie nam“. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kałuszyn'''</span> Warszaŭsk. hub. Pa darozie s Kałuszyna da Nowaminska czaławiek wioz kachli. Raptam woz pierawiarnuŭsia i prycisnuŭ furmana.</br> {{gap|1.5em}}Kali zbiehlisia ludzi na ratunak — furman byŭ czuć żywy i skazaŭ, szto ŭ hetym-że miejscy jon i z dwuma jeszcze tawaryszami zabili padarożnaho czaławieka 2 hady tamu. Tawaryszaŭ nazwaŭ pa imieni i skanaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Niawinnaja kroŭ dabiłasia pomsty na tych, szto jaje pralili. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Adesa.'''</span> U adeskim pawieci hrad wybiŭ 8118 dzisiacin pasiewaŭ, czym zrabiŭ szkody na 780 tysiacz rubl. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Arhanhielsk.'''</span> U huberni straszennie harać kazionnyje lasy. Na miejsce pażaraŭ wyjechaŭ hubernatar. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Irkutsk (Sibir).'''</span> Nidaŭna u 60 w. ad Irkutska zwaliŭsia z rejak tawarny pojezd. Pry hetym 23 wahony pałamalisia na szczepki, parawoz adlacieŭsia na staranu. Harbata, szto wiaźli, zmieszana s piaskom. Kanduktar i kaczahar zabity na miejscy i niekolki kanduktaroŭ pakaleczany.</br> {{gap|1.5em}}Straty wializarnyja. Pryczyna — rasszyreńnie rejak. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Kiernowa"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kiernowa,'''</span> pad Wilniaj. Da hetych por u miasteczku naszym było niekolki piǔnych. Kalis byǔ tut i manapol, a zdaryǔsia raz razhrom, dyk paśla u skorasci manapol zusim zakryli.</br> {{gap|1.5em}}Ale ni wialikaja biada pjanicam stałasia, bo na miejscy adnaho manapola znajszlosia moża z dzisiatak patajnych szynkoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Dziakujuczy hetamu i druhim warunkam ludzi tracili styd tak, szto mała katory muż nia mieǔ „szwagroǔ“, jak tut nazywajuć pastaronnych luboŭnikaǔ żonki; redka katora żonka mieła adnaho tolki muża i redkaja dziaǔczyna wychadziła zamuż nia buduczy u błahasłaŭlonym stanie.</br> {{gap|1.5em}}Ale ciapier na kiernawianaŭ pawiejaŭ nowy duch i jany, sabraǔszysia na schod, pastanawili zamknuć usie piŭnyja, jakija tolki jość u Kiernowie. Pad hetym pryhaworam padpisałasia 40 asob.</br> {{gap|1.5em}}Heta recz wielmi paciesznaja, tolki treba byłob mocna pastanawić zakryć hetak sama i usie patajnyje szynki. {{справа|''Susied.{{gap|1.5em}}}} <section end="Kiernowa"/> <section begin="M"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. H…'''</span> Minsk. hub. Słuck. p. Naszy ludzi jeszcze nijak nia mohuć zrazumieć, szto nijakaja praca ni hańbić czaławieka, i szto ''nirazumna robić toj, chto chocze padabrać sabie taki stan, kab jon byǔ'' <section end="M"/><noinclude></noinclude> liz8jv4n3onuuqrggk90vg0u4azzrgt 104 128190 301121 297217 2026-10-17T10:35:42Z RAleh111 4658 301121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 8 Żniunia 1913 hodu'''|right='''№ 21'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Dziesiać"/><div style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Dziesiać Boskich prykazańniaǔ.</center> </div> <center>{{smaller|(Piajecca na notu „Ach, moj Boże, wieru Tabie!“)}}</center> {{block center/s}} ''Hej, wy ludzi, chryścijanie!</br> ''Zbierahajcie prykazańnia,</br> ''Szto Boh każeć, prykazujeć,</br> ''Szto nia wolna, zakazujeć!</br> {{gap|2em}}''Pierszaje znajmieńnie Boha:</br> {{gap|2em}}''Ty nia miej sabie druhoha,</br> {{gap|2em}}''Nia wier u gusły, u szepty, u czary,</br> {{gap|2em}}''A jdzi do Bożaj achwiary.</br> ''A druhoja: nie bażysia</br> ''I duszoju nie klanisia:</br> ''Hety hrech, Bohu nia luby,</br> ''Prywodzie duszu da zhuby.</br> {{gap|2em}}''A treciaja treba znaci,</br> {{gap|2em}}''Dzień niadzielny światkawaci,</br> {{gap|2em}}''Chadzić u kaścioł malicca,</br> {{gap|2em}}''Służyć Bohu nie lanicca,</br> ''Czaćwiertaja: szanuj baćku</br> ''I poważaj swaju matku:</br> ''Chto ajca, matku szanujeć,</br> ''Tamu Boh wieku darujeć.</br> {{gap|2em}}''Piataja woś: nie zabiwaj,</br> {{gap|2em}}''Czużoj krywi nie praliwaj:</br> {{gap|2em}}''Krou klicze pomsty ad Boha;</br> {{gap|2em}}''Nie zabiwajżeż nikoha!</br> ''A szostaja: zbirahajsia,</br> ''Czużałożstwam nie marajsia:</br> ''Hety hrech duszu pahubić;</br> ''Jaho Boh duża nia lubić.</br> {{gap|2em}}''Siomaja: Nie kradź niczoha!</br> {{gap|2em}}''I nie nawuczaj nikoha;</br> {{gap|2em}}''Ni z skacinki, ni z adzieży,</br> {{gap|2em}}''Nia rob nijakaj kradzieży. ''Wośmaja: nia świedcz chwalszywa;</br> ''Żywi z ludźmi sprawiadliwa;</br> ''Nie nalehaj ni na koha;</br> ''Pakiń hraszyć, bojsia Boha! {{gap|2em}}''Dziewiataja: Ścierażysia,</br> {{gap|2em}}''S czużoj żonkaj nie wadzisia,</br> {{gap|2em}}''Nia jszczy pryczyny da hrechu,</br> {{gap|2em}}''Pakiń czartousku uciechu. ''Dziesiataja: Ani domu</br> ''Nie zawidywaj nikomu,</br> ''Ni skacinki, ni paszeńki,</br> ''Żywi z ludźmi charaszeńka;</br> ''Żywi z ludźmi z Boham z Panam</br> ''Aż na wieki wiekau. Amen. {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|2.5em}}{{fine|Zapisau ad wialebnaha ksiandza Andreja Bujewicza rodam z Lepla Witebskaj huberni, katory byu wice proboszczam kaścioła św. Kaciaryny u Pieciarburzi, a ciapier Maskouski wajskowy kapelan. Jon czuú jaje ad starcou padkaścielnych.}} {{справа|'''''Br. Epimach-Szypiłło.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dziesiać"/><noinclude></noinclude> emkq7sa4luvb7mlt76jda7mp54lta9v 104 128191 301120 296057 2026-10-17T10:34:26Z RAleh111 4658 301120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ad"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Ad czaho paczynać?</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U proszłym 20 № „Biełarusa“ ja hawaryǔ ab tym, szto u nas szmat szto ni ǔ paradku, szto my spiom i szto para użo ŭstać, dy bracca da pracy i szto hetaj pracy — hibiel.</br> {{gap|1.5em}}U hetymże № choczu dać pa mojmu najlepszuju radu, ad czaho majem paczynać naszaje adradżeńnie.</br> {{gap|1.5em}}Woźmiem taki prykład.</br> {{gap|1.5em}}Dobry, praktyczny i umieły aharodnik kuplaje sabie sad. Tut jon najchodzić szmat roznych dreǔ, małych i wialikich, maładych i starych, zdarowych i takich katoryja ŭ siaredzinie użo zusim zhnili. Jość tam dziczki i szczeplanyja i zusim nawat lesnyja, a ŭ sadzie niepatrebnyja i nawat szkodnyja drewy, adnym słowam sad u poŭnym biezparadku.</br> {{gap|1.5em}}Woś hety aharodnik nia może pieraniaści, kab jaho sad byǔ hetkim i chocze jaho prywiaści ŭ najlepszy paradak.</br> {{gap|1.5em}}Sztoż jon robić?</br> {{gap|1.5em}}Nasampiersz jon abhladaje umiełym wokam uwieś sad i pastanaŭlaje sabie, ad czaho maje paczać pracu nad uparadkawańniem jaho. Pa hetym jon biare rydloǔku i wykopuje tyja drewy, katoryja ǔ sadzie nie pawinny raści dziela taho, szto jany lesnyja, a ǔ sadzie szkodnyja. Jon ich wykopuje, kab i korań ni astaŭsia, dy nie puściǔ atożaliny i wywozić won s sadu. Ciapier jon najbolszuju uwahu zwiartaje na maładzieńkije dreǔcy: pierasadżywaje jon ich u takoje miejsca, kab im nia szkodziǔ cień starych dreǔ, uszczepliwaje na ich letarostki z samych najlepszych sortoŭ i dbaje, kab hetyje prysczepy pryżyli i czym najlepiej raśli. Dziela hetaho jon baronić maładyja dreŭcy ad roznych moszak, żuczkoǔ i muraszak, podliwaje ich hnajoǔkaj i t. d., i t. d.</br> {{gap|1.5em}}U tojże samy czas aharodnik nie zabywaje i ab druhich drewach: U adnym miejscy jon adreże suczok, szto raście brydka, u druhim adkinie suchija rozhi, u trecim askrabie moch dy zamazaje karu hlinaj, u czaćwiertym wyraże z drewa hnil i zamazaje ranu maściaj, usiudy padhnoić ziamlu i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Adnym słowam, aharodnik usio widzić i ab usim dbaje.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetkaj haspadarcy, sad jaho z dnia na dzień robicca usio piekniejszy i lepszy i paczynaje radzić bolej i piekniejszych pładoǔ…</br> {{gap|1.5em}}Biełarus nasza zusim że padobnaja da henaho sadu. U joj tak sama biezładu rastuć roznyje drewy, znaczyć żywuć roznyje ludzi. Jość miż imi i dobryje dziakować Bohu, ale tak jak u tym sadzie miż dzikimi i lesnymi drewami nie mahli dobra raści i radzić dobryja drewy, tak i hetyje ludzi miż sapsutych i błahich ludziej nie mohuć karysna pracawać.</br> {{gap|1.5em}}I ǔ nas treba ''umiełaho'' aharodnika. Hetymi aharodnikami pawinny być pierad usimi duchoŭnyje, paśla ich wuczycieli ǔsie wuczonyje, a ŭ każdaj chacie takimi aharodnikami pawinny być baćki i matki.</br> {{gap|1.5em}}I z Biełarusi, jak z taho sadu treba było-b kaniecznie s kareńniami wykapać i wykinuć za płot drewy lesnyja, znaczyć treba byłob wyłuczyć s pamiż hramadzian ludziej takich, katorych paprawić ni ǔdasca, a katoryje samyje psujuć tych, s kim majuć stycznaść. Adnak ich nie możem wykinuć za płot jak tyje drewy i dziela hetaho treba da ich zastasawać druhuju mierku. Moża dobra byłob, usich hetakich ludziej pamiścić u niejkije addzielnyja kolonji, ale na praktycy hetaho zrabić nielha, dyk treba ad ich adharadzicca nam samim, znaczyć staracca nia mieć z imi nijakich stasunkoŭ, kab ad ich, jak ad zarazy jakoj nie nabracca tej chwaroby.</br> {{gap|1.5em}}Paśla hetaho treba zwiarnuć najbolszuju uwahu na małych dziaciej, tak jak aharodnik na maładyja dreǔcy.</br> {{gap|1.5em}}Tut piersz najpiersz treba ich zabezpeczyć ad cieniu błahoha prykładu starszych ludziej, uszczepliwać im letarostki z najszlachetniejszych dumak i z usich sił dbać kab, hetyje letarostki pryżyli i razrastalisia — kab dzicia rastuczy ciełam, rasło razam dobraściaj i rozumam, usież moszki, żuczki i muraszki i usie suczki niepatrebnyje treba staranna i umieła adkidać, znaczyć usie prajawy blahich prywyczkaŭ treba czym najchutczej niszczyć, kab nie razrastalisia dy nie zapaskudzili pieknaści i szlachetnaści dziciaczaj duszy.</br> {{gap|1.5em}}U hetuż samu paru nia można zabywać i ab ludziach starejszych.</br> {{gap|1.5em}}Miż imi jość takije, u katorych treba paadrazać suchije abo brydka rastuczyja suki, to znaczyć treba wywiaści u ich roznyje brydkija prywyczki, szto u starejszych kudy trudniej zrabić, czym u małych dziaciej, ale treba ŭsioż tyki ni apuskać ruk biezradna, ale rabić, szto zmoha, dyk pry pomaczy Boha i tam można zło paprawić.</br> {{gap|1.5em}}Tolki jak aharodnik umieły, adrazajuczy nipatrebnyje suki abo wyrazajuczy hnil z drewa, robić heta wielmi aściarożna i zamazujeć toja miejsca maziaj, <section end="Ad"/><noinclude></noinclude> 9x5upw279rnqo7gzdqvglgx35gkzvmi 104 128203 301119 296058 2026-10-17T10:33:48Z RAleh111 4658 301119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ad"/>kab drewu takoj aparacyjaj ni zrabić bolszej szkody, dy kab jano zusim nia wysachła, tak i nan., kali majem wykarenjawać brydkije prywyczki u swaich dzieciach, a złaszcza u starszych, treba heta rabić z wialikaj aściarożnasciaj, kab papraŭlajuczy jeszcze horsz nie papsawać.</br> {{gap|1.5em}}Treba pomnić, szto aharodnik ab katorym my hawaryli byŭ ''razumny i umieły''. Dyk i kożyn z nas, choczuczy pracawać dziela adradżeńnia rodnaho narodu, pawinien być razumnym i umiełym!</br> {{gap|1.5em}}Z usiaho skazanaho wychodzić, szto nam treba paczynać pracu ad taho, kab samim stacca ''razumnymi i umiełymi. {{справа|''B. P.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ad"/> <section begin="Ś-ty"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Ś-ty Daminik Wyznaǔca.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wialiki hety światy radziǔsia u 1170 h. u Hispanii. Baćkam jaho byǔ Feliks Guzman s kniazioŭ Bretanskich. Ad samych maładych hadoŭ żyćcia swaho ś-ty Daminik adznaczaŭsia mnohimi cnotami: jon u noczy ustawaŭ malicca, spaŭ na hołaj ziemli, a dla biednych byǔ tak miłasernym, szto addawaǔ im usio, szto mieŭ prawa addać, a kali nie było czaho dać dyk płakaŭ z żalu. Nawuki skonczyǔ u najsłaǔniejszaj u toj czas Akademii Walenckaj, dzie wuczyŭsia lepiej za ŭsich i bolsz usich tak sama staŭsia wuczonym. Dastaǔszy wysokija nawuki tym bolsz {{разьбіўка|zrabiǔsia}} i pabożnym. Dziawoczaja skromnaść, pakora sałodkaść u adnosinach z druhimi — jaśnieli, jak słonca na kożnym kroku jaho, a miłaserdzie nad biednymi dajszło da taho, szto razdaŭ raz im usio szto mieǔ, {{разьбіўка|nawat swaje}} ksionżki, a kali adna ŭdawa nia mieła czym wykupić syna z niawoli tureckaj, jon chacieŭ sam pajści tudy ŭ niawolu u miejsce syna tej udawy, ale udawa na heta nie zhadziłasia.</br> {{gap|1.5em}}Biskup tej dyecezii padmowiŭ jaho stacca duchoŭnym, i wyswienciŭszy na ksiandza, zrabiŭ jaho kanonikam swajej kapituły.</br> {{gap|1.5em}}U nowym stanie ś-ty Dominik byŭ jeszcze pabożniejszym. Może za heta daŭ jamu Boh łasku takoj, wymowy, szto ni było lepszaho ad jaho kaznadziei. Nichto, tak jak ś-ty Daminik, nie moh zbiwać sławami falszaŭ heretyckich.</br> {{gap|1.5em}}Wiedajuczy ab jaho zdolnaści i wuczonaści Akademija palenskaja zaprasiła jaho na prafesara teologii, dzie praz kolki hadoŭ jon szczyra i słaŭna pracawaŭ. Ale pakinuŭ heta słaŭnaje miejsca i addaŭsia pracy misyjnaj miż ludźmi ŭ tych miejscach, dzie paŭstawali herezii.</br> {{gap|1.5em}}Pierad kożnaj nawukaj jon haracza, maliŭsia da Matki Boskaj, kab Jana pamahała jamu swajej pryczynaj szyryć chwału Bożuju, dy nawiartać heretykoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Adnaho razu pad czas madlitwy pakazałasia jamu Maci Bożaja u hramadzie paniaŭ. Tych było 150: 50 z ich byli adziety u bieli, 50 u czyrwonyja szaty i 50 u załatyja. Maci Bożaja abjawiła Ś-tomu Dominiku, szto znaczyć hetaja widzeńnie i paleciła zaprawadzić nabażenstwo rożancowaje.</br> {{gap|1.5em}}Paśla hetaho ś-ty Dominik pry pomaczy rożanca rabiŭ szmat cudoŭ i nawaroczywaŭ najćwiardziejszych hresznikaŭ i najzajadlejszych heretykaŭ, katorych naliczajuć bolsz 100 tysiacz dusz.</br> {{gap|1.5em}}Jaho szmat kudy zapraszali na biskupa, ale jon ni kudy nie zhadziŭsia, bo Boh widać da druhoj reczy jaho praznaczyŭ.</br> {{gap|1.5em}}Jon załażyǔ asobny zakon, dziela pracy misyjnaj pamiż heretykaŭ i u miejscach zahrożanych falszami heretyckimi. Zakonniki św. Daminika, jak i jon sam, pawinny byli żyć z żabraniny, ni brać nijakich hroszaj i chadzić zaŭżdy pichatoj, jak kaliś ś-tyje Apastoły, kali szyryli nawuku Chrystusa miż narodaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Jeszcze za życia ś-toha Daminika zakon kaznadziejski, abo dominikanski rasszyryǔsia bliska pa usiej Eŭropie. Tady ŭżo było wosiem prawincyjaŭ u katorych liczyłosia kala 60 klasztoraŭ z niekalkimi tysiaczami zakonnikaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Abdaryŭ Boh ś-toha Daminika łaskaj rabić szmat i wialikich cudoŭ, dziela czaho jon liczycca adnym z najbolszych cudatworcaŭ u kaściele Chrystusa.</br> {{gap|1.5em}}Wiedajuczy ab hetym, adzin prałat zapytaŭ ś-toho, czamu nie uprosić nawarotu Konrada, wialikaho wuczonaho, adpaŭszaho ad wiery. Ś-ty Daminik pamaliŭsia ab hetym i na zaŭtra Konrad pryjszoŭ prasić ś. Daminika, kab pryniaŭ da swaho zakonu.</br> {{gap|1.5em}}Majuczy 51 rok zapaŭ na zdaroŭji i nabożnie pryhatoŭlany, kazaŭszy pałażyć siabie na ziemli i pabłahasławiŭszy swaich zakonnikoŭ, addaŭ Bohu ś-tuju duszu 10 sierpienia 1221 hodu.</br> {{gap|1.5em}}Idzimo i my śladami ś-toho Daminika, na skolki pazwolać nam naszy abawiazki i zdolnaść! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ś-ty"/><noinclude></noinclude> qwjg3xbf1jnl3peg04q4nmfl0nbs53e 104 128207 301118 296597 2026-10-17T10:33:16Z RAleh111 4658 301118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Alszany"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Alszany'''</span> wil. hub. aszmian. paw. U naszym miasteczku 7-ho lipnia kala hadziny 12-aj noczy zdaryǔsia pażar. Zhareli dwa humny tutejszych haspadaroŭ i dwa chlawy. Kab nia dożdż i nie drużnaja praca susiedziaŭ — mahłob usio miasteczka pajści z dymam. A kab była swaja pażarnaja drużyna i dobryja pażarnyja pryłady, dyk mahło niszczaście konczycca na adnym humnie, ad katoraho paczaŭsia pażar.</br> {{gap|1.5em}}U tutejszych żydoǔ jość dzwie pażarnyja boczki s sikaŭkami, ale adna z ich zusim papsawałasia, a druhuju uziali na pażar, tolki szto i jana ni szmat karyści pryniasła, bo tak sama papsawanaja. Ad czaho paczaŭsia pażar, dyk nima wiedama. Adny każuć szto chtoś padpaliǔ, druhije — szto ahoń byǔ zatruszany kurcami.</br> {{gap|1.5em}}Szkody pażar zrabiǔ na rubloŭ 500. {{справа|''Alszanski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Alszany"/> <section begin="Dzisiatniki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Dzisiatniki'''</span> wil. hub. aszm. p. U hetaj {{абмылка|wiosca|wioscy}} jość katalickija mohiłki, abharodżany swaim kosztam i na swajej ziamli.</br> {{gap|1.5em}}Tydni try tamu nazad pamiarło u prawasłaǔnaho storaża carkoǔnaj szkoły dzicia i jon chacieŭ pachawać na katalickich mohiłkach, tolki ab pazwaleńni na heta nie pajszoŭ prasić da taho, czyje hety mohiłki, ale da prystawa dy baciuszki. Tyjeż dyk i samyje pajechali na miejsca i skazali kapać doł. Hetym aburylisia katalickija kabiety i kolki z ich pajszło na mohiłki i stali nie pazwalać. Paczałasia swarka i niewiadomo czym heta konczyłasiab, ale nadjechaŭ niejki pan i baczuczy, szto robicca, skazaŭ baciuszku, szto ab hetym biezpraŭji pawiedamić kaho treba i dapilnuje sam, kab winawatyje byli pakarany. Paśla hetaho baciuszka zahadaŭ dzicianio chawać na druhich mohiłkach, dzie chawaliś prawasłaŭnyja. A prystaŭ zahadaŭ kabiet arysztawać, i prasiedzili jany pa 10 dzion.</br> <section end="Dzisiatniki"/> <section begin="Bohdanowa"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Bohdanowa'''</span> aszm. paw. Da tutejszaho mielnika pryjechaŭ sa stancyi Wajhian niejki czynoŭnik na palawańnie na kaczki. Sieli abudwa na łodku i pajechali na staŭ. Mielnik kirawaŭ łodkaj, a czynoǔnik nahatawaǔszysia czakaŭ uzlotu kaczak; tym czasam łodka skałychnułasia i czynoǔnik, bajuczysia, kab ni zwalicca niejak spuściǔ kurki i z abiedźwiuch rulak wystraliła ǔ haławu mielnika, katory na miejscu i skanaǔ. {{справа|''F. A.{{gap|1.5em}}}} <section end="Bohdanowa"/> <section begin="Ruszczany"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wioska Ruszczany'''</span> hrods. hub. Paciesznaho mało skażu. Prysłuchowujuczysia tamu, szto każuć ab biełaruskaj sprawie, nie wytrywaŭ, kab nie napisaci wam. Czaławiek wiaskowy, ale z naukaju tak adzywajecca: „Pałożyŭby życie swajo, żyb tolko zatamawaci hety niczym niepatrebny ruch, biełaruski“.</br> {{gap|1.5em}}Czom jon hetak skazaŭ, trudno wiedaci, dy nie wiedomo, czy jon i sam wiedaje, ale usioż skazaŭ. I kabże heta jon adzin byŭ taki, a to dzie nie powiernieszsia — ŭskroś toje samoje. Dumaju, szto nie jednomu przyszłosia taki adkaz atrymaci, bo szmat padobnaho plyje z jazykoŭ. Kab heta pryjemnie było — nie skażu. Toje, szto zdajecca cibie obchodzić tak haracze, szto tabie — światoje, z taho ŭsiudy smiejucca śmiechom, u katorym czutna paharda. Słowam na sprawu naszu hladziać, jak na recz ab katoraj doŭha hawaryć nima szto.</br> {{gap|1.5em}}Smutna heta — praŭda. Ależ czy majemo kidacisia ŭ beznadziejnaść? Siły usloż takije-siakije majemo.</br> {{gap|1.5em}}Pracujmo! Ciażka nam, ludzi nas nie razumiejuć, ale niczoha, pracujmo, zrazumiejuć z czasam. Może u zmahańni z ludzkimi pohladami, z piereszkodami usielakimi i zhynie katory z tak nielicznych pracoŭnikaŭ niwy naszaj, to wiedaci patreba, jak każe paet Krasinski, szto dumki taho, chto u paloci da praŭdy, dobra umiraje, nikoli z nim nie zamirajuć razam, a praliwajucca ŭ duszy druhich i ŭ ich budziać iskry, razdmuchiwajuć, zwialiczywajuć u ahoń, katory praz choład żyćcia daczesnaho mo byŭ pryhaszany u sercach ludziej tych.</br> {{gap|1.5em}}Chto najbolsz adczuwaje patreby narodu, niadoli jaho? Heto Wy, szto u pierednich radach bojcoŭ sprawy ahulna — naszaj stoicie. Wasz smutok, bol nie hynuć. Jaho czujemo, mo u szumi wietru, katoromu udałosie podsłuchać jaho, my czujemo. O, kab chutczej, jenk hetaki prabiŭ ćwierdyje ścienki serc chołodnych usich bratoŭ naszych i ŭstaliby my, jak poważnaja siła do boju i ŭtedy żadnaja moc nie premoże. A pracawaci treba i to nie żartami, ale ćwierdo i odważnie iści ŭpierod, pamiatujuczy, szto, jak skazaŭ chtoś: „Chto chocze — swiet zwojuje“. Pracujmo miensz słowom, a bolsz czynom, razważnym, dobrym. {{справа|''Ruszczaniec.{{gap|1.5em}}}} <section end="Ruszczany"/><noinclude></noinclude> 4bc5v8dcaraq8kw9x5aovmnglvkwgud 104 128222 301117 296595 2026-10-17T10:32:37Z RAleh111 4658 301117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z woli W. Pr. ks. Administratora dyecezii wilenskaj pamiż padǔładnym jamu duchawienstwam stalisia takija pieramieny: ks. Kazimier Zacharzeŭski, wikary z Lidy naznaczany wikarym da Bernardynoŭ u Wilni, ks. Witold Kuźmicki byǔszy wikary u Breściu Litoǔskim — da św. Jakuba u Wilni, tak samo na wikaraho, ks. Pawał Obolewicz, szto prabywaŭ praz kolki hadoǔ u Ameryce, wiarnuǔsia ŭ swoj kraj i budzie wikarym u Sołach, ks. I. Olszański naznaczany na wikaraho da Katedry u Wilni. <center>{{larger|'''Kaścioł Serca Jezusa u Wilni.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Użo pryjszło formalnaje pazwaleńnie ad ministra na zakładziny kaścioła „Serca Jezusa“. Dahetul użo wykapanyje rawy pad fundamenty i paczaści zapoŭniany betonam. Pastaŭlana hetak sama czaść rusztawania. Kaścioł Serca Pana Jezusa budzie z żaleza i betonu (beton robicca s piasku s cymentam), takoho kaścioła dahetul nima u cełym naszym kraju, da taho plan kaścioła zroblany wielmi akazały, dyk nowy kaścioł budzie azdobaj i chlubaj Wilni i cełaj Litwy i Biełarusi.</br> {{gap|1.5em}}Paświanczeńnie wuhhławoho kamienia adłażyli na kaniec leta, kali użo buduć wypoŭniany betonam usie rawy, da katorych pad czas ścisku na uraczystości mahlib paŭwalawacca ludzi, dy pakaleczycca. <center>{{larger|'''Wizytacja Arcypiskupa Mahileuskaho u Pinsku Min. h.}}</center> {{gap|1.5em}}S Pinska piszuć z wialikaj radościaj ab przyjeździe tudy Arcybiskupa Mahileŭskaho ks. W. Kluczynskaho. U Pinsku J. W. Pr. prabyǔ 4 dni, u hetym czasie szmat pabiermowaŭ i pakonsekrawaŭ wialiki aŭtar u kaściele parachwijalnym, byǔ tak sama z imszoj i ŭ druhim kaściele, a paśla adjechaŭ da Lubieszowa. Abjechaŭszy pinski pawiet, arcybiskup budzie wizytawać kaścioły u pawiecie mozyrskim. Usiudy witajuć jaho wielmi serdeczna, bo użo bolsz paŭsotni hadoŭ jak tut bywali biskupy. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Tut złażyŭsia kamitet, katory manicca pierahledzić mytnuju umowu z Niamieczczynaj. (Myto — heta padatak, szto biaruć na hranicy za pierawoz reczaŭ praz jaje). Na aposzniaj radzie hety kamitet pastanawiŭ padniać pytańnie ab atkryćci u Wilni mytnaj kancylaryi.</br> {{gap|1.5em}}— Raboty pry kanalizacii iduć napierad, choć uleŭnyje dażdży, zaliwajuczy wykapanyje rawy, szmat pieraszkadżajuć rabocie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Resza'''</span> pad Wilniaj. Nidaŭna adbyłasia wystaŭka bydła wiaskowych haspadaroŭ, arhanizawanaja miejscowym haspadarskim kołkam.</br> {{gap|1.5em}}Na wystaŭce było 75 sztuk, s katorych za 45 dany nahrady. Hroszawych nahrad dano na 100 rubloŭ, katoryje asyhnawaŭ departament ziemladzielija. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Z. Kryżoŭka'''</span> pad Wilniaj, rukonsk. woł. 19-ho lipnia piarun zabiŭ pastucha syna haspadara z zaścienku Kryżoŭki — Kanopka. <center>'''Pa hrodzienskaj huberni.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Repla.'''</span> 7-ho lipnia piarun uderyŭ u wieżu kaścioła, pryczym paabłomawaŭ dzie-niedzie hzymsy, paśla raniŭ kolki asob u kaściele i znik. Ranianyja asoby stajali u roznych miejscach kaścioła, dyk piarun pieraskakiwaŭ to siudy, to tudy. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Biełastok.'''</span> 6-ho lipnia a hadz. 3-aj u dzień na padworku domu Sapirsztejna dzieci bawilisia, kidajuczy adno na druhoja zapalanyja zapałki. Na 6-cihadowaj dziaŭdczynce, daczce haspadara domu zaharełasia sukienka, tady usie druhije dzieci paŭciekali. Pakulże na kryk dziciaci prybiehli starszyje, było użo pozna. Dziaŭczynku adwieźli da szpitala, dzie ŭ ciażkich mukach razstałasia z życiom. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Wialikaje Dobryniewo'''</span> biełastock. paw. U nocz 12-ho lipnia piarun spaliŭ budynki Piotry Hancewicza. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Uhowo'''</span> biełastock. paw. 12-ho lipnia spaliłasia ad piaruna 11 budynkaŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Letniki'''</span> biełastock. paw. Piarun ulacieŭ praz komin, ahłuszyŭ dzicia i tej samaj darohaj wylacieŭ. <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> o7sszxqdvp7dddyiqjbjxkz75xhf17f 104 128225 301116 296587 2026-10-17T10:30:33Z RAleh111 4658 301116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/><center>{{larger|{{разьбіўка|'''Z MIŃSZCZYNY}}.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> hub. Tutejszaja hubernskaja ziemstwa kaliś było wyznaczyło asobnuju kamisiju dla prahladu sprawy ab atkrycci u Minsku Wyszejszaj sielska- haspadarskaj szkoły.</br> {{gap|1.5em}}Paśla użo byli padniaty hutarki kab atkryć Uniwersytet, abo choć medycynski addzieł. Ciapierże iznoǔ ziemstwa pastanawiła staracca tolki ab atkryćci sielska-haspadarskaho Instytutu. Da supolnaho starańnia pastanawili zaprasić witebskaja i mahileǔskaja ziemstwy i rasparadzicielnyja kamitety huberniaŭ wilenskaj, hrodzienskaj i kowienskaj. Szto z hetaho budzie — nima wiedama. {{gap|1.5em}}— U pawietach pinskim, reczyckim i mozyrskim dażdży pazaliwali sienażaci tak, szto pa niżejszych miejscach siena zusim prapaa. Straty — ahramadayja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Lubcza'''</span> nowahrudzk. paw. Tutaka staranniem miejscowych hramadzian załażyłosia sielska-haspadarskaje tawarystwo. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Babajewiczy,'''</span> słuckaho paw. Zhareła chata haspadara Apanasewicza i ǔ chacie — jaho żonka, kabieta 45 had., katora była nia ǔ peǔnym rozumie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Witebsk.'''</span> Wosieńniu hetaho hodu tutaka manicca być ustrojona wystaŭka rucznych wyraboŭ i narodnaho sztukarstwa biełaruska-litoǔskich huberniaǔ. Hetakajaż wystaŭka, jak użo pisałosia u Biełarusie ustrajwajecca i ǔ Wilni, dyk znaczyć, jak ni rabili, dyk nihdzie ni rabili, a jak paczali rabić, dyk aż zaraz dźwie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Lepel,'''</span> witebsk. hub. Paǔstaŭ prajekt prawiaści nowy suk Paleskich żal. dar. ad Połacka da Lepela. Użo namieczajuć liniju, dzie budzie prałożena nowaja daroha.</br> {{gap|1.5em}}Żywuczyje kala hetych miejscoǔ sielanie cieszucca z hetaho i majuć s czaho, bo mieć bliska czyhunku, heta karysnaja recz. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Patasznia'''</span> mahil. hub. czaus. paw. U hetaj wioscy pamiorła staraja 80 had. kabieta; jaje pałażyli na ławu, a doczki paczali hałasić. Raptam niaboszczyca padniałasia i stała narakać na daczok, szto jej i na tym świeci ni dajuć spakoju; paśla skazała, szto zaŭtra pamre chłopczyk susieda i apusciŭszysia na ławu paprasiła hramnicu i iznoŭ skanała. Pop nichacieŭ chawać, pryjechaŭ doktar i palicija i praz try dni kabietu tyki pachawali.</br> {{gap|1.5em}}Chłopczyk toj — jak i skazała niaboszczyca — pamior.</br> {{gap|1.5em}}Pajszli pa ludzioch roznyja hutarki ab hetaj śmierci. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Majucca ustanawić dwa nowyja ministerstwy, adno — ministerstwa żależnych daroh, a druhoje ministerstwa poczt i telehrafoŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa.'''</span> Synod pastanawiǔ atkryć u Warszawie prawasłaŭnuju duchoŭnuju akademiju dziela paszyreńnia u Polszy prawasławija. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kijeu.'''</span> Wykryli kwateru socialistaŭ rewolucijoneroǔ. Znajszli szmat proklamacji (zabaronianych adozwaŭ) falszywyja paszparty, pieczatki, rewolwer i inszyje reczy. Arysztawali dźwie asoby. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Chabarousk'''</span> na Sybiry. Załażyli tut fundamenty pad najbolszy u świecie most, katory majuć ustroić nad rekaj Amuram. Pracawać pry hetym buduć rabotniki z Rusiei. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jak i prawidzieli my piszuczy ab wajnie u Nr. 20 hetaja kainoŭskaja reźnia zakonczyłasia i 25 lipnia (7 żniŭnia) u Bukareszcie paŭnamocniki wajujuczych staron padpisali umowu ab zhodzie.</br> {{gap|1.5em}}Nie ŭsie adnacze zdawolany hetaj umowaj, rumyncy naprykład za adno toje, szto cicha siadzieli, kali druhije praliwali kroŭ swaju i czużuju — dastali kusok ziamli, a baŭharcy, szto bolsz usich zmahalisia s turkam i horsz druhich im nadajeli astalisia pakryŭdżanyje, można skazać, bo im bliska szto niczoho nie dawiałosia, tak pastaralisia siabruki.</br> {{gap|1.5em}}Iszcze roźnie taŭkujuć ab trywałaści zhody na Bałkanach i zapraŭdy <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''usiaho tam można spadziawacca,'''</span> a tymczasam z uschodu, s kraju adkul da nas prywoziać harbatu, s Kitaja znaczyć, prychodziać wiestki, szto i <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''u Kitai wiadziecca bratniaja wajna,'''</span> bo wybrany u proszłym hadu prezydent Juanszykaj staŭ usiudy zawodzić ład i paradak, a heta nie padabałasia hubernataram, prywykszym rabić usio pa swajej woli i nikoho nie <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 6rdz6vzydktt4mv2enokviy77u3m30j 104 128228 301113 296129 2026-10-17T10:28:16Z RAleh111 4658 301113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>słuchać. I woś paŭnoczny Kitaj zażadaŭ addzielicca ad paŭdniowaho dy stwaryć asobnaje hasudarstwo, dumajuczy sabie, szto '''czym ich bolej, tym lepiej''' z hetaj pryczyny lijecca i tam bratniaja kroŭ.</br> {{gap|1.5em}}A susiedzi, jak Japonija i Rasija łakoma pahladajuć na hetu staronku, ci nie dałosiab i im czymkoleczy pażywicca. <center>{{larger|'''Binghampton (Ameryka).}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na fabryce adzieży dla rabotnikaŭ u Binghampton, dzie pracawała 134 asoby kabiet i dziaŭczat, ad niahladnie kinianaho kanczara zapałki zaniaŭsia pażar, katory zachapiŭ usich pry pracy tak, szto nie mahli i pauciekać i hetak 62 dziadczyny zhareli żyŭcom a 30 mocna paapaliwalisia. Heta byli najbolsz polki i liéwiaczki u wieku da 20 hadoŭ. <center>{{larger|'''Biazimiennaja achwiara 200 miljonaŭ rubloŭ.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Adzin bahaty amerykaniec achwiarawaŭ sto miljonaŭ dolaraŭ (na naszy hroszy heta bliska 200 milj. rubloŭ) na założeńnie instytutu, katoryby zajmaŭsia nawukowym badańniem bałotnych trasc i druhich chwarob, szto muczać ludziej, żyjuczych u haraczych krajach.</br> {{gap|1.5em}}Imie swajo achwiarny amerykaniec zadzierżyŭ u tajnicy. <center>{{larger|'''Prawa proci machlaroǔ.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U stanie Pensylwania ŭ Ameryce paŭnocnaj ustanawili prawa, katoraje usiakaho, chto budzie szyryć falszywyja wieści na bliżniaho, karaje sztrafam 1000 dolaraŭ (2000 rubloŭ). Usie pryniali hetaja prawa z wialikim zdawaleńniem, tolki redaktaram żydoŭskich i biazbożnych hazet jano nie padabajecca, bo zabaraniaje wydumawać roznyja brudnyje reczy na ksiandzoŭ, czym ich hazety wielmí łasy zajmacca.</br> {{gap|1.5em}}Dobra byłob, kab hetakaja prawa i ŭ nas zawiali. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{c|'''Usiaczyna.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''Katalicki Uniwersytet dla kabiet.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U paczatku nowaho szkolnaho roku u h. Neuilly, pad Paryżam paǔstanie nowy prywatny uniwersytet katalicki dla kabiet. Lekcyi buduć adbywacca u rannych hadzinach.</br> {{gap|1.5em}}Pratektarat nad hetym uniwersytetam abymaje arcybiskup Paryża, kardynał Amiette. Da liku załażycielaŭ hetaj instytucli należać członki Akademii nawuk, senatory i pasły kataliki, jak Rene Bazin, Paul Bonryet, Denis Cochin, Victor Girand, hr. de Mun, Lamy i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Wuczelnia heta budzie nazywacca: „Collége Saint Marie“ i budzie trymacca dzwioch padstaǔnych zasad: klasycznaja nawuka katalicki pahlad na świet. <center>'''Sztucznaja miasa.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Belhijski chemik Effront z raslinnych czastak nawuczyŭsia rabić miasa, katoraje nazwaŭ „Viandina“. Najbolsz u heta miasa idzie soładu, dziela czaho, sztucznaje miasa kasztuje taniej, czymś zwyczajnaje.</br> {{gap|1.5em}}Sposab wyrabu wuczony dziarżyć u tajnicy. Pażyŭnaść hetaho miasa maja być lepszaje czymś naturalnaho. <center>'''Nowaja kitajskaja ściana.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}„Pуcск. Молва“ pisza, szto aposznimi czasami paŭstaŭ prajekt adharadzić dracianaj sietkaj usiu zachodniuju hranicu Rasiei, kab lahczej było ławić kantrabandzistaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Hety płot abojdziecca 20 miljonaŭ rubloŭ. <center>'''Niklowyja hroszy.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ministerstwa skarbu manicca skasawać miadzianyja i drobnyja sierabranyja hroszy, dy zamianić ich niklowymi, jak heta zrabili druhija hasudarstwy. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}45) Poŭnaja chataczka krup, a na wierchu strup.</br> {{gap|1.5em}}46) Iszoŭ doŭhawiaz, dy ŭ ziamlu uwiaz.</br> {{gap|1.5em}}47) Lażyć Kasia — Razchiniasia, jak ustanić — nieba dastanić. <center>''Razhadki buduć u Nr. 22.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}'''Razhadki da № 20:''' 43) Huś; 44) Aziarod. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}— Susiedaczka, ci addała ja tabie harszczeczyk, szto nadojczy pażyczała?<section end="Żarty"/><noinclude></noinclude> 4tyf0arsdbolaybo6st9be4a558f3hh 301115 301113 2026-10-17T10:29:41Z RAleh111 4658 301115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>słuchać. I woś paŭnoczny Kitaj zażadaŭ addzielicca ad paŭdniowaho dy stwaryć asobnaje hasudarstwo, dumajuczy sabie, szto '''czym ich bolej, tym lepiej''' z hetaj pryczyny lijecca i tam bratniaja kroŭ.</br> {{gap|1.5em}}A susiedzi, jak Japonija i Rasija łakoma pahladajuć na hetu staronku, ci nie dałosiab i im czymkoleczy pażywicca. <center>{{larger|'''Binghampton (Ameryka).}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na fabryce adzieży dla rabotnikaŭ u Binghampton, dzie pracawała 134 asoby kabiet i dziaŭczat, ad niahladnie kinianaho kanczara zapałki zaniaŭsia pażar, katory zachapiŭ usich pry pracy tak, szto nie mahli i pauciekać i hetak 62 dziadczyny zhareli żyŭcom a 30 mocna paapaliwalisia. Heta byli najbolsz polki i liéwiaczki u wieku da 20 hadoŭ. <center>{{larger|'''Biazimiennaja achwiara 200 miljonaŭ rubloŭ.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Adzin bahaty amerykaniec achwiarawaŭ sto miljonaŭ dolaraŭ (na naszy hroszy heta bliska 200 milj. rubloŭ) na założeńnie instytutu, katoryby zajmaŭsia nawukowym badańniem bałotnych trasc i druhich chwarob, szto muczać ludziej, żyjuczych u haraczych krajach.</br> {{gap|1.5em}}Imie swajo achwiarny amerykaniec zadzierżyŭ u tajnicy. <center>{{larger|'''Prawa proci machlaroǔ.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U stanie Pensylwania ŭ Ameryce paŭnocnaj ustanawili prawa, katoraje usiakaho, chto budzie szyryć falszywyja wieści na bliżniaho, karaje sztrafam 1000 dolaraŭ (2000 rubloŭ). Usie pryniali hetaja prawa z wialikim zdawaleńniem, tolki redaktaram żydoŭskich i biazbożnych hazet jano nie padabajecca, bo zabaraniaje wydumawać roznyja brudnyje reczy na ksiandzoŭ, czym ich hazety wielmí łasy zajmacca.</br> {{gap|1.5em}}Dobra byłob, kab hetakaja prawa i ŭ nas zawiali. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''Katalicki Uniwersytet dla kabiet.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U paczatku nowaho szkolnaho roku u h. Neuilly, pad Paryżam paǔstanie nowy prywatny uniwersytet katalicki dla kabiet. Lekcyi buduć adbywacca u rannych hadzinach.</br> {{gap|1.5em}}Pratektarat nad hetym uniwersytetam abymaje arcybiskup Paryża, kardynał Amiette. Da liku załażycielaŭ hetaj instytucli należać członki Akademii nawuk, senatory i pasły kataliki, jak Rene Bazin, Paul Bonryet, Denis Cochin, Victor Girand, hr. de Mun, Lamy i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Wuczelnia heta budzie nazywacca: „Collége Saint Marie“ i budzie trymacca dzwioch padstaǔnych zasad: klasycznaja nawuka katalicki pahlad na świet. <center>'''Sztucznaja miasa.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Belhijski chemik Effront z raslinnych czastak nawuczyŭsia rabić miasa, katoraje nazwaŭ „Viandina“. Najbolsz u heta miasa idzie soładu, dziela czaho, sztucznaje miasa kasztuje taniej, czymś zwyczajnaje.</br> {{gap|1.5em}}Sposab wyrabu wuczony dziarżyć u tajnicy. Pażyŭnaść hetaho miasa maja być lepszaje czymś naturalnaho. <center>'''Nowaja kitajskaja ściana.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}„Pуcск. Молва“ pisza, szto aposznimi czasami paŭstaŭ prajekt adharadzić dracianaj sietkaj usiu zachodniuju hranicu Rasiei, kab lahczej było ławić kantrabandzistaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Hety płot abojdziecca 20 miljonaŭ rubloŭ. <center>'''Niklowyja hroszy.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ministerstwa skarbu manicca skasawać miadzianyja i drobnyja sierabranyja hroszy, dy zamianić ich niklowymi, jak heta zrabili druhija hasudarstwy. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}45) Poŭnaja chataczka krup, a na wierchu strup.</br> {{gap|1.5em}}46) Iszoŭ doŭhawiaz, dy ŭ ziamlu uwiaz.</br> {{gap|1.5em}}47) Lażyć Kasia — Razchiniasia, jak ustanić — nieba dastanić. <center>''Razhadki buduć u Nr. 22.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}'''Razhadki da № 20:''' 43) Huś; 44) Aziarod. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}— Susiedaczka, ci addała ja tabie harszczeczyk, szto nadojczy pażyczała?</br><section end="Żarty"/><noinclude></noinclude> hkzdy6h8qy1dwzvucicgko2vv7bjrev 104 128230 301114 297214 2026-10-17T10:28:31Z RAleh111 4658 301114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Żarty"/>{{gap|1.5em}}— Nie, kumaczka, nie.</br> {{gap|1.5em}}— Szkada, szkada, bo oś chacieła ja jeszcze raz pazyczyć. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Jeduczy u Ameryku karablom pa moru-pa akijanu papali ludzi ŭ biadu: padniałasia wialikaja bura, szto na karabli ni ŭstajać, ni usiedzić; chto molicca, chto płaczyć trymajuczysia za szto można. A żydok z wialikaho pierapudu dawaj kryczać na kieroŭnika karabla (kapitana):</br> {{gap|1.5em}}— Panoczku, panoczku, strymaj karabiel; ja wysiadu dy lepi pichataj pajdu. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Naśmieszki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''NAŚMIESZKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}Spytali awadnia:</br> {{gap|1.5em}}Ty ihraŭ aż pryszoŭ Illa, — pajhraisz spasu?</br> {{gap|1.5em}}Każyć: nima czasu… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} Żanicisia paniczki —</br> {{gap|4em}}daznaicia skutku:</br> Try dni wiasiella,</br> {{gap|4em}}a ceły wiek smutku. {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naśmieszki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''PRYKAZKI.</center> </div> {{block center/s}} Pryjszoŭ św. Illa,</br> Narabiŭ hnilla.</br> Pryjszoŭ św. Barłamiej,</br> Żyta na zimu siej. {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; padding:0em; width:35em; border-style: solid; border-width: 3px 3px 3px 3px" |<center>'''Wyjszła z druku nowaja praktycznaja kniżka pad nazwańniem:</center> |- |style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;" |<center>„Rady dla matak jak hadawać dzieci na dobrych ludziej“.</center> |- |style="letter-spacing: 0.7px;" |{{АРЦ|Padaje razumnyje rady, jak treba chadzić kala małych dziaciej, kab nie uzhadawalisia jany na złydniaǔ i nikczemnikaǔ, dy kab wyraśli na ludziej dobrych.}} |- |<center>'''Cena adnaho egzemplara 3 kap.; s pierasyłkaj pa poczcie 5 kap.</center> |- |style="letter-spacing: 1px;" |<center>Chto wypisywaje kolki sztuk, toj za pierasyłku kożnych troch egzem. płacie pa 2 kap., a chto — na rubla ci bolej toj za pierasyłku zusim</br>ni płacić. _{{{larger|°°°°°°}}} '''Hroszy można wysyłać pacztowymi markami.</center> |- |style="font-size:138%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>Hłaǔny skład u B. Poczobki, Wilnia Wilenskaja wul. d. № 18, kw. 6.</center> |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 05icsn7tpdj6mry40gv80lrpgpe3tnl 104 128240 301102 297218 2026-10-17T10:05:33Z RAleh111 4658 301102 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 24 Żniǔnia 1913 hodu'''|right='''№ 22'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; border-style: solid; border-width: 8px 0px 8px 0" |style="padding-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.4px;" |<center>Pierszaja krajowaja wystauka</center> |- |<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div><center>{{x-larger|'''chatnich wyrobau}}</center> |- |<center>{{x-larger|U sali miastowaj na Ostro-</br>bramskaj wulicy № 10.}}</center> |- |style="font-size:180%;" |<center>'''ADKRYJECCA</center> |- |style="padding-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.4px;" |<center>'''1-ho wiereśnia hetaho hodu.</center> |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pryszła"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Pryszła niadziela — szto rabici.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa ciażkich dniach budnich, ciażkich asabliwa letkam, prychodzić pa czaradzie dzień światy — niadziela. U subotu wieczaram znać użo na wiosca, szto zaŭtraszni dzień asabliwy. Kala chat wulicy miatucca raz u tydziań, a u chatach pryborka idzie. Pa wiaczery, zamiest taho, kab adrazu pajści chto kudy na spaczynak, kab na zaŭtraje na poli pry sasie ci pry kasie prywitaci uschod słonka, — baczymo druhoja sionijka. Starszyja, absieŭszy dzie pry płocia ci pry chaci kuczku kamieńnia, hutarać ab tym-sim, a hałosnyja kryki i padśpieŭki u druhim kancy wioski każuć, szto i moładź na zaŭtraszni dzień hledziuczy cieszycca sabie sionijka.</br> {{gap|1.5em}}Ale oś pa naczy i — niadziela. Każemo — dzień heta światy. Dobra, al i wiedaci treba, szto kala światych reczy treba i abchadzicca paświatomu. Tojaż praŭda, szto wypacznuć treba: niadziela — taki dzień; ale, ludzcy, zważajcia, szto nia tolki dla wypaczynku cieła dzianiok niadzielny, bo i koni waszy ci wały, katorymi wy pracawali praz tydziań, — takimże sposabam karystaci buduć z niadzieli. A chibaż zhodzicisia, szto ludzi ważniejszyja ad skacinki; u ludziej krom cieła jościka nieszta ważnaja, szto i stawić nas wyższej ad wała ci ad kania; — ludzi majuć duszu. Spahlanicia, ci i jana ni damahaicca czaho czasam? I jana, jak i cieła ludzkoja, damahaicca macunku, pasiłku zbawiennaha. Patul dusza żyje — pakul pasiłak maić, pakul z Boham złuczana; a złuczana patul — pakul spaŭniaić wolu Jaho światuju.</br> {{gap|1.5em}}Ludzcy! Kińcia wokam na praszoǔszy tydziań, — czaho tolki tam ni spaściarażycio: kolki chto raz kaho czymniebudź skryŭdziŭ! kolki chto raz kamu aby czym dakuczyŭ! kolki chto raz ni nie pakwapiŭsia usłużyć kamuścika u patrebia! Dy ci tolki heta, — tydziań wialiki: mo chto praz tydziań wun jakim hresznikam staŭsia! Mo i paciorak niwodzin dzień dobra, szczyra ni adnaho nia zmowiŭ!..</br> {{gap|1.5em}}Wotaż pryszła niedziela.</br> {{gap|1.5em}}Huł kaścielnych zwanoŭ razniośsia pa palach, pa wioskach, sklikajuczy synoŭ Matki Kaścioła; Addajcia szto carawa — caru, szto Bohawa — Bohu.</br> {{gap|1.5em}}Pryhlańmosia ciapier — jak — żaż {{перанос пачатак|wy|birajucca}} <section end="Pryszła"/><noinclude></noinclude> mlx8phthrrp84baqp5f3wndyow4uas2 104 128241 301103 296144 2026-10-17T10:07:42Z RAleh111 4658 301103 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Pryszła"/>{{перанос канец|wy|birajucca}} nikatoryja da kaścioła. Niraz zdarajicca czuci taki atkaz na toja — ci pojdzisz da Kaścioła: Nimaju hraszej, nima z czym… Dzieci niraz swarucca z baćkami usio za toja — szto na darohu da kaścioła baćki dajuć kroszku mieńsz, czym jim choсzycca. A na woszta heta hroszy na darohu da kaścioła? Kab spuścić u potajnym szynku, jakich ciapier na biadu szmat zawiałosia, — abo dzie marna źwiaści u błahoj kumpanii.</br> {{gap|1.5em}}Miła, praǔda, spahlanuć, jak haspadar, katory chryścianin dobry, — pryszoǔszy da Kaścioła jak należycca trymajicca u Kaścieła, szсzyra molicca zaŭsieńka, szczyra cześć Bohu wykazywaić, szczyra dziakuić miłamu Bożyńku za toja ǔsieńka, czym Boh jaho samoha, jaho siamiejku, jaho niwu abdaryǔ: szczyra z Boham hukajuczy, — szczyryja myśli maié — kab tki druhim razam pakazacca u Kaścioł prad Boham szmat lepszym, szmat papraŭniejszym. I znać pa jim, szto uspakoiŭ duszu, szto pamacnieǔ na myślach.</br> {{gap|1.5em}}Dy ni tak miła spahlanuć na dzieciuka-katalika. Hałoŭ zadziorszy uziraicca jon — by indyk-to na ścieny, to na ludzi: chto dzie i skim staić, jak adziety; dy czakaić — chutczejby kaniec nabożenstwu; jamu użo znudziło tut stajać, — paziwać choczycca; jon użo podaŭna wymknuŭba z kaścioła, dy tolki stydaicca pirad ludźmi… Czamuż tak adbiŭsia ad Kaścioła, czamu tam nia umieić pa chryściansku czas prawiaści?</br> {{gap|1.5em}}Bo nasza moładź badaj takaja: nidabita, nidawuczana; na karku choć haława z mazhami, al u haławie pustoja szto taŭczecca, błaznota, — ani myśli ważnych, ani rozumu stałaha, dobraha… I hetak dziaciuk-katalik, ledź ksiondz skażyć: Ite Missa est, i pirażahnaić, — ni czakajuczy, ci szto dalej budzia u kaścieła, bardziej won, i kala kaścioła nahladaić sabie kumpanoǔ, a tady marsz na wypiǔku, na hulanku, ab katorych moża ǔżo dumaǔ stojuczy u Kaściela. I heia — katalik: aby jak Mszy światoj pasłuchaǔ… aby jak chwału Bohu złażyǔ… al zucham da szynku śpiaszycca, zucham łykaić djabelskija kropli, zucham nastaŭlaicca pirad ludźmi i — zucham łupcuicca, bjecca z bratami chryścianami, a czasam pabity waroczaicca damoǔ, pacieszajuczy chatnich — aż im ślozy wystupajuć…</br> {{gap|1.5em}}Ale Bohu dziakawać — jość jaszcze paważniejszyja i stalejszyja ludzi. Daczykaić z ich katory u świata samaho kanczatku nabożenstwa; z kaścioła wyszaŭszy na siale załadzić swaje patrebnyja sprawy; ab swajakoch, ab bliskich i dalokich znajomych dapytaicca ab zdaroǔji; dawiedaicca u hrumadzkuju kramu; pasłuchaić czasami dobrych rad ad prajeznaha wuczonaha haspadara, ahranoma, u hrumadzkoj biblioteca i czytalni; pahaworyć z tym dy z sim — i jedzić damoǔ. Złażyǔ Bohu cześć i chwału, usłużyǔsia kala hrumadzkoj sprawy i jedzieć zaraz da siamji; dahladzić doma haspadarki; miż swaimi pazabaŭlaicca, pahaworyć, i… uhladajuczysia na zachod słonka hadaić — jakaja zaŭtra pahoda budzia i da czaho rabić uziacca prydzicca.</br> {{gap|1.5em}}Hetak i niadzieli kaniee. A chto lepi skarystaŭ z dnia światocznaho — wiedama, i daj Boh kab każdy z nas karystaŭ z jaho pa chrysciansku, razumna i dobra. {{справа|''Ruszczaniec.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}{{fine|1–8–13 Wioska Ruszczany, Hrodz. hub.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Pryszła"/> <section begin="Bratu"/><div style="font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Bratu.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} ''Dobry brat, nie zdawajsia duszoju</br> ''U zmahańni z niepraǔdaj ludzkoj!</br> ''Moża stałaj adwahaj twajoju</br> ''Praciarebisz ty szlach prad saboj. ''Dobry brat, nie biaduj, szto niawola</br> ''Razrasłasia nad krajem, a znaj:</br> ''Prydzie czas — budzie szczaście i dola,</br> ''Tolki dumki żywoj nie skrywaj. ''Chaj haryć jana zorkaj ahnistaj,</br> ''Dy nadziejaj zijaje ǔ duszy…</br> ''Ǔzojdzie słonca, aswiecić ǔsio czysta</br> ''I razbudzić z markotnaj ciszy. ''Tolki ǔpierad idzi, nie lanisia,</br> ''Sciarażysia darohi krywoj.</br> ''Pad nijakim ciażaram nia hnisia</br> ''U zmahańni z niepraǔdaj ludzkoj. {{справа|''T. C.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Bratu"/> <section begin="Ś-ty"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Ś-ty Ludwik karol Francyi.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Syn francuskaho karala Ludwika 8-ho i błahasławlonaj Blanki ś-ty Ludwik radziǔsia u 1215 h. Baćka jaho byǔ czaławiekam z żywoj wieraj i dbaŭ ab toje, <section end="Ś-ty"/><noinclude></noinclude> flu6jgm6d3lna0kairnw1sgd5xldf2a 104 128242 301104 296160 2026-10-17T10:08:45Z RAleh111 4658 301104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ś-ty"/>kab syna wychawać na czaławieka dobraho, bohabojnaho. Matkaż była jescze bolsz pabożnaja i hadujuczy syna niraz da jaho adzywałasia, szto ''lepiej zhadziłasiaby jaho baczyć na katafalku, czym zmazanaho hrecham.</br> {{gap|1.5em}}Majuczy 12 hadoŭ św. Ludwik straciǔ baćku i staŭsia sam karalom pad imieniem Ludwika IX. Staŭszysia uładcam tak wialikaho hasudarstwa, jak Francija jon byǔ prykładam i ŭzoram dobraho czaławieka, dobraho rycara i dobraho karala.</br> {{gap|1.5em}}Na jaho pajszli wajnoj nikatoryje kniazi, dumajuczy, szto tak maładoho karala im budzie lohka zwajawać, ale 14 hadowy Ludwik staŭ na pieradzie wiernaho jamu wojska i zmusiǔ paŭstancoŭ zdacca na łasku.</br> {{gap|1.5em}}Paśla hetaho u Francii stali hawaryć, szto nima mnicha, kab byǔ bolsz pabożny, jak karol Ludwik i nima rycara roŭnaho jamu u walecznaści.</br> {{gap|1.5em}}U 20-tym hadu życia Ludwik ażaniǔsia s pabożnaj hrabiankaj prowanckaj Maŭgaretaj, katoraja stałasia najprykładniejszaj karalowaj.</br> {{gap|1.5em}}Nikoli Francija nie była takaja szczaśliwaja z pohladu na bezpieczenstwa u kraju i na hranicach, jak pry panawanniu św. Ludwika. Jon wykaraniŭ usielakija zdzieki i szalmoŭstwy zabaraniǔ rabić pajedynki, ihry hazardowyja i skasawaǔ damy raspusty. Pilna baczyǔ kab wyszejszyje i niżejszyje naczalniki nia zdziekawalisia nad padǔładnymi abo prostym narodam. Dziela hetaho kożen mieǔ prawa pryjści da karala sa skarhaj na błahoha naczalnika; usiakaho jon ciarpliwa wysłuchawaŭ i pa sprawiedliwości zdawoliwaŭ prośby i patreby. Pry hetym mieŭ dar ad Boha tak dobra paznawać, pa czyjej staranie praŭda, szto, kali karol wadaŭ swoj sud ab czyichś sprawach, dyk prajhraǔszy, czujuczy sprawiedliwaść hetaho pryhaworu, nia śmieŭ nawat narekać na toj sud.</br> {{gap|1.5em}}Sam wioǔ życio skromnaje, ściaroh jak najpilniej cnoty i da tahoż zaachwoczywaǔ usich paddanych. Jak maha staraniǔsia ad usich swiatowych ihryszczaǔ i balaŭ. Paściŭ nia tolki dni, praznaczanyje kaściołam, ale iszcze i sam sabie zadawaŭ pasty, jak np. praz ceły adwent, i ǔ wilei prad światami Matki Boskaj. Zaŭsiody nasiŭ wałasianicu, szto dzień słuchaŭ choć adnej imszy światoj i adhawarywaŭ paciary da Matki Boskaj nazywanyje „Officium parvum“. Kożnaj suboty zbiraŭ 300 ubohich, myǔ im nohi, paśla sadziǔ pry stale, dzie jany jeli a św. Ludwik pasłuhawaŭ im jak lakaj; apracza hetaho zaǔsiody razam s saboj sadziǔ da abiedu pa kolki ubohich.</br> {{gap|1.5em}}Dla usiaho narodu heta byǔ najlepszy baćka, katory dbaŭ ab toje kab, usim było dobra. Kali byǔ hoład u katoraj prawincii, dyk św. karol zwalniaǔ tych ludziej ad padatkaŭ i sam pasyłaŭ biednym wialikija padmohi hroszami, abo zbożam.</br> {{gap|1.5em}}U dwacatym hadu swaho panawańnia ciażka zachwareǔ, s czaho usia Francija smuciłasia i u hetaj chwarobie jon pastanawiǔ, pajści na wajnu kryżowuju, kali tolki azdarawieje. Wyzdarawieŭ i spoǔniŭ swaju abicanku pry czym s paczatku mieǔ szczaście u wajnie, ale paśla i sam papaŭ u niawolu tureckuju, dzie prabyǔ kolki hadoǔ i jaho tak palubili tam, szto chacieli zrabić nawat swaim karalom.</br> {{gap|1.5em}}Puszczany na wolu jon szmat dabra zrabiŭ u ziamli tureckaj i wiarnuŭszysia u swoj kraj pazakładaǔ roznyje dobraczynnyja instytucii, jak szpitali, szkoły i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Sam usłuhowywaŭ chworym i kalekam pa szpitalach i chatach. Adzieżu nasiǔ prostuju i tolki u kaniecznaj patrebie adziewaŭsia pa karaleŭsku. Dla siabie byŭ srohi i aszczedny, ale usimi siłami staraŭsia, kab aszczaśliwić narod prosty i usich swaich paddanych.</br> {{gap|1.5em}}Susiednije karali i cary tak lubili i szanawali św. Ludwika, szto u kożnaj trudniejszaj reczy zdawalisia na jaho sud i nazywali jaho Salamonam chryścijańskim.</br> {{gap|1.5em}}U 40-ym hadu panawańnia św. Ludwik jeszcze raz pajszoŭ wajnoj proci niepryjaciela imienia Chrystusa, ale i hety raz jamu nie ǔdałosia, bo ad wialikaj żary paǔstała u jaho wojsku smiartelnaja zaraza, katoraja zhładziła z swietu i samoho św. Ludwika 26 sierpienia 1270 hoda.</br> {{gap|1.5em}}Umiraǔ z najbolszym spakojam duszy, pa spowiedzi i św. sakramentach, a synu swamu zamiest spadczyny pakinuŭ pieknyje nawuki nad usio lubić Boha i ściarahczysia usiakaho hrechǔ.</br> {{gap|1.5em}}Spaŭniajmo i my hetujuż nawuku!! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ś-ty"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z woli administracii dyecezalnaj, nowa-wyświenczanyje ksiandzy dastali naznaczeńnia na wikarych: ks. Jaz. Mincewicz u Kiemieliszki, ks. Kaź. Łobacz u Parafijanowa, ks. Mik. Ikonowicz u {{перанос пачатак|Ej|szyszki}} <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> dy826fzn46t3hjo4a857cmepu04zvye 104 128255 301106 296574 2026-10-17T10:12:10Z RAleh111 4658 301106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{перанос канец|Ej|szyszki}}, ks. Wacłaŭ Ramanoŭski u Daǔhieliszki, ks. Al. Auhustynowicz u Krewa, ks. A. Jaskiel u Tabaryszki, ks. Drabb u Alszany, ks. J. Bajko u Porazowa, ks. Jaz. Hermanowicz — da Dalistowa, ks. J. Rokicki da Choroszczy, ks. Tad. Akscin u Żyżmory i ks. Szutowicz u Lidu. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Ab nawuce religii.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}W. Pr. Ks. K. Michalkiewicz, Administrator dyecezii Wilenskaj wydaŭ swoj akolny list (cyrkular) da ksiandzoǔ, u katorym każe, szto wuczyć dziaciej religii u szkołach treba u tej mowie, katoruju najlepiej razumiejuć hetyje wuczni i katoruju jany samyje uważajuć za swaju rodnuju. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Konhresy katalickije.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}S pryczyny jubileuszu wydańnia edyktu medyolanskaho ab swabodzie wiery katalickaja moładź u Hiszpanii adbyła uraczysty konhres.</br> {{gap|1.5em}}Padobnyż konhres adbyli niemcy-katoliki ǔ Aŭstryi u hor. Linzu. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Nowy kaścioł u Rymie.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na jubileuszowy pomnik — kaścioł Zbawiciela u Rymie użo sabrałosia szmat hroszy i raboty kala budoǔli hetaho kaścioła użo paczalisia. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Nawarot u katalictwo.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wialikaja ǔrażeńnie miż wuczonymi u Ameryce zrabiŭ pierachod u katalictwo s protestantyzmu inżyniera Paǔła Pattona. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Traby"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Traby,'''</span> Wilenskaj hub., Aszmianskaho paw. U hetym miasteczku 21 lipnia u niadzielu sabrałasia szajka razbojnikoǔ czaławiek piatnaścia pabić adnaho Żukoŭskaho.</br> {{gap|1.5em}}Wypiǔszy dobra harełki zławili jaho na wulicy i tak pabili jamu haławu, szto toj na druhi dzień i skanaŭ. Winawajcoŭ siem zławili, a astatnich szukajuć.</br> {{gap|1.5em}}Dobra papisywajucca naszy Trablanie! — na wulicy bjuć ludziej, nibajucca ni ksiandza ni baciuszki, tolka katarhi, to moża i spalochajucca. {{справа|''Nidaloki.{{gap|1.5em}}}} <section end="Traby"/> <section begin="Wiszniewo"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Wiszniewo,'''</span> pad Aszmianoj, Wilen. hub. Praz heta miasteczka 12 żniŭnia wieźli parawik sa stancij Wajhiany.</br> {{gap|1.5em}}U miasteczku astanawilisia pakarmić koni. Żydki uwidziaŭszy maszynu sabralisia pahladzieć jaje; adzin żydok hadoŭ 6 uziaŭ za szrubku i staŭ krucić a czaławiek, katory byŭ pry maszynie, uwidziaŭszy heta, tak pichanuŭ jaho kułakom u hrudzi, szto toj pawaliŭszysia ab bruk na miejscy skanaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Czaławieka hetaho zabrali na kazionny chleb. {{справа|''F. A.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wiszniewo"/> <section begin="Alszany"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Alszany,'''</span> Wil. hub., Aszmian. paw. U tutejszym kaściela na Zielnuju 15-ho żniŭnia było duża ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Padczas summy adna baba wyciahnuła u druhoj s kiszani 10 rubloŭ; ludzi heta widzieli i pakazali jaje pakryŭdżanaj. Taja prywiała strażnikaŭ i zładziejku zawiali da uradnika, toj zniaŭ dapros i adpuściŭ babu.</br> {{gap|1.5em}}Kazuć ludzi, szto baba hetaja usiudy jeździć na festy dziela abkradańnia i kali dzie, jak i ŭ Alszanach, jaje złowiać, usiudy kanczajecca na tym, szto zdymajuć z jaje dapros. {{справа|''Alszanski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Alszany"/> <section begin="Soły"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Soły,'''</span> Wil. hub., Aszm. paw. Z 10-ho na 11-ho zniŭnia a 12 hadz. u noczy pralacieła tut „wietranaja truba“ s takim impetam, szto u w. Wołajkowiczach razwiarnuła 18 humion i 2 nowyja chaty, a ŭ Zajaziercach 5 humion.</br> {{gap|1.5em}}Hetkaj zjawy u nas i najstarszyja ludzi nia pomniać. {{справа|''A. Z.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Soły"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Kolki dzion tamu niejkaja W. Pastuchowa ŭziała z has. banku 80 rubloŭ, tutże z jej paznajomiłasia niejkaja druhaja kabieta i razam pajszli da chaty. Prachodziaczy kala pomnika Murawjowa niznajomaja kabieta paraiła adpaczyć.</br> {{gap|1.5em}}Prysieli. Zaraz da ich padyjszoŭ niznajomy mużczyna i spytaŭ, ci nie najszli 300 rubloŭ, katoryje jon zhubiŭ. Niznajomaja pakazała jamu nawat swoj partmanet; jon pahladzieŭ u im i zwiarnuŭ, dy zażadaŭ, kab i Pastuchowa pakazała swaje hroszy. Taja padała partmanetku i niznajomy zaraz że zwiarnuŭ i sam pajszoŭ. U skoraści i kabieta pajszła adna.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż Pastuchowa wiarnułasia da chaty, dy stała wyjmać hroszy, wyniała <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> p1o90fj9983apiuilvu5e30ximp6mdx 104 128256 301107 296579 2026-10-17T10:13:01Z RAleh111 4658 301107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>wekselnuju papierku i 3 hralnyja karty, a hroszy prapali. {{gap|1.5em}}= 19 żniǔnia na hłaǔnaj poczcie niejkaja Widuczynskaja 16 hadawaja dziaǔczyna pisała pierawodny blank i tutże pry sabie na stoł pałażyła 123 rubli, katoryja mieła wysłać. I ŭ adzin moment hroszy hety s pad ruk prapali.</br> {{gap|1.5em}}Myśli pali na siadzieŭszuju pry tymże stale niejkaju aficerawu żonku i Widuczynskaja zażadała arysztawać jaje. Taja pajszła da telefona i paklikała muża, katory pryjszoǔszy zażadaŭ arysztawańnia samoj Widuczynskaj.</br> {{gap|1.5em}}Palicyja sysknaja zaniałasia hetaj sprawaj, ale hroszy ǔżo napeŭna nia wiernucca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''— Z ruchu biełaruskaho'''</span> u № 33-im biełaruskaj hazety: „Наша Ніва“ z dnia 16 żniŭnia hetaho hodu nadrukawana abwiestka niejkaho „Biełaruskaho wydawieckaho tawarystwa u Wilni“, katoraja prosić prysyłać jamu da druku szmat jakich kniżek i ǔ tym liku: „Piśmo światoje“ (cełaje) Ewanheliczku, Historyju Kaścioła dla szkoł, Historyju staroho i nowaho zakonu i insz.</br> {{gap|1.5em}}Szto heta za tawarystwo i jakije u im ludzi, my pakul szto nia wiedaim. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Uhlany.'''</span> Wil. hub. Aszm. paw. Bielickaj woł. 14-ho żniŭnia zhareła heta usia wioska tak, szto ad jaje astalisia tolki wuhalczyki dy papieł.</br> {{gap|1.5em}}Zdaryłosia heta u dzień kali usie sielanie byli na paloch kala zborki jaryny, dyk niczahusieńki uratawać ni udałosia i tolki szczaściam niepahareli dzieci, szto byli u chatach.</br> {{gap|1.5em}}Szkody zroblano na tysiacz 20. Kala 100 asob astalisia biez nijakaho prytułku. A ciż mahłob heta zdarycca, kab Uhlancy byli razyjszoǔszysia na asabniaki? {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Trabejny,'''</span> Wil. hub., Aszm. paw. Tutejszy haspadar 60 hadowy Prancisz Markoǔski, ubaczyǔszy szto bura zhłumiła jaho siena na sienażaci, z hora chacieŭ zarezacca. Daczka skora wychapiła z jaho ruk noż, ale jon mocna pakaleczyǔsia i ciapier chwaraje u szpitali u Iwiency Min. hub. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hłybokaja,'''</span> Wil. hub., Dziś. paw. 11-ho żniǔnia adbyłasia tut biełaruskaja wieczarynka. Na scenie stawili: „Paszylisia ǔ durni“ i „Michałka“. Syjchrali jak na pierszy raz dobra. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Radaszkawiczy,'''</span> Wil. hub., Wilcjsk. p. 15 żniǔnia adbyłasia tut sielska-haspadarskaja wystaǔka i wieczaram teatralnaja prystaǔleńnia u kolki mowach. Biełarusy stawili abrazok: „Paŭlinka“, kazuć szto publicy najlepiej padabałosia biełaruskaje prystaŭleńnie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Nowyja szkoły.'''</span> U wilenskim wuczebnym okruzie hetaho hodu adkrywajecca niekolki nowych szkoł.</br> {{gap|1.5em}}U tym liku himnazii: u Swiencianach, Lidzie Wil. h. i ŭ Rezycy, Witeb. hub.; Wuczycielskaja seminaryja u Newli Wit. hub. i wuczycielski instytut u Mahilewie. Apracza hetaho adkryjecca 7 wyszejszych paczatkowych szkoł s katorych 5 dla chłopcaŭ i 2 dla dziaŭczat. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Pa zahadu naczalstwa dwa sałdaty T. Łagier i A. Soroczynski pajechali na pawietry u Arany i wiartajuczysia nazad za 3 wiarsty ad Hrodny zwalilisia na ziemlu, pry czym Saroczynski trochi akaleczyŭsia, a Łagier niekolki minut byŭ nieżywy, ale aczuniaŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Pry minskim wajennym szpitali atkrywajuć sanitarnyje kursy dla sałdataŭ, wychodziaczych u zapas. Na hetyje kursy majuć kamandzierawać 120 czaławiek u tym liku 80 czał. z Wilenskaho okruha i 40 z warszaŭskaho. {{gap|1.5em}}— U Minsku zamała szkoł, dziela taho wuczniam trudna dzie pastupić u wuczelniu, bo s pryczyny niechwatu wakansaŭ na wialiki lik kandydataŭ, ich wielmi stroha egzaminujuć i mnohim prychodzicca astawacca biez wuczelni. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Starosielle,'''</span> Mohil. hub. I. H. 23-ch hadowy dziaciuk zastreliŭsia, dziela taho szto za jaho nie jszła dziaŭczyna, katoruju jon chacieŭ brać. Jaho chawali biez papa, bo toj admowiǔsia. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Sieŭba"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Sieǔba żyta.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Czas ad 15-ho da 31-ho sierpienia samaja lepszaja para na siaǔbu żyta, dyk wiedajuczy toje, szto „jak pasiejesz, tak i pażniesz“, treba kożnamu rupicca ab tym, kab pasiejać czym najlepiej.</br> {{gap|1.5em}}Kab siaŭbu można było nazwać dobraj, dyk treba zwiarnuć uwahu i na rallu, na katoruju majem siejać, i na nasieńnie i na sposab samoj hetaj raboty.</br> {{gap|1.5em}}''Ralla'' pawinna być nie zusim świeżają, a trochi zleżałaja. U nas zwyczajna siejuć pośle dwuchrazowaj orki, dyk oś treba staracca kab pierszaja orka była u samym paczatku leta, sa try tydni <section end="Sieŭba"/><noinclude></noinclude> 5hn3czgajea7a2bob6au4we9qyf9xu4 104 128257 301110 296178 2026-10-17T10:17:43Z RAleh111 4658 301110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Sieŭba"/>spuściǔszy jaje treba pabaranawać, pasla czaho iznoŭ sa try tydni sczakaŭszy paharać druhi raz (pamiszać), pryczym druhi raz treba arać hłybiej, czymś pierszy i pa hetaj ralli można siejać żyta, sczakaŭszy iznoǔ tyki kala troch tydniaŭ abo i bolsz. Kaliż hetaja ralla wielmi hrudawataja, to jaje treba trochi pakryszyć pierajechaŭszy udoŭż zahonaŭ baranoj, bo żyta wielmi nialubić osiadańnia ziamli, katoraja pry hetym abrywaje kareńczyki jaho.</br> {{gap|1.5em}}Kali żyta papadziecca zahłyboka u ziamlu, dyk jano spaczatku kuścicca tam pry zierni, pakul wybiarecca na wierch, a wybraŭszysia musić iznoŭ rabić tojeż pry wierchu ziamli, a tut jaho może zachapić i maroz bo jano szmat czasu stracić, pakul wybiarecca na wierch.</br> {{gap|1.5em}}Nasieńnie pawinna być szto najspialejszaje i czym najpaŭniejszaje ziernia. Treba da hetaho małacić samy lepszy uradżaj żyta, nie s kłustaho pahnaja, bo tam, choć na sałomu żyta bywaje dobraje, ale zierniaty bywajuć lichija. Pierawiejać jaho abo pieraarfawać, jak maha najczyściej wydzielić z jaho nasieńnie girsy, zwancu ci druhoj jakoj trawy i uziać da siaŭby pierszaje czało.</br> {{gap|1.5em}}Treba jeszcze hladzieć, kab heta żyta nia było parosszaje u snapoch abo sparanaje u tarpie, ci użo wymałaczanym kab nie sparyłasia stojaczy doŭha ŭ miaszkoch.</br> {{gap|1.5em}}Siejać treba nia wielmi husta i nia redka; na dzisiacinu ralli pawinna wysiewacca nia mieńsz 9-ci i nie bolsz 12 pudoǔ, pry czym na lepszuju ziamlu siejecca radziej czym na pustuju i siejuczy paźniej treba dawać huściej, czym u raniejszaj siaŭbie i bujniejszaho ziernia bolsz wysiewajecca na wahu, czym drabniejszaho.</br> {{gap|1.5em}}Wielmi dobra byłob siejać pry pomaczy radowaho sieŭnika, kali jość zmoha jaho dastać; sieǔnik hety razsiewaje usiudy roǔna, dyk nihdzie nie zmarnujec- ca liszniaje ziernia, ale kali jaho dastać ni jak niamożna dyk treba siejać ruka- mi, ale staracca raskidać ziernia roŭna.</br> {{gap|1.5em}}Pasiejaǔszy treba dobra wybaranawać upopierak i ǔdoǔż, a paśla pahaniać iznoǔ barozny (pawagać) kab imi mahła sciekać wada, bo żyta wielmi nia lubić wady, ci to jana budzie u hlebie ci budzie stajać na wierchu. Kala abmieżkaŭ, dzie wada moża sabiracca i stajać dy szkodzić żytu, treba prakapać raǔczaki kab jana sciakała adhetul.</br> {{gap|1.5em}}Paczynać siejać treba na tych miejscoch, dzie ziamla puszczejszaja, abo bolsz u zimnym miejscu, kab raniej abyszoǔszy uśpieła jano ukaranicca, a dalej użo siejać na lepszaj ziamli, dzie i paźniej pasiejenaje, majuczy ciapło ad hnoju i lepszuju pażywu, żyta uśpieje ukaranicca da marozu.</br> {{gap|1.5em}}Ale kali uo spoźniszsia s siaǔboj tak, szto użo minieć i 15 wiereśnia, dyk tady lepsz użo i nia siejać, bo ad poznaj siaŭby nie spadziewajsia niczoha dobraho. Lepiej toj kusok wiasnoj zasiejać jarycaj abo druhoj jarynoj.</br> {{gap|1.5em}}Naahuł treba wiedać, szto, jak nichto nie szkaduje, rana ustaǔszy, abo małady ażaniŭszysia, tak sama nichto nie kajecca, kali rana pasieje, bo dzie z wosieni żyta nia ǔśpieje raskuścicca, tam jano i da żniwa astaniecca redkaje. {{справа|''Padwilenczyk.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Sieŭba"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach zamireńnie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pamiż Baŭharami i Turkami ciahniecca użo tydni so try i ledź tolki ciapier, pawedłuh zahranicznych wiestak, można dać wiery, szto tki i zapraŭdy heta zamirańnie budzie, bo ŭżo nie eŭrapejskije apiakuny mirać ich, apiakunstwo katorych, jak usie pierekanalisia, i funta kłakaŭ nie warta, a sami Baŭhary i Turki Zawinulisia kala hetaho i panaznaczali swaich predstaŭnikoŭ, kab jak chutczej dabicca kanca. Nawat <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Turki robiać wialikija ustupki Baŭharam,</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> a ŭsiej zaciażki — z Adryanopolam. Baŭhary damahajucca, kab krepaść pry nim — źnisztożyć, a sam horad padzialić: adna starana, dzie bolsz żywie Turkaŭ — chaj prynależe Turcii, druhaja, dzie bolsz żywie Baŭharoŭ, — kab adyjszła da Baŭharyi.</br> {{gap|1.5em}}Nu, ale tak, ci siak, usioż-tki można być peŭnym, szto barysz budzie, i na Bałkanach pacznieca nowaja <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ihra u kiksu:</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Turki i Baŭhary pacznuć ihrać u adnu ruku; Serby i Hreki u druhuju.</br> {{gap|1.5em}}Samo saboj razumiejecca, szto hetyja nowyje pary sojducca nie dziela taho, kab tak użo pakachalisia pamiz saboj, dyj prypali adzin druhomu da smaku — ani dumać! Kożny s pamiż ich robie heta dziela swajoj tolki ŭłasnaj wyhody i karyści.</br> <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> dbx4inrg6sq4h0flcw6bbh5feasri32 104 128258 301111 296275 2026-10-17T10:22:54Z RAleh111 4658 301111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Wiédaje kotka czyjo miaso zjeła:</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> wiedaje Turcija, szto Adryjanopal, katory tak sołana abyjszoŭsia Boŭharam, — jana prosta adkrała nazad, tady kali nowych haspadaroŭ, tak skazać, nia było doma, a zajmalisia jany hulnioj sa swaimi „bratuszkami“. Woś ciapier i <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''padlizywajecca Turcija Baŭharam.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> dajuczy im ustupki, kab jak zahładzić usiu sprawu i mieć chaŭrusnikami jeszcze niedaŭnych swaich worahoŭ; bo hetym jana wykapywaje jeszcze bolszuju propaść pamiz bałkanskimi sławianami, katoryje biez ahulnaj zhody nie zadaduć użo takoha pytlu Turcii, jakoha zadali jej u minułuju wajnu.</br> {{gap|1.5em}}A szto Baǔharyja chiniecca da Turcii, tut i dziwa nijakoha nima: <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Lepsz padać ruku swajmu atkrytamu worahu, czym bratu zdrajcu.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na takich bratoŭ-zdrajcoŭ wykirawalisia i adważnyje Serby, i chitryje Hreki. Napaŭszy na asłabieŭszuju wajnoj Baŭharyju, katoraja iszła proci Turkoŭ pobacz z imi za ahulnuju sławianskuju sprawu, jany wyrwali ŭ Baŭharaŭ taki kawałak ziamli — jak Makiedonija, dyj paczali zawodzić tam użo swaje paradki. A paradki hetyje, jak pakazałosia, kudy horszyje czym byli za czasoŭ Tureczczyny.</br> {{gap|1.5em}}Baŭharskija szkoły, da katorych Turki nie mieszalisia, Serby i Hreki — pazaczyniali; wuczycieloŭ parazhaniali; i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Nia dziwa, szto <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''uwieś spakoj na Bałkanach — da czasu —</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> bo hetkaho ździeku, hetkaj zdrady — Baŭhary doŭha nia ścierpiać, i pry pomaczy nowaj swajej sajusznicy — Turcii, zachoczuć, badaj, niezadaŭha sa swaimi bratami-sławianami parachawacca… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Śmierć „czorta“.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U w. Aziornaj na Sybiry adzin haspadar wyjszoŭ z żonkaj u hości, a ŭ chacie astalisia tolki 11 hadoŭ chłopczyk i 7 hadawaja dziaŭczynka, katoryja zapiorszysia ŭ chacie czakali na baćkoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Poznym wieczaram niechta pastukaŭsia u dźwiery, dyk pierapałochany chłopczyk i pytaje:</br> {{gap|1.5em}}— Chto tam?</br> {{gap|1.5em}}— Ja, adkazujeć za dźwiermi.</br> {{gap|1.5em}}— Chto taki?</br> {{gap|1.5em}}— Jakto — nie paznajesz? jaż twoj baćka.</br> {{gap|1.5em}}Chłopczyk adczyniŭ dźwiery.</br> {{gap|1.5em}}Pierad dziećmi stajaŭ niejki straszny czaławiek, katory hroźna kryknuŭ:</br> {{gap|1.5em}}— Ja — czort i pajem was, kali zaraz-że nie skażecie, dzie wasz baćka chawaje hroszy!</br> {{gap|1.5em}}Dryżaczyja sa strachu dzieci skazali, szto baćka hroszy chawaje ŭ pahrabie. Tudy i palez „czort“. Tymczasam dzieci stali raicca pamiz saboj szto rabić, bo kali czort nia najdzie hroszy, dyk pajeść ich.</br> {{gap|1.5em}}Uspamniŭszy, szto ŭ baćki pad paduszkaj lażyć rawolwer, chłopczyk uźiaŭ jaho i staŭ pry dźwierach pohreba. Jak tolki „czort“ pakazaŭ haławu adtul, chłopczyk spuściŭ kurak i „czort“ abwaliŭsia u pohrab.</br> {{gap|1.5em}}Paczuŭszy streł prybiehli sudziedzi i ubaczyŭszy szto stałosia, pajszli pa starastu, dy nie najszli jaho; tady źwiarnulisia da wuradnika i pryzwali jaho kab ahladzieć „czorta“.</br> {{gap|1.5em}}Kali hlanuć, ażno czort — nia czort, a dobra znajomy — Pilipka-starosta, dyj użo i nia dychaje. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''ZAHADKI.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}48. Ros, ros — wyras, z torby wylaz abwaliŭsia — usim ludziam zhadziŭsia.</br> {{gap|1.5em}}49. Siadzić dziadok nizak, a na jom sto ryzak.</br> {{gap|1.5em}}50. Dziesiać noh, sześć wok, try haławy ŭwadzin bok. {{gap|1.5em}}Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/23|№ 23]].</br> {{gap|1.5em}}''Razhadki u [[Biełarus (1913)/1913/21|Nr. 21]]:'' 45) Mak; 46) Dożdż; 47) Daroha. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''ŻARTY.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}— Czamu nia żeniśsia?</br> {{gap|1.5em}}— Prabuju.</br> {{gap|1.5em}}— Udajeccaż?</br> {{gap|1.5em}}— Napaławinu. Astanoŭka tolki za jej, a ja użo pa wuszy uchłostaŭsia.</br> {{gap|1.5em}}— Dobraja udacza! <section end="Żarty"/> <section begin="Prykazki"/><div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''PRYKAZKI.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Chto jedzić na snaści, a chto na szczaści.</br> {{gap|1.5em}}Śmierć i radziny nia wybirajuć hadziny.</br> {{gap|1.5em}}Jak mukí skrynia, dyk i świnia haspadynia.</br> <section end="Prykazki"/><noinclude></noinclude> ts29cvc3a6jvmk7zqnaa0it62idx6ce 104 128283 301112 297208 2026-10-17T10:24:06Z RAleh111 4658 301112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Swaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu [[Аўтар:Язэп Рэшаць|Ruszczancu]].'''</span> List drukujem biez pieramieny, choć hetaku mowu uważajem za nieczystuju, bo u joj widzim mnoha słoŭ czysta polskich i mnoha czysta rasiejskich. Z dumkaju waszaj, kab usie korespondenty pisali tak jak u ich wioskach haworuć, zusim zhadżajemsia. My rady adzierżujem listy pisanyje czysta „pa-swojmu“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu Ja. Ż.'''</span> u Czasznikach. Hazetu pasyłajem, jak hetaho prosicie u liście, katory nam prysłali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu [[Аўтар:Алесь Гарун|A. Pr–skamu]]'''</span> u Kirensku. Hroszy i marki adzierżali, za ich i za list serdeczny szczyra dziakujem. Prosim pisać nam sioje-toje da druku, budzim ǔdziaczny.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu I. Michałoǔskamu'''</span> u Wiszniewie. Redakcija nie maje czasu zajmacca szukańniem służby. Z druhoj starany wiedajem, szto najści jakujukoleczy nawat ciażkuju pracu u Wilni — trudna i dziela hetaho radzim pracawać u wioscy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu [[Аўтар:Люцыян Хвецька|L. Chwiećko]]'''</span> u Dubrowi. List i marki na 50 k. adzierżali, szcyra dziakujem. Hazetu budzim pasyłać, list budzie drukawacca u czarodnym nomiery, bo da hetaho spaźniǔsia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Usim'''</span> chto prabuje sił i zdolności u biełaruskim piśmienstwie redakcija „Biełarusa“ hatowa dapamahczy, skolki możeć, swajej radaj. Dyk prosim bracca za pracu i prysyłać nam swaje proby.</br> {{gap|1.5em}}Radakcija prosić usich tych, chto-kali atrymajić liszni nomier „Biełarusa“ — addać jaho swajmu susiedu ci kamu — znajomamu, kab zapaznać ich z „Biełarusam“ i zaachwocić wypisać sabie hetu hazetu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W-naja Pani M. Ord.'''</span> s pad Słonima. Hroszy adzierżali: Szczyra dziakujem, da życzeńnia u liście zastasujemsia achwotnie. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; padding:0em; width:35em; border-style: solid; border-width: 3px 3px 3px 3px" |<center>'''Wyjszła z druku nowaja praktycznaja kniżka pad nazwańniem:</center> |- |style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>'''„Rady dla matak jak hadawać dzieci na dobrych ludziej“.</center> |- |style="letter-spacing: 0.7px;" |{{АРЦ|Padaje razumnyje rady, jak treba chadzić kala małych dziaciej, kab nie uzhadawalisia jany na złydniaǔ i nikczemnikaǔ, dy kab wyraśli na ludziej dobrych.}} |- |<center>'''Cena adnaho egzemplara 3 kap.; s pierasyłkaj pa poczcie 5 kap.</center> |- |style="letter-spacing: 1px;" |<center>Chto wypisywaje kolki sztuk, toj za pierasyłku kożnych troch egzem. płacie pa 2 kap., a chto — na rubla ci bolej toj za pierasyłku zusim</br>ni płacić. _{{{larger|°°°°°°}}} '''Hroszy można wysyłać pacztowymi markami.</center> |- |style="font-size:138%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>Hłaǔny skład u B. Poczobki, Wilnia Wilenskaja wul. d. № 18, kw. 6.</center> |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> bivjmp464c0p0i2yvqzl86zuchlxzuf 104 128285 301082 297219 2026-10-17T09:45:15Z RAleh111 4658 301082 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 29 Żniunia 1913 hodu'''|right='''№ 23.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |</center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Letni"/><div style="font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Letni wieczar.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Słonca skryłasia za boram,</br> Mierknuć paczynaje;</br> Nad pawietranym prastoram</br> Ciemra zawisaje.</br> Hłucha ŭ polu; ton nudliwy</br> Recham addajecca —</br> To waroczajucca z niwy</br> Żniei, — pieśnia ljecca: „Usie siahodniasznija sprawy</br> My Tabie ŭ pakory</br> Achwiarujem o, Łaskawy</br> Boże, ŭ pomacz skory.</br> Pracawali my harotna</br> I Twajho prykazu</br> Şiońnia słuchali achwotna,</br> Żywa, biez adkazu.</br> Pot nam bujna liŭsia s twaru,</br> Prażyła nas smaha;</br> Ad piakoty, ad pryparu</br> Jeła czasam zaha.</br> Myż na postaci-zahonie</br> Cicha żali zbożże, —</br> Woś prymi trud na Syonie,</br> Wiekawieczny Boże.</br> A ciapier my jdziom da domu</br> Adpaczyć pa trudzie,</br> Dyk nichaj Twajmu światomu</br> Cześć Imieńniu budzie.</br> Addalaj ad nas pryhody</br> Złyja hetaj noczy,</br> Kab dusza nia mieła szkody,</br> Jak ni baczuć woczy.</br> Pokul Nieba adziadziczym,</br> Na ziamli, o Wieczny</br> Boże, z wieraj Ciabie kliczym,</br> Daj nam son biaspieczny!“…</br> U cichoj pawietry chwali</br> Hołas zamiraja,</br> Tolki recha u waddali</br> Tony paŭtaraja.</br> Nocz pakroŭ swoj razasłała,</br> Abniała ǔsio ŭ ciemni,</br> I da zaŭtra ǔsich pakłała</br> U sałodkaj dremni.</br> Zorki tysiaczami woczak</br> Zabliszczeli ślozkaj,</br> Miży bielińkich abłoczak</br> Miesiac ŭsplyǔ nad wioskaj.</br> Jak by choczuczy spakoju</br> Ulić ludom u chaty,</br> Hdzie umorany sachoju,</br> Loh spaczyć araty;</br> Hdzie ŭlahlisia do snu żniei,</br> Nie paczuŭszy bolu,</br> U mocnaj wiery i nadziei</br> Zaŭtra być na poli;</br> Hdzie pastuch, adbiŭszy nohi</br> Za czużoj żywiołaj,</br> Prykurnuǔ, kab świeżaj zmohi</br> Mieć ŭ natury kwołaj.</br> Nad usimi Ohlad Boży</br> Biazupynna czuja,</br> I aniołak na staroży</br> Kożnaha wartuja.</br> {{справа|'''''A. Ziaziula.}} {{водступ|-2|em}}(''22–23/VIII 1913''). {{block center/e}}<section end="Letni"/><noinclude></noinclude> r1n6sglv51m4c62womyd08nhu3zybn9 104 128286 301083 296238 2026-10-17T09:47:04Z RAleh111 4658 301083 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Patreba"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Patreba apieki.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Użo bolsz dzisjatka hadoǔ, jak ahromnaj chwałaj kinuǔsia biełaruski narod na pierasialeńnia u Sibir.</br> {{gap|1.5em}}Doma u rodnym krai ciażka żyć: Tut nichwat ziamli, a tam ziamla chudaja, piaski, padzoł, to susim bałota. Chleb rodzić kiepska, tak czasam bywaić, szto chlebarob i nasieńnia nia wiernia. Usio heta pasłużyła pryczynaj, szto sielanie paczali szukać prywalniejszaj i lepszaj ziamli, paczali jechać ǔ Sibir.</br> {{gap|1.5em}}Siarod katalikoŭ-pierasialencaŭ najbolsz biełarusoŭ i łatyszoŭ. Adny z ich starajucca parazumiecca z druhimi i sialicca razam. Takim sposabam u Sibiry poŭstała niekalki wiaskowych parachwij. Bolsz usiaho paŭstała parachwij u Tomskaj huberni, dzie ziamla saŭsim roŭnaja jak stoł, a nie harystaja, jak u ŭschodniaj Sibiry. Tak u proszłym dzisiatku hadoŭ pabudowana szmat Kaściołaŭ i kaplic: siało Spaskoje, Timofiejewka, Biełastocki pasiołak, Maliczeŭski pasiołak, Barokaŭka i Krastoŭka. Pry usich hetych kaściołach zaŭsiody użo żywuć ksiandzy i iduć z duchoŭnaj pamocaj k hetym zahnanym biadoj u daloki kraj katolikam. Tut ja nia wyliczyŭ kaściołaŭ siarod niamieckich pierasialencaŭ (katolikaŭ), i Kaściołaŭ u sibirskich haradoch, i kaplic, pry katorych jaszcze nima ksiandzoŭ. Druhijaż kidajucca apramiećciu ŭ Sibir i sieluca hdzie papała: pa adnoj, pa dźwie siamji siarod prawasłaŭnych z siarodkawych rasiejskich hubernij. Tak szto jany pa niekolki hadoŭ nia baczuć u woczy ksiandza i nia mohuć adbyć spowiadzi. Da kaścioła daloka, a ksiondz, prajeżdżajuczy ŭ hod pa niekolki tysiaczaŭ wiorst, usich abjechać nia możyć, bo czasu i siły niechwacić. Bywaić, szto ŭ jakuju dalokuju za niekolki socień wiorst ad Kaścioła wiosku zabiarecca jakaja katalickaja siamja i madzieić biez relihijnaj pomacy, ni dajuczy a sabie nikudy nijakaj wiestki.</br> {{gap|1.5em}}Niraz ja pytaŭsia ŭ takich harotnych ludziej, czamu tak daloka ad swaich sabrataŭ-katolikaŭ pasialilisia, — zaŭsiody atkazywali, szto nawat i niaczuli pra katalickija wioski u Sibiry. Bywali wypadki, szto pośla, dawiedaŭszysia, hdzie bolsz pasialiłasia katolikaŭ, kidali razroblannuju ciażkaj pracaj ziamlu i pierachodzili u katalickija wioski.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaha patreba zaapiekawacca nam nad pierasialencami katolikami, szto jeduć ǔ Sibir.</br> {{gap|1.5em}}Nad emihrantami, szto jeduć u Ameryku, apiakujucca patrochu asobnyja kamitety, a nad pierasialeńcami u Sibir pakul szto nima nijakaj apieki, Nie szkodzilab i nam padumać ab arhanizacii asobych kamitetaŭ, katoryja zaapiekawalisiaby nad biednym ludam katalickim, szto pakidaić swoj rodny Biełaruski kraj i jedzić u Sibir szukać ziamli i chleba. {{справа|''Ks. A. Żukoǔski.{{gap|1.5em}}}} <div style="font-size:83%; text-align:justify; line-height: 1.2;"> {{gap|1.5em}}''Prypisak redakcii:'' Z dumkami W-naho Ks. Dabradzieja zhadżajemsia zusim i achwotna, czym zmoha, budzim dapamahać u sprawie palepszeńnia doli pierasialencaŭ-katolikaŭ na Sibiry. Dyk prosim W-ho Ks., jak lepiej wiedajuczaho miejscowyje warunki, apracawać prajekt u jaki sposab lahczej i chutczej zaradzić niadoli naszych bratoŭ. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Patreba"/> <section begin="Ś-ty"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Ś-ty Auhustyn Biskup i Dr. Kaścioła.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Światy Auhustyn radziŭsia u Afryce 354 hodu. Baćka jaho Patrycy byŭ pahanin, a matka Monika była najpabożniejszaj chryścijankaj. Z jaje namowy i dziakujuczy jajeż haraczym madlitwam. Patrycy i ŭsia jaho siamja stalisia chryścijanami.</br> {{gap|1.5em}}Auhustynu dali jak najlepszaje wychawańnie i dziakujuczy swaim zdolnaściam jon staŭsia adnym z najsłaŭniejszych s taho czasu wuczonym. Ale papaŭszy miż razpusnuju moładź i jon sapsawaŭsia i nabraŭ roznych hresznych abyczajaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Czujnaje woka pabożnaj matki uwidziła jaho hresznyje pastupki i serce jaje adczuło nibezpieczny stan duszy Aŭhustyna. Dziela czaho św. Monika haracza maliłasia i praliwała szmat horkich slozaŭ prosiaczy u Boha nawarotu jaje zbłudziŭszaho syna na dobruju darohu.</br> {{gap|1.5em}}Kali Auhustyn byŭ u Medyolanie prafessaram i matka jaho nachodziłasia pry im, u hetym mieście byŭ wielmi wymoŭny biskup św. Ambroży. Św. Monika zhorkim płaczam żaliłasia prad hetym biskupam, szto nijak nia może naprawić sapsutaho syna; toj skazaŭ jej: „Miej nadzieju, matka, ŭ Bohu: syn hetolkich ślozaŭ nia zhinie!“</br> {{gap|1.5em}}Kali Auhustynu raskazywali, szto biskup Ambroży wielmi piekna każe nawuki, jon zacikawiŭsia hetym i pajszoŭ ich pasłuchać.</br> {{gap|1.5em}}Biskup kazaŭ tak prosta, szto kożyn niewuk jaho razumieǔ, ale razam i tak mudra, szto i najbolsz wuczonamu, jak <section end="Ś-ty"/><noinclude></noinclude> rcathj2watlppcmwg7mycfu4zhl184o 104 128287 301084 296240 2026-10-17T09:49:51Z RAleh111 4658 301084 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ś-ty"/>i Auhustyn, tak sama cikawa było pasłuchać.</br> {{gap|1.5em}}S tej pary Auhustyn staŭ i czasta bywać na nawukach św. Ambrozaho, a czasam i da jaho chadziŭ pahawaryć ab sprawach wiery, ale sioż tyki iszcze trywaŭ u brydkich abyczajach i nia zrywaŭ znajomaści s tymi, szto jaho ciahnuli da hrechu.</br> {{gap|1.5em}}Ale adnaho razu słuchajuczy apawiedańnia ab pakutnym życi św. Antoniaho na puszczy, Auhustynu zachaciełasia dastacca kaliś da nieba i jon adazwaŭsia da swaho pryjaciela: „Prastyje ludzi zdabywajuć nieba, a my, wyczonyje, kapajemsia u bałocie ziemskim!“ Wyszaŭ u sad i staŭ razmyszlać, szto jamu wypadaje rabić? I paczuŭ czyjś hołas: „ważmi i czytaj!“…</br> {{gap|1.5em}}Jon uziaŭ piśmo światoje, katoraje atkryŭszy praczytaŭ: ''„Adkińmo sprawy ciomnaści i ubiarymosia u zbroju świetłaści… uczciwa chadzimo, nie u biasiedach i biazstydnotach, ale ŭbiarymosia ŭ Pana Jezusa Chrystusa“.</br> {{gap|1.5em}}Jak tolki heta praczytaŭ, adrazu zrazumieŭ, szto i jak mieŭ rabić. Pakinuŭszy ŭsie hresznyja sprawy i tawarystwy addaŭsia surowaj pakucie za daŭniejszyje hrachi, staŭ pisać wielmi razumnyja ksionżki, u katorych zbiwaŭ heretyckije falszy i baraniŭ nawuku Kaścioła.</br> {{gap|1.5em}}Pa śmeirci baćkoŭ pradaŭ swaje majontki, a hroszy czaść razdaŭ na biednych, a za resztu pastroiŭ klasztar, dzie sa swaimi adnadumcami staŭ żyć, dy pakutawać za hrachi, i mieŭ tam astacca aż da śmierci.</br> {{gap|1.5em}}Ale paczała szyrycca sława jaho świataści miż ludźmi i jaho czuć ni hwałtam uprasili wyświacicca na ksiandza, a s czasam wybrali i na biskupa m. Hypony.</br> {{gap|1.5em}}Buduczy biskupam św. Auhustyn żyŭ wielmi paboźnie. Wielmi nienawidziŭ abmowy. Na ubohich razdawaŭ bliska usie swaje dachody i kazaŭ, szto kali u dyecezyii chtoś ni maje czym paabiedać, dyk biskup pawinien addać jamu swoj abied, a sam astacca nia jeŭszy.</br> {{gap|1.5em}}U r. 480 pa nar. Chr. Auhustyn zachwareŭ i pryniaŭszy astatnije św. Sakramenty adhawarujuczy psalmy pakutnyje pamior 28 żniŭnia, majuczy siemdzisiat sześć hadoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Z życia św. Aŭhustyna pawinny brać prykład usie, chto z maładych let maje niszczaście wiaści hresznaje życio. Usiakamu takomu treba kinuć zło i zwiarnuca na darohu spaŭniańnia prykazań Boskich, katoraja kożnaho, jak św. Auhustyna, patrapić zawiaści da nieba. <section end="Ś-ty"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>{{larger|'''Czenstachowa.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U niadzielu 18 żniŭnia adbyłasia u Czenstachowie wialikaja uraczystaść. Paświenczany Stacyi Menki Pana Jezusa. Chto byŭ raz u aposznije hody ŭ Czanstachowie, toj wiedajeć jakije heta Stacyi. Nawakoła kaścioła i kaplicy z cudoŭnym abrazam Matki Boskaj Czenstachoŭskaj za muram, nazwannym „wałam“, zbudawanyje Stacyi na wysokich kamiennych padmuroŭkach.</br> {{gap|1.5em}}Samyje Stacyi wylity z czuhuna i bronzy, jakby żywyje prypaminajuć aposznije hadziny żyćcia Pana Jezusa, kali z dziadzinca Piłata s Kryżam jszoŭ na haru Kalwaryju, kab tam śmierć ŭziać na Kryżu za ludzkaje zbawieńnie.</br> {{gap|1.5em}}Z wialikich achwiar cełaho narodu polskaho zbudawalisia hetyja Stacyi. Kożna Stacyja kasztawała da 2000 rubloŭ. Rabiŭ ich wielki artysta p. Welonski, brat ciapieraszniaho Priora zakonnikaŭ-Paŭlinaŭ, szto żywuć ŭ klasztary Czenstachoŭskim.</br> {{gap|1.5em}}Chacia najbolsz złażyłasia achwiar z pracy polskaho narodu, nia zabrakawało tam achwiar i naszaho biełarusa. Z hodu ŭ hod jeduć tam biełaruskije sielanie i haradżanie da Matki Boskaj Czenstachoŭskaj.</br> {{gap|1.5em}}Prybyła i na uraczystaść paświenceńnia stacyi kampanja z Horadna ŭ 630 asob. Byli tut i z samaho Horadna i susiednich wiosak i parachwij: Hażanskaj, Adelskaj, Pareckaj, Nowadworskaj i druhich.</br> {{gap|1.5em}}Paświencaŭ Stacyi Biskup z Płocka J. E. ks. Nowowiejski razam z Biskupami: J. E. Zdzitawieckim z Ułacłaŭka i J. E. Łosinskim z Kielc. Kab ni zabaron ministra, mielisia prybyć ŭsie Biskupy z Polszczy, z Pieciarburha, Żytamiera. Użo nikatoryje byli ŭ darazi, ale musili wiarnucca nazad. Tak Biskup z Sejnaŭ J. E. Karaś wiarnuŭsia aż z Warszawy.</br> {{gap|1.5em}}Narodu zyszłosia wialikaja mnostwo. Kampańja iszła za kampanjaj. Najczaściej z swaimi duchoŭnymi prawadnikami-probaszczami. A ŭ kożnaj kampanii po kolki sotak czaławiek. Nikatoryja pa 4 i 5 tysiacz.</br> {{gap|1.5em}}Hledziuczy na hetu pracesyju biez paczatku i kanca, serce nia moża ŭstrymacca, kab nia zapłakać z radaści — takaja wiera narodu, stolki miłaści da Matki Boskaj.</br> {{gap|1.5em}}Zdawałasia, szto heta nie ziamla użo, dzie stolki biedaŭ, chłapot. Ab usiom {{перанос пачатак|lu|dzi}} <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> 6px75dv60diox3wjy1qa0uvu7r8pfcp 104 128288 301090 296242 2026-10-17T09:54:34Z RAleh111 4658 301090 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{перанос канец|lu|dzi}} zabylisia. Adno tolki wiedajuć, woś iduć da apiakunki swajej i Matki dzieci. Nia strasznaja daroha, szto piechatoj pa niekolki mil pryszli, nia czujuć, jak słonka z wysoka prażyć i ledźwie zmohuć ustajać na nahach. Zdalok użo uhledzili wysokuju wieżu z Jasnaj Hary, ślozy ściakajuć pa twary i stolki tam radaści i szczaścia!</br> {{gap|1.5em}}Asabliwie pieknie było wieczarami u Subotu i ŭ Niadzielu. Wysokaja wieża aświeczana elektrycznymi lampkami aż zihacieła ad blasku. Na samom szczycie wieży kryż, zdawałosia pływie dzieści ŭ abłokach.</br> {{gap|1.5em}}Tysiaczy pabożnych wiernych katolikaŭ hladzieli na hety znak zbawieńnia, a nowaja siła i moc Boskaja spływała ŭ ich sercy i raschodziłasia daloka, daloka da chat i dworaŭ, dzie tolki żywuć ludzi pa Bożamu i nadzieja ażyŭlała duszy widzaŭ, szto nijakaja siła nia zmoże taho, chto mocna staić pad znakam kryża Pana Jezusa dy addajecca pad apieku Matki Boskaj. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Sabrańnie katalickaja.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Poznani (u Niamieczczynie) nidaŭna adbyłosia sabrańnie (wiec) wuczycielaŭ-katolikaŭ s Paznanszczyzny. Było 150 czaławiek. Na hetym sabrańni pastanawili założyć miejscowaje tawarystwo wuczycielaŭ-katolikaŭ. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Nadańnie Adpustu.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}S pryczyny jubileusza nadańnia wolnaści Kaściołu Chrystsowamu Papież Pius X nadaŭ 100 dnioŭ adpustu za katalickaje pazdraŭleńnie sławami: „Pachwalony Jezus Chrystus“ i za adkaz na heta: „Na wieki wiekoŭ. Amen“. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Dubrowa"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dubrowa,'''</span> Hrodz. hub. Miasteczka nasza użo ni maładoja. Kala roku 1412 zbudawany tut by pierszy kaścioł, katory paśla zhareŭ. Każuć, szto kala nas byli wialikija lasy; karali praz Sakołku, pryjeżdżali siudy ławić źwiarynu. Jość spory pryhorak, katory zawuć „Karaleŭskim“.</br> {{gap|1.5em}}Ludzi żywuć tut zdawion daŭna; pakazywaić toja, szto lasy wyciarabili kruhom, a pa drowy musiuć jechać aż u Suwałskuju hub., jak każuć — „u Polszcz“.</br> {{gap|1.5em}}Parachwija dubroŭskaja naŭskroś demokratycznaja (prostanarodnaja), — nima tut dwaroŭ i panoŭ. Narod kiruićca sam saboju z padmohaju duchawienstwa. Mo heta pałażeńnia wyrabila u jom niejkuju samanadziejnaść, zadańnie raźwićcia, achwotu praświatlacca.</br> {{gap|1.5em}}Ad 25 hadoŭ praświeta u dubroǔskaj parachwii jdzie u haru; liczba szkolnikaŭ raście. Szmat z naszych jość ksiandzami, aptekarami; jość kolki asob skonczyŭszych wialikija uniwersyteckija nawuki; i ciapier kolki jość studentami, — himnazistami, a reszta szmat moładzi u haradzkoj szkoli u samoj Dubrowi.</br> {{gap|1.5em}}Nawahuł biaruczy narod tutejszy relihijny, pabożny; sa swaich kapiejak zmurawaŭ u 1903 roku wialiki kaścioł, jak moh — staraŭsia jaho prybrać u siarodku; a nidaŭna starańniem ksiandzoŭ zroblany hucznyja zwany i hałasistyja, pryhożyja arhany.</br> {{gap|1.5em}}I ŭ haspadarcy narod nizaspały; dzie tolki paczuić ab lepszaj wyrabotcy ziamli, ab lepszym nasieńniu i ab inszych dobrych reczach, — razważyŭszy, staraiecca sam zawiaści u sibie. Koni, haspadary majuć najbolsz dobryja; bywajuć canoj pa kolki sotak rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}Kabietki i dziaŭczatki, choć lubiać i ŭbiracca ŭ kramnoja, aŭsiożtaki wytykajuć pryhożyja płachty, tonkija pałotny na saroczki, pieknyja ruczniki i abrusy. Sływie taksama kolki tkaczak da pieknych dywanoŭ</br> {{gap|1.5em}}Aduczajucca tolki dziaŭczaty i chłopcy śpiawać swaje biełaruskija pieśni; szkada szto ni razumiejucca na ich, nia ceniuć piekny ich skład, i słowy, i dumki, i ton…</br> {{gap|1.5em}}Chacieli naszy dubroŭskija parafijanie załażyć u sibie hrumadzkuju kramu. Dy na ich starańnia nimaszaka pazwaleńnia. Czom? Dla jakoj pryczyny nima wiedama.</br> {{gap|1.5em}}Pra naszyja hrachi ni chaciełasiab uspaminać, ale nima szto ich skrywać. Drenna toja, szto naszy mużczyny lubiać lyknuć, wypić djabelskich ziołak, a najbolsz piwa. A najhorsz toja, szto chłopcy tuzacca, łupcawacca dy i bicca paniali modu, — chto ich wiedaić czom: ci heta z pijanstwa, ci z jakoha durnoha honaru.</br> {{gap|1.5em}}Dubrowa możyć mieć dobraju pryszłaść, mo i wialikuju; treba joj tolki dobrych prawadyroŭ. Jość nadzieja, szto szmat maładych ludzioŭ z naszaj parachwii, pracujuczy — dzie ich los pasłaŭ, ni zabuduć ab swaich. Druhaja nadzieja u tym, szto ksiandzy, wiaduczy ludzioŭ da mety ludzkoha żyćcia, buduć nam prawadnikami u żyćciu chatnim i — hramadzianskim. U nas — chto z {{перанос пачатак|dob|rymi}} <section end="Dubrowa"/><noinclude></noinclude> gcw7jvv4nntv9wysbgs0yohbi06455z 104 128289 301091 296573 2026-10-17T09:55:38Z RAleh111 4658 301091 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Dubrowa"/>{{перанос канец|dob|rymi}} ksiandzami — toj z razwićciom (z postupam) kiruicca. {{справа|''L. Małyszewicz.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}(Ad radakcii. Na praszeńniu ab hramadzianskaj kramia treba kab byli podpisy nia mieńsz 7 czaławiek letnich (katorym bolsz 21 hodu) i tamtejszych (a ni pryjeznych z horadu na hości tolki). Kali na pierszaja starańnia budzić atkaz, rabicia nowaja starańnia, dyk niekali dastukaicisia swajho). <section end="Dubrowa"/> <section begin="Hannapol"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hannapol,'''</span> Min. hub. U 1908 hadu tut s pazwaleńnia duchoǔnaj mocy na miejsca staroha dryǔlanaha kaścioła stali budawać nowy murawany. Heta budoǔka biaz nijakich piraszkod, s piarerwami, ciahnułasia aż da wosieni letaszniaha 1912 hodu, da 21 listapada, kali pryjechaŭ asesar (stanawy) i spisaǔszy pratakoł zabaraniǔ dalej murawać, pakul nia budzia pazwaleńnia ad ministra unutrannych spraǔ, szto niby wymahaicca jaho cyrkularam ad 19 marca 1911 hodu. Ciapier parachwijanie hannapolskija robiuć starańnia — kab jakniebudź dakończyć murawać kaścioł; ścieny padwiedziany użo bliska pad dach; usiożtki siolita kaścioł astajecca tak jak jość, budawacca nia możyć.</br> {{gap|1.5em}}26-ho lipnia byŭ tut fest światoj Hanny. Parachwijanie tutejszyja i z susiednich parachwij mieli ab czym Boha prasić — ni majuczy kaścioła tut — dyk u kaplicy, tolki tutejszaha dwara parabki kataliki byli na poli pry pracy… {{справа|''A. Z.{{gap|1em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hannapol"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> U niadzielu 1-ho wieraśnia atkryjecca u Wilni na Ostrobramskaj wulicy d. № 10 u ''Miastowaj Sali „Pierazaja krajowaja wystaǔka chatnich wyrabaǔ“.</br> {{gap|1.5em}}Płata za ǔchod u pierszym dniu 1 r., na 2-hi d. 50 kap., paśla ŭsie dni pa 25 kap. Wuczni płaciać pałowu. Ekskursii wuczniaŭ i sielan hrumadoju — darma. Wystaŭka patrywaje praz miesiac. {{gap|1.5em}}= <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Nowyja hazety.'''</span> Ad 1-ho wieraśnia h. hodu majuć wychodzić aż dźwie nowyja hazety: adna — raz u dwa tydni p. n. „Nasze Ognisko“ pad red. p. Ludwiki Życkaj, a druhaja — szto tydzień pad nazw. „Wiadomości Illustrowane“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Mihuny.'''</span> Wil. hub. i p. Ad piaruna paŭstaŭ pażar, u katorym zhareła 36 hadoŭ kabieta Lunskaja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Lida.'''</span> Wil. hub. Tutaka jeździać cyhany pradajuć roznaje naczyńnie, niby miednaje, niadoraha. Tymczasam akazałosia szto heta naczyńnie sa zwyczajnaj blachi i niwarta nawat pałowy taho, szto biaruć za jaho cyhany. Treba aścierahacca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilejka.'''</span> Wil. hub. U hetych akolicach nadta użo uzialisia wyjeżdżać u Ameryku, złaszcza dziaǔczaty.</br> {{gap|1.5em}}Da aposznich czasoŭ usie siadzieli cicha, ale paczali krucicca pa wioskach niejkije harbatanosyje ahienty i abiecać załatyja hory za moram, dyk ciapier naprałom ruchnuli adna praz adnu. A szkoda naszych biełarusak. bo wiedajem, szto ni adna z ich papadziecca tudy, dzie jej adbiaruć niawinnaść i druhija cnoty.</br> {{gap|1.5em}}Tymbolej szkoda, szto ich tudy niahonie nidastatak pracy na miejscy, ale durnaja wiera ahientam, szto tam biez pracy można nażycca.</br> {{gap|1.5em}}Oj, siostranki, razdumajcisia. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk'''</span> h. Na rahu ulic Naczleżnaj i Żalezna-darożnaj budujuć naczleżny prytułak z addziełami dla kabiet i dla mużczyn. Budoŭka maje być skonczana na 1-ho listapada hetaho hodu. {{gap|1.5em}}= Palicyja zabrała (skonfiskawała) u kniharni W. Makoǔskaho abwiestku nadrukowanuju pa rasiejsku i pa-polsku, dziela taho tolki, szto było i pa-polsku. Abwiestka heta z napisam: „Учебники“ — „Podręczniki szkolne“ wisieła u siaredzinie kniharni. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kleck.'''</span> Minsk. hub. U niadzielu, 25-ho żniǔnia, tut adbyłasia sielska-haspadarskeja wystaŭka. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Nowahrudak.'''</span> Minsk. hub. 28 źniǔnia u sieradu adbyłasia tut wystaŭka skaciny i chatnich wyrabaǔ, ustrojanaja Sielska-haspadarskim tawarystwam. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Uzda.'''</span> Minsk. hub. Ihum. p. U hetym miasteczku s pryczyny niaściarożnaści s ahniom paŭstaŭ pażar, katory z niszczyǔ 60 żydoŭskich chat z usiakimi prybudoŭkami i hetym zrabiǔ szkody na 45 tys. rubloǔ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Borki.'''</span> Minsk. hub. Mozyr. p. Ad piaruna zhareła 9 chat i z druhimi budynkami. Szkody zroblana na 5 tysiacz rubloǔ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Kazłoǔszczyna.'''</span> Hrodz. hub. Ad hetul palicyja wyhaniaje żydoǔ, katorych <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> m0k4skw5vwzx5kukgpgcr83wikjwmwj 301094 301091 2026-10-17T09:56:32Z RAleh111 4658 301094 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Dubrowa"/>{{перанос канец|dob|rymi}} ksiandzami — toj z razwićciom (z postupam) kiruicca. {{справа|''L. Małyszewicz.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}(Ad radakcii. Na praszeńniu ab hramadzianskaj kramia treba kab byli podpisy nia mieńsz 7 czaławiek letnich (katorym bolsz 21 hodu) i tamtejszych (a ni pryjeznych z horadu na hości tolki). Kali na pierszaja starańnia budzić atkaz, rabicia nowaja starańnia, dyk niekali dastukaicisia swajho). <section end="Dubrowa"/> <section begin="Hannapol"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hannapol,'''</span> Min. hub. U 1908 hadu tut s pazwaleńnia duchoǔnaj mocy na miejsca staroha dryǔlanaha kaścioła stali budawać nowy murawany. Heta budoǔka biaz nijakich piraszkod, s piarerwami, ciahnułasia aż da wosieni letaszniaha 1912 hodu, da 21 listapada, kali pryjechaŭ asesar (stanawy) i spisaǔszy pratakoł zabaraniǔ dalej murawać, pakul nia budzia pazwaleńnia ad ministra unutrannych spraǔ, szto niby wymahaicca jaho cyrkularam ad 19 marca 1911 hodu. Ciapier parachwijanie hannapolskija robiuć starańnia — kab jakniebudź dakończyć murawać kaścioł; ścieny padwiedziany użo bliska pad dach; usiożtki siolita kaścioł astajecca tak jak jość, budawacca nia możyć.</br> {{gap|1.5em}}26-ho lipnia byŭ tut fest światoj Hanny. Parachwijanie tutejszyja i z susiednich parachwij mieli ab czym Boha prasić — ni majuczy kaścioła tut — dyk u kaplicy, tolki tutejszaha dwara parabki kataliki byli na poli pry pracy… {{справа|''A. Z.{{gap|1em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hannapol"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> U niadzielu 1-ho wieraśnia atkryjecca u Wilni na Ostrobramskaj wulicy d. № 10 u ''Miastowaj Sali „Pierazaja krajowaja wystaǔka chatnich wyrabaǔ“.</br> {{gap|1.5em}}Płata za ǔchod u pierszym dniu 1 r., na 2-hi d. 50 kap., paśla ŭsie dni pa 25 kap. Wuczni płaciać pałowu. Ekskursii wuczniaŭ i sielan hrumadoju — darma. Wystaŭka patrywaje praz miesiac. {{gap|1.5em}}= <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Nowyja hazety.'''</span> Ad 1-ho wieraśnia h. hodu majuć wychodzić aż dźwie nowyja hazety: adna — raz u dwa tydni p. n. „Nasze Ognisko“ pad red. p. Ludwiki Życkaj, a druhaja — szto tydzień pad nazw. „Wiadomości Illustrowane“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Mihuny.'''</span> Wil. hub. i p. Ad piaruna paŭstaŭ pażar, u katorym zhareła 36 hadoŭ kabieta Lunskaja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Lida.'''</span> Wil. hub. Tutaka jeździać cyhany pradajuć roznaje naczyńnie, niby miednaje, niadoraha. Tymczasam akazałosia szto heta naczyńnie sa zwyczajnaj blachi i niwarta nawat pałowy taho, szto biaruć za jaho cyhany. Treba aścierahacca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilejka.'''</span> Wil. hub. U hetych akolicach nadta użo uzialisia wyjeżdżać u Ameryku, złaszcza dziaǔczaty.</br> {{gap|1.5em}}Da aposznich czasoŭ usie siadzieli cicha, ale paczali krucicca pa wioskach niejkije harbatanosyje ahienty i abiecać załatyja hory za moram, dyk ciapier naprałom ruchnuli adna praz adnu. A szkoda naszych biełarusak. bo wiedajem, szto ni adna z ich papadziecca tudy, dzie jej adbiaruć niawinnaść i druhija cnoty.</br> {{gap|1.5em}}Tymbolej szkoda, szto ich tudy niahonie nidastatak pracy na miejscy, ale durnaja wiera ahientam, szto tam biez pracy można nażycca.</br> {{gap|1.5em}}Oj, siostranki, razdumajcisia. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk'''</span> h. Na rahu ulic Naczleżnaj i Żalezna-darożnaj budujuć naczleżny prytułak z addziełami dla kabiet i dla mużczyn. Budoŭka maje być skonczana na 1-ho listapada hetaho hodu. {{gap|1.5em}}= Palicyja zabrała (skonfiskawała) u kniharni W. Makoǔskaho abwiestku nadrukowanuju pa rasiejsku i pa-polsku, dziela taho tolki, szto było i pa-polsku. Abwiestka heta z napisam: „Учебники“ — „Podręczniki szkolne“ wisieła u siaredzinie kniharni. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kleck.'''</span> Minsk. hub. U niadzielu, 25-ho żniǔnia, tut adbyłasia sielska-haspadarskeja wystaŭka. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Nowahrudak.'''</span> Minsk. hub. 28 źniǔnia u sieradu adbyłasia tut wystaŭka skaciny i chatnich wyrabaǔ, ustrojanaja Sielska-haspadarskim tawarystwam. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Uzda.'''</span> Minsk. hub. Ihum. p. U hetym miasteczku s pryczyny niaściarożnaści s ahniom paŭstaŭ pażar, katory z niszczyǔ 60 żydoŭskich chat z usiakimi prybudoŭkami i hetym zrabiǔ szkody na 45 tys. rubloǔ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Borki.'''</span> Minsk. hub. Mozyr. p. Ad piaruna zhareła 9 chat i z druhimi budynkami. Szkody zroblana na 5 tysiacz rubloǔ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Kazłoǔszczyna.'''</span> Hrodz. hub. Ad hetul palicyja wyhaniaje żydoǔ, katorych <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> baq2kh1zigxloew9fezmxgpno1sf6ps 104 128290 301095 296572 2026-10-17T09:57:19Z RAleh111 4658 301095 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>tut było szmat nia mieŭszych prawa prażywać u hetych miejscach. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Krasoŭszczyna.'''</span> Wit. hub. Lepel. p. Czerstwiakoŭskaj woł. 6-ho żniŭnia wieczaram 6-ciora sielan pierajeżdżali łodkaj praz woziera Czerstwiaty, i kali byli na 200 szahoŭ ad bierahu, ad liszniaho ciażaru łodka paszła u wadu i ŭsie sielanie za jeju. Na ratunak paśpiaszyli z bierahu druhije sielanie z lodkami, ale udałosia wyratawać tolki 3 asoby, a druhija 3, muż z żonkaj i jeszcze adna dziaŭczyna, utapilisia. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Himrowo.'''</span> Wit. hub. Lepel p. Bobynickaj woł. Ad niwiadomaj pryczyny uzniaŭsia pażar, katory zhłumiŭ budoŭki 3 bratoŭ Małyszczenkaŭ i zrabiŭ szkody na 2116 rubloŭ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Turki z Baŭharami hodziaca, i jość nadzieja, szto jszcze da niadzieli zrobiać dobry kaniec pirahaworam ab warunkach henaj zhody. Turki choczuć zadżierżyć pry sabie haniesznle Adryanopal a Baŭhary Kirk-Kilisse. <center>{{larger|'''Daloki uschod.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Kitai biezparadki choć użo zmniejszylisia, ale usioż tki jszcze dobraho paradku nima a z hetaho widać choczuć skarystać Japoncy, katoryje damahajucca ad swaho ŭradu, kab kaniesznie wysylaŭ wojska u Kitaj. Dyk nima wiedama, ci czasam ni paczniecca wajna miż Japonijej i Kitajam. Hetaha lohka spadziwacca, bo telehramy danosiać, szto car japonski sabiraje nawat zapasnych, puszczanych da chaty aposznimi dwuma hodami. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/>{{c|'''Nasza haspadarka.|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Za aposznije czasy stali naszy chlebaroby szto raz bolsz źwiartać uwahu na swaju żywiołu, asabliwa na karoŭ, bo pierekanalisia, szto tolki dobra dahledanaja i sytna karmlonaja karowa daje nie mały dachod. Ale, kab mieć sa swaich karoŭ i sapraŭdy wialikuju karyść, treba zusim inakszyja dawać im charczy. Kuplać ich — darahawata abchodzicca, dyk lepsz, kali haspadar sam u siabie — na swajej ziamli ich wyhaduje i pryzapasić na zimu.</br> {{gap|1.5em}}Wiadomaja recz, szto spamiż sytniejszych kormaŭ, apracza dobraho murożnaho siena, nadajecca jeszcze (asabliwa da sieczki) kaniuszyna, seradela i t. p. Ale i hetaho jeszcze mała: da trawianoha kormu treba kanieszna praz usiu zimu dadawać bolsz pażyŭnaj jady, jak naprykład: wotruby, żmychi, bulba, buraki, ci morkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Bulbu ŭ nas sadzić kożny haspadar, ale redka katory kormie joj swaju karowu, kali i jość lisznica, to bujniejszuju — pradaść, a na drabniejszuju — liszniaje świnczo puście.</br> {{gap|1.5em}}Pad buraki — kab zasadzić ich bolszy kawałak — mała ŭ nas, na Biełarusi, takoj ziamli, i tolki na morkwu, to badaj u kożnaha najdziecca padchadziaczaje miejsce, bo jana i piasoczkam nie hańbuje, a nawat lepsz na jim udajecca, czym na ciażkich, tłustych hruntach.</br> {{gap|1.5em}}U № 11–12 „Biełarusa“ pisałosia ŭżo a kormnaj morkwie, jak kala jaje chadzić i ŭspaminałosia tam, szto ziamlu pad morkaŭ najlepsz pryrychtawać z wosieni, tolki tady, z wiasny, nie para było apisywać wasieńnija raboty, dyk radu hetu dajom ciapier.</br> {{gap|1.5em}}Wybraŭszy dzie na poli kawałak lahczejszaj zlamli, na katorym czaściej prachodziŭ hnoj, szto najraniej z wosieni jaho zaharać, kab skiba mahła jeszcze pierapreć, tady hładka wybaranawać, nawieści drobnaho dobra pierapreŭszaho konskaho, ci awieczaho hnoju i rastrosszy jaho, zaharać druhi raz jak najhłybiej, najlepsz puściuszy płuh za płuham, ci sachu za sachoj. Tady uśled można hładzieńka zabaranawać i hetak pakinuć na zimu; wiasnoj kratać hetu raliu ŭżo nie warta, a zrazu, szto najraniej bracca za siaŭbu morkwy i dalej abychodzicca z joj użo tak, jak apisawałasia u tym 11–12 numery „Biełarusa“.</br> {{gap|1.5em}}Morkaŭ można siejać nawat na zimu, ale tolki tam, razumiejecca, dzie ŭ wosień nie puszczajuć samapasam świniej i skaciny, bo świńni mohuć zryć, a skacina zdratawać uwieś zasieŭ, a tady i paradku nie dabiareszsia.</br> {{gap|1.5em}}Niszto tak nia prysporywaje kormu, jak morkaŭ. Siaredni uradżaj jaje z morga 1500–2000 pudoŭ. Jaduć jaje łasa ci to syruju (pasieczanuju), ci hatawanuju, jak karowy, koni, awieczki, cielaty, świni, tak i husi, kaczki, kury i t. p. Jada sama wielmi zdarowaja dla kożnaj żywioły. Dajuczy jaje koniam pa funtaŭ 20–30 u sutki, można abyjścisia i biez <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> jh6xpjeplypialccwthhi8fxloe11rk 301101 301095 2026-10-17T10:02:46Z RAleh111 4658 301101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>tut było szmat nia mieŭszych prawa prażywać u hetych miejscach. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Krasoŭszczyna.'''</span> Wit. hub. Lepel. p. Czerstwiakoŭskaj woł. 6-ho żniŭnia wieczaram 6-ciora sielan pierajeżdżali łodkaj praz woziera Czerstwiaty, i kali byli na 200 szahoŭ ad bierahu, ad liszniaho ciażaru łodka paszła u wadu i ŭsie sielanie za jeju. Na ratunak paśpiaszyli z bierahu druhije sielanie z lodkami, ale udałosia wyratawać tolki 3 asoby, a druhija 3, muż z żonkaj i jeszcze adna dziaŭczyna, utapilisia. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Himrowo.'''</span> Wit. hub. Lepel p. Bobynickaj woł. Ad niwiadomaj pryczyny uzniaŭsia pażar, katory zhłumiŭ budoŭki 3 bratoŭ Małyszczenkaŭ i zrabiŭ szkody na 2116 rubloŭ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Turki z Baŭharami hodziaca, i jość nadzieja, szto jszcze da niadzieli zrobiać dobry kaniec pirahaworam ab warunkach henaj zhody. Turki choczuć zadżierżyć pry sabie haniesznle Adryanopal a Baŭhary Kirk-Kilisse. <center>{{larger|'''Daloki uschod.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Kitai biezparadki choć użo zmniejszylisia, ale usioż tki jszcze dobraho paradku nima a z hetaho widać choczuć skarystać Japoncy, katoryje damahajucca ad swaho ŭradu, kab kaniesznie wysylaŭ wojska u Kitaj. Dyk nima wiedama, ci czasam ni paczniecca wajna miż Japonijej i Kitajam. Hetaha lohka spadziwacca, bo telehramy danosiać, szto car japonski sabiraje nawat zapasnych, puszczanych da chaty aposznimi dwuma hodami. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Za aposznije czasy stali naszy chlebaroby szto raz bolsz źwiartać uwahu na swaju żywiołu, asabliwa na karoŭ, bo pierekanalisia, szto tolki dobra dahledanaja i sytna karmlonaja karowa daje nie mały dachod. Ale, kab mieć sa swaich karoŭ i sapraŭdy wialikuju karyść, treba zusim inakszyja dawać im charczy. Kuplać ich — darahawata abchodzicca, dyk lepsz, kali haspadar sam u siabie — na swajej ziamli ich wyhaduje i pryzapasić na zimu.</br> {{gap|1.5em}}Wiadomaja recz, szto spamiż sytniejszych kormaŭ, apracza dobraho murożnaho siena, nadajecca jeszcze (asabliwa da sieczki) kaniuszyna, seradela i t. p. Ale i hetaho jeszcze mała: da trawianoha kormu treba kanieszna praz usiu zimu dadawać bolsz pażyŭnaj jady, jak naprykład: wotruby, żmychi, bulba, buraki, ci morkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Bulbu ŭ nas sadzić kożny haspadar, ale redka katory kormie joj swaju karowu, kali i jość lisznica, to bujniejszuju — pradaść, a na drabniejszuju — liszniaje świnczo puście.</br> {{gap|1.5em}}Pad buraki — kab zasadzić ich bolszy kawałak — mała ŭ nas, na Biełarusi, takoj ziamli, i tolki na morkwu, to badaj u kożnaha najdziecca padchadziaczaje miejsce, bo jana i piasoczkam nie hańbuje, a nawat lepsz na jim udajecca, czym na ciażkich, tłustych hruntach.</br> {{gap|1.5em}}U № 11–12 „Biełarusa“ pisałosia ŭżo a kormnaj morkwie, jak kala jaje chadzić i ŭspaminałosia tam, szto ziamlu pad morkaŭ najlepsz pryrychtawać z wosieni, tolki tady, z wiasny, nie para było apisywać wasieńnija raboty, dyk radu hetu dajom ciapier.</br> {{gap|1.5em}}Wybraŭszy dzie na poli kawałak lahczejszaj zlamli, na katorym czaściej prachodziŭ hnoj, szto najraniej z wosieni jaho zaharać, kab skiba mahła jeszcze pierapreć, tady hładka wybaranawać, nawieści drobnaho dobra pierapreŭszaho konskaho, ci awieczaho hnoju i rastrosszy jaho, zaharać druhi raz jak najhłybiej, najlepsz puściuszy płuh za płuham, ci sachu za sachoj. Tady uśled można hładzieńka zabaranawać i hetak pakinuć na zimu; wiasnoj kratać hetu raliu ŭżo nie warta, a zrazu, szto najraniej bracca za siaŭbu morkwy i dalej abychodzicca z joj użo tak, jak apisawałasia u tym 11–12 numery „Biełarusa“.</br> {{gap|1.5em}}Morkaŭ można siejać nawat na zimu, ale tolki tam, razumiejecca, dzie ŭ wosień nie puszczajuć samapasam świniej i skaciny, bo świńni mohuć zryć, a skacina zdratawać uwieś zasieŭ, a tady i paradku nie dabiareszsia.</br> {{gap|1.5em}}Niszto tak nia prysporywaje kormu, jak morkaŭ. Siaredni uradżaj jaje z morga 1500–2000 pudoŭ. Jaduć jaje łasa ci to syruju (pasieczanuju), ci hatawanuju, jak karowy, koni, awieczki, cielaty, świni, tak i husi, kaczki, kury i t. p. Jada sama wielmi zdarowaja dla kożnaj żywioły. Dajuczy jaje koniam pa funtaŭ 20–30 u sutki, można abyjścisia i biez <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> scxktcqmlp57h9iakut2gt7rp06aggl 104 128291 301099 297205 2026-10-17T09:59:59Z RAleh111 4658 301099 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>aŭsa. U karoŭ ad morkwy małako nia tolki prybywaje, ale robicca jano husciejszaje i smaczniejszaje. Apracza taho, morkaŭ wyhaniaje czerwioŭ ŭ żywioły, a pry chwarobach lohkich u żerabiataŭ, ci koniaŭ warta dawać jak lekarstwo. Zhatawanaja morkaŭ razam z bulbaj, dyj zabielenaja-smacznaja i zdarowaja strawa dla ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Chto manicca zaniacca hetaj ważnaj i karystnaj siaŭboj morkwy, treba, kab kanieszna praczytaŭ u № 11–12 „Biełarusa“ — „Naszu Haspadarku“. {{справа|''Wai–ka.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="A"/><div style="font-size:140%; font-family:Cambria;"> <center>'''A samaj poznaj siaǔbie żyta.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U proszłym numery „Biełarusa“ pisałosia a siaŭbie żyta, dzie dawałasia dobraja rada: kali chto spoźnicca s siaŭboj, to ŭżo lepsz zusim jaho nia siejać.</br> {{gap|1.5em}}I praŭda; bo choć, jak każuć: „runii ŭ arud nia sypiać“; ale kali z wosieni żyta nie ŭmacujecca i dobra nia ŭruniaje, to i na wiasnu — słabaja na jaho nadzieja.</br> {{gap|1.5em}}Ale woś zdarałosia mnie nie raz czuć i baczyć samomu u starych praktycznych haspadaroŭ takuju siaŭbu żyta.</br> {{gap|1.5em}}Kali tolki nie uprawiszsia skonczyć siaŭbu pamiż Praczystych, to treba żyta siejać tak, kab jano z wosieni nia uśpieła abyjści, bo nia ŭruniaŭszaje żyta maje słabyje i delikatnyje kareńczyki, katoryje bajacca zimy. Pasiejenaje-ż pierad samymi marazami i śnieham — choć by sabie kala Pakroŭ, ci nawat kala Usich Światych, — ziernie biez nijakaj dla siabie szkody pierazimuje ŭ ralli, a na wiasnu, aby udaryło ciapło, jano chutka uschodzie i tak szparka raście, szto nie raz pierehaniaje paźniejszuju wosieńniuju siaŭbu i bywaje wielmi ŭdałaje. {{справа|''K—zak.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="A"/> <section begin="Jak"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Jak lahczej niszczyć pacukou.}}</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}U zbanoczki ci u blaszanki da paławiny nalić wady. Tady na wierch wady nasypać miakiny na paŭcali taŭścinoj, a na wierch miakiny pasypać troszka muki.</br> {{gap|1.5em}}Hetyja zbanki ci blaszanki pastawić u tym miejscu, dzie łaziuć pacuki. A kab im lahczej na kraj zbanka ci blaszanki dabracca, dyk treba palena jakoja ci doszczaczku padstawić da hetych sudzinak. Da ich pa padstauca dałaziuć pacuki i skok u zbanok ci u blaszanku, jakby u kadku jakuju za mukoj. A tut — boc i utopicca, i kanieszna zhinić. Tolki treba kab hetyja sudziny byli ''hłybokija. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Jak"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Na szczot 4 klasu.</center> </div> <div style="font-size:92%;"> {{gap|1.5em}}Ad hłaunaho uprauleńnia ruskich czuhunak wyszła raspardżeńnia — kab na usich kazionnych czuhunkach dapuścić skroś usiudy wolny prajezd z biletam czaćwiertaha klasu. Oś znaczycca skora zawiadziecca jazda IV klasam nia tolki hrumadoj jeduczy, czaławiek pa 40, al i pa asobku. Bilet czaćwiertaha klasu abchodzicca napaławinu taniej ad biletu trećciaha klasu. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> <div style="font-size:92%;"> {{gap|1.5em}}51. Lacieli huski — dubowyja naski, ramiennyja szyjki, — latuć, hutarać: to-to my, to-to my!</br> {{gap|1.5em}}52. Kala jamy z buławami.</br> {{gap|1.5em}}53. Maleńki, krywieńki uwieś dom ściaraże. ''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/24|№ 24]]. {{gap|1.5em}}''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/22|№ 22]]'': 48) Ros, ros — wyras, z torby wylaz, abhaliusia — usim zhadziusia — Arech. 46) Kapusta; 50) Artaj z wałami, aruczy. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''PRYKAZKI.</center> </div> <div style="font-size:92%;"> {{gap|1.5em}}Kamu harawać — tamu nia umirać.</br> {{gap|1.5em}}Usiudy dobra, a doma lepi. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Prypieŭki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''PRYPIEUKI.</center> </div> <div style="font-size:92%;"> {{block center/s}} Skrypliwyja warocijcy,</br> Brachliwyja ludzi, —</br> A kahoż wy abbreszycia.</br> Jak mianie nia budzie… {{block center/e}} </div> <section end="Prypieŭki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY.</center> </div> <div style="font-size:92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Niejak raz pirakulszczyk dy da katalika każyć:</br> {{gap|1.5em}}— Nasza bacz, wiera pawialiczywajecca, dy pawialiczywajecca.</br> {{gap|1.5em}}Katalik jamu na toja:</br> {{gap|1.5em}}— A nasza wiera aczyszczajecca dy aczyszczajecca. </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; width:19em; font-size:108%; line-height: 1.3" |style="border-style: solid; border-width: 8px 0px 0px 0" | |- |style="margin-top:1em; padding-bottom:-0.5em;" |<center>{{x-larger|'''Wydawiectwo „Biełarusa“.}}</center> {{gap|1.5em}}Redacija „Biełarusa“ atrymała kab wydrukawać i razasłać swaim padpiszczykam u prydaczu da „Biełarusa“ 2 kniżki napisanyja pa biełarusku i aprabawanyja duchounaj cenzuraj, znaczycca dazwolanyja da druku:</br> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> h1jua8yurbjw89g7jtjswyvg5qw2qpm 301100 301099 2026-10-17T10:00:22Z RAleh111 4658 301100 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>aŭsa. U karoŭ ad morkwy małako nia tolki prybywaje, ale robicca jano husciejszaje i smaczniejszaje. Apracza taho, morkaŭ wyhaniaje czerwioŭ ŭ żywioły, a pry chwarobach lohkich u żerabiataŭ, ci koniaŭ warta dawać jak lekarstwo. Zhatawanaja morkaŭ razam z bulbaj, dyj zabielenaja-smacznaja i zdarowaja strawa dla ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Chto manicca zaniacca hetaj ważnaj i karystnaj siaŭboj morkwy, treba, kab kanieszna praczytaŭ u № 11–12 „Biełarusa“ — „Naszu Haspadarku“. {{справа|''Wai–ka.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="A"/><div style="font-size:140%; font-family:Cambria;"> <center>'''A samaj poznaj siaǔbie żyta.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U proszłym numery „Biełarusa“ pisałosia a siaŭbie żyta, dzie dawałasia dobraja rada: kali chto spoźnicca s siaŭboj, to ŭżo lepsz zusim jaho nia siejać.</br> {{gap|1.5em}}I praŭda; bo choć, jak każuć: „runii ŭ arud nia sypiać“; ale kali z wosieni żyta nie ŭmacujecca i dobra nia ŭruniaje, to i na wiasnu — słabaja na jaho nadzieja.</br> {{gap|1.5em}}Ale woś zdarałosia mnie nie raz czuć i baczyć samomu u starych praktycznych haspadaroŭ takuju siaŭbu żyta.</br> {{gap|1.5em}}Kali tolki nie uprawiszsia skonczyć siaŭbu pamiż Praczystych, to treba żyta siejać tak, kab jano z wosieni nia uśpieła abyjści, bo nia ŭruniaŭszaje żyta maje słabyje i delikatnyje kareńczyki, katoryje bajacca zimy. Pasiejenaje-ż pierad samymi marazami i śnieham — choć by sabie kala Pakroŭ, ci nawat kala Usich Światych, — ziernie biez nijakaj dla siabie szkody pierazimuje ŭ ralli, a na wiasnu, aby udaryło ciapło, jano chutka uschodzie i tak szparka raście, szto nie raz pierehaniaje paźniejszuju wosieńniuju siaŭbu i bywaje wielmi ŭdałaje. {{справа|''K—zak.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="A"/> <section begin="Jak"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Jak lahczej niszczyć pacukou.}}</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}U zbanoczki ci u blaszanki da paławiny nalić wady. Tady na wierch wady nasypać miakiny na paŭcali taŭścinoj, a na wierch miakiny pasypać troszka muki.</br> {{gap|1.5em}}Hetyja zbanki ci blaszanki pastawić u tym miejscu, dzie łaziuć pacuki. A kab im lahczej na kraj zbanka ci blaszanki dabracca, dyk treba palena jakoja ci doszczaczku padstawić da hetych sudzinak. Da ich pa padstauca dałaziuć pacuki i skok u zbanok ci u blaszanku, jakby u kadku jakuju za mukoj. A tut — boc i utopicca, i kanieszna zhinić. Tolki treba kab hetyja sudziny byli ''hłybokija. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Jak"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Na szczot 4 klasu.</center> </div> <div style="font-size:92%;"> {{gap|1.5em}}Ad hłaunaho uprauleńnia ruskich czuhunak wyszła raspardżeńnia — kab na usich kazionnych czuhunkach dapuścić skroś usiudy wolny prajezd z biletam czaćwiertaha klasu. Oś znaczycca skora zawiadziecca jazda IV klasam nia tolki hrumadoj jeduczy, czaławiek pa 40, al i pa asobku. Bilet czaćwiertaha klasu abchodzicca napaławinu taniej ad biletu trećciaha klasu. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> <div style="font-size:92%;"> {{gap|1.5em}}51. Lacieli huski — dubowyja naski, ramiennyja szyjki, — latuć, hutarać: to-to my, to-to my!</br> {{gap|1.5em}}52. Kala jamy z buławami.</br> {{gap|1.5em}}53. Maleńki, krywieńki uwieś dom ściaraże. ''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/24|№ 24]]. {{gap|1.5em}}''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/22|№ 22]]'': 48) Ros, ros — wyras, z torby wylaz, abhaliusia — usim zhadziusia — Arech. 46) Kapusta; 50) Artaj z wałami, aruczy. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''PRYKAZKI.</center> </div> <div style="font-size:92%;"> {{gap|1.5em}}Kamu harawać — tamu nia umirać.</br> {{gap|1.5em}}Usiudy dobra, a doma lepi. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Prypieŭki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''PRYPIEUKI.</center> </div> <div style="font-size:92%;"> {{block center/s}} Skrypliwyja warocijcy,</br> Brachliwyja ludzi, —</br> A kahoż wy abbreszycia.</br> Jak mianie nia budzie… {{block center/e}} </div> <section end="Prypieŭki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY.</center> </div> <div style="font-size:92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Niejak raz pirakulszczyk dy da katalika każyć:</br> {{gap|1.5em}}— Nasza bacz, wiera pawialiczywajecca, dy pawialiczywajecca.</br> {{gap|1.5em}}Katalik jamu na toja:</br> {{gap|1.5em}}— A nasza wiera aczyszczajecca dy aczyszczajecca. </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; width:19em; font-size:108%; line-height: 1.3" |style="border-style: solid; border-width: 8px 0px 0px 0" | |- |style="margin-top:1em; padding-bottom:-0.5em;" |<center>{{x-larger|'''Wydawiectwo „Biełarusa“.}}</center> {{gap|1.5em}}Redacija „Biełarusa“ atrymała kab wydrukawać i razasłać swaim padpiszczykam u prydaczu da „Biełarusa“ 2 kniżki napisanyja pa biełarusku i aprabawanyja duchounaj cenzuraj, znaczycca dazwolanyja da druku:</br> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> ooz3c7ucl0wu62f9pdoouu2250aen4i 104 128303 301081 297220 2026-10-17T09:43:59Z RAleh111 4658 301081 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 5 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 24'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Alkahol.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U kożnaj parachwii, ŭ kożnaj wiosca spatkać można ludziej, szto ciażka narakajuć na los swaich bratoŭ, katoryja trujuć sabie zyćcio ŭsielakimi trunkami, katoryja topiać swaju chudobu i sumieńnie u kieliszku. Nazywajem my ludziej, addanych pijatyce, — pjanicami, łajdakami. Sprawiedliwa, bo pijak — nałahowiec niszczyć swajo zdaroŭje, siamiejnaje żyćcio, zabiwaje relihijnaje paczućcie i paniżaje honar czaławieka. Ale toj tolki możyć litawacca nad takoj biadotaj, chto sam susim ni prykładaje swajej ruki na pomacz pjanstwu. Bo skażycież sami! Woźmim woś choćby parachwiju, dzie ja żywu. Małaja jana i pjanic wialikich znajdziecca tut najbolsz dziesiatok. Adnakaż manapolka szto hod tarhuje za harełku bliska 4000 rubloŭ. Znaczyć, traciacca i pjuć nia tolki łajdaczjo, ale i tyja, szto każuć: „My pjom u mieru, pa trochu“. Procz taho wychodzić, szto, ahulnie, bolsz idzieć ŭ manapol ad ludziej pjuszczych „pa trochu“ i „pry akazii“, jak ad nałahowych pjanicaŭ.</br> {{gap|1.5em}}I woś hledziaczy na ŭsio heta, łaskawy moj czytaczu, chacieŭby ja namowić ciabie, kab kinuŭ ty susim pić, jeśli pjesz, a pryłuczyŭsia da ludziej, szto zawuć siabie abstynentami, abo pa naszamu — trezwymi, niepjuszczymi, i szto wajujuć ŭsimi siłami s pjanstwam, bo wajawać z henym straszennym nałoham treba woś dziela czaho.</br> {{gap|1.5em}}Piersz-najpiersz czaławiek, szto kłaniajecca kieliszku, szkodzić swajmu zdaroŭju. Nia treba tak lohka wieryć tym razkazczykam, szto każuć, budta trunki hrejuć, dajuć siłu, achwotu i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Wiedać treba, szto czuć nia ŭsie trunki majuć u sabie składnik, katory zawiecca ''alkaholem'' albo ''czystym spirytusam''. Woś hety alkahol i spraŭlaje apjanieńnie i adureńnie, bo jość jon ''truciznaj'', tak jak naprykład arszenik. Użyty ŭ mieru ŭ słabiejszych trunkach (u piwie, winie, — dzie jaho mała) — jon nie turje, ale pry bolszaj wypiŭce, asabliwa wodki, dzie jaho najbolsz, spraŭlaje jon zawaroty haławy, zaciemnieńnie rozumu, torsii. Hety to alkahol pawolna, ale mocna rujnuje zdaroŭje swaich lubicielaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Jeśli addzialić czysty alkahol ad wodki i dać jaho kuram, to jany ad takoha paczastunku paskaczać, paskaczać i padochnuć. Tak sama nie wyżywie sabaka, kali wymazać jaho nos niekolki raz alkaholem. Daj wodku damowaje żywiole — ani zaczepić hetaj strawy, bo czuje jaje jadawitaść.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasem czaławiek, pakul prywyknie tolki da hetaj atruty, nie pryjemna morszczycca. Paśla użo budzie mieć da harełki ciahu. Może spytajsia czamu? Majem-bo my takuju naturu, szto ciahnie nas da użyćcia pryjemnaści, wiasiołaści da zabyćcia swaich biedaŭ. A heta ŭsio daje niby alkahol-uwadziciel. Heta jaho prymanka. Ale czaławiek, razumiejuczy, szto treba swaje złyja nakłonnaści dzierżać pad saboj, lohka padbiwaja hetu nierazumnuju ciahu da napitkaŭ. Bo jana niczym inszym nia jość, jak tolki prostaj słabościej i brakam. Praŭda, jość<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> 3ki4gdgz01w58tpoat7f1cwscju4vzm 104 128321 301080 296292 2026-10-17T09:43:07Z RAleh111 4658 301080 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Alkahol"/>ludziej, szto mima swajej lubowi da alkaholu, majuć silnaje zdaroǔje i pracujuć sumienna. Ale takich mała i można im skazać z ǔsiej peǔnaściej, szto kab jany kinuli pić, bylib jeszcze zdarawiejszymi i da raboty zdatniejszymi.</br> {{gap|1.5em}}Każuć, szto napiǔki ǔ ściużu hrejuć i dadajuć siły. Heta fałsz. Daj kaniu bizunom z dziesiać raz, jon padskoczyć, pajorzaje, ale ad hetaho jamu ani siły, ani ciepła duża nie prybudzie, Tak sama z naszym arhanizmam. Alkahol, jak toj bizun, padrażnić, padbudzić naszy nerwy i zrazu paczujem ciapło, ale zaraz potym nastupaje ahulnaja słabość i upadak sił. Skolkaż ludziej padchmieliszysia zimoj na rynku, pryjechali damoŭ susim zmierzłymi. Harełka ich zrazu trochi sahreła, ale potym skarej jeszcze chapiło zimno.</br> {{gap|1.5em}}Szto alkahol zabiraje siły czaławieka, a nie dadajeć, — pakazywajecca i z taho, szto ćwiarozyja rabotniki daŭżej mohuć pracu swaju rabić i daŭżej żywuć.</br> {{gap|1.5em}}Dachtary daŭno ǔżo zaǔważyli, szto wodka nie maje nijakaho pasiłku i tolki, jak haraczka, abo febra, zapalaje i drażnić czaławieka, ǔsio bolsz i bolsz asłabiewajuczy jaho siły.</br> {{gap|1.5em}}Alkahol dadaje siły, ale niejakaj szatanskaj, tady, kali czaławiek upjecca. Tady najlepszy czaławiek może stacca łotram. Na usie chrechi, na ŭsie moralnyja upadki tady jon hatoŭ. Jazyk razwiażycca i ni maje nijakaj paszany da ludziej, ani stydu. Najbolsz łatroŭstwa na świecie robicca pry pjanstwi i paśla. U turmach najbolsz ludziej, szto nie znajuć nijakaj miery ǔ napitkach. Adzin naczalny sudździa u Anhlii skazaŭ: „Kab można było narod anhielski zrabić ćwiarozym, można byłob zamknuć czuć nie ǔsie turmy“. Straszliwaje spustaszeńnie niasie alkahol u żyćci moralnym ludziej, bo mała katoraje ubiŭstwa, mała katory bolszy hrech, abojdziecca bez alkaholu. Czuć nie pry kożnym niahodnym czynie można adkryć nadużyćcie alkaholnych napitkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Heta pawinna nam dać mnoha da razmysłu. Czaławiek, katory dbaje ab swajej moralnaj dastojnaści, nie pawinien znacca z napitkami ani z pakłonnikami alkaholu zadawacca, bo „chto z kim zadajecca, takim sam stajecca“.</br> {{gap|1.5em}}Mnoha spraŭlaje nieszczaścia wajna, mor, hoład, zaraza, — ale ŭzapraŭdy alkahol pawinien pamiż hetych plahaŭ zaniać pierszaje miejsca, bo ǔsie nieszczaścia z wajny, ci z hoładu prytraflajucca redka, a alkahol nieustanna, zaŭsiahdy zabiraje nam dabrabyt u siamji i ǔ hramadzie. Horkaja dola toj matki siamji, dzie muż pjanica. Biednyja tyja baćki, szto nie patrafili wyhadawać syna na paradacznaho czaławieka — nie nawuczyli jaho staranicca ad alkaholu. „Ty synok, byǔ dobry — piszuć baćki da swajho jadynaczka — byŭ naszaj paciechaj, a ciapier? Harełka zrujnawała ciabie i nas, siadzisz ŭ turmie, a twaje baćki czekajuć śmierci. O, jakże my bylib szczaśliwymi, kab ty nie zaznaŭ nikoli pjanstwa i nie staŭsia hańbaj dla siabie i dla swaich baćkoŭ“!</br> {{gap|1.5em}}Kab tak chto zrachawaǔ, skolki przaz dziesiać hod, naprykład, prapiła nasza hubernija, ci skolki razam ǔsie biełarusy za hety czas puścili na pjanstwa za haławu schapiŭsiab! Ahulnie ŭ Rasiei prapiwajecca na adnu tolki wodku kala 1000 milionaŭ rubloŭ u hod (miliard). Sioleta ad pierszaho studnia da pierszaho lipnia prapita 423.745.882 rub. Skolki za hety hroszy można ŭspamahczy biednych, skolki kupić ziamli, skolki załażyć szkoł i dobrych karystnych towarystwaŭ, — niechaj abliczyć, chto umieje. Procz taho, skolki idzie zboża na pahonku harełki, skolki marnujecca raboczych sił i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Wyrachawana, szto kab adny fabrycznyje rabotniki pierastali susim pić na dwadcać hod., to za astaŭszyjesia hroszy można byłob kupić usie fabryki, dzie jany pracujuć.</br> {{gap|1.5em}}U naszaj staranie straszenna bankrutujuć, jak wiedama, dwary. Kab dobra pryhledzicca da pryczyny ich bankructwa, to akazałosiab, szto niraz bywaje i tutaka służba alkaholu, abo kartam, katoryja i dawodziać panoŭ do ruiny.</br> {{gap|1.5em}}Jak trezwaść i pracawitaść niadnaho biednaho dawodziać da dobrabytu, tak pjanstwa i hultajstwa nawat najbahaciejszym daje żebraczyj kij ǔ ruki.</br> {{gap|1.5em}}Znaczycca, chto chocza być zdarowym na ciele, chto chocza daŭżej żyć, karyśniej dla siabie i swajej siamji pracawać — musić kinuć pić, musić s pahardaj staranicca ad ŭsich alkaholnych napitkach. <center>(''Budzie dalej'').</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1.5em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Alkahol"/> <section begin="Sudy"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Sudy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wyjszli dwa malcy za siało i znajszli pad drewam arech.</br> {{gap|1.5em}}— Heta moj arech — każyć Pranuk, — moj, bo ja pierszy jaho uhledziǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Nie! — kryczyć Juziuk, — nie, nia twoj dy moj, bo nia ty, a ja jaho padniaŭ.</br> {{gap|1.5em}}I paszła miż imi wialikaja swarka za hety arech.</br> <section end="Sudy"/><noinclude></noinclude> 8rar32a5wdmcausx4g7gz1ilo7znxkz 104 128327 301078 296296 2026-10-17T09:40:30Z RAleh111 4658 301078 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Sudy"/>{{gap|1.5em}}— Ja was pamiru, — każyć haspadar, katory jakraz mima prachodziǔ.</br> {{gap|1.5em}}Sieŭ sabie jon pamiż Pranukom i Juziukom, uziaŭ arech, razłupiǔ, wyłuszczyǔ dyj każyć:</br> {{gap|1.5em}}— Adna paławina łuski należycca da taho, chto pierszy hety arech uhledziǔ; druhaja da taho, chto jaho padniaŭ.</br> {{gap|1.5em}}I addaŭ Pranuku i Juziuku pa paławinca łuski.</br> {{gap|1.5em}}A Jadro sam zjeǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Bo jadro, każyć, należycca mnie u zaplatu za sud i pryhawor…</br> {{gap|1.5em}}Taki bywaje kaniec sudoǔ. Dzie dwoja swarucca, tam treci karystaje. {{справа|Tłumaczyǔ ''Piotra Prosty.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Sudy"/> <section begin="Kraju"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kraju.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Moj kraj radzimy, sercu miły,</br> Maja krasa światlejszych dzion,</br> Jamu addam żywyja siły,</br> Kab krasawaŭsia sławaj jon.</br> Z duszy nadziejaj apawitaj,</br> Ja wyrwu dziǔnaj pieśni zwon,</br> I nad ślazoj darma pralitaj,</br> Raskryju szczaścia habelon.</br> Schaplu zaru s azdoby nieba,</br> I z siłaj dobraj prastaty,</br> Z bahataj kleci mierku chleba</br> Zasieju ǔ poli biednaty… Strunu z majej razbitaj lery,</br> Tużej i lepiej naciahnu,</br> I zyczna pieśniu szczyraj wiery</br> U dabro i wolu zaclahnu. I tyje huki, szto pralju ja,</br> Niszto nie zmoże zachłuszyć,</br> Bo ŭ ich nadzieju darahuju</br> Z daǔna umieŭ piawiec ǔłażyć. {{справа|''Todar.{{водступ|-1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Kraju"/> <section begin="Naradżeńnie"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Naradżeńnie N. Dz. Maryi.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U 5 tysiacz 80 dzisiat hadoŭ pa stwarenni świetu żyli ŭ żydoŭskaj ziamli najpabożniejszyja ŭ cełym świecie małżonki Jachim i Anna, katoryje užo pastareli, ni majuczy ni adnaho dziciaci. Biazdzietnaść że u starym zakonie liczyłasia hańbaj.</br> {{gap|1.5em}}Światyje Jachim i Anna szczyra prasili Boha, kab daŭ im choć adno dzicia, ale u kancy zhadzilisia ŭżo z wolaj boskaj i nawat nie dumali ab patomstwie. I woś u hety czas zjawiŭsia Jachimu posłaniec ad Boha archanioł Gabryjel i skazaŭ, szto daść im Boh daczku, praz katoruju, pryjdzie na świet Zbawieńnie.</br> {{gap|1.5em}}Kali kożnyje baćki cieszacca s taho, szto Boh abdarajeć ich patomstwam, to tym bolej ścieszylisia Jachim z Annaj jak im Boh daŭ daczku, bo z ich praz heta zdymałasia plama biazdzietnaści, i jeszcze bolej, szto praz hetu ich daczku mieło przyjści Zbawieńnie usiamu świetu.</br> {{gap|1.5em}}Pabożnyja sercy światych małżonkoŭ, choć u swajej hłybokaj pakory nia śmieli spadziawacca, szto to ichnaja daczka budzie Matkaj prad wiekami samym Boham abicanaho i praz szmat użo pakaleńniaŭ s prahnieńniem czakanaho Messyasza, adnak że s słoŭ anioła praczuwali niezwyczajnaje pawołańnie swajej daczki i heta ich cieszyło bolsz usiaho.</br> {{gap|1.5em}}I nie adny baćki N. Dz. Maryi tak cieszylisia. Patryarchi i praroki, prabywajuczyje u atchłaniach i najharaczej zadajuczyje, kab chutczej pryszło adkupieńnie, dawiedaŭszysia, szto naradziłasia ŭżo taja, katoru wybraŭ Boh na Matku Syna swajho, błahasławili hetu minutu naradziŭszujusia Panienku i szczyra cieszylisia, szto nadychodzić użo dzień adkupieńnia, kali wyszaŭszy z atchłaniaŭ piarejduć u nieba, kab wieczna cieszycca z ahladańnia Boha.</br> {{gap|1.5em}}A my, braty chreścijanie, prypaminajuczy heta zdareńnie cieszmosia, szto nam Boh zhatawaŭ zbawieńnie praz Maryju i zaachwoczywajmosia da życia bohabojnaho, kab spaŭninjuczy Boskije prykazańnia i praz nabożenstwo da Naj. Dziewy Maryi zasłużyli razam s Patryarchami i druhimi światymi ahladać wieczna Boha. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naradżeńnie"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''Ingres arcybiskupa warszaǔskaho ks. Al. Kakoǔskaho.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U subotu 31 żniǔnia (13 wiereśnia) a h. 6 m. 15 pa abiedzie ad starany Czenstachowy pryjechaŭ da Warszawy nowy arcybiskup ks. Al. Kakoǔski.</br> {{gap|1.5em}}Pa darozie na kożnaj bolszaj stacii spatykali hetaho dostojnika kataliki s chlebam i solaj i padawali jamu bukiety kwietak.</br> {{gap|1.5em}}U Warszawie nawat dom wagzalny <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> 7d2yljcllnnnb8ol6fyjndqo5lkj017 104 128328 301077 296303 2026-10-17T09:37:54Z RAleh111 4658 301077 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>byǔ prybrany palmami, laŭrami i kwietkami. Tut jaho spatkała kapituła warszaŭskaja (prałaty i kanoniki), i predstaǔniki roznych stanaǔ, prafesij, i bractwy.</br> {{gap|1.5em}}Prywitaǔszy usich sławami: „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus“ i wysłuchaŭszy niekolkich prywitalnych mowaŭ, arcybiskup sieŭ z biskupam sufraganam warszaǔskim Ruszkiewiczam na atkryty woz i pajechaŭ u pałac arcybiskupski na Miadowaj wulicy. <center>{{larger|'''Arcybiskup — probaszczam.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}27 żniǔnia (9 wiereśnia) abniaŭ prabostwa pry kaściele Marjackim u Krakowie arcybiskup Simon. Na prywitańnie jaho sabralisia roznyja dastojniki z duchawienstwa i świeckich i było prybrana kolki tryumfalnych bramaŭ. <center>{{larger|'''Nowy Paulin.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ministar unutrannych spraŭ pazwoliŭ panu Janu Zientkoǔskamu z Warszawy ustupić u klasztor ajcoŭ Paŭlinaŭ u Czenstachowie na Jasnaj hare. <center>{{larger|'''Konhres federacji katalickaj.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Milwauke ŭ Ameryce adbyŭsia dwanasty konhres federacii, to znaczyć zwiazku, u katorym złuczany usie mieńszyja i bolszyja tawarystwy katalickija.</br> {{gap|1.5em}}Na hety konhres sabrałosia bolsz 30 tysiacz dusz. Z hetaj pryczyny u miejscowaj katedry adbyłosia uraczystaje nabażeństwa. Paśla byli mowy i narady, u katorych adnazhodna zhanili roznyje kirunki i pastupki nia zhodnyje s prawami boskimi i katalickimi. <center>{{larger|'''Katalicki zjezd ziemlarobau.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U hiszpanskim mieście Corogne (Koroń) adbyǔsia zjezd ziemlarobaŭ, na katory zjechałasia bolsz 10 tysiacz asob z roznych staron Hispanii, najbolsz siabruki ziemlarobskich krużkoǔ sa swaimi probaszczami. <center>{{larger|'''Światki u Chołmszczynie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Rada Hasudarstwa wyraziła życzeńnie, kab u ważniejszyja katalickija światy zwalnialib czynoǔnikaŭ i wuczniaŭ katalikoŭ ad zaniatku. Dyk usie ministry wydali cyrkulary da padwiedamych im instytucijaǔ, kab da henaho życzeńnia Has. Rady stasawalisia. <center>{{larger|'''Czechi da Lurd.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U proszłym miesiacu kampanija katalikoŭ-czechaǔ chadziła addać cześć Matca Boskaj u Lurd u Francji. Biezbożnyja hazety z rospaczaj piszuć, szto ǔsio zwialiczajecca lik katalikoŭ i pabożnych. <center>{{larger|'''Śmierć biskupa.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kowienski biskup ks. Cyrtoǔt mocna zachwareŭszy wyjechaŭ zahranicu. Aposznije telehramy danosiać, szto u Berlini, niawytrymaŭszy aparacji, addaŭ Bohu ducha. — Wieczny pakoj Jaho duszy! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Sławiensko"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''Sławiensko-Charwacki katalicki Zjezd u Lublani.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na paŭdzion Austryjska-Wenherskaha panstwa, pry Adryjatyckim moru, żywuć dwa maleńkije sławianskije narody — Sławiency i Charwaty.</br> {{gap|1.5em}}Heta dwa czysta katalickije narody. Sławiencaŭ jość krychu miensz, jak 1¹/₂ miljona; adnacze ich kultura asobienna u 3-ch aposzních dziesiatkach let razwiwajecca duża piekna. Hramadzianie luczacca u relihijnyje, praświetnyje i haspadarskije supołki. Najważniejszaja i najwialikszaja ich sztodziennaja hazeta — heta „Slovenec“. Centr ich — horad Lublana, katory maić 45000 życielaŭ</br> {{gap|1.5em}}Charwatoǔ, katoryje żywuć na pałudnia-ǔschod ad sławiencoŭ, jość bliska 4 miljony. Adna ich czaść staić pad Aŭstryjskim prawicielstwam, druhaja pad Wenhierskim. Stalica ich zawiecca Zahreb. Siarod ich tak samo zaczałosia aposznimi hadami wialikaje katolickaje adradzeńnia.</br> {{gap|1.5em}}Mowa abodwuch narodaŭ, ich historyja, ichnyje patreby i zadańnia wielmi padobnyje i zrodnyje miż saboj, tak samo abodwy narody musiać zmahacca za swoj byt: Sławiency z Niemcami, Charwaty z Madziarami (Wenhrami), i zatoja samosaboj razumiejecca, szto abodwy narody zaǔsiahdy manilisia ǔzmocnić sajuz i drużbu miż saboj, kab tym lahczej było im supolnymi siłami razwiwać swajo relihinaje, narodnaje i haspadarskaje życcio.</br> {{gap|1.5em}}Najpiakniejszy płod hetaj drużby Sławiencoǔ z Charwatami, a razam najlepszaja paruka szczyraha i trywałaha złuczeńnia na pryszłaść, byŭ katalicki Zjezd, ustrojeny u sercy Sławenji — u „Biełaj“ Lublani — 23–27 żniǔnia. Hety zjeżd światkawali „u znaku Kryża“, katory <section end="Sławiensko"/><noinclude></noinclude> m22k9drjkuhjkeebkfx7b217omwza8p 301079 301077 2026-10-17T09:41:45Z RAleh111 4658 301079 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>byǔ prybrany palmami, laŭrami i kwietkami. Tut jaho spatkała kapituła warszaŭskaja (prałaty i kanoniki), i predstaǔniki roznych stanaǔ, prafesij, i bractwy.</br> {{gap|1.5em}}Prywitaǔszy usich sławami: „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus“ i wysłuchaŭszy niekolkich prywitalnych mowaŭ, arcybiskup sieŭ z biskupam sufraganam warszaǔskim Ruszkiewiczam na atkryty woz i pajechaŭ u pałac arcybiskupski na Miadowaj wulicy. <center>'''Arcybiskup — probaszczam.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}27 żniǔnia (9 wiereśnia) abniaŭ prabostwa pry kaściele Marjackim u Krakowie arcybiskup Simon. Na prywitańnie jaho sabralisia roznyja dastojniki z duchawienstwa i świeckich i było prybrana kolki tryumfalnych bramaŭ. <center>'''Nowy Paulin.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ministar unutrannych spraŭ pazwoliŭ panu Janu Zientkoǔskamu z Warszawy ustupić u klasztor ajcoŭ Paŭlinaŭ u Czenstachowie na Jasnaj hare. <center>'''Konhres federacji katalickaj.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Milwauke ŭ Ameryce adbyŭsia dwanasty konhres federacii, to znaczyć zwiazku, u katorym złuczany usie mieńszyja i bolszyja tawarystwy katalickija.</br> {{gap|1.5em}}Na hety konhres sabrałosia bolsz 30 tysiacz dusz. Z hetaj pryczyny u miejscowaj katedry adbyłosia uraczystaje nabażeństwa. Paśla byli mowy i narady, u katorych adnazhodna zhanili roznyje kirunki i pastupki nia zhodnyje s prawami boskimi i katalickimi. <center>'''Katalicki zjezd ziemlarobau.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U hiszpanskim mieście Corogne (Koroń) adbyǔsia zjezd ziemlarobaŭ, na katory zjechałasia bolsz 10 tysiacz asob z roznych staron Hispanii, najbolsz siabruki ziemlarobskich krużkoǔ sa swaimi probaszczami. <center>'''Światki u Chołmszczynie.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Rada Hasudarstwa wyraziła życzeńnie, kab u ważniejszyja katalickija światy zwalnialib czynoǔnikaŭ i wuczniaŭ katalikoŭ ad zaniatku. Dyk usie ministry wydali cyrkulary da padwiedamych im instytucijaǔ, kab da henaho życzeńnia Has. Rady stasawalisia. <center>'''Czechi da Lurd.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U proszłym miesiacu kampanija katalikoŭ-czechaǔ chadziła addać cześć Matca Boskaj u Lurd u Francji. Biezbożnyja hazety z rospaczaj piszuć, szto ǔsio zwialiczajecca lik katalikoŭ i pabożnych. <center>'''Śmierć biskupa.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kowienski biskup ks. Cyrtoǔt mocna zachwareŭszy wyjechaŭ zahranicu. Aposznije telehramy danosiać, szto u Berlini, niawytrymaŭszy aparacji, addaŭ Bohu ducha. — Wieczny pakoj Jaho duszy! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Sławiensko"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''Sławiensko-Charwacki katalicki Zjezd u Lublani.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na paŭdzion Austryjska-Wenherskaha panstwa, pry Adryjatyckim moru, żywuć dwa maleńkije sławianskije narody — Sławiency i Charwaty.</br> {{gap|1.5em}}Heta dwa czysta katalickije narody. Sławiencaŭ jość krychu miensz, jak 1¹/₂ miljona; adnacze ich kultura asobienna u 3-ch aposzních dziesiatkach let razwiwajecca duża piekna. Hramadzianie luczacca u relihijnyje, praświetnyje i haspadarskije supołki. Najważniejszaja i najwialikszaja ich sztodziennaja hazeta — heta „Slovenec“. Centr ich — horad Lublana, katory maić 45000 życielaŭ</br> {{gap|1.5em}}Charwatoǔ, katoryje żywuć na pałudnia-ǔschod ad sławiencoŭ, jość bliska 4 miljony. Adna ich czaść staić pad Aŭstryjskim prawicielstwam, druhaja pad Wenhierskim. Stalica ich zawiecca Zahreb. Siarod ich tak samo zaczałosia aposznimi hadami wialikaje katolickaje adradzeńnia.</br> {{gap|1.5em}}Mowa abodwuch narodaŭ, ich historyja, ichnyje patreby i zadańnia wielmi padobnyje i zrodnyje miż saboj, tak samo abodwy narody musiać zmahacca za swoj byt: Sławiency z Niemcami, Charwaty z Madziarami (Wenhrami), i zatoja samosaboj razumiejecca, szto abodwy narody zaǔsiahdy manilisia ǔzmocnić sajuz i drużbu miż saboj, kab tym lahczej było im supolnymi siłami razwiwać swajo relihinaje, narodnaje i haspadarskaje życcio.</br> {{gap|1.5em}}Najpiakniejszy płod hetaj drużby Sławiencoǔ z Charwatami, a razam najlepszaja paruka szczyraha i trywałaha złuczeńnia na pryszłaść, byŭ katalicki Zjezd, ustrojeny u sercy Sławenji — u „Biełaj“ Lublani — 23–27 żniǔnia. Hety zjeżd światkawali „u znaku Kryża“, katory <section end="Sławiensko"/><noinclude></noinclude> g018340wvvz378g7lk4vqtm34o6aizs 104 128330 301076 296567 2026-10-17T09:35:53Z RAleh111 4658 301076 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Dambrowa"/>{{gap|1.5em}}Znaczycca, Dambrawiancy dobra kratajucca i dobra radziać swaimi sprawami. A czutno, szto jaszcze nieszta dobraja naładżaicca tut, ali pra toja druhim razam napiszu. Na ciapier — jaszcze skażu Dambrawiancam i ich prawadyru: Pamahaj wam Bożyńka! {{справа|''Susied.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dambrowa"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> U niadzielu 1-ho wiereśnia adkryłasia pry Ostrabramskaj wulicy u d. № 10 u miastowaj sali pierszaja krajowaja wystaŭka chatnich wyrabaŭ. Jość szmat cikawych, bolej abo mieniej pieknych, i bolej abo mieniej praktycznych reczau, ale badaj najpraktyczniejszaja recz, heta snujka i krosny, wystaŭlanyje tkackim zakładam hr. Mohl. U aŭtorki i piatnicy da 3 hadziny uchod dla sielan pa 5 kap. Dyk chto budzie u Wilni hetymi dniami, nichaj kaniesznie zajdzie dy pryhledzicca i zrobić takije krosny dla swojej żonki abo daczki. Wystaŭka budzie adkryta da kanca wiereśnia. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Maj. Mulary,'''</span> świenciansk. paw. Tut było takoja zdareńnia. Rezali cialo u chlawie, dzie stajała matka hetaha cielaci, karowa pieknaja i zdarowaja, warta kala 100 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}Widziuczy śmierć swaho dziciaci, karowa ciażka uzdychnuła, na waczach jaje pakazalisia ślozy i pała niażywaja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Padbrodzie,'''</span> wil. hub., świenć. paw. Jeduczy maszynaj z Nowych Swieńcian da Padbrodzia, Michał Stankiewicz stajaŭ na ganaczku wagona. Wiecier sarwaŭ jamu szapku, a jon łowiaczy jaje saskoczyŭ z maszyny i tak zbiŭsia, szto czuć żywoha i biez nadziei prywiaźli jaho u żalezna-darożny szpital u Wilniu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk. hub.'''</span> Radny miastowy p. Prybytek opracowywaje prajekt ab ustrojstwie u Mińsku miastowaha domu pracy dla wulicznych żebrakoŭ.</br> {{gap|1.5em}}= Miastowaja apteka, katoraja mieła być atkryta u proszłaju niadzielu, s pryczyny niezakonczanych rabot kala jaje ustrojstwa, jeszcze ni atkryłasia i badaj ni atkryjecca u wiereśni. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Biełastok.'''</span> Hrodz. hub. Użo druhi raz hrodzienski hubernatar nieućwierdziŭ wybranaha miastowymi radnymi haradzkoha haławy. Pierszy raz byŭ wybrany pan Dawidoŭski, a ciapier inżynier K. M. Hołaŭski. Buduć trejcije wybary. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Chołm.'''</span> Użo atkryłasia nowaja chołmskaja hubernija, a zakryłasia hubernija siedleckaja.</br> {{gap|1.5em}}Hubernatar chołmski Wołżyn pawiedamiŭ chołmskaje bractwo prawasłaŭnaje, szto na kazionnyja służby u nowaj hubernji buduć prymać tolki prawasłaŭnych. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Sulisławicy,'''</span> pad Sandomieram. U świata naradzeńnia M. Boskaj u Sulisławicach adbywałasia uraczystać karonacii cudoŭnaha abraza Matki Boskaj.</br> {{gap|1.5em}}Na hety abchod sabrałosia kala 100 ksiandzoŭ i kala 20 tysiacz katalikoŭ, s katorych da 10 tysiacz byli u spowiedzi i bieżmawalisia. Abraz karonawaŭ biskup sandomierski J. E. ks. Ryks u asystencyi prałataŭ i kanonikaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na uraczystaść pryjszli kampanii z Sandomiera, Radomia, Kielcaŭ, Lublina i druhich miejscaŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Spożniany ćwiet.'''</span> U nikatorych miejscach u Polszczy zaćwili drewy pa sadoch. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Smalensk.'''</span> U pawiecie Dorohobuskim pany Penskije achwiarawali dwor z budynkami i parkam u wioscy Mytyszynie na ustrojstwa szpitala. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Piciarburh.'''</span> Rada ministraŭ pastanawila zniać uzmacawanuju achranu u mnohich miejscach, miż inszymi u paw. Biełastockim i u hub, warszaŭskaj, lublinskaj i siedleckaj. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Adesa.'''</span> U horadzie i akolicach zdarajucca wypadki chwaroby i śmierci na chalernuju zarazu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kijaǔ.'''</span> Tutaka sabraŭsia Usierasiejski zjezd ziemlarobaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Ułaści patrebawali adresaŭ usich czlenau zjezdu — i spisku, adkul chto pryjechaŭ i czym joń zajmajecca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Wiazyna,'''</span> wialejskaha pawietu, wilen. hub. Ad czysła 1 hetaha miesiaca zawiałasia tut pacztawaja stancija. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Turki i Baŭhary dabiwajuć pamiż saboj torhu ab nowych hranicach. Z dnia na dzień czakajuć kanca. Dy widać z usiaho, szto na Bałkanach — na doŭha, ci nie — a tki pakulszto supakoicca. Serby z Baŭharami maniacca ŭżo zrabić zamienu wajakami, katorych adny u druhich <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> td1g1kcuy8ir8anyllioatfghvgp75v 104 128332 301073 296559 2026-10-17T09:34:39Z RAleh111 4658 301073 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>pazabirali ŭ niawolu; Rumynija — raspuszczaja swajo zapasowaje wojska i t. d., i tolki ǔ Albanii nieszta anijak paradku nie dabjueca: tam niekolki jość achwotnikaŭ, katoryja chacieli-b zachapić kamandzierstwa u swaje ruki, dyk iduć nia to szto bojki, a prosta reżnia, dy razboi pamiż adnymi i druhimi parcijami. <center>{{larger|'''Na Dalokim uschodzie}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> tuzanina pamiz Japoncami i Kitajcami jeszcze nie zusim skonczyłasia. Paczałasia jana, jak wiadoma, paśla ŭbiŭstwa kitajcami czatyroch japonskich aficaraŭ, za śmierć katorych Japoncy damahajucca ad Kitaŭcaŭ roznaj adpłaty, i kali tyja ich nia spoŭniać, to, jak sami Japoncy pryznajucca, hatowy jany pajści na ŭsio, a hetaje ''usio'' wiadoma czym pachnie.</br> {{gap|1.5em}}Juanszykaj tymczasam atkazaŭ Japoncam, szto jon zdawolić ich żadańnia, dyk niby to i nia budzie ŭżo pryczyny da wajny, ale ŭsio-ż tki Japoncy rychtujucca s swaim wojskam, a Kitajcy wypisali sabie 200-niemcaŭ-aficeraŭ, katoryje musztrawali-b na europejski ład Kitajskaje wojsko. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Japonija.'''</span> Z pryczyny niładoŭ z Kitajam, japoncy zwialiczyli lik wajennych swajich karabloŭ kala kitajskich bierahoŭ, dzie ciapier budzić ich sztuk aż 17.</br> {{gap|1.5em}}Ab zhodu wiaducca uhawory japoncaŭ z kitajcami, i kab kitajcy lahczej i „achatniej“ padalisia na japonskuju zhodu, dyk japoncy — bacz — wystawilisia pirad Kitajam swajej straszennaj wajennaj siłaj, kab kitajcaŭ „zaspakojić“, szto japoncy błahoha adkazu „ni spadziajucca“. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Każuć, kali projdzie praz budyninu złodziej, to choć wuhły pakinie; a jak pralacić ahon, to niczoha nie zastaniecca. Szto praŭda — to praŭda: pażar — straszennaja zhuba; ale kali haspadar dbały, to jaho ŭsia budynina akuratna pastrachowana, dyk — ścieraży Boża biady — ŭsio-ż tki na pierszy paczatak pomacz budzie sa strachoŭki, a kali jaszcze padskoczyć hod — druhi ŭdały na poli, dyk niejak i sprawieca.</br> {{gap|1.5em}}Nia mienszaja, kali nia bolszaja bieda czym ahoń — złodziej, kali jon unadzicca da kaho dawiedacca z hodu ŭ hod: nażywie haspadar swajej, mazolnaj pracaj szto koleczy, a toj złydzień u śled i padbiare, woś tut i papraŭsia!</br> {{gap|1.5em}}Hetkich zładziejaŭ, hetkich złydniaŭ maje amal nia kożny z naszych haspadaroŭ. Nie ciahajuć jany, praŭda, z budyniny, ale prosta s poła.</br> {{gap|1.5em}}Praz uwieś hod starajecca haspadar sabrać szto najbolsz hnoju; nieraz i sztucznych paraszkoŭ za aposznija hroszy prykupić, usio kab jak padprawić swaju ziamlicu. Inszym razam pryskupić zierniaci, chacia-b na nasieńnie jak ściachnuć.</br> {{gap|1.5em}}A kolki sam napracujecca, dy kolki namazolić swaju żywiołu, pakul pryrychtuje rallu da pasiewu. Nu, ale ŭreszcia ŭsio pieratrywaŭ czaławiek i pryżdaŭ, szto zbażyna ŭżo zasiejana: czakaj tolki na ŭrodu. Woś i abchod pakazaŭsia: husty, ciomny, piorki szyrokija; hledziuczy, dusza cieszyca. Ażno tut — adkul szto brałosia — pamiż hetaj pieknaj zbażyny paczynaje pakazywacca ŭsielakaje ziało: zwaniec, świrepka, labiodka, padbiarozka, wasilki i t. d., i t. d. Miham usie hetyja niaproszenyja hości razpanoszywajucca pa ŭsim poli i ŭwieś toj pasiłak, jaki paściahiwaŭ swajej pracaj haspadar na pole dla zbażyny, wyciahiwajuć z ziamli hetyja złydni dla siabie, a pasiejenaja raślina raście, biednaja, jak na pustyni, i samo saboj razumiejecca, marnieje.</br> {{gap|1.5em}}Ciapier pasudzicia sami, ciż usio hetaje ziało — nia toj samy złodziej, szto abkradaje naszyje świrny?</br> {{gap|1.5em}}Ziało u zbażynie — heta nawat horsz złodzieja, horsz suszy, ci makryni, horsz hradu, — bo ŭsie hetyja biedy bywajuć kali-nikali, a ziało abkradaje nas z hodu ŭ hod akuratna. Kab nie ziało, arudy naszy u dwaja byli-b paŭniejszyja, a ziemli nia byli-b tak wypałaskany.</br> {{gap|1.5em}}Jaki-ż ratunak, jak zmahacca nam z hetym amal nie adwiecznym naszym woraham — paletkowym złodziejam — zialom?</br> {{gap|1.5em}}Piersz na piersz, razumiejecca, treba siejać tolki dobra aczyszczanym ad usielakaha ziella zierniam, kab samim nie raspaŭsiużywać na swaim poli zładziejaŭ. Hnoj można wywozić na pole tolki dobra pirahniŭszy, bo tady usielakaje nasieńnie ziella ŭ im pierapreje — zhłumicca i choć papadzie ǔ rallu — nie abojdzić.</br> {{gap|1.5em}}Ab dobraj i akuratnaj wyrabcy ziamli — i hawaryć nima czaho. Ale biada ǔ tym, szto na ǔsim naszym poli praz minułyja hady stolki ǔżo nazapasilasia nasieńnia usilakaho ziella, szto nam prydzicca patracić ni adzin hod, pakul udasca zusim jaho pazbycca.</br> {{gap|1.5em}}Treba wiedać, szto nasieńnie ziella <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> az2n7kcr4cs25c1i19ckh6fhv1eqlat 104 128334 301072 297204 2026-10-17T09:33:43Z RAleh111 4658 301072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>bywaje na stolki żywuczaje, szto może prależać kolki hadoǔ u ziamli, jakby czakajuczy na lepszyja warunki dla siabie i tady obchodzić.</br> {{gap|1.5em}}Zabić żyćcio ŭ hetym, nieraz jak makawaje ziernie, drobnińkim nasieńni ziella, katoraje ǔżo trapiła ŭ ziamlu — nie nasza zmoha, bo my tam jaho ani najdzim, ani ǔbaczym, dyk treba bracca na inszy sposab: pamahczy jamu jak najchutczej abyjści, ale ni dać adkrasawać. Dziela hetaha treba zawodzić u swajej haspadarcy karmowyja trawy, asabliwa kaniuszynu, dy nie pakidać jaje na nasieńnie, a jak tolki pacznie krasawac — skasić, tady razam z joju skosim i abyszoŭszaje, ale jeszcze nie pierekrasawaŭszaje ziało i hetkim paradkam źnisztożym jaho, bo patomstwa swajho jano nie pakinie.</br> {{gap|1.5em}}Druhaja rada i to najważniejszaja, katoraja ciapier jak raz na czasie, heta jak najraniej z wosini padorywać na zimu.</br> {{gap|1.5em}}Wialikuju abmyłku maje toj, chto dumaje, szto orka z wosini robicca tolki dziela taho, kab na wiasnu miensz raboty było. Nie! Tut najważniej toja, szto rana zaaraŭszy, pry ciopłaj wosini — ziało na uzruszanaj ziamli uśpieje pirad zimoj abyjści i jaho abo maroz zmarozić, abo można wydziarci baranoj. I, pakul u nas ni zawiadziecca taki paradak, kab usled za żniwom iszła i orka, datul my nie pazbudzimsia swajho złodzieja paletkowaha — ziella.</br> {{gap|1.5em}}Dyk biarymosia-ż jak najchutczej za orku na zimu! {{справа|''K-in-k.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Szmat sieladcou.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U gdanskaj zatoca u Niamieczczynie u hetym hadu łowiać tak szmat sieladcoǔ, jak nikoli, pierad hetym. Pradawali kapu pa 25 hroszaj.</br> {{gap|1.5em}}Moża i u nas sieladcy pataniejuć. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Śmierć u razpuszczanym żalezie.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U Anklickaj hucie żaleznaj u Humlet było strasznaje zdareńnie. Z niewiadomaj pryczyny penk kacioł i jaho askołki udaryli u rabotnikaǔ, szto stejali kala razpuszczanaho ad haraczyni żaleza.</br> {{gap|1.5em}}Dwa rabotniki uwalilisia u redkaje żaleza i u moment zhareli, aprocz ich śmierć dastali jeszcze dwa rabotniki i 15 czaławiek dastali ciażkija rany. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}54) Na palicy dźwie sinicy; szto papaduć — toja i zjaduć.</br> {{gap|1.5em}}55) Za biełym biarezniczkam tałałajczyk breszyć. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/25|№ 25]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/23|№ {{Абмылка|24|23}}]]'': 51) Capy, 52) Kala miski z łyżkami; 53) Zamok. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Zapas biady nia robić. {{gap|1.5em}}Dumki za harami, a śmierć za placzyma. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— U hetu wosiń ja użo mo dwuch zajcau zastreliu.</br> {{gap|1.5em}}— Oho! I sztoż ty z imi zrabiu?</br> {{gap|1.5em}}— Ja ich iznou puściu: nichaj sabie latajuć da zimy. {{gap|1.5em}}Haspadar sielski da haradzkoj pani, szto u jaho zahaściła:</br> {{gap|1.5em}}— A heta, paniczka, sztuczny nawoz.</br> {{gap|1.5em}}Miastowaja pani:</br> {{gap|1.5em}}— Moj Boża! Ciapier użo i heta stali padrablać!… </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 89xo79bt74vz4tjuph9qdawqhsi0plo 104 128360 301031 297221 2026-10-17T09:13:51Z RAleh111 4658 301031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 12 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 25'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Alkahol.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|II.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ale szto najważniejsza: alkahol zmienszywaje, abo i susim nisztożyć naszaje żyćcio duchoŭnaje. Kab heta sabie ujaśnić, pawinny my wiedać, szto żyćcio relihijnaje, zhodnaje z prawam naszaho sumieńnia, paddzierżywajecca naszaj silnaj wolaj.</br> {{gap|1.5em}}Silnaja wola chryścijanina — heta najważniejszaja padpora jaho relihii, jaho wiery ŭ zahrobnaje żyćcio. A sztoż tak zmahaje siłu woli naszaj, jak alkahol, jak skłonnaść niŭmiarkowanaja da napitkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Czaławiek robić sabie z alkaholu niejakaja bożyszcze i składaje jamu na afiaru dabro swajej siamji, swaju dobruju sławu ŭ ludziej i spakoj swajej duszy.</br> {{gap|1.5em}}Najspakajniejszy, najlepszy czaławiek, jak tolka pacznie zahladać czasta ŭ kieliszak, staniecca skora skłonnym da zawadak i niazhod, pazwolić jazyku paplić usielakija brudy, zrobicca złym dla chatnich, niamiłym dla susiedaŭ. A nawat czaławiek, szto pa krysie pje, dajeć dowad słabaj woli, bo czasta bajuczysia, kab jaho nie wyśmiejali, nia może pakinuć pić, choć i razumieje, szto i jon paddzierżywaje chwarobu ahulnaho pjanstwa szto zasłuha bolszaja susim nie pić, chacia dobra wiedaje, szto pjanicy wychodziać z tych, katoryja piersz nie nadta nizka kłanialisia alkaholu, ale ŭsioż taki byli jaho prychilnikami. Można śmieła skazać, szto alkahol adrywaje ludziej ad żyćcia relihijnaho, jak toj djabluk, bo chto tolki mnoha pje, toj bywaje zaŭsiahdy i razpusnym, żwierskim, i hatowym da ŭsiaho złoha. Darma jamu tłumaczyć ab żyćci wyższym, razumnym.</br> {{gap|1.5em}}Nieszczasnaja prywyczka pić, zabiwaje ŭ im lepszaje paczućcie. I woś taki czaławiek pawolna tracić paniaćcie, szto maje nieśmiertelnuju duszu, szto jon naznaczany da szczaścia ŭ zahrobnym świecie. Jon prybliżajecca da hatunku tej żywioły, katoraja lubić bałota i katoruju żydy uważajuć za nieczystuju.</br> {{gap|1.5em}}Nima dziwa, szto u Światym Pisańni mnoha jość hroźby dla tych, szto biaz miery pjuć, — i padachwoczywańnia, kab byli trezwymi. „Hora tym, szto smahła mohuć pić wino!“ każe prarok Izajasz (V. 20) „Aściarożny budźcie, kab sercy waszy nie byli ciażki abżarstwam“ — skazaŭ raz Chrystus da swaich wuczniaŭ. A światy Paweł każe: „Nie ŭpiwajciesia winom, szto maje niaczystatu, ale budźcie poŭny Ducha Światoha (Efez. 5.18). Światy Auhustyn nazywaje pjanstwa matkaj ŭsielakich prastupkaŭ, zamieszańniem rozumu, utrataj niewinnaści dabrawolnym zwarjacieńniem żyćciowaj hańbaj, nisławaj, paniżeńniem duszy. A woś jeszcze słowy światoha Bazyla Wialikaho: „Czym pjanica mudrejszy ad asła? Źwier nawat biezrazumny nia pjeć nad mieru, chaciaby jaho tysiaczy ludziej prymuszała“.</br> {{gap|1.5em}}Woś tady i pakazywajecca, szto chto choczyć mieć i rozum i sumieńnie czystaje, pawinien mieć alkahol u {{перанос пачатак|najwialik|szaj}}<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> l8rda44qln3onsqg9r8z87y269z52qr 104 128361 301032 296335 2026-10-17T09:15:22Z RAleh111 4658 301032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Alkahol"/>{{перанос канец|najwialik|szaj}} pahardzie. Alkahol jak gangrena pawolna ale peŭna padtoczywaje naszy dobryja nawyknieńnia i zarażaje duszu lenaściaj i niezdolnaściaj da pracy duchoǔnaj.</br> {{gap|1.5em}}Bo ci baczyŭ chto, kab pjanica dy byŭ praŭdziwym katalikom u swaich pastupkach, kab usiu swaju nadzieju papakładaŭ ŭ Bohu? Nie! Jaho paciechaj, jaho lekami na ǔsie życiowyja biedy jość szklanka dy kiliszak! aby wypić, a bolej niczym jon ni cikawicca, niczoha nichocza. I tak prażywaje swoj ziemski wiek, ni zrabiǔszy dla nikoha niczoha dobraha, pryhatawaǔszy tolki dla siabie zahubu daczesnuju i wiecznuju. <center>(''Budzie dalej'').</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1.5em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Alkahol"/> <section begin="Asieńni"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Asienni adwiaczorak.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} Żniwień skonczyŭsia. Raboty</br> {{gap|2em}}Mała ǔżo na poli…</br> Nudny czas dażdżoǔ i słoty</br> {{gap|2em}}Bliżycca usio bolej. U poŭni leta. U harodzie</br> {{gap|2em}}Wysadki jadrejuć</br> A ŭ sadoczku na wyhodzie</br> {{gap|2em}}Jabłyki żaŭciejuć. U harodczyku pad chataj</br> {{gap|2em}}Mienicca jurginia</br> Kwietkaj ciomna wiszniawataj</br> {{gap|2em}}Na prywiet dziaŭczynie. U poli hreczycha czarnieja</br> {{gap|2em}}Kitami — czubami</br> Zredka dzie-nia-dzie, bialeja</br> {{gap|2em}}Ptuszkaj — hałubami, U snapoch awios płaczliwa</br> {{gap|2em}}Wyhladaje z łaŭkaŭ,</br> Jak prynadnaja pażywa</br> {{gap|2em}}Wierabjoŭ dy kaŭkaŭ. Aziaredy mihaciacca</br> {{gap|2em}}Ubłutany ŭ siamieńni</br> I lany wun załaciacca</br> {{gap|2em}}Słanyje pa żmieni Tonie ŭsio ŭ zichcieńni słonca</br> {{gap|2em}}U pawietra chwali,</br> Pawuczyna — wałakonce</br> {{gap|2em}}Hdzieś liśnicca ŭ dali. Czaru poŭny adwieczorak:</br> {{gap|2em}}Słoniejka ihraje</br> I zachodziaczy na ŭzhorak</br> {{gap|2em}}Smutna spaziraje. Ureszcie staŭszy na zachodzie</br> {{gap|2em}}Usio paczyrwanieła,</br> Bytcym chustaczka pa modzie,</br> {{gap|2em}}I za les prysieła. Tut zaroj, kazaŭby ŭstużkaj</br> {{gap|2em}}Nieba kraj ściahnuŭsia,</br> I z uschodu nad haruszkaj</br> {{gap|2em}}Miesiac azirnuŭsia. Zawaruszylisia ludzi,</br> {{gap|2em}}Pola pakidajuć</br> I damoŭ pa ciażkim trudzie</br> {{gap|2em}}Borzda paśpieszajuć. Tam chtoś paciary haworyć,</br> {{gap|2em}}Tam znoŭ razmyszlaje…</br> A tym czasam ŭsich son moryć</br> {{gap|2em}}Woczy zażmuraje. {{справа|''A. Ziaziula.{{водступ|-1.5|em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|0.5em}}{{fine|1913 h. 31—VIII.}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Asieńni"/> <section begin="Kab"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kab ciabie piarun…</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>(Praǔdziwaja zdarennia; pa polsku apisaŭ K.).</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Byŭ na siale haspadar, czaławiek dobry, — ale, jak heta czasta bywajeć, mieŭ i jon adnu brydkuju wadu: klaŭ swaju żonku, dy duża straszna — piarunami.</br> {{gap|1.5em}}— A kab ciabie jasny piarun spaliŭ!</br> {{gap|1.5em}}Żonka prasila jaho kab pierastaŭ klaścisia, — ale napraśnia.</br> {{gap|1.5em}}Adnaho razu, kali jana duża jaho ab tym prasiła i tłumaczyła jamu, szto i ksiondz nakazywaŭ, kab ludzi nie klalisia, bo Boh budzie za heta karać, uhniewany nasz haspadar skazaŭ:</br> {{gap|1.5em}}— A szto mnie zrobicca? Jaż nie ściahnu z nieba piaruna, a kali i ściahnu dyk u ciabie, a nie ŭ mianie treśnić.</br> {{gap|1.5em}}A ŭ dadatku jeszcze paczaŭ bluźnić samomu Panu Bohu.</br> {{gap|1.5em}}Ale jak padumaŭ, szto jahonaja klaćba mahłab i ŭzapraŭdu ściahnuć na jaho piarun, niejak niałoŭka zrabiłasia haspadaru, — dyk, kab zalić rabaka, paszoŭ da susieda, u „manapolku“, pacieszycca pry czarcy.</br> {{gap|1.5em}}Nia doŭha adnacze moh cieszycca, bo czuć nia ŭ tej samaj chwili paczuŭ straszny huk, — heta piarun streliŭ dzieści bliska. Ludzi pierażahnalisia pabożna, ale na haspadaru aż skura skorczyłasia… niawiedama, skul heta bura ŭziałasia… a tut adczyniajucca dźwiery u karczmu, i ŭbiehaje żonka naszaho haspadara: nawit nie adzietaja, woczy wytaraszczenyje… <section end="Kab"/><noinclude></noinclude> 85073uzt9w1lvm3hf82r9dc7p0kknbl 301034 301032 2026-10-17T09:16:05Z RAleh111 4658 301034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Alkahol"/>{{перанос канец|najwialik|szaj}} pahardzie. Alkahol jak gangrena pawolna ale peŭna padtoczywaje naszy dobryja nawyknieńnia i zarażaje duszu lenaściaj i niezdolnaściaj da pracy duchoǔnaj.</br> {{gap|1.5em}}Bo ci baczyŭ chto, kab pjanica dy byŭ praŭdziwym katalikom u swaich pastupkach, kab usiu swaju nadzieju papakładaŭ ŭ Bohu? Nie! Jaho paciechaj, jaho lekami na ǔsie życiowyja biedy jość szklanka dy kiliszak! aby wypić, a bolej niczym jon ni cikawicca, niczoha nichocza. I tak prażywaje swoj ziemski wiek, ni zrabiǔszy dla nikoha niczoha dobraha, pryhatawaǔszy tolki dla siabie zahubu daczesnuju i wiecznuju. <center>(''Budzie dalej'').</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1.5em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Alkahol"/> <section begin="Asieńni"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Asieńni adwiaczorak.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} Żniwień skonczyŭsia. Raboty</br> {{gap|2em}}Mała ǔżo na poli…</br> Nudny czas dażdżoǔ i słoty</br> {{gap|2em}}Bliżycca usio bolej. U poŭni leta. U harodzie</br> {{gap|2em}}Wysadki jadrejuć</br> A ŭ sadoczku na wyhodzie</br> {{gap|2em}}Jabłyki żaŭciejuć. U harodczyku pad chataj</br> {{gap|2em}}Mienicca jurginia</br> Kwietkaj ciomna wiszniawataj</br> {{gap|2em}}Na prywiet dziaŭczynie. U poli hreczycha czarnieja</br> {{gap|2em}}Kitami — czubami</br> Zredka dzie-nia-dzie, bialeja</br> {{gap|2em}}Ptuszkaj — hałubami, U snapoch awios płaczliwa</br> {{gap|2em}}Wyhladaje z łaŭkaŭ,</br> Jak prynadnaja pażywa</br> {{gap|2em}}Wierabjoŭ dy kaŭkaŭ. Aziaredy mihaciacca</br> {{gap|2em}}Ubłutany ŭ siamieńni</br> I lany wun załaciacca</br> {{gap|2em}}Słanyje pa żmieni Tonie ŭsio ŭ zichcieńni słonca</br> {{gap|2em}}U pawietra chwali,</br> Pawuczyna — wałakonce</br> {{gap|2em}}Hdzieś liśnicca ŭ dali. Czaru poŭny adwieczorak:</br> {{gap|2em}}Słoniejka ihraje</br> I zachodziaczy na ŭzhorak</br> {{gap|2em}}Smutna spaziraje. Ureszcie staŭszy na zachodzie</br> {{gap|2em}}Usio paczyrwanieła,</br> Bytcym chustaczka pa modzie,</br> {{gap|2em}}I za les prysieła. Tut zaroj, kazaŭby ŭstużkaj</br> {{gap|2em}}Nieba kraj ściahnuŭsia,</br> I z uschodu nad haruszkaj</br> {{gap|2em}}Miesiac azirnuŭsia. Zawaruszylisia ludzi,</br> {{gap|2em}}Pola pakidajuć</br> I damoŭ pa ciażkim trudzie</br> {{gap|2em}}Borzda paśpieszajuć. Tam chtoś paciary haworyć,</br> {{gap|2em}}Tam znoŭ razmyszlaje…</br> A tym czasam ŭsich son moryć</br> {{gap|2em}}Woczy zażmuraje. {{справа|''A. Ziaziula.{{водступ|-1.5|em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|0.5em}}{{fine|1913 h. 31—VIII.}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Asieńni"/> <section begin="Kab"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kab ciabie piarun…</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>(Praǔdziwaja zdarennia; pa polsku apisaŭ K.).</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Byŭ na siale haspadar, czaławiek dobry, — ale, jak heta czasta bywajeć, mieŭ i jon adnu brydkuju wadu: klaŭ swaju żonku, dy duża straszna — piarunami.</br> {{gap|1.5em}}— A kab ciabie jasny piarun spaliŭ!</br> {{gap|1.5em}}Żonka prasila jaho kab pierastaŭ klaścisia, — ale napraśnia.</br> {{gap|1.5em}}Adnaho razu, kali jana duża jaho ab tym prasiła i tłumaczyła jamu, szto i ksiondz nakazywaŭ, kab ludzi nie klalisia, bo Boh budzie za heta karać, uhniewany nasz haspadar skazaŭ:</br> {{gap|1.5em}}— A szto mnie zrobicca? Jaż nie ściahnu z nieba piaruna, a kali i ściahnu dyk u ciabie, a nie ŭ mianie treśnić.</br> {{gap|1.5em}}A ŭ dadatku jeszcze paczaŭ bluźnić samomu Panu Bohu.</br> {{gap|1.5em}}Ale jak padumaŭ, szto jahonaja klaćba mahłab i ŭzapraŭdu ściahnuć na jaho piarun, niejak niałoŭka zrabiłasia haspadaru, — dyk, kab zalić rabaka, paszoŭ da susieda, u „manapolku“, pacieszycca pry czarcy.</br> {{gap|1.5em}}Nia doŭha adnacze moh cieszycca, bo czuć nia ŭ tej samaj chwili paczuŭ straszny huk, — heta piarun streliŭ dzieści bliska. Ludzi pierażahnalisia pabożna, ale na haspadaru aż skura skorczyłasia… niawiedama, skul heta bura ŭziałasia… a tut adczyniajucca dźwiery u karczmu, i ŭbiehaje żonka naszaho haspadara: nawit nie adzietaja, woczy wytaraszczenyje… <section end="Kab"/><noinclude></noinclude> 6hvskodwor7ecrg6j31t7b1j9bkpw1z 104 128366 301036 296383 2026-10-17T09:17:10Z RAleh111 4658 301036 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kab"/>{{gap|1.5em}}— Szto stałosia? — pytaje haspadar.</br> {{gap|1.5em}}— Piarun streliǔ u naszuju chacionu, akurat u tuju samuju stanciju, dzie ty stajaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Zsunuŭsia haspadar z łaŭki i choczyć biehczy na ratunak.</br> {{gap|1.5em}}— Pastoj! Nie, nie haryć; heta byǔ suchij piarun, — kryczyć żonka. Ulacieŭ praz wakno, pieralacieŭ praz siaredzinu chaty, akurat tam, dzie ty stajaǔ, dy i wylacieŭ praz kamin. Tolki szybu adnu wybiǔ. Dziakawać Bohu, szto ciabie u chacie niebyło, — a to jak raz jon ciabie pieranuŭby.</br> {{gap|1.5em}}Lahczej zrabiłasia haspadaru, ale ŭziaŭ jaho strach, kab to hety piarun nie zachacieǔ znoǔ u tuju samuju stanciju udaryć, bo woś i żonka kazała: „a to jak raz u ciabie pieranuŭby“… Nawit chacieŭ znowu żonku klaści: kab ciabie piarun spaliǔ! — ale niejak nia moh ciapier adważycca… Paśla jon jej zaŭsio naklanieć, — ale sionika, nie! Chacieŭ także ad piarunu uciaczy, — dyk paszoŭ spać nie ǔ chatu, ale ǔ puniu.“</br> {{gap|1.5em}}Loh, ale leżaŭ nia doǔha, bo woś ni z taho ni z siaho kali nia huknieć druhi piarun, aż jasna zrabiłasia u puni; — mużyka padkinuło nieszta u haru…</br> {{gap|1.5em}}Szto heta stałosia?</br> {{gap|1.5em}}Paszczupaŭ mużyk haławu, — haława ceła; hładzić, aż heta piarun tresnuǔ u sam kut puni, adłupiŭ kaniec balki i razbiǔ jaho na szczepki, ale na szczaście piarun i znoŭ byǔ suchi i nie zapaliŭ puni.</br> {{gap|1.5em}}Ciapier ǔżo nasz haspadar nia moh daŭżej wytrymać.</br> {{gap|1.5em}}— Piarunami mianie Boh praśledujec, — ad Boha nie ǔciaku; treci piarun mianie peŭna u samaje serca treśnić, użo nia zmylić.</br> {{gap|1.5em}}Dyk uklenczyǔ sabie ŭ puni, i praklenezyǔ cełuju nocz u pakucie, i prasiǔ Pana Boha:</br> {{gap|1.5em}}— Panie Boże! ǔżo nikoli nia budu klaścisia, tolki nie zabiwaj mianie. Papraŭlusia, Bożeńka, tolki mianie ni karaj!</br> {{gap|1.5em}}I tahdy pastanawiǔ sabie, szto ad hetaho czasu nia budzić boli klaścisia i słowa datrymaǔ. {{справа|Tłumaczyǔ ''P. Pr.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kab"/> <section begin="Ś-ty"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Ś-ty Piotr Klawer.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Syn ważnych panoǔ u Ispanii św. Piotr Klawer radziŭsia ŭ miasteczku Werdu kala 1581 hodu.</br> {{gap|1.5em}}Ad małku byŭ wielmi pabożny, a pakonczyǔszy nawuki ǔ uniwersytecie Barcełonskim, na 20 hadu pastupiŭ u zakonniki Tawarystwa Jezusowaho, dzie dawaŭ druhim prykład zakonnych cnotaŭ i drużyǔ z błahasławionym Alfonsam Rodrygiezam, katory wyprarokawaŭ Piotru wialikuju i trudnuju pracu u kaściele Chrystusa a tak sama wialikuju i chwału ǔ niebi za tyja zasłuhi.</br> {{gap|1.5em}}Pa wyświaczeńniu na ksiandza Piotra pasłali ǔ amerykanski horad Kartagenu, kudy z Afryki prywozili murynaǔ, dziela pradaży ich amerykanskim bahaczom u niewolu.</br> {{gap|1.5em}}Pasłuzie hetym niszczaśliwym i paświaciŭsia światy Piotr Klawer.</br> {{gap|1.5em}}Hlaŭnaja jaho meta była ratawać ich duszy ad wiecznaj zhinoty, ale jon kazaŭ, szto treba paczynać ad cieła a paśla ǔżo pierachodzić da duszy.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaho św. Piotr Klawer, spatkaŭszy prywiezianych murynaǔ piersz za ǔsio razdawaŭ im. hałodnym chleb i roznuju jadu i dawaŭ im prytułak, a paśla užo chryściǔ ich dziaciej, apiekawaŭsia chworymi, wuczyŭ usich wiery ǔ praŭdziwaho Boha i nie zabywaŭ ich, pakul nie wysłali ich z hetaho horadu, dyk tady druhije pryjeżdżali i jon z imi pastupaŭ tak sama.</br> {{gap|1.5em}}Złaszcza byǔ miłaserny nad chworymi, katorym służyǔ, jak tolki moh i caławaŭ ich rany, a niekatorych cudoǔna wyzdarawiǔ swajej madlitwaj.</br> {{gap|1.5em}}Hetak pracawaŭ praz 40 hadoŭ i achryściǔ kala 4 sot tysiacz murynaǔ.</br> {{gap|1.5em}}U swaim prywatnym życi jon żyǔ jak najbiadniej. Za jadu używaŭ tolki kusok czornaho chleba s sałataj abo druhoj jarynaj. Spaŭ na ćwiordym i try razy u nocz biczawaŭsia. Nasiŭ wałasianicu, a procz hetaho na pleczach i hrudziach mieŭ kryży z hostrymi ćwieczkami, katoryje kałoli jamu cieła. Zawierczawaŭ szyju i biodry kuskom adzieży naszpikawanaj tak sama ćwieczkami. Dziela hetych ćwieczkoǔ (pa łacinie — klawes) Jaho i nazwano „Klaweram“. Użo za życia ŭsie jaho mieli za światoho, bo z im niraz zdaralisia cudoŭnyja reczy: każuczy nawuku jon kolki raz upadaǔ u zachwyt niabieski i ǔznosiŭsia ŭ pawietre nad ambonijaj. Adnaho razu ceła jaho napoŭniłasia świałom, dyk usie zbiehlisia, dumajuczy, szto pażar, ale tut ubaczyli św. Piotra Klawera s kryżam u rukach, padniaŭszahosia ŭ pawietra, a z hetaho kryża wychodziła jasnaść.</br> {{gap|1.5em}}Umior ǔ dzień naradzeńnia Matki Boskaj, da katoraj cełaje żyćcio byǔ wielmi nabożny ŭ 1654 hadu, majuczy 73 hady ad rodu.</br> <section end="Ś-ty"/><noinclude></noinclude> fjcnrbzuywhgzjlym00tqe7ahnx2u4s 301037 301036 2026-10-17T09:17:28Z RAleh111 4658 301037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kab"/>{{gap|1.5em}}— Szto stałosia? — pytaje haspadar.</br> {{gap|1.5em}}— Piarun streliǔ u naszuju chacionu, akurat u tuju samuju stanciju, dzie ty stajaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Zsunuŭsia haspadar z łaŭki i choczyć biehczy na ratunak.</br> {{gap|1.5em}}— Pastoj! Nie, nie haryć; heta byǔ suchij piarun, — kryczyć żonka. Ulacieŭ praz wakno, pieralacieŭ praz siaredzinu chaty, akurat tam, dzie ty stajaǔ, dy i wylacieŭ praz kamin. Tolki szybu adnu wybiǔ. Dziakawać Bohu, szto ciabie u chacie niebyło, — a to jak raz jon ciabie pieranuŭby.</br> {{gap|1.5em}}Lahczej zrabiłasia haspadaru, ale ŭziaŭ jaho strach, kab to hety piarun nie zachacieǔ znoǔ u tuju samuju stanciju udaryć, bo woś i żonka kazała: „a to jak raz u ciabie pieranuŭby“… Nawit chacieŭ znowu żonku klaści: kab ciabie piarun spaliǔ! — ale niejak nia moh ciapier adważycca… Paśla jon jej zaŭsio naklanieć, — ale sionika, nie! Chacieŭ także ad piarunu uciaczy, — dyk paszoŭ spać nie ǔ chatu, ale ǔ puniu.“</br> {{gap|1.5em}}Loh, ale leżaŭ nia doǔha, bo woś ni z taho ni z siaho kali nia huknieć druhi piarun, aż jasna zrabiłasia u puni; — mużyka padkinuło nieszta u haru…</br> {{gap|1.5em}}Szto heta stałosia?</br> {{gap|1.5em}}Paszczupaŭ mużyk haławu, — haława ceła; hładzić, aż heta piarun tresnuǔ u sam kut puni, adłupiŭ kaniec balki i razbiǔ jaho na szczepki, ale na szczaście piarun i znoŭ byǔ suchi i nie zapaliŭ puni.</br> {{gap|1.5em}}Ciapier ǔżo nasz haspadar nia moh daŭżej wytrymać.</br> {{gap|1.5em}}— Piarunami mianie Boh praśledujec, — ad Boha nie ǔciaku; treci piarun mianie peŭna u samaje serca treśnić, użo nia zmylić.</br> {{gap|1.5em}}Dyk uklenczyǔ sabie ŭ puni, i praklenezyǔ cełuju nocz u pakucie, i prasiǔ Pana Boha:</br> {{gap|1.5em}}— Panie Boże! ǔżo nikoli nia budu klaścisia, tolki nie zabiwaj mianie. Papraŭlusia, Bożeńka, tolki mianie ni karaj!</br> {{gap|1.5em}}I tahdy pastanawiǔ sabie, szto ad hetaho czasu nia budzić boli klaścisia i słowa datrymaǔ. {{справа|Tłumaczyǔ ''P. Pr.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kab"/> <section begin="Ś-ty"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Ś-ty Piotr Klawer.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Syn ważnych panoǔ u Ispanii św. Piotr Klawer radziŭsia ŭ miasteczku Werdu kala 1581 hodu.</br> {{gap|1.5em}}Ad małku byŭ wielmi pabożny, a pakonczyǔszy nawuki ǔ uniwersytecie Barcełonskim, na 20 hadu pastupiŭ u zakonniki Tawarystwa Jezusowaho, dzie dawaŭ druhim prykład zakonnych cnotaŭ i drużyǔ z błahasławionym Alfonsam Rodrygiezam, katory wyprarokawaŭ Piotru wialikuju i trudnuju pracu u kaściele Chrystusa a tak sama wialikuju i chwału ǔ niebi za tyja zasłuhi.</br> {{gap|1.5em}}Pa wyświaczeńniu na ksiandza Piotra pasłali ǔ amerykanski horad Kartagenu, kudy z Afryki prywozili murynaǔ, dziela pradaży ich amerykanskim bahaczom u niewolu.</br> {{gap|1.5em}}Pasłuzie hetym niszczaśliwym i paświaciŭsia światy Piotr Klawer.</br> {{gap|1.5em}}Hlaŭnaja jaho meta była ratawać ich duszy ad wiecznaj zhinoty, ale jon kazaŭ, szto treba paczynać ad cieła a paśla ǔżo pierachodzić da duszy.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaho św. Piotr Klawer, spatkaŭszy prywiezianych murynaǔ piersz za ǔsio razdawaŭ im. hałodnym chleb i roznuju jadu i dawaŭ im prytułak, a paśla užo chryściǔ ich dziaciej, apiekawaŭsia chworymi, wuczyŭ usich wiery ǔ praŭdziwaho Boha i nie zabywaŭ ich, pakul nie wysłali ich z hetaho horadu, dyk tady druhije pryjeżdżali i jon z imi pastupaŭ tak sama.</br> {{gap|1.5em}}Złaszcza byǔ miłaserny nad chworymi, katorym służyǔ, jak tolki moh i caławaŭ ich rany, a niekatorych cudoǔna wyzdarawiǔ swajej madlitwaj.</br> {{gap|1.5em}}Hetak pracawaŭ praz 40 hadoŭ i achryściǔ kala 4 sot tysiacz murynaǔ.</br> {{gap|1.5em}}U swaim prywatnym życi jon żyǔ jak najbiadniej. Za jadu używaŭ tolki kusok czornaho chleba s sałataj abo druhoj jarynaj. Spaŭ na ćwiordym i try razy u nocz biczawaŭsia. Nasiŭ wałasianicu, a procz hetaho na pleczach i hrudziach mieŭ kryży z hostrymi ćwieczkami, katoryje kałoli jamu cieła. Zawierczawaŭ szyju i biodry kuskom adzieży naszpikawanaj tak sama ćwieczkami. Dziela hetych ćwieczkoǔ (pa łacinie — klawes) Jaho i nazwano „Klaweram“. Użo za życia ŭsie jaho mieli za światoho, bo z im niraz zdaralisia cudoŭnyja reczy: każuczy nawuku jon kolki raz upadaǔ u zachwyt niabieski i ǔznosiŭsia ŭ pawietre nad ambonijaj. Adnaho razu ceła jaho napoŭniłasia świałom, dyk usie zbiehlisia, dumajuczy, szto pażar, ale tut ubaczyli św. Piotra Klawera s kryżam u rukach, padniaŭszahosia ŭ pawietra, a z hetaho kryża wychodziła jasnaść.</br> {{gap|1.5em}}Umior ǔ dzień naradzeńnia Matki Boskaj, da katoraj cełaje żyćcio byǔ wielmi nabożny ŭ 1654 hadu, majuczy 73 hady ad rodu.</br> <section end="Ś-ty"/><noinclude></noinclude> p1irmq6jjuhvijc78mpovhnfa9h58fd 104 128367 301039 297955 2026-10-17T09:18:30Z RAleh111 4658 301039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ś-ty"/>{{gap|1.5em}}Byǔszy cudoǔnym pry życi, nie pierastaŭ rabić cudaŭ i pa śmierci, dziela czaho Papież Pius IX abwieściǔ jaho błahasławionym, a Leon XIII u 1888 hadu zaliczyǔ jaho u światyje.</br> {{gap|1.5em}}My, braty chryścijanie, wuczymosia ad św. Piotra Klawera żywoj wiery ŭ praǔdy Boskija i hatowaści pracawać dla chworych i niszczaśliwych, a ni dbać ab wyhodach cieła, kab wypaŭniajuczy zakon Boży zasłużyli i my z hetym światym ahladać wieczna Boha ǔ niebie. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ś-ty"/> <section begin="Krupicca"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wioska <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%; letter-spacing: -0.1px;">'''Krupicca'''</span> Minskaj hub. i pawietu. Tutejszy kramnik byǔszy pjanawatym, kali żonka jaho stała łajać, szto jon marnuje hroszy na wodku, sa złości chapiŭ woctawaj essencii i wypiǔ jaje. Pierszy ratunak daŭ miejscowy chwelczar, a paśla jaho pawieźli da Minska u szpital. Ci azdarawieje jon trudna zhadać, ale skarej szto nie, bo za mnoha tki chapiŭ henaj essencii. Woś da czaho dawodzić harełka, a ludzi ǔsioz z jej razstacca nia choczuć. A para ǔżo paliczyć tyja szkody, jakija heta hara robić biednym ludziam, dy pakinuć jaje raz na usiohdy. {{справа|''A. Z.{{gap|1.5em}}}} <section end="Krupicca"/> <section begin="Ruszczany"/>{{gap|1.5em}}W. <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%; letter-spacing: -0.1px;">'''Ruszczany'''</span> Hrodz. hub. Praświeta szyrycca szto raz bolsz, każe nie adzin, hledziuczy na toje, jak siut tut pa wioskach paczali ludzi czytać hazety.</br> {{gap|1.5em}}Ci mnoha ǔ hetym praǔdy, nieszta nia choczecca wieryć. Zdawałobysia, czamuż tak, użoż kożnamu wiedama, jakuju usłuhu niasie hazeta ludziam: swaimi radami naǔczaje jana jak pa chryścijansku żyć, jak majuć ludzi haspadaryć, każe, szto na świeci czuwać… usioż heta praciraje ludziam woczy i z ciemnaty na świet wywodzić; czahoż boli treba, oś i praświeta! Zdajecca czamuż tut nie dawierać? — Dzie dobraja hazeta, tam musić być i praświeta. Adnak nie tak bywaje. Baczym druhoje. Niekatoryje ludzi nawat i czasta-husta czytajuć hazety, ŭ katorych piszecca szmat czaho dobraho, a kali hlanuć na ich — jakimi byli daŭniej, takimi zastalisia i ciapier, jak żyli, tak i żyjuć, jak haspadaryli, tak i haspadarać i niŭczym żadnaj pieramieny — usienko pa staromu.</br> {{gap|1.5em}}Pryczyna ǔsiamu taja, szto adno czytańnie jeszcze mała robić, a treba dobra, hłyboka ǔdumywacca u toje, szto czytajem i kali heta najdzim zhodnym s ćwiarozym rozumam, dyk zaraz że bracca rabić tak, jak hazeta radzić.</br> {{gap|1.5em}}Czytajuć bo ludzi ab patrebie pajści na asabniaki, dzie można wyhadniej pawiaści haspadarku, ab tym, kab kramki chaǔrusnyje zakładać, nie dawacca woǔczaj apiecy żydoŭskaho handlu, jak dzie szto rabić, kab bolszuju karyść dawała haspadarka, ale ŭsio heta tolki praczytajuć i zabywajuć.</br> {{gap|1.5em}}Datul hazeta budzie nam pustym słowam, pakul my nie paczniem hłybiej zastanaŭlacca i ǔdumowacca ǔ toje, szto jana padaje.</br> {{gap|1.5em}}Pakul taho nia budzie, nie skażu kab szyryłaś praświeta miż ludźmi. Tojeż można budzie nazwać praświetaj, kali my paczniem papraŭdzi karystać z jaje.</br> {{gap|1.5em}}Dyk paczniemoż karystać z rozumam pa ludzku, s ''t''ych rad, katoryje padajuć nam naszy światlejszyje braty, szto nie szkadujuć pracy i hroszy na wydawanie hazet dziela naszaj praświety. {{справа|''Ruszczaniec.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ruszczany"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U paniadziełak 9 wieraśnia u kaściele Katedralnym Wilenskim adbyłosia żałobnaje nabażenstwo za duszu św. p. biskupa żmudzkaho ks. G. Cyrtoŭta, pamiorszaho 5 wier. ŭ Berlinie, kudy jezdziŭ laczycca. U tojże dzień cieła niaboszczyka biskupa chawali u Koŭnie, kudy prywieźli z Berlina. Na pachawańnie pryjechali biskupy z Sandamiera, Włoclaŭka i Sejn i arcybiskup s Pieciarburha, ad Wilenskaj dyecezii byli ks. prałaty J. Kurczeŭski i J. Hanusowicz. <center>{{larger|'''Papież i Francija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Francuski urad złożany z nidawierkaŭ i sacyalistaŭ u 1904 hadu sarwaŭ usiakija stasunki z Papieżam i staŭ usiakimi sposabami praśledawać katalickaje duchawienstwa. Ciapier że palityki francuskije ahledzilisia, szto hetakije pastupki ni na dabro wychodziać dla Francii. Niemcy, ludzi chitryja, starajucca wykarystać usiakuju palitycznuju abmylku swaich susiedziaŭ. Hetak sama i ciapier stali abiecać zaapiekawacca nad katalikami ŭ krajach niechryścijanskich, a hetaż padarwałab pawahu Francii prad azijackimi narodami. Dziela betaho ŭrad francuski paczaŭ iznoŭ hadzicca z Papieżam. Pierahawory hetyje dzierżacca u hłybokim sekrecie. <center>{{larger|'''Konsekracija kaścioła.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Siedlcach (u Polszczy) wystawili <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> hc4a9r4s1do9eq36z5759zhueuvubbz 301042 301039 2026-10-17T09:18:49Z RAleh111 4658 301042 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ś-ty"/>{{gap|1.5em}}Byǔszy cudoǔnym pry życi, nie pierastaŭ rabić cudaŭ i pa śmierci, dziela czaho Papież Pius IX abwieściǔ jaho błahasławionym, a Leon XIII u 1888 hadu zaliczyǔ jaho u światyje.</br> {{gap|1.5em}}My, braty chryścijanie, wuczymosia ad św. Piotra Klawera żywoj wiery ŭ praǔdy Boskija i hatowaści pracawać dla chworych i niszczaśliwych, a ni dbać ab wyhodach cieła, kab wypaŭniajuczy zakon Boży zasłużyli i my z hetym światym ahladać wieczna Boha ǔ niebie. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ś-ty"/> <section begin="Krupicca"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wioska <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%; letter-spacing: -0.1px;">'''Krupicca'''</span> Minskaj hub. i pawietu. Tutejszy kramnik byǔszy pjanawatym, kali żonka jaho stała łajać, szto jon marnuje hroszy na wodku, sa złości chapiŭ woctawaj essencii i wypiǔ jaje. Pierszy ratunak daŭ miejscowy chwelczar, a paśla jaho pawieźli da Minska u szpital. Ci azdarawieje jon trudna zhadać, ale skarej szto nie, bo za mnoha tki chapiŭ henaj essencii. Woś da czaho dawodzić harełka, a ludzi ǔsioz z jej razstacca nia choczuć. A para ǔżo paliczyć tyja szkody, jakija heta hara robić biednym ludziam, dy pakinuć jaje raz na usiohdy. {{справа|''A. Z.{{gap|1.5em}}}} <section end="Krupicca"/> <section begin="Ruszczany"/>{{gap|1.5em}}W. <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%; letter-spacing: -0.1px;">'''Ruszczany'''</span> Hrodz. hub. Praświeta szyrycca szto raz bolsz, każe nie adzin, hledziuczy na toje, jak siut tut pa wioskach paczali ludzi czytać hazety.</br> {{gap|1.5em}}Ci mnoha ǔ hetym praǔdy, nieszta nia choczecca wieryć. Zdawałobysia, czamuż tak, użoż kożnamu wiedama, jakuju usłuhu niasie hazeta ludziam: swaimi radami naǔczaje jana jak pa chryścijansku żyć, jak majuć ludzi haspadaryć, każe, szto na świeci czuwać… usioż heta praciraje ludziam woczy i z ciemnaty na świet wywodzić; czahoż boli treba, oś i praświeta! Zdajecca czamuż tut nie dawierać? — Dzie dobraja hazeta, tam musić być i praświeta. Adnak nie tak bywaje. Baczym druhoje. Niekatoryje ludzi nawat i czasta-husta czytajuć hazety, ŭ katorych piszecca szmat czaho dobraho, a kali hlanuć na ich — jakimi byli daŭniej, takimi zastalisia i ciapier, jak żyli, tak i żyjuć, jak haspadaryli, tak i haspadarać i niŭczym żadnaj pieramieny — usienko pa staromu.</br> {{gap|1.5em}}Pryczyna ǔsiamu taja, szto adno czytańnie jeszcze mała robić, a treba dobra, hłyboka ǔdumywacca u toje, szto czytajem i kali heta najdzim zhodnym s ćwiarozym rozumam, dyk zaraz że bracca rabić tak, jak hazeta radzić.</br> {{gap|1.5em}}Czytajuć bo ludzi ab patrebie pajści na asabniaki, dzie można wyhadniej pawiaści haspadarku, ab tym, kab kramki chaǔrusnyje zakładać, nie dawacca woǔczaj apiecy żydoŭskaho handlu, jak dzie szto rabić, kab bolszuju karyść dawała haspadarka, ale ŭsio heta tolki praczytajuć i zabywajuć.</br> {{gap|1.5em}}Datul hazeta budzie nam pustym słowam, pakul my nie paczniem hłybiej zastanaŭlacca i ǔdumowacca ǔ toje, szto jana padaje.</br> {{gap|1.5em}}Pakul taho nia budzie, nie skażu kab szyryłaś praświeta miż ludźmi. Tojeż można budzie nazwać praświetaj, kali my paczniem papraŭdzi karystać z jaje.</br> {{gap|1.5em}}Dyk paczniemoż karystać z rozumam pa ludzku, s ''t''ych rad, katoryje padajuć nam naszy światlejszyje braty, szto nie szkadujuć pracy i hroszy na wydawanie hazet dziela naszaj praświety. {{справа|''Ruszczaniec.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ruszczany"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U paniadziełak 9 wieraśnia u kaściele Katedralnym Wilenskim adbyłosia żałobnaje nabażenstwo za duszu św. p. biskupa żmudzkaho ks. G. Cyrtoŭta, pamiorszaho 5 wier. ŭ Berlinie, kudy jezdziŭ laczycca. U tojże dzień cieła niaboszczyka biskupa chawali u Koŭnie, kudy prywieźli z Berlina. Na pachawańnie pryjechali biskupy z Sandamiera, Włoclaŭka i Sejn i arcybiskup s Pieciarburha, ad Wilenskaj dyecezii byli ks. prałaty J. Kurczeŭski i J. Hanusowicz. <center>{{larger|'''Papież i Francija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Francuski urad złożany z nidawierkaŭ i sacyalistaŭ u 1904 hadu sarwaŭ usiakija stasunki z Papieżam i staŭ usiakimi sposabami praśledawać katalickaje duchawienstwa. Ciapier że palityki francuskije ahledzilisia, szto hetakije pastupki ni na dabro wychodziać dla Francii. Niemcy, ludzi chitryja, starajucca wykarystać usiakuju palitycznuju abmylku swaich susiedziaŭ. Hetak sama i ciapier stali abiecać zaapiekawacca nad katalikami ŭ krajach niechryścijanskich, a hetaż padarwałab pawahu Francii prad azijackimi narodami. Dziela betaho ŭrad francuski paczaŭ iznoŭ hadzicca z Papieżam. Pierahawory hetyje dzierżacca u hłybokim sekrecie. <center>{{larger|'''Konsekracija kaścioła.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Siedlcach (u Polszczy) wystawili <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> soqycirqwhh09tles961oet1m2wylnt 301052 301042 2026-10-17T09:21:11Z RAleh111 4658 301052 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ś-ty"/>{{gap|1.5em}}Byǔszy cudoǔnym pry życi, nie pierastaŭ rabić cudaŭ i pa śmierci, dziela czaho Papież Pius IX abwieściǔ jaho błahasławionym, a Leon XIII u 1888 hadu zaliczyǔ jaho u światyje.</br> {{gap|1.5em}}My, braty chryścijanie, wuczymosia ad św. Piotra Klawera żywoj wiery ŭ praǔdy Boskija i hatowaści pracawać dla chworych i niszczaśliwych, a ni dbać ab wyhodach cieła, kab wypaŭniajuczy zakon Boży zasłużyli i my z hetym światym ahladać wieczna Boha ǔ niebie. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ś-ty"/> <section begin="Krupicca"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wioska <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%; letter-spacing: -0.1px;">'''Krupicca'''</span> Minskaj hub. i pawietu. Tutejszy kramnik byǔszy pjanawatym, kali żonka jaho stała łajać, szto jon marnuje hroszy na wodku, sa złości chapiŭ woctawaj essencii i wypiǔ jaje. Pierszy ratunak daŭ miejscowy chwelczar, a paśla jaho pawieźli da Minska u szpital. Ci azdarawieje jon trudna zhadać, ale skarej szto nie, bo za mnoha tki chapiŭ henaj essencii. Woś da czaho dawodzić harełka, a ludzi ǔsioz z jej razstacca nia choczuć. A para ǔżo paliczyć tyja szkody, jakija heta hara robić biednym ludziam, dy pakinuć jaje raz na usiohdy. {{справа|''A. Z.{{gap|1.5em}}}} <section end="Krupicca"/> <section begin="Ruszczany"/>{{gap|1.5em}}W. <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%; letter-spacing: -0.1px;">'''Ruszczany'''</span> Hrodz. hub. Praświeta szyrycca szto raz bolsz, każe nie adzin, hledziuczy na toje, jak siut tut pa wioskach paczali ludzi czytać hazety.</br> {{gap|1.5em}}Ci mnoha ǔ hetym praǔdy, nieszta nia choczecca wieryć. Zdawałobysia, czamuż tak, użoż kożnamu wiedama, jakuju usłuhu niasie hazeta ludziam: swaimi radami naǔczaje jana jak pa chryścijansku żyć, jak majuć ludzi haspadaryć, każe, szto na świeci czuwać… usioż heta praciraje ludziam woczy i z ciemnaty na świet wywodzić; czahoż boli treba, oś i praświeta! Zdajecca czamuż tut nie dawierać? — Dzie dobraja hazeta, tam musić być i praświeta. Adnak nie tak bywaje. Baczym druhoje. Niekatoryje ludzi nawat i czasta-husta czytajuć hazety, ŭ katorych piszecca szmat czaho dobraho, a kali hlanuć na ich — jakimi byli daŭniej, takimi zastalisia i ciapier, jak żyli, tak i żyjuć, jak haspadaryli, tak i haspadarać i niŭczym żadnaj pieramieny — usienko pa staromu.</br> {{gap|1.5em}}Pryczyna ǔsiamu taja, szto adno czytańnie jeszcze mała robić, a treba dobra, hłyboka ǔdumywacca u toje, szto czytajem i kali heta najdzim zhodnym s ćwiarozym rozumam, dyk zaraz że bracca rabić tak, jak hazeta radzić.</br> {{gap|1.5em}}Czytajuć bo ludzi ab patrebie pajści na asabniaki, dzie można wyhadniej pawiaści haspadarku, ab tym, kab kramki chaǔrusnyje zakładać, nie dawacca woǔczaj apiecy żydoŭskaho handlu, jak dzie szto rabić, kab bolszuju karyść dawała haspadarka, ale ŭsio heta tolki praczytajuć i zabywajuć.</br> {{gap|1.5em}}Datul hazeta budzie nam pustym słowam, pakul my nie paczniem hłybiej zastanaŭlacca i ǔdumowacca ǔ toje, szto jana padaje.</br> {{gap|1.5em}}Pakul taho nia budzie, nie skażu kab szyryłaś praświeta miż ludźmi. Tojeż można budzie nazwać praświetaj, kali my paczniem papraŭdzi karystać z jaje.</br> {{gap|1.5em}}Dyk paczniemoż karystać z rozumam pa ludzku, s ''t''ych rad, katoryje padajuć nam naszy światlejszyje braty, szto nie szkadujuć pracy i hroszy na wydawanie hazet dziela naszaj praświety. {{справа|''Ruszczaniec.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ruszczany"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U paniadziełak 9 wieraśnia u kaściele Katedralnym Wilenskim adbyłosia żałobnaje nabażenstwo za duszu św. p. biskupa żmudzkaho ks. G. Cyrtoŭta, pamiorszaho 5 wier. ŭ Berlinie, kudy jezdziŭ laczycca. U tojże dzień cieła niaboszczyka biskupa chawali u Koŭnie, kudy prywieźli z Berlina. Na pachawańnie pryjechali biskupy z Sandamiera, Włoclaŭka i Sejn i arcybiskup s Pieciarburha, ad Wilenskaj dyecezii byli ks. prałaty J. Kurczeŭski i J. Hanusowicz. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Papież i Francija.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Francuski urad złożany z nidawierkaŭ i sacyalistaŭ u 1904 hadu sarwaŭ usiakija stasunki z Papieżam i staŭ usiakimi sposabami praśledawać katalickaje duchawienstwa. Ciapier że palityki francuskije ahledzilisia, szto hetakije pastupki ni na dabro wychodziać dla Francii. Niemcy, ludzi chitryja, starajucca wykarystać usiakuju palitycznuju abmylku swaich susiedziaŭ. Hetak sama i ciapier stali abiecać zaapiekawacca nad katalikami ŭ krajach niechryścijanskich, a hetaż padarwałab pawahu Francii prad azijackimi narodami. Dziela betaho ŭrad francuski paczaŭ iznoŭ hadzicca z Papieżam. Pierahawory hetyje dzierżacca u hłybokim sekrecie. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Konsekracija kaścioła.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Siedlcach (u Polszczy) wystawili <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> 1cq4sog3umx561qxf4obaco80k2mgrh 104 128368 301048 296556 2026-10-17T09:20:24Z RAleh111 4658 301048 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>nowy kaścioł, katory u niadzielu 8 wiereśnia paświenczaŭ (konsekrowaŭ) biskup z Lublina ks. Jaczeŭski. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Nowaja kaplica.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U w. Biezpiecznaja kijeŭskaj hub. ks. A. Świencicki probaszcz parachwii nowasielickaj 16 sierpienia paświenczaŭ wuhławy kamień pad nowuju kaplicu. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Pry Haradzkoj wulicy budujecca nowy murawany dom. Kolki dzion tamu adna ściana hetaho domu abwaliłasia i prysypała kolki czaławiek rabotnikaŭ. Usich dastali żywych, tolki 2 z ich mocna prybityje.</br> {{gap|1.5em}}— Haradzki haława jeździŭ u Pieciarburh dastawać pazwaleńnie pazyczyć hroszy na elektryczny tramwaj. Wiarnuŭsia bytcym zdawolany.</br> {{gap|1.5em}}Może kali i daczakajem elektrycznaho tramwaja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Lebiodka.'''</span> Wil. hub. Lidzk. paw. 1-ho wiereśnia adbyłasia tut wystaŭka skaciny susiednich wiosak. Prywiali 65 sztuk. Nahradzili 21 sztuku: 2 nahrady pa 10 rubloŭ, 12 — pa 5 r., 6 — pa 8 r. i adna 2 r.</br> {{gap|1.5em}}Pad kaniec wystaŭki ahranom ad departamentu ziemladzielija skaza mowu, u katoraj zaachwoczywaŭ sielan lepiej dahladać skacinu i dakazywaŭ, szto dobra dahladanaja karowa adna pryniasieć karyści bolej, jak aby jak dahladany 3 karowy.</br> {{gap|1.5em}}Paśla abicaŭ ustroić u Lebiodca kursy małocznaj haspadarki.</br> {{gap|1.5em}}Dwor <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Teklinopol.'''</span> Wil. hub. Wilejsk. paw. Ad niwiadomaj pryczyny zhareła stadoła z zapasami kormu dla skaciny. Szkody zroblano na 5 tys. rubloŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Miejscowaje tawarystwo sielskaj haspadarki u hetym miesiacy sklikaje zjezd dziela narady u sprawie wywozu roznych tawaraŭ krajowych.</br> {{gap|1.5em}}— U niadzielu na wuhłu Kłasnaj i Krasnaj wul. maładaja dzieŭczyna Nadzia Wojtuszonak kinułasia u studniu dziela taho, szto jaje, niawinnuju, winawacili u kraży 10 rubloŭ. Adnakże wyratawali jaje tolki z niciażkimi uderami i adasłali u szpital.</br> {{gap|1.5em}}— Uradżai u minszczynie wielmi marnyje: żyta zusim niŭmalotnaje, jaczmień pabity rżoj, a bulba ŭ nikatorych miejscach zusim pawymakała. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Słuck.'''</span> Minsk. hub. Zahad horada pastanawiŭ zawiaści u Słucku ahulnaje nawuczańnie. Nawuka maje być darmawaja i lik miastowych szkołaŭ majuć ułuczyć szkoły carkoŭnyja i prywatnyja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Baranowiczy.'''</span> Minsk. hub. 5-ho wiereśnia pryjehaŭ z Maskwy sielanin katoraho, jak chworaho zniali z maszyny.</br> {{gap|1.5em}}Daktary skazali szto ŭ jaho — chalera. Chwory skora i pamior. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Tutejszy kapelan szkołaŭ, admowiŭsia wuczyć religii biełarusaŭ u rasiejskaj mowie. Dziela hetaho ciapier u hrodzienskich szkołach religii zusim nia wuczać. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Koŭna.'''</span> Hubernatar asztrafawaŭ ks. Rymejku, probaszcza z Troiszak na 800 r. za tajnuju polskuju szkołu i wuczycielku hetaj szkołki na 25 rubl.</br> {{gap|1.5em}}Asesar Papoŭ szto ni danios ab hetaj szkołce pasadżany na 3 dni ŭ adsiedku, a wuradnik miejscowy za tojeż prahnany sa służby. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Pryjechaŭszy wuczycca na wyszejszych żanockich kursach dźwie maładyja panienki z paŭdniowaj Rasiei zhadzilisia adnaczaśnie służyć u polskaj kuchni pry Newskim praspekcie, kab hetym zarabić na apłatu kursa i wyżywicca.</br> {{gap|1.5em}}Dziakawać Bohu i ŭ nas użo siam tam jość ludzi, szto nia stydajucca nijakaj pracy, aby nie jści prasić łaski. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Proci hultajoŭ.'''</span> Ministerstwa sprawiedliwaści pastanawiło uwiaści ŭ życio 274 staćciu nowaho uhałoŭnaho ułażeńnia. Pa henoj staćci usiak, chto nie starajecca znajści sabie pracu i nie maje swaich srodkaŭ da żyćcia uważaecca za hultaja i pawinien być uziaty u rabotny dom. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Maskwa.'''</span> Dawiedywajemsia, szto atkryć zamknionuju polskuju szkołu miejscowy naczalnik nawukowaho okruha nie pazwoliŭ. Ale pazwoliŭ prasić ab atkryćci nowaj padobnaj szkoły. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa.'''</span> U subotu 7-ho wiereśnia ranicoj prajszła nad Warszawaj takaja strasznaja bura, szto nikatoryje padumali, szto nadchodzić użo kaniec świetu. Bura hetaja u Warszawie i akolicach narabiła szmat szkody. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Adesa.'''</span> Tutaka atkryli wyszejszuju muzykalnuju szkołu (konserwatoryju).</br> {{gap|1.5em}}— U hetym horodzie było niekolki wypadkaŭ chwareńnia na chaleru. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> arbwr48dmecdedga8fw3az7s14b35rq 104 128375 301056 296554 2026-10-17T09:22:59Z RAleh111 4658 301056 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Aposznije telehramy danosiać, szto na Bałkanach usiożtki zawirucha nie supakoiłasia zusim, jak hetaho chaciełasiab, bo niechta tam usio mucić wadu, kab u joj naławić ryby. Dziakujuczy hetamu <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''miż Serbijaj i Albanijaj paczałasia wajna.'''</span> Albancy majuć dobraje arużże i kamandujuć imi czużaziemnyje aficery, tolki pakul szto nima wiedama czyje. Miż wojskami hetych dwoch narodaŭ użo była i bojka u katoraj zhinuło 4 serbskije aficery i szmat sadataŭ. Albancy zaniali horad Dibru, spalili chryścijanskija wioski i pazabiwali szmat chryścijan. Serbija pasyłaje u Albaniju bolej wojska. <center>{{larger|'''Na Dalokim uschodzie}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nadchodziać wiestki, szto wymahańnia Japonii Kitaj zhadziǔsia zdawolić; udałosia znaczycca niłady zakonczyć zhodaj. Ci hetaja zhoda budzie trywać doǔha — żywuczy ubaczym.</br> {{gap|1.5em}}Każuć, szto Japonija nie zdawolena s taho, szto kitajcy spaŭnili jaje zadańni, choć tyja byli i trudnyja. Hetak Japonija straciła pryczynu da wajny, katoraj szczyra żadała.</br> {{gap|1.5em}}Kitaj dobra razumieje, szto ad wajny z Japonijaj jamu niczoha dobraha nie prybudzie i dziela hetaha spaŭniaje usie żadańnia swaho susieda, jakija tolki spaǔniać można.</br> {{gap|1.5em}}Ale Japonija wystaŭlaje szto raz nowyja i uściaż trudniejszyja żadańnia, katorych u kancy Kitaj zdawolić ni zachocze, a tady ǔżo paczniecca wajna na życio i śmierć. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jeszcze adna nam zastałasia ważnaja zborka s pola — bulba.</br> {{gap|1.5em}}Bulba — heta nasza padmoha i apiryszcze u cełaj haspadarcy, dyk treba dobra tki żwiarnuć na jaje swaju ŭwahu i nie paszkadawać zachodu, kab jak najmiensz było ŭ joj upadku. Praktyka aposznich hadoŭ pakazała nam, szto chto tolki adkładywaŭ wybirańnie bulby, toj zusim drenna wyjszaŭ: rannyje marazy paprychopliwali jaje i miejscami na paławinu było ŭpadku, a to i zusim prapała, bo albo nia uśpieli wybrać, albo pahniła ŭ kapcoch, ci jamach tak, szto na wiasnu tolki kijam pamieszali.</br> {{gap|1.5em}}Pierszaja aznaka, szto bulbu para wybirać, heta — kali bulbiańnik jaje paspadaje, abo choć paczarnieje. Tady ŭżo bulba pierastaje raści i prybywać. U rannych hatunkach bulby, raniej zwaliwajecca i bulbiańnik, ale ciapier jość nowyja admieny bulby, ŭ katoraj bulbiańnik staić da pozna zielanienki, a nawat nie nadta baicca niewialikich prymarozkaŭ. Woś, razumiejecca, treba śpiersza bracca za ranniejszyje hatunki, a uprawiŭszysia z imi, nie adkładajuczy bracca i za poznyje. Kab że zialony bulbiańnik darma nie prapadaŭ, treba jaho zżać, ci skasić, pawiazać u puczki i pawieszać na żerdkach, kab jon wysach — zimoj prydasca da sieczki.</br> {{gap|1.5em}}Kali paszancuje wybrać zdarowuju i suchuju bulbu, to najlepsz zrazu sypać jaje ŭ kapcy, ci jamy, abo u sklep; ale, kali bulba papadziecca raz-druhi pad maroz, abo — ''jak sioleta'' — praz ład namoknie jaszcze ŭ ziamli, tady jana wielmi nie trywałaja i ssypanaja zrazu ŭ wialikija kuczy — chutka zahniwajecca. Kab ad hetaho uściarahczysia, wybranuju bulbu treba śpiersza sypać u jaki koleczy parożni kut budyniny, a praz niekolki dzion — pierabrać. Kali pakażecca szmat zahniŭszaj, to jeszcze pakinuć jaje tam na niejki czas, dyj znoŭ paśla pierabrać, a tady ŭżo sypać na miejsce. Zachodu, praŭda, mnoha, ale inakszaj rady nima: chto lubić praz usiu zimu ciahać bulbu z harszka, toj pawinien paciahacca z joj i na poli. {{справа|''Wat—ka.{{gap|1.5em}}}} <section end="Nasza"/> <section begin="Raboty"/><center>{{larger|'''Raboty u sadoch.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kożny dbały haspadadar, jaki by nia mieŭ jon maleńki sadoczak, a pierad zimoj pawinien jaho akuratna abhledzić.</br> {{gap|1.5em}}Piersz-na-piersz ciapier — kali tolki frukty z drawaŭ paźnimany, pilna abhledzić kożnaje drewo: ci niema dzie pałamanych sukoŭ, halinak. Dzie tolki uhledzisz takuju szkodu, zaraz-że złamanuju halinu adrezać, a astaŭszujusia ranu wyhładzić roŭnieńka wystrym nażom i zamazać akuratna, kab nidzie nie astawałosia hołaho miejsca. Heta rabota wielmi ważnaja, bo kali pakinuć szurpatuju ranu, abo szczylna nie zamazać, to ad wasieńnich dażdżoŭ, a zimoj — padczas adlih — ad śniehu — wada zaciahiwaje pad karu drewa i na wiasnu jana treskajecca, dyj paczynaje hnić. Hetu chwarobu drewa (zawiecca jana — rak) paśla wielmi trudna ǔżo zwieści i drewa na wiek zastajecca kalekaj.</br> <section end="Raboty"/><noinclude></noinclude> lhxpuxk3sxlyjgc9gclb9myikvm9rg4 301062 301056 2026-10-17T09:25:00Z RAleh111 4658 301062 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Aposznije telehramy danosiać, szto na Bałkanach usiożtki zawirucha nie supakoiłasia zusim, jak hetaho chaciełasiab, bo niechta tam usio mucić wadu, kab u joj naławić ryby. Dziakujuczy hetamu <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''miż Serbijaj i Albanijaj paczałasia wajna.'''</span> Albancy majuć dobraje arużże i kamandujuć imi czużaziemnyje aficery, tolki pakul szto nima wiedama czyje. Miż wojskami hetych dwoch narodaŭ użo była i bojka u katoraj zhinuło 4 serbskije aficery i szmat sadataŭ. Albancy zaniali horad Dibru, spalili chryścijanskija wioski i pazabiwali szmat chryścijan. Serbija pasyłaje u Albaniju bolej wojska. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Na Dalokim uschodzie}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nadchodziać wiestki, szto wymahańnia Japonii Kitaj zhadziǔsia zdawolić; udałosia znaczycca niłady zakonczyć zhodaj. Ci hetaja zhoda budzie trywać doǔha — żywuczy ubaczym.</br> {{gap|1.5em}}Każuć, szto Japonija nie zdawolena s taho, szto kitajcy spaŭnili jaje zadańni, choć tyja byli i trudnyja. Hetak Japonija straciła pryczynu da wajny, katoraj szczyra żadała.</br> {{gap|1.5em}}Kitaj dobra razumieje, szto ad wajny z Japonijaj jamu niczoha dobraha nie prybudzie i dziela hetaha spaŭniaje usie żadańnia swaho susieda, jakija tolki spaǔniać można.</br> {{gap|1.5em}}Ale Japonija wystaŭlaje szto raz nowyja i uściaż trudniejszyja żadańnia, katorych u kancy Kitaj zdawolić ni zachocze, a tady ǔżo paczniecca wajna na życio i śmierć. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jeszcze adna nam zastałasia ważnaja zborka s pola — bulba.</br> {{gap|1.5em}}Bulba — heta nasza padmoha i apiryszcze u cełaj haspadarcy, dyk treba dobra tki żwiarnuć na jaje swaju ŭwahu i nie paszkadawać zachodu, kab jak najmiensz było ŭ joj upadku. Praktyka aposznich hadoŭ pakazała nam, szto chto tolki adkładywaŭ wybirańnie bulby, toj zusim drenna wyjszaŭ: rannyje marazy paprychopliwali jaje i miejscami na paławinu było ŭpadku, a to i zusim prapała, bo albo nia uśpieli wybrać, albo pahniła ŭ kapcoch, ci jamach tak, szto na wiasnu tolki kijam pamieszali.</br> {{gap|1.5em}}Pierszaja aznaka, szto bulbu para wybirać, heta — kali bulbiańnik jaje paspadaje, abo choć paczarnieje. Tady ŭżo bulba pierastaje raści i prybywać. U rannych hatunkach bulby, raniej zwaliwajecca i bulbiańnik, ale ciapier jość nowyja admieny bulby, ŭ katoraj bulbiańnik staić da pozna zielanienki, a nawat nie nadta baicca niewialikich prymarozkaŭ. Woś, razumiejecca, treba śpiersza bracca za ranniejszyje hatunki, a uprawiŭszysia z imi, nie adkładajuczy bracca i za poznyje. Kab że zialony bulbiańnik darma nie prapadaŭ, treba jaho zżać, ci skasić, pawiazać u puczki i pawieszać na żerdkach, kab jon wysach — zimoj prydasca da sieczki.</br> {{gap|1.5em}}Kali paszancuje wybrać zdarowuju i suchuju bulbu, to najlepsz zrazu sypać jaje ŭ kapcy, ci jamy, abo u sklep; ale, kali bulba papadziecca raz-druhi pad maroz, abo — ''jak sioleta'' — praz ład namoknie jaszcze ŭ ziamli, tady jana wielmi nie trywałaja i ssypanaja zrazu ŭ wialikija kuczy — chutka zahniwajecca. Kab ad hetaho uściarahczysia, wybranuju bulbu treba śpiersza sypać u jaki koleczy parożni kut budyniny, a praz niekolki dzion — pierabrać. Kali pakażecca szmat zahniŭszaj, to jeszcze pakinuć jaje tam na niejki czas, dyj znoŭ paśla pierabrać, a tady ŭżo sypać na miejsce. Zachodu, praŭda, mnoha, ale inakszaj rady nima: chto lubić praz usiu zimu ciahać bulbu z harszka, toj pawinien paciahacca z joj i na poli. {{справа|''Wat—ka.{{gap|1.5em}}}} <section end="Nasza"/> <section begin="Raboty"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Raboty u sadoch.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kożny dbały haspadadar, jaki by nia mieŭ jon maleńki sadoczak, a pierad zimoj pawinien jaho akuratna abhledzić.</br> {{gap|1.5em}}Piersz-na-piersz ciapier — kali tolki frukty z drawaŭ paźnimany, pilna abhledzić kożnaje drewo: ci niema dzie pałamanych sukoŭ, halinak. Dzie tolki uhledzisz takuju szkodu, zaraz-że złamanuju halinu adrezać, a astaŭszujusia ranu wyhładzić roŭnieńka wystrym nażom i zamazać akuratna, kab nidzie nie astawałosia hołaho miejsca. Heta rabota wielmi ważnaja, bo kali pakinuć szurpatuju ranu, abo szczylna nie zamazać, to ad wasieńnich dażdżoŭ, a zimoj — padczas adlih — ad śniehu — wada zaciahiwaje pad karu drewa i na wiasnu jana treskajecca, dyj paczynaje hnić. Hetu chwarobu drewa (zawiecca jana — rak) paśla wielmi trudna ǔżo zwieści i drewa na wiek zastajecca kalekaj.</br> <section end="Raboty"/><noinclude></noinclude> eceh1pwrgu1r4pw109n3naainpt6qts 104 128376 301067 297203 2026-10-17T09:27:38Z RAleh111 4658 301067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Raboty"/>{{gap|1.5em}}Druhaja ważnaja rabota — heta abkapywańnie i bialeńnie dreǔ.</br> {{gap|1.5em}}Abkapywać treba szyroka — jak iduć haliny dreŭ, pierawaraczywajuczy dzioran u niz, a bialić wapnaj z hlinaj usie taǔściejszyje suki, jak tolki wysoka można dastać, zważajuczy adnak, kab nie zaczaplać i nie łamać drobnych halinak, bo na ich trymajecca ǔżo ciapier zaradziǔszyjsia buduczy ćwiet. {{справа|''Su—cek.{{gap|1.5em}}}} <section end="Raboty"/> <section begin="Cybula"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Cybula — lekarstwa.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Mo ni pawieruć naszyja baby, szto amal nia kożnaha dnia trymajuć u swaich rukach ni aby jakaja, a ważnaja lekarstwa, heta cybulu. Użo sam hryzuczy pach cybuli pakazywaja, szto heta nia zwykłaja raślina. Dahetul u nas patrablali cybulu tolki da jady, ale pamahaja jana u roznych niemaraściach.</br> {{gap|1.5em}}1) Chto majeć zatwiordziany trybuch abo cierpić na kolki, chaj sabie zrobić woś hetakaja lekarstwa: pakryszanaja cybula syplicca u śpirytus, i kali naciahnié tuha — pić nastojki pa 10 pa 12 kapli; treba pić i tamu, chto dahladaje chworych na poszaść jakuju — kab uścirahczysia zarazy. Ni majuczy spirytusu można uwaryć cybulu ŭ małaku.</br> {{gap|1.5em}}2) Cybula nadta dobraja lekarstwa na rabaki.</br> {{gap|1.5em}}Szmat dziaciej muczać henyja hadziny; a prahnać ich lohka. Treba tykiela dawać dziciaci pa 3 łyżki wywaru z cybuli ŭ wadzie abo ŭ malaku, a niaproszanyja hości prytka pojduć won. U Palestynie, dzie amal nia kożny kusok miasa zapahaniany trychinami, czaścieńka tam sumyśla jaduć cybulu. Stulto i naszy żydy dahetul lubiać cybulu jeści.</br> {{gap|1.5em}}3) Kamu ciażka addawać maczu, toj pawinin pić cybulu waranuju z miodam. Iszcze lepszaja lekarstwa na hetuju chwarobu — kali uwaryć cybulu z razmarynam u wadzie na paławinu z winom. Hetki wywar dobra pamahajeć i ŭ wadzianaj puchlinie.</br> {{gap|1.5em}}4) Harbata z cybuli dobra leczyć raznyja zahnojanyja rany, asabliwa u dziaciej; janaż tożsama zhaniajeć szmat jakuju wysypku.</br> {{gap|1.5em}}5) Chto pamiaŭ sabie trochi dzie cieła, chaj nacirajeć chworaja miejsca sokam s cybuli. Hetaki sok dobra tożsama zhaniajeć hruczoły i puchlinu. {{справа|''Hauryła Dubok.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Cybula"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Spadak pa Auh. Bebelu.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Nidauna pamior u Ciurychu u Niamieczczynie hławar sacyalistau Auhust Bebel. Usież sacyalisty wajujuć s prywatnaj ułasnoścaj i kapitałam. Zdawałasiab, szto haławar ich użo peunia żyu pawedle swajej nawuki. Tymczasam danonosiać hazety, szto pa Bebelu astausia spadak hraszmi 937,000 frankau (kala 400,000 rublou).</br> {{gap|1.5em}}I dastausia hety spadak nie sacjalistam, a tolki daczce Bebela pani Simon.</br> {{gap|1.5em}}Akazujecca, szto zasady ich dobryja tolki tady, kali ich nakidajuć druhim, a da siabie stasawać ich niadumajuć pany sacyalisty. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Skolki ludziej u Rasiei.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Pa wedle świeżych padrachunkou u Rasiei żywieć użo bolsz 171 miljona ludziej. Hetak ludnaści u Rasiei na 16 miljonou bolej, czym u Niamieczczynie, Austra-Wenhryi i Francii, uziatych razam. U haradoch bolsz mużczyn (na 400 tys.), pa wioskach bolej kabiet (na 600,000); tolki u Finlandzii i u Warszawie dyk i u haradoch bolej kabiet, jak mużczyn.</br> {{gap|1.5em}}Rasiejcau z biełarusami i ukraincami na 100 dusz 65 czał., turkau i tatarau — 10, palakau — 6, finlandcau 4, żydou — 3 z liszkam, litwinou 2 z liszkam, niemcau 1 z liszkam.</br> {{gap|1.5em}}Na 1000 asob jość 771 ziemlarob, 107 mieszczanou, 15 dwaranau. Rabotnikau fabrycznych u usiej Rasiei jość kala 2 miljonau 69 tysiacz.</br> {{gap|1.5em}}Na 1000 asob czytać i pisać umiejuć tolki 229 czaławiek, reszta nieuki.</br> {{gap|1.5em}}Padatkau prychodzica na kożnaho mieszkanca Rasiei 16 rub. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Skolki raschodzicca litouskich hazet.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Litouskaja hazeta „Litwa“ u aposznim № padaje, szto ciapier u Litwie pad Rasijaj (jość czaść Litwy i pad Prusijaj) wychodzić dziewiać hazet: „Lituwos Ukininkas“, „Lietuvos Żinios“, „Saltinis“, „Auszra“, „Viltis“, „Vienybe“, „Rygos Garsas“, „Rygos Naujienos“, „Spindulis“, kotoryje usie razam majuć da 33 tysiacz czytaczou.</br> {{gap|1.5em}}U pruskaj Litwie i u Ameryce hetak sama wychodziać litouskija hazety.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż buduć mieć hetolki czytaczou biełaruskija hazety? — A Biełaruś że u kolki razou bolszaja, czymś Litwa. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{gap|1.5em}}Skolki praz pocztu idzieć pismau u hod u Rasiei?</br> {{gap|1.5em}}Bolsz piaci milijardau — 5.000.000.000 piśmau. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Skolki Rasieja wyruczaje u hod za razwozku hazet?</br> {{gap|1.5em}}Try milijony — 3.000.000 rublou. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Skolki arysztantau u rasiejskich turmach?</br> {{gap|1.5em}}Sioleta kala dźwieścia tysiaczau — 200.000 dusz. </div><section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> b1lh4n2sjxta7antvz3wz2rbx5srgy3 301068 301067 2026-10-17T09:27:59Z RAleh111 4658 301068 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Raboty"/>{{gap|1.5em}}Druhaja ważnaja rabota — heta abkapywańnie i bialeńnie dreǔ.</br> {{gap|1.5em}}Abkapywać treba szyroka — jak iduć haliny dreŭ, pierawaraczywajuczy dzioran u niz, a bialić wapnaj z hlinaj usie taǔściejszyje suki, jak tolki wysoka można dastać, zważajuczy adnak, kab nie zaczaplać i nie łamać drobnych halinak, bo na ich trymajecca ǔżo ciapier zaradziǔszyjsia buduczy ćwiet. {{справа|''Su—cek.{{gap|1.5em}}}} <section end="Raboty"/> <section begin="Cybula"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Cybula — lekarstwa.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Mo ni pawieruć naszyja baby, szto amal nia kożnaha dnia trymajuć u swaich rukach ni aby jakaja, a ważnaja lekarstwa, heta cybulu. Użo sam hryzuczy pach cybuli pakazywaja, szto heta nia zwykłaja raślina. Dahetul u nas patrablali cybulu tolki da jady, ale pamahaja jana u roznych niemaraściach.</br> {{gap|1.5em}}1) Chto majeć zatwiordziany trybuch abo cierpić na kolki, chaj sabie zrobić woś hetakaja lekarstwa: pakryszanaja cybula syplicca u śpirytus, i kali naciahnié tuha — pić nastojki pa 10 pa 12 kapli; treba pić i tamu, chto dahladaje chworych na poszaść jakuju — kab uścirahczysia zarazy. Ni majuczy spirytusu można uwaryć cybulu ŭ małaku.</br> {{gap|1.5em}}2) Cybula nadta dobraja lekarstwa na rabaki.</br> {{gap|1.5em}}Szmat dziaciej muczać henyja hadziny; a prahnać ich lohka. Treba tykiela dawać dziciaci pa 3 łyżki wywaru z cybuli ŭ wadzie abo ŭ malaku, a niaproszanyja hości prytka pojduć won. U Palestynie, dzie amal nia kożny kusok miasa zapahaniany trychinami, czaścieńka tam sumyśla jaduć cybulu. Stulto i naszy żydy dahetul lubiać cybulu jeści.</br> {{gap|1.5em}}3) Kamu ciażka addawać maczu, toj pawinin pić cybulu waranuju z miodam. Iszcze lepszaja lekarstwa na hetuju chwarobu — kali uwaryć cybulu z razmarynam u wadzie na paławinu z winom. Hetki wywar dobra pamahajeć i ŭ wadzianaj puchlinie.</br> {{gap|1.5em}}4) Harbata z cybuli dobra leczyć raznyja zahnojanyja rany, asabliwa u dziaciej; janaż tożsama zhaniajeć szmat jakuju wysypku.</br> {{gap|1.5em}}5) Chto pamiaŭ sabie trochi dzie cieła, chaj nacirajeć chworaja miejsca sokam s cybuli. Hetaki sok dobra tożsama zhaniajeć hruczoły i puchlinu. {{справа|''Hauryła Dubok.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Cybula"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Spadak pa Auh. Bebelu.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Nidauna pamior u Ciurychu u Niamieczczynie hławar sacyalistau Auhust Bebel. Usież sacyalisty wajujuć s prywatnaj ułasnoścaj i kapitałam. Zdawałasiab, szto haławar ich użo peunia żyu pawedle swajej nawuki. Tymczasam danonosiać hazety, szto pa Bebelu astausia spadak hraszmi 937,000 frankau (kala 400,000 rublou).</br> {{gap|1.5em}}I dastausia hety spadak nie sacjalistam, a tolki daczce Bebela pani Simon.</br> {{gap|1.5em}}Akazujecca, szto zasady ich dobryja tolki tady, kali ich nakidajuć druhim, a da siabie stasawać ich niadumajuć pany sacyalisty. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Skolki ludziej u Rasiei.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Pa wedle świeżych padrachunkou u Rasiei żywieć użo bolsz 171 miljona ludziej. Hetak ludnaści u Rasiei na 16 miljonou bolej, czym u Niamieczczynie, Austra-Wenhryi i Francii, uziatych razam. U haradoch bolsz mużczyn (na 400 tys.), pa wioskach bolej kabiet (na 600,000); tolki u Finlandzii i u Warszawie dyk i u haradoch bolej kabiet, jak mużczyn.</br> {{gap|1.5em}}Rasiejcau z biełarusami i ukraincami na 100 dusz 65 czał., turkau i tatarau — 10, palakau — 6, finlandcau 4, żydou — 3 z liszkam, litwinou 2 z liszkam, niemcau 1 z liszkam.</br> {{gap|1.5em}}Na 1000 asob jość 771 ziemlarob, 107 mieszczanou, 15 dwaranau. Rabotnikau fabrycznych u usiej Rasiei jość kala 2 miljonau 69 tysiacz.</br> {{gap|1.5em}}Na 1000 asob czytać i pisać umiejuć tolki 229 czaławiek, reszta nieuki.</br> {{gap|1.5em}}Padatkau prychodzica na kożnaho mieszkanca Rasiei 16 rub. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Skolki raschodzicca litouskich hazet.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Litouskaja hazeta „Litwa“ u aposznim № padaje, szto ciapier u Litwie pad Rasijaj (jość czaść Litwy i pad Prusijaj) wychodzić dziewiać hazet: „Lituwos Ukininkas“, „Lietuvos Żinios“, „Saltinis“, „Auszra“, „Viltis“, „Vienybe“, „Rygos Garsas“, „Rygos Naujienos“, „Spindulis“, kotoryje usie razam majuć da 33 tysiacz czytaczou.</br> {{gap|1.5em}}U pruskaj Litwie i u Ameryce hetak sama wychodziać litouskija hazety.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż buduć mieć hetolki czytaczou biełaruskija hazety? — A Biełaruś że u kolki razou bolszaja, czymś Litwa. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{gap|1.5em}}Skolki praz pocztu idzieć pismau u hod u Rasiei?</br> {{gap|1.5em}}Bolsz piaci milijardau — 5.000.000.000 piśmau. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Skolki Rasieja wyruczaje u hod za razwozku hazet?</br> {{gap|1.5em}}Try milijony — 3.000.000 rublou. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Skolki arysztantau u rasiejskich turmach?</br> {{gap|1.5em}}Sioleta kala dźwieścia tysiaczau — 200.000 dusz. </div><section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> hfqlo8ysqlhn0ayfk9wbne4jtuhb7jo 104 128386 301069 297199 2026-10-17T09:30:44Z RAleh111 4658 301069 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Kabiety u wojsku.}}</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Francii padniałosia pytańnie ci możnab brać u wojska kabiet.</br> {{gap|1.5em}}Z hetaj przyczyny padnialisia miż wuczonymi i u hazetach francuskich roznyja hutarki.</br> {{gap|1.5em}}Pani Dilafua, adna z najjarczejszych sufrażystak francuskich, a razam i haraczaja patryjotka dakazuje, szto nima niczoha takoho, szto by pieraszkadżało kabietam służyć u wojsku.</br> {{gap|1.5em}}Usiamu świetu wiedama, szto kaliś dzieuczyna Ioanna Dark kinuuszy baćkawu chatu adzieła wajennuju adzieżu i stauszy na pieradzie wojska zbawiła usiu Franciju, wyhnauszy z jaje anhliczan, szto byli zawajawali użo bliska ceły kraj.</br> {{gap|1.5em}}A heta ni adzin wypadak u Francii szto kabieta była wajaczkaj.</br> {{gap|1.5em}}U czasie abarony Lyonu kabiety bilisia pobacz swaich mużou i akazywali cudy walecznaści.</br> {{gap|1.5em}}U wojsku Napoleona I kabieta Cecylija Stamply służyła u artylerji kanonieram. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Zahadki.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}56) Żywy żywoja jeś; i u woczy hladzić.</br> {{gap|1.5em}}57) Sam chud, a haława s pud. </div> <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/26|№ 26]].}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/24|№ 24]]'': 54) Żorny; 55) Za zubami jazyk. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Prykazki.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Jakaja ptuszka — takija i pieśni. </div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Cyhan jak halejić — dy śmialejić. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Żarty.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}''Daczka'': Mama, skaży praudu — chto heta była Ewa?</br> {{gap|1.5em}}''Matka'' (spahladajuczy kosa na swajho muża): Heta była żonka, katoraja taksama nie mieła u szto adziecca. </div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Absieiusia użo?</br> {{gap|1.5em}}— Nie, zapahodaj ni paśpieu.</br> {{gap|1.5em}}— A szto rabiu?</br> {{gap|1.5em}}— Nasiewak małaciu.</br> {{gap|1.5em}}— Tak douha?</br> {{gap|1.5em}}— A sztó mieu śpiaszycca: dozdż wo paszou ja spadziewausia, szto sieić nia skora prydzicca. </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; padding:0em; width:35em; border-style: solid; border-width: 3px 3px 3px 3px" |<center>'''Wyjszła z druku nowaja praktycznaja kniżka pad nazwańniem:</center> |- |style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>'''„Rady dla matak jak hadawać dzieci na dobrych ludziej“.</center> |- |style="letter-spacing: 0.7px;" |{{АРЦ|Padaje razumnyje rady, jak treba chadzić kala małych dziaciej, kab nie uzhadawalisia jany na złydniaǔ i nikczemnikaǔ, dy kab wyraśli na ludziej dobrych.}} |- |<center>'''Cena adnaho egzemplara 3 kap.; s pierasyłkaj pa poczcie 5 kap.</center> |- |style="letter-spacing: 1px;" |<center>Chto wypisywaje kolki sztuk, toj za pierasyłku kożnych troch egzem. płacie pa 2 kap., a chto — na rubla ci bolej toj za pierasyłku zusim</br>ni płacić. _{{{larger|°°°°°°}}} '''Hroszy można wysyłać pacztowymi markami.</center> |- |style="font-size:138%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>Hłaǔny skład u B. Poczobki, Wilnia Wilenskaja wul. d. № 18, kw. 6.</center> |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;" |<center>U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> texjraxvxdftmx061mdzbopn56yt3vt 104 128395 301002 297222 2026-10-17T08:20:15Z RAleh111 4658 301002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 19 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 26'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak.<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Alkahol.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>III.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usiaho skazanaho raniej, a jeszcze bolej z żyćcia sztodziennaho, szto pakazwaje, jakim straszennym niszczaściem jość pjanstwa — wychodzić patreba: ''kinuć samym pić harełku, piwa, wino — i staracca adciahnuć ad hetych trunkaǔ inszych''. Słowam, zjaŭlajecca sama praz siabie dumka zmahacca z chwarobaj pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Zmahańnie z alkaholem staro jak świet. U starażytnaj Hrecii, ŭ Atenach, było adnym czasam prawa, szto śmiertny pryhawor kłało na czaławieka, katoraho zławili pjanym. U tojże Hrecii prawodaŭca Likurh prykazaŭ zniszczyć usie winnicy, dzie wyrablałoś wino. U siomym wieku pa Chrystusie reformatar relihijny Mahomet zabaraniǔ susim pić wino swaim prychilnikam. Francuskija karali ǔ roznych czasach staralisia ahraniczyć wyrab wina. Z dziewiataho wieku prachawałosia pradpisańnie spawiednikam, kab zakładali sorakdnieŭnuju pakutu na chlebie i wadzie tym, szto „prociŭ nakazu Zbaŭcy i Apostołaŭ, upiwajucca winom abo piwam“.</br> {{gap|1.5em}}Adzin paważany historyk pisze, szto u pierszych wiekach Chryścijanie susim nie używali wina. Rehuły niekatorych zakonaŭ chryścijanskich zmuszajuć da samaj surowaj trezwaści.</br> {{gap|1.5em}}A i ǔ naszych czasach razszyryłasia zmahańnie z alkaholem, bo pjanstwa straszenna razpanoszyłasia pamiz ludziej.</br> {{gap|1.5em}}U Ameryce prezydenty Linkoln i Harrisson byli niepjuszczymi.</br> {{gap|1.5em}}Suczasny prezydent Wilson jość wialikim apiekunam tawarystw amerykanskich ŭ zmahańni z alkaholem. A tawarystwaŭ takich tam duża mnoha. Jość nawat takija staronki ŭ Ameryce, dzie użo trudna dastać alkaholnych napitkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Woś dziakujuczy ludziam, szto z pahardaj kinuli alkahol i paczali szyryć trezwaść u Ameryce liczycca ciapier bolsz sześci milijonaŭ ludziej ''niepjuszczych, abstynentaǔ'' — i to tolki zapisanych da tawarystwaŭ. U Anhlii jość takich ludziej siem milijonaŭ. U Finlandzii, blizkaj naszaj susiedki — zabaroniena użo hnać harełku.</br> {{gap|1.5em}}U naszym krai najbolej szyryć trezwaść kowienskaje tawarystwa „Blaivybe“ (trezwaść). Addzieły hetaho tawarystwa znachodziacca i ŭ Wilenskaj hubernii. Meta ich — heta znisztożyć panawańnie alkaholu. Sposaby takija: asabistaja trezwaść i praświeta. Kab zmahacca z drennymi zwyczajami i prywyczkami pić na wiasiellach, chreśbinach, zabawach, — jany ustraiwajuć prystaǔlenia, dzie wyśmiewajuć pjanstwa, robiać wieczarynki biez trunkaŭ, a na wiasiellach i światach siamiejnych nie stawiać żadnych napitkaŭ apracza kwasaŭ i wina z owaczaǔ. Procz taho na sabrańniach ustrajwajuć hutarki ab szkadliwaści alkaholu i zdajuć adczoty z pracy nad wykarenieńniem pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Tawarystwa prociŭ alkaholnyja szyracca bystra i razwiwajucca szto hod. Dojduć jany i da naszej staronki da naszaho narodu, i daduć dobruju atprawu<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> pgnqjksj6xp1em3hvpgiacw5gmtrn18 104 128400 301003 296437 2026-10-17T08:22:06Z RAleh111 4658 301003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Alkahol"/>pjanstwu. Tolki treba spatkać hetu rabotu zyczliwa. Asabliwa nie wiadziecca sprawa trezwaści pamiż ludziej miernych i zimnych. Heta ludzi nizdolnyja praŭda da wialikaho zła, ale i da dabra nie wielmi zdatnyja.</br> {{gap|1.5em}}Ich hranica miernata. Jany czasam pryznajuć, szto nie ŭsio ŭ ich dziejecca tak, jak treba, ale mała majuć adwahi da pieramieny, bo heta kasztuje ich niemała pracy, a jany uciekajuć ad usiakaho wysiłku.</br> {{gap|1.5em}}Niezdatny jany da żyćcia chryścijanskaho praŭdziwaho — t. j. płodnaho u dobryja pastupki. Nie łuczacca jany da wajny z alkaholem, bo ahulnie niespasobny da nijakaj lepszaj, ahulnaj pracy. Prakanaj ich ab karyści trezwaści, jany z wami zhodziacca, a ŭsioz, pry akazii, buduć papiwać, kab nie zrabić niby kryŭdy tawaryszam. Niahodny jany da zmahańnia z alkaholem, bo nad imi panuje zwyczaj daŭniejszy, a postupu jany bajacca.</br> {{gap|1.5em}}Ale ty, czytaczu, nie budź da ich padobny. Kiń śmieła alkaholnyja napitki. Pabudź ''abstynentam'' t. j. trezwym na probu hod jaki, dyk pośla użo im i astanieszsia, bo abaczysz, jak mnoha karysci daje razłuka z alkaholem.</br> {{gap|1.5em}}Nie dajsia zwiaści tym, szto każuć: „Pij, ale mieru znaj“! — bo i pjanica skaże, „ja swaju mieru znaju“ i nikoli nie pryznajecca da taho, szto jon pjanica. Hetakim sposabam nikoli pjanstwa nie ŭpadzieć, bo astanucca pijackija zwyczai, katoryje ŭwodziać alkahol ŭsiudy, na każdaje sabrańnie ci świata. Tam tolki alkoholizm upaŭ, dzie ludzi ''susim'' pakinuli napitki takim paradkam spoŭnili ŭ cełaści nakaz św. Pauła: „''Braty, trezwymi budźcie!''“ <center>''Kaniec.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1.5em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Alkahol"/> <section begin="Biazdolnamu"/><div style="font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Biazdolnamu.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Ci nojdzie chwilina trywohi serdecznaj,</br> Ci smutak ǔ duszu zakradziecca twaju;</br> Budź wierny radzimaj staroncy ty wieczna,</br> Addaj joj i siłu i wieru swaju!</br> Ahoń raspalaj nad jaje ciemnatoju,</br> Jak matku syn rodny duszoju lubi,</br> Bratajsia z nawuki praświetłaj zaroju,</br> I slonce ahnistaje praŭdy zawi!</br> Tady pieramożesz niaŭzhody ciażkija,</br> Adhonisz pahardu i worahaŭ zdziek</br> I skażesz z nadziejaju słowy swiatyja:</br> „I ja prabudziŭsia i ja czaławiek!“ {{справа|'''''Todar.}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Biazdolnamu"/> <section begin="Z"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Z Finlandzii.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na poǔnacz ad Biełarusi, daloka-daloka, bo aż za Pieciarburham, jość asabliwaja staronka, katoraja zawiecca Finlandzijaj. Zdaryłasia mnie sioleta być ŭ joj — i woś chacieŭby ja padzialicca z czytaczami „Biełarusa“ swaimi ab henaj kraini dumkami.</br> {{gap|1.5em}}Pamiż narodam Finlandzii ab krai swaim chodzić takaja kazka:</br> {{gap|1.5em}}„Stwaryǔ Boh ziamlu naszuju, ǔsie piać czaści świeta: Eŭropu, Aziju, Ameryku, Afryku i Aŭstraliju, niby 5 siaścior i paczaŭ razdawać kożnaj bahactwa ǔsialakija: pierszaj — Azii — daŭ wialikija abszary ziamli z lesami, horami i chaładami; Amerycy — bahatyje niwy; Afrycy — haraczaja słonka, piasczanyja pustyni; Aŭstralii — mora nawakoł z bahactwami wodnymi. Pryjszła kalejka i na Eŭropu: ǔsio ǔżo razdaŭ Boh 4 siostram; zadumaǔsia Sprawiedliwy Ajciec… Dyk nia skryǔdziŭ i hetaj siastry. Uziaŭ poǔnaju żmieniaj z ǔsich razdanych bahactwaǔ i sypnuŭ ǔsiaho paddastatkam. I wyjszła Eǔropa pieknaj, bahataj: Hiszpanija, Italija majuć haraczaja słonka z wiecznaj wiasnoj, Szwajcaryja — wysokija hory, Rasieja — wialikija niwy. Adna Finlandzija ni dastała nijakich bahactwaŭ“.</br> {{gap|1.5em}}Bo i spraŭdy: słonka joj świecić niadoŭha. — Try czaści hodu zima tam haspadaryć z karotkimi dniami, doŭhimi naczami, nimaje jana niwaŭ szyrokich, dzieby rasło zboża, ni horaŭ z zołatam, srebram dy żelazam. Ale i joj dostałasia sztości, czaho nia najdziesz ŭ druhich krajach — heta aziory.</br> {{gap|1.5em}}Raskinulisia jany biaz liku paśiarod skałaŭ i lesu. Adno zmianiaje druhoje: les na kamiennym, skalistym hrunci, abo lustro aziornaj wady. I tolki 8-maja czaść Finlandzii, katoraja abszaram swaim bolszaja ad naszaj Biełarusi, zdatna dla siaŭby żyta, aŭsa, jaczmienia i bulby; reszta — wada skały, les… Ni zdarmaż zawiecca Finlandzija: „krajem tysiaczy azioraŭ“.</br> {{gap|1.5em}}Żywie ŭ Finlandzii da 8 milionaŭ czaławiek. „Saomi“ zawuć siabie pa swojmu żychary Finlandzii a kraj swoj „Suomalajnen“. Majuć swaju asobnuju mowu, piszuć pa swojmu kniżki, hazety. Chacia należyć Finlandzija, tak sama jak <section end="Z"/><noinclude></noinclude> mc3o1wixa9ls0zft6xxlknlhkjn1mhj 104 128401 301004 296449 2026-10-17T08:22:47Z RAleh111 4658 301004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Z"/>Biełaruś, da hasudarstwa Rassiejskaho — ale majuć bolsz kudy ad nas prawoŭ, swoj sejm, swaje sudy.</br> {{gap|1.5em}}U himnazjach uniwersyteci dy ŭ szkołach wuczacca pa swojamu, u swajej rodnaj mowie. Haradoŭ wialikich niamnoha, da i to ŭ ich żywuć najbolsz ni samyje Finlandcy, ale Szwedy i Niemcy. Żychary finlandzkie raskinulisia pa ŭsiom krai, pa biarahoch azioraŭ, ŭ lasoch lażać ich wioski i stajać asobnyja chaty.</br> {{gap|1.5em}}Jak pahlaniesz na lasy biaz kanczatku i aziora biaz liku, niwolna zjaŭlajecca dumka, jak mohuć żyć tutaka ludzi, bo tolki dzie-ni-dzie pabaczysz szmatok ziamli zasiejany zbożam. Adnak — żywuć.</br> {{gap|1.5em}}Pa aziorach i ŭ mory łowiać rybu i adsyłajuć da wialikich haradoŭ Rasiei; u lasoch nabudawali tartakoŭ, dzie reżuć doszki, honiuć dziohać, smału — ŭsio heta pradajuć za hranicu i na zaroblanyja hroszy kuplajuć zboża na chleb. I sabie radziać. I ni narakajuć na swoj los.</br> {{gap|1.5em}}Zżylisia zraslisia jany z swaim chałodnym dy sumnym krajem, a lubiaczy jaho szczyra, dbajuć tolki ab toje, kab zrabić swaju staronku prydatniejszaj da żyćcia. Cieraz hory, skały, lasy prawodziać darohi prostyja, roŭnyja, czystyja i da haspadarki krajowaj biarucca rupna i ŭmieła. Za małym nia ŭsie umiejuć czytać.</br> {{gap|1.5em}}Na 3 miljony ludziej majuć da 1000 usielakich szkołak. Drukujecca 300 roznych hazetaŭ i szmat kniżak, katoryja czytajuć nia tolki pa haradoch, ale i rabotniki dy sielanie. Takim paradkam z adnej starany wuczacca rozumu, z druhoj — ćwiordaju rukoju zdabywajuć dla siabie chleb i dastatak.</br> {{gap|1.5em}}Z kachańniem rodnaho kraju, z silnaj wolaj da pracy i da nawuki złuczajuć jszeze ŭ sable Finlandcy najwialikszaje, badaj, paczućcio paszanawańnia czużoj reczy. Zdajecca, szto jany nawat i ni baczać, dzie szto lażyć, kali heta recz nia ich.</br> {{gap|1.5em}}I dziela hetacho nia czutno miży imi zładziejstwa, a i dumka sama, szto chto kolaczy z życharoŭ Finlandzii mohby czużoje paruchać zrabiłaby kryŭdu i abrazu radawitamu Finlandcu.</br> {{gap|1.5em}}Jasna i wiesieła robicca na duszy, kali hladzisz na heny sumny kraj. Sumlennaju dy razumnaju pracaju zrabiŭ finlandzki narod sa swajej chałodnaj dy biednaj staronki — dobruju dy miłuju matku, szto kormić swoj narod…</br> {{gap|1.5em}}I waroczajuczysia domoŭ dy hledziuczy na bahaciejszuju ad Finlandzii Biełaruś i na biadniejszy ad Finlandcaŭ narod nasz, — prasiŭ ja Boha, kab daŭ nam zrazumieć pryczyny naszaj niadoli i dapamoh nam pryhatawać dla siabie jaśniejszuju buduczynu. {{справа|''Ks. R-cz.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Z"/> <section begin="Światy"/><div style="font-size:250%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:-2px;"> <center>Światy Tamasz z Wilanowa.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Światy Tamasz, nazwany z Wilanowa, dziela taho, szto ŭ horadzie hetaho nazwańnia jon wuczyǔsia i prawioǔ swaju moładasć. Radziǔsia u Hiszpanii ǔ małym miasteczku Fuentana.</br> {{gap|1.5em}}Paboźnie wyhadawany praz dobrachryścijanskich baćkoŭ jon byŭ wielmi miłaserny nad biednymi, tak, szto addawaŭ im usio szto mieŭ pry sabie, nawat ŭłasnuju adzieżu.</br> {{gap|1.5em}}Skonczyŭszy Wilanoŭskuju szkołu, dzie byŭ najlepszym wuczniam jon pierajszoŭ na wyszejszyja nawuki ŭ Alkalskuju Akademiju. Tam jon znajszoŭsia miż maładzieży nipabożnaj, ale sam nia tolki szto ni straciŭ pabożnaści, ale swaim prykładam i szmat druhich, paciabnuŭ da nabażenstwa.</br> {{gap|1.5em}}Choć jon byŭ wielmi zdolny i staranny ŭ nawukach, ale praz pakoru staraŭsia nie adrożniwacca ad druhich.</br> {{gap|1.5em}}Adnak paznali jaho wialikija zdolnaści i hłybokuju wuczonaść i kali jon skonczyŭ nawuki ŭ henaj Akademii jaho uprasili u joj samoj astacca prafesaram. Tut jon prabyŭ tolki dwa hady, bo jaho prasili na prafesara u słaŭniejszaj jeszcze akademii u Salamance.</br> {{gap|1.5em}}Światy Tamasz widziaczy, szto jaho czekaje wialikaja sława ŭ świecie, bo użo czuwać było, szto jaho mieli zrabić rektaram akademii zachacieŭ uciaczy ad hetaj sławy, kab jana nie pryniasła szkody jaho duszy. Dyk dobra nadumaŭszysia i paradziŭszysia Ducha światoho pastanawiŭ kinuć świet i ŭstupić u zakon św. Aŭhustyna.</br> {{gap|1.5em}}Aŭhustyanie zaraz zrazumieli, szto dastali nie nowicyusza. ale wuczyciela praktycznaho u ŭsich cnotach zakonnych.</br> {{gap|1.5em}}Wyświenczany na ksiandza i praznaczany da pracy kaznadziejskaj św. Tamasz umieŭ tak pramowić da sercaŭ, szto ŭsie harady Hispanii zapraszali jaho da siabie i sam car Karol V z wialikaj achwotaj słuchaŭ jaho nawukaŭ i wielmi szanawaŭ jaho.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaho szacunku, jak tolki zdaryłasia wakansija Karol V zachacieŭ zrabić jaho biskupam, ale św. Tamasz {{перанос пачатак|ad|prasiǔsia}} <section end="Światy"/><noinclude></noinclude> qn5s0ps2pzibsjsq0xzr1kf05bmre0r 104 128405 301005 296553 2026-10-17T08:24:10Z RAleh111 4658 301005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Światy"/>{{перанос канец|ad|prasiǔsia}}. Jak-że zdaryłasia i druhaja wakansija, dyk użo starszyja zakonu zahadali św. Tamaszu zhadzicca stać biskupam i hetamu zahadu jon pakaryǔsia.</br> {{gap|1.5em}}Staǔszy biskupam jon usie swaje dachody, jak i pierad tym, razdawaǔ ubohim, a sam żyǔ jak najbiedniejszy zakonnik.</br> {{gap|1.5em}}Wielmi dbaŭ ab zbaǔleńni dusz swaich dyeceżanoǔ, dziela czaho bliska zaŭsiody adwiedawaǔ ich, kazaŭ im nawuki, abdaraŭ ubohich, pacieszaŭ chworych, hadziǔ niazhodnych i wykaraniaŭ usiakaje zharszeńnie miż duchawienstwam.</br> {{gap|1.5em}}A sam uważaǔsia za wielmi hresznaho i zaŭsiody bajaŭsia sudu Bożaho, dziela czaho czasta spawiadaŭsia i chacieŭ kaniecznie, admowicca ad biskupstwa.</br> {{gap|1.5em}}Raz na Hramnicznuju jon szczyra maliǔsia, kab Boh jaho uwolniǔ ad biskupstwa i paczuŭ hołas s krucyfiksa: „Paczakaj trochi, a ŭ dzień Naradżeńnia Matki Majej atrymajesz płatu za pracu twaju“.</br> {{gap|1.5em}}Ad hetaho czasu św. Tamasz użo tolki hatowiǔsia na śmierć i razdaŭszy usio czysta, nawat łożka swajo ubohim, 8 wiereśnia 1555 h. addaŭ swaju duszu Bohu.</br> {{gap|1.5em}}Z życia św. Tomasza my pawinny brać prykład, jak treba być mocnym u wiery i nabażenstwie, kab ni tolki nie jści za błahimi prykładami druhich, ale kab swaim prykładam usich paciahawać da Boha. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Światy"/> <section begin="Budsłaŭ"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Budsłaǔ,'''</span> Wialejskaha pawietu, Wilenskaj huberni. Da hrumadzianskaha żyćcia naszy chryściania szto raz to boli nakładajucca. Dziakawać Bohu, udała sprawy wiaducca u hrumadzkoj kramca; u miesic raspradajecca tawaru na tysiaczu rubloŭ. Szkoda tolki, szto łakciowaho tawaru usiaho kroszaczka jość; kab tak hroszy, dy kab zakupić na jakija tysiaczy try tawaru, toby tut torh dobry byǔby, bo u naszaj staranie paszła moda na ǔsio kramnaja, — samadziełku, samatkanu mała tut wyrablajicca.</br> {{gap|1.5em}}A ciapier wo ludzi biarucca za hrumadzki banczok (Bank sachrany i pażyczki — kredytowaja tawarystwa). Achotnikaŭ na jaho najszłosia użo kala 40 czaławiek, a samy pierszy — heta nastaǔnik Zubiec. Za jaho starańnia ab banczku i kala kramy majić jon dobruju łasku u susiedziaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Uzialisia tut staracca i na szczot pażarnaj drużyny. U hetym najbolsz starańnia kładzieć Pietryk Paŭloŭski, chaławiek nadta ruchliwy i z dobraj hałoŭkaj. Jab jaho wybraŭby zatoja na naczalnika pażarnaj drużyny.</br> {{gap|1.5em}}Ludzi u nas pa charaktaru — dobryja susledzi; hramaciei i zmyszlonyja. Ziamli majuć nadta pakroszaczku, dy chudoj, ali oś siak tak pramyszlajuć. Aprocz hrumadzkoj, jość tut jaszcze sa dźwie chryścianskija kramki, dzie jość usilakaj drabiazy pa kroszca; dy jaszcze adna chryścianskaja krama żalaźzia usiakaha i haspadarskich pryład i maszyn, jak siczkarni, arfy.</br> {{gap|1.5em}}U samym miasteczku majem aż 2 szkoły i abiedźwie nabity dziaćmi. A pa wołaści jaszcze nieskulki mieńszych szkoł jość. „Dyligiencii“ tak zwanaj dość jość u nas, i tki niczoha — usio paradacznyja, da hramadzkich spraǔ szczyryja ludzi.</br> {{gap|1.5em}}Dy wot dziwa, szto kazna nieszta nia prymiczajić naszaha pieknaha miasteczka, dy nia rupicca dać tut wyszejszuju szkołu, kab chacia jakuju haradzkuju szkołu.</br> {{gap|1.5em}}Budziem Bohu malicca ab toja, dy budziem staracca — a mo udasca!</br> {{справа|Prywiet radakcii ad Paŭluka{{gap|1.5em}}</br>''M.{{gap|1em}}}} <section end="Budsłaŭ"/> <section begin="Wasilkoŭ"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wasilkoŭ'''</span> Hrodz. hub. Sakolsk. paw. U niadzielu 1 wiereśnia zdaryŭsia u naszym miasteczku wialiki pażar. Zhareła apraturnaja fabryka pana Łunskaho, katoraja była dziaraŭlanaja. U adzin moment zaniałasia kruhom jak porach, dyk choć na ratunak paśpiaszyła i swaja pażarnaja drużyna i nawat z Biełastoku pryjechała, ale niczoha nie pamahli i zhareła nia tolki fabryka, ale jeszcze i adna punia z usim dabrom.</br> {{gap|1.5em}}Straty ahramadnyja, tym bolej, szto astalisia biez pracy kala 100 rabotnikaŭ, katoryja pracawali u fabryce. {{справа|''Juluk.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wasilkoŭ"/> <section begin="Studzianki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Studzianki'''</span> Sakolsk. paw. U nas ludzi zusim nie zwiertajuć uwahi na swaich dziaciej, dyk tyje rastuć dzikam i robiać, szto im padabajecca. S pryczyny hetaho niedahladu u Studziance i jeszcze ǔ adnej wiosce utapiłasia pa 2 chłopcy-padrostki.</br> {{gap|1.5em}}— U Sakolskim pawiecie pa kazionnych lasoch paiszli nowyje paradki:</br> {{gap|1.5em}}1. Padbaŭlajuć pensii lasnikom (buduć brać pa 12 r. u miesiac) ale adbiaruć ad ich nadzieły ziamli. Tojeź i z abjeszczykami, katoryje buduć brać pa 30 rub.</br> {{gap|1.5em}}2. Prawodziać telefony ad laśniczych <section end="Studzianki"/><noinclude></noinclude> cndt0usi16aywvms35egs114de31q4w 104 128413 301027 296552 2026-10-17T09:03:51Z RAleh111 4658 301027 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Studzianki"/>da abjeszczykoŭ i laśnikoŭ. Użo pastaŭlany staŭby tolki naciahawać drot.</br> {{gap|1.5em}}3. Paszyrajuć nikatoryja ważniejszyja darohi pa lesi.</br> {{gap|1.5em}}4. Majucca być konnyje strażniki na letnije miesiacy, kab baranili lasy ad pażaroŭ.</br> {{gap|1.5em}}5. Buduć staraży pry lasnych razsadnikach s płataj pa 25 a paśla pa 30 rubloŭ u miesiac, katoryje pawinny buduć pałoć razsadniki i pilnawać ich u dzień i ŭ nocy. {{справа|''J. Moncewicz.{{gap|1.5em}}}} <section end="Studzianki"/> <section begin="Miedniki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Miedniki Karaleǔskije'''</span> pad Wilniaj (pa Aszmianskaj darozie). Niejak u aposznich dnioch żniŭnia u naszuju wiosku pryjechała z zaścienku Dwarcoŭ dziaŭczyna Ł. i zwiartałasia da niekatorych dziaŭczat naszaj wioski, kab dali na wystaŭku chatnich wyraboŭ jakije kolak swaje wyraby. Jana hawaryła, szto jaje prysłaŭ adzin tutejszy pan, ale nie ŭsie naszy dziaŭczaty jej pawieryli. Balszynia ich liczyli, szto hetaja sabirańnica chocza pachwalicca na wystaŭcy czużoj pracaj, a moża i nahradu dastać za czużuju pracu i tolki dla adwodu waczej każe, szto sabiraja dla pana. Z hetaj pryczyny sabirańnicy nie ŭdałosia dastać czaho kolak dobraho. Dali jej dwatry dywany, dyj tyja nia wielmi pryhożyje. A szkoda, szto tak nidawierna adniaślisia naszy dziaŭczaty da sabirańnicy, dyj nidali jej czaho lepszaho. A dać jany mahli by, kab byli choć czutku razwielejszyja, bo majuć niekatoryja charoszych dymkowych i waśmiarykowych pościełkaŭ, dywanoŭ, nastolnikaŭ i rucznikoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Jak prydzia zima, to druhaja ni adnu noczku skarataja za pradziwam, a jak prydzia wiasna, czaho ni zabjecca tkuczy dy bielaczy. Z nidachwatku aświety i razwićcia czaławiek niaŭmieja i pracaj swajej lagularnia pacieszycca i druhomu achwoty paddać ni patrapić. {{справа|''Miedniczaniec.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Miedniki"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Nowy administratar dyecezii.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na miejsce pamiorszaho biskupa kowienskaho ks. Cyrtoŭta administrataram dyecezii żmudzkaj kapituła wybrała prałata Piotra Boroŭskaho. <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Nawarot u katalictwo.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Biskup sekty Jakubickaj Efrem s tryma ksiandzami wyraksia heretyckich falszaŭ i pierajszoŭ u katalictwo. Sekta jakubickaja szto raz bolej chilicca da praŭdziwaj wiery i szto raz czaściej pamiż wyznaŭcami hetaj nawuki zdarajucca nawaroty u katalictwo.</br> {{gap|1.5em}}— Dwaccać mniszak z byŭszaho klasztoru Anhlikanskaho, katoryja kolki miesiacaŭ nazad pierajszli u katalictwo ciapier adbyli probu u klasztary benedyktynak katalickich i adzieli habity hetaho zakonu, pryniaŭszy ich z ruk biskupa z Menesyi. <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Paświenczeńnie wuhławoho kamienia.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U niadzielu 22 wiereśnia adbudziecca u Wilni paświenczeńinie fundamentaŭ i wuhławoho kaminia pad razpaczaty budawać najpiekniejszy ŭ kraju naszym kaścioł Serca Pana Jezusa. Raboty ǔżo tak padahnanyja, szto ǔsie abawy niszczaścia, jakoje mahłob zdarycca użo minuli. <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Kataliki u niamieckich kalonijach.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ciapier u niamieckich kolonijach katalikoǔ z miejscowaj ludności jość kala 144 tysiacz i 56 tysiacz hatowiaczychsia da chrostu (katechumenoǔ). U 1910 hadu było katalikoŭ tolki 85,394 i katechumenaŭ 44,333. U 1912 h. achryszczano 22,000 asob, a ŭ 1910 tolki 9,975. Słowam katalickaja wiera u niamieckich kalonijach robić wialiki postup. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Użo bliska konczany raboty, kala ustrojstwa pierwszaj u naszym kraju haradzkoj apteki, katoraja budzie atkryta badaj szto u pierszaj pałowie kastrycznika.</br> {{gap|1.5em}}Chwaroby zaraźliwyja szyracca straszeńnie. Najbolsz chwarejuć dzieci na dyzenteryju, szkarlatynu, dyfteryt i haraczku.</br> {{gap|1.5em}}— Z suboty na niadzielu 15 wiereśnia ǔ noczy kala szpitala św. Jakuba raptam paczuŭsia kryk kabiety, „ratujcie“ i plusk wady ǔ Wilji.</br> {{gap|1.5em}}A ciomna było, choć kol woka, dyk nia widać było, szto chtoś topicca.</br> {{gap|1.5em}}Choć niŭdaloku i było trochi ludziej, spacyrujuczych parami, ale na ratunak ni spiaszyǔ nichto. Raptam prabieh niejki mużczyna, skoczyǔ praz parenczu, plusnuŭ u wadu i praz kolki minut walki z bystraj wadoj kryknuǔ jon: „pamażycie, treba jaje ŭ szpital zanieści. Kabieta uratawana“.</br> {{gap|1.5em}}Zbaŭca jaje zawiecca Jazep {{перанос пачатак|Szablin|ski}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 1ge339c8g1wzqkop6ghqcnsywsndtx6 104 128414 301028 296551 2026-10-17T09:06:06Z RAleh111 4658 301028 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|Szablin|ski}}. Ratujuczy kabietu jon straciŭ u wadzie szapku, kamaszy, i palto.</br> {{gap|1.5em}}— Drewa u Wilni tanieja. Na sażni użo patanieła 6 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}Raniej sażań kasztawaŭ 40 rubl., a ciapier 34 r. Jość nadzieja, szto jeszcze i bolej patanieje; heta dziela taho, szto wielmi szmat chto stali apaliwać nia drewam a kamiennym wuhlan.</br> {{gap|1.5em}}U hetym hadu zahad Libawa Romenskich żelażnych darohaŭ ustroiŭ u ŭsich wahonach swaich pajezdoŭ pieczy da apaliwańnia kamiennym wuhlam.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Hubernskaje naczalstwa pryznała kaniecznym jaknajskarej zawiaści bolszyja kary za hultajstwa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Turec.'''</span> Minsk. hub. Ihumen. p. U subotu 7 wiereśnia, kali usie sielanie byli na poli pry pracy u miasteczku uzniaŭsia pażar, katory ŭ kolki minut abchapiŭ aż 28 chat i tolki dziakujuczy tamu, szto z dwara Horodyszcze pryjechała na ratunak pażarnaja drużyna, pażar hety ni szyryŭsia bolej. Paczałosia s taho, szto chłopczyk raskłaŭ u wazoŭni ahoń. Zhareła 29 chat i 51 druhich budynkaŭ haspadarskich.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Patońcy.'''</span> Minsk. hub. Babrujskaho p. Zhareła bolszaja paławina haspadarskich budynkaŭ, szmat bydła i adzin chłapiec.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Mozyr.'''</span> Minsk. hub. Pana Knobelsdorfa, szto byŭ zasudżany ŭ 1910 hodu na 8 hod. u turmu za zniewahu prawasłaŭja ciapier puścili na wolu, dziela taho, szto Car darawaŭ jamu winu.</br> {{gap|1.5em}}— Haspadary biadujuć, szto nie uradziła bulba. U proszłych hodach na dzisiacinie nakopywali 1000 i da 1500 pudoŭ, a sioleta tolki 500 i najbolsz da 600 pudoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Nowy Dwor.'''</span> Minsk. hub. i paw. Zhareŭ wodny młyn s pryczyny niewiadomaj. Szkody zroblano na 8180 rub.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kowna.'''</span> Tutaka wykryli fabryku falszywych hroszaj. U zonki kraŭca Dobkiesa najszli bolsz 300 falszywych sarakowak s 1908 hodam. Dobkiesa i żonku jaho arysztawali.</br> {{gap|1.5em}}— Na „Zielonaj“ hare ŭ hetym hadu padczas nidaŭna minułaj ciapłaty druhi raz daspieli maliny. Jahady majuć dobry smak i pach. U Koŭnie heta zdaryłosia jeszcze pierszy raz, jak ludzi pomniać.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Widzy.'''</span> Kowiensk. hub. U hetaj akolicy sztoraz czaściej zdarajucca wypadki chwaroby na bruszny tyfus. Dziela daznańnia pryczyny hetaj posześci pryjechaŭ lekarski inspektar.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dorbiany.'''</span> Kow. hub. Telszeŭsk. paw. Tutejszyje mieszkancy starajucca u kazny padmohi ŭ sumie 4 tys. rub. na wybrukoŭku wulic u miasteczku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pałtawa.'''</span> Tutaka szyrycca posześć chalery u proszłym tydni zachwareła na jaje 8 asob, s katorych 3 pamiorli. Haradzkoje naczalstwa uparadkawała balnicu dla chworych na chaleru.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kamieniec Podolski.'''</span> Szmat tutejszych czynoŭnikaŭ chacielib pieraniaścísia na służbu u nowoatkrytuju chołmskuju huberniu, dzie jość wakansijaŭ. Dziela hetaho jany padali użo szmat prośbaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kijeu.'''</span> Abywatel Austryi Sielecki za szpiegawańnie na karyść Niamieczczyny zasudżany na 4 hady u katarhu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Jekaterynodar.'''</span> Adbyŭsia procialkaholny zjezd, na katorym było dość szmat ćwiarożnikaŭ (abstynentaŭ). Jany zhawarylisia, jakimi sposabami treba szyryć ćwiarozaść miż ludźmi. Pamaży im, Boże.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Waronież.'''</span> Atkryli wyszejszuju sielska-haspadarskuju szkołu pad nazwaniem: „Sielsko-haspadarski instytut imieni Piatra I“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Łask.'''</span> Piotrkrusk. hub. Buchhalter miejscowaj kasy pażyczkowaj damahajecca ad ŭradu Amerykanskaho 140 miljonaŭ rubloŭ za plac u Czykaho, szto kaliś byŭ padarawany predku hetaho buchhaltera palaku Kazimieru Pułaskamu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Biendziery.'''</span> Adna tutejszaja pani matka 2 dziaciej Ahata Kołomijczenko urezała sabie palec. Susiedka naraiła naskora abwiarcieć ranu pawuczynaj, ale ad taho palec staŭ puchnuć. Pazwali i d-ra, ale toj użo niczoha nie pamoh, bo kroŭ zarazanaja razajszłasia ŭżo pa ŭsim cieli. A. K. pamiorła u straszennych mukach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Władikaŭkaz.'''</span> Waroczajuczysia z maniebraŭ u Władikaŭkaz wajenny atrad zaszoŭ u kabardzienskuju wiosku Kuczmazukino na addyszku. Tut s adnej chaty wyskaczyła kabieta i kryknuła: „Zbaŭcie mianie z niawoli!“. Akazałosia, szto kabieta heta była 5 h. tamu ukradziana u Donskaj obł. niejkim strażnikam i zawieziana na Kaŭkaz. Użo kolki raz jana probawała uciaczy, ale nie udawałosia. Pad apiekaj wojska jaje adwiali u Władikaŭkaz. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Zmahańnie miż albancami i serbami nijak ni załahodżujecca, a naproci zahostrywajecca szto raz bolsz.</br> {{gap|1.5em}}Aposznie telehramy danosiać, szto albancy majuczyje usiaho 6000 czaławiek <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> emad9oifun0h7sg1blojiue6jorjymq 104 128450 301029 296555 2026-10-17T09:07:19Z RAleh111 4658 301029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>wojska paczali adstupać prad kudy bolszym na lik wojskam serbskim i pakinuli horad Maǔrowa, katory byli zachapili ǔ swaje ruki.</br> <center>'''Turcija z Boǔharyjaj pahadzilisia</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> i ŭ aŭtorak 17 wiereśnia a hadzinie paławina 7-aj wieczara wybranyje ad abodwuch hasudarstwaǔ padpisali umowu hetaj zhody.</br> {{gap|1.5em}}Pawedłuh hetaj umowy wojska szto nachodzicca na czużych ziemlach pawinno pierajści na swaje ziemli i u try tydni zdemobilizowacca (razyjścisia u swaje pastajannyja kwatery). U miesiac czasu wymieniajuć niawolnikaŭ, katorych pabrali adny u druhich u czasie wajny. Najdalej za dwa tydni majuć dać abodwa hasudarstwy amnestyju dla ǔsich palitycznych prastupnikaŭ, katoryje prawinilisia da padpisańnia umowy ab zhodzie. <center>'''Miż Turcijaj i Hrecijaj niłady</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> nieszta nijak nie kanczajucca i palityki usiaho tam spadziajucca. Urad Hrecki bytcym chacieǔby wiaści wajnu s turkami, ale narod hrecki zusim hetaho nia hocze. Wojska hetak sama żadaje kaniecznie spakoju i kali urad wydaŭ zahad uzdzierżyć razpuszczańnie armii u nikatorych jaje czaściach paczalisia bunty. Sałdaty każuć, szto im użo ni stanieć siły wiaści treciuju wajnu. <center>{{larger|'''Portuhalija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nidaǔna adna rewolucija prahnała s kraju swaho karala i zawiała respubliku; ciapierże spadziajucca tam druhoj rewolucii, katoraja maja metu skasawać respubliku i wiarnuć karala na pasad, dy zawiaści staryje paradki. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Szto ciapier rabić s pierszahodnaj kaniuszynaj.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Najczaściej ǔ nas kaniuszynu ǔsiejwajuć u jarynu, ale nie mała jość i takich haspadaroǔ, u katorych sama haspadarka naładżena takim paradkam, szto kaniuszynu prychodzicca ǔsiewać nie ǔ jarynu, a ǔ żyta. A wiadomaja recz, szto żyta padsiewajecca kaniuszynaj s samaj rannaj wiasny — z lodu, dyk da poznaj wosieni maje jana stolki czasu, szto nie raz, asabliwa na lepszych miejscach, i na ćwiet woźmiecca. Woś tut i jość samaje ważnaje pytańnie: szto z joj rabić — ci skasić na zialony korm, ci lepsz spaświć? Szto miensz zaszkodzie k buduczamu (k nalećciu) razrostu kaniuszyny.</br> {{gap|1.5em}}Robiaczy proby na dzielankach pierekanalisia woś u czym:</br> {{gap|1.5em}}Kali kaniuszynu kasić u pierszym hadu raniej, czym pacznuć zawiazywacca na joj kraski, to heta wielmi może paszkodzić na buduczy uradżaj. Takuju kaniuszynu można kasić na zialony korm, heta nia tolki niczoha joj nie zaszkodzić, a naadwarot: k nalećciu jeszcze bujniej jana razrastajecca.</br> {{gap|1.5em}}Bywaje, szto ŭ pierszym hadu kaniuszyna choć i nia woźmiecca na ćwiet, ale nadta bujna razraściecca. Kidać jaje hetak zimawać tak sama nielha, bo kali zima budzie śnieżnaja, to usia kaniuszyna może prapaści: pad nawałaj śniehu jana adparycca. Hetkuju kaniuszynu najlepsz spaświć, kaliż dziela jakoj koleczy pryczyny hetaho zrabić nielha, to prychodzicca choć skasić, ale kasić jaje treba ''wysoka'', i hetkuju kaśbu, ci paszu treba zrabić nie adkładajuczy da samych marozaŭ, a zrabić zaŭczasu, kab pierad zimoj mieła jeszcze kaniuszyna dość czasu adskoczyć — papuszczać nowyje listoczki. <center>{{larger|'''U sadzie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Zdaŭna sporka iszła ab tym, kali lepsz sadzić fruktowyje drewy: wiasnoj, ci ŭ wosień. Ale, jak ciapier pierekanalisia, sadżenyja ŭ wosień pryszczepy dajuć kudy bolsz upadku, czym pasadka wiesnawaja. Dy heta zusim i zrazumielaja recz.</br> {{gap|1.5em}}Sadziuczy dreŭce, my musim jaho nieraz szmat abrezać: jak niekatoryja halinki, tak asabliwa kareńczyki, dyk rany hetyja praz usiu zimu, pakul dreŭce staić zamiorszaje, haicca, razumiejecca, nia mohuć; woś praz hety czas jany czarniejuć, a nie raz praz nich zaciahiwajucca i roznyja chwaroby samoha dreŭca.</br> {{gap|1.5em}}Dreŭce, pasadżanaje wiasnoj, uskoraści adżywaje, puszczaje swaje soki i imi ŭ śled zahoiwaje ŭsie swaje świeżyja rany.</br> {{gap|1.5em}}Dyk ciapier — z wosieni — lepsz pryrychtawać jamki, kałki i t. p., a sadzić użo wiasnoj.</br> {{gap|1.5em}}Zusim inszaja sprawa z roznymi kuścikami, juk maliny, pareczki, ahrest i t. p. Sadzić ich najlepsz tolki ŭ wosieni, bo ŭsie jany zazialeniujucca s samaj rannaj wiasny ŭżo pieresadżywać ich, razumiejecca, nie para.</br> <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> d0mq9d3cnsepti8eagsdhpe815xy4hq 104 128451 301030 297197 2026-10-17T09:09:35Z RAleh111 4658 301030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Nasza"/><center>{{larger|'''U aharodzie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Samaje bolszaje apiryszcze z aharodniny dla naszaho brata — sielanina, heta kapusta i buraki. Kab smacznaja była kapusta i trywałaja, a tak sama i buraki, treba ich kanieszna sabrać zaŭczasu — nie dapuściǔszy, kab paprymierzali, dyk nie czekajuczy bolszych marazoǔ, zawichniciesia, haspadynki, kala ich miłaści.</br> {{gap|1.5em}}I jeszcze adna wielmi ważnaja sprawa: passiekaŭszy kapustu, kaczareżki z hradaŭ u śled treba kanieszna pawyrywać i spalić ich. Bo ad hetych kaczareżak nieraz zawodzicca ǔ ziamli zaraza, katoraja paśla u druhije hody napadaje na kapustu i może zusim jaje znisztożyć.</br> {{gap|1.5em}}Hnoj na aharody najlepsz wywozić u wosień i uśled jaho akuratna zaharać. {{справа|''K-in-k{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-size:92%"> <center>{{larger|'''Niaboszczyk ustaǔ.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}11 wiereśnia wieczaram pamior, jak zdawałasia, bahaty domaułaśnik Jaroszenko kala st. Lubań. Jaho abmyli, pałażyli u damawinu i użo adsłużyli 2 panichidy; kali paczynałasia użo treciaja panichida niaboszczyk paruchaǔ rukoj paśla hlanuǔ waczami i znoǔ ich zakryǔ. Jaroszenku wyniali z damawiny i pałażyli na łożka, dzie jon i zusim praczuchaǔsia. Ubaczyǔszy usio, szto kala jaho rabiłasia Jaroszenko paczuǔsia wielmi drenna.</br> {{gap|1.5em}}Bajacca kab jon nia zyszoǔ z rozumu. <center>{{larger|'''Trup zamiesta portcygara.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Ałuszcie kupiec Smaił ukinuǔ prypadkam u jamu z wadoj portcygar. Kaliż paczaǔ jaho szukać krukom, dyk zamiest portcygara wyciahnuǔ trup 12 hadowaho chłopca. <center>{{larger|'''Czamu ciapier tak zrabiłasia zimna.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na paǔnoczy pa mory pływajuć cełyja hory lodu, woś adna hetakaja hara padpłyła pad nasz bok i dziela hetaho tak raptoǔnie pazimnieła. U nikatorych miejscach wypaǔ nawat śniech. <center>{{larger|'''Katastrofa.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Elektrycznaja maszyna s 3-ch wahonaǔ, katoraj jechała hramada stralcoǔ Alpejskich zwaliłasia z rejkaǔ kala h. Villeneuve Lubet u hłybokuju kanawu. Dahetul dastali s pad pałamanych wahonaǔ 11 asob zabitych i 13 pakaleczanych, druhich niszczaśnikaǔ nielha dastać s pryczyny nidastupnaści kanawy i drennaj pahody. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''Zahadki.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}58) Z Picieru u Warszawu i z Warszawy u Picier wychodziać szto hadzinu pajezdy u tuju samuju paru. Chto zhadaje, skolki pajezdoǔ razminiecca z maim, katorym budu jechać z Warszawy u Picier?</br> {{gap|1.5em}}59) Adzin chłopiec paszoǔ z druhim u zakład, szto toj ni razabjeć szyby u aknie kamieniam wialiczynioj, jak haława. Toj pryniaǔ zakład, ale szyby razbić jamu nie udałosia. Czamu? {{gap|1.5em}}Razhadki buduć praz dwa tydni, a chto ich raniej adhadaje, nichaj swoj adkaz pryszleć u redakciju. Chto dobra razhadaje dastanieć ad redakcii padarak. {{gap|1.5em}}''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/25|№ 25]]:'' 56) Dzicia, jak ssie hrudzi, 57) Biaźmien. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{c|{{larger|'''Żarty.}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>{{larger|'''Dziǔnaja recz.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Haspadar pradaǔ kania da susiedniaj wioski, a koń praz kolki dzion i zdoch. Haspadar ubaczyǔszy taho u kaho kupiǔ wymaǔlaje:</br> {{gap|1.5em}}— Hetaż ty mianie aszukaǔ, koń zdoch.</br> {{gap|1.5em}}— Dziǔnaja recz u mianie z im hetak nirazu ni zdaryłasia. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Daczuszka palezła u szafku kab ściahnuć śliwak, szto tam uczora, lażali, dy nie znajszła niwodnaj i pytajecca tady u matki:</br> {{gap|1.5em}}— Mama, a dzie śliǔki?</br> {{gap|1.5em}}— Ja użo zjeła ich.</br> {{gap|1.5em}}— Adna usie?</br> {{gap|1.5em}}— Aha!</br> {{gap|1.5em}}— Budzie mamie żywatok baleć, adnej nia można tak szmat jeści; treba było mnie dać trochi, jażby mamie pamahła zjeści. <section end="Żarty"/> <section begin="Prykazki"/><center>{{larger|'''Prykazki.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wyszej nosu ni padskoczysz. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Nadta ni nastaǔlajsia; wuszej swaich usio roǔna ni dastanisz pacaławać. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}'''Ks. A. Sz-u.''' Hroszy za 5 numeraŭ atrymali, wielmi dziakujem za szyreńnie naszaj hazety.</br> {{gap|1.5em}}'''Miedniczancu.''' Szczyra dziakujuczy za cikaŭnyja wiestki, Redakcja „Biełarusa“ prosić i dalej pawiedamlać jaje, kali w akolicy Waszaj budzia czutna szto dobraje ci cikaŭnaje.</br> {{gap|1.5em}}'''Naszym Prychilnikam.''' Zamiest słowaŭ padziaki kożnamu serdeczna: „Boh Wam zapłacić!“ <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-bottom:1em; width:22em; border-style: solid; border-width: 8px 0px 8px 0px; text-align:justify;" |style="padding-top:1em; padding-bottom:1em;" |{{larger|'''Pry hetym numery razsyłajecca ka- talog sielska haspadarskich pryład firmy „Zygmunt Nagrodzki w Wilnie“.}} |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> gavgc9hbd6hkvinpt8m7qkey38pu0dg 104 128454 301001 297223 2026-10-17T08:18:09Z RAleh111 4658 301001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 26 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 27'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wiera"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiera, Nadzieja i Miłaść.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Satwaryǔ Boh czaławieka na wobraz i padabienstwa Swajo i pamiaściǔ jaho u raji, bo chacieŭ, kab czaławiek byŭ szczaśliwy. Uwieś świet daŭ jamu za karaleŭstwa i ǔsiamu stwareniu prykazaŭ, kab słuchała i pawinawałasia jahonaj woli.</br> {{gap|1.5em}}I czaławiek byǔ szczaśliwy. Jon nia wiedaŭ, szto takoja śmierć i chwaroba, szto bieda i niadola, szto smutak i trudy. Źwiary i ptuszki, ziemla i mory, ŭsio-ŭsio jamu służyła…</br> {{gap|1.5em}}Ale nie pasłuchaŭ czaławiek Boha — sahraszyǔ.</br> {{gap|1.5em}}I Boh wyhnaŭ jaho z raju, wyhnaŭ na wieki. Na żyćcio praznaczyŭ jamu ziamlu, dzie pracawać treba, i pot lić krywawy, i ciarpieć, i jenczyć, i wiek-wieczny z niadolaj zmahacca.</br> {{gap|1.5em}}I zapłakaŭ czaławiek, bo paznaŭ swaju biadu; i sahnuŭsia pad karaj Pradwiecznaho… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Kiepska było czaławieku…</br> {{gap|1.5em}}Jaho rozum, szto ŭpiarod byŭ taki świetły i hłyboki, szto Boha ahladaŭ i ŭ adwiecznaj knizie Boskich ustawoŭ moh czytać świetu tajamnicy, — ciapier jakby tumanam jakim zaciahnuŭsia i niezaradny stajaŭ prad zahadkami żyćcia i śmierci.</br> {{gap|1.5em}}Jaho dusza, szto ad Boha wyjszła, Boham i dla Boha tolki żyła, szto dla Praŭdy wiecznaj i wiecznaha Dabra ŭsie swaje siły addawała, — ciapier zastałasia jak-by prykawanaja da ziamli i da niskich patreb sztodziennaho żyćcia. — I ahoń u jej tliŭsia adwieczny-niabiesny, choć jej ciesna było na ziamli — wyhnańni, — jana ŭżo nie mahła padniacca ŭwyś, tudy adkul pryszła, bo jej sił nie chwatała i skrydłaŭ wolnych…</br> {{gap|1.5em}}Jaho serca, szto spiersza tolki Dabro i Pieknatu nieskanczonuju miławała, szto raspływałasia u Boskaj Miłaści, szto ahniom hareła niehasnuczym i zamirała ad niawyskazanaha szczaścia, — ciapier apuściłasia u amut sztodziennaho żyćcia i zawiazła u kłapotach i niskich zabotach…</br> {{gap|1.5em}}I zastahnaŭ, zajenczyŭ czaławiek…</br> {{gap|1.5em}}„Boże, zmiłujsia!…“ {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}I źmiławaŭsia Boh!</br> {{gap|1.5em}}Jon pasłaŭ czaławieku paciechu i ratunak.</br> {{gap|1.5em}}Try siastry, niabiesnyje pasłanki, spuścilisia na ziamlu i pasialilisia siarod ludziej, — try siastry:</br> {{gap|1.5em}}Wiera, Nadzieja i Miłaść.</br> {{gap|1.5em}}Czaho rozum nia moh atkryć, taho Wiera wuczyła: czaho dusza nie mahła dastać na hetaj ziamli, toja Nadzieja dawała; czaho serca szukała napraśnia, da taho Miłaść wieła.</br> {{gap|1.5em}}Chto pryniaŭ hetych hościaŭ da siabie, toj staŭsia szczaśliwym i bahatym, bo jamu znowu raj atkryŭsia na ziamli, i niestraszna była jamu ŭżo śmierć. A chto zaczyniŭ pierad imi waroty duszy swajej, toj na wiek zhinuŭ u mukach i praklacci…</br> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}}<section end="Wiera"/><noinclude></noinclude> 9ykbapstwtja9sh6bs6llb80vuoorly 104 128459 301000 296580 2026-10-17T08:17:28Z RAleh111 4658 301000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiera"/>{{gap|1.5em}}Braty! Nam miłasci treba, kab żyćcio naszaja ratawać!.. Bo ǔžo serca nam stynić i bicca pierestajeć u pastajannych zmahańnicach z niadolaj!.. Tolki milaść jaho sahreje i nowych sił dadaść. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Nie wajnoj, nie razbojem, nia kryǔdaj budawać my budziem naszu buduczyna, nie! Nie darmaż my ''Biełarusami'' zawiomsia, bo nie splamili swaho imieni czynam niahodnym! Inakszaj siłaj my pakanajem worahaǔ naszych, — siłaj, pierad katoraj niszto ustajać nia możyć, a siła heta:</br> {{gap|1.5em}}Wiera, — Nadzieja — Miłaść…</br> {{gap|1.5em}}Budujcie, braty, budujcie!.. {{справа|''Piotra Prosty.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1em}}San Pastore, pad Rymam. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiera"/> <section begin="Da"/><div style="font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Da wosieni.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Panuraja wosień, dzion letnich zmiataczka;</br> {{gap|2em}}Dziǔlusia twajmu charastwu,</br> Kali, ŭczyrwaniŭszy piersznapiersz, żaŭtaczka</br> {{gap|2em}}Uzałocić zialonu listwu. Jak z wietram pawoli z dziareŭ ablataje</br> {{gap|2em}}Na ziemlu zžaŭcieły listok;</br> Jak ǔsio u pialonki swaje spawiwaje</br> {{gap|2em}}Husty niprahladny zmurok. Jak wieciar miż hołych kustoczkoŭ szaleja</br> {{gap|2em}}I żudasna niejak piaje;</br> Jak słonca praz chmary ǔzirajuczy, mleja</br> {{gap|2em}}I ślozy imhła razdaje. Jak, wody uzniaǔszy, pływie pieraliūna,</br> {{gap|2em}}Kazaǔby zaspany, ruczej:</br> Jak wolchi i wierby hladziać u doł dziŭna</br> {{gap|2em}}Smuhu praharnuǔszy z waczej. Jak wostryja piorki z ziamli wysuwaje</br> {{gap|2em}}Irżawa-ciamnawaja ruń;</br> Jak nudnuju pieśniu nad joj zaśpiewaje</br> {{gap|2em}}Siawiec pleralotny uhruń. Jak ǔsio u pryrodzie na raz zamiraje</br> {{gap|2em}}Ǔ abymach hłybokaho snu,</br> I moc żyćciawuju ǔ sabie ukrywaje</br> {{gap|2em}}Kab znoŭ uskrasnuć na wiasnu. {{справа|''A. Ziaziula.{{gap|3.5em}}}} {{gap|0.5em}}{{fine|Pieciarburh 20–X–1909.}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Św"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Św. Michała Archanioła.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kaścioł światy wuczyć, szto Boh stwarajuczy świet daŭ byt niazliczonamu wojsku Aniołaŭ i praznaczyŭ hetych duchoŭ niabieskich da wiecznaho szczaścia, ale na heta pawinny jany byli zasłużyć, praz dobraje karystańnie z wolnaj woli, jakoj Boh abdaryŭ ich.</br> {{gap|1.5em}}Ale adzin z najbahaciej abdarawanych praz Boha aniołaŭ — imie jaho Lucypar (Lucifer — znaczyć nosiaczy światło) — zachacieŭ zraŭniacca s Tym, Chto jaho stwaryŭ z niczoha i skazaŭ: „Pastaŭlu tron moj pobacz tronu Bożaho i budu padobny Najwyszejszamu“.</br> {{gap|1.5em}}Na hety słowy Archanioł Michał adkazaŭ: „Chtoż jak Boh?“ znaczyć nichto roŭnym Bohu być nia może. I ŭsie Anioły padzialilisia na dźwie czaści: adny pajszli za Lucyparam a druhije za św. Michałam. Pasla hetaho Boh pakaraŭ pysznych aniołaŭ, wyhnaŭszy ich z nieba da piekła, a wiernych sabie, szto jszli za św. Michałam ućwierdziŭ u łasce swajej tak, szto ŭżo bolej zhraszyć nie mohuć.</br> {{gap|1.5em}}Zbuntowanyje anioły, staŭszysia złymi duchami razyjszlisia pa świecie i stali zwodzić ludziej, kab tyje nie dastalisia da nieba, katoraje jany stracili.</br> {{gap|1.5em}}A Boh pasłaŭ na świet i dobrych Aniołaŭ kab nawodziaczy ludziej na dobryja myśli ścierahli ich ad hrechu.</br> {{gap|1.5em}}Anioły zaŭsiody hatowyje spaŭniać wolu Bożuju i Boh używaje ich da roznych pasłuhaŭ. Jany to niraz abjaŭlajuć ludziam wolu Bożuju, jany adnosiać naszy prośby da Boha i hetak służaczy najlepszamu stwarycielu Bohu Anioły slużać i nam.</br> {{gap|1.5em}}Światy Michał Archanioł liczyŭsia zaŭsiody hłaŭnym prawadnikom usich duchoŭ niabieskich i Patronam Kaścioła światoho. Jeszcze u starym zakonie jon liczyŭsia Apiekunam światyni żydoŭskaj.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaho sprawiedliwa, kab my lubili Aniołaŭ, jak naszych najlepszych pryjacielaŭ i zaŭsiody staralisia słuchać ich hołasu, szto praścierahaje nas pry kożnaj pakusie da złoha, a dzień św. Michala Archanioła, katory praznaczany kaściołam św. na cześć i ŭsich druhich Aniołaŭ starajmosia prawodzić tak, kab u im nie zasmucić naszych Aniołaŭ storożaŭ, katoryje radujucca tady, kali my idziom za ich radami, a hardzim naszeptami złych duchoŭ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Św"/><noinclude></noinclude> e1uphvafvirkk9o3pjnzq9z7shy0tve 104 128460 300999 296589 2026-10-17T08:16:02Z RAleh111 4658 300999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Z"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z Sakolskaho pawietu, Hrodz. hub. U naszym kutku Biełarusi narod jeszcze zusim nie prywyk czytać hazety.</br> {{gap|1.5em}}Praŭda szto czytać umiejuć bliska ŭsie, ale czytajuć tolki madlitwy pad czas nabożeństwa ŭ kaściele; ab druhich że kniżkach nichto i nie padumaje.</br> {{gap|1.5em}}Na 100 czaławiek prychodzicca tolki pa adnej hazecie. Z hetaho najbolej budzie rasiejskich, katoryja czytajuć wuczycieli, pisary ŭ wołaściach i nikatoryje pa dwaroch. Zatym iduć polskija hazety, katoryja czytajuć ksiandzy, arhanistyje i pany pa dwaroch dy niekatoryje szlachty pa falwarkach. Biełaruskaja ż hazeta papadajecca wielmi redka… badaj szto na tysiaczu czaławiek ci prychodzicca choć adna hazeta.</br> {{gap|1.5em}}Ni skażu kab nasz narod byŭ użo taki biedny, szto ni maje za szto wypisać sabie hazety. Nie, ale hazeta nie ŭwajszła ŭ modu, dyk ludzi nie adczuwajuć, szto jana — recz patrebnaja. Kaliś i ja nia czytaŭ nijakaj hazety, dyk mnie zdawałasia, szto heta panskaja recz, a dla mużyka wiaskowaho jana zusim ni patrebnaja.</br> {{gap|1.5em}}A ciapier jak prywyk da hazety dyk jak pryjdzie niadziela, paszoŭszy da kaścioła na imszu czym chutczej zachodżu da probaszcza, praz katoraho idzieć da mianie „Biełarus“ i dastaŭszy hetu kachanuju hazetu czytaju jaje ad paczatku da kanca i razbiraju ŭsio jak szto da czaho i, jak zdarałosia katory tydzień nie adzierżu, dyk niejak jakby czahoś nistaje. Bo tyki heta patrebnaja i karysnaja recz — dobraja hazeta.</br> {{gap|1.5em}}Jak bywała ja nia czytaŭ hazety dyk pa imszy z druhimi zdarałosia i wypić trochi i na hetakija „trochi“ u hod wychodziło kala 15 rubloŭ, a ciapier, jak wypisaŭ hazetu za 10 złotych, dyk mnie niejak stydna samoha siabie, kab iści wypiwać i ja, z kaścioła prosta idu da chaty, a tut zjeŭszy pałudzień, biarusia da czytańnia. Hetak wychodzić szto hazeta za 10 złotych abaraniaje u majej kiszeni rubloŭ 15 ad prapitki i ja nikoli nia bywajuczy pjanym, czujusia zdarawiejszym. {{справа|''J. M.{{gap|1.5em}}}} <section end="Z"/> <section begin="Wioska"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wioska Ruszczany'''</span> Hrodz. hub. Paszli durnoha — za im druhoha — każe nasza prykazka. I zapraŭdy mała karyści bywaje s taho, chto kiepska razumieje toje, szto jamu zahadana zrabić, a czasta z hetaho bywajuć nawat wialikija straty. Woś hetak zdaryłasia adnamu naszamu sielaninu: Pasłaŭ jon syna-padrostka prawozić reczy sałdataŭ u czasie maniebraŭ. Ściahany ŭ darozie chłopiec, bo i nie prywyczny, a da taho dźwie noczy ni spaŭ, zasnuŭ na wozie, a koń prajeżdżajuczy praz czyhunku, zawiarnuŭ na rejki i staŭ. Nadbiehła maszyna i świstam swaim razbudziła chłopca, katory, ubaczyŭszy, szto stałosia, paczaŭ skiarowywać z rejkaŭ kania, dy na biadu lejczyna urwałasia, a maszyna tuż-tuż; dyk skaczyŭ sam z woza, a koń spałochaŭszysia maszyny tak kinuŭsia u bok, szto ŭderyŭszysia ab żaleznuju zaharodż zabiŭsia na miejscy.</br> {{gap|1.5em}}Chajże niszczaście, zdaryŭszajasia s adnym, budzie praściarohaj i nawukaj dla ŭsich, jak treba być asciarożnymi z wypraŭlańniem małych u darohu.</br> {{gap|1.5em}}Niekajsia pa sabie, ale pa ludzioch, każe prykazka. {{справа|''Ruszczaniec.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wioska"/> <section begin="Minsk"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk'''</span> huberski. Z 18 na 19-je wiereśnia ŭ noczy na Starażoŭskaj wulicy d. № 1 u sadzie Rusieckaho niejkije biazżałasnyje ludzi, szto nie warty i zwacca ludźmi, bo pastupajuć jak dzikije źwiery, ababrali 5 ramowych wulloŭ i hetak zhłumili biednych pszczoł, katorych haspadaru-pszczalaru bolej szkoda, czymś taho miodu, szto zładziei zabrali.</br> {{gap|1.5em}}Hetak pastupajuć tolki miadźwiedzi, a tut najszlisia i dwunohija miadźwiedzi. {{справа|''A. Z.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Minsk"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Paświaczeńnie wuhławoho kamienia kaścioła Serca Pana Jezusa.'''</span> U niadzielu a hadzinie 5-aj wiecz. adbyłosia u Wilni pry Tamboŭskaj wulicy, paświaczeńnie wuhławoho kamienia pad założany ŭżo kaścioł Serca Pana Jezusa. Paświaczaŭ Administratar dyecezii wilenskaj ks. K. Michalkiewicz u asystencyi prałatoŭ, szmat ksiandzoŭ i klerykaŭ z miejscowaj seminaryi.</br> {{gap|1.5em}}Byli tutaka i członki kamitetu budoŭli hetaho kaścioła miż imi haława horadu p. M. Wensłaŭski, p. A. Wiwulski i szmat inszych panoŭ. Narodu sabrałosia kala 10 tysiacz.</br> {{gap|1.5em}}Paśla paświaczeńnia ks. Administratar pramowiŭ da narodu, pry czym dziakujuczy za hatoŭnaść z jakoj usie składali i składajuć achwiary na budoŭlu kaściołaŭ, u szczyrych słowach dakazywaŭ, szto treba ŭsim wykinuć z sercaŭ usiakuju <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> 8loez78wtfkt1piuoxi9u6iyqyf8o70 104 128553 300998 296848 2026-10-17T08:14:53Z RAleh111 4658 300998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>nienawiść i niazhodu bratniuju i zrabić swaje sercy kaściołami, hodnymi, kab u ich prabywaŭ Boh, katory jość praŭdaj i miłoścíaj. Pramowa heta rasczuliła nikatorych da płaczu. Tymczasam staŭ ciaruszyć dożdż i stała ciamnieć; i skazaŭszy pramoŭcy kali jon konczyǔ, szczyra: „Boże zapłaci“ padkreplanyje ǔ wiery ǔsie razyjszlisia damoŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Chrest Kitajca.'''</span> U kaplicy filialnaj u Berazadzie na Padolu adbyłasia niezwyczajnaja uraczystaść. Chryściŭsia pryniaŭszy katalickuju wieru 23 hadawy buddysta-kitajec Tei Oza, katoramu pry chroście dali imie Pawła. Kitajec hety — uradżeniec spad Mukdenu. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ci lohka ciapier pierajści u katalictwo?'''</span> Pa zakonu ŭsiak maje prawa zmianić wieru na druhuju, ab czym pawinien pawiedamić hubernatara miejscowaho, a toj najdalej za miesiac maje abawiazak dać atkaz na hetu prośbu.</br> {{gap|1.5em}}Ale bywajuć takija reczy. Woś naprykład „Kurjer Litewski“ u № 218 z 24/IX piszeć, szto B. Wencelowaja z Lachawickaj woł. Min. hub. padała hubernataru pawiedamleńnie, szto chocze pierajści ŭ katalictwo. Woś prychodzili da jaje niekolki razoŭ wypytywać ci nie padhawaryŭ jaje da hetaho chto. Kaliż ŭsie razy atkazywała, szto jana heta robić zhodna sa swaim sumleńniem, dyk palicija daniasła hubernataru szto B. W. nia pry rozumie, dziela czaho pawiali jaje da asesara, a toj zapytaŭ doktara, ci praŭda heta, ale doktar wydaŭ świadectwa, szto kabieta zusim zdarowaja. Wypuścili jaje s pad aresztu i jana maje skarżycca u sud na paliciju za hety jaje pastupak.</br> {{gap|1.5em}}Z tej samaj wioski i druhija kabiety padali prośby, ab pierachod u katalictwo dyk pryszoǔ dziak adhawarawać ich ad hetaho, ale zamiest adhaworaŭ złajaŭ ich tak, szto majuć padawać u sud. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wilnia.'''</span> U aŭtorak 24-ho wiereśnia sabirali tut hroszy na dobraczynnaje żydoŭskaje tawarystwo Miszmeres Chojlim, katoraje pamahaje biednym, nie zważajuczy, jakoj chto wiery i narodnaści. Adozwa kamitetu zbirańnia achwiar każe, szto ŭ ambulatoryjach Miszmeres Chojlim (miejsca kudy prychodziać laczycca) kala 150 asob szto dzień karystaje z biezpłatnaj pomaczy daktorskaj, apracza taho kala 75 chworych adwiedujuć darma daktary hetaho tawarystwa u kwaterach hetych chworych. Usiakamu chto daŭ achwiaru pryszpilawali da adzieży znaczok — ćwiet praleski.</br> {{gap|1.5em}}— U panindziełak wieczaram pakazaǔsia pierszy ǔ hetym hadu śnieh. Można spadziewacca, szto ǔżo tki i papraǔdzie nastanie wosień.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Minsk.'''</span> Sudzili tut ks. Mikłaszeŭskaho i 13 sielan abwinawaczanych u tym, szto bytcym to jany pryniali kryż prawasłaǔny i na jaho miejsce pastawili katalicki. Ziemski naczalnik zasudziŭ ks. M. na 2 miesiacy ŭ adsiedku, a 13 sielan na dwa tydni.</br> {{gap|1.5em}}Papraŭdzie-ż było tak, szto na kaścielnaj ziamli stajaŭ z niepamiatnych czasaǔ kryż katory ŭżo zusim sparachnieŭ i waliŭsia. Woś na jaho miejsca pastawili nowy. Usie ŭ akolicy dobra wiedajuć, szto stary kryż nikoli nia byŭ prawosławnym i ks. Mikłaszeŭiski prasiŭ ziemskaho wypytać nikatorych sielan ab hetym, ale ziemski nia spoŭniŭ hetaj prośby. Dziela hetaho ks. M. padaŭ żałabu u zjezd i toj skasawaŭ pryhawor ziemskaho, dy zahadaŭ pierasudzić sprawu, wysłuchaŭszy świedkaŭ katorych stawić ks. M. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kroszyn.'''</span> Minsk. hub. Nowahr. p. Tutejszyje sielanie paprasili ks. A. Bołtucia, swaho probaszcza paświacić ich pola. Ks. wiedama posłuchaǔ, ale prajeżdzajuczy nidaloka ispraǔnik ubaczyǔ na poli sielan i s ksiandzom i padumaŭ, szto heta pracesija, biez pazwaleńnia; paciahnali ks. B. u sud i zasudzili na 10 dnioǔ u adsiedku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Rakou'''</span> Minsk. hub. Użo konczyli zusim ustrojstwa kaścioła ǔ siaredzinie. Kaścioł hety zbudawali miż 1906 i 1908 h. kosztam parafii, ks. probaszcza i p. Ratynskaho, katory u proszłym hadu sprawiǔ da kaścioła arhany za 4000 r.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dwinsk'''</span> (abo Dynaburh) Witeb. hub. Z niadzieli na paniadziełak u noczy na stancii Dźwinsk pojezd kurjerski № 2 uderyǔsia s parawozam ad pojezda № 3. Paczuŭsia straszny tresk. Abodwa parawozy razbilisia. Wahon bahażny rascior ceły wahon 3 klasy. Mocna pryciorty i susiedni wahon 2 klasy. Druhije wahony bolej abo mieniej pałamalisia. Jechaŭszyje ŭ wahonie 3 klasy ǔsie dastali śmierć, abo ciażkaje kalectwo; z wahona 2 kl. hetak sama szmat chto ucierpiǔ. S pad szczepkaŭ wahonaǔ dastali 20 trupoǔ i 47 pakaleczanych s katorych 20 ciażka. Ale heta jeszcze nia usie achwiary katastrofy, bo trudna {{перанос пачатак|razabrac|ca}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 73ff310tx0haeq4zmn5q90u0t04tqnm 104 128554 300997 296849 2026-10-17T08:14:11Z RAleh111 4658 300997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|razabrac|ca}} ŭ takoj sumatosie, jakaja zrabiłasia na henym miejscy. Nikatoryje mleli ad żachu, ŭzhlanuszy na toje, szto tam parabiłasia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pieciarburh.'''</span> Minister ŭnutrennych spraŭ unios u Dumu prajekt ab reformie palicii.</br> {{gap|1.5em}}Pa wedle hato prajektu palicejskije czyny pawinny być bolsz wuczonymi, buduć brać bolszuju płatu i płacić im budzie prawicielstwo a nie harady, jak ciapier.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Maskwa.'''</span> Bastujuć drukarni, dziela czaho nie wychodziać i hazety miejscowyje.</br> {{gap|1.5em}}— Bastawali służaczyje na elektrycznych tramwajach, ale ǔżo, choć nia ǔsie, biarucca da pracy, tak szto ŭ aŭtorak 24 wiereśnia ǔżo jeździła sa 100 tramwajaŭ.</br> {{gap|1.5em}}— S pryczyny zabastoǔki raboczych stała niekolki fabryk i pramysłowych zawodaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kijeu.'''</span> Pieranosiać kijeǔskaho hubernatora na horszaje miejsca ŭ Tułu za toje, szto jon znieważyǔ pradsiedaciela Has. Dumy pad czas atkrycia ŭ Kijewie pomnika zabitamu hod tamu ministru Stołypinu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Łuck.'''</span> U miejscowaj himnazii zabaraniajuć hawaryć wuczniam nierasiejcam miż saboju ŭ swajej rodnaj mowie. Prawiniǔszychsia sadziać na kolki hadzin u adsiedku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Biełastok.'''</span> Hrodz. hub. Niawykrytyje złydni ukrali s kaścioła 20 funtowy srebny kryż, katory padarawaŭ da hetaho kaścioła hetman Branicki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Warszawa.'''</span> Paŭstała tut nowaje dobraczynnaje tawarystwo „''Samarytanin''“. Tawarystwo heta budzie apiekawacca nad biednymi, niszczaśliwymi, kalekami i chworymi; budzie wyszukawać miejsce dla nimajuczych pracy i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Dobra byłob, kab padobnyja tawarystwy zakładalisia i ŭ druhich haradoch.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Miszczejewo.'''</span> Riazanskaj hub. U hetaj wioscy jość szkoła, ale za małaja na toj lik chłopcaŭ, szto choczuć wuczycca. U hetym hadu sielanie prasili ǔłaści, kab pawialiczyli szkołu, ale hetaho nie zrabili i ǔ szkołu pryniali tolki czastku tych, szto chacieli ǔ jaje pastupić. Dyk sielanie nia puścili da szkoły ni adnaho chłopca i na zapytańnie, czamu jany hetak zrabili, atkazali: „Kali choczycie wuczyć naszych dziaciej, dyk wuczycie ǔsich, a kali nie, dyk ni dadziom ni adnaho. Szkołu można pawialiczyć, albo wuczyć dziaciej na pieramienu“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Rastou nad Donam.'''</span> Na proszłym tydni u aŭtorak 16-ho wiereśnia pojezd, szto jszoǔ z Władykaŭkazu da Rastowa zlacieŭ z rejak i razbiŭsia, pryczym 35 pasażyraŭ znajszli śmierć na miejscy i kala 50 pakaleczany.</br> {{gap|1.5em}}Pryczyna hetaho niszczaścia da hetul niewiadomaja. Adny każuć, szto błahije ludzi pazdymali rejki, kab zatrymać pojezd dziela rabunku, a druhije ćwierdziać, szto winawata żalezna-darożnaje naczalstwo, katoraje nie dahledziło, szto szpały pad rejkami byli hniłyja. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jeszcze nijak uspakoicca nia mohuć, a naadwarot aposznija wiestki danosiać, szto bliska ŭsie Bałkanskija hasudarstwy pryhataŭlajucca da wajny. Serby użo tki zdawili paŭstańnie Albanii, dziela czaho czaść albancaŭ uciakli u hory, szto nahodziacca na Baŭharskaj ziamli. Uciokszyje każuć, szto kraj ich zusim zniszczany, sioły papalany.</br> {{gap|1.5em}}— Resztki albanskich paŭstancaŭ razbity serbami ǔ akolicach Monastyru i Wranicy. Prawadnik paǔstancaŭ albanskich I. Boletinac — śmiartelna raniany. <center>{{larger|'''Na dalokim uschodzie}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Hetak sama nima dobraho spakoju. Japonija kanieszna rwiecca da wajny i szto raz nowyje nachodzie da jaje pryczyny, choć dahetul udajecca siak-tak załahodżywać ich spakojnym sposabam.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''U Kitai'''</span> wybirali nowaho prezydenta i wybrali 507 hałasami proci 252 Juanazykaja, katory byǔ i pierad tym.</br> {{gap|1.5em}}Rasiejskaja hazeta „Hołos Moskwy“ pisze, szto ciapier kanieszna treba Rasiei padzialić czaść Kitaja Mandżuryju z Japonijaj, bo ciapier Kitaj chwory i ni zdaleje abaranicca. Japonija sama padachwoczywaje da hetaho Rasieju, bo wiedama, szto Japonija adważycca zabrać czastku Mandżuryi tolki tady, kali na heta zhodzicca Rasieja, a hetaja zhodzicca tolki tady, kali dostanieć i sama takiż kusok ziamli. „Hetaj spasobnaści prapuskać nielha“ — kanczaje hazeta.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kwebeku'''</span> ŭ Ameryce. Tut zhareŭ adzin dom i ŭ im 8-ra dziaciej; jaszcze dwoje dziaciej i aboje baćki mocna paapaliwalisia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Meksyka'''</span> ǔ Ameryce. Paŭstancy proci swaho prezydenta razbili dynamitam pojezd <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> qof9wk0gqsjoeu0v7lz81fkas4zc9z6 104 128555 300996 296851 2026-10-17T08:13:00Z RAleh111 4658 300996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>z wojskam. Zhinuło 40 sałdataŭ i 10 inszych asob. <center><span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Z Haliczyny'''</span> (ǔ Aŭstryi).</center> {{gap|1.5em}}Ad biezprastannych dażdżoŭ razliwalisia raz za razam praz usio leta reczki i pawodka niszczyła usio na paloch, a czasami i ŭ budynkach.</br> {{gap|1.5em}}Dzie nie zniszcyła wada zusim, dyk dażdży nie dali sabrać, jak maje być. Bydła nia było jak paświć, dziela czaho ŭsie paprodawali jaho za niszto.</br> {{gap|1.5em}}I ciapier bliska ŭsia. Haliczyna naszłasia u straszennnaj biednacie. U hetym krai idzieć zmahańnie miż palakami i ukraincami za szkoły i druhija reczy, dziela czaho hety dwa narody ŭzajemna ninawidziacca. Ciapier że ŭsupolna radziać nad swajej biadoj i supolna zwiarnuŭszysia da ŭradu Aŭstryi dastali padmohi 2 miljony rub. Może hetaje niszczaście nawuczyć bratnije narody żyć i pracawać u zhodzie? {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Na"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Na małym kusku.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jazap Padlesny astaŭsia pa śmierci baćki swaho 23 hadawym małajcom i treba jamu było uziacca da haspadarawannia samomu pry pomacy staroj matki. Dahetul jon ad niejkich 8 hadoŭ usio służyŭ u bliskim dware. Spiersza jon byŭ tam pastuchom, paśla baranawałokam, a jak użo padros, dy nabraŭsia siły, dyk usioż u taho samaho pana jon astaŭsia parabkam. Jon hetak doŭha służyŭ u adnym miejscy dziela taho, szto jon sam byŭ pracawity i dobry, dyk jaho pany lubili i dziela taho jeszcze, szto i pany byli ludzi z wislikim sercam, jak toj kazaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Bywała pryhonić jon bydła ŭ poŭdniu da chaty, a tut panicz pryjechaŭszy z Wilni na wakaciju, nawios roznych kniżek… Jazepka niaśmieła zacznie wypytawać jak heta tam u tej himnazii, szto tam robiać, dy czaho wuczać, a paniczu, ani ŭ haławie raskazawać usio heta, jon rad, szto raz chacia wyrwaŭsia na wolu, dyk jon biażyć ŭ sad i u les i na sienażać i ŭsiudy, dzie jaho szto kolak wabić… ale hetu prośbu Jazepki padsłuchała raz pania, dyk jana pachwaliła cikawaść jaho i skazała paniczu, kab majuczy czas pakazywaŭ Jazepku czytać i pisać. Dyk panicz ad hetaj pary to u pakojach, kali Jazepka byŭ u chacie, a to pajszoŭszy u pole, dzie toj paświŭ bydła, wuczyŭ Jazepku hramaty, a toj akazaŭsia wielmi zdolnym wuczniam i ŭ niadoŭhim czasie staŭ użo dobra czytać kniżki i usio, szto ŭwidziaŭ drukawanaho.</br> {{gap|1.5em}}Da pana prychodziła mnoha hazet, dyk Jazepka bliska kożnuju z ich staraŭsia praczytać.</br> {{gap|1.5em}}Najbolsz jamu padabałasia hazeta, szto pisała ab haspadarcy i jon akuratnie czytaŭ kożny jaje numer.</br> {{gap|1.5em}}Tam jon wyczytaŭ, jak treba wiaści haspadarku, kab jana dawała czym najbolej karyści, jak hadawać i dahladać skacinu i szmat szto, patrebnaje ŭ życiu, nia tolki panom sa dwaroŭ, ale i biednym haspadarom na małym kusku ziamli.</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś jak pamior baćka Jazepki jon uziaŭsia sam za haspadarku, i zaras że pastanawiŭ wiaści jaje tak, jak radziła hazeta.</br> {{gap|1.5em}}Praŭda, szto u hazecie byli rady ab sztucznych hnajoch, na katoryje Jazep nia mieŭ hroszy, ab płuhoch, sprużynowych baronach, sieŭnikach i druhich haspadarskich pryładach, na katoryje i choczaczy nia moh sabie pazwolić, ale jon pastanawiŭ haspadarku pastawić lepiej, jak jana była pry baćku i ad hetaho jaho niczoha adwiaści nie mahło.</br> {{gap|1.5em}}Zamiesta sztucznych hnajoŭ jon hrabiŭ u lesie szylnik, dy moch i waziŭ heta ŭ chleŭ, kab szto najbolsz zrabić hnoju na pole.</br> {{gap|1.5em}}Na hlaistyje miejscy dzie niezoho ni chacieło raści, dziela ciażkaści hruntu jon waziŭ z bałota kupawiny i torf i hetak taja ziamla rabiłasia sypczejszaj i lahczejszaj i paczała radzić zusim dobra.</br> {{gap|1.5em}}Pa mału dabraǔsia Jazep i da budynkaŭ: spaczatku jon wystawiŭ hlinabitny chlawok, a jak heta udałosia dyk i chatku s światlicaj uładziŭ.</br> {{gap|1.5em}}I hladzić matka, szto ŭ Jazepki ŭsio idzieć jak pa maśle, dy cieszycca, a adnaho razu i każe: „Pracujesz ty Jazepka szczyra i Boh miłaserny błahasławiŭ twajej pracy: woś, dziakawać Najwyższamu, majem dosi chleba i da chleba, ale ja ŭżo staraja i da pracy ruki maje nia slużać, dy i tabie użo 30 hod idzie, parab mnie mieć niawiestku, a tabie żonku“. Dobra, mama, każe Jazep, ale kahoże uziać, kab i mnie była dobraj tawaryszkaj u pracy i mamie kab kryŭdy nia rabiła?</br> {{gap|1.5em}}— A kahoż? chiba użo Marylku Kancawianku: ŭ cełaj akolicy nie znaju ja dziaŭczyny pracawiciejszaj i takoj paradacznaj jak jana, a szto jana biednaja, nu dyk, dziakawać Bohu, nia skupiŭ Jon <section end="Na"/><noinclude></noinclude> 93qg31w0iru5yhe4tr7oxkd9tleklil 104 128556 300994 297195 2026-10-17T08:12:08Z RAleh111 4658 300994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Na"/>nam dahetul, dyk i dalej budzie nam pamahać, aby my tolki nie zabywalisia pracawać i usiakuju pracu achwiarowywać Jamu na chwału, a nam na pażytak“…</br> {{gap|1.5em}}I ażaniŭsia Jazep z Marylkaj, pracujyć Bohu na chwału i sabie na pażytak, a matka cieszycca imi dy pieścić ich maleńkaho Janku, a ludzi zawidujuć, szto na małym kusku ziamli Jazep żywie panam. {{справа|''B. P—ko.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Na"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Skolki wychodzić hazet.</center> </div> {{gap|1.5em}}{{fine|Na usim świecie wychodzić 35 tysiacz sztodziennych hazet z hetaho 20 tysiacz u Europie.</br>{{gap|1.5em}}Najbolej hazet wychodzić u Niamieczczynie — 6000; pa jej idzie Anhlija i Francija, majuczyja abiedźwie pa 5000 z liszkam; Italija maje 1800 hazet, Hispanija 1000, Rasieja choć i wialikaja, a u jej wychodzić tolki 800 hazet, a u malenkaj Szwajcaryi wychodzić 600 hazet, i u malusieńkaj Holandzii — 400.</br>{{gap|1.5em}}Bielarus, kudy bolszaja czym Szwajcaryja i Holandzija razam uziatyja majeć tolki dzwie tydniowyja hazety i adzin miesiacznik.}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Skolki kasztawało atkryćcie Ameryki?</center> </div> {{gap|1.5em}}{{fine|Adzin wuczony, razhladajuczy dakumenty s taho czasu, u katorym atkryli Ameryku znaszou rachunki, szto i skolki kasztawało, datyczaczaje hetaho atkryćcia.</br>{{gap|1.5em}}Wierchawod wyprawy Krysztop Kolumb mieu naznaczanuju pensiju 480 rubl. u hod. Kapitany troch karablou, katoryje 12-ho kastrycznika 1492 hodu stanuli na bierahoch Ameryki mieli pa 9 rublou u miesiac, a prostyje matrosy, szto jechali z wyprawaj brali pa 3-4 rubli u miesiac i z hetaj pensii pawinny byli żywicca.</br>{{gap|1.5em}}Hetak wychodzić, szto na atkryćcie Ameryki Hispanija wydała usiaho kala tysiaczy rublou. A z hetaho nowaho świetu praz kolkisot hadou ciakli u Hispaniju załatyja reczki. A Kolumb, katory namowiu Hispaniju da hetaj wyprawy abwinawaczany u tym, czaho nikoli nie rabiu, czuć apraudausia i pamior u biednaści.}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Jak u bajca.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Londonie ustroili taki restaran, dzie usio ad najmieńszaho da najbolszaho robicca elektrycznościaj. Jana tam i waryć, i naczynia myjeć i na stoł padajeć i miasa siaczeć i u talerki naliwajeć.</br>{{gap|1.5em}}A czaławiek tolki staić pry aparacie dy pryciskaje guziki, katoryja treba.}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> {{gap|1.5em}}{{fine|60) Szto staić pamiż „nami“ i „wami“?</br>{{gap|1.7em}}61? Szto padobna da czaławieka, dy nia żywoje?}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/28|№ 28]].'''</center> </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> {{gap|1.5em}}{{fine|Atauka — sienu prybauka, dy nia umieu skasić Sauka.}} {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}{{fine|Balawali pakul hoły stali.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ks. Al. A.'''</span> Pisulku adzierżali, i prośbu spoǔnili.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu I. M.'''</span> za prysłanyja wiestki szczyra dziakujem i nadalej prosim pisać ab usim, szto paczujecie ci zdarycca cikaŭnaho.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Panu W. Hajdzielu'''</span> ǔ Tomszczynie. List z markami na 50 k. adzierżali, hazetu ūżo pasłali i budzim wysyłać da nowaho hodu. Dzie można dastać młynawyja turbiny i kamieni ǔ Sibiry — my żywuczy tak daloka ad tul wiedać nia możem; mo wam pamoże u hetym ks. A. Ż. z Barnauła. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; margin-bottom:1em; padding:0.5em; width: 35em; border:8px solid gray" |<div style="margin-bottom:0em; margin-top:0em; font-size:300%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>'''BIEŁARUSKAJA KNIHARNIA</center> </div> <center>{{x-larger|Wilnia, Zawalnaja 7.}}</center> {{АРЦ|{{larger|Wypauniaje zakazy na kniżki biełaruskije i u roznych druhich mowach, a także pryjmaje padpisku na usie hazety.</br>Pryjmaje da drukawańnia biełaruskija kniżki.</br>Maje na składzie ciapier duża redki pieradruk Litouskaho Statutu, litera u literu z Wilenskaho, Mamoniczouskaho wydańnia 1588 hodu, heta jak wiadoma było pierszaje wydańnie Statutu Litouskaho, drukawanaho pa biełarusku. Cena 5 rub. biez pacztowych raschodau.}}}} |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 822wjhghcu2samwfzb3zhr8mk2k4n15 104 128584 300977 297224 2026-10-17T07:58:54Z RAleh111 4658 300977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 3 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 28.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Prad"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Prad Boham.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Ja hlinaj miahkaj ŭ rukach Twaich, Boże…</br> Duch moj asobny niczoha nia może,</br> Choć z Twajej woli i ŭ Twajej sile</br> Ja niśmiartelny i nawat ŭ mahile… Ja padarożny z wysokaj krainy…</br> Szczaścia szukaju — i każdaj hadziny</br> Myślu: Kryj Boże ad złudnaje mary</br> Żyćcia ŭ raskoszy biaz bied i afiary…</br> Tolki paciechi adnej praszu, Panie,</br> Daj zrazumieńnie i umiławańnie</br> Praǔdy, szto wyjszaǔ ja z ruk Twaich wolny</br> Wybrać niszczaście ci raj upatolny.</br> {{справа|''Kazimir Swajak.{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prad"/> <section begin="Jak"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:1.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Jak stacca razumnymi i umiełymi.</center> </div> {{gap|1.5em}}Chto ǔżo ad pryrody swajej durny, taho razumnym zrabić u żadzien sposab nielha i bywajuć ludzi abdaronnyje, takim pryrodnym rozumam, szto im badaj lisznim byłob nabiracca jaho ŭ jaki- koleczy sposab. Ale naahuł ludziej bywaje najbolsz takich, szto jany, choć i majuć pryrodżany rozum, ale jon u ich niejak bytcam śpić, a hetych czasta nazywajuć ciomnymi niaŭmiej kami, abo prosta nawat durnymi.</br> {{gap|1.5em}}Ale nazwańnie każdaho niawuka durnym, jość recz niesprawiedliwaja, dziela taho, szto u hetaho niewuka, duża czasta bywaje rozum kudy bolszy, jak u druhoha wuczonaho. Mnie zdaryłosia czuć jak prostyje sielanie razhadywali miż saboj takija pytańni, na katoryja druhi wuczony nia lohka daǔby atkaz…</br> {{gap|1.5em}}Ja ǔżo uspomniŭ szto ŭ szmat katorych ludziej rozum jość, ale jon bytcam śpić — nia pracuje. Woś treba hety rozum zastawić pracawać, dyk tady i budzie razumnym haspadar jaho. Kab że razbudzić spiaczy rozum treba wuczycca czytać, i wuczycca i czytać i czytać i czytać, a czytanaje razważać i abmiarkowawać i razważać i zmiarkowawać, zraŭniujuczy adno z druhim i zadajuczy sabie pytańni, czamu heta joś tak, a toje wun jak, a hena jeszcze inaksz, dy na hety pytańni nachodzić atkazy. — Czym lahczej nam budzie nachodzić atkazy na roznyje pytańni, szto nam sami buduć nasuwacca, tym my budzim razumniejszymi — bolsz razwitymi.</br> {{gap|1.5em}}Kali ja skazaŭ „czytać“ dyk heta nie znaczyć, szto, kinuŭszy ǔsiakuju pracu, my pawinny abłażycca kniżkami i hazetami, dy ŭsio ich czytać i nad imiż siedziaczy dumać. Kniżki i hazety drukawanyja czytać treba, ale tolki ǔ mieru, a nia wieczna nad imi siadzieć, bo tady i z hoładu pryszłosiab pamierci i zamiest nabracca rozumu możnab zusim zdurnieć. Ale apracza kniżek drukawanych, katoryja bywajuć, adny karysnyja, a inszyja szkodnyja, jość kniha wializarnaja niedrukawanaja, ale wydanaja Stwarycielam usiaho świetu — Boham. Kniha heta zawiecca ''pryrodaj'' abo ''naturaj''. Razasłana jana usiudy; kruhom nas i nad nami i pad nami i czytać jaje może nawat toj, chto ŭ drukawanych {{перанос пачатак|kniż|kach}}<section end="Jak"/><noinclude></noinclude> kkk452aqcpeanzc96rynz6ezaoreb6c 300978 300977 2026-10-17T07:59:32Z RAleh111 4658 300978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 3 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 28.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Prad"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Prad Boham.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Ja hlinaj miahkaj ŭ rukach Twaich, Boże…</br> Duch moj asobny niczoha nia może,</br> Choć z Twajej woli i ŭ Twajej sile</br> Ja niśmiartelny i nawat ŭ mahile… Ja padarożny z wysokaj krainy…</br> Szczaścia szukaju — i każdaj hadziny</br> Myślu: Kryj Boże ad złudnaje mary</br> Żyćcia ŭ raskoszy biaz bied i afiary…</br> Tolki paciechi adnej praszu, Panie,</br> Daj zrazumieńnie i umiławańnie</br> Praǔdy, szto wyjszaǔ ja z ruk Twaich wolny</br> Wybrać niszczaście ci raj upatolny.</br> {{справа|''Kazimir Swajak.{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prad"/> <section begin="Jak"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Jak stacca razumnymi i umiełymi.</center> </div> {{gap|1.5em}}Chto ǔżo ad pryrody swajej durny, taho razumnym zrabić u żadzien sposab nielha i bywajuć ludzi abdaronnyje, takim pryrodnym rozumam, szto im badaj lisznim byłob nabiracca jaho ŭ jaki- koleczy sposab. Ale naahuł ludziej bywaje najbolsz takich, szto jany, choć i majuć pryrodżany rozum, ale jon u ich niejak bytcam śpić, a hetych czasta nazywajuć ciomnymi niaŭmiej kami, abo prosta nawat durnymi.</br> {{gap|1.5em}}Ale nazwańnie każdaho niawuka durnym, jość recz niesprawiedliwaja, dziela taho, szto u hetaho niewuka, duża czasta bywaje rozum kudy bolszy, jak u druhoha wuczonaho. Mnie zdaryłosia czuć jak prostyje sielanie razhadywali miż saboj takija pytańni, na katoryja druhi wuczony nia lohka daǔby atkaz…</br> {{gap|1.5em}}Ja ǔżo uspomniŭ szto ŭ szmat katorych ludziej rozum jość, ale jon bytcam śpić — nia pracuje. Woś treba hety rozum zastawić pracawać, dyk tady i budzie razumnym haspadar jaho. Kab że razbudzić spiaczy rozum treba wuczycca czytać, i wuczycca i czytać i czytać i czytać, a czytanaje razważać i abmiarkowawać i razważać i zmiarkowawać, zraŭniujuczy adno z druhim i zadajuczy sabie pytańni, czamu heta joś tak, a toje wun jak, a hena jeszcze inaksz, dy na hety pytańni nachodzić atkazy. — Czym lahczej nam budzie nachodzić atkazy na roznyje pytańni, szto nam sami buduć nasuwacca, tym my budzim razumniejszymi — bolsz razwitymi.</br> {{gap|1.5em}}Kali ja skazaŭ „czytać“ dyk heta nie znaczyć, szto, kinuŭszy ǔsiakuju pracu, my pawinny abłażycca kniżkami i hazetami, dy ŭsio ich czytać i nad imiż siedziaczy dumać. Kniżki i hazety drukawanyja czytać treba, ale tolki ǔ mieru, a nia wieczna nad imi siadzieć, bo tady i z hoładu pryszłosiab pamierci i zamiest nabracca rozumu możnab zusim zdurnieć. Ale apracza kniżek drukawanych, katoryja bywajuć, adny karysnyja, a inszyja szkodnyja, jość kniha wializarnaja niedrukawanaja, ale wydanaja Stwarycielam usiaho świetu — Boham. Kniha heta zawiecca ''pryrodaj'' abo ''naturaj''. Razasłana jana usiudy; kruhom nas i nad nami i pad nami i czytać jaje może nawat toj, chto ŭ drukawanych {{перанос пачатак|kniż|kach}}<section end="Jak"/><noinclude></noinclude> 73dn5x8ezfwemb5duamlpz2jw351xmx 104 128586 300979 296898 2026-10-17T08:00:19Z RAleh111 4658 300979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Jak"/>{{перанос канец|kniż|kach}} niezoha ni razbiare, tady, kali niadzin wuczony pa knihach drukawanych u knizie pryrody zusim słaba razbirajecca. I czaho tam ni nawuczyszsia u knizie pryrody? Tam usie mudraści i to praŭdziwyja, nie sfalszawanyja, jak heta czasta bywaje ŭ kniżkach drukawanych.</br> {{gap|1.5em}}Woś abrazok czytańnia: Haspadar wyhnaŭ na trawu karowy papaswić, puściŭ ich i sam prysieŭ, dy hladzić na karowy i dumaje sabie: Usie wy maje, ŭsich was mnie adzinaka szkada, ŭsich że was na adnu pryhnaŭ trawu, nu i jeszcie na zdaroŭje… Tym czasam, adna dużejszaja, kali parnuła druhoj pad bok rahami, dyk taja aż raŭunuła i s pierapudu uzbiehła na haspadara, katoraho pawaliła na ziemlu i prytaptała jamu nahu kapytam… Haspadar uskoczyŭ, chapiŭ bicz, dy abściobaŭ im i tuju i druhuju karowu, a paśla iznoŭ sieŭ i paczaŭ dumać: Usie wy maje, ŭsich mnie adzinaka szkada i jab chacieŭ, kab wy zhodnieńka, milenka adna kala druhoj jak siastra kala siastry sabie chadzili i jeli, szto Boh daŭ, dy haspadar pazwoliŭ… Aha, padumauszy, każe haspadar; i miż nami ludźmi hetak samaż bywaje… Usie my dzieci adnaho Boha, ŭsie Jamu roŭna miły i Jon peŭnie chocze, kab my miż saboj żyli u najlepszaj zhodzie, pa bratersku, a ŭ nas skolki swarak, skolki raz, jak heta karowa my prabiwajem adzin druhomu boki?!! I jak ja abściobaŭ biezam karowy za ich prastupak, tak i my zasłużywajem na karu ad Boha, kali kryŭdzim adzin druhoha.</br> {{gap|1.5em}}Hety haspadar może i nia ŭmieje czytać drukawanaho, ale woś baczym jak kiemna umieje jon czytać knihu pryrody. A ci tolki takija reczy można u henaj knizie wyczytać? Jaż użo skazaŭ, szto u joj kryjucca usie mudrasci znanyja i nieznanyje świetu i wuczonym i ŭsie knihi, kali jany sumyśla ni sfalszawanyja, dyk heta usio zapiski tych kuskoŭ, katoryja ŭżo byli kimkoleczy praczytanyja u knizie pryrody. Woźmiem kniżku ab haspadarcy… Szto ŭ joj nadrukawana? Kali heta budzie sumlennaja praca, a nie falsz, dyk tam budzie raskazana ab tym, szto na ziamli — matce dziekoleczy było roblana i pry jakich pracach, pryłożanych da ziamli, byli najlepszyja skutki inaczej skazać budzie tam zapisana toje, szto pierad tym było dobra wypraktykawana. Usiakajaż rabota dziela praktyki jość nia szto druhoje, jak czytańnie ŭ knizie pryrody. Woś baczym szto z hetaj knihi możym nawuczycca szmat, szmat szto dobraho i karysnaho.</br> {{gap|1.5em}}Dyk czytajmo knihu pryrody skwapna i wuczymosia z jaje usiaho, szto zmożem. Ale byłob durnoŭstwam wuczycca z wialikim trudam s knihi pryrody taho, szto można kudy lahczej nawuczycca z drukawanych kniżak.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaho uczymosia czytać i hety kniżki i wuczymosia z ich usiaho, szto nam patrebnaje. A kali katoraj kniżcy nidawierajem, dyk można jaje prawieryć pryraŭnawaŭszy da knihi pryrody, tolki heta treba rabić wielmi ahladna, kab nie pamylicca.</br> {{gap|1.5em}}Znaczyć astajecca czytać i dumać, wuczycca i razwiwacca, dyk i zrobimsia tady raznmnymi i umiełymi. {{справа|''B. P.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Jak"/> <section begin="Da"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Da ślozki.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} {{gap|2em}}Saromliwy, prosty, markotny wazonik</br> {{gap|2em}}Ubrany ŭ krywawa-zialony ryzonik,</br> Lublu na twaju paziraci ładyhu,</br> Szto bytcym matula da ciażkaho ǔzryhu</br> {{gap|2em}}Użalana, z bolu uwahi nie maje,</br> {{gap|2em}}Uściaż horka hałosić i ruki łamaje.</br> Aż spad nabruniaǔszych pawiekaŭ u zrenku</br> Jaśniejeca jasny błysk skarhi i jenku</br> {{gap|2em}}I kociacca bobam aposznija ślozy,</br> {{gap|2em}}Mo kapli dażdżowy z biazlistaj biarozy.</br> Woś hetak ty kwietka s padsmutnych listoczkaŭ</br> Uściaż ronisz ślazinki czyrwonych ćwiatoczkaŭ</br> {{gap|2em}}I ŭsio pazirajesz niaśmieła u wakonce</br> {{gap|2em}}Czakajuczy świetłych pramieniajkaŭ słonca</br> Kaliż ich dażdżeszsia, to perłam hulliwa</br> Skroś razom zaziajesz i hetak szczaśliwa</br> {{gap|2em}}Tady paczynajesz raści i zdajeszsia,</br> {{gap|2em}}Kazaŭby praz ślozy ǔżo cicha śmiajeszsia.</br> Biazdolnaja kwietka, tabie spahadajem</br> My szczyra, bo sami uściaż pahladajem</br> {{gap|2em}}U zakurana ćmoju tumannaj wakonce</br> {{gap|2em}}Czakajuczy jasnych pramieniajkaŭ słonca,</br> I wierym, szto zaraz światła jaho czary</br> Razhoniać panuraj ćmy sonnyja mary.</br> {{справа|''A. Ziaziula.{{gap|2em}}}} {{gap|2em}}{{fine|Wiszniewo, 17. VIII. 1910.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/><noinclude></noinclude> ft3mlsalosw7faomdsju70lbo75f44y 104 128587 300980 297668 2026-10-17T08:02:27Z RAleh111 4658 300980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Pjanstwa"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Pjanstwa.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Prad niekolki dziesiatkami hadoǔ pracawaŭ u adnej z najwialikszych amerykanskich fabryk małady rabotnik, katory mieŭ tawarysza pracy, nałahowaho pjanicu. Ćwiarozy dy razumny rabotnik pastanawiŭ sabie adkładywać za kożnym razam stolki hroszy da asobnaj szuflady, kolki wydaść u karczmie heny pjanica. Praz 5 let spaŭniaŭ heta pastanaŭleńnia, a pa ŭpływie hetaho czasu prakanaŭsia z radaściu, szto ŭżo sabraŭ 521 dalaroŭ (amerykanskie hroszy), heta znaczycca bolsz 1000 rublóŭ. A tym- czasam susied jahony nia tolki szto ŭsio straciŭ na trunki, ale sabie i zdaroje zrujnawaŭ. Za sabranyje hroszy rabotnik nasz załażyŭ swaju ŭłasnuju majsterniu i pa dwacaciletniej pracy mieŭ użo 100,000 dolaroŭ, abo na naszyje hroszy bliska 200.000 rubl., a kolki hadoŭ tamu nazad pachawaŭ swaim kosztam taho tawarysza, katoraho nałoh pjanstwa dawioŭ da poŭnaj ruiny cialesnaj i duchoŭnaj.</br> {{gap|1.5em}}Jakżeż inaczy wyhladałab na świecie, kab jak najbolsz ludziej zachacielab pajści za prykładam hetaho ćwiarozaho! {{справа|(''Z polskaho'').{{gap|2.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Pjanstwa"/> <section begin="Nabożenstwa"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nabożenstwa rożancowaja.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U dwanaccatym wieku pa naradzeńni Chrystusa ŭ paŭdniowaj Francii stała szyrycca falszywaja nawuka Albigensoŭ. Wyznaŭcy hetaj nawuki psuli dobryje abyczai, znieważali Najśw. Sakrament, buryli kaścioły i ahniom i żalezam praśledawali duchawieństwo i narod katalicki. A ŭ liku heretykoŭ było szmat bahatych i mahutnych ludziej, tak szto trudna było z imi zmahacca i niadno katalickaje serca zżymałosia ad bolu hledziaczy na toje, szto tady rabiłosia. Papież Inocenty III kinuŭ praklaćcie na heretykoŭ. Nikatoryje kataliki adzieŭszy zbroju wystupili proci ich wajnoj, liłasia kroŭ, brażdżeła arużże a kanca złomu nia było widać. Prajeżdżajuczy praz hety kraj św. Daminik zażadaŭ pracawać, kab wykaranić falszywuju nawuku. Paprasiŭszy pomaczy ŭ Boha jon, dzie tolki może, każe swaje haraczyje nawuki dysputuje z heretykami i dakazywaje im, szto nawuka ich błudnaja i dziesíać hadoŭ prawodzić jon na hetaj pracy, a skutkaŭ — zusim mała.</br> {{gap|1.5em}}Kinuŭ św. Daminik na niejki czas swaju pracu i schawaǔszysia ŭ spakojnaje miejsce postam, madlitwaj i druhimi umartwieńniami prasiŭ u Matki Boskaj pomaczy datul, pakul Jana zjawiłasia pierad im i dała znak, katorym jon mieŭ wajawać z heretykami. Znakam hetym byǔ Rożaniec.</br> {{gap|1.5em}}Abjaśniǔszy znaczeńnie i sposab adpraǔlańnia nabażenstwa rożancowaho Maci Bożaja zaleciła jaho św. Daminiku, jak tarczu proci strelaŭ szatana, miecz abaronny Kaścioła i knihu żyćcia, dy sama abiecała wajawać z cełym wojskam nieba proci worahaŭ hetaho nabażenstwa.</br> {{gap|1.5em}}Ucieszyŭszysia hetym św. Daminik i pajszoŭ u h. Tuluzu u Katedralny kaścioł. U toj czas zwany paczali samyje zwanić i narodu nabrałosia stolki, szto aż było ciesna. I pramowiŭ św. Daminik parywajuczymi za serca słowami nachilajuczy ŭsich da pakuty i madlitwy za błudziaczych. Heretyki śmiajucca z hetaho. „Jak to 150 Zdrowaś Maryja majuć zrabić toje, czabo nie zdaleli zrabić zbrojnyja siły nawat?“ Zabirajucca wychodzić s kaścioła, ale padymajecca takaja bura i dożdż, szto nichacia musili astacca u kaściele i słuchać dalszaj nawuki św. Damininika. I staŭsia cud. Tyje, szto smiejalisia padajuć na kaleni i bjucca u hrudzi i płacz z żalu za hrehi razlehajecca pa kaściele. Szmat chto prosić św. Daminika, kab ich spawiadaŭ — szmat heretykaŭ stajecca katalikami.</br> {{gap|1.5em}}Ad hetaj pary pry pomaczy nabażenstwa Rożanca św. nawiarnuŭ św. Daminik kala 100 tysiacz nidawierkaŭ i dakanaŭ mnoha inszych cudoŭnych dzieł.</br> {{gap|1.5em}}I ciapier kali worahi naszaj św. wiery ŭsiakimi sposabami praśledujuć kaścioł Boży i jaho wiernych, dy szyrać roznyje falszy i psotu, my, braty i siostry chryścijanie, z rożancam u rukach z razmyszlańniem życia naszaho Adkupiciela i Jaho Najśw. Matki klenkajmo pierad Boham utajonym ŭ Najśw. Sakramencie i szczyraj madlitwaj zmahajmosia z usim, szto jość praciŭnaje Bohu i kaściołu światomu. Złaszcza ciapier u miesiacy rożancowym ni adnaho dnia nie prapuszczajmo hetaho nabożenstwa. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nabożenstwa"/> <section begin="U"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wioska U…'''</span> Wil. hub. i paw. Nasza wioska maje ŭsiaho 9 chat na 4-ch wałokach ziamli, ale dziakawać Bohu, szto u nas nimasz ni adnaho pjanicy i ǔsie hramatnyje, tolki adzin haspadar jość taki, szto choć kalis i wuczyǔsia czytać i <section end="U"/><noinclude></noinclude> jd0ym8nui1zj6qjydivj4oeja5ctpk7 104 128588 300981 296905 2026-10-17T08:04:42Z RAleh111 4658 300981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="U"/>chadziŭ na Wialikadnia z ewanelijaj, kab hetak zarablać jajki na zabawu u świata, ale padrosszy zabyǔ toje, szto ǔmieŭ i ciapier ni razbiraje nawat drukawanaho. Ale i żywieć jon kudy horsz ad ŭsich wiaskowych. Usie druhije żywuć choć ni tak użo pyszna, ale i z biadoj spatykajucca nie czasta. Pryczyna taho, szto my majem bliska dosić chleba i da chleba jość u tym, szto u nas ludzi zaŭsiahdy pomniać prykazku: „Nie rabi druhomu, szto tabie nia miła“ i „Nie kapaj na druhoha jamy, bo sam ǔ jaje ǔwaliszsia“. Pomniaczy, heta, naszy haspadary nikoli adzin druhomu nie wypasujuć nia to, szto sienażaciaŭ dy zasiewaŭ, ale nawat paloŭ. Hetak szanujuczy kożyn czużoje dabro tym samym zabezpieczywajeć i swajo ad szkody, dziela czaho bywaje sparniej i ŭ tarpoch i ǔ harudoch. Czastka z nas chacieli, kab wiosku razdzialić na asabniaki, ale druhlje ǔpiorlisia nu i astałosia pa staramu. A szkoda, bo tady było-b jaszcze lepiej żyć. Ale i tak Bohu dziakawać my żywiom szmat lepiej, czym susiednija wioski. {{справа|''Tutejszy Juzuk.{{gap|1.5em}}}} <section end="U"/> <section begin="Nowadworcy"/>{{gap|1.5em}}Akolica <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nowadworcy'''</span> Wil. hub. Aszm. paw. U hetaj akolicy 30 żniǔnia chłapiec J. Pabiadzinski, padabraŭszy pierad tym pszczoły, zadumaŭ sprawić łażbiny, ale ŭ chacie nia było miasa, dyk jon ulez u susiedaŭ świran i staŭ haspadaryć kala miasa. Tymczasam druhi susied, jeduczy na naczleh, zahledziǔ u świrnia ahoń i padhledzieŭszy, szto tam nia swoj haspadar, zapior dźwiery, dy pabudziǔ haspadaroŭ. Tyje pajechali pa uradnika, katory i pryjechaŭ sa strażnikami. Stali atpirać świran, a jon i s siaredziny zapiorty. Uradnik skazaŭ łamać dźwiery. Kali atczynili, uwidziali cłopca wisiaczaho na wiaroŭcy i ŭżo biaz duchu. U kiszeniach znajszli dwa kuski miasa. {{справа|''Nidaloki.{{gap|1.5em}}}} <section end="Nowadworcy"/> <section begin="Trasieczeniata"/>{{gap|1.5em}}W. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Trasieczeniata'''</span> Wil. hub. Aszmian. paw. Kuciaŭskaj wołaści. Z hetaj wioski sielanin Zapuszynski honiaczy wały s paszy kryknuŭ na wała, kab nia les u szkodu, dyk toj adwiarnuŭsia da haspadara, dy tak jaho panianczyŭ na rahach, szto toj na czaćwierty dzień paśla hetaho addaŭ duszu Bohu. {{справа|''Franuk Astramowicz.{{gap|1.5em}}}} <section end="Trasieczeniata"/> <section begin="Alszany"/>{{gap|1.5em}}M. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Alszany'''</span> Wil. hub. Aszmian. paw. Nad naszaj akolicaj 7-ho wieraśnia prajszła hradawaja chmara. Hrad byǔ wialiczyni z wałoski harech, a miejscami, jak dobraja bulba. Dyk pawybiwaŭ jon usie wokny, katoryje byli ad wietru, dy niezakryty akiennicami i kury dy parasiaty, a ŭ poli paśla hradu panachodzili zabitych szmat waronaŭ, kuropatkaŭ i zajcaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Z Aszmiany jechali try żydy, dyk dwa z ich schawalisia pad woz i jany astalisia zdarowyja, a treci astaŭsia na wozie, dyk s pabitaj hałowaj zawiaźli jaho ǔ aszmianskuju balnicu czuć żywoha.</br> {{gap|1.5em}}U miasteczku Alszanach zrabiŭ hety hrad szkody na 1000 rubloǔ. Takoj straszennaj nawalnicy ŭ nas nia pomniać i najstarejszyja ludzi. {{справа|''Alszanski.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Alszany"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U Wilenskaj duchoǔnaj seminaryi.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pry paczatku szkolnaho hodu liczycca 145 klerykaŭ na 4-ym kursie — 26, na 3-cim — 33, na 2-im — 46 i na 1-ym — 40.</br> {{gap|1.5em}}U niadzielu 29 wiereśnia byǔ tut arcybiskup ks. Kluczynski s Pieciarburhu, katory wyświaciǔ niekolki krerykaǔ na subdyakonaŭ inszych na dyakonaŭ i 7 dyakonaŭ — na ksiandzoǔ. Wieczaram tahoż dnia arcybiskup biermawaǔ u katedralnym kaściele. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z woli Administratara dyecezii ks. K. Michalkiewicza ks. Izydor Niedoroszlanski wikary s Choroszczy naznaczany wikarym u Traściany, Hrodz. hub. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Paświaczeńnie nowaho kaścioła u Zelwie.</center> </div> {{gap|1.5em}}(Hrodz. huberni Waǔkawyskaho paw.) Zelwianie u daǔniejszych czasach mieli swoj kaścioł dzieraŭlany, kali toj ǔżo byǔ zusim stary, paczali stroić nowy murawany i padahnali ǔżo ścieny da woknaŭ, ale nadyszli smutnyje dla katalikoŭ czasy i zabraŭszy stary kaścioł na cerkwu, ni pazwolili kanczać i murawanaho. U 1907 hadu Zelwianie dastali pazwaleńnie konczyć hety kaścioł, ale kali stali wazić kamieni, dyk prawasłaŭnyje zabrali hety paczaty kaścioł i dakonczyli jaho na cerkwu. Zelwianie usioż tki ni apuścili ruk i dziakujuczy ich pracy pad kierunkam ks. Żytkiewicza ǔżo konczany nowy murawany piekny kaścioł, katory 19 wiereśnia paświaczali. Na hetu uraczystaść pryjechali z Wilni ks. dziekan A. Czerniawski i ks. pasoł St. Maciejewicz i z akalicznych parachwijaŭ szmat duchawienstwa. <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> bgmqxo5q6f2m67z8b92hhip0via40nf 104 128589 300982 296910 2026-10-17T08:05:41Z RAleh111 4658 300982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Sprawa katalikou rasiejcau.</center> </div> {{gap|1.5em}}Kataliki rasiejcy pasyłali swaich wybarnych da Arcybiskupa ks. Kluczynskaho u Pieciarburzie. Arcybiskup skazaŭ im, szto dahetul ni dadziena na piśmie zabarony atpraŭlać nabażenstwa dla katalikoŭ — rasiejcaŭ pa sławiansku. U kancy J. E. abiecaŭ pastaracca ab atkryćci zamknionaj kolki miesiacaŭ tamu ich kaplicy pry wulicy Połozowaj u Pieciarburzie. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Haspadarka parachwijalnaja.</center> </div> {{gap|1.5em}}Jak danosiać, pry departamencie czużych (nieprawaslaŭnych) wier ministerstwa ŭnutrennych spraŭ budzie sklikana narada predstaŭnikoŭ katalickaho duchawienstwa i miejscowych wybitniejszych hramadzian u sprawie prahladu prawoŭ, katoryje adnosiacca da haspadarki kaścielnaj u parachwijach katalickich. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowyje zakonniki.</center> </div> {{gap|1.5em}}U proszłuju niadzielu prior ajcoŭ Paulinaŭ na Jasnaj Hare ajciec Justyn Welonski dakanaŭ ceramonii uzłażeńnia habitaŭ 2 nowym zakonikam Zieńkoŭskamu i Ziemieckamu. Nidaŭna u hety klasztar ustupili dwa świeckije ksiandzy z dyecezii Lublinskaj ks. Jan Szamaryn, katory prybraŭ imie Stefan i ks. Michał Dudzinski, katory prybraŭ imie Bernard. Aprocz hetych jaszcze dwuch czakajuć na zaćwierdzeńnie praz świeckija úłaści: ks. Branik z Kłoczewa hub. Lubl. i ks. probaszcz Paszkiewicz z Sandomierskaj huberni. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prawasłauny klasztar u Iwiency.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Iwiency Minsk. hub. maniacca atkryć prawaslaŭny żanocki klasztar dziela adciahawańnia biełarusaŭ prawasłaŭnych ad katalictwa. Ab atkryćci hetaho klasztaru staraŭsia minski archirej Mitrofan. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> U niadzielu 29 wiereśnia członki Tawarystwa apieki nad biednymi ŭ Wilni pradawali pa wulicach wasilok, kab sabrać hetak hroszy na utrymańnie 12 dobraczynnych instytucijaŭ s katorych karystajuć tutejszyje biednyje.</br> {{gap|1.5em}}— Użo zakryłasia wystaŭka chatnich wyrabaŭ u d. № 10 na Ostrabramskaj wul. u Wilni. Tym szto dawali swaje wyraby na wystaŭku razdali nahrady hraszmi, miedalami i pachwalnymi listami.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> 25 wiereśnia adbylisia tut wybary pasła u hasud. Radu. Wybrali ruskaho nacionalista Laszkarewa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Troki'''</span> Wil. hub. U miejscowym kaściele padczas nabazenstwa ukrali skarbonku, u katoraj było 40 rubloǔ. Zładziejkami akazalisia 3 dziaŭczyny, katorych zławili i pasadzili ǔ astroh.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Mozyr'''</span> Minsk. hub. Adbyłosia sabrańnie duchawienstwa, ziemstwa i wałasnoho naczalstwa, byǔ i archirej Mitrofan. Na sabrańni abhawarywali sprawu aswabadżeńnia sielan, ad wyzysku żydoŭ handlaroǔ. Usie zhadzilisia, szto treba kaniesznie zakładać pa wioskach chaǔrusnyja kramy, składy haspadarskich maszyn i pryładaŭ i pazyczkowych kassaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Z huberni wypraŭlajuć dziewiać siamiej żydoŭ za toje, szto nie majuczy na toje prawa arendawali dwary i pry hetym wyzyskawali miejscowych sielan.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeu.'''</span> Jeszcze u 1911 hadu prapaǔ tut 12 hadowy chłopiec Andrusza Juszczynski. U skorasci jaho niażywoha, znajszli ŭ adnej jamie za horadam. Jon byǔ u adnej kaszuli i straszennie pakołaty u tych miejscach, dźie nachodziacca krywawyja żyły. Kroǔ była zusim zyszoŭszy, a jaje ni było ni na kaszuli ni ŭ jamie. Dyk stali pahawarawać, szto heta zrabili żydy dziela chryścijanskaj krywi, katoraja im bytcym patrebnaja dla niejkich relihijnych abradaŭ. Pa pakazańniach nikatorych świedkaǔ zrabiǔ heta żyd Mendel Bejlis. Woś jaho i pasadzili u astroch.</br> {{gap|1.5em}}Doŭha ciahnułasia śledztwa i ciapier użo bliska tydzień, jak paczaŭsia sud hetaj sprawy. Bejlisa baroniać samyje lepszyje ŭ Rasiei adwakaty. Sud hety jeszcze doŭha paciahniecca i nima wiedama, czym kanczyca, adno tolki wiedama szto ci Bejlisa zasudziać, ci apraŭdajuć, usio roŭna nia budzie dakazana, ani toje, szto żydy patrabujuć krywi chreścijanskaj, ani toje, szto nie patrabujuć.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Adesa.'''</span> U pawiecie nie pierastajuć chwareć na chaleru. Ad paczatku hetaj posześci zachwareło na jaje 27 asob, s katorych pamiorła 14.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Siewastopal.'''</span> Wuczonyje, szto zajmajucca staraświeczczynaj u miasteczku Manhustalu wykapali staraświeckija mohiłki, dzie najszli szmat darahich reczaŭ. Wialikaj redkaściaj jość załatyje piarscionki i kryż, katory pierszy raz znajszli ŭ hetaj akolicy z daŭnych czasaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Brahiłowa'''</span> na Padolu. Nidaŭna {{перанос пачатак|zha|reŭ}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 6spufnna4y2hm99z228qg85lw43yo34 104 128590 300983 296911 2026-10-17T08:06:49Z RAleh111 4658 300983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|zha|reŭ}} tut żanocki klasztar. Było heta noczaj, kali ǔsie spali.</br> {{gap|1.5em}}U ahni zhinuła szmat kabiet, szto prabywali u hetym klasztary. Pażarniki czuli jenki, madlitwy i klik ratunku, ale za ahniom nichto nia moh kinucca ŭ slaredzinu. Sierad zhareŭszych kabiet znachodzicca i hrabina Aleksandra Branickaja, katoraja nidaŭna dastałasia u heny klasztar.</br> {{gap|1.5em}}I z ratujuczych szmat chto paapaliwaŭsia i pakaleczyŭsia, a wyratawać niczoha ni ŭdalosia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kiszynioǔ.'''</span> Na stancyi Bielcy zhareli bankowyje składy, hetym zrabiłasia szkody bolsz, czym na 400,000 rubl.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Ufa.'''</span> Zhareła miejscowaja handlowaja szkoła. Pażar zrabiǔ szkody na 200,000 rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W. Ternouka'''</span> na Padolu. Haspadary hetaj wioski wielmi lubiać harełku. U wioscyż nima kazionnaho manapolu, dyk wodku dastaŭlaje żydok Alejnik. Dzieci haspadaroŭ pastanawili niszczyć harełku i kali raz Alejnik nios za placzmi poŭny miaszok butelak z harełkaj, dzieci napali na jaho i kijami pamałacili butelki, s czaho radawalisia ich matki, ale heta ni padabałosia baćkom.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Łodź'''</span> Piotrkoŭsk. hub. Na pradmieściu Bułaty pry wulicy Kelma, jość jama dzie biaruć piasok, kamu treba.</br> {{gap|1.5em}}25 wiereśnia ranicaj kapalisia u hetaj jamie sześć czaławiek. U toj czas absunułasia ziamla i prysypała ich da kaleniaŭ. Niŭśpieli jany wyciahnuć noh s piasku, jak ich prysypała da szyi. Praz minutu treci abwal prysypaŭ traich zusim. Na kryk prybiehli ludzi, ale ratawać ni adważylisia, kab i samym ni dastacca u ziemlu. Paklikali pażarnikaŭ i skoruju pomacz. Pażarniki adkapali zasypanych, ale tyje troje, szto byli zusim zasypanyje, ǔżo nin żyli.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Astrachań.'''</span> Pad horadam u pasiołku Solanka abwaliłasia staławanie u Rudniku Storożewa i pryduszyła 25 raboczych. Wydabyli 5 trupoŭ i 8 ciażka pakaleczanych i dwuch zusim nie najszli. Druhije wyratawany. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U Albanii.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazeta „Albanische Coresp.“ danosić szto ǔ Elbasanie staić 40000 albanczykaǔ. Miż Dibraj i Prizrendam bitwy ni pierastajuć. U dalinie Driny Serby spalili 16 wiosak albanskich.</br> {{gap|1.5em}}— Telehramy z Biełhradu danosić, szto Serbija pastanawiła astanawić dalejszy pachod swaich wojskaŭ, katoryja nachodziacca na hranicy Albanii. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Miż Hrecijaji Turcijaj</center> </div> wiaducca pierahawory, kab jakkoleczy naladzić adnosiny miż hetymi hasudarstwami. Z Konstantynopala danosić, szto tam spadziajucca za 3, 4 tydni najlepszaho kanca hetym pierahaworam. A hrecki karol Kanstantyn razasłaŭ adozwu da swaich paddanych, katoraja dobra paskutkawała ŭ wojsku. Ciapier Hrecija szybka hatowicca da nowaj wajny na ŭsiaki wypadak bo niedawieraje Turcii, kab taja spoǔniła toje, szto abicaje — raspuścić swaju armiju. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U Rumynii</center> </div> sztoraz bolej szyrycca chalera. Dahetul u 206 akolicach zachwareła 1134 asoby s katorych 145 pamiarlo. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Miż Rasiejaj i Turcijaj</center> </div> jak danosić tureckaja hazeta „Sabah“ raspaczalisia pierahawory ab budoǔli żal. darohi ǔ Anatolii i padbaǔca płaty za pierawoz u Rasieju tureckich tawaraŭ. Hazeta nadziejecca, szto heta dojdzie da skutku i budzie padstawaj doǔhaj zhody miż abodwami hasudarstwami. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Francija z Hispanijaj</center> </div> zrabili umowu zhodnie pilnawać sprawu ǔ Marokko (ǔ Afryce) kab supolnie dawiaści hety kraj da supakoju.</br> {{gap|1.5em}}U nikatorych razach forty Hispanii buduć służyć punktami apory dla francuskaho marskoha wojska. Kali dojdzie da taho, szto u Portuhalii, dzie panujuć niparadki buduć zawadzić ład druhije hasudarstwy, dyk i tut Francija wystupić supolna z Hispanijaj. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Syn karala u narodnaj szkole.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ad pierszych dzion wiereśnia treci syn anhlickaho karala Henryk paczaŭ chadzić da szkoły narodnaj u Eton. Heta pierszy wypadak, szto karaleŭski syn wuczycca razam z dziaćmi prostych abywatelaŭ kraju. Baćki wydali rasparadżeńnie, kab syna ich niǔczym ni wyrożniwali s pamiż inszych wuczniaŭ. Jon pawinien rabić tyja samyja zadaczy, tyja samyja dastawać kary, kali na ich zasłużyć i tych samych hadzin nawuki dzierżacca, jakija praznaczany dla ǔsich wuczniaŭ. U anhlickich szkołach jość zwyczaj, szto małodszyje wuczni pasłuhujuć u nikatorych reczach kożyn adnamu starszamu woś i karalewicz budzie<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 35ach94sa8v9wgnb8lbp5twf7dib9q2 104 128601 300984 297088 2026-10-17T08:08:09Z RAleh111 4658 300984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>mieć takoha „dziadźku“ katoramu budzie dziarzać u paradku pakoj, chadzić za pakupkaj i t. p. Siabież budzie dahledać sam. Sam budzie czyścić boty i adzieżu, waryć harbatu i ǔsio druhoje… <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Bratniaja pomacz.</center> </div> {{gap|1.5em}}Dla zahrożanych hoładam haliczan, u katorych, jak spaminali my ǔ proszłym № usio pamarnawałosia s pryczyny dażdżoŭ i pawodkaǔ, polskije haspadary s paznanszczyzny (czaść Polszczy pad Niamieczczynaj) prysłali na padmohu 100 wahonaǔ bulby. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dobry chlebny kwas.</center> </div> {{gap|1.5em}}Wysuszyć funt razowaho chleba pakroiǔszy jaho na cieńkija skibaczki. Paśla paciorci jaho drabniej pałażyć u dzieżaczku i zalić 3-ma harcami czystaho waratku.</br> {{gap|1.5em}}Jak heta atstynie tak, szto użo budzie tolki letniaje, ŭziać hetaj wady trochi ŭ misku i rasciorci ǔ jej dobra 2 łoty drożdżaŭ dy ǔlić heta iznoŭ u dzieżaczku. Da hetaho ukinuć jaszcze adnu cytrynu, pakrojanuju na skibaczki i wybraǔszy z jaje kostaczki. Pa hetym abkryć dzieżaczku, kab niezoha tudy nie ǔwaliłasia i pastawić jaje na 24 hadziny ǔ ciopłym miejscy. Czas ad czasu pamieszać kwas sa dna pałonikam. Kali użo projduć 24 hadziny, tady adcadzić kwas praz czystaja pałatno i ǔsypać tudy funt cukru. Jak cukier raspuścicca, tahdy kwas panaliwać u butelki, mocna zakarkawać każduju i abwiazać szpagatam — heta kaniesznie treba zrabić, bo kwas pa dwoch dniach nabiare takoj siły, szto może pawypirać korki. Butelki nia stawić, ale pałażyć na bok na piasku ǔ sklepi. Pa troch ci pa czatyroch dnioch kwas ǔżo dobry dla picia. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Aharod pad kapustu.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ssiekszy kapusta, treba zaraz że pawyrywać i kaczany s kareniami, bo inaksz zawiaducca ŭ ziamli takija mikroby, ad katorych na pryszły hod kapusta prapadzie.</br> {{gap|1.5em}}I najlepiej kapustu sadzić nie szto hod u tym samym miejscy, a mieć takija prynamsia try paletki, na katorych adzin hod budzie kapusta pasła jaje buraki, morchwa i t. p. na treci hod bulba ci szto inszaje, a ǔżo na 4-ty hod iznoŭ kapusta i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Z wosieni pola pad kapustu wyrablajuć woś jak:</br> {{gap|1.5em}}Zabaranawaǔszy roŭna toj paletak, nawoziać hnoju s pad karoŭ i roŭna jaho rastrasajuć, paśla czaho aborywajuć hłyboka, zapuskajuczy sachu ci płuh tak, kab na wierchu akazałasia ziamla dzikaja (padhlebie).</br> {{gap|1.5em}}Nikatoryje aharodniki radziać nie aborywać, a kapać roŭ na 2 sztychi hłybinioj. S pierszaho rawa sypać u kuczki addzielna adnu i addzielna druhuju. Pobacz hetaho rawa kapać druhi ale piersz tolki brać wierchni słoj i kidać jaho roǔna ǔ pierszy roǔ na hetu ziamlu rastraści hnoj i pakryć jaho dzikaj ziamloj z druhoha rawa. Paśla kapać treci i jaho wierchnim słojam zasypać spod druhoha rawa paśla traści hnoj i jaho znoŭ zasypać dzikaj ziamloj s treciaho rawa. Pa hetym kapać czaćwierty roŭ i piaty i t. d. pakul nie pierakapajecca ǔsio pole. U aposzni roŭ sypiecca taja ziamla, szto była ssypana u kuczki s pierszaho rawa. Hetak zrobim paletak u katorym pad spodam budzie wierchni sloj pasiaredzinie hnoj i na wierchu dzikaja ziamla. Na wiasnu hetaje pole pierakopujecca ale tolki z wierchu nie wywaroczujuczy hnoju. U hetuju ziamlu sadzić i kapustu, dyk jana hłyboka puścić kareńi i daść wialikija hałoŭki. Tolki treba sadzić redka; nia huściej ¹/₂ arszyna kaliwa ad kaliwa. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Ni dawajcie hinuć.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ciapier kali chapiŭ maroz, dyk raptoǔnie absypajucca listy z dreǔ. Woś treba wiedać szto ŭ listoch hetych jość szmat czaho karysnaho dla druhich raślin. Dyk ni można pazwolić kab wiecier razhaniaǔ ich, dzie sam znaje. Ale sabirać hetyje listy i sypać kali ni prosta chleǔ na padściłku, dyk dziekoleezy u taki kut, kab jany nie marnawalisia, a paśla, jak treba brać ich i sypać u hnoj. Listyż s pad wiszniaŭ, jabłynaŭ i naahuł s pad sadowych dreŭ treba schawać addzielna, a zimoj abliǔszy ich trochi pasolanaj ciopłaj wadoj dawać jeści karowam ci awieczkam dyk tyja wielmi łasa ich zjaduć. {{справа|''Z.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Skolki ludziej żywieć u Wilni?</center> </div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|Niedauna palicija padliczyła, szto u Wilni żywieć 230,738 czaławiek. Z hetaho katalikou — 90,311, żydou — 77,533, prawasłaunych — 52,019, starawierau — 4,329, luteranau — 4 282, tatarau (mahametanou) — 917, armiano-hryhoryancau — 483, kalwinau — 403, karaimau — 402, adnawiercau — 42 i buddystau — 13.}} </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kaścioły u Ameryca.</center> </div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|Anhlickija hazety danosiać, szto u Amerykanskich Złuczanych Stanach znachodzicca najbolej}} </div><section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> p0r8uucain5aut5efu6majbfheoj0b0 104 128612 300986 299545 2026-10-17T08:09:09Z RAleh111 4658 300986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="line-height: 1.3"> {{fine|u świecie kaściołau na lik narodu, jaki tam żywie. Naliczajuć tam 192,759 kaściołau nia liczuczy kaplicau i prywatnych damou madlitwy. Jość miejscy, dzie lik kaściolau zusim nie stasujecca da liku ludziej. U Piftsford naprykład, dzie żywieć tolki 435 czaławiek jość aż 5 kaściołau. Albany z 100,263 asobami ludnaści majuć 77 kaściołau. Rutland, dzie żywie 13,500 czaławiek maje 14 kaściołau.}} </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Palec Boży.</center> </div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|Amerykanskaja hazeta „Denver Catolic Register“ apisuje śmierć biazbożnaho italjanca Angelo Rotondo, konczyuszaho żyćcio u horadzie Trinidadzie u Ameryca. Biazbożnik hety razam z druhimi na wialikadnia stali pieradrażniwać tajamnicy śmierci i zmiortwychustańnia Chrystusa. Ale u hetym czasie A. R. raptam pau na ziemlu tawaryszy stali jaho padymać, ale jon byu nia pry rozumie. Praz kolki hadzin Rotondo i skanau. Zdareńnie heta zrabiło wialikaja urażeńnia u cełaj akolicy.}} </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Raspuszczańnie drewa.</center> </div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|Hazeta „Italie“ pisze, szto dwa belhljskie wuczonyje najszli sposab razpuszać drewa. Dziakujuczy hetamu sposabu można budzie z piławinau, hablawinau i małych kuskou drewa rabić roznyje mebli i szto tolki chacia. Wyraby z razpuszczanaho drewa nibajacca ni makryni ni haraczyni, ani zimna.}} </div> {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|Wołaść majić prawa i pawinna wydać asobny paszpart ni pytajuczysia zhody muża — takoj żonca, katoraja ad muża na prażyćcio ni dastajeć, abo katoruju muż katujić.}} </div> {{block center/s}} {{***3||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|Kali chto da wajenszczyny ażenicca i kali padczas wajennaj służby jaho żonka pamreć, astawiuszy pa sabie jaho dzietak sirotami, to jon z wajenszczyny musić być zwolniany i papadaić ni u zapas, a u apałczency 2 razradu; zwolnicca razumiejecca tady tolki, kali z baćkawaj siamji nikoha nima darosłaha rabotnika doma.}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|62) Czaho Boh ni stwaryu, a jość?</br>{{gap|1.5em}}63) Szto maje dwa kancy i dwa kalcy?}} </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/29|№ 29]].</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/26|№ 26]].}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|58) Jeduczy z Warszawy u Picier spatkajesz 2 razy stolki pojezdou, skolki hadzin prydziecca jechać i jaszcze adzin pojezd. Kalib treba było jechać 24 hadziny, dyk spatkauby 49 pajezdou.</br>{{gap|1.5em}}59) Szyby chłapiec nia moh razbić bo toj kamień byu jak ''kamarowa'' haława.}} </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/27|№ 27]].}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|60) Pamiż „nami“ i „wami“ staić „''i''“</br>{{gap|1.5em}}61) Cień czaławieka u lusterku.}} </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="line-height: 1.3"> {{fine|Kali uziausia za huż, to nikaży, szto niaduż.</br>Kali szancuje, to i Filimon tancuje.}} </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><center>'''Żarty.</center> </div> <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|— Ubohamu, panoczku choć kapiejaczku…</br>{{gap|1.5em}}— A ci majesz zdaczy z 10 rublou?</br>{{gap|1.5em}}— Maju, panoczku…</br>{{gap|1.5em}}— Dyk wiedajesz szto? Pazycz mnie piać rublou da zautra.}} </div> {{block center/s}} {{***3||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div style="line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{fine|Susied da susieda u karczmie:</br>{{gap|1.5em}}— Ty, durny.</br>{{gap|1.5em}}— I ty durny, atkazywaje toj.</br>{{gap|1.5em}}Karczmar. — Każuć: „swoj swaho paznau — na piwa pazwau“ —</br>{{gap|1.5em}}Ci pryniaści wam plaszku?}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Янка Лёкай|Janku Lokaju]]'''</span> z Minska. Wierszy dobryja. Paprawiǔszy krychu nadrukujem — dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pr. Ko-ski'''</span> z Krajska. Klon i karesp. budzie drukawacca. Piszycie bolej, a za heta dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Дамінік Аніська|D. Aniśko]]'''</span> ǔ Sakołca. Prosim bolej staćciej. Hroszy atrymali. — Szczyra dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Ks. [[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|W. T-ko]].'''</span> Szczyra dziakujem za dobruju ab nas pamiać i za pisulku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Альфонс Петрашкевіч|Alf. P-wiczu]]'''</span> z Wincentowa. Wierszy dastali nikatoryje budziem drukawać.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''St. Gl-uski'''</span> s Porazowa. Dastaniecie padarak — kniżku „[[Rady dla matak (1913)|Rady dla matak]]“. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em 0em}} <center>{{larger|'''Redakcija Biełarusa wydała asobnaj kniżkaj'''}}</center> {|style="margin:auto" |style="font-size:200%;" |'''[[Alkahol (1913)|Alkahol]]'''{{gap|1em}} |style="line-height:1.2" |{{fine|napisaǔ KAZIMIR SWAJAK.</br>Cena '''2''' kap. s pierasyłkaj '''4''' kap.}} |} <center>{{fine|Chto wypisuje 100 sztuk, toj za pierasyłku nie płacie i dastaje kniżki taniej.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|Chto jaszcze nie zapłaciu za prysyłku „{{разьбіўка|'''BIEŁARUSA'''}}“, prosim chutczej prysyłać hroszy, bo redakcija sama doraha płacić za pierasyłku hazety.}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 8216ldft58f8xsbd9vdkt628kphn6rf 104 128621 300976 297225 2026-10-17T07:57:24Z RAleh111 4658 300976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 9 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 29.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Nie"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nie zważajmo!</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Sprawa naszaho adradzeńnia jość dobraja i czystaja, dziela czaho nam z jeju tulacca dy chawacca nima szto. My adważna i atkryta pierad usim świetam iści możem i pawinny. I nichto nia może nam pieraszkadzać na darozie naszaj, bo jana nikomu saboj nia robić kryǔdy: ni Bohu, ni hasudarstwu, ni hramadzianstwu, naahuł ni kamukoleczy z naszych susiedziaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Boh wymahaje ad czaławieka, żywuczaho na ziamli tolki adnaho — kab jon miławaŭ Boha nad usio, a bliżniaho, jak siabie samoha. A jakże chto budzie Boha miławać, kali jaho dobra ni znaje? Paznać że Boha można nam budzie najlepiej tady, kali ab im buduć nas wuczyć u naszaj rodnaj mowie i malicca budzim szczyrej tady, kall my kożnaja słowa madlitwy budzim dobra razumieć; dobraż razumieć można tolki tyja słowy, katoryja my czuli zmałku ad naszych baćkoŭ i chatnich i susiedziaǔ. Znaczyć treba nam malicca ŭ rodnaj mowie. Hetak wychodzić, szto adradżeńnie nasza, katoraja wiadzieć da taho, kab my stalisia świetłymi i razumnymi, kab mieć usie patrebnyja nawucznyja knihi u naszaj rodnaj mowie, kab u joj chwalić Boha i parazumiewacca z bliznimi — heta adradżeńnie Bohu nia tolki ni praciǔnaja, ale nawat — milłaja.</br> {{gap|1.5em}}I hasudarstwu sprawa naszaho adradżeńnia ni na makawa ziernia zaszkodzić nia może, bo wiedama, szto czym bolej budzie ǔ hasudarstwie razumnych i razwitych dy wuczonych ludziej, tym bolszy ŭ im budzie paradak, tym jano budzie macniejszaja. Chacia każdy czaławiek u hasudarstwie bliska toje znaczyć, szto kapla wady ǔ mory, ale ǔsio tki zrabić światlejszym nawat adnaho czaławieka, użo jość zasłuha pierad hasudarstwam, bo jon bolej pryniasie karyści, czym ciomny czaławiek. Tym bolej karyści pryniasie hasudarstwu ceły narod 10 miljonny biełaruski, kali jon zrobicca światlejszym. My wiedajem dobra, szto ŭ siaredzinie Rasiei jość huberni, dzie ziamla kudy lepszaja ad naszaj. Janaż pa wedle wuczebnikaŭ Rasiejskaj Geografii może prakarmić usiu Eŭropu. A tym czasam jak raz u hetych huberniach bliska szto hod ludzi haładajuć i hasudarstwo pasyłaje pa kolki miljonaŭ na padmohu, zamiesta taho, kab mieć adtul dachod. U nas że ziamla błahaja, a dziela taho naszy biełarusy ni tolki placiać akuratna padatki i prażywajuć sami, ale czasta husta robiać achwiary na hałodnych s tych czornaziomnych huberniaŭ i na druhija hramadzianskija mety. Hetak jość tolki dziela taho, szto biełarusy kudy wyszej kulturny, czym żychary tych huberniaŭ s siarodkawaj Rasiei. Znaczyć kali padniać kulturu rodnuju na Biełarusi jaszcze wyszej, to hety kraj tym bolej budzie niaści karyści hasudarstwu.</br> {{gap|1.5em}}Szto hawaryłasia ab adnosinach adradżeńnia Biełarusi da hasudarstwa, tojeż można skazać i ab stasunku da ǔsiaho hramadzianstwa.</br> {{gap|1.5em}}I susiedziam naszym: rasiejcam, palakam, litoŭcam spawa naszaho adradzeńnia niczutaczki szkody nia pryniasie. Adradzeńnie heta padniacie kultury — heta razszyreńnie idei „nie rabi druhomu taho, szto sabie nie miła“ i „lubi bliżniaho twaho, jak sam siabie“. A ciż<section end="Nie"/><noinclude></noinclude> 3gyqbvmcwwaoycilq00n5rc6o0yu2ax 104 128627 300975 297727 2026-10-17T07:56:09Z RAleh111 4658 300975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nie"/>może być szkodnym toj narod, katory budzie ŭ życi swaim ahladacca na hety wialikija idei? Nie, nikoli!</br> {{Прахон|1.5em}}Woś hetak wychdzić, szto adradzeńnie Biełarusi nikomu nia szkodna a szmat kamu i wielmi, nawat karysna. I dziwiszsia czaławiek prypomniŭszy, szto ǔśioż tyki jość ludzi katoryje skrywa hladziać na nasza adrażdzeńnie, i nie saromiacca jak tolki mohuczy i sławami i ǔ druku i ǔczynkami hańbić nas i psawać naszu pracu.</br> {{Прахон|1.5em}}Moża hetym ludziam zdajecca, szto jany adny tolki majuć prawa zyć i razwiwacca na hetym świeci, a ŭsie druhije, stworany i żywuć tolki dziela taho, kab służyli im? Abo moża im zdajecca, szto kali Biełarus adrodzicca, dyk jana pahrubieje tak, szto druhim stanieć ciesna żyć?</br> {{Прахон|1.5em}}Nie! Biełarus, katory buduczy zahnanym i ciomnym, usioż tyki umieje żyć sam i składać tysiaczy i dziesiatki tysiacz na kaścioły i roznyje druhija mety — hety Biełarus, staǔszysia światlejszym tym lepiej patrapić prażyć swaim nia ściskajuczy nikoha.</br> {{Прахон|1.5em}}Woś kali chto z nas spatkajecca z jakimikoleczy napaściami na biełaruskaje adradżeńnie, nichaj wiedaje dobra, szto ŭ ich nimasz niczoha, szto mahłob nas ustrymywać ad pracy nad padniaćciem kultury ŭ naszym narodzie. Nie zważajmo, braty na ǔsie zakidy i pieraszkody, jakije syny ciemni i zła buduć stawić na ścieżkach naszych, a z mocnaj wieraj u toje, szto sprawa nasza czystaja, jak wada ŭ krynicy i nikomu ŭ świecie nia szkodnaja… z wieraj u pomacz Usiomahuczaho Boha idzimo krok za krokam, choć zwolna ale biezupynna da lepszaj doli, da świetłaj buduczyny.</br> {{Прахон|1.5em}}Da hetaho my dojdziem, bo z nami praǔda, z nami uwieś sprawiedliwa myślaczy świet, z nami sam miłaserny i najmacniejszy Boh, a kamu Jon pabłahasławić, toj nie darma budzie pracawać, ale budzie cieszycca najlepszymi skutkami swaich kłopatoǔ. {{справа|''D. A—ko.{{Прахон|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nie"/> <section begin="Razam"/>{{Цэнтраваны блёк/пачатак}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Razam, razam da raboty,</br> Nia s prymusu, a z achwoty</br> {{Прахон|2em}}Wychadzicie, braćcia! Drużna ǔściszym tuju zhraju,</br> Szto raznosić pa ŭsim kraju</br> {{Прахон|2em}}Jenki, płacz, praklaćcia… Pośla ǔ sercy waljom wieru,</br> Szto i hora maje mieru,</br> {{Прахон|2em}}Szto j jano ǔżo hinie. Tolki tre żyć ǔ rodnaj chacie,</br> Zwyczaj, mowu szanawaci</br> {{Прахон|2em}}U swajej krainie Addać duszu, serce, siły,</br> Za jaje lehcz u mahiłu,</br> {{Прахон|2em}}Wiernym synam byci. Woś tady to peǔna skora</br> Bliśnie dola, zhaśnie hora</br> {{Прахон|2em}}I lepsz stanie życi… {{справа|''Alfons P.{{водступ|-1.5|em}}}} {{Цэнтраваны блёк/канец}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Razam"/> <section begin="Wosiań"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wosiań.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Цэнтраваны блёк/пачатак}} Chałodnaja wosiań,</br> Adkul prylaciała?</br> Praz ciabie biarozka</br> Nasza pożaŭcieła. My cełaja leta</br> Na jaje hladzieli,</br> Jak na jaj listoczki</br> Pieknie zialanieli, Nam było wiasioła:</br> Na jej ptaszki pieli,</br> Ciapier ich nia czutna:</br> U wyraj palacieli. A nam ptaszak szkoda,</br> Szto nas pacieszali,</br> Ab niadoli naszaj</br> Szto dzień szczabiatali. Ciapier szczabiatania</br> Ich u nas nia czutna</br> Nam ich wielmi szkoda,</br> Bo biaz ich nam smutna. {{справа|''Janka Lokaj.{{водступ|-3|em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{водступ|-1|em}}{{fine|Minsk.}} {{Цэнтраваны блёк/канец}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wosiań"/> <section begin="Praŭda"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Praǔda.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Прахон|1.5em}}Żyli u wioscy pamiż druhimi sielanami Januk i Saŭluk, katoryja duża czasta miż saboj spraczalisia. Januk prazwany adnasielczanami „Duszoj“ dziela taho, szto wielmi czasta paŭtaraǔ zdańnie: „Treba pomnić na duszu“… zaǔsiody dawodziǔ, szto nia tolki treba, ale nawat lepiej żyć praǔdaj. Saŭluk że, prazwany „Chitrym“, wieczna ćwiardziǔ, szto najlepiej żyć chitraściaj.</br> {{Прахон|1.5em}}„Woś hladzi — każe jon bywała {{перанос пачатак|Ja|nuku}}<section end="Praŭda"/><noinclude></noinclude> 9qzj8h7gc2kji0x4pke3872unx2xywv 104 128634 300974 296979 2026-10-17T07:53:54Z RAleh111 4658 300974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Błahasł"/>{{перанос канец|madlit|wie}}. Skonczyǔszy nawuki ŭ akademii Wincenty wybraŭ stan duchoǔny i byǔ wyświaczany na ksiandza. Biskup krakoŭski Pełka zwiarnuŭ uwahu na zdolnaść i pabożnasć Wincentaho i używaŭ jaho rady i pomaczy ŭ szmat jakich patrebach i naznaczyǔ jaho probaszczam Kolegiaty Sandomierskaj.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż pamior biskup Pełka, ǔsia kapituła krakoŭskaja zhodnie wybrała ks. Wincentaho na biskupa Krakoǔskaho, choć jon dahetul byǔ tolki probaszczam a nia byǔ kanonikam. I nie pamyliłasia kapituła bo ks. Wincenty akazaǔsia takim zacnym biskupam, jakoho tolki można żadać. Jasniejuczy wysokimi cnotami sam, jon i aŭczarniu swaju paciahawaŭ da żyćcia cnotliwaho. Usie dachody biskupskija addawaŭ na biednych abo na kaścioły, a sam żyǔ jak ubohi, nie pazwalajuczy sabie ni najmieńszaj roskaszy.</br> {{gap|1.5em}}Prabyǔszy dziesiać hadoŭ biskupam ks. Wincenty zażadaŭ pakinuć heta słaŭnaje miejsca i adzieŭszy zakonny habit służyć Bohu u klasztornaj zaciszy. I choć kapituła krakoŭskaja i karol Polski wielmi prasili, kab jon nie siraciǔ dyecezii, adnak dastaŭszy pazwaleńnie Papieża, atkazaŭsia ad biskupstwa i razdaŭszy, szto mieŭ na biednych pichatoj i bosy paszoŭ 10 mil ad Krakowa u klasztor Cystersaǔ. Tam Wincentaho pryniali z wialikaj radościaj i szacunkam, chacieli jaho nawat zwolnić ad nikatorych ciażaraŭ rehuły zakonnaj, ale jon zachacieǔ usio spaǔniać, jak zwyczajny mnich i nawat za pazwaleńniem prałażonaho sam ad siabie prydawaŭ roznyja umartwieńnia i pasty. Prabyǔszy piać hadoŭ u zakonie, dzie ǔsim byǔ prykładam, jak należyć służyć Bohu ks. Wincenty pamior 8 marca 1223 hodu. Pa śmierci pry jaho mahile stałosia szmat cudoŭ, dziela czaho papież Klemens XIII zaliczyǔ Wincentaho u błahasłaŭlonyje i naznaczyǔ na abchod jaho świata 2-ju niadzielu kastrycznika.</br> {{gap|1.5em}}Z życia hetaho błahasławlonaho, z pakreŭnaho nam polskaho narodu my braty chryścijanie, majem wuczycca adrywać serca ad usich roskaszaŭ ziemskich i sławy hetaho świetu, dy harnucca ŭsimi siłami da wiecznaho szczaścia ŭ niebie. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Błahasł"/> <section begin="Gadziewo"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Gadziewo,'''</span> Wil. hub. Wilejsk. paw. Krajskaj woł. Tak siak padzialili tyki i hetu wiosku na asabniaki. Choć heta nia ŭsim i da spadoby, ale raz bolej haspadaroŭ zachacieła hetaho, dyk mieńszaja czaść choczki nia choczki zhadziłasia. Dy tyki jano i praŭda, szto nikatorym budzie trudna, bo budynki ǔżo hniławatyja, na miejscy jaszcze mo stajalib hadoŭ sa 20 ć, a zaczni pierawazić ich na asabniak, dyk i razsypiacca na hnilaki, a tady kuplaj drewa. A dzież jaho kupisz, kali ǔ nas lasy ǔżo daǔno pawysiakali dy niedzia ǔ Niamieczczynu pawyhaniali i z ich astalisia tolki dzie nia dzie pni dy karczy pa paloch i ǔ Berkaŭ dy Judalaŭ hroszy ŭ kiszeniach, dyk ciapier i za wialikija hroszy nawat nielha kupić biarwieńniaŭ bliska. Tym horaj, kali hetych hroszaj i zusim nima. Ab hetym zdajecca pawinna parupicca kazna dy dać biarwieńniaŭ s kazionnaho lesu na wypłatku czastkami dy pa dastupnaj canie.</br> {{gap|1.5em}}Drenna budzie nikatorym i s paszaj. Daǔniej adzin mieŭ wałoku ziamli, a druhi tolki dzisiacinku, a skaciny czuć nia paroŭnu: letam skacina pasiecca razam, a na zimu dziesiacińnik prystarajecca siena sa starany, a ciapier hetki musić chiba zżywacca na adnu karoūku dy i tuju brać na wiaroŭku. Dobraż kab jon ŭsio pole, dziela paszy zasiejaŭ kaniuszynaj ci druhoj karmawoj trawoj a kali hetaho jon nia zrobić? A mo pierajszoŭszy na asabniaki sa staroj wioski razstanucca naszy sielanie i s praŭdziedoŭskimi sposabami haspadarki, dy pacznuć rabić tak, jak radziać razumniejszyje ludzi. Szmat by lepiej byłob żyć, kab ǔsie paczali ǔziracca na dwary, katoryje haspadarać pa nowych sposabach.</br> {{gap|1.5em}}P. S. Skora buduć rezać na asabniaki i susiedniuju wiosku — Dunai. {{справа|''Pr. Kr—ski.{{gap|1.5em}}}} <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}''Pripisak redakcii''. S kazionnaho lesu daduć biarwieńni pa taksie na pastrojku chat na asabniakoch, treba ab hetym staracca u laśniczaho. Dobra byłob, kab prabawali stawić hlinabitnyja budynki — heta taniej kasztawałab i trywałniejszaja, czym drewa. Kali chto nia wypasie karowy na swaim kusku, dyk może dać na paszu tamu, u kaho swajej skaciny za mała, abo karmić u chlawie, bo i heta apłacicca, kali buduć pradawacca małocznyja wyraby. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Gadziewo"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Świancenie na ksiandzoǔ.</center> </div> {{gap|1.5em}}U proszłym numery pa abmyłce było nadrukawano szto na ksiandzoŭ wyświacili 7 dyakonaǔ. Pa papraŭdzież wyświacili 5 woś jakich: Joz. Brejwu, Kaz. Borżyma, Aleks. Świerpla, Henryka <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> pru0nzxi2xe6eyyyq7zes7jtl12am8q 104 128642 300973 296985 2026-10-17T07:50:57Z RAleh111 4658 300973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>Wojniusza i Mieczysława Radziszeǔskaho. Na subdyakonaŭ że wyświacili Wincentaho Ryżaho, Adama Stankiewicza, Franc. Oleśkiewicza, Joz. Malinoǔskaho, Wład. Pogorzelskaho. Ant. Skorko i Jana Jaśkiewicza. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Wizytacja Arcybiskupa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Nidaǔna Arcybiskup ks. W. Kluczynski zakonczyǔ wizytacju (adwiedawanie) kaściołaŭ u dyecezii Minskaj raspaczataju jeszcze praz niaboszczyka Arcybiskupa Szembeka i pradaŭżanuju paśla praz biskupa sufragana Cieplaka. U hetym hadu J. E. adwiedaŭ 22 miejscy u katorych jość kaścioły abo kaplicy i straciŭ na heta bliska 2 miesiacy czasu. Skutki hetych adwiedywanniaǔ — dobryja, bo Arcybiskup usiudy zaachwoczywaŭ narod da żyćcia bohabojnaho i zhody s susiedami druhoj wiery. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Nowy kaścioł.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Wilejca pawietowaj Wilensk. hub. nidaǔna zakonczyli budoǔlu nowaho pieknaho kaścioła z betonu i adbyłosia uraczystaje paświaczeńnie hetaj światyni. U hetym horadzie jak widać sa starych dakumentaŭ byǔ kaścioł Usich światych s klasztaram karmelitaǔ jaszcze u 1778 h. ale ciapier nichto nia wiedaje nawat u katorym miejscy heta było. Paślej paczaty byǔ budawać nowy kaścioł, ale jaszcze ni dakonczany zabrali jaho na prawaslaŭnuju cerkwu i ad tej pary aż da hetych czasaŭ Wilejka była biez kaścioła. Tolki u aposznije hody nikatoryje miejscowyje abywateli — kataliki wychłapatali pazwaleńnie i dastali probaszcza ks. J. Wenckiewicza (rodam z Jeŭja Wil. hub.) katory ni szczadziŭ pracy, kab raboty iszli dobra i chutka. I dziakujuczy hetamu kataliki z Wilejki i akolicy majuć dzie pamalicca Bohu, jak im każe sumleńnie. — <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Za katalicki chrost.</center> </div> {{gap|1.5em}}Minski akrużny sud zasudziǔ na dwa tydni u krepaść małżonkaŭ Chrotawiczaŭ za toje, szto achryścili ŭ kaściele dwoja dziaciej i, kali tyje padraśli, pazwolili im że spawiadacca pa katalicku, choć adno z baćkoŭ było kaliś prawasłaŭnym. Za heta sama mieli sudzić i ksiandza Miłaszeǔskaho, ale jamu darawana wina manifestam. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Adnaǔleńnie kaścioła.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Połacku Witeb. hub. u proszłym hadu zdaryǔsia wialiki pażar, katory szmat zrabiŭ szkody i miejscowamu katalickamu kaściołu. Ciapierże dziakujuczy starańniu ks. dziekana Baranoǔskaho i achwiaram nikatorych parachwijanaŭ kaścioł dawiali iznoŭ da paradku i wyhladaje jon piekniej, czymś prad pażaram.</br> {{gap|1.5em}}8 kastrycznika adbyłosia uraczystaje nabażenstwa na intenciju achwiaradaǔcaŭ i pryniaćcie nowych arhanaǔ. Wieczaram adbyŭsia kancert (zabawa muzykaj), dachod s katoraho pojdzie na spłatu daŭhoŭ kaścielnych. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Wilnia.'''</span> Użo 20 hadoŭ horad sudziŭsia z wajennym naczalstwam ab sady i lasy na Antokali ŭ Wilni, s katorych karystała wajennaja naczalstwa. Hety grunt nazywany „Sapieżynskimi Sadami“ maja wialikuju wartość, bo maje 2¹/₂ dziesiaciny sadu i aharodu i 153 dziesiaciny lesu i lażyć bliska szto zusim u horadzie.</br> {{gap|1.5em}}Użo kaliś była prysudżana czaść hetaho gruntu horadu i za jaje pawinna było wajskawaje naczalstwo zapłacić horadu 40,000 rubl. Ale horad na heta ni zhadziǔsia i sudziǔsia dalej. Woś nidaŭna Haradzkaja Uprawa pa telehrafie dastała wiadomaść, szto sanat prysudziǔ usie grunty horadu.</br> {{gap|1.5em}}— Ad 1-ho kastrycznika raspaczaǔsia „pryjom“ nowobrancaŭ u sałdaty. Hetyje nowabrancy czasta husta napiwajucca da pjana a paśla niraz zaczeplujuć spakojnych ludziej, pirachodziaczych kala hetaj zhrai i nawat bjucca biezdaj pryczyny:</br> {{gap|1.5em}}Taki dziki abyczaj jaszcze wiadziecca miż naszaj maładzieżaj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Żośli.'''</span> Wil. hub. i paw.</br> {{gap|1.5em}}Kolki dzion tamu na stancyi Żośli wyszła s pojezda maładaja doś bahata adzietaja panienka, katoraja pakirawałasia u niedaloki les. Pośla jaje wyszaŭ mużczyna i spiersza zajszoǔ u bufet a paśla i jon paszoŭ u tojże les. Mużczyny hetaha ŭ Żoślach bolej nia widziali a panienku naszli ŭ lesie prabituju u serce, niażywuju. Zdawałasiab, szto użo ni jakaja ruka ni daścihnie razbojnika, adnakże kroŭ ludzkaja ni astałasia biez pomsty i razbojnika arysztawali u Koŭnie. Akazałosia szto razbojnikam hetym byŭ Blacharczyk, katory służyŭ lakajam u Słonimie, dzie skachaŭsia z tamacznaj mieszczankaj Stanisławaj Czerkowaj. Ciapier jon użo służyŭ u Koŭnie. Woś ciapier jon pajechaŭ u Słonim i zhawaryŭsia niby żanicca, nu i {{перанос пачатак|pa|jechali}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> je2196bbplq0lfurhjpw0pidrh8hv6a 104 128643 300972 296987 2026-10-17T07:49:34Z RAleh111 4658 300972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|pa|jechali}} u Koŭnu ale pa darozie wymanuŭ ad Cz. 600 rubloǔ, szto jana mieła na pasah i chacieŭ z imi uciaczy na adnej stancii, ale jana pryłapała i razam pajechali dalej.</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś u Żoslach jon pazbyǔsia jaje u druhi sposab. Arysztawali jaho ŭ tawarystwie druhoj kachanki Wrublleǔskaj. Hroszy 600 rubloǔ znajszli pry im u cełaści.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Horadna.'''</span> Chodziać pohałaski szto hrodzienskaho hubernatora Bojarskaho pieramieściać u Kazań. Na jahoż miejsce u Horadna maje pryjechać ciapiereszni wice hubernatar saratoǔski jeneral-major Szebeko.</br> {{gap|1.5em}}Ad 1-ho kastrycznika atkryǔsia tut adresny stoł.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Biełastok.'''</span> Wykryli cełuju szajku, szto zajmałasia uwalniańniem chłopcaŭ ad wajenszczyny. Dziela hetaho kaleczyli ich u rozny sposab, nikatorym adymali nawat ruki, i za heta brali wialikija hroszy. Hetak zwalnili ad wajenszczyny kolkidzisiat asob. Arysztawali 5 czaławiek z hetaj bandy.</br> {{gap|1.5em}}— Biełastockija palaki padali prośbu da Hasudara, kab pazwoliŭ ich dzieciam wuczycca religii ǔ polskaj mowie. U prośble, hetaj wyliczana 10 szkołaŭ u katorych ciapier zusim nia wuczać religii, dziela taho, szto pa polsku wuczyć zabaraniajuć. Pad prośbaj padpisałasia 320 czaławiek.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż naszyje biełarusy buduć hetak staracca ab rodnaj mowie?</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Minsk.'''</span> Biblioteka hrafoŭ Buteniewaŭ- Chreptowiczaǔ u katoraj jość szmat cennych knih, miż katorymi szmat polskich i łacinskich padarawana kijeŭsksmu uniwersytetu z warunkam, szto kalib atkryli uniwersytet u Wilni, to ŭsia heta biblioteka budzie pieradana Wilenskamu uniwersytetu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Barysau.'''</span> Minsk. hub. U wioscy Kleŭkach Barysaŭskaho pawietu sielanie znajszli skarb hroszy załatych i srebnych polskich, rasiejskich, niamieckich i szwedzkich z 15-ho i 16-ho staleciaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Pinsk.'''</span> Minsk. hub. kolki dzion tamu na stacji Pinsk spatkalisia 2 tawarnyje pojezdy s pryczyny ni zamknieńnia simaforu. Zabity zmaszczyk Machnacz.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Dwinsk.'''</span> Witeb. hub. Haradzkaja duma pastanawiła atkryć u Dwinsku siaredniaju mechanika-technicznuju szkołu i daje patrebnyje na hetu szkolu 20000 rubloǔ. Buduć sumyśla budawać dom.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Kijeu.'''</span> Sud nad Mendelam Bejlisam za ubiǔstwa Andruszy Juszczynskabo jaszcze ŭsio ciahniecca; da hetych por usio dapraszujuć swiedkaŭ, katorych tam nabrałasia kala 200. Hazety wielmi biarucca za żydoŭ, dziela czaho czasta i prymachlowujuć, aby tolki wychodziła, szto żydy ni czym nia winawatyje. Za toje dastajecca i hazetam. Za 6 dzion ad 25 da 30 wieraśnia asztrafawano hazety 35 raz. Hazety użo zapłacili sztrafaŭ „za Bejlisa“ 5650 rubloǔ. Najbolej zapłacili hazety Kijeǔskija i Adeskija.</br> {{gap|1.5em}}Pa roznych haradoch raboczyje i wuczni pad namowami tawaryszaŭ — żydoǔ robiać zabastoŭki — pratesty proci winawaczenia żydoŭ za używańnie krywi chryścijanskaj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Nidaŭna arysztawali redaktaraŭ raboczych hazet: Nikitina, Dmitryjewa, Boczkanowa i Prochorawa. Sledawaciel choczaczy ich wypytać, pasłaŭ pawiestku ǔ turmu, dzie zaǔsiody sadziać redaktaraŭ, ale tam ni wodnaho z hetych redaktaraŭ nie znajszli. Razasłali zapytańnia pa ǔsich druhich turmach ci nie siadziać tam redktary? I nima wiedama, ci znajduć ich dziekoleczy.</br> {{gap|1.5em}}— Pahawarywajuć szto u Rasiei budzie naznaczeny <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Kancler hasudarstwa'''</span> (pierszaja asoba paśla Cara) jak heta jość daŭno u Niemieczczynie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Nowoczerkask.'''</span> Kala Nowoczerkaska niekolki asobaŭ pamiarło z dżumy (dżuma — zaraza horszaja ad chalery).</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Kamczatka.'''</span> 2-ho kastrycznika na Kamczatce zdaryłasia ziemlatrasieńnie katoraja trywała 15 minut.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;">'''Padbauka sroku służby.'''</span> Sałdaty, katoryje ciapier mieli wiarnucca da chaty buduć zadzierżany da 1-ho studnia 1914 hodu i ǔsim druhim budzie zwialiczany srok służby na 3 miesiacy. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div style="margin-bottom:0.5em;"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> jaszcze ǔsio nimasz ładu i nimasz wiedama, kali jon tam zawiadziecca. Kali serby adzierżali wierch nad albanskimi paŭstancami i ŭwiali ŭ ich kraj swajo wojska, dyk <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Austryja umieszałasia</center> </div> ǔ hetu sprawu i pasłała serbam hramatu ǔ katoraj damahajecca, kab jany wywiali swajo wojska z hranic Albanii i kali hetaho nia spoŭniać, hrozić im siłaj arużża. Serby-ż tak sama jak widać ni wielmi czurajucca wajny s Aŭstryjaj, bo zadaniaŭ jaje nie spaǔniajuć i tolki ŭ atkaz na hramatu pawiedamlajuć, szto ich wojska atklikana s tych punktaŭ, dzie bilisia s albancami. A moża <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 43kcip0cx2224wn635k04dlwxg3ur3l 104 128644 300971 297005 2026-10-17T07:47:00Z RAleh111 4658 300971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>Serbija nia wieryć u szczyraść hetych pahrozak, nawuczanaja prykładam, szto Europa umieje hrazić u rozny sposab, ale za nadta aściarożnaja, kab zrabić toje, szto abicaje u pahrozcy.</br> <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Turcija z Hrecijaj</center> </div> musić tyki pahodziacca, bo aposznija telehramy danosiać, szto użo bliska ǔsie ważniejszyja punkty zhody pryniaty poǔnamocnymi abodwuch hasudarstwaǔ, tolki niszmat reczaŭ mieńszaj wahi astajecca jeszcze prahledzić. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Japonija</center> </div> pastanawiła pażyczyć 800 miljonaŭ rub. na uparadkawańnie ǔsiaho kraju i padniaćcie ŭ im promysłu. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Katastrofa u kapalni.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pad Londanam u Anhlii ǔ kapalni „Universal“ zdaryłasia straszennaja katastrofa: zawaliłasia ziamlia i prykryła u kapalni 434-oh raboczych. Ciapier tudy wysłana wojska dziela ratunku, ale tymczasam nikoha nia wyratawali. U kapalni ǔżo try razy paŭstawaŭ iznoǔ pażar, katory hrozić życiu ratujuczych i pieraszkadzaje pracawać. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Hibiel 28 wietralotau.</center> </div> {{gap|1.5em}}Kala Berlina u Niamieczynie 28 czaławiek sałtadaǔ padnialisia na wietralotnaj maszynie (diryżabli). Praz nieskolki minut zdaryǔsia ǔ maszynie pażar, ad katoraho paszli adzin za druhim try ǔzrywy. Kali pałamanaja maszyna zwaliłasia, adzin tolki aficer byǔ ciażka pakaleczany i dwa sałdaty byli jeszcze żywyje, ale zaraz że skanali a reszta 25 byli ŭsie miortwyje. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Śmierć wuczonaho.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Lwowie pamior polski wuczony A. Małecki. Pacharony jaho adbylisia pry zjeżdzie szmat wuczonych z roznych kancoǔ Polszczy i z druhich krajoǔ. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Jubileusz kn. Joz. Poniatouskaho.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Krakowie z wialikaj uraczystościaj abchodziać 100 letni jubileusz śmierci wialikaho wajaki polskaho kniazia Joz. Poniatoŭskaho. Z hetaj pryczyny ǔsie damy i budynki hramadzianskije (publicznyje) byli pieknie prybrany. Atkryli wystaŭku pamiatka i pa henym wajaku. Zjechałasia szmat tysiacz asob z roznych miejsc, dzie żyjuć palaki. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Na poli.</center> </div> {{gap|1.5em}}Sioletnija poznaja i dobraja wosień daje zmohu badaj każdamu naszamu chlebarobu uprawicca z workaj na zimu. Dobraja i wielmi ważnaja recz.</br> {{gap|1.5em}}Ale tut sprawa jość jeszcze ważniejszaja: jak arać, i ci można hetu rallu baranawać pierad zimoj dziela taho tolki — szto chapaje czasu?</br> {{gap|1.5em}}Piersz na piersz, aruczy na zimu, treba kanieczna brać skibu krychu hłybiej, czym jana brałasia dahetul. Heta robicca dziela taho, szto skroś ziamlu naszu praciahiwajuć źwierchu pażyǔnyje czastki ǔ hłub, i hetaja pażyūnaja strawa dla raślinaŭ prapadzie marna, kali my jaje nia wykulim na wierch, bo tady tolki jana robicca prydatna dla naszych raślinaŭ, kali pierad hetym wylażycca pad silaj pawietra i marozаǔ.</br> {{gap|1.5em}}Szto da baranawańnia — to hetaho nikoli nie warta rabić u wosieni, bo wyhładżywajuczy rallu — tym samym miensz pakidajem czastak jaje pad pawietram.</br> {{gap|1.5em}}Szto tolki hetkaja rabota karysnaja, wydumaŭ nie adzin niejaki haspadar, a pakazała praktyka na probnych palach, dzie hetkija proby robiacca wuczonymi ahranomami praz doǔhija hody. {{справа|'''Lu—cyk.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Nazwańnie 12 miesiacaǔ.</center> </div> <div style="font-size:92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}1-szy <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Studzień'''</span> dziela taho, szto jon zimny, usich studzie.</br> {{gap|1.5em}}2 <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Luty'''</span> szczupaje, ci nohi abuty; luty znaczyć zimny.</br> {{gap|1.5em}}3 <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Marac'''</span> ad prymarozkaǔ rankami marac — kusaje za palac. Nazywajuć jaho jeszcze Sakawikom, dziela taho, szto u hetym miesiacy puskajuć sok s klonu i biarozy.</br> {{gap|1.5em}}4 <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Krasawik'''</span> — bo u im ziamla pakrywajecca kraskami.</br> {{gap|1.5em}}5 <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Maj'''</span> — usiaho dawoli maje.</br> {{gap|1.5em}}6 <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Czerwień'''</span> — dziela taho szto u hetym miesiacy pakazujecca czarwiaczok z bliskuczaj u ciamnacie hałoǔkaj — światlaczok.</br> {{gap|1.5em}}7 <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Lipień'''</span> — dziela taho, szto u im cwituć lipy.</br> {{gap|1.5em}}8 <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Żniwień'''</span> — dziela taho, szto i u im najbolsz żnuć.</br> {{gap|1.5em}}9 <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wierasień'''</span> — bo u im ćwicić wieras.</br> {{gap|1.0em}}10 <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kastrycznik'''</span> — bo u im ludzi mnuć lany, dyk bahaty kastroj.</br> {{gap|1.0em}}11 <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Listapad'''</span> — dziela taho, szto u im apadajuć liścia z dreǔ.</br> {{gap|1.0em}}12 <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Śnieżeń'''</span> — bo u im bahata wypadaje śniehu.</br> </div> <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> 0jpbx2do3bm1dr6u1zyoqxkl739jjb5 104 128648 300970 297276 2026-10-17T07:44:59Z RAleh111 4658 300970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Lik turemnikau u Rasiei.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Lik arysztantau u Rasiei uściaż pawialiczywajecca. U 1897 hadu było ich 77 tysiacz, u 1906 hadu użo 111 tys., u 1912 h. 187 tysiacz, a u 1913 h. 104 tysiacy. Na pryszły hod spadziajucca 210 tyciacz. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Cześć św. Jana Kantaha.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U nidaunym czasie Biskup krakouski atrymau list ad ks. Hieronima Rondisi, probaszcza u Roffadali na Sycylii z prośbaj prysłać jamu mały abrazok św. Jana Kantaho, bo jon chocze zrabić wialiki abraz hetaho światoho da swaho kaścioła na achwiaru. Pry hetym ks. H. Rondisi danosić szto jaho swajak cudouna azdarawieu s ciazkaj chwaroby, kali byu palecany apiecy św. Jana Kantaho.</br> {{gap|1.5em}}Czuć nia u tym samym czasie pryszło piśmo da kapityły krakouskaj ad niemca Ihn. Springera z Bawaryi, s prośbaj prysłać apisańnie życia św. J. Kantaho i uspaminam, szto u tej miejscowaści jość cudouny abraz hetaho światoho, ale życia jaho nichto nia wiedaje.</br> {{gap|1.5em}}Kali hetak sławiać św. Jana Kantaho za hranicaj, to tym bolej treba udawacca da jaho u niszczaściach i patrebach nam, jak jaho radakom sławianam. Św. J. Kanty byu palakom i liczycca patronam Polszczy i wuczniau. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}64. Kab ustałab, nieba dastałab, kab ruki miełab, zładzieja złapałab.</br> {{gap|1.5em}}65. Jak zawiecca toj majstra szto biaz siakiery i dałata masty budujeć? </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/30|№ 30]].</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/28|№ 28]].}}</center> {{gap|1.5em}}{{fine|62. Boh nia stwaryu zła. 63. Nożnicy.}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Swaja siarmiażka nikomu nie ciażka.</br> {{gap|1.5em}}Usiudy dobra, a u chacie najlepiej.</br> {{gap|1.5em}}Choć i za Krakowa, usio żyć adnakowa. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Babula sama pryszła?</br> {{gap|1.5em}}— Sama, a jakże mieła być.</br> {{gap|1.5em}}— A tataż kazau, szto ciabie bies niasie. </div> {{block center/s}} {{***3||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Padmiacicie chatu, mieusia zajści Hauryła…</br> {{gap|1.5em}}— Tata a jon nas nia ukusia?</br> {{gap|1.5em}}— A hetaż skul takoja pytańnie?</br> {{gap|1.5em}}— Bo ja wiedaju chto taki hauryła — sabaka, wialiki, rudy.</br> {{gap|1.5em}}— Czamu hetak?</br> {{gap|1.5em}}— Bo sabaka swajej ryłaj bresza: Hau! hau! </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Baz. Hlaku i Pil. Ćwiku'''</span> z Warszawy: Pad wierszami nimasz adresaŭ i praŭdziwych familijaŭ, dziela czaho drukawać ich nia możem. Da taho wierszy wielmi słabyje. Spadziejomsia, szto pany lepsz sprawilisiab s prozaj. Możab prysłali jakuju staciejku? Nu i budzicie łaskawy padawać swoj adres.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''I. K-ckomu'''</span> z Lipniszak i <span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''P. L-tanu'''</span> z Nowaho Świerżenia: Abodwa pany pa adnej zahadce adhadali dobra.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|A. Ziaziuli]]'''</span> Dziwimsia czamu nie dajszła hazeta № 27. Wysłali druhi raz.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ks. A. Sz-su'''</span> u Pieciarburhu: Pisulku adzierżali i prośbu spoǔnim. Szczyra dzinkujem za prychilnaść i szyreńnie naszaj hazetki.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ks. J. H-wiczu.'''</span> List atrymall i prośbu spoŭnili.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Raf. Linieuskamu'''</span> u Turgielach. Hazetku paszlom — hroszy czekajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''[[Аўтар:Язэп Фарботка|J. F-tko]]'''</span> u Minsku. Adres pieramieniany №№ katorych nidastali wysyłajem druhi raz.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Miedniczancu.'''</span> Starajciesia pisać sami bo pierekłady drukujem ni achwotnie. Ab chmielu pastarajemsia dawiedacca, a tady paradzim u „Biełarusie“. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em 0em}} <center>{{larger|'''Redakcija „Biełarusa“ wydała asobnaj kniżkaj'''}}</center> {|style="margin:auto" |style="font-size:200%;" |'''[[Alkahol (1913)|Alkahol]]'''{{gap|1em}} |style="line-height:1.2" |{{fine|napisaǔ KAZIMIR SWAJAK.</br>Cena '''2''' kap. s pierasyłkaj '''4''' kap.}} |} <center>{{fine|Chto wypisuje 100 sztuk, toj za pierasyłku nie płacie i dastaje kniżki taniej.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|Chto jaszcze nie zapłaciu za prysyłku „{{разьбіўка|'''BIEŁARUSA'''}}“, prosim chutczej prysyłać hroszy, bo redakcija sama doraha płacić za pierasyłku hazety.}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> erdiczw63bcellki194d7u54nnen5pt 104 128652 300963 297226 2026-10-17T07:26:53Z RAleh111 4658 300963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 17 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 30.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Mniwo"/>{{block center/s}} <center>{{larger|{{x-larger|'''Mniwo.}}}}</center> Jomki z wosianiaŭ hruk</br> {{gap|2em}}Razlahajecca ŭkruh,</br> Addajecca ǔ asielicy recham —</br> {{gap|2em}}Heta mialni, mlany</br> Mnuć ŭ tryścieni lany,</br> {{gap|2em}}Hruk miaszaicca z homanam, śmiecham.</br> Padlataje wiarchnik,</br> {{gap|2em}}Zlohka daŭsia czuć skryh,</br> Zatraszczeŭ lon suchi mież tarlicaǔ,</br> {{gap|2em}}I spad ciorłaŭ dałoŭ,</br> Moc kastry strymhałoŭ</br> {{gap|2em}}Skroś lacić, bytcym chmara imszycaǔ.</br> Znoŭ zastukaŭ wiarchnik</br> {{gap|2em}}Kolka raz i zanik…</br> Tolki szastańnie cichaje czutna,</br> {{gap|2em}}Kali mialnia ci mlon</br> Mież tarlic żoŭty lon</br> {{gap|2em}}Abciahaje s kastry szto minutna.</br> Znać achwotny zawich</br> {{gap|2em}}U starych, maładych</br> Ni adnej pot paliŭsia pa twary;</br> {{gap|2em}}Ale ǔmoru nima:</br> Ad zajma da zajma</br> {{gap|2em}}Jduć na ŭzawady mialni pa pary.</br> Ledźwie zjeli abied,</br> {{gap|2em}}Prażahnalisia, — ŭśled</br> Za mniwo jznoŭ achwotna ŭzialisia,</br> {{gap|2em}}Bo karotki, znaj, dzień:</br> Chajże hłochnia tryścień,</br> {{gap|2em}}Jak pad hruk pieśni ǔ ład palilisia.</br> Ad świtka da źmiarka</br> {{gap|2em}}Uściaż pracuja ruka</br> Żmieniaŭ mnoha ǔżo lonu namiali,</br> {{gap|2em}}A paśla z ich kuloŭ</br> Na paŭsotni rubloŭ</br> {{gap|2em}}Pa zmuroku u mih nawiazali,</br> Wieczar. Ścich homan-hruk,</br> {{gap|2em}}Nia widać skoku ruk,</br> Noczka ciomnaja ǔsio pachawała.</br> {{gap|2em}}Tolki hurba kastry</br> Bytcym połah hary</br> {{gap|2em}}Pad ścianoju tryścieni leżała.</br> {{gap|2em}}{{fine|8/X 1913.}} {{справа|''A. Ziaziula.{{gap|4em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Mniwo"/> <section begin="U"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''U wahoni.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jechaŭ ja letaś jak raz pad hetu paru ŭ wosień da Wilni. Ludziej u wahoni było ni szmat — u cełym addzieli siadzieła adna jakajaś pani i ja, a ŭ druhim addzieli pamieściłasia kucza ludziej, katoryje ŭ hutarcy miż saboj wielmi czasta ŭspaminali Czenstachowu, z czaho można było zhanuć, szto waroczajucca jany z Jasnaj Hary. Z hałasoŭ można było paznać, szto pamiż ich jość adzin mużczyna i niekolki kabiet. Hawaryli jany pa naszamu, pa biełarusku. Czasami adno-druhoje słowo dalotywało da maich uszaŭ; Chacieŭ ja bolej padsłuchać, ale stuk kalos pa szynach i zawywańnie asiennaho wietru, katory z wialikaju złościu kidaŭ dażdżawyja kapli, barabaniaczy imi pa aknie, pierarywali ŭnutak ich razmowy. Pani czytała hazetu i kali-niekali pahladała ŭ akno. Tym czasam kalosy pad wahonam ciażka zahudzieli, zatarachtali i maszyna stała. Kunduktar prachodziaczy praz wahon kryknuŭ: „stancija Skrybowo“. Hutarka ścichła; ŭsie stali ŭhladacca ŭ okna. Mużczyna z druhoha addziełu ustaŭ i chacieŭ widno wyjści z wahonu, ale uhledziŭszy paniu, padyjszoŭ da jaje i<section end="U"/><noinclude></noinclude> 3klvkrhiv1cu70mz8951h96meqv6w18 104 128655 300964 297020 2026-10-17T07:28:38Z RAleh111 4658 300964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="U"/>mowu? a treba nam jaje pakachać, jak kachajem nasz kraj, naszu wiosku nasze ǔsio rodnaje, bo i hetaż mowa — nasza rodnaja!</br> {{gap|1.5em}}Tut maszyna stała i pani, skazaŭszy: „astawajciesia zdarowyja“ wyszła z wahonu.</br> {{gap|1.5em}}Maszyna iznoŭ ruszyła, a czaławiek toj doŭha jeszcze stajaŭ kala akna i dumaŭ. Znać słowy tej pani trapili jamu da serca. A ja siedziaczy ǔ kutku paǔtaraŭ u dumkach słowy: „My i wyraśli a tak sama nia ŭsie wiedajem, chto my i jakuju majem mowu? a treba nam jaje pakachać, jak nasze ŭsio rodnaje bo i hetaż mowa — nasza rodnaja“.</br> {{gap|1.5em}}A ǔspomniǔszy na hetu paniu padumaŭ: szczaśliwaja ty, maci Biełaruś, bo majesz jaszcze ludziej, s takimi dumkami, majesz wieruczych dziaciej, katoryja ciabie nikoli nie zaprucca… szczaśliwaja bo dla życia twaho zarnica uschodzić. {{справа|''Jaśka Rataj.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="U"/> <section begin="Św"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Św. Jan Kanty Wyznaǔca.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Radziǔsia u 1397 hadu ǔ miasteczku Kenty nidaloka horadu Krakowa z bahatych i wielmi pabożnych baćkoǔ, ad katorych zmałku piraniaŭ hłybokuju wieru i szczyruju pabożnaść. Nawuki pakonczyǔ u Krakoŭskaj Akademii, dzie adznaczaŭsia wialikimi zdolnaściami i pilnaściaj i budawaŭ ǔsich tawaryszaŭ życłom bohabojnym. Za jaho darawitaść Akademija Krakoŭskaja wybrała Jana z Kenty na prafesara filazofii. Paśla jon wyświaciǔsia na ksiandza i zrabiǔsia tym bolej pabożnym i miłasernym, tak, szto niraz ǔłasnaje ubrańnie addawaǔ ubohim. Biskup Krakoŭski, widziaczy miłaserdzie Jana dla biednych naznaczyǔ jaho probaszczam u miasteczku Olkusz, dzie byli wialikija dachody, kab Jan mieǔ s czaho ǔspamahać hetych biednych. Na hetym probastwie ks. Jan z Kenty jaśnieŭ usimi cnotami, jakich tolki można żadać ad praŭdziwaho słuhi bożaho. Ale paśla atkazaŭsia ad hetaho probastwa i wiarnuǔsia iznoǔ na prafesara u Akademiju.</br> {{gap|1.5em}}Za pazwaleńniem biskupa ks. Jan chadziŭ pichatoj aż da Jerozolimy kab adwiedać tyja miejscy, dzie żyǔ i pracawaŭ dziela naszaho zbaŭleńnia i pamior Zamuczany na kryżu Zbaǔca nasz Jezus Chrystus. Paśla razoŭ kolki bywaŭ u Rymie tak samo pichatoj. Kali zapytali jaho, czamu tak czasta zadaje sabie takija ciażkija trudy, Jan atkazaŭ: „Pielhrymki hety buduć maim czyscam, u ich zmywaju hrachi maje“.</br> {{gap|1.5em}}U adnej z hetych pielihrymak napali na jaho razbojniki i zażadali ŭsich hroszaj. Ks. Jan addaŭ usio, szto mieǔ i kali spytali, ci bolej użo ni maje, atkazaŭ, szto nie; ale paśla prypomniǔ, szto ǔ jaho adzieży była zaszyta sztuka zołata, dyk tady wiarnuǔsia da razbojnikaŭ i pierapraszajuczy ich za mimawolnaja machlarstwa addawaŭ im heta zołata.</br> {{gap|1.5em}}Hetkaj pabożnaściaj Jana uzruszylisia sercy razbojnikaŭ i jany addali jamu ǔsio ad Jaho zabranaje, a sami paszli na pakutu.</br> {{gap|1.5em}}Jaśniejuczy światymi cnotami ks. Jan s Kenty i ŭsich druhich paciahawaŭ da cnoty. Wielmi nienawidziǔ abmowy i ŭsiakich wydumkaŭ niapraŭdy na bliżniaho, dziela czaho u swaim pakoi, dzie prymaŭ interesantaǔ napisaŭ pa łacinie: „Infamare cave, quoniam revocare grave“ szto znaczyć: „ściarażysia abhawarawać, bo ciażka adhawarawać“. Za światoje życio abdaryǔ Jana Boh łaskaj rabić cudy i tak: adzin raz biednaj kabiecie sato razbila abanok z malakom cudoūna scaliŭ hety zbanok i naczerpaŭszy wady z reczki pieramienia jaje u najlepszaje małako. Adzin raz pad czas kazania św. Jana uzniaŭsia pażar. Jon paŭ na kaleni i staŭ malicca i pażar zaraz pahas… U dalejszym kazani ks. Jan skazaŭ, szto narod krakoǔski pawinien paprawić życio i szczyra pakutawać za hrachi, bo inaksz, aprocz kary pa śmierci czakaje ich kara daczesnaja — straszny pażar Krakowa. Ludzi ni paprawilisia — i zniszczyŭ pażar bolszuju pałowu horadu. Pa hetak swiatym życi, razdaŭszy ŭsio na ubohich pamior 24 snieżnia (na kuciu) 1473 h. Światym jaho ahłasiŭ papież Klemens 13-ty i naznaczyŭ dzień jaho świata na 20 kastrycznika. I pa dziś dzień za jaho pryczynaj nie pierastajuć rabicca roznyje cudy.</br> {{gap|1.5em}}Dziela taho, szto św. Jan Kanty byŭ doŭha prafesaram u Krakoŭskaj Akademii jon liczycca patronam wuczniaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Dyk harnimosia da pryczyny swajackaho nam św. Jana Kantaho, a pry tym starajmosia ninawidzić hrech, tak, jak heta rabiŭ jon, dyk i my daznajem cudoŭnych skutkaŭ jaho pryczyny. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Św"/> <section begin="Madlitwa"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Madlitwa zwajawała.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U parachwii Konk (u Francii), jak i ǔ bolszaj czaści francuskaho kraju narod by da taho sapsuty i zimny na <section end="Madlitwa"/><noinclude></noinclude> 6cgep04vxd7x0prkgm3m7w81x8rx6ty 104 128666 300965 297030 2026-10-17T07:34:17Z RAleh111 4658 300965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Żamajteli"/>{{перанос канец|pry|siwić}} strawu małakom, a chto i hetaho szczaścia ni maja, abo jak karowa zarwieć pierad cialeniam, dyk choć zuby na palicu kładzi.</br> {{gap|1.5em}}Czytajuczy hety słowy padumaje chto, szto u Żamajtelach albo ǔżo zusim mała ziamli, dyk nima na czym razżycca, albo ziamla nadta błahaja, albo ǔsie haspadary wialikija pjanicy… Adnak jość nia hetak: ziamli majuć najbolszaja czastka haspadaroǔ pa 3–4 dzisiaciny a reszta pa 7 i pa 15 nawat i ziamla heta choć ni można skazać, szto użo tak i dobraja, ale i ni błahaja. Susiedzi z bliskich zaścienkaŭ na hetkaj samaj ziamli żywuć bahaczami. I nie pjanicy naszy haspadary, choć pry akazii czarkaj ni hardziać. Kalis, to ŭ wioscy byǔ żydok, szto szynkawaŭ harełkaj, nu dyk tady ni adzin padnios jamu czwartak żyta ci aŭsa, abo babku sałomy, ale ciapier to nichto hetak nia robia, bo żydy żywuć daloka i patajnoha szynku, Bohu dziakawać, nimasz.</br> {{gap|1.5em}}Ale nasza biada ŭ hetym, szto ŭsie ǔmiejuć tolki kuryć dy ǔ karty hrać, a da raboty dyk ni majuć ni achwoty ni zdolnaści ni umiełaści. Dziela hetaho pola ni ŭ paru paharana-pabaranawana dy zasiejana. A kali i robicca heta, dyk jak praz pień kałodu — aby taja sława, szto zrabiǔ… Dyk jak pacznie padrastać toja zboża, dyk pa pałowie s trawoj, albo bolsz trawy. A kali pawiadzie chto wały ci kania paścić, dyk ni maje uwahi ni na dabro ni na sienażać czużuju usio spasie — stopcze. A jak jon druhomu, tak druhi jamu nu dyk u kancy nichto niczoha ni maja.</br> {{gap|1.5em}}Druhaja pryczyna naszaj biadnoty u tym, szto naszy dzisiacińki rasciahnuty praz kolki wiorst daŭżynioj u wuzińkich szniuroczkach, dziela czaho ich trudna wybaranawać dobra, kab i chacieŭ i hnoju dawiaści trudna. Adzin że s tych, szto chleba nia kuplaje szto wiasnu, maja swaje dzwie dzisiacińki ŭ dwuch wialikich kuskoch. Dyk jaho zasiewy i nie spaszczany, jak druhich i lepiej jon wyrablaje swajo pola, nu dyk i chleba jon maja. Z hetaho wychodzia, szto treba byłob żamajtelcam ci zusim razyjścisia na asabniaki, ci prynamsia ziamlu pa razmiarać na cełyja dy wialikija kuski. A zatym mieniej kuryć, a bolej wuczycca haspadaryć i rabić usio ŭ paru i jak treba, dyk i ǔsio pojdzie naczaj.</br> {{gap|1.5em}}Na ŭsiu wiosku nichto ni dastaje nijakaj hazety, choć bliska szto ŭsie czytać umiejuć pa polsku. Ale czytajuć tolki kali, ni kali paszoŭszy da kaścioła, abo piajać s kantyczki na pocharanach u susieda. Usie majuć charoszyja hałasy da śpiewu. {{справа|''L. B.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żamajteli"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:120%;"> <center>'''Pieramieny u duchawieństwie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z woli Administratara dyecezii Wilenskaj miż duchawienstwam stalisia woś jakija pieramieny: Ks. Stanisłaŭ Zawadzki kapelan seminaryi dyecezjalnaj, katory praz dwa hady prabywaǔ za hranicaj dziela papraŭki zdaroŭja pryjechaŭ i zaniaŭ swaju służbu, a zamieszczajuczy jaho praz hety czas ks. Gaul naznaczany kapelanam kaścioła św. Bartłamieja na Zareczy u Wilni, na miejsce ks. Olechny, katory pajedzie u Majszahołu na mansionara i ks. Edward Ciechanoŭski wikary z Nowaj Wilejki pad Wilniaj naznaczany probaszczam u Hniezna Hrodz. hub. ks. Wiktor Szylkiewicz, szto byǔ pry Daminikanskim kaściele biez abawiazku, bo na heta ni zhadzalisia ǔlaści, ciapier s prymusu wyjechaǔ za hranicu. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%;"> <center>'''U Pieciarbuzie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Użo dwa hady jak byǔ atsuniany ad abawiazkaŭ za szkodruju dla prawasłaǔja pracu ks. Antoni Około-Kułak, ciapier jon dastaǔ pazwaleńnie, wyjechać za hranicu. Majecca jon pajechać u Rym i addacca wyszejszym nawukam teologii. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:120%;"> <center>'''Kaścioł katalicki u Serbii.</center> </div> {{gap|1.5em}}Spadziewajucca, szto ni zadoǔha dojdzie da skutku umowa (kankordat) miż Stalicaj Apastolskaj i Serbijaj. Serbija maja dać katalickamu kaściołu najbolszuju swabodu, jakoj może żadać kaścioł ad ciapieraszniaho hasudarstwa. Kaścioł katalicki u Serbii budzie karystać s poŭnaj nizależnaści i budzie padǔładnym tolki adnamu Papieżu. Usio karaleŭstwo Serbija budzie łuczycca ŭ adzin kaścialny akruh. Na paczatak u Serbii budzie 20 parachwij, dzie probaszczami buduć franciszkancy z Bośnii i Hercehowiny, katoryje umiejuć dobra żyć s prawasłaŭnymi serbami. Pensiju duchawienstwu budzie płacić hasudarstwo, a parachwii, kali samyja zachoczuć buduć prymać na siabie czastku hetych ciażaraǔ. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:120%;"> <center>'''Nawarot na katalictwo.</center> </div> {{gap|1.5em}}Nidaŭna ǔ Syryi pierajszli na katalictwo biskup Jakubicki Efrem s 3-ma <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> syz0balvd4awpm1f2vbf8oabl7f6rol 300966 300965 2026-10-17T07:35:10Z RAleh111 4658 300966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Żamajteli"/>{{перанос канец|pry|siwić}} strawu małakom, a chto i hetaho szczaścia ni maja, abo jak karowa zarwieć pierad cialeniam, dyk choć zuby na palicu kładzi.</br> {{gap|1.5em}}Czytajuczy hety słowy padumaje chto, szto u Żamajtelach albo ǔżo zusim mała ziamli, dyk nima na czym razżycca, albo ziamla nadta błahaja, albo ǔsie haspadary wialikija pjanicy… Adnak jość nia hetak: ziamli majuć najbolszaja czastka haspadaroǔ pa 3–4 dzisiaciny a reszta pa 7 i pa 15 nawat i ziamla heta choć ni można skazać, szto użo tak i dobraja, ale i ni błahaja. Susiedzi z bliskich zaścienkaŭ na hetkaj samaj ziamli żywuć bahaczami. I nie pjanicy naszy haspadary, choć pry akazii czarkaj ni hardziać. Kalis, to ŭ wioscy byǔ żydok, szto szynkawaŭ harełkaj, nu dyk tady ni adzin padnios jamu czwartak żyta ci aŭsa, abo babku sałomy, ale ciapier to nichto hetak nia robia, bo żydy żywuć daloka i patajnoha szynku, Bohu dziakawać, nimasz.</br> {{gap|1.5em}}Ale nasza biada ŭ hetym, szto ŭsie ǔmiejuć tolki kuryć dy ǔ karty hrać, a da raboty dyk ni majuć ni achwoty ni zdolnaści ni umiełaści. Dziela hetaho pola ni ŭ paru paharana-pabaranawana dy zasiejana. A kali i robicca heta, dyk jak praz pień kałodu — aby taja sława, szto zrabiǔ… Dyk jak pacznie padrastać toja zboża, dyk pa pałowie s trawoj, albo bolsz trawy. A kali pawiadzie chto wały ci kania paścić, dyk ni maje uwahi ni na dabro ni na sienażać czużuju usio spasie — stopcze. A jak jon druhomu, tak druhi jamu nu dyk u kancy nichto niczoha ni maja.</br> {{gap|1.5em}}Druhaja pryczyna naszaj biadnoty u tym, szto naszy dzisiacińki rasciahnuty praz kolki wiorst daŭżynioj u wuzińkich szniuroczkach, dziela czaho ich trudna wybaranawać dobra, kab i chacieŭ i hnoju dawiaści trudna. Adzin że s tych, szto chleba nia kuplaje szto wiasnu, maja swaje dzwie dzisiacińki ŭ dwuch wialikich kuskoch. Dyk jaho zasiewy i nie spaszczany, jak druhich i lepiej jon wyrablaje swajo pola, nu dyk i chleba jon maja. Z hetaho wychodzia, szto treba byłob żamajtelcam ci zusim razyjścisia na asabniaki, ci prynamsia ziamlu pa razmiarać na cełyja dy wialikija kuski. A zatym mieniej kuryć, a bolej wuczycca haspadaryć i rabić usio ŭ paru i jak treba, dyk i ǔsio pojdzie naczaj.</br> {{gap|1.5em}}Na ŭsiu wiosku nichto ni dastaje nijakaj hazety, choć bliska szto ŭsie czytać umiejuć pa polsku. Ale czytajuć tolki kali, ni kali paszoŭszy da kaścioła, abo piajać s kantyczki na pocharanach u susieda. Usie majuć charoszyja hałasy da śpiewu. {{справа|''L. B.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żamajteli"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:120%;"> <center>'''Pieramieny u duchawieństwie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z woli Administratara dyecezii Wilenskaj miż duchawienstwam stalisia woś jakija pieramieny: Ks. Stanisłaŭ Zawadzki kapelan seminaryi dyecezjalnaj, katory praz dwa hady prabywaǔ za hranicaj dziela papraŭki zdaroŭja pryjechaŭ i zaniaŭ swaju służbu, a zamieszczajuczy jaho praz hety czas ks. Gaul naznaczany kapelanam kaścioła św. Bartłamieja na Zareczy u Wilni, na miejsce ks. Olechny, katory pajedzie u Majszahołu na mansionara i ks. Edward Ciechanoŭski wikary z Nowaj Wilejki pad Wilniaj naznaczany probaszczam u Hniezna Hrodz. hub. ks. Wiktor Szylkiewicz, szto byǔ pry Daminikanskim kaściele biez abawiazku, bo na heta ni zhadzalisia ǔlaści, ciapier s prymusu wyjechaǔ za hranicu. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:120%;"> <center>'''U Pieciarbuzie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Użo dwa hady jak byǔ atsuniany ad abawiazkaŭ za szkodruju dla prawasłaǔja pracu ks. Antoni Około-Kułak, ciapier jon dastaǔ pazwaleńnie, wyjechać za hranicu. Majecca jon pajechać u Rym i addacca wyszejszym nawukam teologii. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:120%;"> <center>'''Kaścioł katalicki u Serbii.</center> </div> {{gap|1.5em}}Spadziewajucca, szto ni zadoǔha dojdzie da skutku umowa (kankordat) miż Stalicaj Apastolskaj i Serbijaj. Serbija maja dać katalickamu kaściołu najbolszuju swabodu, jakoj może żadać kaścioł ad ciapieraszniaho hasudarstwa. Kaścioł katalicki u Serbii budzie karystać s poŭnaj nizależnaści i budzie padǔładnym tolki adnamu Papieżu. Usio karaleŭstwo Serbija budzie łuczycca ŭ adzin kaścialny akruh. Na paczatak u Serbii budzie 20 parachwij, dzie probaszczami buduć franciszkancy z Bośnii i Hercehowiny, katoryje umiejuć dobra żyć s prawasłaŭnymi serbami. Pensiju duchawienstwu budzie płacić hasudarstwo, a parachwii, kali samyja zachoczuć buduć prymać na siabie czastku hetych ciażaraǔ. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:120%;"> <center>'''Nawarot na katalictwo.</center> </div> {{gap|1.5em}}Nidaŭna ǔ Syryi pierajszli na katalictwo biskup Jakubicki Efrem s 3-ma <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> davjgfvg28qr5p760qeqecc8m5ljvc5 104 128673 300967 297046 2026-10-17T07:35:52Z RAleh111 4658 300967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>ksiandzami. U Mesopotamii 33 wioski zażadali katalickich ksiandzoǔ. U Indyi tak sama zaǔważajecca prychilnaść jakubitaŭ da katalicyzmu. Jakubitami hetyje chryścijanie-heretyki zawucca ad imieńnia mnicha Jakuba, katory jaszcze u 4-ym wieku sfalszywiǔ nawuku kascioła katalickaho, za szto i byǔ adluczany ad kaścioła s usimi, chto dzierżaŭsia jaho nawuki. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Na proszłym tydni pry Kazanskaj wulicy u domie № 6 Wilenskaje tawarystwo apieki nad biednymi atczyniło nowuju „achronu“ prytułak dla dziaciej № 7. U hety prytułak da dnia jaho atkryćcia zapisałosia ǔżo 100 dziaciej najbolsz dzieci raboczych. Kierawać prytułkam budzie pan S. Renigier.</br> {{gap|1.5em}}— Jak użo pisałosia u proszłym № „Biełarusa“ pjanyja nowabrancy u padworku wajennaho prysudztwa padniali kryk, a paśla stali bicca, pry czym pawybiwali wokny i haradzkoj uprawie. Na raport palicmejstra hubernatar asztrafawaǔ za heta 4-roch nowobrancaǔ-żydoǔ pa 100 rubloŭ kożnaho, abo pa miesiacu ǔ adsiedku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Falw. Padhorcy.'''</span> Reszanskaj wol. Wil. paw. Niechta padpaliŭ budynki jenerała Buturlina. Zhareŭ dom, swiran, humno i ŭsio zboże. Szkody zroblano na 14 tys. rubl.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''M. Druja.'''</span> Wil. hub. Dziśn. paw. Dastali pazwaleńnie ad ministra finansaŭ na adkryćcie u Drui tawarystwa ŭzajemnaho kredytu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> U dzień paczatku suda nad żydam Bejlisam u Kijewie hrodzienskije żydki sabraŭszysia padhawarywali raboczych zabastawać choć na adzin dzień — u znak pratestu proci henaho sudu. Za heta 11 czaławiek z ich arysztawali i hubernatar prysudziŭ ich na 2 i na 3 tydni u adsiedku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk.'''</span> Min. hub. Haradzkaja uprawa starajacca ad prawicielstwa dastać 18.400 rubl. padmohi na wajnu s chaleraj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Ihumien.'''</span> Minsk. hub. U Ihumienskim pawiecie użo kanczajuć ustrajwać telefonnaju sieć kosztam ziemistwa. Maje być ustrojany telefon z Ihumienia i ŭ Minsk.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Reczyca.'''</span> Minsk. hub. U wioscy Dzierażycach niejkije złydni wyłamali u cerkwi żaleznuju kratu ŭ aknie i ǔlezszy u siaredzinu cerkwy, razbili pry aǔtary skarbonku i skrynku z hroszami za świeczki. Ukrali 85 rubl. i 10 funtaŭ staraświeckich hroszaj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Barysau.'''</span> Minskaj hub. U własnym dware pamior ś. p. F. Stabroŭski, katory zapisaŭ kasie imieńnia Mianoŭskich 30.000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Waukamier.'''</span> Kow. hub. za nipapraŭlańnie darohaŭ ziemski naczalnik 4-ho uczastka zasadziŭ 55 sielan zapłacić sztrafu ad 25 kap. da 25 rubloŭ — jak kaho.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pozwal.'''</span> Kowien. hub. Paniewiesk. paw. Tutejszy addzieł tawarystwa ćwiarozaści „Blaivybe“ użo 2 razy prasili kowienskaho hubernatora, kab pazwali załażyć czytelniu s kniżkami procialkaholnymi, relihijnymi i haspadarskimi i abodwa razy atkazana.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dinaburh'''</span> abo Dwinsk. Witebsk. hub. U żalezna darożnym szpitali lażać jaszcze 23 achwiary katastrofy pad Dwinskam. 5-ci z ich życio nia peŭnaje, a druhije pamału papraŭlajucca. Apracza hetych 6 czaławiek użo zusim wyzdarawieli.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Maskwa.'''</span> Aposznimi dniami pamior hanarowy członak maskoŭskaho uniwersytetu pan Nieczajew-Malcew, katory mieŭ szmat pramysłowych fabryk. Umirajuczy jon zapisaŭ 1 miljon rubloŭ raboczym hetych fabryk.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warszawa.'''</span> Uciok z Warszawy znany złotnik F. Kwiecinski pazakładaŭszy, u lambardy darahija reczy, dadzianyja jamu da raboty i napazyczyǔszy dzie dałosia hroszy. Razam zrabiǔ jon szalmoŭstwa na 160 tys. rubl. Kwiecinski żyŭ zusim biedna, a ŭsie hroszy praihrywaŭ u karty. Woś da czaho karty dawodziać!</br> {{gap|1.5em}}— U akolicach Warszawy arysztawali majstra falszywych piacirublowych papierkaŭ. U jaho najszli 227 sztuk hetych piacirublowak, zusim konczanych s adnej starany, a s druhoha boku jeszcze była czystaja papiera.</br> {{gap|1.5em}}— Sierad żydoŭ w Warszawie chodzić pohałaska, szto niejki arysztant rasiejec s Kijawa, siedziaczy u Warszawie u Mokotoŭskim astrozie chwaliŭsia druhim arysztantam, szto bytcym to jon zabiŭ chłopca Andruszu Juszczynskaho, za katoraho ciapier sudziać u Kijewie żyda Mendela Bejlisa; za hetu rabotu jon i z dwuma tawaryszami mieli dastać wialikija hroszy.</br> {{gap|1.5em}}Żydy z niciarpieńniem czakajuć ciapier, szto z hetaho wyjdzie, bo kalib heta była praŭda, dyk sud nad Bejlisam i ŭsim żydoŭstwam pawiarnuŭsiab zusim u druhi bok.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Piotrkow.'''</span> Tutaka skora paczniecca sud nad 23 wialikimi bahaczami żydami, szto padrablali wekseli na imie abywatela Mich. Rohoǔskaho i puścili ich u <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 9f4eb5f3xiczdms6woe9cjo7o6sd96z 104 128676 300968 297050 2026-10-17T07:40:09Z RAleh111 4658 300968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>chod na sumu paŭmiljona rubl. Pazwano 160 świedkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Lubar.'''</span> Wołynsk. hub. U hetym miasteczku uwieś torh znachodzicca u rukach żydoǔ. Adzin chryścianin zachacieǔ pastawić pry rynku budku, dla tarhoǔli miasam, dyk dastaŭszy na heta pazwaleńnie pastawiŭ hetu budku u subotu i pazwaǔ nawat paliciju, kab czasami żydy nie napali na jaho.</br> {{gap|1.5em}}Ale heta niczoha nie pamahło: żydy nia hledziaczy na swajo świata cełaj watahaj kinulisia na hetu budku i pałamali jaje na tresaczki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Tobolsk'''</span> (na Sibiry). U kolki pawietach tabolskaj huberni pajawilisia ǔ niezliczonaj mnohaści pacuki, myszy i kraty. U adnym miejscy napaśniki hetyje zniszczyli 70 dziesiacin pasiewoǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''St. Stepnaja.'''</span> Władikaǔkazskaj żal. dar. U paniadziełak 14 kastrycznika a hadzinie 1-aj minut 20 u noczy skory pojezd № 10 zyszoǔ z rejkaŭ dziela taho, szto tyja byli pazdymanyja i pałożany z boku.</br> {{gap|1.5em}}Maszynista, starszy kanduktar i jakajaś dziaŭczynka skaleczany. Storaz bahaża Kariajeŭ — zabity na śmierć i kolki pasażyraŭ lohka raniany.</br> {{gap|1.5em}}Piecz zlecieła ǔ roǔ, bahażny wahon zdruzhatany i 3 pasażyrskije wahony zhareli.</br> {{gap|1.5em}}Policejskija sabaki szukajuć szelmaŭ, szto zdymali rejki. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Miż Turcijaj i Hiszpanijaj'''</center> </div> pierahawory ab zhodzie nie zakonczany, ale ǔżo prychodziać da kanca i napeǔna kaniec hety budzie dobry. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Serbija'''</center> </div> adnakże pabajałasia pahrozak Aŭstryi i ǔsio swajo wojska wyklikała z Albanii. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Bauharyja'''</center> </div> iznoŭ czepicca da Serbii. U subotu wojska baŭharskaje zaniało miasteczka Egripalanku, u katoraj było tolki nieskolki czaławiek serbskaho wojska. Z hetaj pryczyny serbski ǔrad praz pasolstwo rasiejskaje damahajecca, kab baŭhary zaras że pakinuli hetaje miasteczka. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zatapieńnie wadzianoj maszyny.'''</center> </div> {{gap|1.5em}}U Botnickaj zatoca kala Helsinforsu razbiłasia ab skału wadzianaja maszyna „West Cunsten“, pry czym zhinuło 40 czaławiek, jechaŭszych hetaj maszynaj. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''New-Jork (Ameryka).'''</center> </div> {{gap|1.5em}}U kapalni wuhła pad Dawsonam zahareŭsia haz i praz heta 230 rabotnikaŭ akazalisia adharodżanymi ad świetu.</br> {{gap|1.5em}}Dahetul wyratawano tolki 5 czaławiek, ale ratunkowaja rabota idzie szybka i spadziajucca wyratuwać usich. Pracawali ŭ hetaj kapalni najbolsz italjancy. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em;> <center><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nancy'''</span> (Francija).</center> </div> {{gap|1.5em}}U akolicy Nancy pabilisia da krywi rabotniki niemieckija s francuskimi, dziela taho, szto niemcy zaczepliwali francuzaŭ u rożny sposab, kab jakkoleczy ich razhniawić. Zdajecca Niamieczczyna chocza wajny z Francijaj. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Szelmoustwy emihracyjnaho Biura „Canadian Pacific“ u Austryi.'''</center> </div> {{gap|1.5em}}Biuro heta zajmałasia wywozam usich, chto chacieŭ i kaho udałosia nahawaryć jechać u Ameryku najbolsz jano wywoziła maładzieży, katoraj treba było isci ŭ sałdaty. Kab lepiej nażywicca ad pierajażdżajuczych u Ameryku emihracyjnyje ahenty-żydy sabirali narod i raskazywali im, szto skora budzie wajna, katoraja ŭsio paniszczyć i pamarnuje, dziela hetaho lohkawiernyje sielanie pradawali ziamlu za bezcen hetymże żydom, a sami jechali u Brazyliju, ŭ paŭdniowaj Ameryca, dzie pieranosiać roznyje biedy i pamirajuć biez pary ŭ czużynie. Z zabranych z biura „Canadian Pacific“ listoŭ dawiedalisia, szto na usłuhach hetaho szelmoŭskaho tawarystwa byli nikatoryje pasły z parlamentu i roznyje czynoŭniki paliciji żandarmeryi. Z winawaczanych u należeni da roznych szalmoŭstwaŭ hetaho tawarystwa arysztawali użo bolsz 100 czaławiek. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pażar u kapalni.'''</center> </div> {{gap|1.5em}}U Bytomiu ǔ kapalni {{разьбіўка|Kastelengo}} praz niaściarożnaść raboczych uzniaǔsia pażar i abniaŭ usie addzieły kapalni. 2 raboczyje dastali śmierć na miescy, 2 zaczadzili wywodziaczy koni s pad ziemli i dwuch wyratawali. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Ci można puskać świniej na sienażaci?'''</center> </div> {{gap|1.5em}}Jość haspadary, katoryje za niszto nia puskajuć na sienażać świniej, bo jany ryjuć jaje i wybirajuć karenczyki trawy u prydatku paśla treba raŭnawać hetu sienażać i t. d. Druhijeż każuć <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> qys4o1po6sfdevm4b7mh0lzrgoemaf1 104 128680 300969 297187 2026-10-17T07:41:58Z RAleh111 4658 300969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>szto na parytaj z wosieni sienażaci wyraście letam jaszcze lepszaja trawa. Woś cikaŭna wiedać, chto z hetych dwuch błudzić, a chto na dobraj darozie. Na lepszaj darozie jość toj, chto z wosieni pazwalaje świniam ryć sienażaci, a hetak jość dziela woś jakich pryczyn.</br> {{gap|1.5em}}U kożnaj ziamli, jak na poli, tak i na sienażaci jość i pawinny być roznyja soli katoryja ad wady, katoraja tak sama patrebna, raspuskajucca i dajuć korm raslinam (na sienażaciach — trawie). Hetych solaŭ s każdym hodam robicca ŭsio miensz i miensz, bo jany i ŭhłyb uchodziać i ŭ trawu iduć, a z jeju zabirajucca s sienażaci na zaŭsiody. Dziela hetaho sienażaci naszy puszczejuć i rodziać szto raz horaj.</br> {{gap|1.5em}}Woś kab paprawić ich, treba byłob czas ad czasu ich pieraorywać-pierabaronywać dy padsypać roznych solaŭ, katorych tam ni chwat, abo prosta nawozić hnojam s chlewa. Ale dzie nasz sielanin zachocze (choć heta badaj i apłaciłasiab) kuplać sztucznyje hnai na sienażaci, abo wazić tudy hnoj s chlawoŭ, kali jaho i na pole nichwat. Adnakże treba prawić sienażaci, bo inaksz jany i zusim pierastanuć radzić. Dyk treba rabić toje, szto zmoha. Sienażać wielmi dobra prawicca, kali jaje pasypać popiełam s pieczy, abo sażaj s komina. Woś treba hladzieć, kab hetyja reczy nie marnawalisia nikoli. Kali sienażać paarać prad zimoj, dyk jana z pawietra nabiareć u siabie azotu i druhich solaŭ, a ranniaj wiasnoj, jak tolki trochi absochnie jaje pabaranawać, dyk jana pierszy hod daść trawu praŭda radkawuju, ale bolszuju, a na druhi hod i zusim dobra ŭraście. Ale prynamsia treba nam baranawać sienażaci złaszcza dzie ŭżo znachodzicca moch, dyk jana hetak trochi paprawicca nu i moch pawydzirajecca. Baranawać można i z wosieni i wiasnoj. U paruchanuju ziamlu zasiejucca wietram nasieńnia roznych druhich traŭ, katoryja na świeżym miejscy wyrastuć dobra i budzie bolsz siena.</br> {{gap|1.5em}}Ciapier zrazumieła, szto, kali haspadar nia chocze ci nimaje czasu arać-baranawać sienażaciaŭ, dyk ni pawinien baranić zrabić hetaj raboty świniam, katoryja wybirajuć kareńni jak raz traŭ drennych, jak zwaniec, asot i t. p. a pierapachajuć ziemlu i hetak jaje papraŭlajuć. Tolki wiasnoj, złaszcza, kali ŭżo paczynaje padymacca trawa, dyk użo świniej puskać na sienażaci nie lha, a parytyje wosieńniaj abo ranniaj wiasnoj miejscy treba pryraŭnawać hrablami. {{справа|''L—k.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja lekarstwa.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Prawadniku instytutu farmaceutycznaho (aptekarskaho) u Prazie Czeskaj, Biedrouskamu udałosia atkryć nowaja lekarstwa ad chalery. Lekarstwam hetym maje być wuhal smałaucowy, katory zusim zabiwaje chalernyje zarazki. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Apteki u pojezdach.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Minister żaleznych daroh (u Rasiei) wydau rasparadżeńnie, kab u usich pojezdach ustroić padarożnyja apteczki. Aprocz hetaho dziela pierszaj pomaczy zachwareuszym pasażyram majuć być ustanoulany kazionnyje daktary pa 1-ym na kożnyje 100 wiorst czyhunki. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}66. Czyrwony dziedzia pa żerdzie jedzia.</br> {{gap|1.5em}}67. Biaz ruk i biaz żyłau, a les łomić silaj. </div> <div style="margin-bottom:0em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/31|№ 31]].</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/29|№ 29]].}}</center> {{gap|1.5em}}{{fine|64. Daroha. 65. Maroz.}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Zywimo jak braty, rachujmosia jak żydy.</br> {{gap|1.5em}}U czużynie i słonca nie jasna świecić.</br> {{gap|1.5em}}Tam dobra, dzie nas nimasz. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <center>{{larger|'''U wałasnym sudzie.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Czaławiek da pisara: — A czyje heta dzieła?</br> {{gap|1.5em}}Pisar. — Starszyny.</br> {{gap|1.5em}}Czaławiek. — A chto ich budzie razbirać?</br> {{gap|1.5em}}Pisar. — Jak to, chto? Wiedama, starszyna. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size:200%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu A. I. Łobaczeuskamu'''</span> u Pieciarbrzie: Atkrytku atrymali prośbu spaǔniajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W-namu Ks. J. Borowlku'''</span> ŭ Faszczoǔce. List atrymali, szczyra dziakujem. Ale tekst prysłany paniaj Ob-skaj zusim nia tej pieśni.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu [[Аўтар:Казімір Сваяк|Kaz. Swajaku]].'''</span> My nia wiedali dobra waszaho adresu, dziela czaho nia wiedajem, ci dastali wy 50 ekz. „Alkaholu“, szto my dla was wysłali. Budźcie łaskawy pawiedamić.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu [[Аўтар:Янка Лёкай|Janku Lokaju]]'''</span> u Minsku. Piszycie, szto u was czuwać cikaŭnaho. Wiersz atrymali, prośbu spoǔnim. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 1d2wkrxekfzhxgw698j04d22cm8omur 104 128690 300962 297227 2026-10-17T07:22:38Z RAleh111 4658 300962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 23 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 31.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Chrystus"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Chrystus i dzicia.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{fine|(pohawarka)}}</center> {{gap|1.5em}}U tuju szczaśliwuju dla świetu paru kali Syn Boży zyszoǔszy z nieba i staŭszysia czaławiekam prabywaǔ na ziamli miż prostymi ludźmi, z katorych tolki czastka achwotnie słuchała Jaho światoj boskaj nawuki, a druhije u rozny sposab staralisia praśledawać i szukali jakoj koleczy pryczyny, kab abwinawacić Zbaŭcu dy asudzić Jaho na śmierć — było adno takoja zdareńnie: Iszoŭ Jezus Chrystus praz pola s płaczam narakajuczy na ćwiordaść ludzkich sercaŭ, szto nia choczać pryniać boskaj zbaŭlennaj nawuki. Słonca piakło straszenna. Zbaŭca zmuczany sieǔ pad drewam, apuściǔ haławu, zakryǔ rukami twar i skazaŭ: „O, ludzi! kaliż wy paprawicisia? kali miłaść Boha i bliżniaho ustupić ŭ sercy waszyje, kali usłuchajecie hołasu cierpiaczych i niszczaśliwych?… Łaknu! prahnu!…“</br> {{gap|1.5em}}Skazaŭszy hetyja słowy Pan usiaho świetu zamoŭk i spuściǔ haławu i zdawałosia, szto zasnuŭ hetak. Ale ni spaŭ Jezus. Jon siadzieŭ pahruziŭszysia ŭ hłybokuju zadumu… Praz jakuju minutu paczuŭ Zbaŭca ruku, szto zlohka datykałasia Jaho światoho placza. Padniaǔszy haławu Pan Jezus uwidziaŭ pierad Saboj dzicianio, nudnaja chudzieńkaja, krywoja i wielmi brydkoje s pawierchoŭnaści. U adnej ruczce dziarżała jano padołki swajej kaszuli, a ŭ druhoj była hlinianaja pasudzina.</br> {{gap|1.5em}} „Dziciatka, chto ty joś i czaho choczysz?“ — spytaŭ Chrystus.</br> {{gap|1.5em}}— „Ja, syn biednaho artaja. Czuǔ jak Ty nidaŭna s płaczam hawaryǔ: „Laknu! prahnu!“ — dyk pabieh ja da baćkawaj chaty i woś prynoszu kusok chleba i kubak wady kab ty pasiliŭsia i ŭhasiŭ prahnieńnie“. I dzicianio wyniało s prypała kusok chleba i padało Jaho Chrystusu, a paśla hawaryło dalej „A jak pasiliszsia, dyk zawiadu Ciabie da naszaj chaty tam zrablu Tabie paściel s sałomy — atpaczynisz i zaśniesz.“</br> {{gap|1.5em}}Ustaŭ tady Zbaŭca i, padniaŭszy nad dziecianiom swaje boskija ruki skazaŭ: „Budź błahasłaŭlony, syn, a s taboj nichaj tak sama buduć błahasłaŭlonyje ǔsie, katorych sercy padobnyja twajmu! Jak spytajucca u mianie zaŭtra wuczni maje, dzie budzim adbywać świata Paschi, atkażu im: „U prytułku litaści i miłaści bratniaj“ i prywiadu ich da chaty twajho baćki“. Paśla uziaŭ chleb i skazaŭ: „A hety hleb razdzialu pamiż wuczniaǔ, każuczy: „Jeszcia i pażywajcia, bo heta jość chleb miłasnaści“. A z kubka hetaho napaju wuczniaŭ maich i skażu im: „pijcia z jaho ǔsie, bo heta jość napitak miłasnaści… Dalej spytaŭ Pan: „A dzież krynica, s katoraj czerpaŭ ty wadu hetu? — Tut u bok u szczerbinie skały — atkazaŭ chłopiec. — Pajdziom tudy — skakazaŭ Pan. Jak pryszli da taho żarała, Pan Jezus pakazaŭ chłopcu na czystuju wadu bjuczuju s skały skazaŭ: „Heta jość lustra u katorym hladziacca hwiezdaczki niabiesnyja. Dzicia, hlań i ty u heta lustra“…</br> {{gap|1.5em}}Dzicia pryhledziłasia ŭ wadu i ubaczyła siabie takim pieknym, jak nikoha ŭ świecie ni widziało. Datknuǔsia chłopczyk da miejscaǔ, szto byli krywyja —<section end="Chrystus"/><noinclude></noinclude> r62uhawizczz9zyk3p81kfg5pa7q4kt 104 128691 300961 297072 2026-10-17T07:20:17Z RAleh111 4658 300961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Chrystus"/>kalekija i paczuǔ, szto ǔsie hety miejscy wyprastalisia i wyzdarawieli.</br> {{gap|1.5em}}I kryknuǔ chłopczyk: „Cud, cud, jakimże sposabam staǔsia hety wialiki cud?</br> {{gap|1.5em}}I atkazaŭ Pan Jezus: Dzicia majo, heta cud miłaści bratniaj, jaho zaŭsiody daznajuć tyje, szto sercam da ciabie padobnyje. Zapraŭdy, zapraŭdy każu tabie, kali jościa brydkije milaść was upryhozyć! Miłujcia adzin druhoha, rabicia dobra tym, szto was ninawidziać i malicisia za tych, szto was praśledujuć i znieważajuć. <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{справа|{{fine|Zapisaŭ i da druku padaǔ</br>''Miedniczaniec.}}{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Chrystus"/> <section begin="Klon"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Klon.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Na wysokaj hare, nad adrynkaj, jak car,</br> {{gap|1.5em}}Raspuściǔszy huki, raście klon.</br> Och, jak mnoha ja z im pieraśniǔ dziǔnych mar;</br> {{gap|1.5em}}U maim smutku paciechaj byǔ jon.</br> Czasta, husta ja z im prawadziǔ wieczary,</br> {{gap|1.5em}}Słuchaŭ piesień jahonaj listwy…</br> Nieraz plakaŭ pad im ad zary da zary.</br> {{gap|1.5em}}Swiedkaj kuścik zialonaj trawy.</br> Ab niadoli swajej nieraz pieǔ ja pad im,</br> {{gap|1.5em}}Swaju żalbu jamu wyliwaǔ.</br> I jon słuchaŭ mianie u spakoju niamym,</br> {{gap|1.5em}}Szkadawaŭ mianie wieryǔ, spryjaǔ.</br> A ŭ wiasiołyje dni cichaj ciopłaj wiasny</br> {{gap|1.5em}}Jon najlepszym tawaryszam byǔ;</br> U cianioczku jaho ja nie raz spaǔ i sny</br> {{gap|1.5em}}Lepszaj doli i szczaściejka śniǔ. {{справа|''Franciszak Krasouski.{{gap|1.5em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Klon"/> <section begin="Uwyś"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Uwyś sercy!…</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}… Adzinoki, ad usich pakinuty, jszoŭ jon markotny puciawinaj swajej…</br> {{gap|1.5em}}Byŭ małady i bahaty: jamu dola uśmiechałasia jasnaja i buduczyna ćwiała pryhoża. Mieŭ pryjaciela i mnoha i prysłużnikaŭ; mieŭ jon usio toja, szto na ziemli szezaściam zwać prywykli…</br> {{gap|1.5em}}I choć małodaść, zdaroŭje i siła adbiwalisia u ŭsiej jahonaj pastawie; choć zołatam świacili pałacy prastornyje, choć ad strawaŭ dy napitkaŭ stały hnulisia dubowyje; choć usie jamu byli pasłuszny i skryto zawidawali jahonamu szczaściu, jon sam zaŭsiady byŭ markotny i sumny.</br> {{gap|1.5em}}Jamu ciesna było u pałacach wialikich; jaho nie manili ni hulnia ni wiasiella; i ludzi, szto jaho akrużali, nie mahli jaho zadawolić…</br> {{gap|1.5em}}Jon żyǔ na nizinach… A tam, daloka-daloka, raseiahnulisia łancuhom wialikije, wysokije hory…</br> {{gap|1.5em}}Chto hory znajeć, tamu radujecca serca, kali jon pa hornych ścieżkach padymacca music… Tam u nizu, ŭ dalinie, hdzie ludzi żywuć szeryje, tam tak ciesna i duszna; tam pawietra dusić i dawić; tam pył i tumany zaściłajuć woczy; tam jasnaho słonca nie widać nikoli. Tam ludzi spieszać i zaduchajucca ad kłapotoŭ i zabot nie pasilnych, ad ciażkich trudoŭ i biady.</br> {{gap|1.5em}}Pa trudnych darohah musić chadzić bolszaja czaść ludziej, i twary wiasiołyje i świetłyje woczy uwidzisz tam redka.</br> {{gap|1.5em}}Jon byŭ na nizinach, ale hory znaŭ, znaŭ ich prastor i swabodu.</br> {{gap|1.5em}}I markotna jamu było ŭ dalinie…</br> {{gap|1.5em}}Kinnŭ usio, — i bahactwa, i pryjacieloŭ — i paszoŭ u hory.</br> {{gap|1.5em}}Puciawina wuskaja i kamianistaja raniła nohi; kaluczki addzierali adzieżu; dakuczaŭ hoład i cholad. — A ludzi śmiejalisia za jaho; nie mahli i nie chacieli zrazumieć jaho mowy, choć jon zwaŭ ich z saboj uwyś, bo szereńkie, sztodziennyje ludzi ŭżo prywykli da nizin swaich; i choć nocz spawiwała ich ciomnaja, im dobra było na dalinach, i nie rwałasia ich serca da słonca i prastoru.</br> {{gap|1.5em}}A jon jszoŭ adzinoki, apuszczany, ale z wieraj mocnaj, szto iści musić — usio wyżej i wyżej. —</br> {{gap|1.5em}}I manili jaho ŭ niz wiasiołaj pieśni hulkije zwuki, i pjanych charawodaŭ bujnaja uciecha, — a jon iszoŭ wyżej i wyżej. —</br> {{gap|1.5em}}I manili jaho miż chwały i paczotu bliskuczaja złuda i zołata zwonkaho adhałoski, — a jon iszoŭ wyżej i wyżej. —</br> {{gap|1.5em}}I praściarehali jaho tyje, szto za razumnych szczytalisia, — choć byli jany tolki maładusznymi i laniwymi, — kab wiarnuŭsia ŭ niz, bo śmierć sabie najdzieć u harach, — jon nie zważaŭ na ich praściarohu, i adno słowo było dla ich atkazam: „Wyżej!“</br> {{gap|1.5em}}I machnuli ludzi rukoj; szalonym, zahublenym na wieki jaho zwali…</br> {{gap|1.5em}}A jon iszoŭ — usio wyżej i wyżej…</br> {{gap|1.5em}}Użo siły jaho apuszczać paczali i styła kroŭ u żyłach ad choładu i trudoŭ, — a jon iszoŭ, bo czym bliżej da mety swajej byŭ, tym szczaśliwiejszym czuŭsia, tym pryhażej jamu słonca z wyszyny świaciła, tym krapczej biłasia serce…</br> {{gap|1.5em}}I choć siłaŭ Jamu nie chapiła, choć upaŭ nie dajszoŭszy da mety, byǔ szczaśliwy, bo druhim darohu pakazaŭ <section end="Uwyś"/><noinclude></noinclude> q2a8mcqcr7cf2pz7gvs66zqnre0sukw 104 128692 300960 297077 2026-10-17T07:08:34Z RAleh111 4658 300960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Uwyś"/>uwyś, — tudy, kudy rwiecca dusza ludzkaja, pierabitaja nizkimi patrebami i niahodnaj pahoniaj za ziemskimi ǔciechami.</br> {{gap|1.5em}}Prydzieć czas, — i druhije smielczaki pojduć jahonymi śledami. Mnohije, jak jon, upaduć na poŭdarohi; mnohija wiernucca ǔ niz, bo im adwahi nie chwacić, — ale buduć i takije, szto trapiuć da mety, da wieczaho słonca i swabody. Adtul jany buduć panawać nad druhimi, szto u nizu zastalisia, maładusznyje, i tam tolki najduć praǔdziwaje, wiecznaje szczaście!</br> {{gap|1.5em}}Uwyś sercy! Tam prastor, tam swaboda, tam naszaja meta!.. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Uwyś"/> <section begin="Sumnaj"/>{{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Sumnaj wosiani dzianioczki</br> {{gap|2em}}Skul wy prylacieli?</br> Pazrywali z dreŭ listoczki,</br> {{gap|2em}}Pola z niŭ radzieli.</br> Pahubili ŭ sadzie kwietki</br> {{gap|2em}}Razłuczyŭszy s słoncam</br> I ciapier jany, jak dzietki</br> {{gap|2em}}Czachnuć pad wakoncam.</br> Ni ciapła im ani świetu…</br> {{gap|2em}}Ni dajecie blednym;</br> Ni atkoha im prywietu</br> {{gap|2em}}Ciopłaj łaski biednym.</br> Sumnaj wosiani dzianioczki,</br> {{gap|2em}}Skul wy uzialisia?</br> Czamu reki, ruczajoczki</br> {{gap|2em}}Zmoŭkli jak zmahlisia?</br> Na szto ptaszak razahnali</br> {{gap|2em}}S puszczy, pola, sadu?</br> Jany kraj nasz tak kachali</br> {{gap|2em}}Hetych sioł hramadu…</br> Z naszych wolchaŭ i duboczkaŭ</br> {{gap|2em}}Pieśni ich lilisia…</br> Sumnaj wosiani dzianioczki,</br> {{gap|2em}}Skul wy uzialisia? {{справа|''Alfons P.{{водступ|-2.5|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Sumnaj"/> <section begin="Światyje"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Światyje Symon i Juda Apostały.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Światyje Apostały Symon i Juda byli synami Maryi Kleofy, ciotacznaj siastry Pr. Matki Boskaj. Symon hety byŭ żanaty; na jaho to wiasielli Pan Jezus pieramianiŭ wadu ŭ wino.</br> {{gap|1.5em}}Pa ŭniebaŭstupleńni Pana Jezusa braty Symon i Juda paszli nawuczać narod wiery ŭ Chrystusa. Św. Symon udaŭsia da Ehiptu i Afryki, dzie zaszczapiŭ wieru ŭ Praŭdziwaho Boha, a paśla pajszoŭ u Eŭropu i byŭ u Anhlii. A św. Juda nawuczaŭ u Mezopotamii i ŭ Libii. Hetak praszło 20 hadoŭ pracy.</br> {{gap|1.5em}}Paśla światyje braty złuczylisia i razam paszli u Persiju dzie zaraz że napatkali wojska, szto jszło wajawać u Indyju.</br> {{gap|1.5em}}U hety dzień persy praz swaich czarnakniżnikaŭ pytali bożkaŭ, jaki budzie los ich wajny, ale bożki hetyje niczoha nie atkazali, czym zatrywożyłasia ŭsio wojska. Paśla pytali samoha hłaŭnaho bożyszcza, ale toje skazało tolki, szto ab wajnie atkazać nia może, bo pryjszli ŭ Persiju dwa czużaziemcy, Apostały P. Jezusa i zamknuli wusty ŭsim pahanskim bożkam, katoryje nie majuć takoj siły, jak słuhi Chrystusa. Naczalnik wojska pryzwaŭ da siabie św. Symona i Judu i skazaŭ im ab takim atkazie bożyszcza. Apostały stali hawaryć ab falszywaści wiery ŭ roznyje bożyszczy, bo jość tolki adzin Boh praŭdziwy i paradzili spytać ab wajnie tych bożkaŭ, katorym jany pazwolać atkazywać… Spytali i dastali atkaz, szto wajna budzie doŭhaja i szmat pralijecca krywi. Tady Apostały skazali, szto bożki aszukujuć, bo zaŭtra pryduć ad Indyi pasły i budzie zroblana zhoda biez wajny.</br> {{gap|1.5em}}Naczalnik arysztawaŭ Apostałaŭ i czarnakniżnikaŭ, katoryje dawali atkaz, abicajuczy pakarać śmierciaj tych, chto zmachlawaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na zaŭtra pryszli pasły ad Indyi i zrabili zhodu; tady naczalnik chacieŭ czarnakniżnikaŭ pazabiwać, ale apostały uprasili darawać im, każuczy, szto pryszli, kab usim pryhataŭlać życio, a ni na toje, kab kamu kolaczy być pryczynaj śmierci.</br> {{gap|1.5em}}Apostałam naczalnik toj chacieŭ dać darahije padarki, ale jany atkazalisia pryniać.</br> {{gap|1.5em}}Adna asoba askarżyła pamocnika Apostałaŭ dyakona Eufrozyna pierad karalom jak pryczyncu jaje nisławy.</br> {{gap|1.5em}}Karol pazwaŭ na sud św. Apostałaŭ, ale tut na madlitwu ich malutkaja dzicianio prahawaryło, szto Eufrozyn niawinny, bo heta czaławiek czysty.</br> {{gap|1.5em}}Widziaczy cud, karol prasiŭ Apostałaŭ, kab zahadali dziciaci skazać, chtoż pa praŭdzi winawaty, ale światyje atkazali: „da nas należyć baranić niawinnych, a nie wykrywać winawatych“.</br> <section end="Światyje"/><noinclude></noinclude> 3fqlzycepyhuhadpksjzz9fpic7lxhz 104 128693 300959 297081 2026-10-17T07:05:50Z RAleh111 4658 300959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Światyje"/>{{gap|1.5em}}Paśla hetaho cudu karol s siamjoj i cełym dwarom pryniali św. wieru i stała jana szyrycca pa ŭsiej Persii.</br> {{gap|1.5em}}Pryszoŭszy ŭ horad Sunamur znajszli Apostały narod tak padbureny czarnakniżnikami, szto ich zaraz że arysztawali i pawiali ŭ pahanskija bażnicy, kab prymusić ich da bałwachwalstwa, ale światyje paklenczyli i stali malicca praŭdziwamu Bohu; tady bałwany pazwalawalisia z miejscaŭ parazbiwalisia, a pahancy razgniewanyje hetym cudam zamuczyli Apostaloŭ, pry czym św. Symana pierapiławali na pałowy a św. Judu adsiekli haławu siakieraj.</br> {{gap|1.5em}}Św. Juda napisaŭ list apostalski, u katorym wuczyć, jak treba sciarahczysia ŭsiakaj falszywaj nawuki i malicca za nawarot heretykaŭ. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Światyje"/> <section begin="Liskowa"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W. Liskowa'''</span> Mahileǔsk. hub. Nasza wioska ciapier zusim niepadobna da druhich biełaruskich wiosak, a heta s toj pryczyny, szto tady, kali pa druhich wioskach życio hramadzianskaje spić, u nas jano bystra waruszycca. Pryszoŭszy z lubaj biełaruskaj wioski u naszu Liskowu można padumać, szto czaławiek pierajszoŭ za hranicu, dzie zusim druhoje hramadzianstwa i na inszy ład żywieć. Tolki pawierchoŭny woblik wioski dy biełaruskaja mowa jaje życharoŭ prypaminajuć kożnamu, szto heta Biełaruś, a nie Finlandzija ci Niamieczczyna. U nas u szerych biełaruskich budynkach s sałamiannymi strechami baczycie ustrojany roznyja chaŭrusnyje ustanowy. Majem hetak chaŭrusnuju kramu, sielska-haspadarskaje tawarystwo, żanocki krużok, chaŭrusnuju masłabojniu, takujuż tkalniu i majsterniu roznych cacak na pradażu; wolna-pażarnaje tawarystwo, prytułak dla dziaciej, padobny prytułak dla starcaŭ, biazdomnych i biazsilnych, pacharonnuju kasu, krydytowaje tawarystwo, biblioteku-czytalniu i narodny dom.</br> {{gap|1.5em}}Nia hledziaczy na toje, szto ŭ naszaj wioscy tak szmat roznych hramadzianskich ustanowaŭ usie jany razwiwajucca wielmi dobra. U chaŭrusnaj kramie u proszłym hadu było kuplano i rasprodano tawaraŭ na 10 tysiacz rubloŭ. Hety hod zwarot jeszcze pawialiczyŭsia.</br> {{gap|1.5em}}Sielska-haspadarskaje tawarystwo wypisało 20 wahonaŭ sztucznych hnajoŭ. Pazyczkowaja kasa dała da 1000 rubl. dachodu. Chaŭrusnaja tkalnia mieła zwarotu na 23 tysiaczy rubl. Ciapier nichto z Liskoŭcaŭ ni ciahniecca dzie kolaczy da szynku ci pad manapol, a ŭsiakuju wolnuju ad pracy chwilu, kali nie ŭ swajej chacie, to prawodzić u narodnym domie, abo u biblioteca-czytalni dzie znajdzie sabie i razrywak i karyść razam. {{справа|''Liskouski{{gap|1.5em}}}} <section end="Liskowa"/> <section begin="Zaraczani"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Zaraczani'''</span> Wil. hub. i paw. Wioska Zaraczani (pa kazionnamu Jukszany) niwialiczkaja: tolki nieszta z 12 chat. Ziamla u nas kamianistaja i słaba rodzić i niraz naszy baćki kazali, szto dzieciam ich dyk musić prydziecca kamieni hryści bo chleba ni chwacić. Jano hetak i wyszła. Ciapier bliska ŭsie zaraczancy żywuć s kamieniaŭ, katoryje bjuć, abczesujuć na roznyja plity dy słupy i woziać u Wilniu naprodaż. Praca heta praŭda szto ciażkaja, ale daje niadrenny zarabotak, dyk jej bliska ŭsie mużczyny i zajmajucca. Kali kamu s susiedziaŭ treba pastawić pamiatnik na mahile, dyk użo tak sama nia treba udawacca ŭ Wilniu, a zrobiać heta zaraczancy i tanna i dobra. Druhaja recz, szto daje nam chleb, heta sady. U nas kożyn haspadar maja kala budynkaŭ sad, bolszy ci mieńszy i hety sad daje hroszy na apłatku padatkaŭ i na druhija patreby. Adnym słowam, kab nie sady dy nie kamieńnia dyk zaraczancy daŭno ŭżo pałażylib zuby na palicu, abo pajechalib u Ameryku, a tak, dyk usie jaszcze żywuć na miejscy i ciahnuć karyść s taho, szto jość. Biada tolki, szto daroha drennaja dastaŭlać da Wilni naszyja wyraby, dyk koni straszna zmuczajucca. {{справа|''Susied.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zaraczani"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''25-letni jubileusz ksiandzoustwa.}}</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U sieradu 28-ho kastrycz. W. Praw. Administratar dyecezii Wilenskaj J. E. Kaz. Mikałaj Michalkiewicz uraczysta światkujeć 25 hadoǔszczynu wyświaceńnia na ksiandza. U hety ważny dzień niazmoranamu pracaǔniku katalicka-bramadzianskamu ''życzym ad Boha nowych siłaǔ i błahastawienstwa Bożaho u dalejszaj jaho pracy dziela dabra naszaj dyecezii. <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z woli Administratara dyecezii Wilenskaj miż duchawienstwam jamu padaładnym stalisia woś jakija piaramieny: Ks. Wincenty Baniewicz prob. z Hniezna, pa swajej prośbie zwalniajecca ad <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> 972nsk8e4hcv43xn530pr2jqlz9oguk 104 128700 300958 297092 2026-10-17T07:01:48Z RAleh111 4658 300958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>abawiazkaŭ, katoryje abymaje ks. Edw. Ciechanoŭski; ks. Juljan Swirski prob. z Dubicz zwalniajecca ad abawiazkaŭ pa swajej prośbie, na miejsce jaho naznaczajecca ks. Juz. Papłaŭski s Kaszubincaŭ; da Kaszubincaŭ naznaczajecca ks. Fel. Kaczmarek. Ks. Adolf Oldziejeŭski wikary z Daŭhinowa budzie wik. u Jasienoŭca; ks. Mich. Piotroŭski wik. z Żałudka budzie wikar. u Daŭhinowie, ks. Wład Tołoczko z Waŭkawyska ludzie mans. pry fary u Hrodnie; ks. Stan. Hałko naz. wik. u Biełastok. Ks. Joz. Fordon na wik. da kaść. św. Jana u Wilni i ks. Jan Stefanowicz wik. z kaść. św. Jana na wik. da Daminikanaŭ u Wilni. <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Uwalnieńnie ks. Bol. Sperskaho.}}</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na proszłym tydni uwolnili z wilenskaj turmy na Lukiszkach adsiedziŭszaho tam 8 miesiacaŭ za danie szlubu prawaslaŭnaj asobie s katalikom i szto bytcym to sumyśla niprawilna spisaŭ szlubnuju metryku.</br> {{gap|1.5em}}Hety haraczy katalicki pracoŭnik i ŭ turmie pracawaŭ dla chwały Bożaj i zbaŭleńnia ludziej. Za s hetych miesiacaŭ jon napisaŭ 5 pabożnych kniżak. <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Spadak pa biskupie Cyrtoucie.}}</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nidaŭna atkryli testament (zapis) ś. p. biskupa kowienskaho G. Cyrtoŭta. U hetym testamencie niaboszczyk każeć pradać usie jaho ŭlasnaści, jak koni, karety, mebli t. p. Za ŭsio heta sabierecca razam z hraszmi, jakije astalisia kala 6000 rubl. katoryje majuć być addany na litoŭskije dobraczynnyja twarystwy i taw. „Saule“. <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Nawarot u katalictwo.}}</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wuczony anhlicki prafesar, pastar Ekins paśla doǔhich badańniaǔ roznych wieraǔ pryszoǔ da pierekanańnia, szto praŭda jość tolki u nawuca katalickaho kaścioła, dyk i pierajszoŭ u katalictwo, dy majecca stacca ksiandzom. <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Bahataja achwiara.}}</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Niejakaja pani Tekla Skurczeŭskaja achwiarawała da abraza cudoǔnaho Matki Boskaj u Czenstachowie szniur perłaǔ. Kab hetu achwiaru pryniać zakonniki prymuszany byli prasić pazwaleńnia hubernatara, katoraje i dastali. <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Nowy kaścioł i wialikaja achwiara.}}</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Babroŭszczyznie dzisnienskaho paw. miejscowy abywatel p. Anton Iwaszeǔski dastaŭ pazwaleńnie zbudawać swaim kosztam kaścioł. Apracza wialikaj sumy, patrebnaj na kaścioł jon achwiarawaǔ jaszcze 72 dzisiaciny ziamli da hetahoż kaścioła z młynom i druhimi budynkami. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Skonczyli arhanizawać kasy chworych.</br> {{gap|1.5em}}Da hetaj kasy pawiny łażyć pa trohi hroszaj kożyn rabotnik i jaho haspadar-fabykant, a kali rabotnik zachwareje, dyk z hetaj kasy dajuć jamu hroszy na leki, a kali pamre — na pachawańnie.</br> {{gap|1.5em}}U 45 fabrykach ǔ Wilni, dzie pracuja 4.500 rabotnikaŭ załażyli s kasaŭ addzielnych i 10 supolnych. Wybrali 100 poǔnamocnikaŭ, kab apracawali ustawu.</br> {{gap|1.5em}}— Nidaŭna atkryli nowy polski teatr na Wialikaj Pahulanca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Lida.'''</span> Wil. hub. U noczy 13 h. mies. zhareło ŭ Lidzie kala 20 damoŭ u samaj hustoj czaści horadu. Zhareli tak sama try zajezdy i klub szlachecki. Pażarnikaŭ tut tak jak i nima, bo jakija jość, dyk ni majuć ani dobraj kamandy ani dobrych strumentaŭ.</br> {{gap|1.5em}}A żywieć u Lidzie kala 20 tys. dusz narodu. Jość pieknyje mahazyny, roznyje instytucii, szkoły, nawat elektryczestwa, dyk aż ni choczycca wieryć, szto nima tam dobraj pażarnaj drużyny.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilejski pawiet.'''</span> Wilensk. hub. U akolicach Radaszkowicz, Alechnowicz i Haradka raz za razam paŭtaralisia pażary pryczym kożyn raz hareli humny, napoŭnianyje zbożam i sienam. Nia było dnia, kab tam ci siam nia widziali pażaru.</br> {{gap|1.5em}}Usie hetyje pażary byli s pryczyny złoj ludzkoj woli.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koutyniany.'''</span> Swienciansk. paw. Wil. hub. Dastali pazwaleńnie ad Hubernatara na razszyreńnie katalickaho mahilnika, dałuczyǔszy da staroha kusok ziamli achwiarawany praz pałkoǔnika Mordwinowa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> U proszły aŭtorak wyjachaǔ z Horadna byǔszy tutejszy hubernatar Bojarski, naznaczany na takujuż służbu u Kazań.</br> {{gap|1.5em}}Pakul pryjedzie nowa naznaczany hubernatar Szebeka, ŭsie abawiazki budzie spaǔniać wice-hubernatar Stolaroǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełastok.'''</span> Hrodz. hub. Abliczyli, szto kab zawiaści ahulnaja nawuczańnie, u Biełastoku treba załażyć 46 naczalnych szkołak dla 2300 dziaciej, a ŭ pawiecie treba 115 szkołaŭ dla 7750 dziaciej.</br> {{gap|1.5em}}— Nidaŭna arysztawali u noczy W. Jarmałowicza, katory kaleczyŭ {{перанос пачатак|nowabran|caŭ}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> n3q0ruzjnkoqvj5lzm7zqcoykhlud8h 104 128701 300957 297094 2026-10-16T20:52:17Z RAleh111 4658 300957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|nowabran|caŭ}}, kab zwolnić ich ad wajenszczyny. U kwatery jaho, pry Mikałajeǔskaj wulicy ǔ domie Olszeǔskaho znajszli nikatoryja pryłady da kaleczeńnia i 2000 r. hroszaj, katoryja peǔna niedaǔina „zarabiŭ“ u swoj sposab.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Andrejau.'''</span> Kow. hub. Rosien. paw. U wioscy Żadejki, andrejeŭskaj wołaści puscili u ruch wialiki parawy młyn na czatyry passtawy. Pastrojka hetaho młyna kasztawała bolsz 10 tys. rubloŭ. Żorny wypisali s Francii, maszyny ad anhlickich firm. Haspadarami hetaho młyna jościaka sielanie litwiny Pulejkis i Użgalas.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Betyhoła.'''</span> Kow. hub. i paw. Tutejszaje sielska-haspadarskaje tawarystwo (kołca) 25 wiereśnia ustrajwało wystaŭku bydła i koniaŭ małaziamielnych haspadaroŭ. Prywiali 96 sztuk koniaŭ i 45 sztuk bydła rahataho. Razdali 14 pachwalnych listoŭ i 216 rubl. hraszmi na nahrady. Hroszy hety złażyli miejscowyje pany. Kołca heta u Betyhoła założano ŭsiaho 4 hady tamu nazad.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Waukamier'''</span> Kow. hub. Tutejszaja himnazija prywatnaja pierajszła u ruki prawicielstwa i ciapier użo budzie kazionnaj. Dyrektaram naznaczyli p. Szoppo, szto byŭ inspektaram Wilenskaj 1-aj himnazii.</br> {{gap|1.5em}}Wuczycieli astalisia tyje, szto byli i pierad tym.</br> {{gap|1.5em}}— Z waŭkamierskaj turmy uciok arysztant szto siadzieŭ za krażu z kaścioła u Suboczu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Abeli'''</span> Kow. hub. Nowa Aleksandr. p. Użo kanczyŭsia hod jak założana ŭ Abelach szkoła haspadarki dla kabiet. Konczyli szkołu 14 wuczynic.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Paniewież'''</span> Kow. hub. Konczyli budawać dom na teatr. Hroszy na heta dawaŭ pan St. Montwiłł s Traszkunnaŭ. Da hetaho teatru buduć mieć roǔnaje prawa ǔsie miejscowyja narodnaści.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Zjezd ziemskich naczalnikaŭ z Mozyrskaho paw. z predstaŭnikami ziemstwa i ǔłaściaŭ pastanawiǔ atkrywać pa wioskach chaŭrusnyja kramy, załażyć hurtoŭny skład roznych tawaraŭ, s katorahob hetyja kramy mahli brać — i zakładać banczki dla sielan.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk'''</span> Minsk. hub. Tutaka arysztawali 10 żydoŭ-ahientaŭ, katoryja patajkom wywazili sielan za hranicu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Babrujsk'''</span> Minsk. hub. U wioscy Hałubkawicy babrujsk. paw. na darozie pakusaŭ woŭk kabietu Kostkawuju, paśla ŭbiech u wiosku Skryplicu i na wulicy pakusaŭ starawiera Szczehłowa. Waǔka zabić nie ǔdałosia, a jon byŭ badaj szto szalony. Narobić jaszcze szkody!</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Naroul'''</span> Minsk. kub. U akolicach hetaho miasteczka iznoŭ paczała szyrycca krywaŭka. Zachwareła 44 asoby, s katorych 11 pamiarło i 33 wyzdarawieli. Chwarejuć bolej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Reżyca'''</span> Witeb. hub. S kasy tawarystwa ǔzajemnaho kredytu ukradziana 7,500 rubloŭ. Winawataho da hetul nie znajszli.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Krasłaǔ'''</span> Wit. hub. U adnym tutejszym szynku pamior ad pjanstwa L. Lukaszoǔ, szto sarhanizawaŭ u Krasławie addzieł „sujuza ruskaho narodu“ i byǔ predsiedacielam hetaho addziełu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Lepelski'''</span> paw. Wit. hub. Ad 8-ho wiereśnia da 12 kastrycznika u Lepelskim pawiecie było 12 pażaraŭ pry czym najbolsz pahareła humion s tym, szto ŭ ich było sabrana s paloŭ i sienażaciaŭ. Szkody narabili hetyje pażary razam na 20 tysiacz rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Adbyłosia uraczystaja atkryćcie wychawaǔczaho domu imieńnia Kierbedzia.</br> {{gap|1.5em}}— Na artyleryjskim palihonie ǔzarwaǔsia harmatny naboj. Hetym ciażka raniany aficer Kuszakiewicz i 7 saldataŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warszawa.'''</span> Zawodziać dla małaletnich addzielny mirawy sud.</br> {{gap|1.5em}}— Na stancii Warszawa-Kowielskaja padczas hustaho tumana pasażyrski pojezd № 28 najechaŭ na stajaǔszy pojezd pasażyrski № 30. Pry hetym pałamalisia 4 wahony. S pad abłomkaŭ wyniali 5 czaławiek zabitych i 37 pakaleczanych s katorych 2-oje pamiarło ǔ szpitali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Tyflis.'''</span> Hraf Woroncoǔ-Daszkaŭ achwiarawaŭ na budoŭlu palitechniki (wyszejsza szkoła) u Tyflisie 100 tys. rubl. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja żaleznaja daroha.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ad Wilni da Mitawy buduć wiaści praz Litwu nowuju żaleznuju darohu. Jana wielmi patrebnaja i peŭna pryniasie karyść i kaźnie bo budzie mieć wialikije dachody i sielanam tych akolic, praz katoryja budzie prachodzić. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:140%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Na Bałkanach</center> </div> tymczasam spakojna, ale łondynskija hazety danosiać, szto bytcym albancy sabirajuć na hranicy Serbii dobra uzbrojanych ludziej i widać choczać uderyć na Serbiju. Ci hazety tyja nia łhuć pakaża nidalokaja buduczyna. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Miż Austryjaj i Serbijaj</center> </div> hetymi dniami pacznucca pierahawory ǔ sprawie karystańnia z żaleznych {{перанос пачатак|da|roh}} <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> b2rc8auf56adp9y3zqtew7hxkyng5g1 104 128708 300956 297132 2026-10-16T20:50:01Z RAleh111 4658 300956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{перанос канец|da|roh}}, na tych ziemlach, katoryja pryłuczany da Serbii paśla wajny. Ci hetyje pierahawory buduć mieć dobry skutak, bytcym abiedźwie starany nie dawiarajuć, bo Aŭstryja za mnoha chocza ad Serbii. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pierahawory hrecka-tureckije</center> </div> jeszcze nie zakonczany i nawat znaiszlisia nikatoryja trudnaści, dziela katorych Turcija chacieła praciahnuć pierahawory, ale Hrecija zażadała kaniecznie, kab skonczyć usie hutarki u 14 dzion. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Rasieja starajecca</center> </div> kab miż Baŭharyjaj i Serbijaj nawiazać dyplomatycznyje stasunki. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Francija</center> </div> pazyczaja ceły miljard frankaŭ (bliska 500 miljonaŭ rubloŭ) na uparadkawańnie swajej armii wajennaj. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U Ameryca</center> </div> miż Złuczanymi Stanami i Meksykam może dajści da wajny, dziela taho, szto meksykanskija rewolucyjaniery robiać roznyja szelmoŭstwy Złuczanym Stanam. „Daily Chronicle“ danosić, szto Złuczanyja Stany wystawili swajo wojska na hranicy Meksyki ŭ paradku, hatowym da bitwy. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U Kitai</center> </div> Kitajski prezydent padawaŭ prajekt u parlament, kab jamu dali prawa naznaczać ministraŭ, abjaŭlać druhim hasudarstwam wajnu abo rabić z imi zhodu i roznyje dahawory. Parlament na heta ni zhadziŭsia, bajuczysia, kab Juanszykaj nie zrabiŭsia samapraŭnym dyktataram. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Szelmostwy tawarystwau emihranckich.</center> </div> {{gap|1.5em}}Akazalosia szto emihranckija tawarystwy, apracza hroszaj szto dastawali ad wyjeżdżaŭszych u Ameryku, dastawali jaszcze hroszy i ad adnaho susiedniaho z Aŭstryjaj hasudarstwa, katoramu chaciełasia asłabić wajennuju siłu Aŭstryi wywoziaczy maładych ludziej z hasudarstwa. Wyliczyli, szto kalib hetak patrywała dalej, dyk za 20 hadoŭ Aŭstryja byłab zusim biaz wojska. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Jak"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Jak wyhnać biadu s chaty?</center> </div> {{gap|1.5em}}Z kim nie spatkajemsia, kudy nie zwiernimsia usiudy czujem narakańnie, szto ciażka i drenna na świecie, szto ni ad Boha ni ad ludziej nikoli nie majem paciechi, tolki ŭsio smutak i biadu adusiul. Szto joś drenna, ab hetym nima szto i hawaryć, bo ŭsie wiedajem heta dobra, ale ja chaczu pakazać pryczynu hetamu i prypisać lakarstwo, kab hetu biadu na skolki zmożym najdalej adahnać. Z hary skażu, szto pryczyna usiacho drennaho u nas samych jość, prynamsia ŭ najbolszaj czaści.</br> {{gap|1.5em}}Woś adzin narakajeć, szto zdaroŭja ni majeć, a raspytaŭszy jak jon żyjeć dawiedajemsia, szto hetaje zdaroŭje ci u butelku jon usadziŭ, ci dolajuczysia padarwaŭsia ci druhoj niaściarożnaściej zmarnawaŭ. Druhi biadujeć szto chleb ni uradziŭ, a pryczyny tamu najbolsz ŭ tym, szto ci pasiejaŭ nie ŭ paru, ci ziamli ni udabryŭ; czasam bywajuć i druhije pryczyny. Treci hałosić, szto z drużynaj nia może żyć, tak jaho usie kryŭdziać, nie szanujuć; a razhledziŭszysia widzim, szto jon sam taki majeć charaktar, szto i jamu ni dobra i druhim z im ciażka użycca. Słowam, kali ni ŭsia pryczyna zła to najbolszaja jaje czaść u nas samych kryjecca, ale my hetaho nia choczem widziać i ŭsio samyje sabie machlujem, szto my niawinawatyje, tolki usie kruhom nas winawatyje.</br> {{gap|1.5em}}A hlańmo na siabie ćwiaraziej, dy zacznima papraŭlać świet ad siabie samych: naŭczymosia żyć tak, kab nikomu nikoli ni ŭleści ŭ darohu, ni koha nie skryŭdzić choćby czym najmienszym… naŭczymosia szanawać zdaroŭje: nie pić harełki, szto jość truciznaj straszennaj, nie parywacca ŭ dolki, nie ryzykawać zdaroŭjam i siłaj pry rabocie; nia budźmo hultajami, nia kurymo lulki a ŭparu skasimo-sażnimo, u paru pasiejmo, zaharymo, zabaranujmo; pastarajmosia zrabić hnoju ci z szylniku, z mohu, z torfu, ci łubinu, seradeli, ci kupimo tomasoŭki, kainitu i t. p. Słowom budźmo ludźmi enerhicznymi, ruchawymi, nie siadzimo załażyŭszy ruki, a rabimo, szto u naszej sile, „bo chto robić, szto może, tamu i Boh dapamoże“, dyk tady bolszaja pałowa biady sama wyjdzieć z chaty. {{справа|''L. B-k.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Jak"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Siamiejnaja życio u Francii.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Francuskaja ministerstwo wydrukawała statyku siamiejnaho życia francuzau.</br> {{gap|1.5em}}U usiej Francii znachodzicca 11.317.434 siemji. Z hetaho liku jość zusim biazdziet. 1 805.744 siamji (bliska 15 na kożnuju sotniu.) {{перанос пачатак|Straszenna|ja}} <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> 1jo7r40jn8j09pc39v580t4ucihmnp4 104 128709 300955 297183 2026-10-16T20:48:34Z RAleh111 4658 300955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>{{перанос канец|Straszenna|ja}} liczba. Siamiej, szto majuć pa adnym tolki dziciaci jość u Francii 2.261.978, a z siamiej, majuczych pa dwoja dziaciej tolki 2.261.978. Siamiej s 3-ma dziećmi jaszcze mieniaj, bo tolki 1.643.422, s 4-ma dziećmi jaszcze mieniej 987.392, s 5-ma, — 566.786, s 6-ma tolki 327.241, a s 7-ma tolki 182.998, pa 10-ra dziaciej majuć tolki 20.630 siamiej, pa 12-ra — 3.508, pa 15-ra — 249, ра 17-ra — 34 siemji.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetakim paradku ludnaść u Francii nie zwialiczywajecca u lik, jak heta robicca pa druhich krajach i u Rasiei, ale uściaż zmienszajecca. Wialiki lik biazdzietnych i maładzietnych — heta s pryczyny upadku katalickaho żyćcia u Francii, ab czym wielmi dbajuć żydy i słuhi ich socyalisty dy masony. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prośba ab żonki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U nas u Europie kabiet kudy bolsz na lik, czym mużczyn; dziela hetaho szmat dziauczat stareja nia wyszauszy zamuż. U Amerycaż adczuwajecca nichwat kabiet i kali prydziecca żanicca, dyk nima s kim. Nidauna 50 bahatych kolonistau sa stanu Oregon (na bierahu akijanu Spakojnaho) padali prośby prawicielstwu, kab toje wystarałosia dla ich żonak „zdarowych, wiasiołych, rumianych i stydliwych“ (Czaho ciapier ludzi nie damahajucca ad prawicielstwa?)</br> {{gap|1.5em}}Prawicielstwo Amerykanskaje prychilna adniasłosia da hetych prośbau i na skutak ich razwiesiło tekst hetych prośbau u roznych widnych miejscach pa usim hasudarstwie.</br> {{gap|1.5em}}Ale na hety abwiestki adazwalisia tolki 3 kabiety; znaczyć uszczaśliwilisia tolki 3 kolonisty, a 47 z ich i dalej buduć uzdychać da żonak.</br> {{gap|1.5em}}Chiba może, jak ubaczać szczaście, swaich tawaryszau, żanatych — dyk nizachoczuć hetaho „szczaścia“ dla siabie. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}68) Czorna świniszcza pa chacia świszcza.</br> {{gap|1.5em}}69) Padobno da szkła, baicca ciepła. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/32|№ 32]].</center> </div> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/30|№ 30]].}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}66) Ahoń pa palenu. 67) Wiecier. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chto ni pracuje, nichaj i nia jeść.</br> {{gap|1.5em}}Jak paścielisia, tak i wyśpiszsia.</br> {{gap|1.5em}}Chto rana ustaje, tamu Boh daje. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><center>'''Żarty.</center> </div> <center>{{larger|''Ciażka mużyku.}}</center> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Och, ciażka mużyku i na tym świecie!</br> {{gap|1.5em}}— Mnie dyk zdajecca, szto tam i panom ni lahczej budzie.</br> {{gap|1.5em}}— Dzie tam? Mużyk tut panu służyć, i tam budzie, bo każuć pany buduć sabie siadzieć u katle, a mużyki ciahać smału, dy pad katłom palić. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Umieje pisać.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Panoczku, przymiecie na służbu.</br> {{gap|1.5em}}— A ci umiejesz pisać.</br> {{gap|1.5em}}— Umieju, a czamuż?</br> {{gap|1.5em}}— Nu, napiszy — (daje jamu papieru i karandasz — toj pisze roznyje kruczki i pałki).</br> {{gap|1.5em}}— Nu, praczytaj, szto napisau!</br> {{gap|1.5em}}— Panże pytau tolki, ci umieju ja pisać, dyk ja i napisau, ab czytanniż hutarki nia było. </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.'''</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Sabaka na usiakaho breszyć ci prychodzić pryjaciel ci worah.</br> {{gap|1.5em}}Najlepszy toj wajaka, szto zdaleje stacca panam samoha siabie. Jon wart bolszaj cześci, czym toj, chtob zwajawau ceły świet. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Пётра Просты|Piotry Prostamu]]'''</span> u Rymie. Szczyra dziakujem za prysłanyja materjały i za darahia dla nas słowy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Яська Ратай|Jaśku Rataju]]'''</span> u Piaciarburzie. Materjały atrymali, szczyra dziakujem. Wielmi nam radasna czuć, szto „Biełarus“ padabajecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pr. R.'''</span> u Szereszewie. Atrymali, prośbu spaŭniajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu Susiedu'''</span> „Biełarusa“ wyszlimo. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em 0em}} <center>{{larger|'''Redakcija Biełarusa wydała asobnaj kniżkaj'''}}</center> {|style="margin:auto" |style="font-size:200%;" |'''Alkahol'''{{gap|1em}} |style="line-height:1.2" |{{fine|napisaǔ KAZIMIR SWAJAK.</br>Cena '''2''' kap. s pierasyłkaj '''4''' kap.}} |} <center>{{fine|Chto wypisuje 100 sztuk, toj za pierasyłku nie płacie i dastaje kniżki taniej.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|30em|height=0.1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|Chto jaszcze nie zapłaciu za prysyłku „{{разьбіўка|'''BIEŁARUSA'''}}“, prosim chutczej prysyłać hroszy, bo redakcija sama doraha płacić za pierasyłku hazety.}} {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> p85tq9flwm96wpos6whk6a19m8s1k4l 104 128719 300947 297338 2026-10-16T20:16:46Z RAleh111 4658 300947 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 30 Kastrycznika 1913 hodu'''|right='''№ 32.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pa"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Pa naszych wioskach.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|I.}}</center> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usich bakoŭ Biełarusi można ciapier paczuć sztoraz to czaściejszyja narakańnia na swawolu naszaj moładzi. Tam wybili haspadaru wokna, tam napali na kaho i pabili, tam iznoŭ druhuju szkodu jakuju zrabili, słowam wiestki ab bujanstwie pa naszych wioskach iduć sztoraz szyrej i dalej. Ludzi, hledziaczy na heta tolki kiwajuć haławami dy narakajuć, szto nikoli hetkich szalmostwaŭ pa wioskach nia bywała.</br> {{gap|1.5em}}I czamu heta, skul jano uziałosia? Ciż użo dapraŭdy ludzi zrabilisia takimi błahimi, szto za imi ni prachodu ni prajezdu nima spakojnym ludziam? Ciż nasza moładź zatraciła paczućcie miłaści dabraty i ludzkaści?</br> {{gap|1.5em}}Ja dumaju szto tut pryczyna jość druhaja i to nie adna a try: Pierszaja pryczyna, szto nasza moładź nie razumieje ŭsiej brydoty hetkich pastupkaŭ; druhaja — heta wodka, a trecia — niezaradnaść ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Usiaki badaj czaławiek u moładaści chocze być, a prynamsia pakazacca zucham, chabrym, kab usie na jaho pakazywali, jak na niej kaho hieroja — małajca, katory hatoŭ iści na miadźwiedzia z hołymi rukami i nie pabaicca nidzie nikoha i niczoha, ni żwiara ni najdużejszaho chłopca s susiedniaj wioski, ni swaich baćkoŭ, ani nawat usich żydoŭ z miasteczka.</br> {{gap|1.5em}}Hetki zuch wielmi rad, kali jamu udasca zdabyć sławu najchabrejszaho ŭ akolicy. Ja sam baczyŭ takoha zucha, katory zadziraŭ nos, kali hawaryli ab im, szto jon taki bojki, szto nawat ryżaho kawala z miasteczka pabiŭ. Taki chabrec zdabywaje miż rawieśnikami — kumpanami wialikaja paważańnie. Hetaho paczynajuć zajzdrościć jamu druhije samaluby i starajucca nia tolki zraŭniacca z im, ale nawat pieraścihnuć jaho ŭ bojkaści — chabraści.</br> {{gap|1.5em}}I tak mnożacca bujany jak hryby pa dażdży. A chto na hetym cierpić? Spakojnyje sielanie. Jany adduwajucca swaimi woknami, harodami, sadami, a czasam nawat swajej skuraj, bo kab taki chabrec bujaniŭ dzie ŭ czystym poli ci ŭ lesi, takoj byłob biady ale to nie, precca jon szelma da ludziej i tut wytwaraja roznyje szalmoŭstwy. A kali chto skaże jamu, szto hetak nia wypadajeć rabić, jon z wialikaj chwanaberyjaj atkaże, szto ciapier swaboda, ciapier ŭsio można.</br> {{gap|1.5em}}Nie, hałuboczku, swaboda nia ŭ tym, kab można było rabić usio, szto zachoczycca, ale ŭ tym, kab wolna było rabić toje szto czaławiek pawinien rabić. Bo „ŭsio“ rabić patrapić pierszy szelma, ale rabić toja, szto treba, zmoża tolki paradaczny czaławiek, dy i toj, tolki tady, kali jamu u hetym nichto ni pieraszkadżajeć.</br> {{gap|1.5em}}Druhaja pryczyna — heta wodka. Szto jaje pjuć, kożnamu wiedama: wiedaja pjanica, bo niraz sam napiŭszysia walaŭsia pad płotam u bałocie jak nierahataja skacina, wiedaja i ćwiarozy, bo niraz piranios prykraść ad pjanych, wiedajuć i tyje, szto jaje honiać i pradajuć, ale ni kożyn może wiedać jak wialikuju szkodu robić heta hara, kolki ad jaje<section end="Pa"/><noinclude></noinclude> tp86xnip2bko1aog4gfhf91hwkkoxg6 104 128721 300948 297153 2026-10-16T20:17:59Z RAleh111 4658 300948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude> <section begin="Wiaskowy"/>Pralataŭ nad dalinaj,</br> Żal paczuǔ nad kalinaj</br> Paźbiraŭ liść, karali,</br> Kab ich wietry nie ǔkrali. Trom, trom, trom, tyli lili</br> Bied sabie nawaryli</br> Ludzi z Bozaho daru,</br> Pjuć piakielnuju haru, Pośle bjucca, durejuć,</br> Biezpatrebna chwarejuć,</br> Trom, trom, trom tyli lili!</br> Kab chutczej pałażyli Krysku złomu nałohu</br> — Uzyszlib na darohu</br> Wiery, cnoty i statku</br> Usie — żyliby ŭ dastatku Trom, trom, trom tyli lili!</br> Duraǔstwa-b nie twaryli,</br> Praz czytańnie hazety</br> Mielib bolaj aświety, Praŭdy-b, Boha paznali</br> Nie manilib, nie krali.</br> Trom, trom, trom tyli lili!</br> Pryczekać by tej chwili, Kali ŭsie u kaściela</br> U parywie wiasiella</br> Pierad Boham ŭ aŭtary</br> Zarakucca pić hary!“ Tak muzyka, ǔsio jhraje,</br> I prypieŭki śpiewaje,</br> Szto raz bolaj śmiałeja</br> I duszoj wiasieleja, Aż malodyja ǔ resie</br> Razlehłasia pa lesie.</br> Prosta, cudna i huczna,</br> Raźliwajuczyś sztuczna. {{справа|''A. Ziaziula.{{водступ|-4|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiaskowy"/> <section begin="Uraczystaść"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Uraczystaść Usich światych.</center> </div> {{gap|1.5em}}Kożnaho dnia Kaścioł światy addaje cześć i sławu adnamu abo i niekolkim światym, katorych cnoty i zasłuhi wiadomyje hetamu kaściołu i jaho wiernym. Ale kożyn dzień prypadaje szmat jaszcze światych, znajomych mieniaj ci bolej kaściołu, a katorym nimasz możnaści ǔsim adać należnaj cześci i sławy. Apracza taho ǔ niebie jość niezrachawanaja mnohaść światych, katoryje takimi stalisia schawaŭszysia ad świetu, dziela czaho ich nichto z żywych zusim niznaja i nie sławić, jak na heta zasłużyli.</br> {{gap|1.5em}}Chto z nas dastaniecca da nieba, znajdzie tam światych takich, katoryje na ziamli byli uważanyje za najhorszych, ab katorych nichto i nie padumaǔ, szto jany światyja. Ni ina biednaja sirata, zamuczanaja kryǔdaj tych, szto pawinny byli zamianić jej matczynuju apieku, nosić u niebie karonu muczenickaj chway. Miljony ŭdoŭ, sirot i roznych słabych, szto ǔsio życio swajo spakojna znosili zdziek i kryǔdu, ǔsio heta achwiarowywajuczy za hrachi swaje, katoryja pamierli jak chtoś najhorszy i za ich moża nichto adnaho paciara nawat ni zhawaryǔ, szczytajuczy ich niahodnymi hetaj prysłuhi — ale katorych czystyja sercy widziaŭ Usiomocny Boh i acaniǔ sprawiedliwa ŭsie zasłuhi ich — miljony hetkich my znajdziem u niebie jaśniejuczych wialikaj świetłaściaj niabieskaj.</br> {{gap|1.5em}}Światym można stacca nia tolki wuczonamu, jak św. Auhustyn, św. Winc. Kadłubak, św. Jan Kanty, i dr. — nia tolki panom i karalom jak św. Kazimier św. Ludwik i inszyje, ale hetak sama i prostamu parabku jak św. Izydor Araty i prostaj slużanca, jak św. Zyta i ubohaj pastuszca, jak św. Hermana i żabraku jak św. Labr i szaŭcu, jak światy Kryspian — adnym słowam nimasz takoha stanu ŭ świeci, s katoraho nia można byłob papaści ŭ lik światych. Dziela taho szto szmat światych wartych sławy i cześci niznajomyje żywym, za katorych jany u Boha pryczyniajucca, Kaścioł św. ustanowiǔ uraczystaść Usich światych, kab u hety dzień usim, jakije tolki jość u niebie światym addać pawinnuju cześć i sławu i ŭsich Ich paprasić ab modłach da Boha za nas hresznych, za naszyja patreby ciapierasznija i wiecznyja.</br> {{gap|1.5em}}Dyk, braty i siostry Chryścijanie, u hety wialiki światy dzień pakińmo ǔsie naszy hulni i zabawy, katorymi niraz zasmuczawajem Boha i Światych Jaho, dy z nabożnym sercam zanośmo Im chwału i cześć, razważajmo ich cnoty i prasimo ich pomaczy, kab i my zmahli żyć zhodna z Wolaj Boha i jak Jany dastacca da chwały niabieskaj! {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Uraczystaść"/> <section begin="Zaduszny"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Zaduszny dzień.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na zaŭtra pa uraczystaści Usich Światych, kaścioł światy zanosić da Boha uraczystyja żałobnyja modły za duszy ŭsich pamiorszych.</br> {{gap|1.5em}}Biednaja sirata Hania służyła u bahatych, ale ni pabożnych panoǔ. Jany <section end="Zaduszny"/><noinclude></noinclude> ih4qnd2bsry7zx616g0g08rfv2cpny1 104 128726 300949 297159 2026-10-16T20:19:18Z RAleh111 4658 300949 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Zaduszny"/>pazwalali Hani chadzić na spacar i na zabawy, ale zławalisia, kali prypadkam dawiedalisia, szto jana była ŭ kaściele. Wiedała jana, szto mohuć prahnać jaje sa służby kali i ŭ hety dzień zajdzie da kaścioła, ale padumała sabie, sto Boh miłasierny nie pakinieć jaje i duszy czyscowyja swaimí modłami dapamohuć i zajszła da kaścioła, dy stała prasić Boha za wybaŭleńnie duszaŭ z muk czyscowych. Zaniataja światymi myślami i madlitwaj Hania ni ahledziłasia nawat, jak skonczyłasia ŭżo i nabażenstwa, a jana ŭsio maliłasia. Raptam paczuła na placzy czyjuś rukг. Ahlanułasia i ŭbaczyła pry sabie Janku, lokaja tych samych panoŭ, katory wyzwaŭszy jaje s kaścioła skazaŭ, szto pany straszeńnie razhniewalisia i nima wiedama szto z hetaho budzie.</br> {{gap|1.5em}}„Biaz Woli Bożaj niczoha nia budzie“ — atkazała Hania i paszli aboje da chaty. Dawiedaŭszysia ad lokaja, dzie hetak doŭha zabaŭlałasia Hania, pan sa złościaj zakryczaŭ: „Ja tabie niraz kazaŭ, szto możysz sabie szto choczysz rabić, ale tolki nia jści da kaścioła, tyż mianie nia słuchajesz i dziela hetaho idzi sabie iznoŭ da kaścioła, ci kudy choczysz, ale da mianie ni waroczajsia“!</br> {{gap|1.5em}}Uziaŭszy swaje manatki, papiery i kolki złotych, szto zasłużyła, paprasiłasia Hania u storaża pieranaczawać, a na zaŭtra rana ŭstała i paszła iznoŭ tki da kaścioła, kudy jaje sztoś ciahnuło. Pryszła pierad aŭtar, uklenczyła pabożnie i stała malicca. Tut jej prypomniłosia ŭczarajszaje zdareńnie i toje, jak że ciapier żyć i kudy udacca? I tutże prydumała zakupić imszu za zmarłych duszy, bo czytała kalls, szto duszy czyscowyja czasta cudoŭna pamahajuć u biadzie tym, chto za ich molicca. Tak i zrabiła i kali wysłuchaŭszy hetaj imszy jaszcze ŭsio maliłasia i maliłasia aż da zabyćcia, zdałosia jej, szto na aŭtary mihnuła niejkaja jasnaść zdołu ŭharu i adtul chtoś pramowiŭ: „dziakuju; ni zabudu!“ Hetym bytcym zbudziłasia Hania i pierazahnaŭszysia wyszła s kaścioła. Tut padyszoŭ da jaje niznajomy małady pan i pieknie pakłaniuszysia spytaŭ jaje ci nie szukaje służby. Hania zdziwiłasia, szto tak skora wysłuchaŭ Boh jaje modłaŭ, i atkazała: „szukaju“. A toj pan padajuczy jej list skazaŭ: „Dyk majesz, panienka, woś hety list i zaniasi jaho tudy, kudy jon zaadresawany, a tam spytaj ci nia treba slużanki — bo jak raz patrebnaja tam pabożnaja dziaŭczyna na usłuhi, tam tabie budzie dobra“. Hania ŭziała list i pryniasła jaho da pieknaj kamianicy.</br> {{gap|1.5em}}Tut znaszoŭszy tuju kwateru, kudy list byŭ adresawany, pazwaniła i jej adczyniła dźwiery strojnaja pani ŭ żałobie. Hania skazała, szto niejki pan prysłaŭ jaje siudy, każuczy, szto tut patrebna służanka. Pani zdziwiłasia; bo nikomu ni kazała jana, szto chocza zmianić służanku i tolki dziś pastanawiła atprawić tuju, szto była, dy służyła niakuratna. Uziaŭszy list jana hlanuła na jaho i aż zatrasłasia i slozy pasypalisia z waczej… List hety byŭ ad syna, katory użo hod tamu pamior. Trasuczysia i dziwujuczysia praczytała jana list, a ŭ im było napisana, szto Hania zakupiŭszy imszu za duszy czyscowyja wybawiła hetaho panicza s czyscu i jon ciapier użo idzie ŭ nieba, ale matki swajej prosić zaapiekawacca biednaj Haniaj. Tady pani heta kinułasia caławać hetu dziaŭczynu i skazała jej: „Budzisz u mianie zaŭsiody, ale nie służankaj, tolki jak siastra i najlepszaja pryjacielka, bo ty atczyniła nieba majmu synu“. {{справа|''L. B.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zaduszny"/> <section begin="Daŭhinowa"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dauhinowa'''</span> Wilen. hub. Wilejsk, paw. Tutejszy probaszcz ks. Beszta Boroǔski zaachwoczywaŭ sielan wuczyć dzieci czytać i katachizmu jaszcze pierad tym, pakul ich majuć pasyłać u szkołki. Woś niechta danios, szto ksiondz zabaraniaja sielanam puszczać dzieci u szkołki, i paciahnuli tady ks. Besztu Boroŭskaho pad sud, winawaciaczy, szto jon wuczyŭ ludziej sapraciŭlacca zakonu. Sprawu razbirała Wilenskaja sudziebnaja pałata i nia hledziaczy na tłumaczeńnia ks. Boroǔskaho, szto ŭ szkołki puszczać jon zusim nie zabaraniaŭ, asudziła jaho heta Pałata na sześć miesiacaŭ adsiedki. Tady ks. B. Boroŭski padaŭ załabu ŭ senat i pastawiŭ adwakata, katory dakazaŭ, szto prawa, zabaraniajuczaho wuczyć swaje dzieci ŭ chacie nimasz, dyk i padachwoczywańnie da hetaho — nia spraciǔlajecca ni jakomu prawu, znaczyć ks. Boroŭski zasudżany ni zakonna. Razważyǔszy heta senat skasawaǔ prysud Wilenskaj Pałaty. {{справа|''Dauhinouski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Daŭhinowa"/> <section begin="W"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W Ka…'''</span> Krajskaj woł. Wilejsk. paw. Prypadkam zdaryłasia mnie być u hetaj wioscy i pabaczyć życio hetych życharoǔ, ich zwyczai i paradki. Usich chat u Ka… tolki 10, ale ni ŭ adnej ni baczyǔ ja czaławieka dastatnaho, a pryczyna hetamu taja, szto ŭsie ad małoha <section end="W"/><noinclude></noinclude> sl2u97dj6699x064jyerm3tpznbxc74 104 128727 300950 297163 2026-10-16T20:21:06Z RAleh111 4658 300950 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="W"/>da staroha hatowy aposzniuju kaszulu zniać i addać za czarku harełki. U wioscy manapola nimasz, ale miasteczka Krajsk bliska, dyk dzie chto złowić jakuju załatoŭku, zarazże ciahniecca u Krajsk, kab prapić jaje. A chto lanujecca iści u Krajsk, abo wodki chocza dastać nie za hroszy a za tawar, toj znajdzie heta ŭ swajej wioscy u ŭdawy. Och, hetyja ŭdowy! U jakoj wioscy wy nie zapytajecieś harelki, wam usiudy skażuć: „u ŭdawy Paraski“, abo „u ŭdawy Ahatki“ a ŭsio u ŭdawy, kali ŭ wioscy nimasz żyda, bo dzie jon pawierniecca tam użo heta rabota jaho rukach. Kazaŭby hetyja ŭdowy nia mohuć najści sabie lepszaho zarabotku, jak hety praklaty Boham i razumnymi ludźmi handal wodkaj. Hetaja podłaja rabota ni dajeć nawat i zysku nijakoha, bo pradaŭszy harełki na katoraj niejki hrosz naciahnie, ŭdawa heta stolki stracić czasu pry „haściu“ szto ŭ hetu paru zrabiłab czahoś druhoha na kudy bolszuju sumu i Boha ni hniewałab. Ciż nia można brać szyćcia, praży — zimoj, a jści na żniwo ci druhija raboty letam? Oj, ŭdowaczki, papraŭcisia, bo hetak wielmi brydka prad ludźmi i hreszna prad Boham!</br> {{gap|1.5em}}Ziamla u Ka… — niakiepskaja, ale nia może jana dobra radzić, bo wiedama, jak tam pjany haspadar kala jaje chodzić: Usie palawyja raboty robiacca aby kali i aby jak, nu dyk i uroda bywaja aby jakaja. Jość tut dźwie dziaŭczyny R. C. i W. B. katorych wielmi lubiać pjanyje chłopcy, ale s katorymi nia choczuć kumpanawać druhija wiaskowyja dziaŭczaty, kab nia być zaliczanymi da takich samych „dobrych“ jak i tyja dźwie. Hetyja dziaŭczyny jak i mużczyny lubiać harełku, dyk nawat i nia dziwa, szto i da ŭsiakaj brydoty zdatny. Oj, siastronki, oj wiaskowy, kali ŭsiakamu mużczynie wielmi brydka upiwacca, a paśla pa bałocie walacca, dyk Wam siastrycy, u dziesiać razoŭ brydczej heta; dyk ściarażycisia harełki, katoraja adbiraja rozum i styd i pakrywaje was hańbaj i pahardaj ad razumnych ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Pieśniaŭ swaich biełaruskich tutka nie piajuć, bo zamianili ich sałdackimi.</br> {{gap|1.5em}}Ni chacieŭby ja pisać u „Biełarus“ ab hetkich reczach, bo sam wielmi achwotnie czytaŭ, szto ŭ Wulanoch abo Zaraczaniach Wilenskaho pawietu pjanicaŭ zusim nimasz i ludzi majuć usiaho dosić. Ale czytaŭ ja kalis, szto u Ameryca jak znajduć pjanoha, dyk zdymajuć z jaho fotohrafiju i kali jon praćwiarozicca — addajuć jamu, kab widziaŭ, jak jon wyhladaŭ byŭszy pjanym i abicajuć, szto kali druhi raz jaho znajduć pjanym, dyk takuju fotohrafiju wystawiać tam, dzie sie buduć baczyć.</br> {{gap|1.5em}}Heta bytcym pamahaje ad pjanstwa. Dyk i ja apisaŭ życharoŭ wioski Ka… spadziajuczysia, szto jak praczytajuć ab brydkaści swaich pastupkaŭ, dyk pabajacca, kab druhi raz ni nazwaŭ ja hetaj wioski u hazecie, dy nie stali tady z ich śmiajacca ŭsie ŭ akolicy. {{справа|''P. K—ski.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="W"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:130%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja kaplica u Wilni.</center> </div> {{gap|1.5em}}22-ho kastrycznika adbyłasia ŭ Wilni na Nowym strajeńni pieknaja uraczystaść paświaczeńnia nowaj kaplicy Opatrzności Boskaj pry prytułku dla dziaciej pad nazwańniem „Dom Serca Jezu- sa“. Kaplica heta pieknie zbudawanaja pad kirunkam inżyniera Edw. Roŭby i ubranaja ŭ siaredzinie wyrobami pracoŭniaŭ i hetahoż prytułku. Bo treba wiedać szto „Dom Serca Jezusa“ daje życio 370 dzieciam, s katorych kożnaje szto kolaczy robić, da czaho kolaczy wuczycca. Adny z ich wuczacca na dobrych stalaroŭ, druhije na slosaroŭ, kawaloŭ, kraŭcoŭ, szaŭcoŭ i t. d. Woś i ŭ hetaj kaplicy ŭsie raboty stalarskija zroblany swaimi rukami. A ŭsio takoja pieknaja szto hladzisz i nahladziecca nia możesz i radujecca katalickaje serca, szto żywie ŭ ludziej wiera, katoraja robić takija reczy na chwału Boha. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:130%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prawasłaŭnaja Akademija u Wilni.</center> </div> {{gap|1.5em}}Rasiejskaja hazeta „День“ piszyć, szto u Wilní majuć załażyć Prawasłaŭnuju duchoŭnuju akademiju, ŭ katoraj asobnuju uwahu żwiernuć na paznawańnie katalickaj wiery i prydumywańnie sposabaŭ wajawać z jeju.</br> {{gap|1.5em}}Tak sama maja być źwierniana uwaha na paznańnie wiery żydoŭskaj.</br> {{gap|1.5em}}— U synodzie bytcym paŭstaŭ prajekt ustanawić, u Wilni mitrapalita. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:130%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prytułak dla starych ksiandzoŭ.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Włocłaŭku, dyecezii Kujaŭska-Kaliskaj załażyli dom, u katorym buduć żyć ksiandzy, szto s pryczyny staraści abo jakoj chwaroby nia mohuć pracawać pry kaściołach.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetych zakladzinach byŭ biskup Zdzitawiecki. Pastrojka hetaho domu budzie kasztawać 60 tys. rubl.</br><section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> jngzaaxturfc2r7vc4s3g3s5ozlyq5y 104 128728 300951 297344 2026-10-16T20:22:34Z RAleh111 4658 300951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Mieszanyja siemji.</center> </div> {{gap|1.5em}}Zjezd prawasłaŭnych bratczykoŭ u Minsku pastanawiŭ damahacca, kab u cerkwach nidawali szłuboŭ — prawasłaŭnym s katalikami, bo raniej ci paźniej czasta pierachodziać tyje prawaslaŭnyje u katalictwo i ŭ hetaj wiery hadujuć swaje dzieci. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Wilni.'''</span> Prafesar miejscowaj duchowaj seminaryji ks. Milkoŭski paświancaŭ nidaŭna nowa ustrojeny dom dla pryjeżdżajuczych — pansjonat „{{разьбіўка|Zacisze}}“, dzie budzie można kożnamu satrymacca i mieć życio szmat wyhadniejszaja i taniejszaja czym u haścinicach.</br> {{gap|1.5em}}— U proszłym tydni zachwareli u Wilni 2 asoby na tyfus plamisty. 15 — na bruszny, 16 — na dyfteryt, 6 — na dezynteryju, 5 — na rożu i 43 — na szkarlatynu.</br> {{gap|1.5em}}— Na dreŭnym ryku niejki Dewilis s kowienskaj huberni chacieŭ pradać 16 pudoŭ hniłych śliwak. Na jaho spisali pratakoł i paciahnuli jaho ŭ sud.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Urażai u Wilenskaj hub.'''</span> Huberski statystyczny kamitet padliczyǔ szto ''na sielanskich ziemlach'' Wilenskaj huberni sabrano hety hod: aziminy 15,343,724 pudy, jaryny — 6,697,42 pud., bulby — 32,821,739 pud. i burakoŭ — 311,408 pudoǔ. ''Na dwornych że ziemlach'' sabr.: azim. — 11,151,187 pudoŭ, jaryny — 3,928,187 pudoǔ, bulby — 27,497,760 i burakoŭ — 484,340 pudoǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Troki.'''</span> Wil. hub. Hasudar pazwoliǔ zaliczyć Troki u lik tych haradoǔ, dzie nie majuć prawa żyć asoby, buduczyje pad nadzoram palicii.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> U proszłu piatnicu atkryli użo haradzkuju apteku.</br> {{gap|1.5em}}— Sudziebnaja pałata razbirała sprawu 21 sielan za bizparadki ŭ Barysoǔskim pawicie ŭ 1905 hadu, pryczym byli zbrojnyja sapraciǔleńnia akcyznikam i palicyi s pakuszeńniem zabić ich. 4-och prysudzili na 6-ć miesiacaŭ u turmu 5-ci — ŭ adsiedku na mienszyja terminy, a inszych apraǔdali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełaruskija hazety u Minsku.'''</span> A. N. Własoǔ padaǔ praszeńnie minskamu hubernataru ab pazwaleńni jamu wydawać u Minsku miesiacznika sielskaj haspadarki „Sacha“, szto dahetul wychodziǔ ǔżo bolsz hodu ŭ Wilni i miesiacznika dla biełaruskaj siamji pad nazwańniem „Łuczynka“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wysyłka ahentaǔ emihranckich.'''</span> Wysłali z Minska administraciǔnym paradkam piać emihranckich patajnych ahientaŭ u huberniu Ołonieckuju i 7-mi takim ahientam zabaranili żyć u huberniach Minskaj i susiednich z jej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jubilejny eparchialny dom.'''</span> Pry wulicy Zacharaŭskaj zbudawali i ǔżo atkryli „Jubilejny eparchialny dom“. U hetym domie mieścicca cerkoŭny muziej staraświeczczyny, biblioteka-czytalnia relihijnaja prawasłaŭnaja, zala dla narodnych atczytaŭ i t. p.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Babrujsk.'''</span> Minsk. hub. Aposznimi dniami rabili rewiziju u babrujskim addziele R.-katalickaho tawarystwa dobraczynnaści.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biarezina.'''</span> Prażywaŭ tut Jankiel Każdan, katoraho ǔsie mieli za dobraho harbara i dawali jamu aŭczyny i inszyja skutki da wyrabu. Ale jon nabraǔszy skur na 4-ry tysiaczy rubloŭ pradaŭ ich dzieści i wyjechaŭ u Ameryku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kapyl,'''</span> Minskaj hub. Słuck. pawietu. U nocz z 19 na 20 kastrycznika wybuch pażar, katory zniszczyǔ dwa murawanyja damy, dzie pamieszczalisia 27 roznych kramaŭ. Zrabiŭ hety pażar szkody na 35.920 rub.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Witebsk.'''</span> Tutaka załażyli akcyjnaja tawarystwa dziela handlu lonam i wyrobami z lonu. Zakładny kapitał hetaho tawarystwa 600 tys. rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Jak danosić hazeta „Witiebskij Wiestnik“ ad 1907 da 7 kastrycznika hetaho 1913 hadu u Witebskaj huberni załażylisia 122 sielska-haspadarskija krużki (kołcy), u katorych jość kala 3000 czlenaŭ, najbosz sielan. Najbolej hetych kołcaŭ załażyłasia u pawietach witebskim, wieliskim i haradockim.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kouna.'''</span> U Krokach, kow. paw. wieczaram 21 kastrycznika zhareli humny i stadoły sa zbożam i sienam, a tak sama składy drewa i haspadarskich pryładaŭ, należaczyja da krockaho klasztaru Kacjarynak. Straty kala 8000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Żorany.'''</span> Kow. hub. Telszeŭskaho paw. Ustroili parawuju pradzielniu, dzie praduć lon, kudzielu i woūnu. Nadali ǔżo stolki raboty, szto chopić na paŭhodu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Radziwiliszki.'''</span> Kow. hub. Szaw. paw. Tutka atkryłasia nowaja tawarystwa drobnaho kredytu, s katoraho wydajuć pazyczki na zawod rasowaho szwajcarskaho bydła.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Możejki.'''</span> Kow. hub. Szaw. paw. Z mahazynu „Bendrja“ ǔ nocz z 18 na 19 kastrycznika ukrali kassu s 5000 rubl.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Druskieniki.'''</span> Hrodz. hub. U proszły czwartak 24 kastrycznika na stancii Druskieniki pa winie maszynisty pojezd {{перанос пачатак|pa|sażyrski}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> fbqg9nk9qhslq7avh3lg14qd3u3hlnk 104 128734 300952 297167 2026-10-16T20:34:26Z RAleh111 4658 300952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|pa|sażyrski}} najechaŭ na tawarny, szto stajaŭ na placformie. Pry hetym mocna pakaleczyła adnaho kanduktara Jakimiuka. Bolszaho niszczaścia ni zdaryłasia, bo pojezd mieŭ stanawiccca, dyk iszoŭ pamału.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Hrodna.'''</span> Huberski statystyczny kamitet padliczyŭ szto ŭ huberni hetaj, zajmajuczaj 340,584 kwadratnyja wiarsty 1 studnia 1913 hodu było, adliczyŭszy wojska, szto tut kwatarujecca 1,883.341 asoba ŭ tym liku mużczyn 950,560 i kabiet 932,781.</br> {{gap|1.5em}}Za 1912 hod naradziłasia u huberni 32,484 chłopcy i 30,260 dziaŭczat; pamierło 18,198 chłapcaŭ i 16,728 dziaŭczat. Ażanilisia 14,402 pary.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełastoк.'''</span> Hrodz. hub. Dwa razy wybirali biełastaczanie haradzkoha hałowu, ale hrodzienski hubernatar abodwa razy hetych wybaroŭ nie zaćwierdziŭ. U kancy haradzkim haławoj naznaczyli byŭszaho padatnaho inspektara Djakowa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Obrocznoje'''</span> st. Mosk.-Kazanskaj żal. dar. Nidaloka hetaj stancii pasażyrski pojezd szto iszoŭ da Pienzy saskoczyŭ z rejkaŭ dziela taho szto na ich upopierak palażyū niechta druhija rejki.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetaj katastrofie na miejscy zhinuła 14 asob, a 15 jość pakaleczanych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeu.'''</span> Żyda Bejlisa, katoraho winawacili, szto bytcym jon zabiŭ Andruszu Juszczynskaho prysiażnyje sudździ apraŭdali.</br> {{gap|1.5em}}— Pa prośbie rasiejskich patryotycznych arhanizacijaŭ u Safijskaj cerkwie adbyłosia żałobnaja nabażenstwa za niaboszczyka Andruszu Juszczynskaho. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Hrecka-Tureckija pierahawory</center> </div> jak danosiaé aposznija telehramy pamalenku prybliżajucca da kanca, ale jesz cze jość nikatoryja trudnaści, dziela katorych pierahawory hety praciahnulisia. Hrecija damahajecca kab Turcija darawała winu tym turkan, szto służyli nie swajej baćkaŭszczynie, a za hroszy — czużoj, Hrecii, dyk Turcija na heta nia hodzicca.</div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pahraniczny spor</center> </div> miz Serbijaji Baŭharyjaj naszczot Bużydaryckaho wajennaho postu, zachoplanaho nidaŭna Serbami, ŭżo zakonczyŭsia i stała na tym, szto hety „post“ budzia ni taho ni druhoha hasudarstwa. Baŭharskija wajska adstupiać ad jaho na 30, a Serbskija na 100 metraŭ (metr — bliska paŭtara arszyna). <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Na Dalokim uschodzie.}}</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Miż Raslejaj i Kitajam</center> </div> zrabiłasia umowa pa katoraj Rasieja dastała nikatoryja prawy nad kitajskaj staranoj Manholijaj.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaho Japonskaja hazeta „Dzidzi“ pisza, szto umowa heta jość wialikszaj udaczaj rasiejskaj dyplamacii, katoraja zdaleła biez nijakaj wajny padczynić Rasiejskim upływam wializarnuju staranu. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''U Ameryca.}}</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Miż Złuczanymi Stanami i Meksykanskaj respublikaj <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''wajna wisić na wałasku</center> </div> Meksykancy wybrali sabie prezydenta, ale jon nie padabajecca Złuczanym Stanam dziela taho, szto jon pryjaciel Japonii i hatoŭ zawiaści z hetym hasudarstwam zhodu i roznyja sprawy, czaho nia choczecca Złuczanym Stanam. Woś jany wystawili swajo wojska jak da bitwy i damahajucca, kab toj prezydent admowiŭsia ad hetaho stanowiszcza.</br> {{gap|1.5em}}Szto z hetaho budzie, pażyǔszy paczujem. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Katastrofa u Melun.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}S pryczyny papsawańnia u rejkach skory pojezd najechaŭ na pasażyrski.</br> {{gap|1.5em}}Achwiaroŭ katastrofy nie padrachawana, ale każuć, szto zhinuła 50 asob na śmierć i kolki dziesiatkaŭ pakaleczana. Wagzał u Melun ciapier wyhladaje jak aboz. Pryjszło kolki palkoŭ wojska, katoraja niasie ratunak niszczaśliwym. Szto minutu pryjeżdżajuć samajezdami swajaki achwiaraŭ i paŭtarajucca sceny, ad katorych nia można udzierżacca ad płaczu. Niekolki ksiandzoŭ niasuć relihijnuju pomacz. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Śmierć miljonera.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Kolki dzion tamu nazad u pojeździe pamior nahła amerykanski miljonier Charles Gilbert Gates, znany ŭsiamu świetu z raskidliwaści. Gates mieŭ 250 miljonaŭ frankaŭ (bolsz 100 miljonaŭ rubloŭ) hadawoho dachodu. Jon mieŭ nia tolki samajezdy, szto prajeżdżali 120 mil u hadzinu, ale swaje pojezdy małankawaj bystraty i swaje najlepiej ustrojanyja „jachty“ (wadzianyja maszyny) katorymi u 5 dzion prajeżdżaŭ z {{перанос пачатак|Ame|}} <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 9ia64d5lnhxtxc3e2qxr23lg86ek7le 300953 300952 2026-10-16T20:37:52Z RAleh111 4658 300953 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|pa|sażyrski}} najechaŭ na tawarny, szto stajaŭ na placformie. Pry hetym mocna pakaleczyła adnaho kanduktara Jakimiuka. Bolszaho niszczaścia ni zdaryłasia, bo pojezd mieŭ stanawiccca, dyk iszoŭ pamału.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Hrodna.'''</span> Huberski statystyczny kamitet padliczyŭ szto ŭ huberni hetaj, zajmajuczaj 340,584 kwadratnyja wiarsty 1 studnia 1913 hodu było, adliczyŭszy wojska, szto tut kwatarujecca 1,883.341 asoba ŭ tym liku mużczyn 950,560 i kabiet 932,781.</br> {{gap|1.5em}}Za 1912 hod naradziłasia u huberni 32,484 chłopcy i 30,260 dziaŭczat; pamierło 18,198 chłapcaŭ i 16,728 dziaŭczat. Ażanilisia 14,402 pary.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełastoк.'''</span> Hrodz. hub. Dwa razy wybirali biełastaczanie haradzkoha hałowu, ale hrodzienski hubernatar abodwa razy hetych wybaroŭ nie zaćwierdziŭ. U kancy haradzkim haławoj naznaczyli byŭszaho padatnaho inspektara Djakowa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Obrocznoje'''</span> st. Mosk.-Kazanskaj żal. dar. Nidaloka hetaj stancii pasażyrski pojezd szto iszoŭ da Pienzy saskoczyŭ z rejkaŭ dziela taho szto na ich upopierak palażyū niechta druhija rejki.</br> {{gap|1.5em}}Pry hetaj katastrofie na miejscy zhinuła 14 asob, a 15 jość pakaleczanych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeu.'''</span> Żyda Bejlisa, katoraho winawacili, szto bytcym jon zabiŭ Andruszu Juszczynskaho prysiażnyje sudździ apraŭdali.</br> {{gap|1.5em}}— Pa prośbie rasiejskich patryotycznych arhanizacijaŭ u Safijskaj cerkwie adbyłosia żałobnaja nabażenstwa za niaboszczyka Andruszu Juszczynskaho. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{x-larger|'''Na Bałkanach.}}</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Hrecka-Tureckija pierahawory</center> </div> jak danosiaé aposznija telehramy pamalenku prybliżajucca da kanca, ale jeszcze jość nikatoryja trudnaści, dziela katorych pierahawory hety praciahnulisia. Hrecija damahajecca kab Turcija darawała winu tym turkan, szto służyli nie swajej baćkaŭszczynie, a za hroszy — czużoj, Hrecii, dyk Turcija na heta nia hodzicca.</div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pahraniczny spor</center> </div> miz Serbijaji Baŭharyjaj naszczot Bużydaryckaho wajennaho postu, zachoplanaho nidaŭna Serbami, ŭżo zakonczyŭsia i stała na tym, szto hety „post“ budzia ni taho ni druhoha hasudarstwa. Baŭharskija wajska adstupiać ad jaho na 30, a Serbskija na 100 metraŭ (metr — bliska paŭtara arszyna). <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{x-larger|'''Na Dalokim uschodzie.}}</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Miż Raslejaj i Kitajam</center> </div> zrabiłasia umowa pa katoraj Rasieja dastała nikatoryja prawy nad kitajskaj staranoj Manholijaj.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaho Japonskaja hazeta „Dzidzi“ pisza, szto umowa heta jość wialikszaj udaczaj rasiejskaj dyplamacii, katoraja zdaleła biez nijakaj wajny padczynić Rasiejskim upływam wializarnuju staranu. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{x-larger|'''U Ameryca.}}</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Miż Złuczanymi Stanami i Meksykanskaj respublikaj <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''wajna wisić na wałasku</center> </div> Meksykancy wybrali sabie prezydenta, ale jon nie padabajecca Złuczanym Stanam dziela taho, szto jon pryjaciel Japonii i hatoŭ zawiaści z hetym hasudarstwam zhodu i roznyja sprawy, czaho nia choczecca Złuczanym Stanam. Woś jany wystawili swajo wojska jak da bitwy i damahajucca, kab toj prezydent admowiŭsia ad hetaho stanowiszcza.</br> {{gap|1.5em}}Szto z hetaho budzie, pażyǔszy paczujem. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{x-larger|'''Katastrofa u Melun.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}S pryczyny papsawańnia u rejkach skory pojezd najechaŭ na pasażyrski.</br> {{gap|1.5em}}Achwiaroŭ katastrofy nie padrachawana, ale każuć, szto zhinuła 50 asob na śmierć i kolki dziesiatkaŭ pakaleczana. Wagzał u Melun ciapier wyhladaje jak aboz. Pryjszło kolki palkoŭ wojska, katoraja niasie ratunak niszczaśliwym. Szto minutu pryjeżdżajuć samajezdami swajaki achwiaraŭ i paŭtarajucca sceny, ad katorych nia można udzierżacca ad płaczu. Niekolki ksiandzoŭ niasuć relihijnuju pomacz. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{x-larger|'''Śmierć miljonera.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Kolki dzion tamu nazad u pojeździe pamior nahła amerykanski miljonier Charles Gilbert Gates, znany ŭsiamu świetu z raskidliwaści. Gates mieŭ 250 miljonaŭ frankaŭ (bolsz 100 miljonaŭ rubloŭ) hadawoho dachodu. Jon mieŭ nia tolki samajezdy, szto prajeżdżali 120 mil u hadzinu, ale swaje pojezdy małankawaj bystraty i swaje najlepiej ustrojanyja „jachty“ (wadzianyja maszyny) katorymi u 5 dzion prajeżdżaŭ z {{перанос пачатак|Ame|}} <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> thlxn4th7lud2u961qr4nf8n87qd72x 104 128753 300954 297369 2026-10-16T20:44:21Z RAleh111 4658 300954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{перанос канец|Ame|ryki}} u Eǔropu. Jon razdawaǔ u hod ceły miljon na haścincy. Pamior na 37 hadu życia zusim straciǔszy życiowyja siły i ni pakinuŭszy nijakaho naślednika. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <center>{{x-larger|'''U sadzie.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Kali chto lubić jeści hruszki dy jabłyki nichajże ni lanujecca pachadzić ciapier z wosieni pakul nie zamierzła ziamla kala pryszczepaǔ, złaszcza kala małych, dy małażawych. Ciapier paczynajuć lepiej karmić parsiukoǔ na słaninu. Dobra kab hetych kormnikaŭ zusim nia wypuskać z zaharadki, ale dzie ich wypuszczajuć, dyk jany szelmy lubiać czasami hryści drewy, złaszcza maładyja. A to czeszuczysia niraz łamajuć drewy. Woś ciapier treba paabharadżywać pryszczepy kałoczkami, katoryja paŭhaniać u ziemlu kruhom pryszczepaŭ a u wierchu pazwiazawać. Ale sałomaj ciapier nia treba abwiazawać pryszczepaŭ u takich sadoch, dzie mohuć chadzić świnie, bo jany lubiać ciahać sałomu u biarłoh dyk razam s sałomaj zaciahnuć u chleŭ i pryszczep. Dyk hetu rabotu treba adłażyć na tady, kali użo budzie hłyboka śniehu, dyk tady świnie nie jduć kala pryszczepaǔ. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Płaszcz Mahameta.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}Austryjackaja palicyja arysztawała rasiejca Butina, katory służaczy u wojsku bauharskim pry zabory bauharcami Adrynapola ukrau płaszcz tureckaho praroka Mahameta, szto prachowywausia u adnym tamasznym meczecie. Adabrany plaszcz addali tureckamu pastu, katory pasłau jaho iznou u Adryanopal. Butina wypuścili na wolu. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowyja paradki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.6"> {{gap|1.5em}}Ad 1-ho śnieżnia hetaho hodu na czyhunkach uwodzicca taki paradak, szto zdajuczy dla pierasyłki bahaż można budzie dapisywać — na czyjo imia jon wysyłajecca i tady kwitok moża iści razam z bahażom biez asobnaj płaty za jaho pierasyłku. Dahetul treba było kwitok wysyłać pocztaj addzielna. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja czyhunka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ad Usich Światych liczycca atkrytaj na Sibiry nawaja Tiumień-Omskaja żal. daroha. Znaczyć i Sibir pa trochu ażyulajecca. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}70) Recz nia douhaja, a kanca ni maja.</br> {{gap|1.5em}}71) Ad ahnia ustaje, ad dażdżu kładziecca. </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/33|№ 33]].</center> </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Times New Roman; letter-spacing: 0px;"> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/31|№ 31]].}}</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}68) Skarwada świszcza, jak mazajuć jaje nabretuju.</br> {{gap|1.5em}}69) Lod. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ni daj nia susied, a daj sabie niet.</br> {{gap|1.5em}}Swaja kaszula bliżej cieła.</br> {{gap|1.5em}}Aci, aci, da nima czaho daci. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Times New Roman; letter-spacing: 0px;"> <center>{{larger|''U znachara.}}</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Woś biarecie hetaho lekarstwa i prymajcie pa stolki kaplau, skolki hadou choczycie żyć — tolki nia bolej, bo budzie bieda; bywali wypadki, szto chto wypiu bolsz, czym treba było, dyk paśla żyu i żyu biez kanca aż musili jaho kałom zabiwać. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Na kiermaszy.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— A ci dobraja heta karowa?</br> {{gap|1.5em}}— Na małako to jana dobraja i nie badziecca, tolki trochi brykajecca jak doisz.</br> {{gap|1.5em}}— Nu heta niczoha: ja daić nia budu, a żonka. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Францішак Пяткевіч|F. Pietkiewiczu]]'''</span> u Piaciarburzie. Marki atrymali, dziakujem; cieszymsia szto hazeta padabajecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Уладзіслаў Чаржынскі|Wł. Czerżynskamu]]'''</span> u Starakamiennaj. Marki atrymali, dziakujem. „Biełarusa“ wysyłajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pani Perkouskaj'''</span> u Maćkoŭcach. Predpłatu na „Biełarusa“ atrymali, daiakujem. Hazetu wysyłajem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса||height=1px}}{{Накіравальная рыса||height=1px}} {{block center/s|style=width:100%;}} <div style="margin-bottom:-1em; margin-top:-1em; text-align:justify; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{gap|1.5em}}'''Usim. Chto adzierżyć liszni № „Biełarusa“, nichaj jaho addaść takomu susiedu ci znajomamu, chtob zaachwociusia wypisać sabie hetu hazetku. </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса||height=1px}}{{Накіравальная рыса||height=1px}} <div style="margin-bottom:1em;"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 60n2g2ia1odv0bfsfh3d1kq4jnt8l7q 104 128783 300946 297345 2026-10-16T20:15:23Z RAleh111 4658 300946 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 7 Listapada 1913 hodu'''|right='''№ 32.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pa"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Pa naszych wioskach.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|II.}}</center> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Szto u nas pa wioskach śpiewajuć?</br> {{gap|1.5em}}Na hetaje pytańnie kożny wiaskowy czaławiek atkaża: „Usielakija pieśni; i brydkija, i pabożnyja, i swieckija, i prostyja, i maskoŭskija, i polskija — czaho choczecie, ŭsio można znajści!“ I praŭda, jak padydziesz pad biełaruskuju wiosku wiasnoju, ŭ letku ci wosieńniu, zaraz paczujesz hałasy rodnaj pieśni. Spiewaja jaje araty iduczy za płuham cí baranoj, śpiewajuć kabiety i dzieŭczaty iduczy ŭ pola da raboty i pry rabocie i waraczajuczysia s pola da chaty, spiewajuć pastuszki pasuczy bydła… słowam spiewajuć ŭsie, chto ano maja hołas i wiasiołaść u duszy. I pieśnia ludzkaja zliwajecca tady ŭ adzin ton s pieśniaju cełaj pryrody, s szumam lasoŭ i pola, s pieśniami ptuszak… I lohka, lohka robica tady na sercy, czujuczy radaść u hetych hałasach — lohka złaszcza czaławieku, szto zimku prawioŭ u wialikim horadzie, {{абмылка|izie|dzie}} można nahledzicca i nasłuchacca ŭsiaho i ŭsialakaho, tolki nie swaho rodnaho, biełaruskaho.</br> {{gap|1.5em}}Pieśnia — heta hołas duszy. Jak kożny czaławiek maja duszu i zmysły i atczuwaja ŭsio toje, szto jaho datycza, tak sama kożny czaławiek maja radaść abo smutak, lohkaść abo ciażkaść na sercy — i hetaje atczucie, hety swoj bol ci wiasiołaść wykazwaja ŭ mowie, abo wyliwaja ŭ pieśni. Kali ŭsio idzie dobra i szczasśliwa ŭ haspadarcy, na poli, ŭ chaci — to mima woli wyrywajecca z duszy czaławieka:</br> {{gap|1.5em}}''Czamu mnie nia pieć — czamu nia hudzieć, — kali ŭ majej chatancy — paradak idzieć?</br> {{gap|1.5em}}I wiasioła tahdy czaławieku i zdajecca, szto świet, ludzi, praca, żyćcio nawat samaje stanowicca czymś lepszym jak zaŭsiody i milejszym. A kali iznoŭ nia służyć zdaroŭje, abo zdarycca jakoje nieszczaście ū haspadarcy, ci na poli, ci ŭ chaci, ci ŭ siemji nimasz zhody, tahdy sciśniecca serce i ŭżo nia pieśnia, ale narakańnie i stohny wyrywajucca z duszy czaławteka.</br> {{gap|1.5em}}Każuć, szto jak ptuszku paznajuć pa hołasie, tak sama czaławieka pa pieśni. Czaławiek sumny, harotny redka kali budzie śpiewać, a kali zaśpiewaja, to ŭ pieśni jaho słyszycca płacz niadoli i żalba na swajo sumnaje żyćcio. Czaławiek znoŭ wiasioły budzie śpiewać i śpiewać biez kanca i ŭ noci jaho lażyć niejkaści swaboda, jasnasć — lohkaść i pryjemnaść. Bywajuć jeszcze i takije, szto zusim nia śpiewajuć ni wiesialacca; hetkich nazywajuć adludkami moża dziela taho, szto ich — wielmi mała.</br> {{gap|1.5em}}Jakija pieśni najbolsz słyszucca u nas na Biełarusi? Ci wiasiołyja, udałyja, bojkija ci moża bolsz sumnyja i biazdolnyja? Na heta atkaz zdajecca lohki: Najbolsz czuwać u pieśni naszaho sielanina notu sumnuju, malodyju nudy, słowy ciażkaj doli i jenk pakryŭdżanaj padniawolnaj istoty. I nia dziwa — 3 stalećcia ciażkaho żyćcia adbilisia na duszy biełarusa. Nia mieŭ jon swabody nacionalnaj i hramadzianskaj, nia mieŭ swabody żyćcia palitycznaho, żyŭ siratoj pakryŭdżanaj ad swaich i czużych, dyk hetaje harotnaje żyćcio wyrabiło ŭ jom<section end="Pa"/><noinclude></noinclude> 7jikityc7pywge1he5v7wjsnb6kkxzz 104 128785 300936 297350 2026-10-16T20:13:27Z RAleh111 4658 300936 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Skul"/>''Ty paŭstała z mużykoǔ</br> {{gap|2em}}''Zbudzić son</br> {{gap|2em}}''Ichnich bied… ''Z czasam postupu jdziesz,</br> {{gap|2em}}''Jak wiasnowaje,</br> {{gap|2em}}''Jak słonce —</br> ''Nowy dumki nam niasiesz,</br> {{gap|2em}}''Kab wiaskowaj</br> {{gap|2em}}''Kab staronce ''Dać żyćcia supołam siłu</br> {{gap|2em}}''Miljonam —</br> {{gap|2em}}''Biełarusam…</br> ''Żyćcie rodna, kab nam było</br> {{gap|2em}}''I zakonam —</br> {{gap|2em}}''I chaǔrusam… ''Dyk szyrysia dumka Boża</br> {{gap|2em}}''Szyrej, bolej</br> {{gap|2em}}''Miży nami</br> ''Budź ty ǔsiohdy na staroży</br> {{gap|2em}}''Naszaj doli</br> {{gap|2em}}''Użo wiekami!.. {{gap|6em}}<span style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.5px;">''Tamasz Kancawy.</span> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Skul"/> <section begin="Deniś"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Deniś.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Dziǔny byǔ chłapiec, hety Deniś. Moża tamu, szto nia było ǔ jaho ǔżo ni baćki ni maci, moża tamu, szto wyras jon pamiż czużyncaǔ i naciarpieǔsia ŭsiaho — lażała na jaho twary i woczkach niejkaści hłybokaja zaduma, niejkiś smutak, tasknota… Wosieńniu bywała siadzia jon pry aknie, abaprecca ab ścienu, pałożyć swaju hałoŭku na ruku i doŭha, doŭha siadzić jon hetak uhladajuczysia ǔ wakno. Ab czom jon dumaja, jakija myśli ŭ jaho haławie? Ci słuchaja jon zawywańnia wietru, szto jak dziki karszun kurycu — dziare strachu, tarmosić aknom i hudzić u komini? Ci ǔhledajecca na dożdż, katory jak siwieńki paraszok syplecca z nieba i ciarebić pa aknie?</br> {{gap|1.5em}}Nastupili dni ciomnyje sumnyje; chmary, szto daǔniej jak lohkija wiesiałuszki nasiliś pa niebi, ciapier szczarnieli, pawiśli, zhuscieli… Zaciahnuli jany ǔsio nieba i hetak, szto świet wydajecca maleńkim i niejkim strasznym, bo zdajecca szto hetaja czarnata, katoraja zakryła słonca, miesiac i hwiezdaczki zarasże laża zusim na ziemlu i prydusza saboj usio żywoja…</br> {{gap|1.5em}}A Deniś apuściǔszy hałoŭku ǔsio siadzić i uhladajecca na hety chmary i straszno jamu robicca, jak druhi raz nadychodzić adna na druhuju i zdajecca woś uderacca jany adna ab druhuju i zwaliǔszysia abiedźwie zahubiać ǔsio czysta. I śledzić jon dożdżyk, prysłuchajecca wietru buszujuczamu pa wioscy, pa drewach, dabiwajuczamusia da akna i dźwiarej… Jamu zdajecca, szto ǔwieś świet żywy, szto nieszta żywoja hetak szumić i trasie i buszuja…</br> {{gap|1.5em}}A kali zima pryjdzie i pacznuć dzieci ǔ szkołku chadzić, dyk i Deniś pojdzia, siadzia ŭ kutoczku i słuchaje, szto haworyć nastaŭnik… A toj hawaryǔ ab ludziach, katoryja dzieś daloka za morami żywuć, hawaryǔ ab zorkach i miesiacy jasnom, ab takich krajach, dzie słonca paŭroku nie zachodzić, a paśla praz paŭroku bywaja nocz, ab mory-akijanie wialikim takim, szto jak adjedzisz na karabli na siaredzinu, dyk nidzie i bierahu nia widać a hłyboki jon szto aż strach.</br> {{gap|1.5em}}Hawaryǔ a Bohu i niebie, a Panu Jezusie, szto chadziŭ kaliś na ziamli tworaczy roznyja cudy i dabro dla ludziej, ale ludzi Jaho nie paznali, zamuczyli i ukryżawali.</br> {{gap|1.5em}}Hawaryǔ ab duszach pamiorszych ludziej, szto iduć da nieba, da czysca ci da piekła, kudy zasłużyć czaławiek u żyćci i na szto Boh ich asudzić pry śmierci.</br> {{gap|1.5em}}Usłuchaŭsia Deniś usich hetych cudeńkaŭ i serca jaho zamirało s cikawaści i żadańnia uhledzić usio heta i pabywać tam. I pieranosiŭsia jon myślaj tam daloka za mora, da tych ludziej, szto ǔ ciopłych krajoch zywuć, dzie zimy nikoli nibywaja; tudy dźie zorki mirhajuć i miesiac jasny świecić; u toj czas, kali Pan Jezus pa ziemli chadziǔ i dziaciej da siabie klikaŭ, pieściǔ ich na swaje ruki braŭ</br> {{gap|1.5em}}Dumaŭ Deniś a duszach ludzkich, szto wyszli s cieła, a duszach baćkoǔ swaich, katoryja ǔżo tam u niebi, dzie anieli hrajuć, dzie dobra ǔsim, dzie nima nijakaj kryǔdy i niazhody, i nichto nad druhimi nia zbytkujecca… a jon tut adzin pakinuty na ziamli, zabyty, biez radni, biez swaich, nima, chtoby jaho pryhałubiǔ, pakachaŭ, skazaŭ słowa łaskawaje i ciażka, tak ciażka rabiłosia czasam Denisiu na sercy, szto slozki paczynali płyǔci pa jaho chudzieńkim twary i hrudzi jak łancuhom sciskała.</br> {{gap|1.5em}}— Ja tut czuży, dumaŭ jon, mianie jszcze dzicianiom prywieźli siudy apiekuny, a dzież staronka maja, dzie radnia maja? Kali prydzie wiasna dy leta, kali nastanuć dni jasnyje świetłyje, kali zawaruszycca usio ǔ pryrodzie i les i {{перанос пачатак|po|la}} <section end="Deniś"/><noinclude></noinclude> kn65ur3unf4qacvgsyhxn9w3v0eiwrz 104 128787 300934 297360 2026-10-16T20:11:54Z RAleh111 4658 300934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ś-ja"/>miłaści Chrystusa pazwoliǔ baćka jej adzieć tercyjarski habit, szto i zrabiła z wialikaj radościaj u dzień Niepokalanaho Paczaćcia M. Boskaj, da katoraj ad dzincinstwa była wielmi pabożnaja.</br> {{gap|1.5em}}Staŭszysia tercyjarkaj Maryjanna tym haraczejszaj paliłasia pabożnaściaj. Wypaŭniajuczy najściślej usie abawiazki rehuły hetaho zakonu jana i ad siabie dadawała roznyja pakuty i zaŭsiody nasiła hostruju wałasianicu. Spała nia bolsz dźwioch hadzin i na ćwiordym, jeła zusim mała, tolki chleb i toj pasypany pałynom. Adnak dziela hetkaj pabożnaści i chwarawitaści ni zanidbała i pracy. Jana tym bolej pracawała i z hetaho żywiła siabie, kolki inszych tercyjarak i rodnych. Cełyja dni i noczy, pry usiakaj pracy ni pakidała razmyszlać mukaŭ Chrystusa, dziela czaho niraz pakazywaŭsia jej Pan Jezus i mieła na dałoniach i nahach i ŭ baku blizny ranaŭ Chrystusa, ale uprasiła Boha, kab hety blizny nia byli widać na wierchu, a kab tolki bol jana czuła ŭ hetych miejscach. Cnotu anielskaj czystaści zachawała da śmierci ni naruszanuju i mieła ŭ sabie takuju siłu hetaj cnoty, szto i druhije praz jaje stawalisia czystymi. Bahataja ŭ roznyja cnoty i łaski Boskija, naciarpieŭszysia roznych prykrościaŭ ad świetu majuczy 77 hod ad rodu pamiorła 6 kastrycznika 1791 hodu. Da światych Da światych zaliczyŭ jaje Papież Pius IX. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ś-ja"/> <section begin="Naruszaŭcy"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wioska Naruszaûcy'''</span> Wilenskaj huberni Aszmianskaho paw. Alszanskaj wołaści. U hetaj wiosca, u paslednich czysłach kastrycznika, zładzieja napali na waśmidziesiaci hadowuju babu, katoraja żyła na wyhanie ŭ kurnaj chatca. Ulezszy praz wakno u chatku, stali jaje muczyć raznymi sposabami, kab addawała hroszy; bili jaje palenam pa piatach, kałoli szyljami, nażom wadzili pa horła, nareszcie prystawili rawalwer da zuboŭ i skazali: „konczym tabie żyćcio, kali niaaddasi hroszej“. Starucha musiła pryznacca, szto maje paŭczwarta rubla zakruczanyja ǔ suwoj pałatna, zładziei zabrali hroszy i tym pałatnom ukrucili babu i kinuli pad łożka, a sami uciakli. Ich zławić ni ǔdałosia. {{справа|''F. A.{{gap|1.5em}}}} <section end="Naruszaŭcy"/> <section begin="Zawidnaja"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wioska Zawidnaja'''</span> Ziembinskaj woł. Barysaǔskaha paw. Minskaj hub. Aposznimi czasami było woś jakoje niszczasnaja zdareńnia. Żychar hetaj wioski Palanski, czyściǔ studniu byǔ na dnie i naliwaǔ wadu ǔ cebry, hetym czasam waźmi dy czaść izrubu z wierchu abwaliłasia i zabiła Palanskaha na śmierć; astałasia ŭdawa i piaciora drobnych dzietak biez haspadara.</br> {{gap|1.5em}}Treba ǔspomnić kolki słoŭ i ab wioscy Zawidnaj. Biednaja hetaja wioska! Haspadarka wiadziecca wielmi kiepska, haspadary nia rupiucca ǔpraŭlać pola: jeszcze niekatoryja baranujuć smykami, a ziamla ciażkaja. Na hetkuju ziamlu treba dobrych pryładaŭ, ali Zawidniancy ab hetym nia rupiucca bo wiedama, czaławiek u bidnacie jak sonny. Dziaciej pasyłajuć u szkoły redka chto i to tolki na adnu zimu, abo i taho nie. Dyk praz hetki czas sztoż jano nawuczycca? Tak i żywuć bliska ǔsie niewukami, dyk i hazet nichto nia czytaja, a praz toja nia wiedajuć, szto robicca na świeci, i szto treba byłob rabić dziela palapszeńnia doli. Jość dźwie ǔdawy, szto tarhujuć harełkaj.</br> {{справа|''Swoj.{{gap|1.5em}}}} <section end="Zawidnaja"/> <section begin="Kiana"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dwor Kiana'''</span> Wil. hub. i paw. Rukonskaj woł. U hetym dware pan W. Sławinski arhanizuje sielska-haspadarskaje kołca. Użo nawat pazapisywałasia nimała haspadaroŭ ale niekatoryje bajacca, kab nia było heta kaliś czasam i niadobra, bo każuć szto Pan uciahuje sielan u niejkija kołcy, abicaje im roznyje wyhady, a paśla kab ninakinuŭ panszczyny. Ale miż hetymi ludźmi jość i takije, katoryja chacielib mieć ni tolki hetaje kołca ale i swaju kołcawuju kramu, kab mieć hdzie kupić dobry tawar i pa nidarahoj canie. Hetyja ludzi śmiajucca s tych pustych haworak i ŭmawlajuć haspadaram bajaźliwym, szto nikoli panszczyzny nia budzie. Kienskije haspadary, katoryja pazapisywany ŭ kołca z wiasny hetaho hodu, dastali darma wiasnoj niekatorych nasieniaŭ i sztucznych nawozaŭ. Kołca hetaja maja użo prysłanyja dźwie haspadarskija pryłady: małatarniu i wiejałku (arfu) dziela karyści członkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Wialikaja biada pa naszych wioskach u tym, szto ich ziamla razciahnuta wuzieńkimi doŭhimi sznurami, katoryje, czasta bywaje, nachodziacca miż kustami swaich susiedziaŭ. Dyk razumiejecca tam karyści toj haspadar zusim mała abo i nijakoj ni maje. Nu ale musić kali prydzia toj czas, u katorym budzim pierachodzić na asabniaki, bo adna wioska u naszaj wołaści ŭżo czuć lipić. {{справа|''L. M.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kiana"/><noinclude></noinclude> 6ssg2g7p5uzzqke53d0mlj9cbkqiz7w 104 128788 300931 297343 2026-10-16T20:10:19Z RAleh111 4658 300931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pa razparadżeńniu J. E. ks. Administratara miż duchawienstwam wilenskaj dyecezii stalisia takija pieramieny: ks. Jan Fordon szto nidaŭna byŭ naznaczany da kaś. św. Jana u Wilniu naznaczajecca na wikaraho da Franciszkanskaho kaścioła u Hrodnu, ks. Janowicz na probaszcza u Lipniszki; ks. J. Zimkus na wikaraho ŭ Marcinkancy, ks. Jozep Poniatoŭski na wik. da kaś. św. Jana u Wilni; ks. Joz. Chlewinski prob. z Biełaj Waki na prob. da Zalesia na miejsca ks. A. Puncula, katory pierawioŭsia ŭ Mahileŭskuju arcydyeceziju; ks. Daminik Gajlusz wikary z Radunia na prob. u Biełuju Waku.</br> {{gap|1.5em}}— <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Ks. Bol. Sperski,'''</span> szto nidaŭna wyjszaŭ s turmy wyjedzie za hranicu, bo ŭ Rasiei jamu ni pazwolać zajmać duchoŭnaho stanowiszcza. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U Akademii duchounaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Rektaram R-Katalickaj duchoŭnaj akademii u Pieciarburzie na miejsce zastaŭszaho arcybiskupam ks. Al. Kakoŭskaho maja być naznaczany b. prafesar tejża Akademii ks. Bałtruszys, a Warszaŭski prałat ks. Marceli Godleŭski budzie prafesaram u hetajże Akademii. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Biskupy polskije u Ameryca.</center> </div> {{gap|1.5em}}Żywuczyje u Ameryca palaki katoliki na ŭłasnaje starańnie dastali ŭżo druhoha biskupa, pierszym jość J. E. ks. Pawał Rhode, żywieć u Chikago, a ciapier wyświacili na biskupa ks. Edwarda Kazloŭskaho, katoraho naznaczyli Sufrahanam pry arcypiskupie u horadzie Milwaŭkee. Palaki dastali, bo staralisia, a kaliż Biełarusy buduć rabić padobnyje starańnia? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nawarot Bauharyi.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazety sztoraz czaściej piszuć, szto ŭsia Baŭharyja namierajecca pryniać katalictwo. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Katalictwo u Italii.</center> </div> {{gap|1.5em}}U aposznije hody ŭ Italii hłaŭnymi zahadczykami palityki byli żydy, katorych na hety stanowiszczy wybrali sacialisty i masony. Pry nidaŭna adbyŭszychsia wybarach adzierżali wierch katoliki i żydy tyja abo byli skiniany s tych stanowiszcz jakija zajmali, abo sami atkazalisia. Jość nadzieja szto katalikom budzie lepiej. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> 1-ho listapada pry Wilenskaj wulicy ŭ domie № 23 atkryli haradzkuju arteku.</br> {{gap|1.5em}}Kolki dzion pierad hetym adbyłosia atkryćcie i paświaczeńnie pażarnaho addziełu na Nowym horadzie.</br> {{gap|1.5em}}— Pry Himnazickim zawułku atkryłasia balnica d-ra Damaszewicza z addziełami: chirurhicznym (dzie robiać aparacii) i dla kabiet ciażkich i rodziaczych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">— '''Padziemnyje chody.'''</span> Kapajuczy hłubokija rawy dla ǔpuskańnia trubaŭ kanalizacyjnych na placy pry katedralnym kaściele natrafili na padziemnyje chody wymurawanyje hrubym muram. Mur hety jość astatkam scien daŭniejszaho kniaziaŭskaho zamku. U kanale hetym poŭna wady, dyk buduć jaje wypampowywać, a tady można budzie wiedać kudy wiadzie hety chod.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''— Za funt wina pa miesiacu turmy'''</span> dastali rabotniki tawarnaj stancii u Wilni Soboleŭ i Fiedorowicz. U boczca z winom, szto piarasyłałosia maszynaj jany wykrucili dziurku i wypili 9 funtaŭ wina. Heta wykryłosia i łasuny stali prad mirawym sudzioj, katory Sobolewa, jak zaczynszczyka asudziǔ na 6 miesiacaǔ turmy, a Fiedorowicza za pamahańnie — na 3-ry miesiacy. Razam znaczyć za 9 funtaŭ wina dastali 9 mies. turmy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Marcinowo'''</span> Wil. hub. Troc. paw. Sielanin Nestar Nebudroŭ 17 hadowy chłopiec wyciahujuczy s siena schawanuju tam strelbu zaczapiŭ niejak adwiedzianym kurkam i strelba wystreliła jamu ŭ hrudzi. Pamuczyŭszysia 2 hadziny Nebudroŭ pamior.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Świencianski'''</span> paw. Wil. hub. Kala płytoŭ na rece Naroczy sielanie: C. Mackiewicz, Ant. Lazareŭ, Aleks Harelik, Mik. Zienkowicz i Raman Wojda pawadzilisia miż saboj i pabilisia, pry czym Zienkowicz uderyŭ Wojdu żaleznym kałom pa haławie, dyk i zabiŭ jaho na miejscy. Zienkowicz niekudy uciok, a ŭsich druhich arysztawali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk h.'''</span> Wilenskaja sudziebnaja pałata ciahnie pad sud 6-ci adwakataŭ, katoryje upraŭlajuczy dziełami niejakaj Warchamiejewaj u rozny sposab rastracili bolsz 500 tysiacz rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk.'''</span> Minsk. hub. Niejaki pan Dimicz achwiarawaŭ horadu 5000 rubloŭ s tym, kab karystali z ich nie raniej jak praz 200 hadoŭ, bo za hety czas kapitał wyraście na 15 miljonaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Rakou'''</span> Minsk. h. Probaszcza tutejszaho ks. Karpowicza i jaho wikaraho ks.<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> d3rzngcjpmwq27sy55ttzy747jlh1u7 104 128789 300919 297364 2026-10-16T20:06:27Z RAleh111 4658 300919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>Mosiewicza ciahnuć pad sud za toje, szto jany prymajuć (bytcym nielegalna) ŭ katalictwo prawasłaŭnych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Apteki ziemskija.'''</span> U hetym tydni u Baranowiczach i Nowahrudku Minsk. hub. buduć atkryty ziemskija apteki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Barysau'''</span> Minsk. h. Abywatel p. Stabroŭski umirajuczy zapisaŭ na dobraczynnyje mety 30 tysiacz rubioŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kouna.'''</span> Huberskaja kamisija ziemlaŭstrojstwa praz minuŭszaje leta asuszyła 6000 dziesiacin bałotaŭ.</br> {{gap|1.5em}}— Pa rasparadzeńni huberskaj ułaści zamknuli klub intellihientaŭ, za toje, szto tam adbywalisia zabaronianyja ihry u karty na hroszy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Witebsk'''</span> Siebieżskaje ziemstwa starajecca ŭwiasci srażejszyja paradki, pradaży alkaholnych napitkaŭ, kab trudniej było ciomnym ludziam marnawać hroszy i zdarodje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dwinsk'''</span> abo Dinaburh Witeb. hub. U skorym czasie u hetym horadzie zawiaduć elektrycznyje tramwai. Na heta ŭżo jość plan, zaćwierdzany ministerstwam.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Rada ministraŭ zaćwierdziła prawo ab skasawańni serwitutnych paśbiszcz i lasoŭ u huberniach paŭnoczna-zachodnich i paŭdniowa-zachodnich.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warszawa.'''</span> Aposznimi czasami u Warszawie szyrycca posześć szkarlatyny.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Łodź.'''</span> Tutaka arysztawali 32 żydoŭ, katoryje akaleczylisia, dziela taho, kab nia jści ŭ sałdaty i kolki inszych asob akaleczyli s tej samaj metaj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nikałajeu.'''</span> Chiersonskaj hub. U pamieszczycy Arkas ukrali brylantaŭ na 60 tysiacz rubloŭ. Pani heta zwiarnułasia s prośbaj da syszczyka Krasoŭskaho, kab jon za 5000 rubloŭ znaszoŭ hetyje cennaści. Kr-ki atkazaŭ, szto pakul nie najdzie praŭdziwaho zabiŭcy Andruszy Juszczynskaho, ad usiakaj raboty atkazujecca. Każuć jon prakanany, szto pasadzić na ławu padsudzimych Wieru Czebierak.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeu.'''</span> Bejlisu apraŭdanamu sudom z usich staron prysyłajuć hroszy i pazdraŭleńnia. Każuć, szto jon budzie miljaneram.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Zwał pojezdu z rejkau.'''</span> U noczy z niadzieli na paniedziełak kala tawarnaj stancii u Wilni pojezd № 2 zwaliŭsia z rejak z niwiadomaj pryczyny. U hetu paru ŭ pojeździe było kala 150 czaławiek, ale szczaściam usie astalisia zdarowyje, tolki nikatoryje sa strachu pamleli. Pojezd strasanuŭsia tak mocna, szto nikatoryje u wahonach pazwalawalisia z miejscaŭ. Wahony urezalisia kołami u ziemlu. Rejki i szyny pałamalisia. Pakul usio panapraŭlajuć projdzie kala tydnia, tymczasam pojezdy mohuć chadzić tolki adnymi rejkami, szto astalisia cełymi; praz heta pojezdy na dźwie hadziny spoźniujucca. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div style="margin-bottom:0em;"></div> pamaleńku nastała ciszyna, chto wiedaje ci na doǔha. Ciapier asłabieŭszyje ad doŭhaj wajny bałkanskije hasudarstwy ǔsio radziać miż saboj abo s turkami ab warunkach zhody na dalej. Umowa ab zhodzie miż Turcijej i Hrecijej użo padpisana. Ciapier Turcija zaniałasia takimiż pierahaworami s Serbijaj. Rasieja, jak piszuć hazety, starajecca kab usie bałkanskije hasudarstwy nia wyłuczajuczy i Rumynii zrabili miż saboj krepki sajuz na zaŭsiody, kab hetkim paradkam stacca za wialikim kuskom nat apetyty Aŭstryi.</br> {{gap|1.5em}}Baŭharcy napisali atkryty list swajemu caru Ferdynandu u katorym dakarajuć jamu, szto zhłumiǔ na wajnu szmat hroszaj, zmarnawaŭ mnoha ludziej, praliŭ reczki krywi, a ŭ hetu paru zbiadnieŭ kraj ad taho, szto nia było kamu upraŭlać ziamli i za ǔsio heta Baǔharyja nia tolki, szto niczoha nowaho ni dastała, ale jeszcze i swajho szmat straciła. U kancy piśma wyrazna ǔzywajuć cara, kab adroksia karony. <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{larger|'''U Ameryca.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Miż Złuczanymi Stanami i Meksykam iszcze nie paczałasia wajna ale pałażeńnie robicca sztoraz horszaje. Prezydent meksykanski atkazaŭ, szto adrakacca ad swajho stanowiszcza ani dumaje i raspaczatuju walku budzie wiaści da kanca. <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{larger|'''U Kitai.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Hazeta „Daily Telegraph“ pisza, szto miż Anhlijaj i Japonijaj zroblana umowa ab upływach hetych hasudarstwaŭ na Kitajszczynu. Japoncy buduć mieć ŭpłyŭ na ŭschodniuju Manholiju, paŭdniowuju Mandżuryju i ŭchodniuju czaść Czili; Anhlija — na ŭsiu dalinu raki Jan-tse-ki-ang. <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{larger|'''Śniahi u Ameryca.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}U niekatorych miejscach Ameryki wypaŭ taki śnieh, szto pakryŭ ziemlu bolsz jak na arszyn hłubinoj. Ruch pajezdoŭ i telehraf zadzierżany. Na mory zhinuło kolki karabloŭ biaz wieści.</br><section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> rtogk4lsfe81pebahsgy8mjhlowo9fi 300922 300919 2026-10-16T20:07:23Z RAleh111 4658 300922 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>Mosiewicza ciahnuć pad sud za toje, szto jany prymajuć (bytcym nielegalna) ŭ katalictwo prawasłaŭnych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Apteki ziemskija.'''</span> U hetym tydni u Baranowiczach i Nowahrudku Minsk. hub. buduć atkryty ziemskija apteki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Barysau'''</span> Minsk. h. Abywatel p. Stabroŭski umirajuczy zapisaŭ na dobraczynnyje mety 30 tysiacz rubioŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kouna.'''</span> Huberskaja kamisija ziemlaŭstrojstwa praz minuŭszaje leta asuszyła 6000 dziesiacin bałotaŭ.</br> {{gap|1.5em}}— Pa rasparadzeńni huberskaj ułaści zamknuli klub intellihientaŭ, za toje, szto tam adbywalisia zabaronianyja ihry u karty na hroszy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Witebsk'''</span> Siebieżskaje ziemstwa starajecca ŭwiasci srażejszyja paradki, pradaży alkaholnych napitkaŭ, kab trudniej było ciomnym ludziam marnawać hroszy i zdarodje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dwinsk'''</span> abo Dinaburh Witeb. hub. U skorym czasie u hetym horadzie zawiaduć elektrycznyje tramwai. Na heta ŭżo jość plan, zaćwierdzany ministerstwam.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Rada ministraŭ zaćwierdziła prawo ab skasawańni serwitutnych paśbiszcz i lasoŭ u huberniach paŭnoczna-zachodnich i paŭdniowa-zachodnich.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warszawa.'''</span> Aposznimi czasami u Warszawie szyrycca posześć szkarlatyny.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Łodź.'''</span> Tutaka arysztawali 32 żydoŭ, katoryje akaleczylisia, dziela taho, kab nia jści ŭ sałdaty i kolki inszych asob akaleczyli s tej samaj metaj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nikałajeu.'''</span> Chiersonskaj hub. U pamieszczycy Arkas ukrali brylantaŭ na 60 tysiacz rubloŭ. Pani heta zwiarnułasia s prośbaj da syszczyka Krasoŭskaho, kab jon za 5000 rubloŭ znaszoŭ hetyje cennaści. Kr-ki atkazaŭ, szto pakul nie najdzie praŭdziwaho zabiŭcy Andruszy Juszczynskaho, ad usiakaj raboty atkazujecca. Każuć jon prakanany, szto pasadzić na ławu padsudzimych Wieru Czebierak.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeu.'''</span> Bejlisu apraŭdanamu sudom z usich staron prysyłajuć hroszy i pazdraŭleńnia. Każuć, szto jon budzie miljaneram.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Zwał pojezdu z rejkau.'''</span> U noczy z niadzieli na paniedziełak kala tawarnaj stancii u Wilni pojezd № 2 zwaliŭsia z rejak z niwiadomaj pryczyny. U hetu paru ŭ pojeździe było kala 150 czaławiek, ale szczaściam usie astalisia zdarowyje, tolki nikatoryje sa strachu pamleli. Pojezd strasanuŭsia tak mocna, szto nikatoryje u wahonach pazwalawalisia z miejscaŭ. Wahony urezalisia kołami u ziemlu. Rejki i szyny pałamalisia. Pakul usio panapraŭlajuć projdzie kala tydnia, tymczasam pojezdy mohuć chadzić tolki adnymi rejkami, szto astalisia cełymi; praz heta pojezdy na dźwie hadziny spoźniujucca. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:0.5em;"></div> <center>{{larger|'''Na Bałkanach.}}</center> <div style="margin-bottom:0em;"></div> pamaleńku nastała ciszyna, chto wiedaje ci na doǔha. Ciapier asłabieŭszyje ad doŭhaj wajny bałkanskije hasudarstwy ǔsio radziać miż saboj abo s turkami ab warunkach zhody na dalej. Umowa ab zhodzie miż Turcijej i Hrecijej użo padpisana. Ciapier Turcija zaniałasia takimiż pierahaworami s Serbijaj. Rasieja, jak piszuć hazety, starajecca kab usie bałkanskije hasudarstwy nia wyłuczajuczy i Rumynii zrabili miż saboj krepki sajuz na zaŭsiody, kab hetkim paradkam stacca za wialikim kuskom nat apetyty Aŭstryi.</br> {{gap|1.5em}}Baŭharcy napisali atkryty list swajemu caru Ferdynandu u katorym dakarajuć jamu, szto zhłumiǔ na wajnu szmat hroszaj, zmarnawaŭ mnoha ludziej, praliŭ reczki krywi, a ŭ hetu paru zbiadnieŭ kraj ad taho, szto nia było kamu upraŭlać ziamli i za ǔsio heta Baǔharyja nia tolki, szto niczoha nowaho ni dastała, ale jeszcze i swajho szmat straciła. U kancy piśma wyrazna ǔzywajuć cara, kab adroksia karony. <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{larger|'''U Ameryca.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Miż Złuczanymi Stanami i Meksykam iszcze nie paczałasia wajna ale pałażeńnie robicca sztoraz horszaje. Prezydent meksykanski atkazaŭ, szto adrakacca ad swajho stanowiszcza ani dumaje i raspaczatuju walku budzie wiaści da kanca. <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{larger|'''U Kitai.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Hazeta „Daily Telegraph“ pisza, szto miż Anhlijaj i Japonijaj zroblana umowa ab upływach hetych hasudarstwaŭ na Kitajszczynu. Japoncy buduć mieć ŭpłyŭ na ŭschodniuju Manholiju, paŭdniowuju Mandżuryju i ŭchodniuju czaść Czili; Anhlija — na ŭsiu dalinu raki Jan-tse-ki-ang. <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <center>{{larger|'''Śniahi u Ameryca.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}U niekatorych miejscach Ameryki wypaŭ taki śnieh, szto pakryŭ ziemlu bolsz jak na arszyn hłubinoj. Ruch pajezdoŭ i telehraf zadzierżany. Na mory zhinuło kolki karabloŭ biaz wieści.</br><section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> lnigsv9wmkj84ocaplgf2avrc27d5cn 104 128800 300912 297380 2026-10-16T20:03:52Z RAleh111 4658 300912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{gap|1.5em}}Adzin karabiel astanawiŭsia na niahłybokim miejscy dyk bura skinuła s pakładu 18 matrosaǔ. <center>{{larger|'''Hibiel japonskaho karabla.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Kala miejsca Noto na wostrawie Nipon japonski wajenny karabiel „Assagiri“ uderyǔsia ab skału i zhinuǔ z usimi, szto na im jechali. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zuby i żydy u wojsku.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Jość prawo, szto kali u nowabranca nistaje niekolki zubou, dyk jaho ni biaruć u wajenszczynu. Ciapier że pastanawili, szto hetaje prawa da żydoǔ ni stasujecca, bo czasta zdarałasia, szto jany sumyśla wyrywali sabie zuby, a by nia służyć. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zaćmleńnie słonca u 1914 h.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Ministerstwa aświety paczało rabić pryhatawańnia da ahladu majuczaho być u nas zaćmieńnia słonca u 1914 h. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Tyfus zwajawany.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Dwa wuczonyje francuzy daktary Wensan (Vincent) i Szantmerse (Chantemerse) naszli sposab skutecznaj abarony ad tyfusu, lekarstwam hetym jościaka zimnyja wanny i pryszczepliwańnie, jak i wospu. U senacie francuskim paǔstaǔ prajekt zahadać, kab usim sałdatam kaniecznie byǔ uszczeplany tyfus. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowyje syhnały.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}S pryczyny sztoraz czaściejszych katastrofaǔ na żaleznych darohach majuć uwiaści na hetych darohach nowamodnyje syhnały. Majuć ustroić tak, szto kali dwa pojezdy uzojduć na tyja samyja rejki, dyk budzie razlahacca huk jak ad harmatniaho strełu. Heta daść możnaść maszynistam u paru zastanawić pojezd. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Rabotniki u karala na abiedzie.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Anhlijski karol Jury V za szybkuju i starannuju adnowu jaho pałacu u Łondynie wydaǔ dla 500 raboczych, szto pracawali pry hetym, spaniały abied.</br> {{gap|1.5em}}Choć adzin pryznaǔ, szto za hetuju pracu należycca padziaka nia tolki panom inżynieram szto rabotaǔ dahladajuć, ale hetak sama i tym szto pracujuć rukami. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Czaho ludzi nia wydumajuć.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Adzin amerykanski fabrykant prydumaǔ kaszuli majuczyja pa 7 horsaǔ kożyn z asobnaho kuska papiery jak tolki adzin hors czuć prypeckajecca jaho można zdziorci i zdajecca, szto czaławiek nadzieǔ świeżuju kaszulu. Na druhim baku nadrukawana cikawaja apowieść. Dyk nikatoryje niczakajuć pakul hors zabrudzicca i zdzirajuć ich pa kolki u dzień, kab tolki praczytać szto dalej piszycca. Dyk fabrykant hety nia może paśpieć wyrablać hety kaszuli: tak szmat ich razkuplujuć. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}72) Letam sama zimna, a zimoj druhich hreja.</br> {{gap|1.5em}}73) Usiudy jaho poǔna, nichto nia widzić. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/34|№ 34]].</center> </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Times New Roman; letter-spacing: 0px;"> <center>{{larger|''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/32|№ 32]].}}</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}70) Piarścionik, abo kula.</br> {{gap|1.5em}}71) Dym. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Kiniż za sabój — znajdziesz prad saboj.</br> {{gap|1.5em}}Ni daj ubohamu, a daj patrebnamu. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Times New Roman; letter-spacing: 0px;"> <center>{{larger|''U akrużnym sudzie.}}</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Na ławie padsudzimych siadzić zdarawienny mużczyna, katoraho sudziać za paboj — starszy sudzia pytaja: — Chto ciabie budzie baranić? Mużyk ustaje, sciskaje kułaki i każa: — Mianie baranić? Mnie nikaho nia treba da abarony, chaj chto tolki zaczepić, dyk prawuczu ja jaho i sam! </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nia pytaǔsia.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Haradawy ubaczyǔszy zładzieja z nowymi botami pytaje:</br> {{gap|1.5em}}— Atkul ty ǔziaǔ hetyje boty?</br> {{gap|1.5em}}— Kupiǔ — atkazuje złodziej.</br> {{gap|1.5em}}— A skoliż kasztujuć?</br> {{gap|1.5em}}— Hetaho to ja nia pytausia? </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size:200%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Panu <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Альфонс Петрашкевіч|Pr. Krasoûskamu]]'''</span> pad Krajskam Wysyłajuczy rukapisy banderolaj prosim adznaczać nad adresam szto heta rukapisy da druku, inaksz poczta każa dapłaczywać za pierasyłku, liczuczy banderol za list.</br> {{gap|1.5em}}Panu <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''F. T.'''</span> z Dudzickaj wołaści. List, katory prosicie „razasłać pa ǔsiej Rasiei“ nia budzie drukawacca, bo nie padpisany praŭdziwaj familijaj i nie dadziany wasz adres. Prosim pisać, szto dobraho czuwać kala was i padpisywacca dziela wiedama radakcii praǔdziwaj familijaj, tady nadrukujem.</br> {{gap|1.5em}}Panu <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''A. Z.'''</span> u Horadnie. Marki atrymali, dziakujem, prośbu spaŭniajem.</br> {{gap|1.5em}}Panu <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Kaz. Swajaku]].'''</span> Twor piekny ale dla sceny trudny jeszcze pamiarkujem, moża szło wyjdźie. Kali łaska przyszlicie ciapieraszni swoj adres, bo nia wiedajem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса||height=1px}}{{Накіравальная рыса||height=1px}} {{block center/s|style=width:100%;}} <div style="margin-bottom:-2em; margin-top:-1em; text-align:justify; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{gap|1.5em}}'''USIM. Chto maja krychu czasu i dobraj woli nichaj pisza da nas, szto kala jaho czuwać złaszcza dobraho. Jak kala was żywuć, szto parablajuć, ab czym dumajuć? </div> {{block center/e}} <div style="margin-bottom:1em;"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> fgxvls27wx7rlykp7m56ckan35cvm7r 104 128961 300869 297598 2026-10-16T19:37:49Z RAleh111 4658 300869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 13 Listapada 1913 hodu'''|right='''№ 32.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pa"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Pa naszych wioskach.</center> </div> <center>{{larger|III.}}</center> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Chocieŭby ja jeszcze wiarnucca da piesień. Dobra, skaże mnie chto, haworyć hety Ryhor Klonowicz, szto nipatreba zabywacca swaich piesień, praŭda i toje, szto nijakaja pieśnia tak nie jdzie da serca, jak swaja prostaja, ale nieŭżoż taki śpiewać i śpiewać bez kanca?</br> {{gap|1.5em}}Bo czasam takaja hadzina prydzie, szto zdajecca, choć ty pad ziemlu leź, kab nie znać i nie baczyć hetaho świetu z jaho biadoju. — Ech, bratoczki, a ci my nia wiedajem taho, szto pieśnia, heta najlepszaje lekarstwa na hora, bo ŭsio adno budziem żyć na świeci z horam, ci bez hora — ad swaho licha nichto nia ŭciacze, dyk użo lepiej mnie zdajecca, zabycca ab hetom hory, zwalić jaho z swajej haławy — a zabyćcie hetaje czaławiek znachodzić tolki ŭ pieśni. I musić praŭdu ludzi każuć: ni śpiewaŭ, Boh chleba ni dawaŭ, paczaŭ spiewać, zaczaŭ Boh chleba bolsz dawać, tak sama i tut, dumaj ab hory, jano jeszcze bolszym budzie zdawacca, zabudźsia ab hory — jano szmat mieńszym stanie to użo lepiej zaśpiewać, kab hora mieńszaje było.</br> {{gap|1.5em}}Ale skul-że ŭziać hetych piesień, toż praśpiewajem adnu, druhuju, a patom użo i nimasz?</br> {{gap|1.5em}}To, to i jość, bratoczki, szto nima ŭ nas piesień, szto użo dzie-nie-dzie pastaralisia zabycca i zwieści swaju pradziedawu pieśniu i zamienić jaje czużoju, ale hetu kiepskuju sprawu można jeszcze paprawić zdabywajuczy sabie staraświeckije baćkawy pieśni.</br> {{gap|1.5em}}Mnoha jeszcze jość wiosak u naszaj staroncy, dzie szmat czaho śpiewajuć i takija wioski sływuć śpiewackimi. Tam ludzi staryje i maładyje znajuć mnoha piesień i ad ich pa susiedzku można szmat czaho pieraniać. Praŭda i heta, szto bywajuć takija pieśni, katorych dobry katolik ni pawinien nikoli śpiewać i hetych piesiań nam spiewać niemożna, bo jany nie prynosiać karyści dla nas, ale jeszcze — wialikuju kryŭdu: szpeciać duszu brydkim słowam, pamyszleniem, a może padajuć akaziju da hrechu druhomu — nichaj nas Boh baronić ad takich piesień. Ale, jak użo kazaŭ, paśpiewać ab swajom żyćci, ab swajoj doli, a wioscy i staroncy — ŭsiakomu można i nichto nam ich śpiewać nie zabarońwaje ni Boh, ni ludzi. A mnoha jość takich piesień pamiż ludziej; rachujuć ich na sotni, zbirajuć, spisywajuć i wydajuć ŭ kniżkach. Kniżak takich z naszymi pieśniami jość niekolki. Jość tam pieśni wałaczobnyja, jość światocznyja, dażynkowyja i roznyja druhija. A kolki ŭ hetych pieśniach radaści, smutku, kolki dumak a minuŭszczynie naszaj, a naszom żyćci… Choćby takaja kaladnaja pieśnia: <div style="margin-top:-1em;"></div> {{block center/s}} Pryjechała kalada na siwym koniku</br> Pastawiła konika ŭ adrynca,</br> Sama sieła u kucie na piasynca,</br> Pastaŭlała dudaczki na staŭpie —</br> Hrajcie dudaczki hałosna,</br> Skaczycie dziewaczki charosza {{block center/e}} <div style="margin-top:-1em;"></div> {{gap|1.5em}}Abo pieśnia z czasu panszczyny: <div style="margin-top:-1em;"></div> {{block center/s}} Da ŭ naszaho pana</br> Da nie dobraja sława:</br><section end="Pa"/><noinclude></noinclude> 90noln5c2sw0kpx27kcuup42j5mhd0i 104 128962 300870 297604 2026-10-16T19:38:58Z RAleh111 4658 300870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Pa"/>Pa miesiacu żyto żali,</br> Pa zaraam kopy kłali.</br> Ciomno ŭ poli ciomno,</br> Badaj tamu ciamniej było,</br> Chto da chaty ni puszczaje,</br> Da na polu nas trymaje.</br> Da my pozna z pola idziom,</br> Da pryhaniataho klaniom.</br> {{block center/e}} <div style="margin-top:-1em;"></div> {{gap|1.5em}}Abo wiasielnaja: <div style="margin-top:-1em;"></div> {{block center/s}} Pahladzi sia mateńka dy mienie addaŭszy</br> Dy niawiestku uziaǔszy,</br> Dy ǔstaniesz ranieńka, dy nima kaho budzici,</br> Woźmiesz wiadziorko, niema wadzicy.</br> Tyż budziesz dumać, szto wały pahnała</br> Dy twaje wały stajać u chlawie,</br> Dy twajo dzicia u czużoj staranie!</br> Pastuszki iduć, ty budziesz pytaci,</br> Jany tabie mateńko, nie buduć kazaci,</br> Dy woliki pryduć, dy mianie nie budzie,</br> Dy tabie, maja mateńka, horszy żal budzie… {{block center/e}} <div style="margin-top:-1em;"></div> {{gap|1.5em}}Abo matczynaja piejanaja nad kałyskaj swjho dziciaci: <div style="margin-top:-1em;"></div> {{block center/s}} Luli, luli, luli prylacieli kury,</br> Sieli na warociech, u czyrwonych bociech,</br> Stali sakataci, szto dziciaci daci,</br> Ni bobu karobu, ni harochu trochu,</br> Ni kałapień czarapień (?) ni jaczmieniu żmieniu,</br> Kania waranoho, byka paławoho,</br> Ciałuszku rahuszku, dziciaci na juszku.</br> {{block center/e}} <div style="margin-top:-1em;"></div> {{gap|1.5em}}Abo: <div style="margin-top:-1em;"></div> {{block center/s}} Aa, aa lulki paszoŭ katok u dulki,</br> Pamaroziǔ łapki, uzlez na pałatki,</br> Stali łapki hrecca, niedzie katku dziecca… {{block center/e}} <div style="margin-top:-1em;"></div> {{gap|1.5em}}Mnoha, mnoha jość takich piesień pamiż naszaho narodu — i hetyja pieśni, heta nasz skarb narodny, katory my pawinny pierachowywać. Bo jak czech, baŭharyn ci ukrainiec darażyć swaimi narodnymi pieśniami, tak sama pawinny darażyć i my, złaszcza ciapier, kali ŭżo żywiom na pradwieśni naszaho Biełaruskaho narodnaho adradzeńnia. Kaliś, kaliś, kali ŭżo ŭsie ŭ naszaj ziamlicy paczujuć i zrazumiejuć, chto jany i sercy ich razpalacca miłasciu da rodnaj staronki Biełarusi — ŭspomniać jany ab tych, katoryje pierachawali baćkaŭski skarb — narodnyja pieśni. {{справа|''Ryhor Klonowicz.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Pa"/> <section begin="U"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:1.5em; font-size: 240%; font-family:Georgia; letter-spacing: 0px;"> <center>''U listapadzie.</center> </div> {{block center/s}} ''Nadyszli Usie Światyje,</br> ''I zaduszki nastali;</br> ''Tumany paławyje</br> ''Nad ziamloj pazwisali. ''Doźdź mihlić biaz upynku,</br> ''Padbaǔlaja bałota,</br> ''Wiecier świszcza ǔ budynku,</br> ''Razczyniaje warota. ''Napaiǔszy skacinu,</br> ''Chlebarob ciśnia pleczy.</br> ''I pryszoǔszy ǔ chacinu</br> ''Bliżej sunicca k pieczy.</br> ''Redka słonca praz chmary</br> ''Na ziamielku ǔziraje,</br> ''Świet kładziecca na mary,</br> ''Skroś żyćcio zamiraje.</br> ''Czasam ściśnie u hrudy</br> ''Zamarozki bałota,</br> ''Sucha zrobicca ǔsiudy.</br> ''Uścichamirycca słota.</br> ''Lodam woźmucca łuży,</br> ''Zahartujecca reczka</br> ''I zdajecca — ǔ sciuży</br> ''I adlihi jdzie spreczka.</br> ''Nawat choład patrusić</br> ''Hrudu powierchu śnieham</br> ''I za nos cłopca ǔkusić,</br> ''Jak nia hreicca bieham.</br> ''Hlań nazaǔtra ściapleło,</br> ''Adlahło — słotna, zołka:</br> ''Hruda jznoǔ razamleła,</br> ''Adpuściłasia ziołka.</br> ''Usiudy hłucha i sumna,</br> ''Tolki pluchajuć koły</br> ''Na darozie, dy humna</br> ''Stuk skrywajuć wiasioły.</br> ''Dy s chlawoǔ hruk trapaczki</br> ''Ścicha bjecca pad strechi,</br> ''Dy na reczcy plask praczki</br> ''Budzić odhałas rechi.</br> ''Na rabinach miałuszki,</br> ''Żadna żyru szukajuć,</br> ''Dy siniczki, żaǔtuszki</br> ''Pa sukoch dreǔ latajuć…</br> ''List aposzni zwaliǔsia</br> ''Z rasachataho klonu,</br> ''I śnihir prytuliǔsia</br> ''Ǔ jom, nia mieǔszy prytonu.</br> ''Skora zazimak budzie:</br> ''Woś, ahledziǔszy chaty,</br> <section end="U"/><noinclude></noinclude> ge8i1fsyj47x4typ14ylicg6gv87iph 104 129024 300871 297707 2026-10-16T19:44:27Z RAleh111 4658 300871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Św"/>zahadaŭ hare padsunucca i jana pasłuchała i zrabiłasia miejsca dość na kaścioł i na świentar. Druhim razam zahadaŭ wozieru wysachnuć i jano wysachło. Inszym razam reczce Likus, szto wyliwajuczysia rabiła szmat szkody biednym ludziam, zahadaŭ nie padymacca wyszej bierahoŭ i jana pierastała wyliwacca. Pry ŭsich hetych cudach nawaroczywałosia szmat pahancoŭ, tak, szto kali prad smierciaj swajej chacieŭ dawiedacca, ci szmat jeszcze astałosia ni nawiernianych, akazałosia ich tolki 17 — jak raz stolki, skolki znajszoŭ chryścianaŭ abymajuczy biskupstwa. Pamior u 270 hadu 17 listapada i pachawany u kaściele, katory sam wystawiŭ, a katory paśla paświacili pad jaho imieńniem.</br> {{gap|1.5em}}Razważajuczy żyćcio św. Hryhora zaachwoczywajmosia mocna dziarżacca praŭdaŭ naszaj św. wiery i szyryć ich miż tymi, szto jszcze astajucca u ciamnacie niawiery abo falszu. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Św"/> <section begin="Alkowiczy"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''M. Alkowiczy,'''</span> Wilejskaho paw. Wilenskaj h. Krajskaj woł. Alkowiczy — heta parachwialnaje miasteczka z wielmi pieknym murawanym kaściołam, pastrojenym na miejscy byǔszaho dzierewiannaho, prastajaǔszaho tut biez mała 100 hadoŭ i prastajaŭszaho-b może być jeszcze paŭsotni jakoj, kab nia toje, szto jon, pośle 1905 hodu, zrabiŭsia ciesnym, i dziela hetaho skora byǔ założeny tut kaścioł murawany, katory pa niadoǔhim czasie i paświańcili. I ciapier usia Alkoǔskaja parachwija — ǔ prawie hardzicca takim kaściołam, wieża katoraho jak zorka na niebie, świecicca za 12 wiorst.</br> {{gap|1.5em}}Samyje Alkowiczy da hetych czasaŭ byli nie miasteczkam, ale wioskaj u 20 s czymsi chat z adnym żydam, zajmajuczymsia tarhoǔlaj, ksiandzom, arhanistym i wuczycielem ǔ naniataj chatcy, katory wuczyǔ dziaciej usich akolnych wiosak.</br> {{gap|1.5em}}Maniłasia być tut i wuczyliszcze, nawat Alkowiczanie byli dali dziesiacinu ziamli i plac, na katorym załażyli fundament pad szkołu, ale pa niejakaj pryczynie szkoły nie budawali, to byǔszy wuczyciel pazwoliǔ Alkowiczanam zasiewać hetu dziesiacinu. Jak pryszłosia da budoŭli szkoły, Alkawiczanie ŭziali i nie dali hetaj ziamli i sioleta wuczyliszcze piarawiali u Stajki, za 3 wiarsty, kudy i Alkawiczanie, choćki-niechoćki, musiać iści wuczycca, choć i mieli wyhodu doma. A ŭsio prahawitaść winoj. Była tut 2 hody nazad i katalickaja kramka, ale nieszta jana nie paszła rukoj i ciapior tam tarhujuć żydy. Ab ziamli Alkoǔskaj hawaryć niczoha nia budu, bo wiadoma ǔsim: hdzle dahlad mały, tam i karyść małaja. Da hazet i kniżek tak sama Alkawiczanie nie majuć składu, choć tutejszy probaszcz i daje im roznyje kniżki i nawat wypisywaje „Biełarusa“ dla ich. Ab swaim probaszczy niczoha, akrom dobraho skazać nie mahu, bo ŭsie jaho wielmi kachajuć, na szto jon atkazywaje ǔzajemnaściu i ǔsim sercam prywiazan da swajej pastwy. {{справа|''Fr. Krasoǔski.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Alkowiczy"/> <section begin="Rada"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Rada.'''</center> </div> {{block center/s}} Ach, maje wy dobry ludzi,</br> Pasłuchajcia majej rady:</br> Pierastanim pić harełku,</br> Peŭnia budzim tady rady.</br> {{gap|2em}}Znaicia dobra, bratoczki,</br> {{gap|2em}}Szto harełka dla nas szkodzia:</br> {{gap|2em}}Mnoha jana ludziej hubia,</br> {{gap|2em}}A najbolaj ǔ hrech uwodzia.</br> Nu padumajcia, bratoczki,</br> Lepiej nam jaje zabycca,</br> Ciażka hroszy nam prychodziać,</br> A my addajom kab śpicca.</br> {{gap|2em}}I sztoż s taho, szto upjeszsia,</br> {{gap|2em}}Tolka Bohu szmat nahreszysz,</br> {{gap|2em}}Tady j durniam astanieszsia.</br> {{gap|2em}}I ludziej usich naśmieszysz.</br> Jak nizgrabnia na pjanoha,</br> Nawat zboku pahladzieć,</br> Każdy z jaho naśmiajecca:</br> Wun — każa — pjany idzieć,</br> {{gap|2em}}Nu j nabraŭsiasz hetaj harśki!</br> {{gap|2em}}Bo czuć-czuć stupaja,</br> {{gap|2em}}Jak pryprecca da parkanu,</br> {{gap|2em}}Dyk kały ŭsio abnimaja…</br> Nu abdumajemsia, bratcy,</br> Zaraczomsia wodku pici,</br> Pierastanuć z nas śmiajacca,</br> Wiasialej nam budzia życi.</br> {{справа|''Janka Lokaj.}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Rada"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.'''</center> </div> <span style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>{{larger|'''Sprawa ks. Miłaszeǔskaho.}}</center> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jeszcze letam hetaho hodu u miasteczku Rubieżewiczach, Minskaj huberni parachwijanie katoliki pryniali zbutwieły kryż pry darozie i pastawili na<section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> b9tsj6jc4j0txzppnz4plqdasja9ezz 104 129025 300872 298247 2026-10-16T19:47:44Z RAleh111 4658 300872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>tym miejscy nowy. Woś ǔłaści wzialisia tady da ksiandza Miłaszeŭskaho, szto bytcym to jon zahadaŭ pryniać kryż prawaslaǔny i na jaho miejsca pastawić katalicki. Jaho arysztawali i zawiaźli u minskuju turmu i wypuścili tolki pa zahadu ministra, da katoraho ks. Miłaszeŭski pasłaŭ telehramu. Paśla paciahnuli ks. Miłaszeŭskaho pad sud i ziemski ni prasłuchaŭszy świedkaŭ sa starany ks. M. asudziŭ jaho ŭ adsiedku.</br> {{gap|1.5em}}Ks. Milaszeǔski padaŭ na heta żałabu i prysud hety byǔ admieniany. Nidaǔna pasły kataliki uniaśli u Dumu interpelaciju ministru ǔnutrenych spraŭ ab nisprawiedliwym praśledawańni ks. Miłaszeǔskaho, a tym czasam jak bytcym u atkaz na tuju interpelaciju ks. Miłaszeŭskaho i znoŭ arysztawali; z arasztu ks. M. wypuścili, kali za jaho dali 10 tysiacz rubloŭ paruki.</br> {{gap|1.5em}}U tej samoj sprawie arysztawali jeszcze abywatela Łeskaho i sielanina Matusewicza; Łeski pałażyǔ załoh dyk wypuścili na wolu.</br> {{gap|1.5em}}Treba wiedać szto kryż toj nikoli prawasłaǔnym nia byǔ, bo na im byli nawat wyrazany litary: „I. N. R. I“, katorych nikoli prawasłaŭnyje nie umieszczajuć na swaich kryżoch. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> U subotu wieczaram prajeżdżaŭ praz Wilniu wajenny ministr Suchomlinoŭ. Majuczy 2 hadziny czasu jon pajszoŭ pahladzieć na horad. Waroczajuczysia na wahzał praz Ostruju Bramu jon trapiǔ na nabażenstwa s pryczyny uraczystaści Apieki N. D. M. Ministr astanawiŭsia trochi pahladzieć na kaplicu, ale skora pry pomaczy palicyi pierajszoŭ miż ludziej molaczychsia na wulicy. Wyszaŭszy na Ostrabramskuju wulicu ministr ahledziǔsia, szto ǔ jaho wyniali s kiszeni ǔ spodniaj adzieży 250 rubloŭ hroszy. Jak ni starałasia palicyja najści złodzieja nie ǔdałosia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Paszyreńnie turmy.'''</span> Na padworku pierasylnaj turmy pry Stefanaǔskaj wulicy załażyli nowy 3 atażny dom dziela pawialiczeńnia henaj turmy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Chwaroby zaraźliwyja.'''</span> Ad 29 kastrycznika da 5 listopada u Wilni zachwareła 168 asob. Na tyfus plamisty — 1 asoba, na tyfus bruszny — 18 as., na wospu — 6 as., na wodru — 1, na szkarlatynu — 78, na dyfteryt — 47 as., na haniaczku — 9 as., na rożu — 5 as. i na wietranuJu wospu — 1 asoba.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Chwaroba koniej pażarnickich.'''</span> Pachwareli koni wilenskich pażarnikaŭ. 3 koni zdochli, a jeszcze 10 chwarejuć.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Niszczaście.'''</span> U czaćwierh 7-ho listopada 80-ci hadowy Michał Biełausoŭ kładuczysia spać pachiliŭsia nad świeczkaj, ad katoraj zaharełasia na im bializna; dyk paapaliwała M. Biełausowu ruki, szyju i haławu. Byłob iszcze horaj, ale na szczaście nadyszła żonka B. i zahasiła na mużu ahoń, dy paklikała skoruju pomacz.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U haradzkoj aptecy'''</span> powinny dawać lakarstwa darma tym, chto na doktarskim racepcie maje adnosny napis. Dyk daktary stali dość czasta wydawać racepty s takimi napisami. Sanitarnaja kamisja zwiarnułasia da daktaroŭ, kab u wydawańni takich raceptaŭ byli ŭmiarkawanymi.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Tutejszaje huberskaje ziemstwo majecca wydawać swaju ziemskuju hazetu, na ŭzor hetakaj hazety u Kijawie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Mozyr,'''</span> Minsk. hub. U noczy 2 listapada zaczapiła za linu paromu i wywiarnułasia łodka u katoraj jechali 4 inżyniery, szto budujuć Padolskuju żal. darohu. Wiaslar i 8 inżyniery uchapilisia za linu a 4-taho inżyniera wada adniasła dalej. Ale usie wyratawalisia prabyŭszy ŭ wadzie kala paŭhadziny czasu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dzisna'''</span> Wil. hub. Paciahnuli pad sud byŭszaho naczalnika pawietu — Afuduljewa, sekretara Krywienka i palicejskaho czynoŭnika Czaszkina za pamahańnie nowabrancam aswabadacca ad wajenszczyny.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Aszmiana'''</span> Wil. hub. Tutaka buduć sudzić 3-och smurhonczykaŭ: Abrama Mulara, Chaima Alperowicza i Mejera Mulara za aszukanstwy na sumu 6,053 rubli.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dwor Rajeuszczyna'''</span> Wil. hub., Wilejskaho pawietu. U hetym dware, zhareli zapasy zboża i ziemlarobnyja pryłady, należaczyja da arendatara Szyszkowicza. Straty wializarnyja.</br> {{gap|1.5em}}W. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Gaby'''</span> Wilen. hub. Wilej. paw. Tutejszyje sielanie 75 hadowy C. Woronkowicz i 40 hadowy W. Chocianowicz prajeżdżajuczy praz żaleznuju darohu papali pad pojezd, iszoǔszy z Połacka u Maładecznu. Woz połamała na kuski, abodwa sielanie straszna pakaleczany skora pamiarli, a koni astalisia cełyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> Hubernatar tutejszy asztrafawaŭ redaktara hazety „Nasze Utro“ na 300 rubloŭ abo 2 miesiacy adsiedzieć za staćciu ab apraŭdańni ǔ Kijewie Bejlisa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Słonim'''</span> Hrodz. hub. Tutaka sudzili byŭszaho śledawaciela Z. Korsaka za toje, szto jon braŭ ad padsudnych hroszy<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 11bmidj8nuvahgz5u7xup361rk6mk8u 104 129027 300875 297717 2026-10-16T19:55:16Z RAleh111 4658 300875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>na paruku i zadzierżawaǔ ich u siabie. Paśla jon usie hroszy zwiarnuǔ, ale ŭsioż-tki asudzili jaho na hod turmy adabrali nikatoryje prawy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kouna.'''</span> Litoŭskaje towarystwa służanak pad naz. św. Żyty skora atkryja pry Mikołajeŭskaj wulicy swaju chimicznuju pralniu z elektycznym motoram.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Retowo'''</span> Kow. hub. Naśledniki kniazia Oginskaho pradajuć 200 dzisiacin lesu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeu.'''</span> Wiera Czebieraczka i Mifle ciahnuć u sud nikatoryja hazety i ich supracoŭnikaŭ za toje, szto jany pisali, bytcymto Wiera Czebierak i Mifle zabili Andruszu Juszczynskaho. Żydoŭskija hazety spadziajucca, szto hetkim paradkam Czebierak sama na siabie zastawiła sidły. Cikawa, szto z hetaho budzia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Maskwa.'''</span> Siudy zjechalisia pradsiedacieli ziemskich huberskich uprawaŭ usiej Rasiei dziela narady nad tym, jak światkawać 50 hadowy jubilej ustanaŭleńnia ziemstwaŭ ŭ Rasiei.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Tutaka sudzili raboczych Obuchoŭskaho zawodu za zabastoŭku u 1905 hadu. Pryznanych winoǔnymi asudzili na 3 tydni ŭ adsiedku. U dzień suda u znak pratestu zabastawało kala 65 tysiacz raboczych — s tej samaj pryczyny, zabastawali i ǔ Ryzie 14,000 raboczych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Monholskaja daputacija.'''</span> U Piaciarburh pryjeżdżała daputacija ad Monholii, katoraja adwiedaǔszy ministra zahranicznych spraŭ wyraziła hłybokuju padziaku za pryjacielskija adnosiny Rasiei da Monholii.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jubiiej ziemskich naczalnikaǔ.'''</span> U śnieżni (hrudni) hetaho hodu konczycca 10 hadoǔ jak zawiali u naszym krai ziemskich naczalnikaǔ. Z hetaj pryczyny u Wilenskim huberskim prysudzwie robiacca padrobnyja atczoty ab pracach ziemskich naczalnikaŭ za ǔsie 10 hadoŭ ich bytnaści. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Z"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Z Dumy.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Partyja kadetaŭ unosić u Dumu prajekt, ab dapuszczeńni kabiet spaüniać abawiazki prysiażnych sudziej i adwa- kataŭ.</br> {{gap|1.5em}}Miż prawymi pasłami nieszta psujecca: ich robicca sztoraz mieniej, bo nacionalisty addzialajucca ad ich i luczacca z akciabrystami; nikatoryjaż asoby, wystupiŭszy s partii prawych astajucca biezpartyjnymi jak naprykład pasoł Hurko.</br> {{gap|1.5em}}Rada ministraŭ pryhataŭlaje prajekt ab reformie katarhi. Hety prajekt budzie ŭniesiany u Dumu.</br> {{gap|1.5em}}Daŭniej asudżanych u katarhu wysyłali na Sibir ażno na Sachalin, a ciapier katarżanie adbywajuć karu u zwyczajnych turmach.</br> {{gap|1.5em}}Dziela hetaho majuć abdumać nowyja sposoby na szczot hetaj kary.</br> {{gap|1.5em}}Pahawarywajuć szto miż ministrami majuć być wialikija pieramieny. Wiestki z zahranicy. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Z"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.'''</center> </div> <div style="font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''U Albanii}}</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> majecca być prawicielam kniaź Wied chryścianin. Sierad mahametancaŭ wiadziecca ahitacija proci kandydatury hetaj. Dyk można spadziawacca szto Albancy pabjucca jszcze miż saboj. <div style="font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Austryja adpuskaje zapas.}}</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Austryja użo uwolniła zapasnych z 1910 h. i s 1911 h. Zapasnych s 1912 hodu pawiedamili, szto buduć uwolniany damoŭ u śnieżeni prad kaladami. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Emihracija z Austryi u Serbiju i Bauharyju</center> </div> Hazety Charwackija piszuć, szto u Chorwacii, Dalmacii i paŭdniowych Wenhrach wiadziecca silnaja ahitacja za emihracijaj ŭ Serbiju i Baŭharyju i szto użo bolsz 100 maładych ludziej pastanawili tudy wyjechać i namaŭlajuć da hetaho druhich, kab wyjechać razam wialikaj hramadoju. <div style="font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''U Francii.}}</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}U parlament (jak u nas Duma) byǔ padadziany prajekt abłażyć padatkam spadkowyja kapitały, ale kamisija parlamentu adkinuła hety prajekt i zaprajektowała abłażyć padatkam, usie naahul kapitały. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zabastouka horakopau.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Pa-De Kale u Francii sztoraz bolej szyrycca zabastoǔka horakopaǔ; z ahulnaj liczby 55 tysiacz raboczych bastujuć 21 tysiacza. Hetaj zabastoǔkaj harakopy choczuć zmusić prawicielstwa apracawać nowyje zakony, kotoryjeb palepszyli dolu harakopaǔ. <div style="font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''U Japonii.}}</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Uniesiany u parlament prajekt budoǔli wajennych karabloŭ na szto żadajuć 440 miljonaŭ kredytu.</br><section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 8u9v0krhnlxjcdhnnxgnoa68ydq7k71 104 129028 300889 297720 2026-10-16T19:58:56Z RAleh111 4658 300889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>U parlamencie Jość parcija Leinkai, katoraja hetamu prajektu budzie spra- ciŭlacca. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U Mukdenie (Mandżuryja).</center> </div> {{gap|1.5em}}Arysztawali 56 członkaŭ kamitetu daradczaho, kali tyje sabralisia na naradu. Dadziany prykaz arysztawać członkaŭ takich samych kamitetaŭ u Girynie i Cycykary. <center>{{larger|'''U Ameryca.}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}Paǔstannie u Meksyku rasszyrajecca na poǔnacz i na paǔdzień ad horada Meksyka. Na poǔdniu paŭstancy zburyli ŭsie porty i żaleznuju darohu miż Tampiko i Wiktoryjaj.</br> {{gap|1.5em}}Hazety amerykanskija admieczajuć niaroŭnaść wajennych siłaŭ Złuczanych stanaŭ i Meksyka. Meksyk maje lepszaje wojska dziela taho, szto s pryczyny czastych nispakojaŭ jano prywykszy da wajny.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam atkryǔsia Meksykanski konhres (zjezd). Prezydent (wybrany wierchawod) hetaho konhresa zajawiǔ, szto konhres budzie paddzierżywać prezydenta Meksyka Chuertu. „Svening Neos“ telehrafujeć, szto użo naczaty pierahawory s prawicielstwam Złuczanych Stanaŭ ab pryznańni Cheurty prezydentam, Meksykanskaj respubliki. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Atкryccie kanału.'''</center> </div> {{gap|1.5em}}Wuzki Panamski pieraszyjak, katorym luczycca Ameryka paŭnocznaja s paŭdniowaj dziela wyhady roznych kupcoŭ pierakapali ad adnaho bierahu akijana da druhoha hłybokim kanałam. Nidaŭna (4-ho listop.) praz hety nowy kanał pierszy pierajechaŭ niwialiki karabiel „Luiza“. Kanał hety buduć iszcze pahłyblać, kab mahli pa im jeździć i wialikija karabli. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kala chaty i budynkau.</center> </div> {{gap|1.5em}}Zrabić kitu z żytniaj muki pa pałowie s piaskom, abo nawat bolej piasku czym muki i hetym kitam pazalepliwać usie szczeliny ŭ scienach i kala abałonak. Szyby ǔ woknach abkitawać zwyczajnym kitam, jaki robicca z krejdy i pokastu. Paŭstaŭlać druhija abałonki, tak sama abkitawaŭszy ŭ ich dobra ŭsie szyby. Miż abałonak nałażyć biarozawych wuhloǔ i absypać ich żoǔtym piaskom. Wuhli hety sciahujuć syraść.</br> {{gap|1.5em}}Abhledzić stol u chacie, moża dzie jość szczeliny praz katoryje moża wychodzić ciapło s chaty, a ǔchodzić zimno, pry czym hnijeć i stol u hetych miejscach.</br> {{gap|1.5em}}Chlawy i stajniu abhledzić i pazatykać szczeliny i dziury kastroj s pakulami abo pazamazywać hlinaj, kab snieh ni zawiawaŭ u siaredzinu i maroz nia dajadaŭ skacinie. Bo treba wiedać, szto małaka, kali budzie stajać u ciopłym i karowa budzie syciejszaja i bolej daść świetłym chlawie. Dziela światła treba parabić u chlawoch nie maleńkija dziurki, katoryja ŭ maroz zatykajucca sałomaj, a dobryja taki wokny i abszklić ich, kab praz ich zimno nia jszło. Treba dobra abhledzić, kab pad ścianoj kala padmuroŭki nia było dziuraŭ, bo wiecier, katory wieje kala noh bydłu wielmi szkodny. Hnoj że prad zimoj treba s chlawoǔ pawykidać padasłać na czystuju ziamlu listoǔ, nahrablanych s pad drewa. Heta dobra dziela taho, szto paśla pry wywozcy hnoju wielmi lohka brać jaho, nie czapajuczy ziamli.</br> {{gap|1.5em}}Kastru ad lonu i kanapiel sabrać u miaszki i pahladzieǔszy pa krejkach budynkaŭ, moa dzie jość dziury, praz jakija moża zaciakać u budynki abo i nawiawać śniehu, pazakładać kastroj hety dziury.</br> {{gap|1.5em}}Rabić zapas droǔ na zimu, kab byli hatowy zwożany papiławany i paszczapany dyk i prasochnuć trochi. Hetkich droǔ i mieniej zharyć u pieczy i mieniej czasu stracić haspadynia waruczy jeści i bolej nahreicca piecz, czym palaczy drowy tolki szto z lesu u śniehu dy mokryja i syryja. {{справа|''L…k.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pomsta niaboszczykou.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U Niamieczynie w horadzie Blumberg hetaho leta abdzior chtoś niaboszczykau u sklapoch staroha pustoha kaścioła z usiakich kasztounych reczau, jakija najszlisia pry niaboszczykach.</br> {{gap|1.5em}}Wiedama, szto u sklapoch pad kaściołam chawajuć tolki bahatych i zasłużonych. Złodziejam akazausia raboczy Otto Mehlig, katory pradajuczy kradzianyja cennaści byu ninaturalnym i jaho arysztawali pryczym da winy pryznausia.</br> {{gap|1.5em}}Jamu usio zdawałosia, szto niaboszczyki chodziać za im i wyciahajuć da jaho swaje kaścistyja suchija ruki. Ad hetaho jon zusim zwaryjacieu, stau bicca z niaboszczykami, katoryje jamu zdawalisia i kryczać sa strachu. Hetymi dniami jaho pirawiaźli s turmy u warjackuju balnicu. </div><section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> kjiblnal0q1dc9txu198a26y3ydkzg4 104 129029 300895 297723 2026-10-16T20:00:05Z RAleh111 4658 300895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pruskaje suimeńnie.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U Prusach jość nialudzkaje prawa, katorym zabaraniajecca żywuczym tam palakam budawać sabie chaty na ułasnaj ich ziamli. Hadou para tamu niejaki Drzymała douhi czas żyu u wazie, s katoraho jaho tak sama wyhaniali i sudzili „za bizpraunaje budawańnie chaty“. Ciapierże danosiać hazety szto palaku Sternickamu, majuczamu 16-ciora dziaciej ni pazwoliła palicyja zbudawać chaty, dyk jon wykapau u ziemli jamu, pakryu jaje chworastam i żywieć tam s siamjoj. Z hetaho widać, szto dzie ludziam nie pryświeczaje boskaje prawo „Miłuj Boha nad usio, a bliżniaho (to znaczyć kożnaho czaławieka) jak samaho siabie“ tam nimasz i praudziwaho postupu, ni praudziwaj kultury. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Sposab na pacuki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Pakroić hubku na kuski wialiczynoj s parynku i usmażyuszy heta u słaninie ci druhoj kłustaści, pastawić tam, dzie chodziać pacy. Jany zjaduć hubku, a jana u siaredzinie tak pawialiczycca, szto pacuku trybuch łopnia. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="margin-bottom:1em; font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}74. Dzie najbolsz kryżou?</br> {{gap|1.5em}}75. Ad zimna sochnie ad ciapła makreja, ad haraczyni uciakaja. <center>''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/35|№ 35]].</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki do [[Biełarus (1913)/1913/33|№ 33]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}72. Piecz. 73. Pawietra. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Kali budzisz rabić pilnia, dyk i u wiosca budzia Wilnia.</br> {{gap|1.5em}}Jak chto starajecca, tak toj i majecca. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— A jak dumajesz, kum, ci daduć nam kali pa praudzie swabodu?</br> {{gap|1.5em}}— Ja prakanany, szto na heta nikoli żonki nia zhodziacca.</br> {{gap|1.5em}}— A, nia toja, ja hawaryu ab swabodzie wiery.</br> {{gap|1.5em}}— Wieryć i ciapier można, jak choczesz, tolki ab hetym nielha nikomu kazać. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Biazruki abakrau kleć i kradzianyja reczy złażyu hołamu za pazuchu. Ślapy heta padhledziu, hłuchi padsłuchau, kudy mieu iści złodziej; niemy kryknuu „ławicie ludz!!“ a biaznohi pahnausia za zładziejam. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Studentu P. P.'''</span> ǔ Pieciarburzie. Prysłanaj reczy nia możem drukawać dziela taho, szto zaniałab bliska ceły № „Biełarusa“. Wielmi prosim pisać reczy takija, katoryjab zajmali nia bolsz paǔtary stranicy ǔ druku, znaczyć kab rukapis, pisany na adnej tolki staranie nie zajmaǔ bolej adnako lista papiery.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Янка Станкевіч|Januczonku]]'''</span> ǔ Wilni. Prośbu spaǔniajem, na abicanaje paczakajem. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid black; padding:0.5em 0em}} {|style="margin:auto; margin-bottom:-1em" |rowspan="2"; style="font-size:220%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;" |'''„BIEŁARUSKAJA KNIHARNIA“'''{{gap|0.5em}} |colspan="3"; style="line-height:1.2" |{{fine|{{разьбіўка|WILNIA}}, Zawalnaja № 7.}} |- |{{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}} |{{fine|{{разьбіўка|SULIĆ}}}} |{{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}} |} <div style="margin-left:0.5em; margin-right:0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size: 92%; line-height: 1.3; text-align:justify;"> {{gap|1.5em}}1){{gap|0.5em}}'''„Biełaruski kalendar“''' (łacinsk. lit.) na 1914 hod. Cena 15 kap. s pierasyłkaj 20 k. Chto wypisywaje bolej 20 ekz. dastaje 50% ustupki kalendarami. Pierasyłka na koszt taho, chto wypisywaje. U Biełaruskim kalendary na 1914 hod miż inszym budzia nadrukawana 17 nabożnych biełaruskich pieśniaŭ.</br> {{gap|1.5em}}2){{gap|0.5em}}'''„Беларускі календар“''' на 1914 год (rusk, lit.) wyjszоǔ użo z druku i ŭwieś tekst u im inszy, czym u Biełaruskim kalendary łac. literami.</br> {{gap|1.5em}}3){{gap|0.5em}}'''„Шляхам жыцьця“''' (zbornik paezii) Janki Kupała. 264 str. Cena 1.25 k.</br> {{gap|1.5em}}4){{gap|0.5em}}'''„Снатворны мак“''' К. Лейко, scena dla dziciaczych teatroǔ. 24 stran. Cena 5 kap.</br> {{gap|1.5em}}5){{gap|0.5em}}'''Kniżki da paczatkowaho nawuczańnia. Katachizm''' i ŭsiakija druhija. </div> <center>{{x-larger|Dla prawincionalnych knihareń wyhodnyje warunki}}</center> {|style="margin:auto; magin-top:-1em" |{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}} |<center>{{gap|1em}}{{x-larger|i wialikaja ustupka.}}{{gap|1em}}</center> |{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}} |} {{block center/e}} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> j2ganpdvgeh3ylm5giuc1su5fyvgcjf 104 129089 300868 297855 2026-10-16T19:35:21Z RAleh111 4658 300868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 21 Listapada 1913 hodu'''|right='''№ 35'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Da kaścioła.</center> </div> {{gap|1.5em}}Siolatniaho leta ǔ aposzniuju niadzielu pirad Aspażoj ustaǔ, ja rana, papaświǔ kania, pasniedaŭ i wybraǔsia da kaścioła. Słonijka, ǔżo ładnia padyszło, dyk ja pryśpieszyǔ chodu, kab ni spaźnicca na mszu. Za wioskaj dahnaǔ ja maho dziadźku Felku i amarykanca Alberta.</br> {{gap|1.5em}}„Pachwalony“, każu.</br> {{gap|1.5em}}— Na wieki, adzywaicca dziadźka.</br> {{gap|1.5em}}— Jak maicisia?</br> {{gap|1.5em}}— Żywiom pa maleńku.</br> {{gap|1.5em}}— Szto czuwać?</br> {{gap|1.5em}}— Woś niczoha nowaho, każa dziadźka. Wasan sam musisz lapiej wiedać i hazetuż niejkaju czytaisz?</br> {{gap|1.5em}}— A dyk czytaju atkazywaju i kożny rozumny czaławiek ciapieraka nie abychodzicca bez hazety.</br> {{gap|1.5em}}— Nadtaż parazumieǔ, abo chleba bolsz maisz, pirabiǔ mianie tut dziadzka.</br> {{gap|1.5em}}— Daść Boh to budu mieć, a ni ja, dyk maje dzietki.</br> {{gap|1.5em}}— Maje rodninkija, daŭniej ludzi i hazetaŭ ni znali i żyli, dziakawać Bohu, i mieli, szto treba. Niaboszczyk Wincuk Chaŭluk, każuczy praǔdu, piǔ dobra, a ǔsiaho mieǔ, kali znaczyć czaławieku wiałosia. A ciapier szto zrobisz, świet zrabiǔsia błahi ǔsiudy ściaśnieńnia, narod adzin na druhoha lezieć, szto tut i twaje hazety pamohuć?</br> {{gap|1.5em}}— Pamohuć, dziadzieńka, treba tolki hety narod, jak każysz „błahi“ praświacić, kab jon lapiej paznaŭ swaje abawiazki da Boha i ludziej. Kab jon patrapiǔ karystawać z usich dobraǔ, jakije maje ǔ siabie, a niawiedaje ab ich. Woś że i kniżki piszuć, naczaj żywuć ludzi tam, dzie dobry praświet majuć.</br> {{gap|1.5em}}Mała szto było daǔniej, szto tady znali naszy mużyki? żyli ni miarkujuczy, jak skacina. Czuŭ ja hetak ad starych: bywała, każuć, calusińki hod szasam nia mieli chleba, a kali chto zławiǔ jakuju dytku, dyk jaje zaraz i prasadziǔ na harełku. Mo czasami kamu trocha i pawiałosia, dyk szto, heta była krycha pasiarod mnostwa.</br> {{gap|1.5em}}Użoż nadta dziadźka ni chwali daŭniejszczyny.</br> {{gap|1.5em}}— A ciapier musić ni pjuć, ni hulajuć. Daŭniej chodź moładź była lepszaja, ciapieraka pahladzi szto jana dakazywajeć!</br> {{gap|1.5em}}— Praŭda jszcze mnoha złoho dzieicca, adnakoważ, ja dumaju, szto ǔ hetym szmat jość astatkaŭ daǔniejszaj ciamnaty ad katoraj treba atreścisia pracaj i praświetaj czym najchutczej.</br> {{gap|1.5em}}Tutaka ja hlanuǔ na słonca i każu: — Idziom bardziej, bo możym spaźnicca na mszu.</br> {{gap|1.5em}}Na hetyja {{абмылка|sławy|słowy}} Albert ahlanuŭsia, wyniaŭ z kiszani hadzinnik błyskuczy jak zołata, zirknuŭ ci my pahladaim na jaho i haworyć:</br> {{gap|1.5em}}— Paławina jadynastaj, jeszcze paśpiejem.</br> {{gap|1.5em}}My ŭsiotyki prybawili krychu szahu i skora stali prad kaściołam. Jak raz i paczali zwanić na nabazenstwa. Narod z rynku i świentaru sunuŭsia ŭ kaścioł, dzie mieła najpiersz być kazańnie. I ja pajszoŭ z ludźmi; pierażahnaŭsia u babincy świaconaj wadoj, uwajszoŭszy uklenczyŭ pierad wialikim aŭtaram i zhawaryŭ 3 razy pachwalonku Pranajświaciejszaho Sakramentu, paśla ŭstaŭszy<section end="Da"/><noinclude></noinclude> iv5xgjhptqqdarjdbf4jn0dibgwss2c 104 129091 300867 297959 2026-10-16T19:34:11Z RAleh111 4658 300867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Da"/>{{перанос канец|raz|ciachni}}, Boża, twaju laczuczaju ruku, kab jon paznaǔ swaju chwarobu i na jaje paszukaŭ lekaǔ, dzie patreba i dzie praǔdziwyje znajchodziacca.</br> {{gap|1.5em}}Ślozy, stajali ǔ mianie na waczach pad kaniec nawuki. Praz cełaju mszu prychodzili mnie sławy z nawuki, „''narod chwory''!“ Pa nieszpary pahutaryǔszy niekalka z susiedziami pad kaściołam, sabraŭsia ja da chaty.</br> {{gap|1.5em}}Minajuczy aposzniaju karczmu u naszaj wulicy abaczyŭ ja miensz hulakaŭ czym daŭniej, a tyje szto stajali — czutaczku tolki iszcze padchmialilisia… Mo ich nawuka paruszyła, kali mieli achwotu jaje pasłuchać, mo madlitwa skirawanaja za ich ślapatoj… Hetakije myśli pirachodzili praz maju haławu aż pakul dajszoŭ da swajej wioski. U kancy adnakoważ padumaŭ szto jszcze treba szmat kazać i wuczyć, kab ludcy padumali wyłazić z bałota. {{справа|''P. Ranica.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Parachwija"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Parachwija.</center> </div> {{block center/s}} ''Pa Usich Światych u „Dzień zaduszny,</br> ''Kali pa zwyczaju wlakoǔ,</br> ''Pamiorszych dusz uspominajć:</br> ''Dziadoǔ, prababak i backoǔ. {{gap|2.5em}}''U haściele nowy ksiondz wiaskowy</br> {{gap|2.5em}}''Z ambony prosta na uzdziǔ,</br> {{gap|2.5em}}''Kazańnie wyciaǔ tak niazwyła,</br> {{gap|2.5em}}''Aż żal u sercach abudzi! ''Jak staǔ kazać, jak staǔ tłumaczyć,</br> ''Jak staǔ ludziej dapaminać,</br> ''Dyk płacz taki pa ǔsim kaćciole,</br> ''Razlohsia-prosta ni uniać. {{gap|2.5em}}''Usie kabiety ǔ wadzin hołas</br> {{gap|2.5em}}''Paczali niema hałasić,</br> {{gap|2.5em}}''Mużczyny ni ǔtrymaliś z żalu,</br> {{gap|2.5em}}''Ślazmi paczali twar rasić… ''I tolki Kostusia Zialonku</br> ''Duszu susim żal ni praniaǔ;</br> ''Adzin z raziaǔlanaju hubaj</br> ''Na ǔsio spakojna pahladaǔ. {{gap|2.5em}}''Chto blizka byǔ, dyk prawie ǔsiaki</br> {{gap|2.5em}}''Zdziwiǔsia nadta — dla czaho</br> {{gap|2.5em}}''Usim tak serce rwie kazańnie,</br> {{gap|2.5em}}''A ni raskrataje jaho? ''Adzin, druhi i treci skosa,</br> ''Ślezami zlitymi waczmi</br> ''Uzhlanie moǔczki i z padziwu</br> ''Paciśnie wysaka placzmi. {{gap|2.5em}}''I dalsz adyjdzie, — aż nareście</br> {{gap|2.5em}}''Z pytańniem baba padyszła</br> {{gap|2.5em}}''(Cikawa była ciraz mieru</br> {{gap|2.5em}}''Zciarpiecci dalej ni zmahła): „''Abacz: swatok, szto heta znacze?</br> ''Praniała żałaść usich nas,</br> ''A ty spakojny, biz zmarwieńnia,</br> ''Choć uzdychnuǔ by nawat raz! {{gap|2.5em}}''Czy może zdalu ni ǔsio czujesz</br> {{gap|2.5em}}''Było-b bliżej krychu dzie stać,</br> {{gap|2.5em}}''Ci chiba słoǔ ni razumiejesz?“</br> {{gap|2.5em}}''Pytaǔniem stała absypać. ''Aż jon na to razważnie każa:</br> ''Czaho-ż by płakać mieǔ tut ja?</br> ''Ja-ż precie nia z tutejszaj wioski</br> ''I tut parachwija ni maja!… {{справа|'''''Albert Paǔłowicz.}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Parachwija"/> <section begin="Pad"/>{{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} Pad pachiłaj wiarboj, szto raście nad wadoj,</br> {{gap|8.5em}}Ja siadzieǔ.</br> Na biazlisty chmyźniak, na stahi za rakoj</br> {{gap|8.5em}}Ja hladzieǔ.</br> Niejak sumna było… Ja zirnuǔ na siało,</br> {{gap|8.5em}}Na sady.</br> Hdzie kaliś ǔsio rasło, krasawałaś, ćwiło</br> {{gap|8.5em}}Biaz nudy.</br> Pustata ciapier skroź… Waron szmat praniasłoś,</br> {{gap|8.5em}}Nad wiarboj…</br> Majo serce żudoj niepamiernaj zliłoś,</br> {{gap|8.5em}}Jak krywioj. {{справа|''Pr. Krasoǔski.{{gap|4.5em}}}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Pad"/> <section begin="Św"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Św. Klemens Papież Muczanik.</center> </div> {{gap|1.5em}}Baćki św. Klemensa byli swajakami caroŭ rymskich. Baćka, Faustyn byǔ senataram i mieŭ bahaty pałac na hare, dzie ciapier staić kaścioł św. Szczepana. Dastaŭszy najlepszaje wychawańnie Klemens staŭsia wielmi wuczonym i wioǔ żyćcie prykładnaje, choć byǔ jeszcze ŭ pahanstwie. A kali św. Apostoły Piotra i Pawał pryszli ǔ Rym razhłaszajuczy {{перанос пачатак|na|wuku}} <section end="Św"/><noinclude></noinclude> om11bncx39u2fuqmapjpnbadi30voky 104 129147 300866 297970 2026-10-16T19:25:04Z RAleh111 4658 300866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Alkowiczy"/>{{перанос канец|zda|roǔje}}, katoraje daŭ jamu Boh da pracy? I tak ǔsiudy i ǔsiudy. Dyk znaczyć usie blizka biedy jakija nas muczajuć, jany ǔsio z naszaj winy: kab my ich ściarahlisia, kab ni rabili niczoha drennaho, nirazumnaho, bliska ǔsie hety biedy pakinulib nas nazaŭsiody.</br> {{gap|1.5em}}Hetym listom chacieŭby ja zwiarnuć uwahu ǔsich biełarusaŭ, szto nam treba paczać żyć inaczaj, razumniej, dyk tady i dola nasza szmat paprawicca, a pakul sami nia kiniem błahich prywyczkaŭ, datul naprasna budzim czakáć palapszeńnia ǔ życi. <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{справа|''A. Bartaszewicz.{{gap|1.5em}}}} <section end="Alkowiczy"/> <section begin="Świenciany"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%;">'''Świenciany,'''</span> Wilensk. hub. Hady sa dwa tamu nazad biedny tutejszy ramieśnik, Jackiewicz dawiedaŭsia, szto u hazetach napisana, bytcym u Ameryca pamior niejki Jackiewicz i pakinuŭ pa sabie 16 miljonaŭ rubloŭ, katoryje dastanucca najbliżejszym kreŭnym, ale takich u Ameryca nimasz. Jakrasże brat naszaho remieśnika byǔ u Ameryca i ǔżo ad jaho daŭno nia było ni jakaj wiedamaści, dyk nasz i padumaŭ, szto heta jaho brat tak razbahacieǔszy pamior a ciapier hetyje hroszy dastanucca jamu. Ciapier Jackiewicz zrabiǔsia ǔsim miły i ǔsie jaho stali czastawać i paić dy pazyczali jamu hroszy majuczy nadzieju, szto nowy miljonier addaść z wialikim pracentam. Pryjacielaŭ takich u Jackiewicza rabiłosia sztoraz bolej; dyk jon kinuŭ pracu i żyŭ sabie pa piŭnych dy pa restaranach. Z Ameryki tymczasam niczoha peŭnaho ni dawiedalisia. A Jackiewicz ŭsio piŭ dy papiwaŭ i daŭhoŭ szto raz bolej nabiraŭ. I ni daczakaŭszy miljonaŭ zakonczyŭ żyćcio ni jak miljanier, ale jak marnaja istota u rawie pry darozie.</br> {{gap|1.5em}}Woś, bratoczki, wy szto tak czasta uzdychajecie da bahactwa, wiedajcie, szto jano nia kożnamu idzie na karyść, a wielmi mnohich hubia zusim. Dyk lepiej być zdawolanym tym, szto Boh daŭ i pracawać sumleńnie, kab czym zmoha palepszyć swaju dolu ni zadajuczy czużych miljonaŭ. {{справа|''L. s pad Świencian.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Świenciany"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-1em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:100%;"> <center>{{larger|'''Piramieny miż duchawienstwam.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Z woli Administratara dyecezii Wilenskaj nowawyświenczanyje ksiandzy naznaczany: ks. Jozep Brejwo na wikaraho da Radunia, ks. Miecz. Radziszeǔski na wik. u Sakołku i ks. Kaz. Borzym na wik. u Dabryniewa.</br> {{gap|1.5em}}Ks. Jul. Bujno, szto żywieć u Wilni na Antokali pry zakładzie Magdalenak zachwareŭ ciażka na suchoty. <div style="margin-bottom:-1em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:100%;"> <center>{{larger|'''U wilenskaj seminaryi.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Na miejsce pamiorszaho . p. Witolda Bortkiewicza sekretarom seminaryi budzie pan Jan Gradoŭski.</br> {{gap|1.5em}}Ad wakacijaŭ wystupili s seminaryi: Jozep Burzyński, Romuald Skrebutienas, Jozep Dauksza, Stanisłaŭ Bujnicki, Jozep Babicz, Bronisłaŭ Chaŭziuk, Stan. Grabicki, Ant. Tikujszys i Piotra Paszkiewicz.</br> {{gap|1.5em}}Uwiali skroś elektryczestwa, na szto czaść patrebnych hroszaj achwiarawaŭ probaszcz kaścioła św. Ducha ks. A. Kuleszo. <div style="margin-bottom:-1em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:100%;"> <center>{{larger|'''Duch. Akademija u Pieciarburzie.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Z Akademji danosiać, szto ks. Bałtruszys atkazaŭsia pryniać abawiazki rektara dziela słabaho zdaroǔja. Tak sama jeszcze nima peŭnaści, ci budzie prafesaram Warszawski prałat ks. Marceli Godleŭski. 7 listapada mieŭ pierszuju lekciju nowa naznaczany prafesar filozofii ks. Szymanski, na hetaj lekcii byǔ Arcybiskup ks. W. Kluczynski ǔsie prafesary i studenty-kleryki. <div style="margin-bottom:-1em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:100%;"> <center>{{larger|'''Katalictwo u Serbii.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Dahawor (konkordat) miż Serbskim ŭradam i Watykanam (papieskaja kancylaryja) znachodzicca na dobraj darozie. U skoraści ǔ stalicy Serbii Biełhoradzie maje być założeno arcybiskupstwo, a ǔ haradoch Prizrendzie i Isztible — biskupstwy. <div style="margin-bottom:-1em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:100%;"> <center>{{larger|'''Skasawańnie sprawaǔ.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Minski akrużny sud razhledzieǔszy sprawu ks. E. Karpowicza probaszcza z Rakowa i jaho wikaraho ks. Stan. Mosiewicza, a tak sama ks. S. Żamojtuka i ni naszoŭszy nijakoj winy ŭ ich pastupkach, za sztob można ich sudzić — skasawaŭ usie hety sprawy. <div style="margin-bottom:-1em; font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:100%;"> <center>{{larger|'''Napadka na ksiandza.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}U zaproszłuju niadzielu u Minsku żydziuki napali na ksiandza, szto iszoŭ praz Bazar Dolny, ale iszoŭszy tam adzin czynoŭnik pazwaŭ haradawoha i abaranili ksiandza ad napaśnikaŭ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> cc0z28ublnf16lidputernw35dw8wrh 104 129182 300864 298152 2026-10-16T19:18:27Z RAleh111 4658 300864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wilnia.'''</span> Storaż domu № 14 pry Wialikaj wulicy 20 hadowy Daminik Makarewicz niǔspadzieŭki zachwareǔ na szalenstwa. Susiedzi raskazujuć, szto miesiac tamu ukusiǔ Makarewicza mały sabaczka. Jamu radzili udacca da doktara Orłoŭskaho, szto leczyć ad hetaj chwaroby, ale jon atkazaŭ, szto heta hłupstwa i niczoha ni rabiǔ. Naahuł Makarewicz spakojny ale prychodziać napady, kali jon kidajecca na ludziej, kab ich pakusać.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Świenciany.'''</span> Wil. hub. U tutejszym pawiecie praz kolki aposznich hadoŭ ciahałasia wataha aszukancaŭ, katoryje tanna pradawali niby falszywyja bumażki, ale paśla akazywałosia, szto tam była adna dobraja bumażka, a reszta czystaja papiera. Hetkim handlam aszukancy zarablali wialikije hroszy, dosi spomnić szto u miasteczku Kabylnikach adnaho bahataho czaławieka aszukali na 14 tysiacz rubloŭ. Ciapier usiu hetu watahu ŭ 10 asobaŭ wilenskaja palicija arysztawała.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Małodeczna'''</span> Wilen. hub. Zhareŭ dom dzie pamieszczałasia poczta i żyli służaczyje ŭ jej czynoŭniki. U ahni zhinuła ŭsia bliska pacztowaja mebel i roznyja pacztowyje znaczki, jak marki, pierawody i t. p. Pażarniki pryjechali ratawać zapozna.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Minsk.'''</span> Atrymali s Pieciarburhu zawiedamleńnie, szto sprawa ab atkryćci u Minsku sielska haspaparskaho instytuta nachodzicca na dobraj darozie.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ihumen.'''</span> Min. hub. Ihumenskaje ziemstwo asyhnawało 40 tysiacz rubl. na uparadkawannie bierahoŭ raki Talki i 43.958 rubloŭ na ustrojstwa telefonaŭ u całym pawiecie. Tojeż ziemstwo pastanawiło pryłuczyć szkoły carkoŭnyja u lik szkołaŭ ziemskich, załażyć u 1914 h. dźwie ramieślanyja szkoły i prasić prawicielstwa ab pazwaleńni atkryć na Litwie i Biełarusi uniwersytetu, abo sielska-haspadarskaho instytutu.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Barysaŭ.'''</span> Minskaj hub. Tutaka minski akrużny sud razbiraŭ sprawu Aleksa Suszki, katory zabiŭ wystrałam sa strelby Stepana Zagurskaho, za toje, szto toj nia pryniaŭ jaho i szwagra na rabotu pry wyhruzca wahonaŭ. Sud pryhawaryŭ Suszku na 10 hadoŭ u katarhu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nieświż.'''</span> Minsk. hub. U kwatery naczalnika miejscowaj poczty zabaŭlalisia stralańniem z pistalecikaŭ „montekrysto“ 2 wuczni haradzkoj szkoły żyŭszy u hetaj kwatery Sejn i jaho tawarysz 12 hadowy Rozenberg. Hety praz niasciarożnaść wystraliŭ Sejnu u skroniu, ad czaho praz kolki hadzin chłapiec i pamior.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Barysaŭ'''</span> Minsk. h. Pawietowaja ziemstwa pastanawiła budawać szto hod pa 8 szkolnych budynkaŭ z niharuczaho materjału. Na budowu pierszaho kampletu asyhnawali 13.535 rubl. i prosiać u kazny na padmohu 25.500 rubl. i pażyczki 28.640 rubloŭ. Na zabrukawańnie darohaŭ u pawiecie ziemstwo asyhnawało 120 tys. rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kouna.'''</span> Hubernatar asztrafawaŭ 6 asobaŭ z roznych miejscaŭ huberni ad 5 da 20 rubloŭ kożnaho za trymańnie strelbaŭ biz pazwaleńnia.</br> {{gap|1.5em}}— Paciahnuli pad sud p. Zakhejm, 24 hadoŭ, za toja, szto jana bytcym to mieła ŭ Koŭnie tajnuju biblioteku, s katoraj pażyczała da czytańnia zabaronianyja kniżki i hazety.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Szauli'''</span> Kow. hub. Zhareŭ z niwiadomaj pryczyny dom Riazanskaho, u katorym pamieszczałasia haścinica „Berlin“. Pażar byŭ praz usiu nocz i zrabiŭ szkody na 8000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ejragoła'''</span> Kow. hub. Abywateli z Ejragolskaj wołaści starajucca ab pazwaleńni prawiaści telefon miż Ejragołaj i Koŭnaj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Waŭkamir'''</span> Kow. hub. Na wiasnu maja być razpaczata ustrojstwa linii telehrafnaj ad Waŭkamira da Wilni praz miasteczka Szyrwinty, ŭ Wil. hub., i buduć prawodzić telefony da roznych instytucijaŭ kazionnych i prywatnych u samym horadzie. Prywatnyja instytucii i asoby za ustrojstwa da ich telefonu buduć płacić tymczasam pa 50 rubloŭ. Paśla heta płata moża być pawialiczana abo pamienszana zależna ad warunkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Witebsk.'''</span> U Dźwinie; znajszli trup daczki miescowaho kupca Brusera, katoraja niwiedamym sposabam zhinuła z bału szkoły handlowaj u Dźwińsku. Ciapier ab hetym roźnie haworać.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Mahileǔ.'''</span> Miejscowyje wuczycieli ministerskich szkołaŭ użo treci miesiac ni dastajuć pensii.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Biełastok.'''</span> Hrodz. hub. Ad 17 listapada paczali chadzić samajezdy ad Biełastoku da Łomży — try razy u tydzień (niadzielu, aǔtorak i czaćwierh).</br> {{gap|1.5em}}— U miejscowych sadoch s pryczyny ciopłaj pahody zaćwiali stakrotki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Choroszcza'''</span> Hrodz. hub. Biełastock. p. U fabryca Moesa zdaryłosia takoja niszczaścia: Rabotnik Popko ŭwaliǔsia ŭ kacioł, dzie waryłasia chwarba. Na szczaście druhi rabotnik schapiŭ jaho za wałasy i wyciahnuŭ z waratku. Aparanaho pa ŭsim ciele Popka zawiaźli u balnicu da Biełastoku. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 97laf76x6jcdvhzcjefcz8wdw2zt330 300865 300864 2026-10-16T19:18:43Z RAleh111 4658 300865 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wilnia.'''</span> Storaż domu № 14 pry Wialikaj wulicy 20 hadowy Daminik Makarewicz niǔspadzieŭki zachwareǔ na szalenstwa. Susiedzi raskazujuć, szto miesiac tamu ukusiǔ Makarewicza mały sabaczka. Jamu radzili udacca da doktara Orłoŭskaho, szto leczyć ad hetaj chwaroby, ale jon atkazaŭ, szto heta hłupstwa i niczoha ni rabiǔ. Naahuł Makarewicz spakojny ale prychodziać napady, kali jon kidajecca na ludziej, kab ich pakusać.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Świenciany.'''</span> Wil. hub. U tutejszym pawiecie praz kolki aposznich hadoŭ ciahałasia wataha aszukancaŭ, katoryje tanna pradawali niby falszywyja bumażki, ale paśla akazywałosia, szto tam była adna dobraja bumażka, a reszta czystaja papiera. Hetkim handlam aszukancy zarablali wialikije hroszy, dosi spomnić szto u miasteczku Kabylnikach adnaho bahataho czaławieka aszukali na 14 tysiacz rubloŭ. Ciapier usiu hetu watahu ŭ 10 asobaŭ wilenskaja palicija arysztawała.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Małodeczna'''</span> Wilen. hub. Zhareŭ dom dzie pamieszczałasia poczta i żyli służaczyje ŭ jej czynoŭniki. U ahni zhinuła ŭsia bliska pacztowaja mebel i roznyja pacztowyje znaczki, jak marki, pierawody i t. p. Pażarniki pryjechali ratawać zapozna.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Minsk.'''</span> Atrymali s Pieciarburhu zawiedamleńnie, szto sprawa ab atkryćci u Minsku sielska haspaparskaho instytuta nachodzicca na dobraj darozie.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ihumen.'''</span> Min. hub. Ihumenskaje ziemstwo asyhnawało 40 tysiacz rubl. na uparadkawannie bierahoŭ raki Talki i 43.958 rubloŭ na ustrojstwa telefonaŭ u całym pawiecie. Tojeż ziemstwo pastanawiło pryłuczyć szkoły carkoŭnyja u lik szkołaŭ ziemskich, załażyć u 1914 h. dźwie ramieślanyja szkoły i prasić prawicielstwa ab pazwaleńni atkryć na Litwie i Biełarusi uniwersytetu, abo sielska-haspadarskaho instytutu.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Barysaŭ.'''</span> Minskaj hub. Tutaka minski akrużny sud razbiraŭ sprawu Aleksa Suszki, katory zabiŭ wystrałam sa strelby Stepana Zagurskaho, za toje, szto toj nia pryniaŭ jaho i szwagra na rabotu pry wyhruzca wahonaŭ. Sud pryhawaryŭ Suszku na 10 hadoŭ u katarhu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nieświż.'''</span> Minsk. hub. U kwatery naczalnika miejscowaj poczty zabaŭlalisia stralańniem z pistalecikaŭ „montekrysto“ 2 wuczni haradzkoj szkoły żyŭszy u hetaj kwatery Sejn i jaho tawarysz 12 hadowy Rozenberg. Hety praz niasciarożnaść wystraliŭ Sejnu u skroniu, ad czaho praz kolki hadzin chłapiec i pamior.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Barysaŭ'''</span> Minsk. h. Pawietowaja ziemstwa pastanawiła budawać szto hod pa 8 szkolnych budynkaŭ z niharuczaho materjału. Na budowu pierszaho kampletu asyhnawali 13.535 rubl. i prosiać u kazny na padmohu 25.500 rubl. i pażyczki 28.640 rubloŭ. Na zabrukawańnie darohaŭ u pawiecie ziemstwo asyhnawało 120 tys. rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kouna.'''</span> Hubernatar asztrafawaŭ 6 asobaŭ z roznych miejscaŭ huberni ad 5 da 20 rubloŭ kożnaho za trymańnie strelbaŭ biz pazwaleńnia.</br> {{gap|1.5em}}— Paciahnuli pad sud p. Zakhejm, 24 hadoŭ, za toja, szto jana bytcym to mieła ŭ Koŭnie tajnuju biblioteku, s katoraj pażyczała da czytańnia zabaronianyja kniżki i hazety.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Szauli'''</span> Kow. hub. Zhareŭ z niwiadomaj pryczyny dom Riazanskaho, u katorym pamieszczałasia haścinica „Berlin“. Pażar byŭ praz usiu nocz i zrabiŭ szkody na 8000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ejragoła'''</span> Kow. hub. Abywateli z Ejragolskaj wołaści starajucca ab pazwaleńni prawiaści telefon miż Ejragołaj i Koŭnaj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Waŭkamir'''</span> Kow. hub. Na wiasnu maja być razpaczata ustrojstwa linii telehrafnaj ad Waŭkamira da Wilni praz miasteczka Szyrwinty, ŭ Wil. hub., i buduć prawodzić telefony da roznych instytucijaŭ kazionnych i prywatnych u samym horadzie. Prywatnyja instytucii i asoby za ustrojstwa da ich telefonu buduć płacić tymczasam pa 50 rubloŭ. Paśla heta płata moża być pawialiczana abo pamienszana zależna ad warunkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Witebsk.'''</span> U Dźwinie; znajszli trup daczki miescowaho kupca Brusera, katoraja niwiedamym sposabam zhinuła z bału szkoły handlowaj u Dźwińsku. Ciapier ab hetym roźnie haworać.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Mahileǔ.'''</span> Miejscowyje wuczycieli ministerskich szkołaŭ użo treci miesiac ni dastajuć pensii.</br> {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Biełastok.'''</span> Hrodz. hub. Ad 17 listapada paczali chadzić samajezdy ad Biełastoku da Łomży — try razy u tydzień (niadzielu, aǔtorak i czaćwierh).</br> {{gap|1.5em}}— U miejscowych sadoch s pryczyny ciopłaj pahody zaćwiali stakrotki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Choroszcza'''</span> Hrodz. hub. Biełastock. p. U fabryca Moesa zdaryłosia takoja niszczaścia: Rabotnik Popko ŭwaliǔsia ŭ kacioł, dzie waryłasia chwarba. Na szczaście druhi rabotnik schapiŭ jaho za wałasy i wyciahnuŭ z waratku. Aparanaho pa ŭsim ciele Popka zawiaźli u balnicu da Biełastoku. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> pkpzapr872hg6dc7t157dl26ajaovej 104 129183 300863 298073 2026-10-16T19:17:11Z RAleh111 4658 300863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <center>{{larger|'''Z Bouharyi.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Karol bałharski Ferdynand bawiǔ niejki czas za hranicaj; u hetu paru hazety stali pisać szto jon zusim pakinie baŭharski tron i karaleŭskuju karonu, adnakoważ aposznije telehramy danosiać jak karol Ferdynand skazaǔ, szto jon i ni dumaŭ adrakacca karony, dy szto użo pajechaŭ u swajo hasudarstwo. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Hrecka-Tureckaja umowa</center> </div> dajszła da skutku. U hetych dniach budzie abjaŭlano pryłuczeńnie da Hrecii wostrawa Krety. <center>{{larger|'''U Persji}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> jak piszuć hazety panuja biazczynność prawicielstwa, dziela taho, szto ministry nia wierać adzin druhomu. Szto dzień adbywajucca narady na katorych regent (źwierchnik) naprasna starajecca razbudzić u ministrach miłaść da baćkaŭszczyny. <center>{{larger|'''U Francii.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Francuskije daputaty zhodna pryniali prajekt prawa, pa katorym u kapalniach naznaczajecca 8 hadzin pracy ŭ dzień. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Katastrofa pad Krakowam.</center> </div> {{gap|1.5em}}U piatnicu na ranicy na stacii „Denbica“ spatkalisia dwa pojezdy pryczym pakaleczany 6 padarożnych i 5 żal. dar. służaczych. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Arcybiskupstwo u Poznani.</center> </div> {{gap|1.5em}}Użo konczyłasia 7 hadoǔ, jak pamior arcybiskup poznanski ks. Stablewski i da hetych por katedra jaho ni absadżanaja, dziela taho, szto Papież uważaja za sprawiedliwa, kab arcybiskupam ŭ daŭniejszym polskim horadzie byŭ palak, a niamiecki ŭrad chacieŭby pasadźić tam niemca. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Hraf zakonnikam.</center> </div> {{gap|1.5em}}Roznyje mudrali czasta każuć, szto ŭ paboźnaść bawiacca tolki ciomnyja dy biednyja asoby, nichtoż z wuczonych i bahatych hetym ni zajmajecca. Adnak łhuć hetyje mudrali, bo choć i praŭda, szto ab Bohu bolsz pomniać prostyja i biednyja asoby, adnaka i miż bahatytymi i samymi najbolej wuczonymi ludźmi jość takich, szto nia stydajucca sahnuć kalena pry spawiednicy i pobacz sielanina prystupić do Bozaho stołu. Woś świeży hetaho prykład: Adzin z najbolszych panoǔ u Francii, tej Francii katoraja ǔ cełym świecie liczycca za wielmi kulturalnuju (wuezonuju), tej Francii, dzie szmat masonaǔ i biazbożnikaŭ, znany Paryski światowiec hraf Kastillon de sen Wiktor pakinuŭ niŭspadzieŭki ǔsie świetawyja roskaszy i ŭstupiǔ u klasztor Jezuitaǔ dy astaǔsia tam braciszkam. Hraf hety służyǔ kalis u dyplamacyi francuskaj, paśla należyŭ da najwybitniejszych jezdakoŭ pa mory, u aposznich czasach haracza zajmaŭsia wietraloctwam. Adzin supraconik paryskich hazet udaǔsia da henaho klasztoru, kab wypytać hrafa, szto jaho zastawiło pakinuć świet? Supracoŭnik zastaŭ hrafa u klasztornaj kuchni, myjuczaho naczyńnia. Nijakich wyjaśnieńniaŭ ab swaim pastupku hraf ni daŭ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Jak spiaczy smaczny chleb.</center> </div> {{gap|1.5em}}Bliska ŭsie haspadyni piakuć sabie chleb, ale nia u ŭsieh adzinakawa jon bywaja smaczny i piekny. A heta zależyć nia tolki ad dabraty muki, s katoraj chleb piaczecca, ale nia mieniej i ad umiełaści spiaczy jaho. Kab chleb byŭ smaczny i piekny treba zwiarnuć uwahu i na dziażu u katoraj raszczyniajecca chleb, i na wadu, szto biarecca da raszczyny i na muku i na ciesta i ŭreście na piecz ŭ katoraj piaczecca chleb.</br> {{gap|1.5em}}Dziaża pawinna być zaŭsiody czystaja, hładka wyskrabana s ciesta i abwiazana czystaj paściełkaj, a prynamsia nakryta szczylnym wiekam i da czaho druhoho jaje używać nielha. Biaruczysia raszczyniać chleb treba najpiersz pierasiejać praznaczanuju na chleb muku i pieracadzić abahretuju na letnia wadu i hetaj wadoj zmaczyć czystaje ciesta, astaŭszaje pa szczelinach dziaży, a paśla ŭlić hetaj wady stolki, kab paśla użo nia treba było daliwać.</br> {{gap|1.5em}}Dalej usypać u hetu wadu treciuju czaść muki praznaczanaj na chleb i dobra jaje razmieszać, aż zabialeja. Paśla abkryć i pastawić u ciopłym miejscy. Jak użo zakiśnie, tady pasalić, usypać kminu ci czarnuszki i resztu muki, a paśla heta ŭsio miasić tak doŭha, kab nia tolki na dnie abo kala bierahoŭ nia było czasam dziekoleczy suchoj muki, klocak, abo redkaj raszczyny, ale kab ŭsio ciesta ni klejałasia da ruki. Pa hetym iznoŭ pakryć dziażu i pastawić u ciopłym miejscy kab padchodziła. Ciapier<section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> a0vokzx9isrmyrbq1pwxltqs45mpub3 104 129209 300862 298120 2026-10-16T19:15:38Z RAleh111 4658 300862 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>pałażyć suchoha drewa ŭ pieczy pierałażyŭszy zyspodu paleniami, kab ad ahniu nahrawaŭsia pot adrazu i zapalić drewa ŭ samym kancy, bo jak zapalisz s pieradu, dyk zadniaje tleja i marnujecca. Jak użo dość piecz nahrejecca, (treba hladzieć kab nahrawałasia ŭsiudy roŭna) tady wymiaści czysta wuhli i sadzić chleb. Hładzić jaho to ŭsie ŭmiejuć, dyk nia budu wuczyć, tolki skażu, szto lepiej rabić niwialiczkija bondy, dyk lepiej wypiekucca.</br> {{gap|1.5em}}Zasłynki abklejawać hlinaj nia można, bo chleb sparycca i budzia nismaczny. Jak pasiadzić użo chleb u pieczy hadzinu abo trochi i bolsz, tady papierapichać bondy na druhija miejscy. Dobra, kab wyniać i zmaczyć skarynku wadoj i tady znowa ŭsadzić, a za druhuju hadzinu — najbolaj za dźwie wymać chleb zusim. Treba nahrawać piecz dobra, kab chleb upioksia. Kali jon nie upiaczecca za dźwie, try hadziny, dyk choć dziarży jaho tady i sutki jon usioroŭna budzia syry i tolki sparycca ŭ siaredzinie, zrobicca czyrwony i klejki dy nismaczny; znaczyć wielmi durna robiać tyja, szto chleb dziarżać u pieczy calutki dzień u prydatku jszcze abklejaŭszy bałotam zasłynku, kab duch nia schodziŭ. {{справа|''L……k{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Uzrost katalikou u pratestanckich krajach za aposznije 100 hadou.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U Niamieczczynie u 1800 hadu było kala 10 miljonau katalikou, a u 1904 h. ich użo było 20.321.441. U Holandzii u kancy 18-ho stalećcia było tolki 300.000 katalikou, katoryje ni mieli ni adnaho biskupa i tolki niekolki ksiandzou. U 1907 hadu tam użo naliczyli 1.822.000 katalikou, katorym niasuć pasłuhu relihijnuju 3,758 ksiandzou 4-ch biskupau i adzin arcybiskup Apracza hetaho było 18.825 zakonnych asobau: U 1904 hadu u tejże Holandzii było 3 katalickich ministrau 25 posłou i 18 senatarau. Wychodziło 45 katalickich sztodziennych hazet i 43 tydniowikau, dy miesiacznikau. U Szwajcaryi u 1850 hadu było 970,000 katalikou, a ciapier użo jość 1.600,000. U Danii, Szwecci, Norwegji prad stu hadami amal zusim nia było katalikau. Ciapierże u Danli jość 2,940 katalikou, u Szwecci — 2,800 i u Norwegii 2,500.</br> {{gap|1.5em}}U Anhlii (biez Irlandyi, katoraja bliska usia katalickaja) u 1800 h. było 120,000 katalikou a u 1907 h. ich naliczyli 2.180,000, katoryje majuć u cełym krai 21 katalick. biskupa, 4,166 ksiandzou i 2,071 kaścioł.</br> {{gap|1.5em}}Najbołsz nawarotau na katalictwo u Anhlii zdarajecca miż anhlickimi duchounymi i intelichiencijaj. Ad 1896 hodu pierajszło na katalictwo 420 pasłou, 305 aficerau marskich, 162 piśmienniki 129 adwokatau, 60 daktarou medycyny i 66 ziemskich abywaletau.</br> {{gap|1.5em}}Nia mieniej uzrastaje katalictwo i u Złuczanych stanach Ameryki. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pryczyna zbrodniau.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Członak adnaho s paważnych wuczonych amerykanskich tawarystwau pan Mosby wydau kniżku, u katoraj na padstawie faktau dakazuje, szto biezrelihijnaść i biezbożnaść jość samaj ważniejszaj pryczynaj usiakich zbrodniau i naprociu praudziwaja relihijnaść i pabożnaść najlepiej baroniać czaławieka ad usiakich prastupkau.</br> {{gap|1.5em}}Pan Mosby byu pratestantam ale dobra zbadauszy zasady wiery hetaj i druhich wierau prakanausia, szto katalictwo jość jadynaj praudziwaj wieraj i jano najlepiej ściaraże dobrych abyczajau dyk ad tej pary stausia szczyrym katalikom. Jon badau kala 3,600 rożnych prastupnikau i charaktar kożnaho z ich i ni naszou miż imi ni adnaho czaławieka pa praudzie relihijnaho.</br> {{gap|1.5em}}Prastupki i praudziwaja relihija dy pabożnaść, heta dźwie praciunaści, katoryja razam nikoli być nia mohuć ćwierdzić amerykanski wuczony. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}76. Nia żywaja i biez jazyka, a usio raskazać zmoża.</br> {{gap|1.5em}}77. U dzień sama ciomna, a u noczy usim swiecia. <center>''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/36|№ 36]].</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki do [[Biełarus (1913)/1913/34|№ 34]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}74. Na klubku nitak. 75. Wada. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Czużoha ni żadaj i swaho nie papuskaj!</br> {{gap|1.5em}}Chto nie szanuja czużoha — swaho mieć nikoli nia budzie. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zarty.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Jazep nadta hładka machlawau. Woś pan jaho, kab pakazacca prad haśćmi, jakoho maja machlara, każa da jaho:</br> {{gap|1.5em}}— Jazep, kali biez nadumki hładka zbreszysz, dyk dam tabie rubla.</br> {{gap|1.5em}}— Czamuż, panoczku ni sałhać, kali za heta abicajuć 2 rubli! atkazau Jazep.</br> {{gap|1.5em}}— A badaj ciabie, zapiajali u adzin hołas pan i jaho hość i dali abodwa pa rublu. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu A. Bartoszewiczu.'''</span> List atrymali i musili zapłacić 10 kap. prosim napisawać na kanwercie, szto heta „rukapis“ i piszycie nam, szto bolsz cikawaho czuwać u waszym boku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu [[Аўтар:Францішак Пяткевіч|F. Pietkiewiczu]].'''</span> Dziakujem za cikaŭnyja wiestki s Piaciarburha.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu Rafału Linieǔskamu'''</span> u Turhielach prysłany nam 1 rub. atrymali, dziakujem za akuratnaść.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu [[Аўтар:Альфонс Петрашкевіч|F. Krasoǔskamu]]'''</span> u Krajsku. Za list i wiersz dziakujem; buduć drukawany.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pani H. Żakiewicz.'''</span> Prośbu achwotnie spoǔnim. Za spryjańnie „Biełarusu“ szczyra dziakujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/><center>{{larger|'''Ad redakcii.}}</center> <div style="margin-top:-0.5em; font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U № 33-im pad staccioj „[[Pa naszych wioskach]]“ zamiesta: <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''„Karol Klonowicz“'''</span> pawinna było być: <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''„Ryhor Klonowicz“.'''</span> </div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 7g8ihlakg7sbbqy5ns9lcdhs8qlzkob 104 129216 300861 298235 2026-10-16T19:12:20Z RAleh111 4658 300861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 27 Listapada 1913 hodu'''|right='''№ 36'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pa"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Pa naszych wioskach.</center> </div> <center>IV.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Jak nam ciapier żywiecca? Jakoje naszaje żyćcio pa wioskach i miasteczkach wialikaj Biełarusi — czy jano dobraje, szczaśliwaje i dastatniaje, a mo biednaje, sumnaje i niszczasnaje? {{gap|1.5em}}— Ech, machnuŭszy rukoju atkaże dzied, ciapier ni toja, szto daŭniej było, daŭniej i chleba było i da chleba; poŭna było ŭ świerni i ŭ stadoli, a jakaja ŭ poli była ŭroda, to aż lubo było ŭhledacca, a ciapier szto, palańcie ŭnuki, da czaho my dażylisia, ni chleba, ni lesu, ni ŭ poli ŭradżaj, ni ŭ swierni bahaćcie — choć ty prosta ŭ wyraj laci, abo pad ziemlu chawajsia. — Tak haworyć stary dzied, a maładyje usłuchajuczysia dumajuć, musi praŭdu dzied haworyć, bo kali hlaniem nawakoł, to ŭsiudy paczujem narekańnia na biadu i na horkaje żyćcio. Narekaje chlebarob, szto ciapier ziemla sztości papsawałasia i nie wydaje tolki, kolki daŭniej, szto siemja prybywaje, a ziemli ŭsio tolki samo, szto skaciny nie można trymać kolki zachoczecca, bo nima ni paśbiszcza ni sienażaci, słowam prosta bezhałoŭje. Narakaje remieślnik na ciażkija warunki swajho żyćcia, każuczy, szto ciapier ŭsio padarażeło i materjały, i istrumenty, i charczy i kwatera — biaduje parabak dworny, szto pany czysto abiednieli: ni majuć z czaho płacić dobraj pensyi, ni andynaryi — biaduje i pan, szto ciażko stało, szto hroszaj nima, a rabotnik darahi i taho nima skul uziać — słowam ŭsie żalacca na swajo pałażeńnie. I kali poŭsłuchajeszsia ŭsich hetych biedaŭ i narekańniaŭ, to aż strach biare, ci-ż użo da praŭdy treba razam z ptuszkami wybiracca ŭ wyraj, abo pad ziemlu leźci, abo biehczy, kudy oczy hladziać? Ech, bratoczki, dumaju, szto pakul biehczy, treba ahledzicca ŭ swajej staroncy; bo szto ludzi biadujuć, heta nie pierszyna i nie dziwa, dziŭniejsza byłab recz, kab chto skazaŭ, szto jon saŭsim szczaśliŭ i szto jamu dobra żyć na świeci. Prypaminajecca mnie tut adna bajka ab chworym care, katory szukaŭ dla siabie saroczki s szczaśliwaho czaławieka, bo jamu dachtary skazali, szto tolki tahdy wyzdarawieje, kali ŭzłożyć na siabie saroczku z saŭsim szczaśliwaho czaławieka. I razbiehlisia carskije hancy pa ŭsim carstwie szukajuczy szczaśliwaho czaławieka, abyszli ŭsie pałacy i dwary, ŭsie wioski i miasteczki i nidzie nie mahli najści. Użo waroczalisia da chaty ażno ŭhledzieli żabraka kala darohi, padyszli i pytajuć, ci szczaśliŭ? — Szczaśliŭ atkazwaje toj. Abradawalisia carskije pasłanniki, szto ŭreszci naszli i prosiać jaho addać saroczku za wialikuju płatu — ale szto-ż, kali atchylili kaftan, to ŭ żebraka i saroczki ni akazałosia — Ot tabie szczaście! To i nie dziwa, szto ŭsiaki biaduje, bo biedawać wielmi lohka, i kali czaławiek raspuścić swoj jazyk pierad susiedam i pacznie razwadzicca nad swaim horam — to ŭ hetym nima wialikaj sztuki, ale sztuka ŭ tom, jak wyleźci z biady. Każuć, nia sztuka, szto ŭ jamu ŭpaŭ, dyj zakryczaŭ, a sztuka, szto z jamy wylez sam; tak sama i tut uwalicca ŭ biadu ŭsiakl patrapić, ale wyleźci z jaje ni ŭsiak zmoże, a toj katory wylez, dakazaŭ wialikaj siły swajho charaktaru i wysokaho rozumu. Bo kali czaławieku <section end="Pa"/><noinclude></noinclude> oi2nmc5y7azpanf7ah1te3ne9xy66ml 104 129220 300859 298141 2026-10-16T19:08:56Z RAleh111 4658 300859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kab"/>{{перанос канец|Najwyżej|szaho}} wyprasiŭby sabie ahniu boskaho ahniu miłaści. Ahniom hetym ja zapaliŭby sercy ŭsich ludziej, jakije tolki żyjuć na świeci i zrabiŭby, szto ŭsie jak jość palubilib nad usio czysta Stwaryciela ŭsiakaj istoty, widzimaj usim i niznanaj nikomu, a ŭsiakaho druhoha czaławieka, swaho brata, jak siabie samoho.</br> {{gap|1.5em}}I zhinulib tady pa ŭsiej ziamli — matca wojny i niazhody i niwodzin czaławiek nia byŭby druhomu tyraninam abo woraham i niwodzin nichto ni straciŭby żyćcia z ruki ubiŭcy, ani — jakoj koleczy reczy praz sprawu zładziejskuju. I nie byłob niwodnaho aszukanca, szto lubić żyć czużoju kryŭdaj i stałab żyć na świecie kudy, kudy lahczej, czym ciapier żywiecca ludziam.</br> {{gap|1.5em}}I zapaliŭby ja henym ahniom u sercach bratoŭ swaich i ŭ sercach usich u świecie ludziej miłaść haraczuju da ŭsiaho rodnaho, kab ni zadajuczy niczoha czużoha szczyra lubilib usio swajo rodnaje: swaju mowu i pieśniu, swaje stroi i dobryje zwyczai, swaju staronku, wiosku i chatu i ŭsio, usio rodnaje. Tady nia byłob tych, szto wyrakszysia swaho, służać sprawam czużym, nisprawiadliwym, a s swaho rodnaho śmiajucca. Nia byłob tak sama i takich, szto chacielib usio i ŭsich pirarabić na swaju mierku, używajuczy pry tym roznych niadobrych sposabaŭ.</br> {{gap|1.5em}}I zaświaciŭby ja henym ahniom pa ŭsich kutkoch swajej baćkaŭszczyny i ŭsiaho świetu Bożaho, kab ŭsiudy zrabiłasia jasna, dy kab ubaczyli ludcy pieknaść usiaho dobraho i brydkaść usiaho drennaho i ściarahuczysia ŭsiaho brydkaho, kab hnalisia z usiej mocy za dabrom.</br> {{gap|1.5em}}I ubaczylib tady ludcy, szto dla ich karysnaje, a szto szkodnaje, dy pilniujuczysia adnaho, ścierahlisiab druhoha. I zhinulib tady na świecie roznyja chwaroby, szto rodziacca ad nirazumnaho używańnia szkodnych napitkaŭ i prysmakaŭ, ad kureńnia abo druhich szkodnych reczaŭ i stałab na świecie żyć zusim dobra.</br> {{gap|1.5em}}I paznalib tady ǔsie praǔdu, katoraja jość tolki adna i zhinulib na świecie ǔsie swarki ab wierach, bo paznaǔszy adnu praŭdziwuju, usieb da jaje nawiarnulisia i ǔwieś świet staŭby rajam. {{справа|''L. B.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kab"/> <section begin="Wieciar"/><div style="font-size:220%; font-family:Times New Roman; margin-bottom:-0.5em;"> <center>''Wieciar.</center> </div> {{block center/s}} ''Nia szumi ty wieciar,</br> ''U nasza wakonca</br> ''Razhani ty chmary.</br> ''Nichaj świecia sonca. {{gap|2.5em}}''Nichaj jano świecia,</br> {{gap|2.5em}}''Ludziej paciaszaja,</br> {{gap|2.5em}}''Swaim jarkim świetam</br> {{gap|2.5em}}''Nas abahrawaja… ''Ty wiedaisz dobra,</br> ''Szto my czuć nia zmierzszy,</br> ''Siadzim tak spakojna</br> ''Czuć-czuć ni pamierzszy. {{gap|2.5em}}''A praz szto spakojny,</br> {{gap|2.5em}}''Peǔnia usie znajuć;</br> {{gap|2.5em}}''Tolka ab nas blednych</br> {{gap|2.5em}}''Mała jany dbajuć. ''My mała wuczony</br> ''I nam ciażka życi</br> ''Mała u nas szkołak</br> ''Nia choczuć wuczyci. {{gap|2.5em}}''Kali j jość hdzie szkołka,</br> {{gap|2.5em}}''To wuczuć jak znajuć</br> {{gap|2.5em}}''Paznać swajho Boha</br> {{gap|2.5em}}''I to ni dapuskajuć. ''A nam najważniejsza</br> ''Umieć chwalić Boha</br> ''Bo biaz Jaho woli</br> ''A ni da paroha. {{справа|''Janka Lokaj.}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wieciar"/> <section begin="Św"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Sw. Andrej Apostał.</center> </div> {{gap|1.5em}}Św. Apostał Andrej byŭ rodam z Betsaidy, niewialikaho miasteczka u Galilei. Radziŭsia kala tejża pary, jak i Pan Jezus. Kali św. Jan chryściŭ na puszczy i nawuczaŭ narod, tamże słuchaŭ hetych nawukaŭ i św. Andrej, a heta było pad toj czas, jak Pan Jezus pryszoŭ da św. Jana chryścicca, a toj pakazujuczy palcam skazaŭ: „''Heta Baranak Boży, katory hładzić hrachi świetu''“. Andrej ad hetaj pary i paszoŭ za Chrystusam, da katoraho prywioŭ i swaho starszaho brata Piotru. Adnak iszcze abodwa wiarnulisia byli da swajej pracy rybackaj. Ale adnaho razu pryszoŭ da ich Syn Boży i skazaŭ: „''Idzicie za mnoj…''“ Dyk tady pakinuli abodwa łodki i sietki i ŭsio szto mieli, dy paszli za Chrystusam.</br> {{gap|1.5em}}Pa ŭniebaŭstupleńniu Pana Jezusa św. Andrej s paczatku nawuczaŭ u żydoŭskaj ziamli, a paśla pierajszoŭ u Fenicyju i Epir i dajszoŭ u Albaniju. Jość lehenda, szto byŭ aż u tym miejscy, <section end="Św"/><noinclude></noinclude> himq07z440rkw3w3f4b17cf74ah6dfz 300860 300859 2026-10-16T19:09:46Z RAleh111 4658 300860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kab"/>{{перанос канец|Najwyżej|szaho}} wyprasiŭby sabie ahniu boskaho ahniu miłaści. Ahniom hetym ja zapaliŭby sercy ŭsich ludziej, jakije tolki żyjuć na świeci i zrabiŭby, szto ŭsie jak jość palubilib nad usio czysta Stwaryciela ŭsiakaj istoty, widzimaj usim i niznanaj nikomu, a ŭsiakaho druhoha czaławieka, swaho brata, jak siabie samoho.</br> {{gap|1.5em}}I zhinulib tady pa ŭsiej ziamli — matca wojny i niazhody i niwodzin czaławiek nia byŭby druhomu tyraninam abo woraham i niwodzin nichto ni straciŭby żyćcia z ruki ubiŭcy, ani — jakoj koleczy reczy praz sprawu zładziejskuju. I nie byłob niwodnaho aszukanca, szto lubić żyć czużoju kryŭdaj i stałab żyć na świecie kudy, kudy lahczej, czym ciapier żywiecca ludziam.</br> {{gap|1.5em}}I zapaliŭby ja henym ahniom u sercach bratoŭ swaich i ŭ sercach usich u świecie ludziej miłaść haraczuju da ŭsiaho rodnaho, kab ni zadajuczy niczoha czużoha szczyra lubilib usio swajo rodnaje: swaju mowu i pieśniu, swaje stroi i dobryje zwyczai, swaju staronku, wiosku i chatu i ŭsio, usio rodnaje. Tady nia byłob tych, szto wyrakszysia swaho, służać sprawam czużym, nisprawiadliwym, a s swaho rodnaho śmiajucca. Nia byłob tak sama i takich, szto chacielib usio i ŭsich pirarabić na swaju mierku, używajuczy pry tym roznych niadobrych sposabaŭ.</br> {{gap|1.5em}}I zaświaciŭby ja henym ahniom pa ŭsich kutkoch swajej baćkaŭszczyny i ŭsiaho świetu Bożaho, kab ŭsiudy zrabiłasia jasna, dy kab ubaczyli ludcy pieknaść usiaho dobraho i brydkaść usiaho drennaho i ściarahuczysia ŭsiaho brydkaho, kab hnalisia z usiej mocy za dabrom.</br> {{gap|1.5em}}I ubaczylib tady ludcy, szto dla ich karysnaje, a szto szkodnaje, dy pilniujuczysia adnaho, ścierahlisiab druhoha. I zhinulib tady na świecie roznyja chwaroby, szto rodziacca ad nirazumnaho używańnia szkodnych napitkaŭ i prysmakaŭ, ad kureńnia abo druhich szkodnych reczaŭ i stałab na świecie żyć zusim dobra.</br> {{gap|1.5em}}I paznalib tady ǔsie praǔdu, katoraja jość tolki adna i zhinulib na świecie ǔsie swarki ab wierach, bo paznaǔszy adnu praŭdziwuju, usieb da jaje nawiarnulisia i ǔwieś świet staŭby rajam. {{справа|''L. B.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kab"/> <section begin="Wieciar"/><div style="font-size:220%; font-family:Times New Roman; margin-bottom:-0.5em;"> <center>''Wieciar.</center> </div> {{block center/s}} ''Nia szumi ty wieciar,</br> ''U nasza wakonca</br> ''Razhani ty chmary.</br> ''Nichaj świecia sonca. {{gap|2.5em}}''Nichaj jano świecia,</br> {{gap|2.5em}}''Ludziej paciaszaja,</br> {{gap|2.5em}}''Swaim jarkim świetam</br> {{gap|2.5em}}''Nas abahrawaja… ''Ty wiedaisz dobra,</br> ''Szto my czuć nia zmierzszy,</br> ''Siadzim tak spakojna</br> ''Czuć-czuć ni pamierzszy. {{gap|2.5em}}''A praz szto spakojny,</br> {{gap|2.5em}}''Peǔnia usie znajuć;</br> {{gap|2.5em}}''Tolka ab nas blednych</br> {{gap|2.5em}}''Mała jany dbajuć. ''My mała wuczony</br> ''I nam ciażka życi</br> ''Mała u nas szkołak</br> ''Nia choczuć wuczyci. {{gap|2.5em}}''Kali j jość hdzie szkołka,</br> {{gap|2.5em}}''To wuczuć jak znajuć</br> {{gap|2.5em}}''Paznać swajho Boha</br> {{gap|2.5em}}''I to ni dapuskajuć. ''A nam najważniejsza</br> ''Umieć chwalić Boha</br> ''Bo biaz Jaho woli</br> ''A ni da paroha. {{справа|''Janka Lokaj.}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wieciar"/> <section begin="Św"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Sw. Andrej Apostał.</center> </div> {{gap|1.5em}}Św. Apostał Andrej byŭ rodam z Betsaidy, niewialikaho miasteczka u Galilei. Radziŭsia kala tejża pary, jak i Pan Jezus. Kali św. Jan chryściŭ na puszczy i nawuczaŭ narod, tamże słuchaŭ hetych nawukaŭ i św. Andrej, a heta było pad toj czas, jak Pan Jezus pryszoŭ da św. Jana chryścicca, a toj pakazujuczy palcam skazaŭ: „''Heta Baranak Boży, katory hładzić hrachi świetu''“. Andrej ad hetaj pary i paszoŭ za Chrystusam, da katoraho prywioŭ i swaho starszaho brata Piotru. Adnak iszcze abodwa wiarnulisia byli da swajej pracy rybackaj. Ale adnaho razu pryszoŭ da ich Syn Boży i skazaŭ: „''Idzicie za mnoj…''“ Dyk tady pakinuli abodwa łodki i sietki i ŭsio szto mieli, dy paszli za Chrystusam.</br> {{gap|1.5em}}Pa ŭniebaŭstupleńniu Pana Jezusa św. Andrej s paczatku nawuczaŭ u żydoŭskaj ziamli, a paśla pierajszoŭ u Fenicyju i Epir i dajszoŭ u Albaniju. Jość lehenda, szto byŭ aż u tym miejscy, <section end="Św"/><noinclude></noinclude> 5f2c79m5l8kg4d9lfuljdtrla0h4a6d 104 129226 300857 298157 2026-10-16T19:02:41Z RAleh111 4658 300857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="List"/>i paradawacca i pierekazać hetu radaść P. R. i jaje pracoǔnikam i pacieszyć siabie nadziejaj, szto, jak P. R. tak i pracoǔniki, z bolszaj enerhijaj prymucca za razkrywańnie ŭsich ran naszaj biady, hora, niedastaczy… z bolszym starańniem pacznuć szyryć rodnaje drukawanaje słowa i, pa niadoǔhim czasie, sami hetyje siermiażnyje wajaki, pabaczać jasna, jak lepiej wajewać z biednatoj i ciemnatoj.</br> {{gap|1.5em}}S paszanaj zastajusia waszym supracoǔnikam <div style="margin-top:-1em"></div> {{справа|''A. P-icz.{{gap|1.5em}}}} <section end="List"/> <section begin="Alszany"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%;">'''Miasteczka Alszany,'''</span> Wilen. hub. Aszm. paw. U hetym miasteczku s 14 na 15 listapada a 2 hadzinie ǔ noczy, zdaryǔsia pażar. Zhareła 5 humion i adzin chleǔ; a ŭ mieszczanina Zubawicza zhareła 3 sztuki rahataj skaciny i kabyła. Pryczyna pażaru niaściarożnaść s papiarosaj.</br> {{gap|1.5em}}Jość tut żydoŭskaja pażarnaja drużyna, katoraja prybyła na ratunak, ale jana baraniła bolszuju czaść ad żydoŭskich chat, a kali adzin chłapiec, chacieŭ padwieści maszynu i zaliwać tam dzie bolej zajmaicca, to jany jaho mocna pabili.</br> {{gap|1.5em}}Soramna naszym alszancam, szto nia choczuć załażyć swajej pażarnaj drużyny i zawiaści patrebnych pryładaŭ; każdy hod pażar robić tut wialikija straty, a jany ab hetym ni parupiacca i ciapier zrabiŭ pażar szkody na 6 tysiacz rubloǔ. Tutejszaho felczera Judala żonka, jak uwidzieła pażar, to sa strachu pamiorła. {{справа|''Alszanski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Alszany"/> <section begin="Koszkaŭszczyna"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%;">'''Falwarak Koszkauszczyna,'''</span> Wilen. hub., Aszm. paw., Hraŭżyskaj wołaści. U hetym faliwarku małacili konnaj małatarniaj, 16-tu hadowy chłapiec S. Czyżyk pahaniaŭ koni, niejak jon iduczy za końmi zaczapiŭsia haławoj za szaściarniu, katoraja sciorła jamu haławu, tak, szto jon wywaliŭszysia s szaściarni namiejscy pamior. {{справа|''Nidaloki.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Koszkaŭszczyna"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-1em; font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Śmierć kardynała.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Nidaŭno pamior u Italii najstarejszy s kardynałoŭ J. E. ks. Aloizy Orelia di San Stefano. Św. pamiaci kardynał Orelia radziŭsia 9 lipnia 1828 h. ŭ Bene-Vagiena u Italii. Hodnaść kardynała dastaŭ ad Papieża Piusa IX u 1878 h. byǔ dziekanam kardynalskim i „kamerlengo“ św. Kaścioła rymskaho. <div style="margin-bottom:-1em; font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Sprawy ksiandzoǔ.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}U swaim czasie minski akrużny sud pryhawaryŭ ks. J. Znosku na 2 miesiacy u turmu za nawaroczywańnie prawasłaŭnych na katalictwo. Ks. I. Znosko padaŭ żałabu na hety prysud u Wil. Sudowuju Pałatu, katoraja ni naszła winy u pastupkach ks. I. Znoski i apraŭdała jaho, ale prakurorskaja ŭlaść padała pratest u sanat, ciapier pryszło adtul, szto sanat ućwierdziŭ pryhawar pałaty.</br> {{gap|1.5em}}— Nidaŭna sudzia tajaż Wilenskaja pałata minskaho ks. St. Ejsymonta za toje, szto jon u kazańni hawaryŭ ab patrebie walki z nidawierstwam. Jamu zakidywali, szto pad nidawierkami razumieje prawasłaŭnych, ale jon dawioŭ, szto ab hetym i nie dumaŭ, dyk Pałata apraŭdała jaho, ale prakuror tak sama, jak u sprawie ks. J. Znoski padaŭ skarhu u sanat. <div style="margin-bottom:-1em; font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Katalictwo u Turcii.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Zwierchnikam miejscowym usich katalikoŭ u Turcii jość predstaŭnik Stalicy Apastolskaj pry boku Wialikaj Porty Wikary Apastolski, Patryarcha łaciński i Arcybiskup Konstantynopalski i adnaczaśnie wysłannik papieża dla kaściołaŭ uschodnich abradoŭ. Pad jaho wiedamam nachodziacca: 1) Wikaryat Apastolski u Konstantynopali, katory abymaja usiu Turciju Europejskuju i nikatoryje wostrawy na mory, 2) Arcybiskupstwo Smyrny u Anatolii paŭdniowaj, 3) Prefektura Apostolskaja wostrawa Rodos, 4) Wikaryjat Apostolski Syryi, 5) Wik. Ap. u Arabii, 6) Arcybiskupstwo Bagdadu.</br> {{gap|1.5em}}Apracza łacinskaho katalictwa jość u Turcii kataliki inszych abradkoŭ, jak np. Armianie, katoryje majuć swaho Patryarcha u Konstantynopali; melehity, majuć Patryarcha i 3-och biskupaŭ, maronity, katorych jość paŭmiljona i majuć swaho Patryarcha na Libanie. <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%;">'''Wilnia.'''</span> Hubernatar zażadaŭ ad horadu, kab pawialiczyć lik haradawych, bo na nikatorych wulicach haradawyje stajać wielmi redka.</br> {{gap|1.5em}}— Kolki dzion tamu arysztawali 19<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 0bdlfff45hdl7d204gfiffnqdd5reql 300858 300857 2026-10-16T19:05:34Z RAleh111 4658 300858 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="List"/>i paradawacca i pierekazać hetu radaść P. R. i jaje pracoǔnikam i pacieszyć siabie nadziejaj, szto, jak P. R. tak i pracoǔniki, z bolszaj enerhijaj prymucca za razkrywańnie ŭsich ran naszaj biady, hora, niedastaczy… z bolszym starańniem pacznuć szyryć rodnaje drukawanaje słowa i, pa niadoǔhim czasie, sami hetyje siermiażnyje wajaki, pabaczać jasna, jak lepiej wajewać z biednatoj i ciemnatoj.</br> {{gap|1.5em}}S paszanaj zastajusia waszym supracoǔnikam <div style="margin-top:-1em"></div> {{справа|''A. P-icz.{{gap|1.5em}}}} <section end="List"/> <section begin="Alszany"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%;">'''Miasteczka Alszany,'''</span> Wilen. hub. Aszm. paw. U hetym miasteczku s 14 na 15 listapada a 2 hadzinie ǔ noczy, zdaryǔsia pażar. Zhareła 5 humion i adzin chleǔ; a ŭ mieszczanina Zubawicza zhareła 3 sztuki rahataj skaciny i kabyła. Pryczyna pażaru niaściarożnaść s papiarosaj.</br> {{gap|1.5em}}Jość tut żydoŭskaja pażarnaja drużyna, katoraja prybyła na ratunak, ale jana baraniła bolszuju czaść ad żydoŭskich chat, a kali adzin chłapiec, chacieŭ padwieści maszynu i zaliwać tam dzie bolej zajmaicca, to jany jaho mocna pabili.</br> {{gap|1.5em}}Soramna naszym alszancam, szto nia choczuć załażyć swajej pażarnaj drużyny i zawiaści patrebnych pryładaŭ; każdy hod pażar robić tut wialikija straty, a jany ab hetym ni parupiacca i ciapier zrabiŭ pażar szkody na 6 tysiacz rubloǔ. Tutejszaho felczera Judala żonka, jak uwidzieła pażar, to sa strachu pamiorła. {{справа|''Alszanski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Alszany"/> <section begin="Koszkaŭszczyna"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%;">'''Falwarak Koszkauszczyna,'''</span> Wilen. hub., Aszm. paw., Hraŭżyskaj wołaści. U hetym faliwarku małacili konnaj małatarniaj, 16-tu hadowy chłapiec S. Czyżyk pahaniaŭ koni, niejak jon iduczy za końmi zaczapiŭsia haławoj za szaściarniu, katoraja sciorła jamu haławu, tak, szto jon wywaliŭszysia s szaściarni namiejscy pamior. {{справа|''Nidaloki.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Koszkaŭszczyna"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0.5em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Śmierć kardynała.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Nidaŭno pamior u Italii najstarejszy s kardynałoŭ J. E. ks. Aloizy Orelia di San Stefano. Św. pamiaci kardynał Orelia radziŭsia 9 lipnia 1828 h. ŭ Bene-Vagiena u Italii. Hodnaść kardynała dastaŭ ad Papieża Piusa IX u 1878 h. byǔ dziekanam kardynalskim i „kamerlengo“ św. Kaścioła rymskaho. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Sprawy ksiandzoǔ.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}U swaim czasie minski akrużny sud pryhawaryŭ ks. J. Znosku na 2 miesiacy u turmu za nawaroczywańnie prawasłaŭnych na katalictwo. Ks. I. Znosko padaŭ żałabu na hety prysud u Wil. Sudowuju Pałatu, katoraja ni naszła winy u pastupkach ks. I. Znoski i apraŭdała jaho, ale prakurorskaja ŭlaść padała pratest u sanat, ciapier pryszło adtul, szto sanat ućwierdziŭ pryhawar pałaty.</br> {{gap|1.5em}}— Nidaŭna sudzia tajaż Wilenskaja pałata minskaho ks. St. Ejsymonta za toje, szto jon u kazańni hawaryŭ ab patrebie walki z nidawierstwam. Jamu zakidywali, szto pad nidawierkami razumieje prawasłaŭnych, ale jon dawioŭ, szto ab hetym i nie dumaŭ, dyk Pałata apraŭdała jaho, ale prakuror tak sama, jak u sprawie ks. J. Znoski padaŭ skarhu u sanat. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Katalictwo u Turcii.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Zwierchnikam miejscowym usich katalikoŭ u Turcii jość predstaŭnik Stalicy Apastolskaj pry boku Wialikaj Porty Wikary Apastolski, Patryarcha łaciński i Arcybiskup Konstantynopalski i adnaczaśnie wysłannik papieża dla kaściołaŭ uschodnich abradoŭ. Pad jaho wiedamam nachodziacca: 1) Wikaryat Apastolski u Konstantynopali, katory abymaja usiu Turciju Europejskuju i nikatoryje wostrawy na mory, 2) Arcybiskupstwo Smyrny u Anatolii paŭdniowaj, 3) Prefektura Apostolskaja wostrawa Rodos, 4) Wikaryjat Apostolski Syryi, 5) Wik. Ap. u Arabii, 6) Arcybiskupstwo Bagdadu.</br> {{gap|1.5em}}Apracza łacinskaho katalictwa jość u Turcii kataliki inszych abradkoŭ, jak np. Armianie, katoryje majuć swaho Patryarcha u Konstantynopali; melehity, majuć Patryarcha i 3-och biskupaŭ, maronity, katorych jość paŭmiljona i majuć swaho Patryarcha na Libanie. <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:110%;">'''Wilnia.'''</span> Hubernatar zażadaŭ ad horadu, kab pawialiczyć lik haradawych, bo na nikatorych wulicach haradawyje stajać wielmi redka.</br> {{gap|1.5em}}— Kolki dzion tamu arysztawali 19<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> togx26qtedm3xxui27yoouzbtu6ho02 104 129228 300856 298162 2026-10-16T18:50:06Z RAleh111 4658 300856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>Pakul szto heta daroha, atkrytaja dla pajezdoŭ maja tolki 90 wiorst.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pradaża kazionnaj ziamli.'''</span> U ǔsiej Rasiei (biaz Sibiry) naznaczana na pradażu małaziamielnym abo bizziamielnym sielanam kala 4 miljonaŭ 210 tysiacz dzisiacin ziamli. Najbolej ziamli pradajecca u Samarskaj hub. paśla u Astrachanskaj i Piermskaj. Zadatku treba dawać adnu 20-tuju czaść taho, skolki ziamla aceniana, a reszta budzie wypłaczywacca praz 55 hadoǔ s pałowaj. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Serbija zbroicca.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wajennaje ministerstwo u Serbii kuplaje na zahranicznych zawodach niekolki nowych batarejaŭ. Majecca asnawać nowuju konnuju dywiziju s sztabam u horadzi Skopli. <center>{{larger|'''U Albanii.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U piatnicu 15 listapada konczyŭsia hod jak wysłancy wialikich eŭropejskich hasudarstwaŭ pastanawili wyłaczyć Albaniju u nizależnaje hasudarstwa. Hadaŭszczynu hetu abchodzili uraczysta u cełaj Albanii. U horadzie Walona adbylisia uraczystyje nabażenstwa pa kaściołach. Wysłancy ad narodu chadzili da pasłoŭ Aŭstryi i Italii dziakawać za życzliwaść hetych hasudaratwaŭ da Albanii. <center>{{larger|'''U Austryi.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Zanosicca na wialikija pieramieny złaszcza u palityca zahranicznaj. Aŭstryja zdaŭna maja umowu z Niamieczczynaj i Italijaj, kab na wypadak jakoj wajny pamahać adno druhomu.</br> {{gap|1.5em}}Umowa heta z Niamieczczynaj była zroblana proci Rasiei. Ale Niamieczczyna majuczy umowu z Austryjaj nadtaż drużyć i z Rasiejaj i kali u proszłym hadu wajna miż Rasiejaj i Aŭstryjaj wisieła na wałasku, dyk Niamieczczyna nie dumała pamahać Aŭstryi. Wos hetaja kab mieć bolsz peŭnaho pryjaciela paczynaja zbliżacca z Anhlijaj, adwiecznym i najsilniejszym woraham Niamieczczyny i z hetaj metaj jeździǔ u Anhliju aŭstryjacki carski naślednik.</br> {{gap|1.5em}}— Ministr wajny wydaŭ rasparadzeńnie, kab raspuścić użo i aposznich zapasnych, katoryje byli pryzwany u 1912 hadu. <center>{{larger|'''U Francii.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pieramianilisia ǔsie ministry; choć jszcze ni wiadoma jakija heta ludzi i jakich prakanańniaŭ, ale usioż ad hetaho można spadziewacca ni adnej nowaści u francuskaj palityca. Ni ad reczy tut spomnić, szto da aposznich czasaŭ francuskaj palitykaj kierawali żydy i ich służki nidawierki masony, ale nidaŭna wybrany na prezydenta pan Puankare jość katalikom, dyk badaj szto u palityca buduć pieramieny na lepszaje dla katalikoŭ. <div style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; margin-bottom:-0.5em;"> <center>'''Świeckaja ułaść Papieża.</center> </div> {{gap|1.5em}}Daŭniejszyje pabożnyje cary achwiarowywali Papieżu cełyja prawincii i z hetaho złażyłasia kascielnaje hasudarstwo pad ułaściaj Papieża, ale za czasoǔ Piusa IX świeckija ǔładcy adabrali hetaje hasudarstwo ad Papieża, pakinuŭszy jamu tolki Watykanski pałac z aharodami. Ad tej pary papieży nikudy nie wychodzili z Watykanskich muraǔ. Ciapier piszuć rymskija hazety, szto kab usie hasudarstwy Eǔropy zapeŭnili Papieżu nizależnaść, {{абмылка|jahaja|jakaja}} jamu patrebna, dyk Pepież hatoǔ byǔby adraczysia ad świeckaj ulaści. <div style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; margin-bottom:-0.5em;"> <center>'''U Meksyku rewolucija</center> </div> nie uspakaiwajecca i paǔstancy raz za razam dapuskajucca roznych zamachaŭ jak wysadżywańnie cełych pajezdoǔ dynamitam, spaliwannie wiosak i miasteczak.</br> {{gap|1.5em}}U patyczkach z wojskam nawat adzierżujuć wierch. U adnej takoj bitwie zabita 1000 sałdataŭ a 700 paŭstancy uziali ŭ niawolu. Moża być szto ŭ hetu zawiruchu ŭmieszajucca i Złuczanyje Stany. <div style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; margin-bottom:-0.5em;"> <center>'''Sniahi u Ameryca.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z horadu Derner u stanie Kolorado danosiać, szto wypało tam tak mnoha śniehu, szto ad jaho ciażaru pałamalisia strechi na damoch i naahuł parabiłasia szmat szkody. Uwieś horad jak bytcym zamurawany śnieham i adłuczany ad świetu. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Szto rabić kab ni psawałasia kapusta u kaduszkach?</center> </div> {{gap|1.5em}}U wilhotnych sklapoch i kamorach, dzie stajać kaduszki s kwaszanaj kapustaj u pawietry zaŭsiody, nosiacca pleśniawyje hrybki: katorych tak nia widać, bo jany wielmi drobnyja, tak, szto można ich widzieć tolki praz pawialiczajuczaje szkło, szto nazywajecca „''mikroskop''“. Hrybki henyje padajuć na {{перанос пачатак|ka|pustu}}<section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> ko8ede12pwwvvvq4hcwupvveo8t5ffu 104 129229 300855 298223 2026-10-16T18:47:22Z RAleh111 4658 300855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос канец|ka|pustu}} i jana paczynaje pleśniać. Zbirańnie hetych pleśniaǔ niczoha ni pamoże, bo iznoŭ budzie kapusta psawacca, pakul ni addalana pryczyna hetaj biady. Woś treba kab u hetych sklapoch i kamorach byli paroblany wokny, katoryje czas ad czasu adczyniać, kab wiecier prawiewaŭ, dyk tady zmieniajecca pawietre.</br> {{gap|1.5em}}Ale kali nia hledziaczy na aściarożnaść pacznie kapusta pleśniać, dyk treba hety pleśni sabrać, a paśla razlić pa kapuście mocnaj wodki abo czystaho spirtu, kala szklanki na kożnuju kaduszku. Heta prychodzicca paǔtaryć nia bolsz czatyroch razoǔ, a ad hetaho nia tolki kapusta uratujecca ad psoty, ale i paprawicca jaje smak.</br> {{gap|1.5em}}Spirt hety zabiwaje usiakija zarazki i hubia hrybki pleśni, a sam pirawaroczujecca ǔ winny ocat i dadaje kupuście smaku. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nowy apał.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Lasou robicca, szto raz mieniej, drewa czym dalej, to usio robicca darażejszaje i ni adzin zadumauszysia pytaje: „szto heta budzie, jak świet patrywaje iszcze jakich 100 hadou? — Chiba, szto treba budzie kamieńmi palić, kab hareli?“ A druhije choczuczy pakazać siabie razumniejszymi adkazujuć, szto wuczonyje napeuna najduć taki kwas katorym, jak pamażesz kamień, dyk jon i budzie hareć. Tymczasam i drewa jszcze usiaho ni papalili i lasou staić jeszcze nimała, a ludzi nachodziać i prydumywajuć to sioje, to toje na zamienu drewa i dziela budouli i dziela apału. Wiedama użo badaj każdamu, szto budynki s piasku z wapnaj abo cymentam taniej kasztujuć, a trywalniejszyje i piekniejszyje, czym z drewa. A woś nidauna kurlandzki baron Rausz fon Fraubenberg nawuczyusia rabić dobry i tanny apał s torfu, a rada horadu Reula paczała użo fabrykawać taki apał. Nowym apałam zainterasawausia Pieciarburh i druhije harady. Jość nadzieja, szto u skoraści wyrab henaho apału paszyrycca usiudy i drewa musić patanieć.</br> {{gap|1.5em}}Adnym słowam każdy nowy wynachod dakazuje, szto u Boha szmat jość sposabau, katorymi Jon może zdawoliwać patreby swaho stwareńnia ludziej i u mieru patreby padaje Jon mudraść kamukoleczy z ludziej wynajści toj, abo druhi sposab. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Latajuczaja łodka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U New Jorku znany wietralot Robert Collier zrabiu wietranuju łodku, majuczuju motar s siłaj 225 koniaj. Da hetaj pary łodka heta bolszaja za usie wietranyja maszyny. Na łodca hetaj R. Collier prajeżdżaja 136 kilometrau u hadzinu (kilometr — 100 metrau, a metr — biizka pautara arszyna). Na maszynie hetaj R. Collier majecca probawać pierajechać z Ameryki u Europu nad akijanam. Moża kali u Ameryku można budzie jechać ni wadoj, a pawietram. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}78. Ad czaho nikoli ni adkaraskajeszsia?</br> {{gap|1.5em}}79. S czym usiak musić spatkacca? </div> <center>''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/37|№ {{Абмылка|36|37}}]].</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki do [[Biełarus (1913)/1913/34|№ 34]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}76) Kniżka abo hazeta. 77) Lampa. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Jak chto starajecca, tak toj i majecca.</br> {{gap|1.5em}}Bahaty ci budzim, a hałodny nia budzim. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Dumki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Kab usiak, chto starajecca ab swajej wyhodzie, ściarohsia rabić praz heta kryudu, hańbu, abo prykraść druhomu, dyk ludzi bylib padobnyje da Aniołau, a świet — da raju. </div> <section end="Dumki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Żarty.</br> '''Na kazańni u czużej mowie.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Czahoż ty, babka tak raspłakałasia?</br> {{gap|1.5em}}— Kaliż ksiondz wun jak kryczyć.</br> {{gap|1.5em}}— A ci ty razumiejesz, ab czym jon każa?</br> {{gap|1.5em}}— A Boch jahoż wiedaja! </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''P. S. Michałouskamu'''</span> u Karasubazary. Pisulku atrymali, adres zmianili.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu M. Ł—szu'''</span> u Lubieszowie. Adres zmianili. Prosim pisać, szto czuwać kala tej staronki, dzie ciapier budzicie żyć.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu Joz. Wyganouskamu'''</span> u Czyrwoncy. Atkrytka niejak da nas trapiła, prośbu spaŭniajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu Ihn. Pietkiewiczu'''</span> u Śnigiany. Pisulku atrymali probny № „Biełarusa“ wysyłajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu J. Sz—tu'''</span> u Sokolinszczyźnie. Dziakujem za pamiać i dobryja sławy. Hazetku wyszlim.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Panu L. Ryżamu'''</span> u Simbirsku. Cieszymsia, szto ab „Biełarusie“ i tam wiedajuć dy jaho wypisujuć. Paǔrubla markaj atrymali. Za jaho budziem wysyłać hazetku praz paŭtracia miesiaca. Ruskimi literami „Biełarus“ nia drukujecca. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:36em; border:8px solid black; padding:0.5em}} {|style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; float:left; margin-right: 0px;" |style="font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;" |'''AD REDAKCII:'''{{gap|0.5em}} |} <div style="line-height:1.2; letter-spacing: -0.5px; text-align:justify;">'''Chto prysylaje rukapisy pad banderolaj, nichaj napisuje zwierchu adresu pa rasiejsku: „РУКОПИСЬ“ і û hetaj banderoli nia mohuć być pierasyłany listy, majuczyje charaktar pierapiski.''' ooo '''Chto prysyłaje markami hroszy, najlepiej kab prysyłaû 2 kap., ale można prysyłać i 3 k., 7 k. i 10 kap.</div> <div style="font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>!!! Prosim szyryć „Biełarusa“ miż susiedziami i znajomymi !!!</center> </div> {{block center/e}} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> mg96l8kk9w2f33pitnj6rrca5hx5cds 104 129260 300854 298232 2026-10-16T18:42:16Z RAleh111 4658 300854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 5 Snieżnia 1913 hodu'''|right='''№ 37.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pa"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Pa naszych wioskach.</center> </div> <center>V.</center> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Anhliczanin, każuć, pakul woźmiecca da raboty nasampiersz padumaje, patom paradzicca, a patom użo robić. — Niemiec padumaje mocna spaczatku i zaraz biarecca za rabotu, a nasz Biełarus padumaje krychu, paczuchajecca, pieraliczyć pieraszkody i na piecz palezie. Może heta praŭda, a mo i nipraŭda, a ŭsiożtki ŭ kożnaj pahaworcy krychu praŭdy jość. Bo kali pryhledzimsia bliżej da charaktaru naszaho czaławieka, to prykmiecim dźwie reczy: adno heta trymaniesie starych, daŭniejszych paradkaŭ, ci jak haworać wuczonyje, adukowanyje ludzi — konserwatyzm, a druhoje — heta zabitaść jaho, zahnannaść i nidawieryje da czużych ludziej złuczenaje z aściarożnaj chitraściu. Na hetyja reczy złażyłasia szmat pryczyn, i jany kryjucca ŭ naszom palitycznom i hramadzianskom żyćci. Zyćcio naszaho narodu nia było wiasiołaje, tak sama jak jano nie wiasiołaje i ciapier. Swaju palitycznuju samabytnaść my ŭtracili ŭżo pierad 3 stalećciami, ŭżo try stalećcia jak muczajemsia hetak kidajuczysia to siudy to tudy, nie znachodziaczy sabie nidzie prypynku i narod nasz byŭ jak haroch pry darozie, wystaŭlany na ŭsielakuju szkodu ad roznych prachożych i prajeżżych, byŭ jak sad pakinuty praz swaich storażoŭ, katoryje pajszli na służbu da druhich. Astaŭleny sam sabie sielanski, prosty stan, pakinuty praz swaich swiatlejszych synoŭ na pahardu i zdziekawańnie worahoŭ, zalez daloka i hłyboka u swaje kurnyja chaty, kab nie znać i nie wiedać niczoho, zasklapiŭsia ŭ sabie, ni adkul nie spadziewajuczysia ratunku i padmóhi. Bo i adkul jamu mieła pryjści pomacz? czy at czużych, katoryje zaŭsiahdy astanucca czużymi, czy at swaich, katoryje jaho pakinuli? Baczyŭ heta nasz Biełarus-sielanin, baczyŭ jon, szto dla jaho świet lepszy zakryty, zamkniony — i zamknuŭsia jon sam u swaich starych paradkach, nie wychilaŭsia za swaju wiosku nie smieŭ ciahnuć da światła nawuki i nie padumaŭ nat, szto i jon mohby być takim samym czaławiekam, jak i druhija — i nasz prosty sielanin astaŭsia adzin, jak aciareblenaje drewa ŭ swajej wioscy, ci miasteczku. Roznyje nowyje paradki, katoryje zawadzilisia na naszaj ziamli — nia ŭsie byli skierawany da palepszeńnia żyćcia Biełarusa — byli i takije, katoryje jamu szkodzili, abo pasiahali na jaho wieru i mowu — baczyŭ nasz czaławiek, szo nawat siłaj chacieli czasam adwieści jaho ad starych paradkoŭ, i ad taho, szto jamu było najdarażejszaje, najświaciejszaje — baczyŭ heta sielanin i jeszcze dalej chawaŭsia pad swaju sałomiennuju strachu, jeszcze macniej trymaŭsia ŭsiaho staroho i jeszcze horsz nidawieraŭ usim swaim niproszenym apiekunam. Toż jeszcze i ciapier trudna nahawaryć naszych sielan na jakiś nawat karysny dla ich pryhawor, trudna prakanać, szto tut nijakaj zdrady nima, — nie, czaławiek nasz dryżyć, baicca — tak jaho ustraszyli tyje, katoryje byli pastaŭleny, kab sprawiedliwa sudzić i łaskawa prawić narodam. Z hetul to i wyradzilisia ŭ naszaho sielanina tyje prykniety duszy, ab katorych ŭspomniŭ na paczatku t. j. trymaniesie {{перанос пачатак|stara|ho}}<section end="Pa"/><noinclude></noinclude> 6l3hs81zt3iki4c12htoqtzofkx7ibb 104 129262 300853 298242 2026-10-16T18:41:09Z RAleh111 4658 300853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Pa"/>{{перанос канец|stara|ho}}, nidawieryje da czyżych i chitraść, wypływajuczaja sa strachu i niedawierja. Siudy jeszcze można adnieści jaho zabitaść, zahnannaść i niaśmiełaść, katoryje tak mocna kidajucca ŭ woczy z pierszaho pahladu na Biełarusa, asabliwie kali jon stanie pierad naczalstwam — i nie dziwa — bo kolki jon wyciarpieŭ za ŭsio swajo staroje, baćkawaje, za ich mowu, za wieru złaszcza, kolki praliŭ krywi i bizunoŭ panios na swaich pleczach, kolki naciarpieŭsia pahardy i zdziekawańnia ŭsielakaho, heta może wiedać adzin tolki Boh, wysoki swiedak kryŭdaŭ biezdolnych narodaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Ale nima takoho złoho, katoraje by nie mieła ŭ sabie choć krychu dabra — tak sama i tut, praz swajo trymańniesie starych. dziedawych paradkoŭ, dachawaŭ sielanin swajej wiery, dachawaŭ da nas swaju słaŭnuju niekaliś mowu, hetu naszu prostuju, rodnuju mowu, katoraj i ciapier sielanin haworyć — praŭda zatraciŭ jon swajo narodnaje samapaczucie, zabyŭsia jak jon zawiecca i chto jon taki — zasnuŭ snom ciażkim i hłybokim, ale prabudżeńnia jaho ŭżo trubiać pa ŭsioj ziamli biełaruskaj, ŭsie wiernyje syny Biełarusi azywajuć narod, kab ustaŭ, prabudziŭsia z doŭhaho snu, kab atrossia z ciemry i hlanuŭ na swiet jasnym pohladam i ŭsim skazaŭ — szto ja Biełarus — szto choć ja zahnany i zabity, ale ŭsiożtki ja czaławiek, szto choć ja ciarpieŭ i muczyŭsia, ale ciarpieńnie nie zabiło wa mnie paczucia hramadzianina i nie zaduszyło swiedomaści, szto najmienszy ja, najbezdolniejszy syn sławianskaj siemji, pakryŭadżeny swiedamie czy nieświedamie praz swaich rodnych bratoŭ, szto ŭ maích żyłach ciacze czystaja, bratniaja kroŭ sławianina. I choczecca kryknuć razam z J. Kupałaj. <div style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} Pażalej muzyka-biedaka,</br> {{gap|2em}}Ty, katory adziety i syty</br> Pażalej — nie adsochnie ruka,</br> {{gap|2em}}Bo jamu świet da szczaścia zakryty.</br> Jak asieńniaja nocz, jak tuman,</br> {{gap|2em}}Ciomny sam, ciomna ǔ chatcy krywoj</br> Na pleczach abarwany łachman,</br> {{gap|2em}}Nohi skruczany ćwiordaj łazoj.</br> Choład, hoład i nendzu ciarpieć</br> {{gap|2em}}Za kroŭ i za pracu swaju</br> Pryjdzie ǔ chatu — ǔ parozi staić,</br> {{gap|2em}}Za stałom jaho miejsce s kraju. {{справа|(Żalejka str. 9).{{gap|1.5em}}}} {{block center/e}} <div style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Tak, s kraju jaho miejsce za stałom wialikaj sławianskaj siemji, paśledni jon, zahudżeny, adsadżeny daloka ad misy kulturnaho i hramadzianskaho razwićcia sławian — ale i jon, choć chudzieńki, jeści chocze, i jon maje swaje hramadzianskije i bratnije prawy, katorych jamu atkazać nie można, tak sama jak nia można atkazać hałodnamu ŭ jadzie. Bo sztoż winawat hałodny, kali jeści chocze i idzie da supolnaho stała — i ŭ czom winawaty my, kali dabiwajemsia lepszaj doli — i chto winawaty, czy toj, katory chocze jeści, czy toj, katory nie daje?</br> {{gap|1.5em}}„Szkada mnie hetaho narodu — bo nima czaho jeści“. {{справа|''Ryhor Klonowicz.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Pa"/> <section begin="Zazimak"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:1.5em; font-size: 200%; font-family:Georgia; letter-spacing: 0px;"> <center>''Zazimak.</center> </div> {{block center/s}} ''Kaciaryna Świataja</br> ''U sukni rotawa-biełaj</br> ''Miż światkoǔ pralataja</br> ''Nad ziamloj skałwaciełaj. ''U pachodca pawolnaj</br> ''I zima nastupaja,</br> ''Nakidź snu ǔ szyry polnaj</br> ''Skroś na ǔsio nakidaja. ''Koǔdraj biełaj nakryła</br> ''I daliny, i ǔzhorki;</br> ''Źwieram-woǔkam zawyła</br> ''Biahuczy u padworki ''Na sasonki, na jeli,</br> ''Na jałoŭczyki, lipki,</br> ''Jak z zimna skaścianieli,</br> ''Uskłała biełyja czypki. ''Winiajom paǔbirała</br> ''Holla klonu, biarozy,</br> ''Reczku lodam skawała;</br> ''Wyciskaja ǔsim ślozy. ''Pachawalisia ǔ nory,</br> ''To u dziupli źwierata;</br> ''Szczyhła czeźnie, ǔ pakory</br> ''Aż dryżyć kurapata, ''Ledź nia prosicca ǔ chatu</br> ''Wierabiej markatliwy;</br> ''Nad aknom źwiesiǔ matu</br> ''Haspadar bajaźliwy. ''A śmialejszy u sani</br> ''Kaninu zaprahaja,</br> ''Dy zimie — możnaj pani —</br> ''Bić czałom wyjeżdżaja. ''Pałazy zaskrypieli,</br> ''Zatraszczeli z marozu</br> ''I u dal palacieli,</br> ''Udowal majuczy lozu.</br> <section end="Zazimak"/><noinclude></noinclude> 13h6hqn3hqqls41h2adj0mnpfx7kka1 104 129264 300851 298881 2026-10-16T18:39:04Z RAleh111 4658 300851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude> <section begin="Zazimak"/>''Uzłażyǔ rukawicy</br> ''Aspadar — ani dbaja</br> ''Srohaj pani-zimicy,</br> ''Szto jaho pastraszaja. ''U les pryjechaǔ pa drowy</br> ''Walić wolchu siakieraj,</br> ''I wiasioły, zdarowy</br> ''Żdże ciapła z macnaj wieraj. {{справа|''A. Ziaziula.{{водступ|-2|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Zazimak"/> <section begin="Zahnanaja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:1.5em; font-size: 200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahnanaja.</center> </div> {{gap|1.5em}}Anielka astałasia ad matki siratoj na druhim hadku swaho mizernaho żyćcia. Baćka jaje ażaniŭsia z druhoj i, jak usiudy wiadziecca, matczycha była dla Anielki srohaja i niadobraja. Anielka chadziła u brudnaj kaszulonca, sama ni pamytaja, ni paczesana, dryżaczaja sa strachu, jak tolki matczycha na jaje uzhlanie.</br> {{gap|1.5em}}Praz hod niejak paśla śmierci matki „daŭ Boh“ jak kazali Anielca — „bracika“ katoraho jej treba było kałychać bliska szto dzień i nocz, a jak czahoś macniej jon zapłacza, dyk matczycha biła jaje to rukoj pa twary, to kułakom u pleczy, każuczy, szto jana „musi uszczypnuła“. Baleła biednaj tam, dzie jaje uderyli, baleła i serduszka, szto jaje bjuć niawinnuju.</br> {{gap|1.5em}}Letam apracza taho, szto musiła ciahać użo padrosszaho bracika, jana pawinna była jeszcze pilnawać kurej ad szkody, a jak czasam ni zdaleje dahledzić dyk iznoŭ — hrukaczy ŭ pleczy…</br> {{gap|1.5em}}Ciażka było, choć ty żywoj u ziamlu leź, ale chodziaczy pa czystym pawietry, jaduczy dobruju wiaskowuju jadu Anielka zdarowaja była, dyk i kaczałasia niejak na sztoraz bolszuju pakutu. Czuć trochi uzrasła pahnała bydła, a tam pieranosiła zdziek bolszych pastuchoŭ, szto nimajuć litaści ni nad skacinaj, katoruju pasuć, ani hetak sama nad pastuszkaj, słabiejszaj ad ich. Nie hledziaczy na ŭsie zdzieki, jana ŭsiożtki rasła i pamaleńku stała padabacca, to siamu, to tamu z dziaciukoŭ, katoryje niraz namaŭlali jaje da drennaho — nimajuczy litaści nad siratoj. Ale nia durnaja była Anielka, dyk usie hresznyje żadańnia ich niczoha jej ni zaszkodzili. Jana wyrabiła sabie prakanańnie, szto na świecie badaj nikomu nia można zusim wieryć, a treba tolki samomu bierahczy siabie ad błudu, dy prasić da hetaho pomaczy ŭ Boha, katory adzin tolki nikoha nikoli ni aszukujeć i nad biednaj zahnanaj siratoj litujecca tak sama, jak nad dziciam samoha najbahaciejszaho ŭ świecie pana.</br> {{gap|1.5em}}Anielka czuła ŭ kaściele na kazańni, szto czym bolej na hetym świecie chto ciarpić, dy pieranosić heta ni klanuczy kryŭdzicielaŭ i achwiarowujuczy Bohu na chwału a sabie na zasłuhu dziela zbaŭleńnia duszy, tym jasniejszuju, toj dastanie ŭ niebie karonu, tym bolszuju budzie mieć u Boha chwału. Woś pomniaczy heta Anielka znosiła ŭsie zdzieki z anielskaj ciarpliwościaj…</br> {{gap|1.5em}}Wyszła jana zamuż, dy trapiła ŭ wialikuju drużynu, dzie na jaje iznoŭ ŭsie nakinulisia, jak żydy na Hamana i stali jaje ŭ rozny sposab muczyć, tolki, szto na kryż nia prybiwali. Trudna apisać, szto jana tam pieraniasła-pieracierpieła! Dość spomnieć, szto, kali jej daŭ Boh dziciatka, dyk nawat papieścicca z im, dy dahledzić jaho dobra jej ni pazwalali mużawyja siostry. Ciapier baleła jej serce i kroiłosia z żalu, jana sochła z dnia na dzień, jak dreŭca maładoje, kali jaki nialitośnik abdziareć jamu karu kala pnia, abo jaho padreża. Znikła czyrwień sa szczok jaje, woczy ŭpali hłyboka, ŭsia była jak cień. Adnak nichto nia czuŭ słowa skarhi abo praklenstwa z jaje wusnaŭ, tolki hłybokaje ŭzdychańnie czasta wyrywałosia z hrudziej jaje.</br> {{gap|1.5em}}I sczachła hetak Aniela, jak tolki szto rasćwiŭszaja padkoszanaja kwietka, a czystaja duszaczka jaje palacieła sa swaim Aniołam Storażam da Boha da nieba, adkul sama Matka Najśw. z hramadoj Aniołaŭ i muczanikoŭ wyszła na jaje spatkańnie i uzdzieła na Anielu cudoŭna-czyrwonuju szatu, a na jaje skroni jasnuju jak słonca karonu i pryhawaryła: „Pajdzi, doczka maja da wiecznaho szczaścia, na katoraje ty zasłużyła cichim znoszawańniem zdziekaŭ ad ludziej niesprawiedliwych, idzi tudy, dzie nimasz slozaŭ i jenku, dzie wiecznaje i poŭnaje, samoje praŭdziwaje szczaście!“ A chor Aniołaŭ i duchoŭ niabieskich zawioŭ pieśniu niasłychanie pieknym hołasam: Swiaty, Światy, Światy najlepszy Boże, Ty hetak naharodżujesz tych, szto achwotnie spaŭniajuć Twaju wolu. Chwalaż Tabie na wieki, chwała. {{справа|''L. B.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahnanaja"/> <section begin="Niepokalanaje"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1.5em; font-size: 200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Niepokalanaje paczaćcie N. D. M.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ad upadku ŭ hrech pierszaho na świecie czaławieka Adama i jaho {{перанос пачатак|tawa|ryszki}} <section end="Niepokalanaje"/><noinclude></noinclude> i9kadwxzce9h4mj72jl1ti1zh1ngyaa 300852 300851 2026-10-16T18:39:51Z RAleh111 4658 300852 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude> <section begin="Zazimak"/>''Uzłażyǔ rukawicy</br> ''Aspadar — ani dbaja</br> ''Srohaj pani-zimicy,</br> ''Szto jaho pastraszaja. ''U les pryjechaǔ pa drowy</br> ''Walić wolchu siakieraj,</br> ''I wiasioły, zdarowy</br> ''Żdże ciapła z macnaj wieraj. {{справа|''A. Ziaziula.{{водступ|-2|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Zazimak"/> <section begin="Zahnanaja"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1.5em; font-size: 180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahnanaja.</center> </div> {{gap|1.5em}}Anielka astałasia ad matki siratoj na druhim hadku swaho mizernaho żyćcia. Baćka jaje ażaniŭsia z druhoj i, jak usiudy wiadziecca, matczycha była dla Anielki srohaja i niadobraja. Anielka chadziła u brudnaj kaszulonca, sama ni pamytaja, ni paczesana, dryżaczaja sa strachu, jak tolki matczycha na jaje uzhlanie.</br> {{gap|1.5em}}Praz hod niejak paśla śmierci matki „daŭ Boh“ jak kazali Anielca — „bracika“ katoraho jej treba było kałychać bliska szto dzień i nocz, a jak czahoś macniej jon zapłacza, dyk matczycha biła jaje to rukoj pa twary, to kułakom u pleczy, każuczy, szto jana „musi uszczypnuła“. Baleła biednaj tam, dzie jaje uderyli, baleła i serduszka, szto jaje bjuć niawinnuju.</br> {{gap|1.5em}}Letam apracza taho, szto musiła ciahać użo padrosszaho bracika, jana pawinna była jeszcze pilnawać kurej ad szkody, a jak czasam ni zdaleje dahledzić dyk iznoŭ — hrukaczy ŭ pleczy…</br> {{gap|1.5em}}Ciażka było, choć ty żywoj u ziamlu leź, ale chodziaczy pa czystym pawietry, jaduczy dobruju wiaskowuju jadu Anielka zdarowaja była, dyk i kaczałasia niejak na sztoraz bolszuju pakutu. Czuć trochi uzrasła pahnała bydła, a tam pieranosiła zdziek bolszych pastuchoŭ, szto nimajuć litaści ni nad skacinaj, katoruju pasuć, ani hetak sama nad pastuszkaj, słabiejszaj ad ich. Nie hledziaczy na ŭsie zdzieki, jana ŭsiożtki rasła i pamaleńku stała padabacca, to siamu, to tamu z dziaciukoŭ, katoryje niraz namaŭlali jaje da drennaho — nimajuczy litaści nad siratoj. Ale nia durnaja była Anielka, dyk usie hresznyje żadańnia ich niczoha jej ni zaszkodzili. Jana wyrabiła sabie prakanańnie, szto na świecie badaj nikomu nia można zusim wieryć, a treba tolki samomu bierahczy siabie ad błudu, dy prasić da hetaho pomaczy ŭ Boha, katory adzin tolki nikoha nikoli ni aszukujeć i nad biednaj zahnanaj siratoj litujecca tak sama, jak nad dziciam samoha najbahaciejszaho ŭ świecie pana.</br> {{gap|1.5em}}Anielka czuła ŭ kaściele na kazańni, szto czym bolej na hetym świecie chto ciarpić, dy pieranosić heta ni klanuczy kryŭdzicielaŭ i achwiarowujuczy Bohu na chwału a sabie na zasłuhu dziela zbaŭleńnia duszy, tym jasniejszuju, toj dastanie ŭ niebie karonu, tym bolszuju budzie mieć u Boha chwału. Woś pomniaczy heta Anielka znosiła ŭsie zdzieki z anielskaj ciarpliwościaj…</br> {{gap|1.5em}}Wyszła jana zamuż, dy trapiła ŭ wialikuju drużynu, dzie na jaje iznoŭ ŭsie nakinulisia, jak żydy na Hamana i stali jaje ŭ rozny sposab muczyć, tolki, szto na kryż nia prybiwali. Trudna apisać, szto jana tam pieraniasła-pieracierpieła! Dość spomnieć, szto, kali jej daŭ Boh dziciatka, dyk nawat papieścicca z im, dy dahledzić jaho dobra jej ni pazwalali mużawyja siostry. Ciapier baleła jej serce i kroiłosia z żalu, jana sochła z dnia na dzień, jak dreŭca maładoje, kali jaki nialitośnik abdziareć jamu karu kala pnia, abo jaho padreża. Znikła czyrwień sa szczok jaje, woczy ŭpali hłyboka, ŭsia była jak cień. Adnak nichto nia czuŭ słowa skarhi abo praklenstwa z jaje wusnaŭ, tolki hłybokaje ŭzdychańnie czasta wyrywałosia z hrudziej jaje.</br> {{gap|1.5em}}I sczachła hetak Aniela, jak tolki szto rasćwiŭszaja padkoszanaja kwietka, a czystaja duszaczka jaje palacieła sa swaim Aniołam Storażam da Boha da nieba, adkul sama Matka Najśw. z hramadoj Aniołaŭ i muczanikoŭ wyszła na jaje spatkańnie i uzdzieła na Anielu cudoŭna-czyrwonuju szatu, a na jaje skroni jasnuju jak słonca karonu i pryhawaryła: „Pajdzi, doczka maja da wiecznaho szczaścia, na katoraje ty zasłużyła cichim znoszawańniem zdziekaŭ ad ludziej niesprawiedliwych, idzi tudy, dzie nimasz slozaŭ i jenku, dzie wiecznaje i poŭnaje, samoje praŭdziwaje szczaście!“ A chor Aniołaŭ i duchoŭ niabieskich zawioŭ pieśniu niasłychanie pieknym hołasam: Swiaty, Światy, Światy najlepszy Boże, Ty hetak naharodżujesz tych, szto achwotnie spaŭniajuć Twaju wolu. Chwalaż Tabie na wieki, chwała. {{справа|''L. B.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahnanaja"/> <section begin="Niepokalanaje"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1.5em; font-size: 200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Niepokalanaje paczaćcie N. D. M.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ad upadku ŭ hrech pierszaho na świecie czaławieka Adama i jaho {{перанос пачатак|tawa|ryszki}} <section end="Niepokalanaje"/><noinclude></noinclude> 8puuq6yylnkpzg4e2zmv4umsxq4353d 104 129265 300850 298254 2026-10-16T18:37:16Z RAleh111 4658 300850 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Niepokalanaje"/>{{перанос канец|tawa|ryszki}} Ewy, ŭsie ludzi rodziacca ŭżo hresznymi, majuć na duszy swajej plamu hrechu pierwarodnaho, ad katoraho paśla aczyszczajucca praz Chrost światy. Adna tolki Najświaciejszaja Maryja, jak ad wiakoŭ wybranaja i praznaczana praz samoha Boha na Matku majuczaho pryści na świet Syna Jaho praz nadzwyczajnuju łasku Boskuju, ni na adnu chwilu nia była pryczasna henamu hrechu pierwarodnamu. Bo nia moh dapuścić usiomocny Boh, kab Matka Syna Jaho, Matka Boskaja była choć adzin moment pad mocaj czartoŭskaj.</br> {{gap|1.5em}}U hetu praŭdu Kaścioł światy wieryŭ ad pierszych wiakoŭ chryścijaństwa, ale za czasoŭ papieża Piusa IX nikatoryje wuczonyje katalickije stali trochi inaczaj razumieć Niepakalanaje paczaćcie Najśw. Dz. Maryi i ab hetym paczalisia spreczki. Tady Papież Piuы IX sklikaŭ u Rym zjezd biskupaŭ i wialikich katalickich wuczonych sa ŭsiaho świetu i hety paŭsiudny sabor razhledziŭszy dobra nawuku ajcoŭ światych ab Matce Boskaj pryznaŭ, szto Maci Bożaja ad pierszaj chwili swaho paczaćcia jość i była biez nijakaj skazy hrechu, a Papież Pius IX u 1854 h. abwieściŭ hetu praŭdu sa swajej Stalicy Apastolskaj celamu świetu. Ad tejże pary, szto hod 8 śnieżnia abchodzicca u kaściele katalickim uraczystaść Niepakalanaho Paczaćcia Matki Boskaj. Szto sabor paŭsiudny i Papież nie pamylilisia, heta paćwiardziła sama Maci Bożaja, katoraja ŭ hod niespaŭna paśla ahłaszeńnia hetaho dohmatu abjawiłasia biednaj dziaŭczynca Bernardecie ŭ Lurd u Francii i skazała: „Ja jo Niepakalanaje paczaćcie“, a kali dziaŭczynka dapytawałasia, czaho żadaja abjaŭlanaja Matka Boskaja ad ludziej, Jana atkazala: „pakuty, pakuty, pakuty“. Woś darażeńkije chryścijanie pomnimo ab tym, szto nam treba pakuty za hrachi naszyje, a złaszcza treba jaje ciapier u czasie adwentu. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Niepokalanaje"/> <section begin="Maryinskoje"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Maryinskoje'''</span> Tomskaj huberni (u Sibiry). Dawiedaŭszysia ab tym, szto dobryje ludzi paczali wydawać hazetku u naszaj rodnaj mowie, dy ŭ duchu chryścijańskim, ja wypisaŭ jaje i czytaju, dyk wielmi ŭżo upadabaŭ jaje i budu wypisywać szto hod. Ciapier że chaczu napisać, szto patraplu, ab naszym sibirskim żyćci.</br> {{gap|1.5em}}Jak nas namaŭlali pierasielacca u Sibir, dyk abiecali roznyja wyhady i roskaszy ŭ Sibiry dy pa 15 disiacin ziamli na kożnaho haspadara, a wyszło nia toje. Ziamli my dastali tolki pa 7 dzis. i na ich treba żyć. Ale żyŭby niejak moża i dobra, kab miż swaimi ludźmi, a to tutejszy narod, dyk zusim inakszy i dla nas jon susied zusim niacikawy. Praŭda szto i sibiraki majuć dobryja starony; tak u ich u chatach czysta tolki szto łożkaŭ ni majuć, a śpiać usie na padłohach. Ale jak pahladzisz, szto ŭ ich wiecznaja pjanstwa, szto jak niechta siudy zahnany skazaŭ: „usie tolki tym i zajmajucca, szto pjuć dy łajucca“, jak pryhledziszsia, szto badaj nimasz muża, katoryb żyŭ tolki sa swajej żonkaj, ani żonki, katorab pilnawała tolki swaho muża, dyk niejak robicca brydna i zdajecca-b ptuszkaj lacieŭ by tudy, adkul pryjechaŭ na Biełaruś rodnuju. Jeszcze smutniej hladzieć, jak nikatoryje i z naszych, wyrakszysia swajej mowy i wiery stajucca takimi jak usie tutejszyje…</br> {{gap|1.5em}}Zima u nas stała s 22-ho kastrycznika, wosień była suchaja. Chleb (pszanica) u nas pa 40 kap. pud, a samy lepszy awios pa 20 kap. Kali treba szto kupić dyk treba abo z Rasiei abo z Warszawy wypisywać, bo tut nimasz nijakich fabrykaŭ i niczoha na miejscy nia wyrablajuć, a kali dzie u kramie szto jość, dyk nadtaż doraha dziaruć. {{справа|''W. Gajdziel.{{gap|1.5em}}}} <section end="Maryinskoje"/> <section begin="Jurczuki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W. Jurczuki'''</span> Wil. hub. i paw. Rukonskaj wołaści. Adna matka dała dziciaci na zabaŭku puszku zapałkaŭ, a sama paszła da pohrabu pa bulbu. Pakul wiarnułasia ŭsia chata była ŭ ahni i tolki śpieła wychapić dziaciej, a ŭsio czysta druhoje paszło z dymam. Muż byŭ u Wilni i pryjechaŭszy znaszoŭ ad chaty tolki haławieszki. {{справа|''Michal Lawonski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Jurczuki"/> <section begin="Czaraŭnicy"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Czaraunicy.'''</span> W. Storyszki Wilejsk. pawietu Krajskaj wołaści. Niejaki niaznajomy pryszoŭ u hetu wiosku, zajszoŭ u pierszuju chatu s kanca, dzie żyła ŭdawa C. D. paprasiŭ małaka, wielmi jamu jeści zachaciełasia, ależ heta ŭdawa adkazałasia: „małaka nie maszyka, kab jej dnia nie było czaroŭnicy hetaj, adabrała ŭ karoŭ mleka“… Hety nieznajomy hość każe: „daj mnie rubla, dyk ja zrablu tak, szto abaznajesz tuju czaraŭnicu, katoraja mleka adbirajeć u karoŭ“. Heta ŭdawa wielmi rada dała nieznajomamu znacharu rubla, ŭhaściła czym mieła; dyk jon skazaŭ: „siahodnia u dwanaccać hadzin noczy, pojdzisz praz wiosku, uwidzisz dzie ahoń budzia hareć, czaraŭnica budzie prażu praści ŭ waknie, tady {{перанос пачатак|pady|dzi}} <section end="Czaraŭnicy"/><noinclude></noinclude> fdfbbhxsylaiwtujpup8mrijdzqmjl6 104 129266 300849 298956 2026-10-16T18:35:57Z RAleh111 4658 300849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Czaraŭnicy"/>{{перанос канец|pady|dzi}} zabarabań u wakno, pakul jana nia wyjdzie na wulicu, ależ budź sprytnaj kabiecinaj, schwaci jaje za wałasy i bij, jak majesz siłu, pakul paprosicca i hawary: „ach ty, praklataja czaraŭnica“. Tady hety znachar paszoŭ u druhi kaniec wioski, zajszoŭsia ŭ chatu Z. P. i paprasiŭ mleka, dyk i tamaka haworać, szto adabrała czaraŭnica ŭ karoŭ mleka, nieznajomcu i tut hroszy dali; a jon skazaŭ kabiecinie — budziesz siahodnia prażu praści u dwanaccać hadzinaŭ noczy, a taja czaraŭnica sama prydzie i ŭ wakno zabarabanié, tady wybiehaj na wulicu i hamani: „ach ty praklataja czaraŭnica, sama pryszła u ruki, ja table dam skolki ulezie praklataja wiedźma!“ Jak nauczyŭ, tak i zrabiłasia. Dyk baby jak schwacilisia bicca, padniali homan na ŭsiu wiosku, susiedzi pawybiehali, dumali, szto pażar, hladziać, aż tam baby dziarucca jak kury, dy prymaŭlajuć adna na druhuju: „ach ty praklataja czaraŭnica!“ Czuć nia czuć susiedzi raściahnuli ich. {{справа|''A. Bar—wicz.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Czaraŭnicy"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z woli J. E. ks. Administratara dyecezii Wilenskaj nowa wyświaczany ks. Aeksander Swerpel naznaczeny na wikaraho u Nowa-Wilejsku pad Wilniaj.</br> {{gap|1.5em}}— Ks. Edward Mikołajun adbywaje u klasztory karu za kazańnie, ŭ katorym radziŭ parachwijanam nie pasyłać dziaciej da cerkoŭnych szkołak. Jaho miejsce u Szemietoŭszczyźnie, dzie jon byŭ proboszczam, zastupaje ks. Witold Sarosiek byŭszy wikary ŭ Hrodnie. <div style="margin-bottom:-1em; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Zwarot prawa.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Ministerstwo ŭnutrennych sprawaŭ pa niekolki hadoch pazwoliło dać parachwiju ks. Marcinu Puzyreŭskamu, byŭszamu probaszczu Zabłudowa, ale skinianamu z hetaho stanowiszcza swieckimi ułaściami. <div style="margin-bottom:-1em; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Sprawa ab kryż u Rubieżewiczach, Mins. h.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Jak użo pisałosia u „Biełarusie“ za pastaŭleńnie nowaho kryża na miejscy staroha u Rubieżewiczach proboszcza tamtejszaho ks. Milaszeŭskaho i pana M. Łenskaho arysztawali i kali ks. M. pałażyŭ 10.000 rubloŭ, a pan M. Łenski 1000 rb., ich wypuścili na wolu ale paśla iznoŭ arysztawali adnaho i druhoho i nie wypuszczajuć za nijakuju paruku. Pana M. Łenskaho dziarżać u turmie razam z kryminalnikami. Hetymi dniami pasoł z Dumy pan Świencicki chadziŭ da ministra sprawiedliwaści Szczegłowitowa, katory zarasże wysłaŭ telehramu ŭ Minsk z zapytańniem, dziela czaho iznoŭ dziarzać ks. Miłaszeŭskaho i pana Łenskaho u turmie, i abicaŭ, szto kali da hetaho nimasz ważnych pryczynaŭ, dyk tady zahadaje wypuścić ich na wolu. <div style="margin-bottom:-1em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Nowy kaścioł u Warszawie.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Na placu, dzie daŭniej była kaplica kapucynskaja pry wulicy Łazienkoŭskaj, budzie pastrojany nowy kaścioł. Prajekt hetaj światyni ŭżo apracawany i zaćwierdżany prawicielstwam. Na nowy kaścioł użo złożana dość szmat achwiaraŭ. <div style="margin-bottom:-1em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Rasiejec ksiandzom.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Z Rymu piszuć, szto 7-ho śnieżnia nowaho stylu u kaściele św. Atanazaho wyświanciŭsia na ksiandza Aleksander Jewreinoŭ, rasiejec, byŭszy wialiki czynoŭnik pasolstwa rasiejskaho u Konstantynopali, katory ŭżo kolki hadoŭ tamu pryniaŭ katalictwo i da hetul wyczyŭsia u Rymie nawukaŭ teologicznych. <div style="margin-bottom:-1em; font-size:100%; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Nowy rektar Akademii.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazety danosiać, szto na rektara Akademii duchoŭnaj katalickaj u Piecierburzie naznaczany ks. Radziszeŭski z Włocłaŭka. Minister unutrenych sprawaŭ bytcym to zhadziŭsia na heta. <div style="margin-bottom:-1em; font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Papież Pius X.}}</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Hazety piszuć, szto papież, katory nie używaja nijakich trunkaŭ achwiarawaŭ usio z swaich piŭnicaŭ na biednyje klasztary i szpitali. U piŭnicach hetych byli najdarażejszyja wina, padarki roznych karaloŭ i caroŭ, prysyłanyje papieżam. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> U subotu 30 listapada „Biełaruski muzykalna-dramatyczny krużok“ ustrajwaŭ wieczar-ihryszcze u sali „Sokoł“ pry Wilenskaj wulicy. Na scenie stawili sztuku, napisanuju polskaj paetkaj Elizaj Orzeszkowaj pad nazwańniem „Cham“, katoraja pierałożana na biełaraskuju mowu. Paśla hetaho chor prapiejaŭ niekolki piesień, a pa ŭsim byli tancy da 4 hadziny noczy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Zabrezie'''</span> Wil. hub., Aszmian. pawietu. Tutaka załażyli pacztowy addzieł, praz<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 9hzb3bemivrfl0wg7ykcjeivx66w1be 104 129267 300847 298961 2026-10-16T18:23:10Z RAleh111 4658 300847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>szto zrabili wialikuju wyhodu dla ǔsiej akolicy daŭniej kuplać marki, abo paslać list ci hroszy, treba było iści 13 wiorst da Wałożyna, abo 20 wiorst da Wiszniewa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Babrujsk'''</span> Minsk. hub. Ziemstwo pawietowaje pastanawiło skasawać pawinnaści sielan szarwarcznuju i pry pierasyłca arysztowanych, dy zamianić heta — hroszawym padatkam, wyhadniejszym dla sielan.</br> {{gap|1.5em}}— 19 listapada u łaźni Hłuchoŭskaho myjuczysia pawadzilisia matka z daczkoj i daczka schapiǔszy noż parnuła matca ŭ żywot, ad czaho taja zarasże i pamiorła. Daczku adrazu pasadzili na kazionny chleb.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Mahileŭ.'''</span> Nidaŭna pamiorszy abywatel witebskaj huberni ś. p. Eugeni Wojnicz-Sianożencki prad śmierciaj achwiarawaŭ na mahileŭskaje „Polskaje Tawarystwo aświety i dobraczynności“ 10.000 rubloŭ kab z hetych hroszaj karystała maładzież, szto chocza wuczycca, dy nimaje za szto.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Witebsk.'''</span> Tutaka ustrajwali bal u maskach dziela zboru hroszy na karyść miejscowaj katalickaj achronki (prytułak dla dziaciej). Heta zusim udałosia, bo pryniasło dachodu bolsz, czym spadziewalisia. Czystaho dachodu akazałosia 340 rubloŭ i 89 kap.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koŭna.'''</span> Światkawali miejscowyje litwiny 25-ci lećcie literackaj pracy ks. prałata kowienskaho J. Maculewicza, katory pisza najpiekniejszyje wierszy ŭ litoŭskaj mowie i padpisujecca prydumanaj familijaj ''Maironis''. — Usie litoŭskija hazety padali padabizny jubilata i staćci ab im i jaho wierszach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Telszy'''</span> Kow. hub. U dware Zdaniszki należaczym da pasła ŭ Dumu z Lublina prafesara Lubomira Dymszy jość starusieńkaja kaplica. Ciapier hety pan dastaŭ pazwaleńnie pierabudawać na nowa hetu kaplicu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Waŭkamier'''</span> Kow. hub. Z tutejszaj turmy uciok razbojnik Januszko, ale jaho zławili u Paniewieży, dzie jon staraŭsia sposabu pierajsci hranicu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Breść-Litoŭski'''</span> hrodz. hub. U wiosca Łukjanoŭca u starym sklepie żandarmy znajszli dźwie bomby, katoryja, jak paśla akazałosia byli tut pakiniany byŭszymi letam studentami. Arysztawali dwoch sielan.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Druskieniki'''</span> hrodzienskaj hub. Tut adbylisia wybary u miejscowuju haradzkuju uprawu. Treba było wybrać 15 czaławiekaŭ, ale wybrali tolki 10, dyk 3-ho śnieżnia adbuducca dapaŭniajuczyje wybary.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeŭ.'''</span> U tutejszym uniwersytecie zawodziać 12 haradawych na katorych asyhnujuć 2600 rubloŭ i 6060 rubloŭ na „achranu“ (syszczykaŭ).</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W. Hrybuli'''</span> Pakoŭskaj hub. U hetaj wiosca wystawili pomnik cara Aleksandra II. Na uraczystaści adkryćcia hetaho pomnika stralali sa staroj harmaty, katoraja razarwałasia i zabiła na miejscy 4 asoby a 30 raniła.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Pastroili wietralotnuju maszynu, prydumanuju studentom Sikorskim. Heta maszyna najbolszaja z usich pastrojanych da hetul u Rasiei i razliczana na 20 asobaŭ.</br> {{gap|1.5em}}— U proszłuju niadzielu ślizgajuczysia na lodzie zabiŭsia na śmierć adzin inżynier.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Łodź'''</span> Piotr. hub. U tutejszych turmach tak szmat arysztawanych, szto ŭsie duszacca ad ciasnaty.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kamienica Polska'''</span> pad Czenstachowaj. U hetaj wiosca ustrajwajuć elektrycznaje aświaczeńnie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Hasudarstwiennaja Rada'''</span> bolszaj liczbaj hałasoŭ 94 proci 74-och adkinuła prajekt ab dapuszczeńni polskaj mowy ŭ pryszłym samoupraŭleńni haradoŭ carstwa polskaho.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Smierć Biskupa'''</span> 3-ho śnieżnia ŭ Smalensku pamior biskup Stefan Denisewicz, sufragan s Pieciarburha.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jubilejnyje marki.'''</span> Ad nowaho hodu bytcym to pierastanuć prymać listy abklejany markami jubilejnymi s partretami caroŭ. Dyk treba zahadzia hetyje marki raschodawać. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Z"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Z Dumy,</center> </div> {{gap|1.5em}}U Hasud. Dumie wydzialiłasia nowaja hrupa pasłoŭ sielan, katoryje ŭ kancy widać zrazumieli szto prawyje i nacionalisty zusim nidbajuć ab sielanskija sprawy. Heta hrupa budzie damahacca: 1) Roŭnaści sielan z druhimi stanami, 2) skasawańnia usiakich asabowych i naturalnych abawiazkaǔ, szto spadajuć na sielan. 3) Czym skarej uwiaści reformu samaupraǔleńnia ziemskaho i wałasnoha, 4) uwiaści ziemstwa tam, dzie jaho dahetul nimasz i 5) paprawy ziemskaho wybarnaho prawa. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Z"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Wiestki z zahranicy.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Messyna'''</span> (Italija). Żychary hetaho horada, szto ni tak daŭno praciarpieŭ straszennaje ziemlatrasieńnie u proszłym <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> j7rnf3qemfdgsacg01f0l1ib4byakbt 300848 300847 2026-10-16T18:24:37Z RAleh111 4658 300848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>szto zrabili wialikuju wyhodu dla ǔsiej akolicy daŭniej kuplać marki, abo paslać list ci hroszy, treba było iści 13 wiorst da Wałożyna, abo 20 wiorst da Wiszniewa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Babrujsk'''</span> Minsk. hub. Ziemstwo pawietowaje pastanawiło skasawać pawinnaści sielan szarwarcznuju i pry pierasyłca arysztowanych, dy zamianić heta — hroszawym padatkam, wyhadniejszym dla sielan.</br> {{gap|1.5em}}— 19 listapada u łaźni Hłuchoŭskaho myjuczysia pawadzilisia matka z daczkoj i daczka schapiǔszy noż parnuła matca ŭ żywot, ad czaho taja zarasże i pamiorła. Daczku adrazu pasadzili na kazionny chleb.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Mahileŭ.'''</span> Nidaŭna pamiorszy abywatel witebskaj huberni ś. p. Eugeni Wojnicz-Sianożencki prad śmierciaj achwiarawaŭ na mahileŭskaje „Polskaje Tawarystwo aświety i dobraczynności“ 10.000 rubloŭ kab z hetych hroszaj karystała maładzież, szto chocza wuczycca, dy nimaje za szto.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Witebsk.'''</span> Tutaka ustrajwali bal u maskach dziela zboru hroszy na karyść miejscowaj katalickaj achronki (prytułak dla dziaciej). Heta zusim udałosia, bo pryniasło dachodu bolsz, czym spadziewalisia. Czystaho dachodu akazałosia 340 rubloŭ i 89 kap.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koŭna.'''</span> Światkawali miejscowyje litwiny 25-ci lećcie literackaj pracy ks. prałata kowienskaho J. Maculewicza, katory pisza najpiekniejszyje wierszy ŭ litoŭskaj mowie i padpisujecca prydumanaj familijaj ''Maironis''. — Usie litoŭskija hazety padali padabizny jubilata i staćci ab im i jaho wierszach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Telszy'''</span> Kow. hub. U dware Zdaniszki należaczym da pasła ŭ Dumu z Lublina prafesara Lubomira Dymszy jość starusieńkaja kaplica. Ciapier hety pan dastaŭ pazwaleńnie pierabudawać na nowa hetu kaplicu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Waŭkamier'''</span> Kow. hub. Z tutejszaj turmy uciok razbojnik Januszko, ale jaho zławili u Paniewieży, dzie jon staraŭsia sposabu pierajsci hranicu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Breść-Litoŭski'''</span> hrodz. hub. U wiosca Łukjanoŭca u starym sklepie żandarmy znajszli dźwie bomby, katoryja, jak paśla akazałosia byli tut pakiniany byŭszymi letam studentami. Arysztawali dwoch sielan.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Druskieniki'''</span> hrodzienskaj hub. Tut adbylisia wybary u miejscowuju haradzkuju uprawu. Treba było wybrać 15 czaławiekaŭ, ale wybrali tolki 10, dyk 3-ho śnieżnia adbuducca dapaŭniajuczyje wybary.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeŭ.'''</span> U tutejszym uniwersytecie zawodziać 12 haradawych na katorych asyhnujuć 2600 rubloŭ i 6060 rubloŭ na „achranu“ (syszczykaŭ).</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W. Hrybuli'''</span> Pakoŭskaj hub. U hetaj wiosca wystawili pomnik cara Aleksandra II. Na uraczystaści adkryćcia hetaho pomnika stralali sa staroj harmaty, katoraja razarwałasia i zabiła na miejscy 4 asoby a 30 raniła.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Pastroili wietralotnuju maszynu, prydumanuju studentom Sikorskim. Heta maszyna najbolszaja z usich pastrojanych da hetul u Rasiei i razliczana na 20 asobaŭ.</br> {{gap|1.5em}}— U proszłuju niadzielu ślizgajuczysia na lodzie zabiŭsia na śmierć adzin inżynier.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Łodź'''</span> Piotr. hub. U tutejszych turmach tak szmat arysztawanych, szto ŭsie duszacca ad ciasnaty.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kamienica Polska'''</span> pad Czenstachowaj. U hetaj wiosca ustrajwajuć elektrycznaje aświaczeńnie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Hasudarstwiennaja Rada'''</span> bolszaj liczbaj hałasoŭ 94 proci 74-och adkinuła prajekt ab dapuszczeńni polskaj mowy ŭ pryszłym samoupraŭleńni haradoŭ carstwa polskaho.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Smierć Biskupa'''</span> 3-ho śnieżnia ŭ Smalensku pamior biskup Stefan Denisewicz, sufragan s Pieciarburha.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jubilejnyje marki.'''</span> Ad nowaho hodu bytcym to pierastanuć prymać listy abklejany markami jubilejnymi s partretami caroŭ. Dyk treba zahadzia hetyje marki raschodawać. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Z"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Z Dumy,</center> </div> {{gap|1.5em}}U Hasud. Dumie wydzialiłasia nowaja hrupa pasłoŭ sielan, katoryje ŭ kancy widać zrazumieli szto prawyje i nacionalisty zusim nidbajuć ab sielanskija sprawy. Heta hrupa budzie damahacca: 1) Roŭnaści sielan z druhimi stanami, 2) skasawańnia usiakich asabowych i naturalnych abawiazkaǔ, szto spadajuć na sielan. 3) Czym skarej uwiaści reformu samaupraǔleńnia ziemskaho i wałasnoha, 4) uwiaści ziemstwa tam, dzie jaho dahetul nimasz i 5) paprawy ziemskaho wybarnaho prawa. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Z"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Messyna'''</span> (Italija). Żychary hetaho horada, szto ni tak daŭno praciarpieŭ straszennaje ziemlatrasieńnie u proszłym <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 2vitbzh0mq0mqchatqrenevrzq6xldq 104 129277 300846 298268 2026-10-16T18:18:11Z RAleh111 4658 300846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>tydni mieli iznoǔ strachu, bo ziamla trochi strasanułasia i czuwać byǔ padziemny huk. Na szczaście nichto szkody ni jakaj ni panios.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Miż Rymam i Neapolam'''</span> uzjechaŭ paśpieszny pojezd na tawarny, pry czym śześć asob dastali śmierć na miejscy, a kala 50 pakaleczany.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Chrystyjanija'''</span> (u Norwegii). Padczas bury na mory zatapiŭsia adzin wadziany pojezd, pry czym zhinuło u mory 46 asobaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Marokko'''</span> (u Afryca). Marokko należyć da Hiszpanii, ale musić im nie padabajecca panawańnie hiszpancaŭ, bo zaŭsiody tam bunty proci hetych panoŭ. I ciapier danosiać, szto adbyłasia bitwa paŭstancaŭ z wojskam hiszpanskim, pry czym zabita 3 sierżantaŭ i 12 sałdataŭ hispancaŭ, a 16 raniana. Skolki pała paŭstancaŭ niwiadoma, ale peŭna bolej czym hispanskaho wojska.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Francija.'''</span> Francuskije nowyje ministry, jak pakazujecca zusim ni takije, jakich chaciełasiab katalikom naproci, każuć, szto z ich zdawolany socialisty i masony, ale pahawarujuć, szto mohuć być jeszcze pieramieny, bo z hetych ministraŭ słabyje palityki i majuć jany szmat praciunikaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na patreby wojska i druhije Francija chocza pażyczyć 3 miljardy.</br> {{gap|1.5em}}Raka Saona razliwajecca i robić szmat szkody; znosić budynki, bydła i t. p.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Saksonija.'''</span> Z horadu Chemnitz danosiać, szto zawaliŭsia tam tunel i zasypaŭ prajeżdżajuczy pojezd, pryczym 4 asoby zabiła na śmierć, 7 ciażka pakaleczana i 27 dastali lohkija rany.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Meksyka'''</span> (u Ameryca). Paŭstancy meksykanskie iznoŭ wysadzili ŭ pawietra pojezd z wojskam. 103 sałdaty zhinuli ad hetaho, a 70 byli jeszcze żywyje, dyk paŭstancy ich parazstreliwali. Inarała, naczalnika hetaho wojska straszna pakalyczyli ale pakinuli żywoha. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Lekarstwa ad ramatusu.</center> </div> {{gap|1.5em}}Naahul ad ramatusu jość wielmi szmat roznych darahich lekaŭ, ale da hetaj pary nima jeszcze badaj ni adnaho lekarstwa, katorajeb pamahało napeŭna.</br> {{gap|1.5em}}Ale woś adno lekarstwo, katoraja pamahaje badaj lepiej ad darahich zahranicznych, abo żydoŭskich sposabaŭ a kasztuje zusim mała.</br> {{gap|1.5em}}Treba uziać żmieńku nipalanaj kawy zawaryć jeje waratkam, jak harbatu i pić toj nawar ciopły abo adstudżany, jak choczuczy. Pszczalaryż umiejuć rabić kwas s pszczalnoha chlebu. Woś henym kwasam treba zmoczawać miejscy, dzie ŭbiŭsia ramatus, dyk z ich stanie ciaczy brud, a jak zahoicca, dyk ŭżo i ramatusu nia budzia. {{справа|''N.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Sierabro patanieło.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U aposznich czasach znaczna patanieło samo sierabro i usiakija srebnyja reczy. Heta stałosia s tej pryczyny, szto u Europu nawiaźli szmat hetaho metalu z Indii i Kitaja. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Atkryćcie Palestyny.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Hazety żydoǔskija atrymali wiadomaść, szto tureckija ułaści skasawali usiakija pieraszkody, jakija dahetul byli dla żydoǔ, szto chacieli pasielicca u ziamli prabaćkaǔ swaich Palestynie. Ad hetaj pary mohuć jany swabodna jechać tudy choć usie razam. — Kabże im daǔ Boh hetki rozum, my-b skazali: „szczaśliwaj darohi!“ </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Karysnaja bura.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Z horadu Nome na paǔwostrawie Alaska u Ameryca paǔnocznaj danosiać, szto tam praz kolki dzion była straszennaja bura na mory. Chwali wady z mora zmyli z bierahoǔ sloj ziamli pad katorym adkrylisia bahatyje pakłady zołata. Ćiapier tam staić hostraja zima dyk nima haworki, ab zbirańni zołata ale na wiasnu, dyk peǔna najedzie tudy szmat ludziej z roznych staron Ameryki, dziela zbirańnia zołata. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Ważny wynachod.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Na wengierskich żaleznych darohach majuć wyprabawać nowawynajdziany sposab, zabiehajuczy spatkańniu pajezdoǔ. Sposab hety prydumaǔ adzin chłapiec, szto służyǔ lakajczykam u kawiarni. Jaho wynachod maje być wielmi prosty, ale razam i wielmi praktyczny. Jon użo dastaǔ za heta 2500 karon (kala 1300 rubloǔ) a kali proby wyjduć dobra, dyk dastanie jeszcze kudy bolej, bo wynachod jaho maje kupić prawicielstwo. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}80. Jak ciopła, dyk u kut adkidajecca, a jak zimna, dyk da cieła tulicca.</br> {{gap|1.5em}}81. Zdajecca nia siłacz, a jak ściśnie, choć placz. </div> <center>''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/38|№ 38]].</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki do [[Biełarus (1913)/1913/36|№ 36]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}78) Ad swaho cieniu. 79) Sa śmierciaj. </div><section end="Zahadki"/><noinclude></noinclude> 88iu23gff55xocwwc6m0u12nyk0mog6 104 129282 300844 298279 2026-10-16T18:00:37Z RAleh111 4658 300844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chto bolej czytaja, toj bolej znaja, a chto bolej znaja, toj bolej i maja. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Kab czaławiek byǔ pracawity, jak muraszka, zdarowy jak kamień, hartoǔny jak brytwa i aściarożny jak lisica, dyk nijakaj biady ni znaǔby. </div> <section end="Dumki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</br>Adrezaǔ.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Adzin frant spatkaǔsia na wuzkoj ścieżcy z prostym mużykom i niwodzin ni chacieǔ ustupić druhomu na bok. Frant i każe:</br> {{gap|1.5em}}— Ja nikoli durniam nia ǔstupaju zdarohi.</br> {{gap|1.5em}}— A ja, zaǔsiody — skazaǔ mużyk i ǔ toj czas zyszoǔ na bok. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Skapyciǔsia.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Pan nakinuǔsia na sielanina:</br> {{gap|1.5em}}— Durnyż ty durny, hetaż u ciabie u piatach mieniaj rozumu, jak u mianie u haławie!</br> {{gap|1.5em}}— Moża i praǔda — atkazaǔ sielanin padmirhnuǔszy. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/>{{Цэнтар|''Swaja poczta.''|памер=180%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Альфонс Петрашкевіч|Pr. Krasoǔskamu]]'''</span> u Krajsku: Apawiedańnia buduć drukawany; dziakujem i ab bolej prosim; wiersz słaby.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu A. B—wiczu'''</span> kala Krajska. Za cikaŭnuju wiestku dziakujem, jak baczycie drukujem. Wierszyk ni wart druku. Radzim bolej czytać i wuczycca sam praz siabie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Studentu filozofii'''</span> ŭ Rymie. List ab Rymie atrymali, budziem drukawać. Trochi podaŭhawaty. Dziakujem szczyra i zasyłajem szacunak Wam i tawaryszam. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em 0em}} <center>{{x-larger|AD REDAKCII}}</center> <center>Prypaminajem, szło użo para nadsyłać hroszy na pradplatu</center> <center>{{x-larger|{{x-larger|'''„BIEŁARUSA“'''}}}} {{larger|na}} {{x-larger|{{x-larger|'''1914'''}}}} {{larger|hod.}}</center> <center>{{larger|I prosim adasłać doǔh, tych, chto jeszcze nie zapłaciǔ</br>za 1913 hod.}}</center> {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid black; padding:0.5em 0em}} {|style="margin:auto; margin-bottom:-1em" |rowspan="2"; style="font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;" |'''„BIEŁARUSKAJA KNIHARNIA“'''{{gap|0.5em}} |colspan="3"; style="line-height:1.2" |{{fine|{{разьбіўка|WILNIA}}, Zawalnaja № 7.}} |- |{{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}} |{{fine|{{разьбіўка|SULIĆ}}}} |{{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}} |} <div style="margin-left:0.5em; margin-right:0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size: 92%; line-height: 1.3; text-align:justify;"> {{gap|1.5em}}1){{gap|0.5em}}'''„Biełaruski kalendar“''' (łacinsk. lit.) na 1914 hod. Cena 15 kap. s pierasyłkaj 20 k. Chto wypisywaje bolej 20 ekz. dastaje 50% ustupki kalendarami. Pierasyłka na koszt taho, chto wypisywaje. U Biełaruskim kalendary na 1914 hod miż inszym budzia nadrukawana 17 nabożnych biełaruskich pieśniaŭ.</br> {{gap|1.5em}}2){{gap|0.5em}}'''„Беларускі календар“''' на 1914 год (rusk, lit.) wyjszоǔ użo z druku i ŭwieś tekst u im inszy, czym u Biełaruskim kalendary łac. literami.</br> {{gap|1.5em}}3){{gap|0.5em}}'''„Шляхам жыцьця“''' (zbornik paezii) Janki Kupała. 264 str. Cena 1.25 k.</br> {{gap|1.5em}}4){{gap|0.5em}}'''„Снатворны мак“''' К. Лейко, scena dla dziciaczych teatroǔ. 24 stran. Cena 5 kap.</br> {{gap|1.5em}}5){{gap|0.5em}}'''Kniżki da paczatkowaho nawuczańnia. Katachizm''' i ŭsiakija druhija. </div> <center>{{x-larger|Dla prawincionalnych knihareń wyhodnyje warunki}}</center> {|style="margin:auto; magin-top:-1em" |{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}} |<center>{{gap|1em}}{{x-larger|i wialikaja ustupka.}}{{gap|1em}}</center> |{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}} |} {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> jm8hjhts0850medzw1r90igxazdnboz 300845 300844 2026-10-16T18:15:07Z RAleh111 4658 300845 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chto bolej czytaja, toj bolej znaja, a chto bolej znaja, toj bolej i maja. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Kab czaławiek byǔ pracawity, jak muraszka, zdarowy jak kamień, hartoǔny jak brytwa i aściarożny jak lisica, dyk nijakaj biady ni znaǔby. </div> <section end="Dumki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</br>Adrezaǔ.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Adzin frant spatkaǔsia na wuzkoj ścieżcy z prostym mużykom i niwodzin ni chacieǔ ustupić druhomu na bok. Frant i każe:</br> {{gap|1.5em}}— Ja nikoli durniam nia ǔstupaju zdarohi.</br> {{gap|1.5em}}— A ja, zaǔsiody — skazaǔ mużyk i ǔ toj czas zyszoǔ na bok. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Skapyciǔsia.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Pan nakinuǔsia na sielanina:</br> {{gap|1.5em}}— Durnyż ty durny, hetaż u ciabie u piatach mieniaj rozumu, jak u mianie u haławie!</br> {{gap|1.5em}}— Moża i praǔda — atkazaǔ sielanin padmirhnuǔszy. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Альфонс Петрашкевіч|Pr. Krasoǔskamu]]'''</span> u Krajsku: Apawiedańnia buduć drukawany; dziakujem i ab bolej prosim; wiersz słaby.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu A. B—wiczu'''</span> kala Krajska. Za cikaŭnuju wiestku dziakujem, jak baczycie drukujem. Wierszyk ni wart druku. Radzim bolej czytać i wuczycca sam praz siabie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Studentu filozofii'''</span> ŭ Rymie. List ab Rymie atrymali, budziem drukawać. Trochi podaŭhawaty. Dziakujem szczyra i zasyłajem szacunak Wam i tawaryszam. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid gray; padding:0.5em 0em}} <center>{{x-larger|AD REDAKCII}}</center> <center>Prypaminajem, szło użo para nadsyłać hroszy na pradplatu</center> <center>{{x-larger|{{x-larger|'''„BIEŁARUSA“'''}}}} {{larger|na}} {{x-larger|{{x-larger|'''1914'''}}}} {{larger|hod.}}</center> <center>{{larger|I prosim adasłać doǔh, tych, chto jeszcze nie zapłaciǔ</br>za 1913 hod.}}</center> {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:35em; border:8px solid black; padding:0.5em 0em}} {|style="margin:auto; margin-bottom:-1em" |rowspan="2"; style="font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;" |'''„BIEŁARUSKAJA KNIHARNIA“'''{{gap|0.5em}} |colspan="3"; style="line-height:1.2" |{{fine|{{разьбіўка|WILNIA}}, Zawalnaja № 7.}} |- |{{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}} |{{fine|{{разьбіўка|SULIĆ}}}} |{{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|3em|height=0.1px}} |} <div style="margin-left:0.5em; margin-right:0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size: 92%; line-height: 1.3; text-align:justify;"> {{gap|1.5em}}1){{gap|0.5em}}'''„Biełaruski kalendar“''' (łacinsk. lit.) na 1914 hod. Cena 15 kap. s pierasyłkaj 20 k. Chto wypisywaje bolej 20 ekz. dastaje 50% ustupki kalendarami. Pierasyłka na koszt taho, chto wypisywaje. U Biełaruskim kalendary na 1914 hod miż inszym budzia nadrukawana 17 nabożnych biełaruskich pieśniaŭ.</br> {{gap|1.5em}}2){{gap|0.5em}}'''„Беларускі календар“''' на 1914 год (rusk, lit.) wyjszоǔ użo z druku i ŭwieś tekst u im inszy, czym u Biełaruskim kalendary łac. literami.</br> {{gap|1.5em}}3){{gap|0.5em}}'''„Шляхам жыцьця“''' (zbornik paezii) Janki Kupała. 264 str. Cena 1.25 k.</br> {{gap|1.5em}}4){{gap|0.5em}}'''„Снатворны мак“''' К. Лейко, scena dla dziciaczych teatroǔ. 24 stran. Cena 5 kap.</br> {{gap|1.5em}}5){{gap|0.5em}}'''Kniżki da paczatkowaho nawuczańnia. Katachizm''' i ŭsiakija druhija. </div> <center>{{x-larger|Dla prawincionalnych knihareń wyhodnyje warunki}}</center> {|style="margin:auto; magin-top:-1em" |{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}} |<center>{{gap|1em}}{{x-larger|i wialikaja ustupka.}}{{gap|1em}}</center> |{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|9em|height=0.1px}} |} {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> b057libyfhpl0rjxao2rjsqcdbwz9ih 104 129295 300838 298334 2026-10-16T17:46:28Z RAleh111 4658 300838 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; margin-bottom:1em; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 12 Snieżnia 1913 hodu'''|right='''№ 38.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {{block center/s|style=width:100%; max-width:30em; border:8px solid black; padding:0.5em 0em}} <center>{{x-larger|{{разьбіўка|'''PRYPAMINAJEM'''}}}} szto ǔżo para nadsyłać hroszy za <center>{{x-larger|{{x-larger|'''„BIEŁARUSA“'''}}}} {{larger|na}} {{x-larger|{{x-larger|'''1914'''}}}} {{larger|hod.}}</center> <center>{{larger|'''i prosim''' szyryć hetu hazetku miż susiedziami,</br>pryjacielami i znajomymi.}}</center> {{block center/e}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Bratom"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Bratom z dalokaho kraju.</center> </div> {{gap|1.5em}}Kożnamu dobra wiedamo, z jakoju cikawaściaju prysłuchawajucca apawiedańniam ludziej bywałych siut tut paświeci. Lażyć, bo heta ǔżo ŭ natury czaławieka; nikoli my ni dawolimsia tym tolki, szto majemo, czy znajemo, choczecca zaŭsiady czahościkaj nowaho, świeżaho. Na nawinki, na roznyja zdareńnia wuszy naszy ŭsiady cikawyje. Słuchajem, jak nam apawiedajuć roznaje, ale czy z jednakowaj ciekawościaju? Kożen skaża — nie. Inaczej uważajecca, jak apawiadajuć ab zdareńniach, szto nas samych mało abchodziać, inaczej naprykład radnia słuchaja szto syn dzieś z dalokaj czużyny pisza i t. d. Słowan, roznyja sprawy tym bolsz cikawiać, czym nam ważniejszyja, jak daloki czy bliski miensz, ci bolsz majuć supolnaho z nami i żyćciom naszym.</br> {{gap|1.5em}}Dawiałosia adnamu z naszych zajechaci daloka, daloka pad jasnaje nieba pieknaj Italii da miesta wialikaho, horadu wiecznaho, szto zwiecca Rymam. Prymiecie ad jaho słoŭ paru z hetaj dalokaj krainy. — Kożan sztokolaczy czuŭ ab hetym mieści: adnyja bliżej, druhija ot tolki, szto taki horad jość na świeci.</br> {{gap|1.5em}}Pytajuć nas czasta, jakoj my relihii ci wiery, atkazujem: ''Rymska-katalickaj''. Zhetul baczymo, szto Rym dla nas nia czuży, szto nas nieszta wiaże, nieszta supolnaje złuczaje z im. Kożen katalik chacia czasam mo dobra nia wiedaje i nie znaje Rymu, adnakaż u sercu nosić hłybokuju paszanu dla jaho, ztul bo pływie wiera katalickaja, wiera nasza, szto bytcym fundament padtrymuje budoŭlu żyćcia naszaho, paczaŭszy z taho czasu, jak na chryście św. stali zwacca synami jaje.</br> {{gap|1.5em}}Tak, bracie kataliku, Rym daloki, katoraho może i nie prydziecca tabie samomu baczyci, sercu twajemu jość wielmi bliski. Szmat na świeci pieknych haradoŭ, mo na woko i piakniejszych ad Ryma, ale mało majuć jany abo nawat i niczoho supolnaho z nami, jany nam czużyje, Rym — swoj.</br> {{gap|1.5em}}Hety piekny, bahaty pomnikami historji Kaścioła horad, jak żadzien na szyrokim świeci, Rym adwieczny, byŭ wybrany na asiarodak, jakby serce, kaścioła katalickaho. Tut i kaściołaŭ kala 400 naliczajuć. Rym, jak każe św. Aŭhustyn<section end="Bratom"/><noinclude></noinclude> 2g4te4stm67dbwuyxsyulbq0at54iu8 104 129346 300839 298415 2026-10-16T17:47:40Z RAleh111 4658 300839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Adzinoki"/>{{перанос канец|ach|wiara}} śmierci, hety — ci hreszny, ci mo sprawiedliwy — czaławiek, poŭny sił i nadziei na lepszaje, — żyŭ nie kłapociŭczyś ni ab czym, wiesialiŭsia nie dbajuczy ni ab szto?</br> {{gap|1.5em}}Ci ż daŭna, hety piastun doli, heta dzicia losu, żyŭ akrużeny taŭpoj tawaryszoŭ, znajomych i rodnych?..</br> {{gap|1.5em}}Ci ż daŭna było toje, kali ŭsiakaje żadańnie jahonnaje, ŭsiaki kapryz, lacieła spaŭniać taŭpa słuh? — Ci daŭna?!..</br> {{gap|1.5em}}I woś ciapier jon adzin… adzin pad nahami stohadowych biaroz i duboŭ; adzin la szyrokaho szlachu, jak złamanaja wietram sasonka; adzin jak padstreleny zajac, s prakałotymi razbojnickim nażom hrudźmi, z abkrywaŭlenaj adzieżaj, rukami… I woś jon umiraje… <div style="margin-top:-1em"></div> <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> <div style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Hasnuć aposznije iskry żyćcia na jahonnym zbialeŭszym twary… Biez blasku i ahniu hladziać jaho szyroka razkrytyja woczy i, zdajecca, szukajuć kahości rodnaho, kab skazać tamu swaje aposznije sławy życzeńnia i praszczańnia… {{справа|''Pranciszak Krasouski.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}{{fine|19—23—XI—13.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Adzinoki"/> <section begin="Zimie"/><div style="margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>''{{разьбіўка|Zimie}}.</center> </div> {{block center/s}} ''Oj zima, nasza maci,</br> ''My ciabie ǔpadabali,</br> ''J s taboj wajawaci,</br> ''Ǔżo daǔno paǔwykali. ''Ty nas kwołych hartujesz,</br> ''Dadajesz nam achwoty,</br> ''Choć sama paradujesz,</br> ''Honisz nas da raboty. ''Nam ni straszny twoj choład:</br> ''Na maroz, na zawiei</br> ''Jość każuch — tolkib hoład</br> ''Nie zabiǔby nadziei. ''Oj zima, dabradziejka!</br> ''Ty pad śnieham schawała</br> ''Chleb, kab nasza siamiejka</br> ''Biez jady nie prapała. ''Nie piaczyż nas marozam:</br> ''Wostrym siwieram — ściużaj.</br> ''Nie dawaj licca ślozam</br> ''Ad ciabie, pani dużaj. ''My s taboj, zimka-maci,</br> ''Wiek żyli tut na świeci</br> ''I żyćcio karatali</br> ''Choczuć hetak i dzieci. ''Budź że zimuchna z nami;</br> ''Jak haścia czastawaci</br> ''Wieraszczakaj z blinami</br> ''My ciabie budziem, maci. ''Kwasam, miodam napoim,</br> ''Ci kapusnym rasołam:</br> ''Prad taboju nia ǔstoim,</br> ''Dyk schinajemsia czołam. <div style="margin-top:0em; margin-bottom:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{справа|'''''A. Ziaziula.{{водступ|-2|em}}}} </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Zimie"/> <section begin="Świataja"/><div style="margin-top:1em; margin-bottom:0em; font-size:250%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Swiataja Łucyja D. Mucz.</center> </div> {{gap|1.5em}}Była daczkoj wialikich i bahatych panoǔ horadu Syrakuzy na wostrawie Sycylii. Chryścijankaj była od małych dzion i wielmi nabożnaja da N. Matki Boskaj.</br> {{gap|1.5em}}Baćki jaje chacieli wydać zamuż za bahataho i dobraho pana, ale toj byǔ pahaninam.</br> {{gap|1.5em}}Da tacho Łucyja achwiarawała swaju urodu i czystaść serca Panu Jezusu. Dyk jana uprasiła matki, pazwolić pabyć jej pry sabie jeszcze hadoŭ kolki. U hetyż czas prasiła Boha i Matki Najśw., kab jak niebudź zusim, adkazacca ad zamużni. Tak i stałosia. Matka jaje ciażka zachwareła i za namowaj Łucyji udałasia da Katany, dzie słyǔ cudami hrob św. Agaty. Kali na henym hrobie abiedźwie malilisia, dyk Łucyja ǔwidziała św. Agatu, katoraja jej skazała, szto prośba ich ab zdaroǔi matki wysłuchana i szto jana, Łucyja budzie takoj słaŭnaj światoj u Syrakuzie, jak św. Agata u Katanie. Paśla hetaho cudu Łucyja stała prasić matki, kab pazwoliła jej nia wychodzić zamuż, a ǔwieś pasah addać na ǔbohich. Matka zhadziłasia na hety prośby, a nawat skazała, szto i swoj majontak addaść na biednych, ale ni ciapier, tolki ǔmirajuczy tak rasparadzicca. Łucyjaż skazała, szto nie wialikaja zasłuha prad Boham, addawać na achwiaru toje, s czaho sam nia możesz karystać, dyk lepiej zaraz addać Panu Jezusu ǔ asobach ubohich usio, a Jon użoż peŭna wyżywić ich da śmierci i biez bahactwaŭ. I na heta matka zhadziłasia.</br> {{gap|1.5em}}Kaliz stali ǔsio raspradawać a hroszy razdawać na wykup chryścijanskich niawolnikoŭ ad pahancaŭ dy na ǔbohich, dyk toj pan, szto mieŭsia żanicca z Łucyjaj razhniewaǔsia na jaje i askarżyǔ prad naczalnikam horadu, katory zarasże zahadaŭ Łucyju prywiaści da siabie i staŭ jej wyhawarywać, szto marnujeć <section end="Świataja"/><noinclude></noinclude> mbrnyguupqmvxdr13ub0bboz3c2ymd8 104 129347 300840 298420 2026-10-16T17:50:29Z RAleh111 4658 300840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Świataja"/>baćkaŭski majontak, dy damahacca, kab addała cześć bałwanom. Ale ni prośbaj ni hroźbaj niczoha nidakazaǔ proci stałaści św. Łucyi i tady zahadaŭ zawiaści jaje ǔ raspusny dom, tut że pakazałasia moc Bożaja, bo nijakoj siłaj ni zmahli jaje zruszyć z miejsca, choć cełaj hrumadoj ciahnuli, a kali hetak nie zmahli, dyk abwiazali sznurami, dy zaprahli nieskolki par waloǔ, ale i heta darma. Tady zahadaŭ nałażyć kruhom chworastu, dy spalić Łucyju żywuju, ale kali łom zhareǔ i ǔsie spadziewalisia ǔbaczyć tolki popieł ad Łucyi, iznoǔ staǔsia cud, bo panienka heta stajała żywaja i zdarowa, dy stała pramaŭlać da sabrannaho narodu tłumaczaczy, szto hety cud pawinien nawiarnuć niawiernych, a ućwierdzić u wiery chryścijanaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Narod hety ŭskryknuǔ: „''Cześć Bohu chryścijanskamu, Jon adzin jość prawdziwym Boham!“</br> {{gap|1.5em}}Paczuǔszy heta naczalnik zahadaŭ mieczam prabić szyju św. Łucyi. Ale i prabitaja jana jeszcze żyła trohi i zaniesiana da adnej chryścijanskaj kwatery pryniała św. Kamuniju i pradkazała, szto ǔżo nizadoǔha pierastanuć tak praśledawać chryścijanaǔ i molaczysia skanała 13-ho śnieżnia 304 hodu. Pa śmierci zasłyła cudami i liczycca patronkaj padarożnych, złaszcza na wadzie. U Syrakuzie jość dwa kaścioły pad Jaje imieniem; adzin na miejscy mukaŭ, a druhi ǔ samym horadzie. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Świataja"/> <section begin="Krajsk"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Krajsk'''</span> Wilenskaj hub. Wialejsk. paw. Wialikaje niszczaście dla naszych biełarusaǔ, szto ǔ Krajsku załażyli trachcir, da katoraho ciomnyje ludzi pływuć jak wada. I napiwajucca u hetym prytułku szatanskim trunkam da taho, szto traciać pamiać i paczynajuć bicca, a paśla chodziać z guzami dy siniakami i pradumowywujuć, jak pamścicca na taho, chto ich pabiǔ. I znoŭ paczynajecca pjanstwa, kab padhadzić zadzirakaŭ da pomsty. Najhoraj to prychodzicca baćkom takich hulakoǔ, dy żonkam żanatych. Im i samym czasami dastajecca ad pjanych synoŭ i mużaŭ i szkada druhi raz hledziaczy na siniaki, i nendzu ciarpieć treba, bo hroszy ŭsie iduć na pjaństwa dy na sudy. Dyk nia dziwa, szto jany sczyra praklinajuć i taho, chto wydumaŭ harełku, i taho chto zakładaje trachciry dy piŭnyja i taho jeszcze, szto wydumaŭ niejkija żależnyja rukawicy, katorymi bjucca naszy hulaki. Nia miła heta pisać u hazetu, ale sztoż zrobisz: kamu, szto balić toj ab tym i kryczyć. {{справа|''B. A.{{gap|1.5em}}}} <section end="Krajsk"/> <section begin="Alkowiczy"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Siało Alkowiczy.'''</span> Wil. hub. Wialej. p. 25-ho listapada u klabanii naszaj staǔsia pażar, ab katorym piszu ǔ „Biełarus“ dziela praściarohi druhich, szto treba s ahniom abychodzicca z wialikaj aściorożnaściej.</br> {{gap|1.5em}}Było tam woś jak: służanka nieczaho szukała sa świeczkaj i padsunuǔszy jaje pad kanapu zapaliła spadyspodu i nie ahledziǔszy hetaho wyszła kuchniu. Szczaściam pajszoŭ u toj pakoj probaszcz i adczyniǔszy dźwiery ubaczyǔ poǔny pakoj ahniu i dymu; ǔżo stol hareła. Choć i spałochaŭsia jon, ale schapiŭ s kuchni wiadro wady i zaliǔ ahoń na kanapie dy staŭ klikać ludziei na ratunak. Zbiehlisia i zahasili ahoń susim, a ǔżo stracha paczynała hareć. Nikatoryje szczyra ratawali klabaniju, a nikatoryje bytcym to staralisia, kab sztokoleczy schawać dzie ŭ kiaszeń ci za pazuchu: takich jość ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Ksiandzu zroblena szkody na rubloǔ bolsz sotki. {{справа|''Wiaskowy.{{gap|1.5em}}}} <section end="Alkowiczy"/> <section begin="Spad"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Spad Sakołki.'''</span> Hrod. hub. Najczaściej, jakija zasady bywajuć upojany czaławieku z dziacinstwa, takich jon i trymajecca praz usio żyćcio. Tojeż można skazać i ab cełym narodzie. Nasz biełaruski narod ciapier jakby paczynajeć żyć i hety moment majeć ahramadnaje znaczeńnie ŭ jaho żyćci. Jakija zasady jamu buduć zaszczeplany, takich jon budzie doŭha trymacca. Na jakuju ścieżku jaho skiarujuć ciapierasznije jaho wierchawody, po takoj jon i pojdzie. Biełaruskaje drukawanaje słowo wyszło na świet tak nidaŭna, a ǔżo tam siam po za „Biełarusam“ spatykajucca takija reczy i zdańnia, katoryja smutak nawodziać na duszu chryścijanina. Dziela hetaho ja zwiartajusia da was, biełaruskija pisaki, s prośbaj szyryć miż narodam naszym aświetu, ale tolki zdarowuju. Nia wyrywajcie z sercaŭ naszych wiery i Boha, u zamien czaho dać niczoha nie zdalejecie. Was że redaktary i supracoŭniki „Biełarusa“ praszu wytrywała stajać na wybranaj użo darozie i pa jej wiaści swaich czytaczoŭ, dy i wieś narod biełaruski da lepszaj doli ŭ żyćci i da wiecznaho szczaścia ŭ niebie. {{справа|''D. A-ko.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Spad"/><noinclude></noinclude> olluvuidy9h0n2mjqqy0yidy40yeshl 104 129350 300841 298615 2026-10-16T17:53:55Z RAleh111 4658 300841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:1em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.'''</center> </div> <div style="margin-top:-1em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>{{larger|†}} '''Kardynał Rampolla. — Rym.</center> </div> {{gap|1.5em}}3 (16) śnieżnia namior raptoǔna kardynał Rampolla.</br> {{gap|1.5em}}Spaŭdnia paczuŭsia kardynał kiepska; doktar naszoŭ lohkaje zapaleńnia u hrudziach; kardynał loh u paściel, — chwaroba nie wydawałasia niebiazpiecznaj. Ale ŭżo u 11 hadz. ŭ noczy, słuha kardynalski zaciamiŭ, szto stan chworaho pahorszyŭsia; jon iznoŭ pazwaŭ doktara í sekretara ale ŭżo było pa czasie. Jak raz u chwili ich prychodu, kard. Rampolla, addaŭ Bohu duszu.</br> {{gap|1.5em}}Kard. Marjan Rampolla del Tindaro, radziŭsia u hor. Polizzi, 5 (17) żniŭnia 1843 h. Nawuku filazofji i Teolohii praszoŭ jon na Hrehorjańskim Uniwersytecie ŭ Rymie, a za tym wyuczyŭsia dyplamacji ŭ Szlacheckaj Akademii.</br> {{gap|1.5em}}U 1875 h. staŭsia Radcam i sekretarom Nuncijatury (pasolstwa) u Madrycie (Hiszpanii), 1877 h. sekretar Propahandy, 1878 byŭ mianawany Apastolskim Protonotarym, a 1880 h. — sekretarom Kanhrehacji dla asobienych spraŭ kaścielnych, 1882 h. staŭsia tytul. arcybiskupam Heraklei i Nuncijuszam (Papieskim pasłom) u Madrycie. U 1887 h. atrymaŭ hodność kardynalskuju ad Papieża Leona XIII i staŭsia nie ŭ zabawie pry im Sekretarom Stanu; hety trudny i ważny ŭrad piestawaŭ jon aż da śmierci Leona XIII. Pa śmierci hetaho Papieża mnohije dumali, ab wybary kard. Rampolla na Piatrowu Stalicu, adnacze Wola Bożaja pakirawała inaczej. Pośle wybaru Piusa X, niaboszczyk pałażyŭ mnoha zasłuh dla dabra Kaścioła, pracujuczy ŭ rożnych ważnych Kanhrehacijach. — Jeszcze 11 śnieżnia kard. Rampolla byŭ na żałobnaj Imszy za duszu kard. Oreglii u kaściele Światych 12 Apostałoŭ, a 5 dniej paśla ǔżo sam stajaŭ pierad tronam Najwyższaho. — Wieczny pakoj daj jamu, Panie! {{справа|''Ks. D-r R. M.{{gap|1.5em}}}} <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Św. p. Biskup St. Denisewicz.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pamiorszy u Smalensku biskup St. Denisewicz byǔ raniej u hetym że horadzie doǔhi czas probaszczam. Pa śmierci Arcybiskupa Szembeka byǔ Administrataram archidyecezii Mahileŭskaj i prałatam henaj kapituły.</br> {{gap|1.5em}}Na henym stanowiszczy daŭ aprobatu pierszuju u nawiejszych czasach na biełaruskija relihijnyja kniżki. Dastaǔszy hodnaść biskupa nispadabaŭsia czymś prawicielstwu, katoraje zahadało jamu wyjechać s Pieciarburha i znoŭ u Smalensk, dzie prażyǔszy mała bolsz hodu i pamior. Pachawańnie jaho adbyłosia 4-ho śnieżnia, na hetu smutnuju uraczystaść pryjechało kolki biskupaǔ, szmat ksiandzoŭ i katalikoŭ świeckich. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Proci ks. A. Czerniaǔskaho.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazeta „Kurjer Litewski“ z wieryhodnych miejscaŭ dawiedujeca, szto ministerswa unutrennych sprawaŭ zażadało, kab wyprawić ks. dziekana wilenskaho Ant. Czerniaŭskaho z Wilni i wilenskaho pawietu. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Ab kaplicu dla rasiejcoŭ.</center> </div> {{gap|1.5em}}Rasiejcy kataliki sabirajuć hroszy na zbudawańnie nowaj kaplicy, bo ŭrad atkazaŭ, szto nikoli ni pazwolić adczynić zamknionaj kaplicy, na Pieciarburskaj staranie, a za pryczynu hetaho pakazaŭ, szto bytcym to ŭ henaj kaplicy wielmi lohka moża stacca pażar. Z druhoj starany ŭrad bytcym to wymahaje, kab z abradaŭ było adkiniana ŭsio toje, szto prypaminajeć prawasłaŭnuje liturhiju. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Zima raspaczałasia tut 28-ho śnieżnia, kali praz uwieś dzień iszoǔ śnieh mokry, a praz nocz padmierzła i nazaŭtra ludzi stali katacca na sankach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warniany'''</span> Wilenskaho paw. U dware pana Chominskaho z niwiadomaj pryczyny ŭzniaŭsia pażar. Zhareła stadoła z małatarniaj i druhimi sielska-haspadarskimi pryładami, a tak sama wazy, kaniuszyna i druhi poszar. Usiaho zhareło na 36.740 rub., a było zastrachowano na 17000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Aszmiana'''</span> Wilen. hub. U dware Łużki sielanin padpaliŭ budynki Jazepa Senkoǔskaho. Zhareło zboża u snapoch, haspadarskija pryłady i poszar. Szkody zroblano na 10 tysiacz rub. Sielanina, szto padpaliŭ arysztawali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Haduciszki'''</span> Swiencianskaho paw. U hetym miasteczku załażyli wolnuju pażarnuju drużynu, ustawu katoraj użo zaćwierdziŭ wilenski hubernatar.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Troki'''</span> Wil. hub. U faliwarku Budkach hrafa Joz. Tyszkiewicza z niwiadomaj pryczyny paczaŭsia pażar u chlawoch i stajniach. Zhareła 12 kaniej, 20 karoŭ, 4-ro cialat, sałoma i upraż. Straty na 7500 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Ksiandza Miłaszeŭskaho i pana M. Łenskaho dahetul trymajuć u turmie.<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 896y3ttzteodwozea0zl2v8214v0xo0 104 129351 300842 298431 2026-10-16T17:55:51Z RAleh111 4658 300842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>Na telehramu ministra, ab katoraj pisałosia u „Biełarusie“, byǔ dadziany atkaz, szto arysztawali ich dziela taho, szto jany bytcym to staralisia zabłutać sprawu i buduć dziarżać u turmie datul, pakul nia konczycca sledztwa, a toje maje być konczana skora, dyk tady ǔżo abodwych arysztawanych wypuściać na paruku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nieświż'''</span> minskaj huberni. U hetym horadzie u lipni 1914 hodu majuć atkryć kazionnuju himnaziju dla chłopcaŭ na katoruju horad dasć adrazu 25 tysiacz rub., a paśla szto hod pa 1000 r.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Mozyr'''</span> Minsk. hub. Mozyrskaje pawietowaje ziemstwo praznaczyło na budoŭlu himnazii dla dzieŭczat 25 tys. rub., a haradzkaja uprawa prosić u prawicielstwa pazyczki na tujuż himnaziju 50 tys. rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk'''</span> minsk. hub. Pawietowaje ziemstwo pastanowiło wydać hroszawyje zapamohi tym wołaściam, katoryja wielmi abciażanyje darożnymi pawinnaściami.</br> {{gap|1.5em}}— Tutejszaje ziemstwo pawietowaje pastanawiło staracca padmohi ad prawicielswstwa ŭ sumie 118.250 rub. na szkoły i nawuku ŭ pinskim pawiecie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> Haradzkaja uprawa pastanawiła pawialiczyć na 200 rub. zapamohu, dawanuju szto hod katalickamu tawarystwu Dobraczynności pry farnym kaściele.</br> {{gap|1.5em}}— Huberskija ŭłasci paciahnuli pad sud uradnika Buraho i strażnikaŭ Trusa i Arabowa za pabicie i niepraŭnaje arysztawańnie sielan Szkuta i Klimowicza, katorym pałamali żebry.</br> {{gap|1.5em}}— Pamior wuczyciel miejscowaj himnazii rasiejec pan Jeŭstachij Orłoŭskij mnoha wuczony i dobry, jak czaławiek i jak prafesar. Napisaŭ niekolki kniżak u rasiejskaj mowie ab Hrodnie i hrodzienszczynie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełastok'''</span> hrodz. hub. Pan Puchalski zaćwierdżany hubernataram hrodzienskim na stanowiszczy kandydata haradzkoha haławy.</br> {{gap|1.5em}}— U niadzielu ŭciok s turmy arysztant Joz. Kiełboŭski i dahetul jaho nie zławili.</br> {{gap|1.5em}}— Hrodzienski hubernatar ni daŭ pazwaleńnia na adkryćcie u Biełastoku addziełu „Ligi procisuchotnaj“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koǔna.'''</span> Palicmejster tutejszy sklikaŭ usich haspadaroŭ haścinicaŭ skazaŭ: szto kali dziekoleczy ŭ haścinicy wykryjuć hrańnie ŭ karty, dyk zarasże heta haścinica budzie zakryta.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Płungiany'''</span> kow. hub. Na 8818 parachwijanaŭ jość u hetaj parachwii umiejuczych czytać 1880 mużczyn i 1930 kabiet; ćwiarożnikaŭ 2004 mużczyny i 2203 kabiety. Za aposznich 10 hadoŭ wyjechało ŭ Ameryku 589 mużczyn i 278 kab., a wiarnułosia z Ameryki 156 mużczyn i 61 kabieta.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nowaje miesta'''</span> kow. hub. telszew. paw. Kolki aspadaroŭ z hetaj wołaści pradajuć tanna swaje haspadarki z ziamloj ad 10 da 50 dziesiacin u kożnaj. Sami majuć wyjechać u Ameryku z celymi siemjami. Oj, kab kali nie paszкadawalisia!</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Rakiszki'''</span> kow. hub. Hraf Joz. Przeździecki u hetym hadu pradaje les tolki miejscowym sielanam, nia hledziaczy na toje, szto handlary-żydy dawali bolszyja ceny. Hetak by pawinny rabić i druhije abywateli.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Najwyszejszym ukazam hasudarstwiennaja Duma raspuszczena na świata ad 7-ho śnieżnia da 14 studnia 1914 hodu.</br> {{gap|1.5em}}— Prażywajuczyje ŭ Pieciarburzie aŭstryjaki swiatkawali 65 lecie panawania cara ich Franciszka Jozepa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeǔ.'''</span> 1-ha śnieżnia arysztawali tut kolki studentaŭ i studentak i pasadzili ŭ turmu, bytcym to za toje, szto adbywali tajnaje sabrańnie.</br> {{gap|1.5em}}— Pani Tarnoŭskaja achwiarawała kijeŭskamu tawarystwu walki s pamirańniem dziaciej 100.000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Charkoǔ.'''</span> Na zjeździe horakopaŭ padrachawali, szto u 1913 h. dabyto bolsz 70 miljonaŭ pudoŭ soli. Pastanoŭlano staracca, kab pawialiczyli płatu za ŭwoz u Rasieju soli z zahranicy da 40 kap. na pudzie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nowaja żaleznaja daroha.'''</span> Atkryli z uraczystaściaj nowa pastrojenuju żaleznuju darohu, dziela biezpierasadacznaho prajezdu miż Pieciarburham i Błahawieszczenskam (Błahawieszczensk na Sibiry kala Kitajskaj hranicy.) {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Krakoǔ'''</span> (ŭ Aŭstryi). Kala stacii Słotwiny 3-ho śnieżnia ǔ pojeździe, katorym jechali rabotniki, ad uzrywu benzinowaj lampaczki zrabiǔsia pażar. Pojezd byǔ zadzierżany i rabotniki pawyskakawali z wahonu. U hety moment pa druhich rejkach nadjechaǔ paśpieszny pojezd tak szto rabotniki nia ǔspieli ahledziecca, dy uciaczy i 8 z ich papali pad hety pojezd, katory ich straszna pakaleczyŭ ciahnuczy bliska wiarstu z saboj. Usie 8 dostali śmierć na miejscy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Praha'''</span> (Aŭstryja). Adtul danosiać, szto szkoły czeskija ǔ Dolnaj Austryi, kotoryja trymajucca z achwiaraŭ ciapier znaszlisia ǔ ciażkich hroszawych {{перанос пачатак|warun|kach}}<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> nj5qj485qud6wvdb0dz9xtvczljfq4o 104 129352 300843 298436 2026-10-16T17:58:29Z RAleh111 4658 300843 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{перанос канец|warun|kach}}, bo narod wytraciǔszy hroszy na achwiary dla bałkańskich narodaŭ, nimajeć czaho achwiarowywać na szkoły.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełhorad'''</span> (Serbija). Pad Demirkapu uzarwali dynamitam most żalezna darożny, praz szto nima jak dajechać da horadu Salonik. Zrabili heta bytcym paŭstancy baŭharskija.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Paryż'''</span> (u Francii). Pry wulicy Belle Grande abwaliłasia ściana nowaho budynku i zabiła na miejscu dy zasypała 16 rabotnikaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Konstantynopol'''</span> (Turcija). Tureckaja palicja była pawiedamlana, szto miż aficerami jość praciŭniki ciapieraszniaho prawicielstwa, katoryje dumiajuć zrabić pierawarot u hasudarstwie. Chtoś z ich wydaŭ plany i danios palicji, szto 6 takich afiseraŭ nachodziacca ŭ Stambule, dzie majuć napaści na wajennaho hubernatara Dżamalbeja. Woś palicyja akrużyła toje miejsca i puściła pusty samajezd. Tyje, dumajuczy szto heta jedzie hubernatar kinulisia na pusty samajezd i u tuju chwilu byli arysztawany. Każuć, szto ǔ pierszuju nocz ich i pawiesili.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Hawana'''</span> (Ameryka). Na wostrawie Kuba u Ameryca wykryli wialikuju sektu miż murynami, majuczuju kolki dzisiat duchoǔnych, katoraja zabiwaja dziaŭczat biełych ludziej i wypuszczajeć ich kroŭ, katoruju używajuć na achwiaru, a cieła ich, abliŭszy spirtam, spalawajuć.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Sydnej'''</span> (Aǔstralija). Na wostrawie Ambrim wybuchnuŭ wulkan (takaja hara s katoraj wychodzić ahoń, dym i wyliwajecca haraczaja lawa). Ad hetaho zhinuło kala 400 ludziej. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Niabywałaja aparacyja.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U Prazie u klinica prafesara Kukula doktar Jazep Horak zrabiǔ pierwszy raz u świecie woś jakuju aparacyju. U wiereśniu prywiaźli u hetu kliniku 16 hadowuju dziaǔczynku — szwaczku, Maryju Hubaczek. Mieła jana na kości prawaj ruki raka, dziela czaho treba było adymać jej ruku roǔna placza. Doktar Horak pryniaǔ chworuju u kliniku, ale tymczasam niczoha jej ni rabiǔ. Praz 5 tydniaǔ prywiaźli druhuju 16 hadowuju dziaǔczynu, katoraja rabiła sama sabie śmierć ale jeszcze była żywaja, tut że u klinice pamierła tady dr. Horak adrezaǔ hetaj niaboszczycy ruku roǔna placza i wyniaǔszy chworuju kość z ruki Hubaczkowaj dy kość z hetaj zdarowaj ruki ad niaboszczycy prymacawaǔ na miejsce tej jak moh najlepiej. Praz try tydni hetaja ruka zusim pryrasła i Hubaczkowaja uładaja jej dobra. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Lekarstwa ad chalery.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Berlinski doktar prafesar uniwersytetu Juliusz Stumpf z Würzburga wynajszoǔ nowaje lekarstwa ad chalery. Doktar hety użo wyprabawaǔ swajo lekarstwa padczas wajny balkanskaj, kali tam panawała chalera i akazałosia, szto lekarstwo heta dobra pamahaja. Lekarstwo heta zabiwajeć chalernyja zarazki u kiszkach. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadka"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}82) Biełaja i hrubaja koǔdra uwieś świet abkrywaja, a u lożku nakrycca jej nielha. </div> <center>''Razhadka budzie u [[Biełarus (1913)/1913/39|№ 39]].</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/37|№ 37]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}80) Każuch. 81) Maroz. </div> <section end="Zahadka"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Machlarstwam daloka ni zajedziesz — i nazad nia pryjedziesz.</br> {{gap|1.5em}}Lubi praǔdu i szczyraść, dyk i ciabie buduć lubić. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Jak nichto nie zahasić na niebie słonca, tak nichto nia wyhubić u nas milaści da rodnaho i tak sama nichaj nichto nia wydziare s sercaǔ naszych żywoj wiery u Boha. </div> <section end="Dumki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Janka musić ty zmierz?</br> {{gap|1.5em}}— Jakoje licha, spioksia; hladzi wo wuszy choć na talerku kładzi! </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pa biełarusku?</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Tamasz, Tamasz idzi droǔ pryniasi.</br> {{gap|1.5em}}— Nia leź u woczy, widzisz czasu ni maju?</br> {{gap|1.5em}}— A sztoż czeszysz?</br> {{gap|1.5em}}— Slapaja, szto lulku kuru! </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu B. A.'''</span> z Alkowicz. Adnaho listu Waszaho nia wykuplali, bo treba było dapłaczywać. Kali wysyłajecie list da druku pad banderolaj, dyk prosim nie zakleiwać i niczoha prywatnaho ǔ ich pisać nia można. Moża wyszlicie druhi raz?</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Дамінік Аніська|D. Aniśko]].'''</span> List atrymali zdajecca pryhodzicca s pierarobkaj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu Miedniczancu.'''</span> Chmiel kuplajuć brawary, dzie jon patrebny da honki piwa. Czasam można pradać i u aptecznych składach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''D-ru E. Buszu'''</span> u Italii. Staćcia ab Kołpingu budzie drukawacca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pani Emilii Burkouskaj.'''</span> Apawiedańnie miejscami dobraje, ale na ahuł słabawataje. Adnak prosim pisać bolej, mo szto pryhadzicca. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> e4f50qm6pe9he8gk3mcnx0s7s2mjdzj 104 129427 300826 298553 2026-10-16T17:14:10Z RAleh111 4658 300826 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; margin-bottom:1em; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 19 Snieżnia 1913 hodu'''|right='''№ 39.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="width:32em; margin:auto; text-align:center; border: solid 10px gray; border-radius: 12px; padding:0.5em" |style="font-size:220%;" |'''{{разьбіўка|AD REDAKCII}} |- |style="font-size:140%; font-family:Times New Roman" |{{АРЦ|Witajuczy z usim biełaruskim narodam wialikaje Świata Bożaho Naradzeńnia i Nowaho Hodu Redakcija „Biełarusa“ pierasyłaje usim swaim}} <div style="margin-top:-0.5em"></div> '''pryjacielam, supracoûuikam i czytaczom <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{АРЦ|sczyraje winszawańnie z henymi wialikimi światami i serdecznaje życzeńnie}} |- |style="font-size:220%;" |'''USIAHO NAJLEPSZAHO |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Paszto"/><div style="font-size:180%; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Paszto biełaruskaja hazeta.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Dziakawać Bohu konczym hodzik wydawiectwa naszaj hazetki „Biełarus“. Zmahalisia my, pisali pawedłuh mahczymaści i jak umieli, a ci karystna była nasza praca, — chaj sudzić Boh i dobryje ludzi. My pracawali sa szczyrym sercam i s czystym sumleńniem; hetaż i zapłata nasza.</br> {{gap|1.5em}}Adno zatużyło nas wielmi, szto mnoha chto nia chocza zrazumieć naszaj wialikaj i hłybokaj dumki i pytajuć paszto heta ludzi marnujuć hroszy i czas kab pisać „Biełarusa“, kali majem roznyja inszyja hazety polskija i rasiejskija szmat lepszyja ad „Biełarusa“.</br> {{gap|1.5em}}Kab hetak pytali nas tolki tyje, szto choczuć, kab Biełarusaŭ i zwańnia nia było na świecie, dyk hetym niwarta byłob i atkazwać. Ale woś szmat samych Biełarusaŭ hetak sama dumaje i dziela ich, paczynajuczy druhi hod wydawiectwa, choczem słoŭ kolki ciapier kinuć.</br> {{gap|1.5em}}Biełarusy, — paŭsłuchajciesia!</br> {{gap|1.5em}}''My piszemo „Biełarusa“ dziela taho, kab da ciomnaj biełaruskaj chaty, a jszcze ciamniejszaj Biełarusa haławy zaniaści chajby maleńki pramieńczyk świetu — nawuki i taho''<section end="Paszto"/><noinclude></noinclude> emhzuilmy389qvtlzzn1y3vwmb711js 300827 300826 2026-10-16T17:15:13Z RAleh111 4658 300827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; margin-bottom:1em; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 19 Snieżnia 1913 hodu'''|right='''№ 39.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="width:32em; margin:auto; text-align:center; border: solid 10px gray; border-radius: 12px; padding:0.5em" |style="font-size:220%;" |'''{{разьбіўка|AD REDAKCII}} |- |style="font-size:140%; font-family:Times New Roman" |{{АРЦ|Witajuczy z usim biełaruskim narodam wialikaje Świata Bożaho Naradzeńnia i Nowaho Hodu Redakcija „Biełarusa“ pierasyłaje usim swaim}} <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{larger|'''pryjacielam, supracoûuikam i czytaczom}} <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{АРЦ|sczyraje winszawańnie z henymi wialikimi światami i serdecznaje życzeńnie}} |- |style="font-size:220%;" |'''USIAHO NAJLEPSZAHO |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Paszto"/><div style="font-size:180%; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Paszto biełaruskaja hazeta.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Dziakawać Bohu konczym hodzik wydawiectwa naszaj hazetki „Biełarus“. Zmahalisia my, pisali pawedłuh mahczymaści i jak umieli, a ci karystna była nasza praca, — chaj sudzić Boh i dobryje ludzi. My pracawali sa szczyrym sercam i s czystym sumleńniem; hetaż i zapłata nasza.</br> {{gap|1.5em}}Adno zatużyło nas wielmi, szto mnoha chto nia chocza zrazumieć naszaj wialikaj i hłybokaj dumki i pytajuć paszto heta ludzi marnujuć hroszy i czas kab pisać „Biełarusa“, kali majem roznyja inszyja hazety polskija i rasiejskija szmat lepszyja ad „Biełarusa“.</br> {{gap|1.5em}}Kab hetak pytali nas tolki tyje, szto choczuć, kab Biełarusaŭ i zwańnia nia było na świecie, dyk hetym niwarta byłob i atkazwać. Ale woś szmat samych Biełarusaŭ hetak sama dumaje i dziela ich, paczynajuczy druhi hod wydawiectwa, choczem słoŭ kolki ciapier kinuć.</br> {{gap|1.5em}}Biełarusy, — paŭsłuchajciesia!</br> {{gap|1.5em}}''My piszemo „Biełarusa“ dziela taho, kab da ciomnaj biełaruskaj chaty, a jszcze ciamniejszaj Biełarusa haławy zaniaści chajby maleńki pramieńczyk świetu — nawuki i taho''<section end="Paszto"/><noinclude></noinclude> n9pgzom69twew0aoi22z67x2nffz6q1 104 129430 300662 298562 2026-10-16T12:23:41Z Gleb Leo 2440 300662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="U"/>{{перанос канец|ła|mać}} apłatak… Zamoŭkli swarki, ulahlisia niazhody, i skarhi i jenki ucichli… Zabyty trywohi i ślozy; zabyta niadoli horkaja dakuka. — Bo i czymżeż nasza biednata i paniżeńnie pierad tej biednatoj i paniżeńniem, jakoj pamiatku sionika światkujem?!..</br> {{gap|1.5em}}…U stajni Betlejemskaj, na sienie i sałomie, u maroznuju zimowuju nocz, pryszoǔ na świet — ubohi świetu Pan…</br> {{gap|1.5em}}I pastuchi pierszyje pakłanilisia Jamu.</br> {{gap|1.5em}}I pakłon hety byǔ Bożamu Dziciaci najmilejszy. Bo jon pryszoŭ na świet, kab biednych uzbahacić, pakornych i nizkich padwyższyć, chworych laczyć, a ǔsich zbawić… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Hej wy, biazdolnyje; hej wy, harotnyje! — to ''wasza'' świata nastało!</br> {{gap|1.5em}}U świecie wam horka, chałodna-hałodna, i ślozy ciażkije wam ljucca… Dusza wasza płaczyć, dusza wasza jenczyć, i serca wam bjecca bojazna!..</br> {{gap|1.5em}}Adwahi! Ustańcie; idzicie kudy was zawuć aniołaŭ skrydłatych napiewy! Sercam achwoczym, prostym i szczyrym, padchwacicie niabiesnye tony:</br> {{gap|1.5em}}„Chwała u wyszynie Bohu!“</br> {{gap|1.5em}}Echam dalokim, szyrokim jak świet, nieba wam radosna atkażyć:</br> {{gap|1.5em}}„A na ziamli pakoj ludziam dobraj woli!“…</br> {{gap|1.5em}}Dobraj woli budźcie, braty! Bo dobraja wola i niadola waszu asałodzić i nieba wam adczynić! {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Wieczar cichi i światy, — wieczar litaści i miłaserdzia…</br> {{gap|1.5em}}Czym byǔby czeławiek, kab niamiłaserdzia Boha, szto ŭ wieczar światy na ziamlu zyszoŭ, kab usiu ludzkaść ratawać z pahibieli wiecznaj?!.. Czym byŭby świet, kab nia miłaserdzie Boha, szto praz nowy zakon ziamlu adradziŭ, praz zakon miłaści i sprawiadliwaści?!...</br> {{gap|1.5em}}Sam Boh daŭ nam prykład i słowam swaim i żyćciom. — a my, szto synami Bożymi zawiomsia, za prykładam hetym iści musim wierna.</br> {{gap|1.5em}}Boh mieŭ miłaserdzie i litaść dla nas usich, szto u niawoli hrechu jenczyli, — miejmoż i my miłaserdzie dla bratoŭ naszych, szto majuć mieni ad nas. Sprawiadliwaść dla ŭsich, miłaserdzie i litaść dla słabych i biazdolnych, dla upaŭszych i pakryŭdzenych, — wot nasza pawinnaść, katoraj nadusio treba nam wuczycca ŭ wieczar cichi i światy… Jak ǔ pratestanckaj Anhlii nie najdziesz kabiety, katorajab nie nadzieliła u hety wieczar, — „Chrystmas“ tam zwany, — ubohaha ci ciopłaj strawaj ci adziażynaj jakoj, tak i ŭ naszaj katalickaj Biełarusi ŭ światy kaladny wieczar nichto nie majeć prawa zabycca ab apuszczennych i biazdolnych. Paśpiaszyć u pomacz, abahreć i nakarmić, — heta nasz światy, wialiki abawiazak. My nia mnoha majem, ale i tym, szto majem, dzialica musim, — tym bolszaja, tym piakniejszaja budzić zasłucha naszaja. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Wieczar cichi i światy, wieczar siamiejnaho szczaścia, łucznaści i dawolstwa…</br> {{gap|1.5em}}U hety wieczar uspomnić nam treba i ab tych, szto daloka ad rodnaj siamiejki, pad czużoj strachoj, za czużym stałom, z kucioj razam slozy niewiasiołaj pałykajuć razłuki…</br> {{gap|1.5em}}I ab tych, szto ad rodnaj ziamlicy adarwany, tak, jak liścinki ad żywotnaho pnia, ǔ czużych krajach, pad niebam czużym, siarod czużych, nieznajomych ludziej, światy wieczar spatykajuć i prawodziać adzinoka; szto słoŭca rodnaho, ni pieśni ad dziacinstwa znajomaj niatkul nie paczujuć, — nia ǔłowiuć; szto da czużych, niezrazumiełych zwyczajoŭ musiuć prywykać, choć im rodnaja chatka i siamiejka, i hutarka i pieśnia swaja prostaja, czutaja kaliści, daǔno-daŭno, tak żywa na pamieć prychodziać, szto aż serca stohnić ǔ hrudziach, — o, i ab tych ǔzdychni, moj bratok, ǔ hety wieczar cichi i światy…</br> {{gap|1.5em}}I za ǔsich, ǔsich — czysta, pamalisia ty szczyra da Boha, bo dla ǔsich Boh zyszoǔ na ziamlu; bo siachodnia — świata ǔsich — usich, chto dobraj woli jość!..</br> {{gap|1.5em}}{{fine|Rym.}} <section end="U"/> <section begin="U śnieżni"/>{{c|'''U {{Абмылка|śnieżni,|śnieżni.}}|памер=250%}} <div style="margin-top:-2em"> {{block center/s}} ''Śnieh, jak puch lebiadziny,</br> ''Ǔkryǔ ziamlu szczylna, hruba,</br> ''Loh na ruń aziminy,</br> ''Lipnia k strecham, aż luba. ''Ǔ Wiosca hołyja dzieci,</br> ''Majuć radaść, paciechu —</br> ''Lepiać babu la kleci,</br> ''Aż kładucca sa śmiechu. ''Wuczni ǔ czas pahulanki,</br> ''Na haru hrumadoju,</br> <section end="U śnieżni"/><noinclude></noinclude> jki6nc4a8axs745hj3b80t6nx3id4nx 300828 300662 2026-10-16T17:18:28Z RAleh111 4658 300828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="U"/>{{перанос канец|ła|mać}} apłatak… Zamoŭkli swarki, ulahlisia niazhody, i skarhi i jenki ucichli… Zabyty trywohi i ślozy; zabyta niadoli horkaja dakuka. — Bo i czymżeż nasza biednata i paniżeńnie pierad tej biednatoj i paniżeńniem, jakoj pamiatku sionika światkujem?!..</br> {{gap|1.5em}}…U stajni Betlejemskaj, na sienie i sałomie, u maroznuju zimowuju nocz, pryszoǔ na świet — ubohi świetu Pan…</br> {{gap|1.5em}}I pastuchi pierszyje pakłanilisia Jamu.</br> {{gap|1.5em}}I pakłon hety byǔ Bożamu Dziciaci najmilejszy. Bo jon pryszoŭ na świet, kab biednych uzbahacić, pakornych i nizkich padwyższyć, chworych laczyć, a ǔsich zbawić… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Hej wy, biazdolnyje; hej wy, harotnyje! — to ''wasza'' świata nastało!</br> {{gap|1.5em}}U świecie wam horka, chałodna-hałodna, i ślozy ciażkije wam ljucca… Dusza wasza płaczyć, dusza wasza jenczyć, i serca wam bjecca bojazna!..</br> {{gap|1.5em}}Adwahi! Ustańcie; idzicie kudy was zawuć aniołaŭ skrydłatych napiewy! Sercam achwoczym, prostym i szczyrym, padchwacicie niabiesnye tony:</br> {{gap|1.5em}}„Chwała u wyszynie Bohu!“</br> {{gap|1.5em}}Echam dalokim, szyrokim jak świet, nieba wam radosna atkażyć:</br> {{gap|1.5em}}„A na ziamli pakoj ludziam dobraj woli!“…</br> {{gap|1.5em}}Dobraj woli budźcie, braty! Bo dobraja wola i niadola waszu asałodzić i nieba wam adczynić! {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Wieczar cichi i światy, — wieczar litaści i miłaserdzia…</br> {{gap|1.5em}}Czym byǔby czeławiek, kab niamiłaserdzia Boha, szto ŭ wieczar światy na ziamlu zyszoŭ, kab usiu ludzkaść ratawać z pahibieli wiecznaj?!.. Czym byŭby świet, kab nia miłaserdzie Boha, szto praz nowy zakon ziamlu adradziŭ, praz zakon miłaści i sprawiadliwaści?!...</br> {{gap|1.5em}}Sam Boh daŭ nam prykład i słowam swaim i żyćciom. — a my, szto synami Bożymi zawiomsia, za prykładam hetym iści musim wierna.</br> {{gap|1.5em}}Boh mieŭ miłaserdzie i litaść dla nas usich, szto u niawoli hrechu jenczyli, — miejmoż i my miłaserdzie dla bratoŭ naszych, szto majuć mieni ad nas. Sprawiadliwaść dla ŭsich, miłaserdzie i litaść dla słabych i biazdolnych, dla upaŭszych i pakryŭdzenych, — wot nasza pawinnaść, katoraj nadusio treba nam wuczycca ŭ wieczar cichi i światy… Jak ǔ pratestanckaj Anhlii nie najdziesz kabiety, katorajab nie nadzieliła u hety wieczar, — „Chrystmas“ tam zwany, — ubohaha ci ciopłaj strawaj ci adziażynaj jakoj, tak i ŭ naszaj katalickaj Biełarusi ŭ światy kaladny wieczar nichto nie majeć prawa zabycca ab apuszczennych i biazdolnych. Paśpiaszyć u pomacz, abahreć i nakarmić, — heta nasz światy, wialiki abawiazak. My nia mnoha majem, ale i tym, szto majem, dzialica musim, — tym bolszaja, tym piakniejszaja budzić zasłucha naszaja. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Wieczar cichi i światy, wieczar siamiejnaho szczaścia, łucznaści i dawolstwa…</br> {{gap|1.5em}}U hety wieczar uspomnić nam treba i ab tych, szto daloka ad rodnaj siamiejki, pad czużoj strachoj, za czużym stałom, z kucioj razam slozy niewiasiołaj pałykajuć razłuki…</br> {{gap|1.5em}}I ab tych, szto ad rodnaj ziamlicy adarwany, tak, jak liścinki ad żywotnaho pnia, ǔ czużych krajach, pad niebam czużym, siarod czużych, nieznajomych ludziej, światy wieczar spatykajuć i prawodziać adzinoka; szto słoŭca rodnaho, ni pieśni ad dziacinstwa znajomaj niatkul nie paczujuć, — nia ǔłowiuć; szto da czużych, niezrazumiełych zwyczajoŭ musiuć prywykać, choć im rodnaja chatka i siamiejka, i hutarka i pieśnia swaja prostaja, czutaja kaliści, daǔno-daŭno, tak żywa na pamieć prychodziać, szto aż serca stohnić ǔ hrudziach, — o, i ab tych ǔzdychni, moj bratok, ǔ hety wieczar cichi i światy…</br> {{gap|1.5em}}I za ǔsich, ǔsich — czysta, pamalisia ty szczyra da Boha, bo dla ǔsich Boh zyszoǔ na ziamlu; bo siachodnia — świata ǔsich — usich, chto dobraj woli jość!..</br> {{gap|1.5em}}{{fine|Rym.}} <section end="U"/> <section begin="U śnieżni"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:240%; font-family:Cambria"> <center>'''U {{Абмылка|śnieżni,|śnieżni.}}</center> </div> {{block center/s}} ''Śnieh, jak puch lebiadziny,</br> ''Ǔkryǔ ziamlu szczylna, hruba,</br> ''Loh na ruń aziminy,</br> ''Lipnia k strecham, aż luba. ''Ǔ Wiosca hołyja dzieci,</br> ''Majuć radaść, paciechu —</br> ''Lepiać babu la kleci,</br> ''Aż kładucca sa śmiechu. ''Wuczni ǔ czas pahulanki,</br> ''Na haru hrumadoju,</br> <section end="U śnieżni"/><noinclude></noinclude> pchu4s4vxsjjzp09q50xq4d1xxk51fh 104 129434 300829 298577 2026-10-16T17:19:22Z RAleh111 4658 300829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="U śnieżni"/>''Ciahnuć noczwu ci sanki,</br> ''Ǔ doł zjeżdżajuć strałoju ''A to z miahkaho śniehu,</br> ''Kuli-bomby kaczajuć,</br> ''Ci zaǔziata z nabiehu,</br> ''Ŭ śnieżki bjucca, hulajuć. ''Jak nabrali achwoty,</br> ''Ǔ mach na lod uzlacieli,</br> ''Stali koǔzacca — boty,</br> ''Łapci ǔ mach zaszurszeli, ''Hlań adzin paśliznuǔsia,</br> ''Bryknaǔ — z rozmachu jedzie,</br> ''Ǔstaǔ za bok chapianuǔsia,</br> ''Реǔпа — źbiǔ jaho niedzie. ''Jduć da chaty zmurokam:</br> ''Toj z raskwaszanym nosam,</br> ''Toj z huzaczkaj nad wokam:</br> ''Kożyn hodzicca z losam. ''Na taku stuku—ładu,</br> ''Ǔ syrabojniach skroś poǔna,</br> ''Cep aż świszcza — s pasadu,</br> ''Ziernia sypiecca roǔna, ''Kala praśnic dziaǔczata</br> ''K karaŭłotam prysieli,</br> ''Krutam hłuszycca chata,</br> ''Nitka ǔjecca s kudzieli. ''U papraduchaǔ sumka,</br> ''Razam z nitkaj suczecca,</br> ''Szto dziowoczych mar hłumka,</br> ''Jdzie ǔ żyćci, los złujecca. ''Nadaryǔ Boh achwotaj,</br> ''Woś i pieśnia pad łuczaj,</br> ''Ljecca hołosna notaj,</br> ''Niejkaj sumna—ciahuczaj.</br> ''I zimie ǔ wiosca rady:</br> ''Na harechi ǔ cot-liszku,</br> ''Jak nastanuć kalady,</br> ''Pryzabawiacca kryszku. <div style="margin-top:-1em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{справа|'''''A. Ziaziula.}} </div> {{водступ|-1|em}}{{fine|26/XI 1913.}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="U śnieżni"/> <section begin="Naradzeńnie"/><div style="margin-top:1em; margin-bottom:0em; font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px; line-height: 1.3"> <center>'''{{larger|Naradzeńnie}}</br>Jezusa Chrystusa Syna Bożaho.</center> </div> {{gap|1.5em}}U 5199-ym hadu ad stwareńnia świetu, u 2957-ym ad patopu ŭ maleńkaj miaścinie Betlejem niewialiczkaj ziamli żydoŭskaj Palestyny, należaczaj u toj czas da panawańnia Rymskaho staŭsia cud nad usie cudy, nizrazumiełaja i niczym nia daroŭnawanaje miłaserdzie, Boh staŭsia czaławiekam i naradziŭsia jak samy ubohi z ludziej nie ŭ pałacach i pakojach carskich, nie ŭ światlicach panskich i nawat nie ŭ chacie harotnaho sielanina, ale ŭ stajni ubohaj miż wałom i asłom.</br> {{gap|1.5em}}Zbaŭca i stwaryciel usiaho świetu naradziŭszysia z praczystaj Dziewy Maryi naszoŭsia na sienku. Zaras że prad Dziciatkam hetym pryklenczyła Jaho maci i swajmu synu addała cześć, jak Bohu. Tojeż zrabiŭ i światy Josep.</br> {{gap|1.5em}}I ŭzradawalisia sercy ich radaściaj niazmieranaj, szto hodnymi stalisia ahladać i być tak bliskim Taho, katoraho praz kolki wiekaŭ z wialikaj żadoju czakali Patryarchi i Praroki.</br> {{gap|1.5em}}I nie adny dwoje jany cieszylisia z Bożaho naradżeńnia. Usie Anioły ŭ niebie i duszy Patryarchaŭ i prarokaŭ byŭszyje ŭ atchłańni hetak sama cieszylisia wialikaj radaściaj, szto konczyŭsia ŭżo czas czakańnia, dy pryszoŭ na świet Adkupiciel, syn Boży, katory sam pryniaŭszy na siabie pastaciju czaławieka, pryniaŭ i hrachi ŭsiaho rodu ludzkoha, kab za ich achwiarawacca Bohu Ajcu i wiarnuć ludziam prawo da nieba, katoraje stracili praz hrech pierszych prabaćkoŭ Adama i Jewy. Anioły pakazalisia pastuchom, katoryje ścierahli bydła na poli, (bo ŭ tej staranie zahnaŭszy bydła daloka ni waroczalisia i na nocz da chaty) i skazali im, szto naradziŭsia Zbawiciel. To jany z paśpiecham chapiŭszy dudki swaje pabiehli da tej szczaśliwaj stajni, nad katoraj baczyli świetłaść niabieskuju i Anioła, śpiewajuczych: „''Chwała Bohu na wysokaści, a na ziamli spakoj ludziam dodraj woli''“; a prybiehszy addawali pakłony małomu Dziciaci, ŭ katorym paznali Boha.</br> {{gap|1.5em}}Hetak z naradzeńnia Syna Bożaho radawałosia nieba i ziamla, Duchi niabieskije i sercy ludzkija…</br> {{gap|1.5em}}I było czamu radawacca. Bo Syn Boży pryszoŭszy na świet z miłaserdzia prynios na hety świet tojeż miłaserdzie, dahetul niznanaje nikomu z ludziej. Jon radziŭsia ubohim i apuszczanym, kab nas biednych uzbahacić i uszczaśliwić. Jon pryszoŭ adkupić nas z niawoli piekła i dać prawo da nieba. Jon pryszoŭ skazać dużym i bahatym hetaho świetu, szto zahnany i pahardżany imi ich niawolnik sercu Bożamu tak sama miły, jak i mocny pan i bahacz… Jon pryszoŭ <section end="Naradzeńnie"/><noinclude></noinclude> cj2sqv4bsze9tmqs2yrn2x7ya0g260e 104 129440 300830 298600 2026-10-16T17:22:48Z RAleh111 4658 300830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Naradzeńnie"/>dać prykazańnie najwialikszaje i najlepszaje: „''Miłuj Boha nad usio, a bliżniaho — jak siabie samoho''“.</br> {{gap|1.5em}}Dyk radujmosia i my darahije braty, i kachanyja siostry biełarusy! Radujmosia, bo Syn Boży zahadaŭ usiamu świetu i na nas hladzieć, jak na dziaciej Bożych, a bratoŭ druhich narodaŭ, a kali świet dahetul zatykaŭ wuszy na henu Boskuju nawuku, dyk mo i my sami winawatyje</br> {{gap|1.5em}}I za toje ŭ hety dzień wialiki, ŭ uraczystaść Bożaho naradzeńnia pastanoŭmo i my nanowa naradzicca, a naradzicca da żyćcia chryścijanskaho-katalickaho, da żyćcia hramadzianskaho. Naradzimosia da żyćcia ćwiarozaho, pracawitaho, razumnaho, sprawiedliwaho dla ǔsich i miłasernaho dla ǔsiakaj istoty, a tady my lepiej daznajem skutkaŭ naradzeńnia Pana Jezusa, Syna Bożaho i lepiej z jaho budziem radawacca, szto daj nam Boże! {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naradzeńnie"/> <section begin="Hej"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; letter-spacing:-1px; line-height: 1.3"> <center>{{водступ|-3|em}}'''Hej-żaż</br>maja wioska!..</center> </div> {{block center/s}} Hej-żaż maja wioska!</br> Jak ty dziś daloka —</br> Kab hladzieŭ i doŭha,</br> Ni ubaczyć woka</br> Twaich strech z sałomy</br> Mocham czasu krytych,</br> Wokienca malenkich,</br> Chat u ziamlu ǔbitych,</br> Humnaŭ i chlawoczka</br> Nizienkich, jak chaty,</br> Wuliczki ŭ siarodku —</br> Krychu krywawataj…</br> I za wioskaj kryża,</br> Szto pomnić dziadoǔ,</br> Mościka praz reczku…</br> I abszar paloǔ…</br> Adyjszło ǔsio heta</br> Niedzie dziś daloka,</br> Kab hladzieŭ i doŭha</br> Ni ubaczyć woka:</br> Zasłaniajuć hory</br> I lasisty kniei,</br> Dyk da rodnaj wioski</br> Dalacieć umiejuć.</br> Tolki ǔspomniǔ daǔny</br> Hora dni, ǔciechi,</br> Dumka miham skocza,</br> Pad wiaskowy strechi —</br> Baczu wobraz rodny:</br> Pracy, harawańnia,</br> Biednyja paletki,</br> Siejańnie, harańnie…</br> Rodnych baczu twary —</br> Chatnich i susiedaǔ,</br> Żyćcio baczu wioski,</br> I szczaścia i biedaŭ…</br> Uspaminak ǔsienka,</br> U wobraz adzin łucza:</br> Wobraz sercu miły —</br> Miły aż baluczy…</br> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br> Dyk chacia ty, wioska</br> Rodna, i daloka,</br> Szto za hor lasami</br> Cie ni baczyć woka —</br> Ja serdecznaj dumkaj</br> Pakul życi budu,</br> Wioska maja rodna,</br> Ciabie ni zabudu!…</br> {{справа|''A. Sumny.{{водступ|-3|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hej"/> <section begin="Ks"/>{{c|Ks. Adolfa {{Абмылка|Kałping|Kołping}}.|памер=200%}} <div style="margin-top:-1em"></div> <center>(Z powadu jahonaho 100-let. jubileuszu).</center> {{gap|1.5em}}Piersz czym skonczycca hety hod, choczym żwiarnuć uwahu naszych czytaczoǔ na adnaho czaławieka, katory jakraz 100 hadoŭ tamu pryszoǔ na świet Boży. I choć uwieś swoj wiek prażyǔ jon u Niamieczczynie, choć jahonaja praca nie wychadziła za hranicy niamieckich ziamiel, usiotaki sława jahonaja razaszłasia pa ǔsiamu świetu i usiudy ǔzbudziła wialiki padziǔ. Czaławiek hety, heta ksiondz Adolfa Kołping, — „Baćka raboczych“.</br> {{gap|1.5em}}Jon radziǔsia 8.–XII.–1813 hodu niedaloka ad niamieckaho horadu Kolonji (Köln) i byǔ synam biednych, ale dobrych i pabożnych baćkoǔ.</br> {{gap|1.5em}}Jon ros u katalickaj atmasfery; strach Boży, katoraho jon nauczyǔsia u rodnaj chacie, wioŭ jaho zaŭsiahdy na peŭnuju i prostuju darohu żyćcia, a pilnaść, da katoraj jon prywyk ad malenstwa, nie pazwalała jamu baiacca nijakaj raboty.</br> {{gap|1.5em}}Baćki praznaczyli jamu za remiasło szawiectwa. Trymajuczysia zwyczaju taho czasu, pierachadziǔ Kołping z miejsca na miejsca, — ad sieła da sieła, ad horadu da horadu, ad adnaho majstra da druhoho, kab wuczycca i zarabić sabie na sztodsienny chleb. U taki sposab spatykaǔsia i znajomiǔsia Kołping z tawaryszami pa remiasłu. Jaho lubili ǔsie za jahony wiasioły i pakładzisty charakter. Pry hetym paznawaŭ K. biadu i niadolu ludzkuju i wuczyǔsia hłyboka ǔhledacca ŭ sercy swaich bliżnich. Szlachetnamu Kołpingu zaŭsio bolsz leżaŭ na sercy straszenny stan duchoǔny i cialesny raboczaho ludu. Wyrwanyje z roddnaj siamji, kinienyje na łasku i {{перанос пачатак|niełas|ku}} <section end="Ks"/><noinclude></noinclude> 2trin65hz9moh6x3enxb64yo94v2ygb 300831 300830 2026-10-16T17:27:26Z RAleh111 4658 300831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Naradzeńnie"/>dać prykazańnie najwialikszaje i najlepszaje: „''Miłuj Boha nad usio, a bliżniaho — jak siabie samoho''“.</br> {{gap|1.5em}}Dyk radujmosia i my darahije braty, i kachanyja siostry biełarusy! Radujmosia, bo Syn Boży zahadaŭ usiamu świetu i na nas hladzieć, jak na dziaciej Bożych, a bratoŭ druhich narodaŭ, a kali świet dahetul zatykaŭ wuszy na henu Boskuju nawuku, dyk mo i my sami winawatyje</br> {{gap|1.5em}}I za toje ŭ hety dzień wialiki, ŭ uraczystaść Bożaho naradzeńnia pastanoŭmo i my nanowa naradzicca, a naradzicca da żyćcia chryścijanskaho-katalickaho, da żyćcia hramadzianskaho. Naradzimosia da żyćcia ćwiarozaho, pracawitaho, razumnaho, sprawiedliwaho dla ǔsich i miłasernaho dla ǔsiakaj istoty, a tady my lepiej daznajem skutkaŭ naradzeńnia Pana Jezusa, Syna Bożaho i lepiej z jaho budziem radawacca, szto daj nam Boże! {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naradzeńnie"/> <section begin="Hej"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; letter-spacing:-1px; line-height: 1.3"> <center>{{водступ|-3|em}}'''Hej-żaż</br>maja wioska!..</center> </div> {{block center/s}} Hej-żaż maja wioska!</br> Jak ty dziś daloka —</br> Kab hladzieŭ i doŭha,</br> Ni ubaczyć woka</br> Twaich strech z sałomy</br> Mocham czasu krytych,</br> Wokienca malenkich,</br> Chat u ziamlu ǔbitych,</br> Humnaŭ i chlawoczka</br> Nizienkich, jak chaty,</br> Wuliczki ŭ siarodku —</br> Krychu krywawataj…</br> I za wioskaj kryża,</br> Szto pomnić dziadoǔ,</br> Mościka praz reczku…</br> I abszar paloǔ…</br> Adyjszło ǔsio heta</br> Niedzie dziś daloka,</br> Kab hladzieŭ i doŭha</br> Ni ubaczyć woka:</br> Zasłaniajuć hory</br> I lasisty kniei,</br> Dyk da rodnaj wioski</br> Dalacieć umiejuć.</br> Tolki ǔspomniǔ daǔny</br> Hora dni, ǔciechi,</br> Dumka miham skocza,</br> Pad wiaskowy strechi —</br> Baczu wobraz rodny:</br> Pracy, harawańnia,</br> Biednyja paletki,</br> Siejańnie, harańnie…</br> Rodnych baczu twary —</br> Chatnich i susiedaǔ,</br> Żyćcio baczu wioski,</br> I szczaścia i biedaŭ…</br> Uspaminak ǔsienka,</br> U wobraz adzin łucza:</br> Wobraz sercu miły —</br> Miły aż baluczy…</br> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br> Dyk chacia ty, wioska</br> Rodna, i daloka,</br> Szto za hor lasami</br> Cie ni baczyć woka —</br> Ja serdecznaj dumkaj</br> Pakul życi budu,</br> Wioska maja rodna,</br> Ciabie ni zabudu!…</br> {{справа|''A. Sumny.{{водступ|-3|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hej"/> <section begin="Ks"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:200%"> <center>Ks. Adolfa {{Абмылка|Kałping|Kołping}}.</center> </div> <center>(Z powadu jahonaho 100-let. jubileuszu).</center> {{gap|1.5em}}Piersz czym skonczycca hety hod, choczym żwiarnuć uwahu naszych czytaczoǔ na adnaho czaławieka, katory jakraz 100 hadoŭ tamu pryszoǔ na świet Boży. I choć uwieś swoj wiek prażyǔ jon u Niamieczczynie, choć jahonaja praca nie wychadziła za hranicy niamieckich ziamiel, usiotaki sława jahonaja razaszłasia pa ǔsiamu świetu i usiudy ǔzbudziła wialiki padziǔ. Czaławiek hety, heta ksiondz Adolfa Kołping, — „Baćka raboczych“.</br> {{gap|1.5em}}Jon radziǔsia 8.–XII.–1813 hodu niedaloka ad niamieckaho horadu Kolonji (Köln) i byǔ synam biednych, ale dobrych i pabożnych baćkoǔ.</br> {{gap|1.5em}}Jon ros u katalickaj atmasfery; strach Boży, katoraho jon nauczyǔsia u rodnaj chacie, wioŭ jaho zaŭsiahdy na peŭnuju i prostuju darohu żyćcia, a pilnaść, da katoraj jon prywyk ad malenstwa, nie pazwalała jamu baiacca nijakaj raboty.</br> {{gap|1.5em}}Baćki praznaczyli jamu za remiasło szawiectwa. Trymajuczysia zwyczaju taho czasu, pierachadziǔ Kołping z miejsca na miejsca, — ad sieła da sieła, ad horadu da horadu, ad adnaho majstra da druhoho, kab wuczycca i zarabić sabie na sztodsienny chleb. U taki sposab spatykaǔsia i znajomiǔsia Kołping z tawaryszami pa remiasłu. Jaho lubili ǔsie za jahony wiasioły i pakładzisty charakter. Pry hetym paznawaŭ K. biadu i niadolu ludzkuju i wuczyǔsia hłyboka ǔhledacca ŭ sercy swaich bliżnich. Szlachetnamu Kołpingu zaŭsio bolsz leżaŭ na sercy straszenny stan duchoǔny i cialesny raboczaho ludu. Wyrwanyje z roddnaj siamji, kinienyje na łasku i {{перанос пачатак|niełas|ku}} <section end="Ks"/><noinclude></noinclude> iw4kidhk17z11x1ugl7gudpops1rlzv 104 129444 300832 298599 2026-10-16T17:29:59Z RAleh111 4658 300832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ks"/>{{перанос канец|niełas|ku}} doli, mnohije raboczyje upali mo duża nizka, mnohije stajali na samym bierahu biazdonnaj propaści, a ŭsie byli apuszczenyje, wystaŭlenyje na wialikije pakusy i ułudy. Ratawać ich treba było ale dahetul nie było czaławieka, katory padumaŭby ab hetym. Kołping uziaŭsia za hetu wialikaju sprawu i pastanawiŭ zrabić usio, szto ŭ jahonaj było mocy, kab pamahczy siabram. — Ale jak paczać? Mała pa mału rasło u Kołpingu prakanańnie, szto najlepiej pamożyć harotnym ksiondz katalicki. Boży Pamazaniec. — I jon staŭsia ksiandzom. Choć daroha da aŭtaru była dla Kołpinga duża ciażkoj, — miłaść dla Boha i bliżniaho ŭsio pieramahła; jon skonczyŭ szczaśliwa nawuki (u Münchenie i Bonu) i ŭ 1845 h. moh użo adprawić swaju pierszuju Imszu Św. Z hetym dniom paczałasia wialikaja, zbawiennaja dla tysiaczoŭ praca Kołpinga. Użo na swaim pierszym mieście wikaraho u hor. Elbezfeld, zalażyŭ jon pierszuju supołku raboczych (1846 h.) Kołping pracawaŭ biez adpaczynku. Skora pole jahonaj pracy paszyryłosia tak, szto ŭsia Zachodniaja Germanija pakryłasia sotniami takich supołak. Nowyje chaŭrusy zarazże paczali prajaŭlać swaju dziejacielność u ŭsich haradach Niamieczczny, u Aŭstryji i ŭ Szwajcaryji. Supołki zakładalisia najpiersz dla tych, szto prybywali z wiosak u wialikije harady szukać pracy, ale i dla haradzkich raboczych supolki nia byli zaczynieny.</br> {{gap|1.5em}}Chworyje u ich znachadzili darmawuju apieku i dahlad, zdarowyje dastawali za małyje hroszy pamiaszczeńnie i pażyŭnuju strawu.</br> {{gap|1.5em}}Ale hetym nie zadawolniŭsia Kołping. Jon zakładaŭ u damach dla raboczych usielakija majsterni i warsztaty, adkul wychadzili dobryje majstry, szto ŭżo biez biady mahli prabiwacca ŭ żyćci. — Nie zabyŭsia Kołping i ab relihijnych patrebach raboczaho ludu. Raboczyje i ich siemji nachadzili ŭ supołkach usio, szto patreba dla duszy, — i nawuku, i dobry prykład, i ŭsie paciechi światoj wiery, tak, szto jany wychadzili ŭ świet uzmocniennyje na duszy i z miłaściu wialikaj dla Kaścioła i jaho światoj nawuki.</br> {{gap|1.5em}}Trudna pieraliczyć ŭsie zasłuhi Kołpinga. Niekolki suchich liczbaŭ niechaj haworuć sami za siebie: jeszcze za żyćcia Kołpinga naliczywali 400 supołak u Niamieczczynie, Aŭstryi i Szwajcaryi; bliska kala 400 szpitalaŭ i pryjutaŭ stajała zaŭsiahdy atkryta dla chworych i biezrabotnych „tawaryszoŭ“. Usich złuczanych u supołki i chaŭrusy („Vereine“) raboczych było 100.000. Usie jany zaŭsiahdy ćwiorda stajali pad znamiam ich baćki Kołpinga. Jany wiedali, szto zrabiŭ dla ich hety wialiki czaławiek: jon daŭ im dolu i chleb, ratawaŭ i uzmocniŭ ich wieru. Adważna wystupali hety ludzi ŭ świet, prywycznyje da pracy i trudoŭ, śmiela i razumna baranili światoj sprawy swajej relihii. Zapraŭdy, z wialikaj radaściu moh hladzieć Kołping, schadzia ŭ damawinu, na swaju pracu, dla katoraj jon addaŭ swajo żyćcio i ŭsie swaje siły.</br> {{gap|1.5em}}Kołping pamior 11–XII–1865 h. Hramadzianstwa, dla katoraho jon tak mnoha dobraho zrabiŭ i katoraje jaho caniło i paważało, a nadusio adrodżenyj im raboczy lud, nazwali jaho „Baćkam raboczych“ („Gesellenvater“) i złażyli na jahonuju cześć chwalebnuju pieśniu. — Kołping pamior, ale duch jaho żywieć i dahetul u ŭsich niamieckich krajoch i daloka za ich hranicami. Kożny katalik wiedajeć i sławić jaho imia.</br> {{gap|1.5em}}Słaŭ i ty jaho darahi czytacz, i starajsia naśladawać wialikaho czaławieka! A choć tabie może i nikoli nia prydziecca być u Koloniji i padziŭlać tam pieknaho pamiatnika Kołpinga, — to hladzi na jaho prynajmniej u duchu i wuczysia ad jaho praŭdziwaj miłaści dla twaich bliżnich. Bo tolki miłaść kirawała usimi czynami hetaho czaławieka; niechajże miłaść i ciabie ażyŭlajeć!</br> {{gap|1.5em}}„Caritas Christi urget nos“ — „Miłaść Chrystusowa niawolić nas!“ {{справа|Pa niamiecku dla „Biełarusa“ napisaŭ</br>''D-r phil. P. Kunz.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}{{fine|Mainz.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ks"/> <section begin="Aszmiana"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''H. Aszmiana.'''</span> Wil. hub. Jak raz trapiłosia mnie być u swaim pawietowym horadzie ŭ tuju paru, kali zdajuć nowabrancaŭ. Tut ubaczyŭ szmat cikaŭnaho, szto i apisuju, jak umieju.</br> {{gap|1.5em}}Narodu nabrałosia moc, a ŭsio zdarowyje maładyje chłapcy chryścijanie-biełarusy. Żydoŭ niejak nia widać było, moża za toje, szto ŭ hety dzień było ich świata. Zatoje palicji dy ŭsiakaho druhoha naczalstwa, dyk musić s usiaho pawietu tut nabrałosia. Tak i snujuć pa wulicach to ŭ adnu staranu to ŭ druhuju. Asabliwie kinuŭsia mnie ŭ woczy adzin hładki i taŭsty, widać jaki starszy naczalnik; za im bieh jaho wializarny sabaka, szto aż strach hlanuć na jaho, zdajecca woś zaraz kinniecca na <section end="Aszmiana"/><noinclude></noinclude> pnpnh48a1couy4w7r6aasyp1as8kk63 104 129445 300833 298622 2026-10-16T17:32:09Z RAleh111 4658 300833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Aszmiana"/>czaławieka i zjeść. A syty, hladki aż bliszczyć.</br> {{gap|1.5em}}Byŭ ja i ŭ tym miejscy, dzie adbywaŭsia nabor. Budynina hena choć i nie małaja, ale pry takim zboryszczy ludziej z 9 wałaściej usich pamiaścić nie zmahła, dyk bolszaja paławina narodu taŭczeca pa padworji, a ŭ siaredzinu jak nabjecca, dyk jak sialadcoŭ u boczca i chto tam krychu pabudzie, dyk wyparycca, jak u łaźni, a tam to prastorna, dzie naczalstwa siadzić i tudy ŭpuskajuć chłapcoŭ pa adnym, dy hołymi, jak maci radziła. Tam ich ahladajuć, nimiarkujuczy, jak żyd wała, katoraho kuplaje, i kali znajduć jakuju chwarobu ci kalectwa, dyk taho brakujuć, a chto zusim zdarowy taho zapisujuć hodnym da wajenszczyny.</br> {{gap|1.5em}}Czasam jak katoraho chłopca baćka słaby, dyk kamisija ahladaje hetaho baćku i kali znajdzie jaho nia zdolnym da pracy, dyk syna pakidajuć, dajuć „lhotu“.</br> {{gap|1.5em}}I z wioski Cabajoù byŭ adzin nizdarawiaka haspadar Iwanczyk.</br> {{gap|1.5em}}Jon szmat hdzie laczyŭsia ŭ roznych znacharaŭ i szaptunoŭ, ale nieszta nijak niczoha nie pamahało.</br> {{gap|1.5em}}A ŭ sioletnim hadu jaho synu treba było stanawicca na losy. Iwanczyk padaŭ praszeńnie i sam pryjechaŭ u kamisiju. Tam jaho ahladzieli, abstukali, dy pryznali zdarowym. Rad ni rad a pakinuŭ syna ŭ horadzi, dy sam waroczaŭsia da chaty razdumawajuczy: Praŭdu tyki każuć pany i ksiandzy, szto szaptuny niczoha nie znajuć, a tolki aszukujuć ludziej. Woś i mianie jany ŭsio straszyli, szto ja chwory, dy pawinien laczycca, a jak abhledzili ważnyje daktary, dyk i akazałosia szto ja zdarowy. Wiarnuŭsia da chaty i musić z wialikaj radości, szto budzie zdaroŭ — uziaŭ dy i pamior.</br> {{gap|1.5em}}Nu sztoz, pamior, dyk i pamior, treba chawać, ale i syna treba wiarnuć. Paraili dać u prysudztwa telehramu, kab syna wiarnuli. Tak i zrabili. Ale treba licha, szto na zdaczy byli dwa Iwanczyki. Dastaŭszy telehramu, prysudztwa zahadało Iwanczyku iści baćku chawać, ale trapili nie na taho.</br> {{gap|1.5em}}Toj spałochaŭsia i wiarnuŭsia da wioski, aż na padworku spatykaja swaho baćku, dyk iszce bolej spałochaŭsia, bo dumaŭ, szto heta zdańnie i baćka spałochaŭsia, szto syn nie ŭ pary wiarnuŭsia. Nu ale dahadalisia, szto heta wyszła abmyłka, dyk heny Iwanczyk paszoŭ iznoŭ na zdaczu, a taho, katoraho treba było, puścili zusim da chaty.</br> {{gap|1.5em}}A ŭsioż heta szaptuny winawatyje, szto ŭmaŭlali chwarobu zdarowamu czaławieku. Kab nia ich machlarstwy, dyk mo czaławiek hety jeszcze i doŭha żyŭ. {{справа|''Stary Ułas.{{gap|1.5em}}}} {{fine|Wałożyn—8–XII–1913.}} <section end="Aszmiana"/> <section begin="Hajduny"/>{{gap|1.5em}}W. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Hajduny'''</span> Wilen. paw. Mickunskaj wołości. Z 10-ho na 11 śnieżnia tutejszy chłopiec Stasiuk Misiewicz, choczuczy lohka zarabić na ihryszczy i wypiŭki ŭkraŭ u susieda Jazepa Miałduna karowu, dy pawioŭ jaje da Nowaj Wilejki pradawać. Prywioŭ da żyda, ale toj bajuczysia, kab ni papaścisia, bo skora mieŭ pryści da jaho uradnik, nia pryniaŭ karowy. Misiewicz pawioŭsia z jej dalej, ale jak raz spatkaŭsia z uradnikam, katory dahadaŭsia, szto karowa kradziana i arysztawaŭ Misiewicza, a karowu adabraŭ, dy pastawiŭ u adnaho storaża</br> {{gap|1.5em}}Ciapier karowa wiarnułasia to da swaho aspadara, a 18 hadowy St. Misiewicz, szto wuczyŭsia kraści siadzić pad śledztwam u turmie.</br> {{gap|1.5em}}S adnej starany nia szkodzić hetamu chłopcu, treba było nie kraści, dyk i byłob usio dobra, ale ż druhoj starany dyk i szkada maładoha czaławieka, bo jon zrabiŭ heta dziela taho, szto jon ciomny, szto baćki jaho ŭmieli dać jamu żyćcio, ale nia ŭmieli ci moża liczyli i niepatrebnym dawać jamu aświetu, dobraje wychawańnie. Hetaż dobra wiedama, szto czym czaławiek światlejszy, tym jon lepiej sam siabie szanuja i znaczyć jon tym mieniej moża rabić szalmoŭstwa. Czym bolej, u katorym hasudarstwie szkołaŭ tym mieniej i tym puściejszyja tam turmy. {{справа|''Mickunczyk.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hajduny"/> <section begin="Pierad"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Pierad światam.</center> </div> {{block center/s}} {{gap|2em}}Radasnaje świata</br> Budzim świadkawaci,</br> {{gap|2em}}Tolki kiepski zwyczaj,</br> Treba pakidaci.</br> {{gap|2em}}Brydki bo nasz zwyczaj,</br> Jak usim wiadoma:</br> {{gap|2em}}Swiatam nasza moładź,</br> Być nia chocza doma;</br> {{gap|2em}}Lenicca zahlanuć,</br> Szto ŭ kniżca, ŭ hazecia,</br> {{gap|2em}}Tamu jana ciomna,</br> Tak żywie na świecia.</br> {{gap|2em}}A treba nam pomnić,</br> Szto kniżka, hazeta,</br> {{gap|2em}}Dla nas pracawitych,</br> Jadyna aświeta.</br> {{gap|2em}}Jana nam pakaża,</br> <section end="Pierad"/><noinclude></noinclude> 1g4pve4g9supr7o1u4wxdpurgrim52l 104 129453 300834 298618 2026-10-16T17:35:14Z RAleh111 4658 300834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Pierad"/>Jak żyćcio paprawić,</br> {{gap|2em}}Jak doli szukaci,</br> Iduszy jak zbawić…</br> {{gap|2em}}Tolki pastaracca,</br> Charaktar zmianici,</br> {{gap|2em}}Ni ǔlahać u karty,</br> I wodki nia pici.</br> {{gap|2em}}Pry henaj zabawia,</br> Dzie wodka i karty,</br> {{gap|2em}}Czasta tam bywajuć,</br> Niapieknyje żarty.</br> {{gap|2em}}Dyk my pakul majem,</br> Maładyje lety,</br> {{gap|2em}}Harnimosia skwapna.</br> Da dobraj aświety. <div style="margin-top:-1em"></div> {{справа|''E. Dorski.{{водступ|-2|em}}}} <div style="margin-top:-1em"></div> {{fine|Minsk.}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Pierad"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0.5em; font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.'''</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Świanczeńnie klerykaǔ.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pa prośbie J. E. Administratara dyecezii wilenskaj u aŭtorak 10-ho śnieżnia biskup sufragan warszaŭski J. E. ks. Kazimier Ruszkiewicz u kaściele św. Kryża u Warszawie wyświenciŭ sześć klerykaŭ wilenskich na dyjakonaŭ i czatyroch na sybdyjakonaŭ. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nastupniki ś. p. kardynała Rampolli.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazety piszuć, szto abawiazki katoryje spaŭniaŭ niaboszczyk kardynał Rampolla buduć padzielany miż niekolkimi kardynałami. Probaszczam bazyliki św. Piotra maje być naznaczany kardynał Mery del Val, sekretar starszy Jaho światabliwaści papieża Piusa X. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Proci katalictwa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pieciarbuskija hazety piszuć, szto synod pastanawiŭ kanieczna załażyć u Wilni prawasłaŭnuju duchoŭnuju Akademiju dziela walki s katalictwam. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Klatwa za pryniaćcie katalictwa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Prawasłaŭny misyjonarski kamitet u Minsku, zważajuczy szto pierachod s prawasławia na katalictwo nie zmienszajecca, pastanawiŭ abjaŭlać „anatemu“ cerkoŭnuju na kożnaho, chto adpadajeć ad prawasławia da katalictwa. Anatema heta maje znaczeńnie adłuczeńnia ad cerkwy. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U Akademii duchoǔnaj katalickaj u Pieciarburzie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Prafessram kananicznaho prawa naznaczany byŭszy wychawaniec hetaj Akademii ks. Jozep Biełahałowy. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wilnia.'''</span> Haradzkaja uprawa padliczyła szto na raznyja wydatki u 1914 hadu patrebna horadu 1 miljon 800 tysiacz rubloŭ. Miż inszymi wydatkami liczycca zabrukawańnie niekatorych wulic, ŭstrojstwa dwoch nowych „skweraŭ“ (skwer — harod z pieknymi raślinami, darożkami i laŭkami).</br> {{gap|1.5em}}— Tawarystwo daktaroŭ pastanawiła staracca ab pazwaleńni zjechacca u Wilnie daktaram z usiaho Biełaruska-Litoŭskaho kraju, dziela paznańnia warunkaŭ zdaroŭja ŭ haradach i wioskach hetaho kraju i dziela narady nad sposabami pracy daktorskaj u hetakich warunkach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wyjezd żydoǔ z Wilni.'''</span> Adna tutejszaja hazeta padaje, szto u 9 aposznich miesiacaŭ hetaho hodu z Wilni wyjechało ŭ Ameryku, najbolsz u New Jork 2,275 żydoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dzisna'''</span> Wil. hub. Tutaka załażyli tawarystwo ŭzajemnaho kredytu, na katoraje ǔżo jość pazwaleńnie ad ministra finansaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Minsk.'''</span> U miejscowych szkołach wuczniam katalikom zahadujuć wuczycca relihii pa rasiejsku. Ddziela hetaho baćki ich pasłali da ministra aświety żałabu na naczalstwo hetych szkołaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dawidharadok'''</span> minsk. hub. U lesie należacym da kniazia Radziwiłła, 8-ra sielan palawali na łasioŭ. Laśniki chacieli paadbirać ad ich strelby, ale sielanie paczali stralać i zabili adnaho laśnika. Usich sielan arysztawali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pinsk'''</span> minsk. hub. Ziemskaho naczalnika Arłowa paciahnuli pad sud za roznyje prastupki.</br> {{gap|1.5em}}— U tutejszaj szkole realnaj adzin wuczeń Haus zachwareŭ na szaleństwo i pakusaŭ 24-och druhich wuczniaŭ dy skora i pamior. Paśla hetaho ŭsie 24 im pakusanyje pajechali u Wilniu laczycca. Miejscowaja ludnaść hetym zdareńniem wielmi ustraszana.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Rubieżewiczy'''</span> minsk. hub. Arysztawali tut jeszcze adnaho sielanina u sprawie ab kryż, za katory dziarżać u turmie ks. Miłaszeŭskaho, pana M. Łenskaho i 6-ci sielan.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Babrujsk'''</span> minsk. hub. 40 sielan z wioski Zdudziczy za samawolnaje zabrańnie dwornych sienażaciaŭ miejscowy, ziemski naczalnik zasudziŭ 10 pa 3 miesiacy siadzieć a 30 pa 2 miesiacy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nowahrudak'''</span> min. hub. Pawietowaje ziemstwo pastanawiło staracca ab zwialiczeńni kary za patajemny handal wodkaj. Dziela walki z pjanstwam tojeż {{перанос пачатак|ziem|stwo}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> i67dytb40jngsiudqx34hde0kvzxh7s 104 129455 300835 298626 2026-10-16T17:38:37Z RAleh111 4658 300835 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Austryi'''</span> danosiać, szto pa szmat jakich haradach bastujuć roznyje raboczyje, a najbolsz zecery, dziela czaho hazety u hetych miejscowościach abo zusim nia wychodziać, abo wychodziać paźniej, czym treba i ǔ mienszaj formie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Marmorez Sygiecie'''</span> na Wenhrach paczałasia sprawa proci 180 asob za szyreńnie prawasławija i ahitacii palitycznaj na karyść Rasiei. Hetyje asoby bytcym to dastawali z Rasiei roznyja kniżki ŭ katorych wychwalajecca Rasieja i prawasłaŭnaja wiera, a hanicca i czernicca wiera unijackaja i katalickaja, dy prawicielsto Wenhierskaje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Achwiary bury.'''</span> Bury na Paŭnocznym mory parabili szmat szkody i pahubili szmat ludziej. Kala miejsca, dzie ǔliwajecca ǔ mora reka Łaba bura zatapiła 72 marakoŭ, ale jeszcze moża i bolej, bo nie ǔsiudy zbadano. Papsuto szmat wadzianych maszyn, a nikatoryja i zusim zatoplany.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Japonii'''</span> piszuć, szto ǔrad Japonski nie zhadżajecca wyklikać swajho wojska, katoraje nachodzicca ǔ Kitai.</br> {{gap|1.5em}}Japonija szto raz bolej zawodzić pryjacielskije adnosiny z Meksykam u Paǔnocznaj Ameryca i szto raz horaj nastrojena da Złuczanych Stanoǔ, katoryje zabaranili japoncam wuczycca ŭ swaich szkołach i usielak pryciskajuć japonczykaŭ pryjechaǔszych u Ameryku ǔ Złuczanyje Stany.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Rym.'''</span> Pasla śmierci kardynała Rampolli spadziewalisia najści wialikije hroszy, nu i testament, katorym usio heta zapisano kudy maja paści. Tymczasam znajszli ŭ adnej szufladca biurka kluczyk i papieru, na katoraj napisano, szto testament lażyć ŭ małaj czornaj kasetca, a jak stali szukać, dyk ani tej kasetki ani testamentu nie znajszli. U dadatku nidzie nie znajszli ǔ jaho kwatery ani hrosza. Wychodzić, szto jak tuju kasetku, katoraja tak sama warta była wialikich hroszy, tak i lażaŭszy ŭ jej testament, a moża i hroszy, kali jany byli — niechta ukraŭ. Robicca ab hetym śledztwo, ale da hetaj pary jano jeszcze niczoha nie dabiłosia. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Ciołnyja karowy.</center> </div> {{gap|1.5em}}Prykazka nasza każa: „jak chto starajecca, tak toj i majecca“. Woś treba pomnić ab hetym nia tolki pry ǔsiakaj pracy rucznoj, ale hetak sama i u dahladańni skaciny. Chto chocza, kab daczakać ad karowy dobraho cialaci na prychowak ci na prodaż pawinien dobra i razumna dahladać ciołnuju karowu. A najpiersz: paznajecca ci karowa ciołnaja, udaiŭszy jaje małaka ŭ czystuju i suchuju pasudzinu, dy sparyǔszy heta małako, kali jano spiaczecca jak małodziwa, dyk znaczyć karowa ciołnaja. Da taho małako ciołnaj karowy solanaje, a kali ǔziać jaho kapielku na kaniec sałomienki i strasanuć u wadu, dyk bliska ŭsia kapla apadzie na dno, a małako niaciołaj karowy zmieszajecca z wadoj. Ciołnaja karowa ni pawinna stajać razam z druhimi, złaszcza kali miż imi jość takija, szto hetu ciołnuju baduć. Dziela hetaho treba jaje pierawiaści u druhi chleŭ, abo ŭ tym samym adharadzić.</br> {{gap|1.5em}}Treba staracca kab u chlawie nia było zimna ani lisznie haracza, i pawinno być sucha. Ni paić zimnaj wadoj, ale rabić letniuju, dabawiǔszy da zimnaj trochi hretaj wady. I karmić treba dobra, bo zapuszczanaja karowa nia daść dobraho cialaci, ani małaka, a nawat nie budzie ustawać.</br> {{gap|1.5em}}Kali dobra karowa kormicca, dyk jaje można daić aż da cialaci, ale kali karowa chudaja ci kormicca ni nadta dobra, dyk lepiej jaje zapuścić na jaki miesiac prad cialeńniem. Tolki nia można zapuścić karowy zrazu, a treba jaje daić szto raz radziej, dyk i małako ŭ jaje budzie szto raz zmienszawacca, a tady użo można i zusim pakinuć daić. A kali małako nia zmienszujecca, dyk treba dawać trochi mieniej kormu, prad dajeńniem abmywać wymie zimnaj wadoj, abo jeszcze lepiej ǔcirać u wymie miszaninu razmarynowanaho alejku z spirtam. Spirtu brać dźwie łyżki i adnu łyżku alejku.</br> {{gap|1.5em}}Kali czasam pa zapuszczeńni wymie zharaczeja, dyk treba jaho mazać hlinaj razpuszczanaj u woccie pakul ni prapadzie czyrwonaść, a paśla namazać kamfornaj maściaj.</br> {{gap|1.5em}}Najlepszym kormam dla ciołnych karoŭ jość siena, apracza katoraho treba jaszcze dawać miakinu, buraki, wotrubi żytnije. Usiakaja jada pawinna dawacca u pieramieszku i pawinna być zdarowaja, nia hniłaja ni tuchłaja. Treba hladzieć, kab ciołnaja karowa nia skikała dzie praz płaty abo rawy; nia można jaje bić kijami, kamiańniami, ni haniać szybka, kab ni zmardawałasia, bo ad hetaho moża skinuć cialo i zachwareć, abo i paści.<section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> 59aw66kaw1h0q5f89ei5iho1jedp4kh 104 129462 300836 298640 2026-10-16T17:41:34Z RAleh111 4658 300836 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{gap|1.5em}}Nia można i abkarmlać praz mieru, bo tady karowa budzia tak sama nizdarowaja i skłonnaja da haraczki paśla acialeńnia, a cialo budzie słoboje. Uwa ǔsim pawinna być miera. {{справа|''L. k.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Prośba"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''!!! Prośba. !!!</center> </div> {{gap|1.5em}}Da was czytaczy hazety „Biełarus“, a złaszcza da Was, katoryje majecie szczaście być hramatnymi i ǔmiejecie czytać i pisać zwaroczujusia z haraczaj prośbaj pamahczy mnie ǔ pracy dziela zachawańnia ad zabyćcia pieknych biełaruskich zwyczajoǔ jakimi jość chadnía maładzieży na kalady pa susiedziach z hwiazdoj betlejemskaj, Herodam i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Hetyje pieknyje zwyczai ǔżo paczynajuć wychodzić z mody, bo maładzież nasza zamiest wyǔczacca napamiać roznych wierszaŭ i słoǔ achwatniej zajmajecca pustymi, a czasta brydkimi i hresznymi hutarkami i żartami. A treba byłob, kab pieknyje zwyczai zachawać i nie dać im zahinuć. Dziela hetaho łaskaj prosim usich, chto maje sposab i zdolnaść zapisywać padrobna ǔsio czysta ab hetkich zwyczajach.</br> {{gap|1.5em}}A najpiersz kolki asobaǔ, jakoha wieku, ci chłopcy ci dziaŭczaty, ci i tych i tych pa skolki iduć z betlejkaj ci hwiezdaj abo Herodam?</br> {{gap|1.5em}}2) Jak hetyje asoby ǔbirajucca? (prośba apisać usio padrobna).</br> {{gap|1.5em}}3) Szto biaruć s saboj? (mo jakija lalki, hwiazdu, s czaho jaje robiać i jak, mo jakija druhija reczy ŭsio apisać padrobna).</br> {{gap|1.5em}}4) Szto każuć pryszoŭszy da czyjejś chaty, i szto tam robiać, szto haworać ci piajuć jakija pieśni? (Usie sławy, haworki ci pieśni — zapisać akuratna biz nijakich skaroczawańniaŭ i paprawak ad siabie, czysta tak, jak tam robicca).</br> {{gap|1.5em}}5) Szto robiać i każuć wychodziaczy s chaty.</br> {{gap|1.5em}}6) Kali chodziać? (U katory dzień kalad, ci na Try Karali ranicaj, ci ŭ dzień, ci wieczaram). Prośba apisać usio czysta jak najpadrabniej i tak jak robicca, niczoha nie pierajnaczywajuczy.</br> {{gap|1.5em}}U kancy usiaho napisać dzie heta zapisana, ǔ jakoj wiosca, wołaści, pawiecie i padpisacca praŭdziwaj familijej i dać dobry swoj adres i ǔsio prysłać u redakciju „Biełarusa“. Dyk pasłuchajcież dybryje ludzcy hetaj prośby, a ja wam budu szczyra dziakawać. {{справа|''P. K—a.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Prośba"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Matyl za 12 tysiacz rubloǔ.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Da pryrodnickaho muzeju u New Yorku nidaǔna padarawali matyla, katory kasztuje 12 tysiacz rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}Usiakamu zaraz padumajecca szto hety matyl musić wialiki, załaty i ubrany samymi darahimi kamieńniami. A tymczasam heta jość praǔdziwy matyl z blednasinimi skrydełkami, na katorych jość żoǔtyje kroszki.</br> {{gap|1.5em}}Darahiż jon, hety matylok dziela taho, szto hetakich matylou nidzie u świecie bolsz nima, a patraplajucca jany tolki u horach „Sierra Leone“ u Ameryca, dy i tam ich wielmi mała. Zławiǔ hetaho matyla u tych horach doktar Sterken, katory dziela hetaho ustroiǔ cełuju wyprawu, złożanuju z 40 czaławiekaǔ. Heta kasztawało szmat hroszy, złaszcza, szto sześć ludziej u hetaj wyprawie zhinuło na śmierć.</br> {{gap|1.5em}}U kancy — adnaho wieczara matylka zławili. Adnak i hetyje koszty nie paliczany u tyje 12 tysiacz. Matylok hety darahi dziela taho, szto nidzie u świecie takoha druhoha ni ǔ adnym muzei nimasz. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Testament u adnym słowie.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U Tuluzie u Francii pamior nidaǔna bahaty dziwak Vallier. Kolki hadoǔ prad swajej śmierciaj jon swaryǔsia s swajej siastranicaj, maładoj biednaj panienkaj. Adnak czujuczy, szto skora pamre jon paklikaǔ da siabie hetu siastranicu i 8 nataryusaǔ i skazaǔ siastranicy, szto usio swajo zapisze dla jaje, ale s tym warunkam, kab jana hetki testament wyraziła adnym słowam. Panienka trochi padumała, pachladzieła na kasu i druhija reczy, a paśla pawiała rukoj ukoła, jakby abkrużawajuczy usie jaho bahactwy i skazała: „Majo!“ Chwory Vallier usmiechnuǔsia, zrabiǔ taki samy ruch swajej rukoj i skazaǔ: „Twajo“! Nataryusy tolki heto i zapisali u testament i paświedczyli szto chwory rabiǔ heta pry poǔnym rozumie.</br> {{gap|1.5em}}Paśla śmierci ab hetym testamencie radnia stała sudzicca, ale tyje nataryusy raskazali jak, szto było i sud prysudziǔ usio tejża panienca. Jana dastała kala dwuch miljonaǔ frankaǔ, heta budzie kala miljona rubloǔ. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Skolki daktaroǔ u Eǔropie?</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}U adzinaccaci bolszych hasudarswach Eǔropy ciapier jość pa wedle aposzniacho liku 160 tysiacz daktaroǔ. Najbolsz ich jość u Anhlii, bo az 28,900. U Niamieczynie — 22,500. U Rasiei — 21,400. U Francii — 19,000. U Italii — 18,420. U Hispanii — 13.700. U Austryi — 10,400 i ǔ Swajcarji — 1,720. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadka"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}83. Ni fruchty ni jahady, zabaǔka na kolady.</br> {{gap|1.5em}}84. Waźmu recz, katoraj nichto nikoli nia widziaǔ, kamu zachaczu, pakażu, a paśla schawaju tak, szto i znoǔ nichto nikoli jaje nie ubaczyć. </div> <center>''Razhadka buduć u [[Biełarus (1913)/1914/1|№ 1-ym]] 1914 h.</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadka da [[Biełarus (1913)/1913/38|№ 38]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}82. Śnieh. </div> <section end="Zahadka"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Woś i kucia pryszła da pucia.</br> {{gap|1.5em}}U kaladnyje światy — haspadar ni bahaty.</br> {{gap|1.5em}}Na światoha Stapana — czeladź wyszej pana. </div><section end="Prykazki"/><noinclude></noinclude> r06aobop9s9xujmk0n5r6b69l5ueyax 104 129470 300837 298650 2026-10-16T17:44:31Z RAleh111 4658 300837 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Nad perły i brylanty i nad usie klejnoty najdarażejszaja dusza czaławieka. Bo kali chto stracić choćby najdarażejszuju perłu, usiożtki jaje moża i znoǔ kupić, ale kali chto praz hrachi pahubić duszu swaju, dyk ni za iakija skarby druhoj duszy nia kupić i tej z piekła nie wybawić. </div> <section end="Dumki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Żarty.</br>Bahaty haspadar hodzić parabka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Nie darażysia: u mianie raboty nimasz, a jada dobraja…</br> {{gap|1.5em}}{{разьбіўка|Parabak}}. — Nu, ja nie spadziewausia kab chtoś najmaǔ czaławieka da jady, a nie da pracy. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pani s panam najmajuć pakajoǔku.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}{{разьбіўка|Pani}}: A ci majesz jakija adystaty ad swaich daǔniejszych panoǔ?</br> {{gap|1.5em}}{{разьбіўка|Pakajoǔka}}: Nie, pani, bo ǔsio tak zdarałosia, szto dzie tolki ja zhadżusia, dyk zarasże pani pamiraja i ja adchodżu.</br> {{gap|1.5em}}{{разьбіўка|Pan}}: Kali tak, dyk treba jaje zhadzić. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wuszy ǔ nohach.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Jakże twoj nowy pan, dobry?</br> {{gap|1.5em}}— Byǔby niczoha, ale majeć wuszy ǔ nahach.</br> {{gap|1.5em}}— Jak żesz heta?</br> {{gap|1.5em}}— A chtoż jaho wiedaje jak, ale tak, bo kali haworuсzy da jaho nie nachiliszsia aż da kaleńniaǔ, dyk niczahusieńki nie czujeć. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Miż susiedziami.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Szto ty każesz żoncy, jak pozna wiernieszsia s karczmy?</br> {{gap|1.5em}}— Ja jej skażu tolki adczynić dźwiery, a ǔsio druhoja ǔżo jana sama każa. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U łajanca.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Durnyż ty jak abuch, jab ciabie sto razoǔ pradaǔby i hroszy zrachawaǔby.</br> {{gap|1.5em}}— A ja, ciabie ni razu, bo hetakaj padły i darma nichto ni braǔby. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''W-mu p. Hroszu'''</span> z Orszy. Dziakujem za wiestku ale drukawacca nia budzia, bo ǔżo ab hetym pisałosia raniej u „Biełarusie“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''W-mu ks. [[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|W. Tołoczko]]'''</span> ǔ Horadnie. Hroszy atrymali, szczyra dziakujem. Jeszcze bolsz dziakujem za miłyje dla nas słowy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Panu K. Girsu'''</span> ŭ Plebancach. „Biełarusa“ pasyłajem, prosim szyryć miż znajomymi.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Panu Janoŭskamu'''</span> u Orpie. Predpłatu praz kniharniu J. Zawadzkaho atrymali, hazetu budziem pasyłać, prosim szyryć miż susiedziami.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Panu A. Pacewiczu'''</span> u Żabiczach. Marki atrymali, dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''W-mu ks. Mackiewiczu'''</span> u Kremienczuku. Predpłatu atrymali, dziakujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; width:30em; border:7px dashed black; padding:0.5em" |<center>{{x-larger|HAZETA '''{{x-larger|BIEŁARUS}}''' U 1914 HADU}}</center> <div style="margin-top:-1em"></div> budzie jści raz wybranaj praz siabie darochaj i niaści swaim czytaczom szto tydzień swieżyje wiestki i słowa: <div style="margin-top:-1em"></div> <center>'''{{larger|{{разьбіўка|parady, paciechi, aświety.}}}}</center> <div style="margin-top:-1em"></div> Maje nadzieju wychadzić akuratna i daść usim swaim hadawym predpłatnikam darma <span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''„Biełaruski Kalendar na 1914 hod“'''</span> katory budzie razasłany pry 1-ym № „Biełarusa“ a tym, chto hroszy pryszleć paźniej — pry pierszaj wysyłca pa atrymyńni hroszy. Apracza taho daść jeszcze darma kniżki; 1) „Historyja Biblijnaja“ 2) „Z rodnaho zahonu“ 3) „Pczalina żyw. małaja“… <center>'''{{larger|Warunki predpłaty astajucca tyje, szto i û 1913 h.}}</br> Na ceły hod 1 rub. 50 kap., na poûhodu 80 kap.</center> <center>Hroszy i listy prosim adresawać:</center> <center>'''{{x-larger|Wilnia Wilenskaja wulica d. № 18. kw. 6.}}</center> |} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 9jfk6rd9hkatgqpbw9j3wjpmafn5rfc 104 129520 300825 299456 2026-10-16T17:08:09Z RAleh111 4658 300825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod II.'''|center='''Wilnia 3 Studnia 1914 hodu'''|right='''№ 1.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Nowahodnija"/>''Piotra Prosty. <div style="margin-top:0em; margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Nowahodnija dumy.</center> </div> {{gap|1.5em}}I znoŭ adzin hod adyszoŭ u wiecznaść… Idzieć nowy, — niewiadamy, nierazhadany, tajamniczy…</br> {{gap|1.5em}}A na jahonaje spatkańnie pryhataŭlajucca ǔsie, — i szczaśliwyje i biazdolnyje, i staryje i małyje. Usim ciśniecca na wuszy pytańnie: jaki jon dla nas budzie, hety nowy hod?…</br> {{gap|1.5em}}Niejakaja siła mahutnaja i niawiedamaja niawolić kożnaho da abrachunku z samim saboj. Pierad waczyma duszy prachodzić minuczyna z usimi swaimi radaściami i wiasiellam, z usim swaim horam i biadoj. Ustajuć pierad sumleńniem czaławieka jaho dumki i zadańnia; jon widzić jasna, jak razwiejalisia jahonyje nadziei i jak upali jahonyje ideały, bytcam zamki napawietrenyje, bytcam sny pieknyja i ŭludnyje… Jon liczyć zahublenyje napraśnia siły i zmarnawanyje chwili darahoho czasu…</br> {{gap|1.5em}}A razam z swajej indywidualnaj minuczynaj ustajeć pierad waczyma duszy supolnaja minuczyna rodnaho kraju i bratniaho narodu. Szto daŭ nam hod minuły?…</br> {{gap|1.5em}} I my sionia, ŭ chwili abrachunku, źwiertajemsia wokam duszy da taho, szto nam, Biełarusam, prynios hod stary i starajemsia ŭhadać, szto daść nam nowy i czaho nam ad jaho czakać…</br> {{gap|1.5em}}My sionia majem prawa cieszycca. Hod stary daŭ nam mnoha, — jak na naszy słabyje siły, duża mnoha! — Jon daŭ nam nowuju hazetu, a ŭ joj nowuju placoŭku pracy dla sprawy adradżeńnia. Jon uzbudziŭ nowyja siły, szto dahetul, niepaznanyje i niawykarystywanyje, cicha spali u łonie narodu. Usio bolsz i bolsz warushajecca narod. I choć wielizarnyja masy jahonyja jeszcze nia skinuli z siabie nawiejanaj cełymi wiekami dramoty, ŭsioż tyki czuć nia z kożnym dniom pawialiczywajecca liczba tych, szto zrazumieli patrebu nowaho żyćcia i śmieła podniali swoj hołas za wialikuju sprawu adradżeńnia. Pole pracy ǔżo paszyryłosia, pracaŭnikoŭ adważnych i achwoczych prybyło, a z ich radami ǔzrasła i nadzieja na lepszuju buduczynu. Usio bolsz i bolsz szyrycca i ŭkareniwajecca ŭ narodzie prakanańnie, szto tak żyć jak dahetul żyłosia, dali nia można; szto treba kanieszna szukać nowych daroh i met. Narodnaje samapaczuccie raście, a z im razam raście i świedamaść narodnych patrebaŭ i żadańniaŭ, baluczak i chwarobaŭ. Dusza narodu paczynaja żyć inakszym żyćciom; jej ciesna stała ǔ ciomnaj, adusiul zaczynienaj kletcy tupoj rezyhnacii i bieznadziejnaho zastoju, i woś jana stała rwacca na wolu, da świetu i praŭdy. Ale jej treba prawadnikoŭ, świetłych i razumnych, takich, kab pamahli jej razwiarnuć swaje skrydły i pakazali metu, kudy lacieć i czaho szukać. U jej sił chopić, — u hetaj zdarowaj, wializarnaj duszy biełaruskaho narodu, — u jej sił chopić i na najwyszejszyje ǔzloty!</br> {{gap|1.5em}}Narod ustaje, — biełaruski narod, toj, ab katorym prad niekolki hadami i nie czuwałasia na świecie… Heta jeszcze paczatki, heta pierszyje kroki… A zaraz, zahamanić, wałam pojdzieć, chwalaj niestrymanaj żywotnaja siła narodu {{перанос пачатак|ǔpia|rod}}<section end="Nowahodnija"/><noinclude></noinclude> 7ooc6t5bjxag76buv02iu14itm9o4bd 104 129521 300824 298855 2026-10-16T17:06:27Z RAleh111 4658 300824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nowahodnija"/>{{перанос канец|ǔpia|rod}}, da inakszaj doli, da inakszaho żyćcia, pa prawy swaje i pa sprawiedliwaść!.. Zrazumieli, widać, worahi naszyje, szto ǔżo nia dzierżysz niczym hetaj sily, kali jana rakoj staniecca mahutnaj: dyk prabujuć jany zadzierżyć jaje i zhłumić u samym paczatku, kali jana jeszcze tolki ruczajkom cichim pływieć. Zatoje ŭ hetym hadu pawialiczylisia worahoǔ naszych napaści. Ale hetaho nam bajacca nia treba, heta — dobry znak: usiakaja sprawa maić swaich praciǔnikoǔ. Spiersza śmiejalisia z nas i litawalisia nad nami; heta było tady, kali my jeszcze byli susim słabyje i tolki prabawali naszych sił; ciapier jany zaszumieli i zawaruchalisia, stali liczycca z nami, bo i my ŭzraśli i niebiazpiecznymi im zdawacca paczali. — Jany bryznuć nam złościu u woczy i praklaćcie nam kinuć pad nohi, ale sprawy naszej nie zwajujuć, nia zmohuć! Świet zrazumiejeć, szto jana sprawiedliwaja i dobraja i ŭstupicca za nas. — Nie, worahi nam nie straszny, choć i ich rady pawialiczylisia ŭ hetym hadu. {{gap|1.5em}}Taki byŭ hod stary, minuly, — a jaki Nowy budzie dla nas? {{gap|1.5em}}<span style="font-size: 110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Takim budzie, jakim my jaho sami zrobim!'''</span> — Hetu praŭdu treba ŭsim dobra zrazumieć i ŭziać bliska da serca. Usie my wiedajem staruju jak świet prykazku: „Usiaki sam swaho szczaścia — kawał“. Heta prуkazka maja swaje padstawy nia tolki ŭ żyćci adzielnych ludziej, ale i ŭ żyćci cełych narodaŭ. Historyja ŭsiaho świetu nie raz ŭżo jaje prawieryła i paćwiardziła. Tolki tyje narody byli zapraŭdy dużyje i szczaśliwyje, katoryje sami sabie dolu wykawali: a tyje, szto czekali złażyŭszy ruki, pakul im dola z nieba zwalicca, zmarnieli i wymierli. — Nasza buduczyna — ŭ naszych rukach. Ale kab jana była peŭnaj i pryhożaj, usim nam treba ŭziacca da pracy. Nichto nie maje prawa adsuwacca ad ahulnaj kulturnaj raboty; dumać tolki ab sabie, szukać tolki swajej wyhady, heta — hrech i hańba, za katoryje budzie mścicca i Boh i Baćkoŭszczyna!</br> {{gap|1.5em}}Z takim prakanańniem treba nam zaczać hod nowy. Kali my wierna pojdziem pa darozie naszych abawiazkoŭ, hod budzie dobry i szczaśliwy, ale kali zaczniom szukać krywych ścieżkaŭ, tym samym utracim prawa czakać i spadziewacca ad nowaho hodu błahasławienstwa i palapszeńnia naszaj doli.</br> {{gap|1.5em}}Szlu tabie prywiet, darahi Biełaruski Narodzie! Niechaj uzmahajecca ŭ tabie paczućcie ŭłasnaj siły i hodnaści, a syny Twaje niechaj drużna biarucca da pracy!</br> {{gap|1.5em}}A tym, szto wyszli na rodnuju niwu i uzialisia za ciażki płuch hramadzianskich abawiazkaŭ, daǔby Boh wytrywańnia i siły! {{gap|1.5em}}{{fine|Rym.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Nowahodnija"/> <section begin="U"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:250%; font-family:Cambria"> <center>''U Nowy Hod.</center> </div> {{block center/s}} {{gap|2.5em}}''Nowy Hod nastaje,</br> {{gap|2.5em}}''Woś stranicy swaje</br> ''Raskrywaj czytaczom „Biełarus“!</br> {{gap|2.5em}}''Jdzi adważna u świet,</br> {{gap|2.5em}}''I niasi skroś prywiet,</br> ''Ŭ katalicki sielanski chaǔrus.</br> {{gap|2.5em}}''Aświaczaj ciomny kut,</br> {{gap|2.5em}}''Pracu ciażkuju trud,</br> ''Saładzi miodam ǔciechi światoj,</br> {{gap|2.5em}}''I spahadaj sahrej,</br> {{gap|2.5em}}''Daj paradu skarej,</br> ''Ściaraży lud ad dumki błahoj.</br> {{gap|2.5em}}''Chaj praczchniecca narod</br> {{gap|2.5em}}''Bo nastaǔ ǔżo czarod,</br> ''I jamu stać na roǔni sławian,</br> {{gap|2.5em}}''Chaj że konczycca son,</br> {{gap|2.5em}}''Ni miawolić pryhon,</br> ''Ciemnaty naszych biednych sialan.</br> {{gap|2.5em}}''Dyk niasiż „Biełarus“,</br> {{gap|2.5em}}''Ǔ katalicki chaǔrus,</br> ''Da wiaskowych zakuranych chat</br> {{gap|2.5em}}''Wieru ǔ Boha, luboǔ,</br> {{gap|2.5em}}''I nadzieju, a jznoǔ,</br> ''Uskraśnie da żyćcia mienszy brat.</br> {{gap|2.5em}}''Woś prymi ǔ Nowy Hod,</br> {{gap|2.5em}}''Hety szczyry zwarot,</br> ''Biełarus, — szto s hłybi serca ljecca,</br> {{gap|2.5em}}''Jak wiasiońni raźliǔ.</br> {{gap|2.5em}}''„Na rallu rodnych niǔ</br> ''Chaj ziarnio skroś Taboj razsiajecca.</br> {{gap|2.5em}}''Chaj uzojdzie, runić,</br> {{gap|2.5em}}''Wypływaja, szumić,</br> ''U krasie, naliwaja i spieja,</br> {{gap|2.5em}}''I za wylity pot.</br> {{gap|2.5em}}''Ş kalasoǔ umałot</br> ''Daść stokratny tamu, chto tut sieja. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{справа|'''''A. Z.}} </div> {{gap|1.5em}}{{fine|28/XII 1913.}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="U"/><noinclude></noinclude> ichjl0kw0ntzife8o2xv0lpt3q0qbvc 104 129580 300823 298887 2026-10-16T17:05:19Z RAleh111 4658 300823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Na"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size: 200%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Na Nowy Hod.</center> </div> {{gap|1.5em}}Maciej hadawaǔsia ǔ bahaciejszaj sielanskaj siamji i dziakujuczy tamu, szto ǔ swaim siale była szkołka nawuczyǔsia ǔ jej czytać i pisać pa rasiejsku i nawat zdaŭ akzamien. Jeszcze pierad tym baćka wyǔczyǔ jaho czytać pa polsku. U chacie było niekolki kniżak polskich, katoryja Maciej praczytaŭ nawat pa kolki razoǔ. Ale bolej ich nia wiedaǔ adkul uziać, a chaciełosia jamu czytać, dyk staŭ brać rasiejskija kniżki u nastaŭnika. Czytajuczy henyja kniżki Maciej staŭ i ǔ hutarcy sa swaimi używać szto raz czaściej słowy rasiejskija i stała jamu zdawacca, szto treba byłob usim haworaczym „''pa prostamu''“ nawuczycca i hawaryć pa rasiejsku.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam Macieja zabrali ŭ sałdaty. U nowych warunkach żyćcia jon staraǔsia być usim dobrym i usłużnym, dziela czaho naczalstwo palubiło Macieja i jak hramatnaho jaho uziali ǔ wajenny łazaret wuczyć na felczara. Tut iznoŭ jon byǔ starannym i akazaŭsia zdolnym tak, szto ǔ dość skorym czasie zdaŭ akzamien na felczara. Ciapier stała lepiej żyć, bo i zaniaćcie lohkaje i kapiejka to adsiul to adtul prylacić i pryszoǔszy da chaty budzie czym pachwalicca i lahczej budzie żyć, bo można dzie koleczy dastać miejsca pry szpitali, dyk budu i panam, nia to szto ralli kapać nia budu.</br> {{gap|1.5em}}Pryszoǔ czas, szto puścili Macieja i da chaty. Heta zdaryłosia jak raz prad kaladami. Prad wyjezdam z horadu, dzie służyǔ napisaŭ jon list da baćki, kab pryjechaŭ spatkać jaho na wahzale. List hety, jak i ǔsie druhije, szto prysyłaŭ z wajenszczyny byǔ pisany pa rasiejsku.</br> {{gap|1.5em}}Spatkaŭszysia z baćkam Maciej hawaryǔ pa rasiejsku i nawat nia lubiŭ szto baćka hawaryǔ da jaho, jak i daŭniej pa prostamu, pa biełarusku. Jeduczy da chaty Maciej nia wytrymaǔ i skazaŭ da baćki, szto brydka tak hawaryć, dy treba wuczycca ci pa rasiejsku ci pa polsku.</br> {{gap|1.5em}}— A czamuż tak użo zdajecca tabie hutarka nasza brydkaj? Zapytaŭ baćka Macieja.</br> {{gap|1.5em}}— A tamu, szto heta mowa mużyckaja, prostaja i nichto wuczony hetak ni haworyć, ani kniżkaŭ takich nia drukujuć — atkazaŭ Maciej.</br> {{gap|1.5em}}— Ty hetak każysz?! — zdziwiǔsia baćka. — Ty pisaŭ szto mnohamu nawuczyǔsia, usio szto wiedajesz, aż ja baczu, szto heta nia zusim praŭda.</br> {{gap|1.5em}}— Szto nipraŭda? — pirabiǔ z niciarpieńniem Maciej.</br> {{gap|1.5em}}— Dy toje, szto ty ǔsio wiedajesz — atkazaŭ baćka — bo woś baczu szto ty zusim nia wiedajesz ab tym szto nasza mowa kaliś używałasia ŭ kniazioŭskich zamkach i bajarskich pałacach, dyk jana nia prostaja i nia mużyckaja, a tolki nasza rodnaja — biełaruskaja.</br> {{gap|1.5em}}Letam u naszu wiosku zachodzili dwa studenty (hetaż wuczonyje i razumnyje ludzi); jany chadzili tak pa naszym krai kab paznać jaho dziela nawuki, dyk hetyje studenty nia tolki z nami — mużykami, ale i miż saboj hawaryli zaŭsiody pa naszamu pa biełarusku.</br> {{gap|1.5em}}Znaczyć jość wuczonyje, szto używajuć naszaj mowy. A pryjechaŭszy da chaty ty ǔbaczysz cełuju kuczu biełaruskich kniżak i hazet i sam prakanajeszsia, szto ŭ naszaj mowie jość pieknyje twory i dobryje hazety.</br> {{gap|1.5em}}Ciapier zadumaǔsia Maciej i staǔ prypaminać sabie, jak u wajenszczynie biełarusaŭ prazywali „Wilenskaj bulbaj“ jak smiejalisia s kożnaho słowa, skazanaho pa prostu i złość jaho brała, to na ǔsich tych, szto hetak zdziekawalisia nad naszaj mowaj, to na hetu samujutki mowu to ǔreście na siabie samoho.</br> {{gap|1.5em}}Pryjechali da chaty. Radaść, paczastunak, kucia, kolady, hości, susiedzi, znajomyje i prychodzić Nowy Hod. Maciej razam z druhimi wybraǔsia da kaścioła. Pry ǔchodzie ŭ kaścioł u kabiety, szto razłażyła na stoliku szkaplery, medaliki, rożancy i lamantary dy kniżki. Maciej ubaczyǔ na stale hazetu „Biełarus“. Choć jon hetuż hazetu baczyǔ użo i ŭ chacie, ale tut jon hetaho niespadziewaŭsia dyk jamu ażno ŭ sercy nieszta adazwałosia. Uwajszoŭ u kaścioł, choć jeszcze nabażenstwa nie paczynałosia i pryklenczyǔszy prad bocznym aǔtaram, pry katorym byǔ ustrojany żałabok z dziciatkam Jezus staŭ szaptać paciary dy razdumywacca. Dumki jaho ǔściaż usio waroczalisia na „Biełarus“ i mowu biełaruskuju i tak zachopliwali jaho, szto jon zabywaŭ paciaraŭ i użo kolki razoŭ ich paczynaŭ na nowa a ni razu nia moh konczyć, bo dumki jaho adbiehali usio da taho pytańnia „Jakim ja jo i jakim być pawinien?“ I staŭ Maciej malicca ǔżo tak sabie ad duszy ad serca i prasić Boha kab u hety dzień piarszy Nowaho Hodu, daŭ jamu nowy pramień świetłaści, kab moh paznać, czaho pawinien trymacca, szto lubić dziela czaho paświacicca? U kancy bytcym zdramaŭ i zdałosia jamu, szto dziciatko Jezus ustało z żałabka i prahawaryło: „Kachaj nad usio Boha, a pa Im lubi usio rodnaje i pracuj dziela {{перанос пачатак|palep|szeńnia}} <section end="Na"/><noinclude></noinclude> 7pqg6r4e55kh21lierw0vw90twwfmra 104 129594 300822 298885 2026-10-16T17:04:37Z RAleh111 4658 300822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Na"/>{{перанос канец|palep|szeńnia}} doli swaich bratoŭ dyk hetym i wypaŭnisz swaju pawinnaść“.</br> {{gap|1.5em}}Ad hetaj pary Maciej staŭ zusim inszym. Jon szyryć rodnyje kniżki i hazety, haworyć z usimi pa biełarusku i nia dumaje rabicca „panam“ na służbie pry szpitali, ale leczyć swaich susiedziaŭ, biaruczy ad ich tolki za lekarstwa i maje spakojnaje sumleńnie, szto robić toja i tak, szto i jak rabić pawinien. {{справа|''L. B.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Na"/> <section begin="Z"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:1.5em; font-size: 180%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Z Nowahodnych dumak.</center> </div> {{block center/s}} Nowy Roczak ŭżo nastaŭ —</br> {{gap|2.5em}}Ci kanczatak ǔbaczym?</br> Dażywiem? chto-b skazaǔ?</br> {{gap|2.5em}}Skolki raz zapłaczym?</br> Nima wiedama. Ni znany,</br> {{gap|2.5em}}Roczak z wichram jdzie —</br> Noczka) ciomnaj prawadżany;</br> {{gap|2.5em}}Ludcy śpiać sabie…</br> Oj nia śpicie, ni lażycie</br> {{gap|2.5em}}Wy, ludcy, ǔ chacie,</br> Na świet Boży pahladzicie —</br> {{gap|2.5em}}Szto tre pracawaci!</br> Kab mieć ǔ chacinie dastatak:</br> {{gap|2.5em}}Chleba i da chleba,</br> Apłacić żyćcia padatak,</br> {{gap|2.5em}}Zasłużyci nieba…</br> Ni z zamknionymi waczyma</br> {{gap|2.5em}}Treba jści praz żyćcie</br> A ŭziracca „abaima“. —</br> {{gap|2.5em}}Szkły jeszcze kupici:</br> Swiet nawuki ŭ haspadarcy,</br> {{gap|2.5em}}Jak byci zdarowym,</br> Ni szukać wiasiella ŭ czarcy</br> {{gap|2.5em}}Dy żyćcio na — nowa</br> Kaspaczací z Nowym Rokam,</br> {{gap|2.5em}}Pracy, siły, woli —</br> I spatkaci śmiełym wokam</br> {{gap|2.5em}}Pryszlu swaju dolu!.. {{справа|''A. Sumny.{{gap|1.5em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Z"/> <section begin="Światyje"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1.5em; font-size: 200%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Światyje Try Karali.</center> </div> {{gap|1.5em}}Szostaho studnia Kaścioł światy abchodzić pamiatku troch wialikich tajnic naszaj światoj wiery.</br> {{gap|1.5em}}Heta pakłon dziciaci Jezus troch pahanskich karaloŭ, chrest Pana Jezusa ŭ Jordanie race i pierszy cud Pana Jezusa ŭ Kanie Galilejskaj, katorym Chrystus pieramieniŭ wadu ŭ wino.</br> {{gap|1.5em}}Usie hetyja tajnicy zdarylisia ŭ adzin dzień, choć nie ŭ tym samym hadu.</br> {{gap|1.5em}}Hetyje try karali z arabskaj krainy byli wuczonymi i wiedali ob praroctwie, szto kaliś prydzie na świet Syn Boży, a ŭ hetu paru pakażycca na niebie niezwyczajnaja hwiezda.</br> {{gap|1.5em}}Usie try jany choć byli daloka adzin ad druhoho, ale z natchnienia Bożaho adzinakawu mieli myśl i jak tolki ubaczyli na niebie wialikuju hwiezdu wybralisia ŭ niwiedamaju dalokuju darohu, kab znajści naradziŭszahosia Syna Bożaho i Jamu jak Karalu ŭsich karaloŭ pakłanicca i achwiarawać padarki. Adzin z ich nazywaŭsia Kaspar, druhi Melchior, a treci — Baltazar. Wyjechaŭszy jany kierawalisia tudy, kudy jszła cudoŭnaja hwiezda. Ni zadoŭha jany zjechalisia ŭsie try razam i ciapier użo razmaŭlajuczy ab Bohu, szto z miłaserdzia swaho pasłaŭ na świet Syna dziela zbaŭleńnia rodu ludzkoho, jechali za hwiezdaj pakul taja astanawiłasia nad żydoŭskim horodam Jerozolimaj. Tut udalisia karali da żydoŭskaho karala Heroda, kab u jaho dawiedacca, dzie naradziŭsia karol żydoŭski.</br> {{gap|1.5em}}Herod spałochaŭsia i pryzwaŭszy wuczonych żydoŭskich wypytywaŭ ich, dzie pawedle prarokaŭ maje naradzicca Syn Boży? Wuczonyje atkazali szto heta maje być u Betlejem. Tady Herod wypytaŭ u Karaloŭ ab hwieździe i skazaŭ im jechać da Betlejem, a kali znajduć, dyk pawiedamić jaho ab hetym. Wyjechaŭszy z Jerozolimy karali i znoŭ ubaczyli hwiezdu, za katoraj jeduczy prybyli jak ras da stajni, dzie prabywaŭ jeszcze Jezus z Matkaj Boskaj i światym Jozepam. I dziwujuczysia pakory Syna Bożaho, katory naradziŭsia jak aposzni biedak ŭ lichoj stajni — jany ŭwajszli i paklenczyli prad dziciam Jezus, u żołabie lażaczym, dy achwiarawali Jamu zołata, kadzidło i miru pryznajuczy hetym u asobie Jezusa karala, Boha i czaławieka.</br> {{gap|1.5em}}Pabyŭszy trochi pry boskim dziciaci, pahawaryŭszy z Matkaj Jaho Najświaciejszaj i światym Jozepam, dy praścierażonyje praz Anioła ŭ wa śnie, kab nie pakazywalisia Herodu, szczaśliwyje karali inszaj darohaj wiarnulisia ŭ swaje baćkaŭszczyny.</br> {{gap|1.5em}}Prybyŭszy da swaich miejscaŭ stali jany nawuczać swaich paddanych ab praŭdziwym Bohu, szto stwaryŭ uwieś świet i ŭsiakuju istotu i swajej mocaj dziarżyć usio heta.</br> {{gap|1.5em}}Pa ŭniebaŭstupleńni Pana Jezusa, kali Apostały Jaho razyszlisia pa świecie dziela szyreńnia nawuki Boskaj, światy Tomasz znaszoŭ hetych karaloŭ jeszcze żywych i razkazaŭszy im ab usim, szto stałosia z Chrystusam i jak Jon nawuczaŭ daŭ, im chrest, biermawańnie i {{перанос пачатак|wy|świanciǔ}} <section end="Światyje"/><noinclude></noinclude> t2k7vmpd10twrej9dugyg35tv2ioqyn 104 129634 300821 299476 2026-10-16T17:02:04Z RAleh111 4658 300821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>fary ks. kanonik Juljan Ellert, a dziekanam wilenskim budzie Ostrabramski probaszcz ks. kanonik Pranciszak Wołodzko. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kaścioł ǔ Szancach'''</span> (pad Koŭnaj).</center> </div> {{gap|1.5em}}Ministerstwo ǔnutrennych sprawaǔ pazwoliło zbirać achwiary pa żmudzkaj (kowienskaj) dyecezji praz try hady da sumy 22,278 rubloŭ na budoŭlu nowaho murawanaho kaścioła ǔ Szancah. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Uwalnieńnie s turmy ks. Miłaszeŭksaho.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z Minska danosiać, szto 20 śnieżnia wypuścili na wolu ks. Miłaszeŭskaho za paruku u tysiaczu rubloŭ. A pierad hetym nawat za paruku ŭ 10 tysiacz ni puszczali. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nawarot ksiandza maryjawity.</center> </div> {{gap|1.5em}}Maryjawicki ks. Marks byŭszy probaszcz u horadzie Łodzi prakanaŭszysia ab falszywaści marjawickaj herezii wyjechaŭ za hranicu i ŭ Lwowie złażyŭ katalickaje wyznańnie wiery. Za jaho prykładam idzie szmat maryjawitaŭ. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prośba kupcoŭ niamieckich.</center> </div> {{gap|1.5em}}Kupcy niamieckije padali Papieżu prośbu, kab wyznaczyŭ stały czas na swiatkawańnie uraczystaści wialikadnia. Za pryczynu da hetaho kupcy padali toje, szto ŭ Niamieczczynie ludzi zaŭsiody spraŭlajuć letniuju adzieżu na światy Wialikadnia, a jak heta uraczystaść wypadzie ŭ zimnuju paru, dyk szmat chto i zusim użo nia kuplaje letniaj adzieży.</br> {{gap|1.5em}}Papież sklikaŭ dziela hetaho asobnuju kamisiju, katoraja razhledziŭszy hetu sprawu wykazałasia za tym, kab światkawańnie wialikadnia astałosia pa daŭniejszamu, bo nimasz ważnych pryczyn dziela ŭwodu nowaho zwyczaju. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:1.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Rada horadu ŭżo dość daŭno pastanawiła wydać zabaronu kabietam używać da kapieluszoŭ szpilkaŭ biez nakaniecznikaŭ na hostrych kancach, katorymi czasta kaleczyli kabiety druhich. Pastanaŭleńnie heto ŭżo zaćwierdziŭ hubernatar i ŭ kancy studnia budzia jano abjaŭlano życharom Wilni.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dziela czaho?'''</span> Aposznimi dniami można było widzieć u Wilni parasklejwany pa wuhłoch afiszki, zapraszajuczyja na maskaradu, dachod s katoraj maje jści na walku s suchotami. Afiszki hety byli nadrukawany: pa rasiejsku, pa polsku, pa litoŭsku i pa żydoŭsku. Cikawa, dziela czaho nia było tam i pa biełarusku? Szakże biełarusaŭ ŭ Wilni nia mieniej, czym litwinoŭ. A moża biełarusy na suchoty nie chwarejuć?</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Smutny kaniec zabawy.'''</span> Kaladnymi światami szmat chto z maładziaży bawilisia zjeżdżajuczy sanaczkami z hary. Pry hetkaj zabawie czatyry panienki złamali sabie nohi. Najhorsz zdaryłosia z pannaj Niedziałkoŭskaj, katoraja wywiarnuŭszysia z sanaczak złamała sabie nahu wyżej kalena.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Praz niećwiarozaść.'''</span> U proszły piatak wieczaram Pranciszak Stankiewicz jeduczy łodkaj praz Wilju, dy buduczy chmielnym wykuliŭsia ŭ wadu i pakul wybraŭsia, tak praziab, szto ciapier lażyć chwory ŭ szpitali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wałożyn'''</span> Wil. hub. Aszmian. paw. Pa hetaj akolicy razwiałosia nadta szmat waŭkoŭ, katoryje robiać nimała szkody miejscowym sielanam u Pierszajach użo dwa razy rabili abławu i za kożnym razam zabili pa kolki sztuk waŭkoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> Kolki dzion tamu arysztawali tutaka czynoŭnika Aleksandra Lewickaho, katoraho winawaciać u tym, szto jon bytcym to wydaŭ niamieckim ŭłaściam wiedamaści i plany krepaści, katoruju strojać u Horadnie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Sakołka'''</span> hrodz. hub. Tut kala Sakołki pa wioskach i ŭ samaj Sakołca s ciopłaj wosieni ludzi chwarejuć na haraczku tyfusowuju, wodru i szkarlatynu. Najbolsz chwareja maładziaż i dzieci. Szmat idzieć i na toj świet.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Ad piatku da paniadziełku adbywaŭsia tut lesny kiermasz na katory zjechałasia szmat żydoŭ, handlujuczych lesam, kab zhawarycca miż saboj jak zruczniej wiaści hetu rabotu, kab bolsz nabić swaje kieszeni.</br> {{gap|1.5em}}— Ad 2-ha da 15 studnia takiż kiermasz adbudziecca ŭ hor. Homli, mahileŭskaj hub.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nieśwież'''</span> minsk. hub. Tutejszaja haradzkaja uprawa pastanawiła dać 25 tysiacz rubloŭ hraszmi i bliska dźwie dzisiaciny ziamli na majuczuju stroicca ŭ Nieświeży himnaziju dla chłapcoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pińsk.'''</span> Sudowy śledawaciel zahadaŭ pasadzić u turmu ŭ Pinsku da suda byŭszaho ziemskaho naczalnika 4-aho uczastka pinskaho pawietu Orłowa, katoraho winawaciać u roznych służbowych prastupkach, chabarnictwie i dr. Jaho pasadzili 18 śnieżnia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Mahileǔ.'''</span> Choć horad i hubernia zasielany najbolsz biełarusami, adnak biełaruski zahon lażyć tut zadzirwanieły<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> fbveabwlr2z9d8l461os0qcfhs1jew4 104 129635 300820 299961 2026-10-16T17:01:04Z RAleh111 4658 300820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>i tady kali rasiejcy, palaki i żydy ustrajwajuć roznyja zabawy, ihryszczy prystaŭleńnia, biełarusy śpiać u szapku i tolki moża dzie ŭ starażoŭskaj sutereni zbiarecca ich hrumadka, ale j tam jany stydajucca nawat swajej rodnaj, prabaćkaŭskaj mowy. Bo nimasz tut nijakaho biełaruskaho kulturnaho świetacza, katoryb pryciahnuŭ da siabie biełaruskuju moładź i pakierawaŭ jaje na lepszyja ścieżki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Witebsk.'''</span> U hetym ad wiakoŭ biełaruskim horadzie ŭ wa ŭsim wiaduć rej rasiejcy. Ciapier nacijonalisty ich atkrywajuć „Tawarystwo halicka-rasiejskaje“. Hetkikh tawarystwaŭ u Rasiei da hetul było 5, ciapier użo budzie 6. Jany majuć metu szyryć rasiejski duch u haliczynie. Ab jakich koleczy biełaruskich tawarystwach niczoha nia czuwać.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dynaburh'''</span> (Dwinsk) Witeb. hub. Ziemstwo tutejszaho pawietu u skorym czasie maje atkryć u Dynaburhu ułasnuju apteku, ŭ katoraj ŭsie lakarstwy buduć pradawacca czuć ni na pałowu taniej, czym pa ŭsich aptekach.</br> {{gap|1.5em}}— Marszałkam dynaburskaho pawietu naznaczany baron Mirbach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Płungiany'''</span> Kow. hub. Na wałasnym schodzie 28 listapada sielanie pastanawili skasawać usie szynki ŭ miasteczkach Płungianach i Kulach. Haspadary szynkoŭ bytcym to staralisia padkupić nikatorych sielan, ale im heta ni ŭdałosia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeǔ.'''</span> Na miejscu, dzie znajszli trup zamuczanaho Andruszy Juszczynskaho maje być pastrojana wialikaja cerkwa.</br> {{gap|1.5em}}— Nacijonalisty rasiejskije załażyli tut nowuju nacijonalistycznuju hazetu „Kijeŭ“. Na atkryćci redakcii byŭ, kamandujuczy wajskami, hubernatar, rektar uniwersytetu i szmat inszych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Maskwa.'''</span> Atkryŭsia pierszy zjezd z usiej Rasiei wocznych daktaroŭ, katorych prybyło na zjezd bolsz 200. Paśla hetaho takiż zjezd druhi adbudziecca ŭ Pieciarburzie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Ad 7-ho da 10-ho studnia tut budzie światkawacca 50-ci lećcie ustanowy ziemstwaŭ u Rasiei.</br> {{gap|1.5em}}— Na Mikałajewskaj żeleznaj darozie ŭ wialikuju buru papaŭszy pad pojezd zhinuli sałdaty Naumenko, Głazoŭ, A. Piŭszak i W. Szewczenko.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nawinka'''</span> pad Pieciarburham. Na 5-ci sielan, wiozszych miasa ŭ horad napali waŭki, sielanie kinuli im miasa ale waŭki zjeli i znoŭ pahnalisia za imi, tady sielanie stali stralać, dy i heta niczoha nie pamahło, dyk kinuŭszy koni paleźli na biarozy. Adzin że stary nia moh uzleźci i waŭki stali jaho hryźci, tady i tyje saskóczyli z drewa dy siakierami stali baranić tawarysza. I prahnali tki waŭkoŭ, ale toj stary mocna pakusany i nima wiedama ci azdarawieja. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:1.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div style="margin-bottom:-2em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Berlin'''</span> (Niamieczczyna). Na ŭsich bierahoch Baltyckaho mora wyliłasia wada i parabiła wialikija szkody. Cełaje miasteczko Damkurort wada zusim zniasła. niwiedamo. Skolki pry hetym zhinuło ludziej jeszcze niwiedamo.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Tyroi'''</span> (Szwajcaryja). Siem sielan zjeżdżajuczy z hary ŭ daliny zwalilisia ŭ propaść i zhinuli na śmieró.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Madryt'''</span> (Hiszpanija). Tutaka panujuć takija miacielicy i marozy, jakich ad 30 hadoŭ nia bywało.</br> {{gap|1.5em}}Żychary horaŭ zusim adhoradzany ad świetu. Maroz dachodziŭ da 12 hradusaŭ, czaho ŭ hetaj staranie bliska szto nikoli nia bywajeć.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Hrecii'''</span> było wialikaje trasieńnie ziamli, katoraje parabiło szmat szkody. Kolki haradoŭ razsypalisia u hruz.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Japonii.'''</span> Z pryczyny niuradżaju dziewiać miljonaŭ ludnaści cierpić hoład. U horadzie Tokio złażyŭsia kamitet, katory abmyszlaje sposaby, jak pamahczy niszczasnym. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Katastrofa na mory.</center> </div> {{gap|1.5em}}Japonskaja wadzianaja maszyna „Asitakamaru“ zatapiłasia u mory pryczym zhinuło 115 ludziej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Johanesburg'''</span> (Afryka). U hetym horadzie i pa ŭsiej paŭdniowaj Afryca zabastawała żelezna-darożnaja służba.</br> {{gap|1.5em}}Zabastoŭszczyki u szmat miejscach dynamitam paŭzrywali żeleznuju darohu, dyk ciapier pa jej nia można jechać. Dziela hetaho ŭ Johanesburgu skora budzie hoład, bo nimasz nijakoho padwozu prawijantaŭ. Bastuje bolsz 150 tysiacz asobaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Meksyk'''</span> u Ameryca. Paŭstancy meksykanskija da hetych por bjucca z wojskam prawicielstwa i czasto adzierżajuć wierch. Dyk nia widać kanca hetaj bratniaj walca i nimasz wiedama kali jon budzić.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''New-Jork'''</span> u Ameryca. Zhareŭ 5-jatażny dom, katory zaniaŭsia ahniom tak szybka, szto 8 osobaŭ nia ŭspieŭszy uciaczy zhareło zusim, a kala 15 ciażka paapaliwalisia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kolumbija'''</span> (Ameryka). Na race Fram zatapiłasia maszyna i z 25 ludźmi. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> ndxutijoepooyp3xrluo1cl2v1x1h57 104 129646 300819 299968 2026-10-16T16:57:18Z RAleh111 4658 300819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Cenny abraz.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Z Cincinatti u Złuczanych Stanach paǔnocznaj Ameryki danosiać, szto żonka amerykanskaho bahacza Amory nidaǔna kupiła u Dublinie patret cara Pilipa II, namalawany praz italjanca Tycijana i Zapłaciła za hety patret 400,000 dolaroǔ (800 tysiacz rubloǔ).</br> {{gap|1.5em}}Ni ad reczy budzie tutaka uspomnić, szto malawany praz tahoż Tycijana abraz Pana Jezusa z dwuma wuczniami jość u Wilenskim katedralnym kaściele, dzie jon apraǔlany u hrubyje ramy sa szkłom wisić nad prezbiterjum jak raz nad pracesyonalnym kryżam. Chto s czytaczoǔ „Biełarusa“ bywajeć u Wilni, nichaj pryhledzicca henamu pieknamu abrazu, słaǔnaho italjanskaho malara. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kitajskije prysmaki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Kitajcy jaduć usio. Na wulicach i rynkach kitajskich haradoǔ pradajuć roznyja reczy, katoryja u Kitai liczucca prysmakami, a katorych nasz biełarus nia jeuby za najbolszyje nawat hroszy. Hetak pradajuć tam: sowy, baciany, arły, a najzabaǔniejszaja recz, dyk hlanuć, jak kitajec niasieć dźwie kletki pawieszanyja na kiju, a ǔ hetych kletkach — u adnej — sabaki, a u druhoj — katy. Sabaki siadziać sabie u kletca spakojna, a katy dyk kurniaukajuć i skaczać, jak by praczuwajuczy, szto ich czakaja.</br> {{gap|1.5em}}Kaciaczaje miasa liczycca za wialiki prysmak i hety prysmak spatykajecca na stałoch samych bahatych kitajskich panoǔ, katoryja zawucca mandarynami.</br> {{gap|1.5em}}Dla biadniejszych kitajcaǔ pradajucca zabityja pacuki i myszy. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Lot kruhom świetu.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Francuski wietralot Verdines dumaja ablacieć u pawietry kruhom świetu. Wylacić jon s Paryża i budzie zatrymawacca u Kanstantynopali, Kairy, Jerozalimie, Małoj Azii, kala Perskaj zatoki, u Bombuju, na Zundzkich wostrawach u Aǔstralii, Melborunie; paśla pajedzie wadoj da Ameryki paunocznaj. Stul iznoǔ na swajej maszynie praz Panamski piraszyjak i Meksykanskuju zatoku. Paśla wadoj aż da Eǔropy a tut iznoǔ lotam da Paryża. Nia trudna było jamu zrabić hetaki plan, ale ci udasca dakanać jaho?</br> {{gap|1.5em}}Czasam ludzi chwalacca nia tym, szto zrabili, ale tym, szto chacielib zrabić. Ale ad chacieńnia da dakanańnia wielmi daloka i nie kożen dachodzić. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadka"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadka.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}1) Szto lohka dastać, a nia można kinuć?</br> {{gap|1.5em}}2) Jaki najciażejszy kryż? </div> <center>''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1914/2|№ 2-ym]].</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/39|№ 39]] s 1913 hodu.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}83. Arechi. 84. Jadro z arecha. </div> <section end="Zahadka"/> <section begin="U wioscy"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U wioscy.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Doktar da kabiety: Ja czuǔ, szto wasz muż pamior?</br> {{gap|1.5em}}{{разьбіўка|Kabieta.}} — Pamior, panoczku.</br> {{gap|1.5em}}{{разьбіўка|Doktar}}. — A czamuż wy nie paklikali doktara?</br> {{gap|1.5em}}{{разьбіўка|Kabieta}}. — My tutaka, panoczku, i biez doktara pamirajem. </div> <section end="U wioscy"/> <section begin="U huby"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''U huby nie biare.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Rabotuż ty umiejesz?</br> {{gap|1.5em}}— Umieju panoczku usio czysta.</br> {{gap|1.5em}}— A da harełki ty nie łasy?</br> {{gap|1.5em}}— Nie panoczku, wodki ja nikoli i ǔ huby nie biaru, chiba kali siabruki praz hwałt ulijuć i to ǔżo pjanomu, bo ćwiarozy jab im nie daǔsia. </div> <section end="U huby"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Paszło słonca u haru, a śnieh — u doł.</br> {{gap|1.5em}}Biaraży baćkawu kapiejku — i swaju dabudzisz. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Wola ludzkaja konczycca tam, dzie paczynajecca miłaść. {{справа|''H. Sienkiewicz.{{gap|1.5em}}}} </div> <section end="Dumki"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.3em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu K. Jelinskamu'''</span> z Miednikaŭ. Pisulku atrymali, hazetu budziem pasyłać, czakajuczy abiecannaho.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu W. Romanczuku'''</span> z Udziałaŭ. Budziem pakul szto pasyłać, czakajuczy abiecannaho.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu J. Iwaszynu.'''</span> Za spaŭnieńnie abiecanki dziakujem. Prosim pawiedamić pisulkaj, ci majem pasyłać i ŭ 1914 hadu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu M. P—ko'''</span> s pad Wilni. Historyja Biblijna, Historyja katalickaho Kaścioła i Tłumaczeńnie abradaŭ kaścielnych użo drukujucca i niezadoŭha wyjduć. Usie try majuć kaścielnuju aprabatu. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:32em; border:7px dashed black; padding:0.5em 0em}} <center>{{larger|'''Pry hetym № usim czytaczom, zapłaciûszym za „Biełarusa“ na 1914 hod razsyłajecca premija:}}</center> <div style="margin-bottom:0em; margin-top:0em; font-size:220%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>'''„Biełaruski Kalendar na 1914 hod“</center> </div> <center>'''Usim starym czytaczom, nie adnowiuszym predpłaty pasyłajem hety № jak probny, z 2-ho № „Biełarus“ budzie wysyłany tolki</center> {|style="margin:auto; margin-top:-0.1em" |{{Накіравальная рыса|7em|height=0.1px}}{{Накіравальная рыса|7em|height=0.1px}}{{Накіравальная рыса|7em|height=0.1px}} |<center>{{gap|0.5em}}'''tym, chto pryszleć predpłatu.{{gap|0.5em}}</center> |{{Накіравальная рыса|7em|height=0.1px}}{{Накіравальная рыса|7em|height=0.1px}}{{Накіравальная рыса|7em|height=0.1px}} |} {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 93552hvsa66ll3zebmknxut51tgh507 104 129723 300805 299126 2026-10-16T15:23:24Z RAleh111 4658 300805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Hanulka"/>nasza Hanulka? Czamuż jana i wiestaczki nie daść ab sabie“?</br> {{gap|1.5em}}Wot ŭżo i Aspaża bliska, Matki Boskaj Latoncaj. Hanulki nima i nima. Jeszcze bolej my pasmutnieli. Prybliżyłasia i wosień. Paszli dażdży, bałota, hraź. Siadziom my raz i biadujem, aż raptam u padwory zabrachaŭ sabaka i pad chatu padjechała czyjaści drabina. Kali ja hladź, — z waza zlezaje żyd z wahzału, a za im niejkaja kabieta. Pryhledziŭsia i paznaŭ ja swaju Hanulu. Boże moj! Jakże jana zmianiłasia! Sama chudaja. Ani kapialusza z ptuszkaj, ani doŭhaj ratondy, ani spadnicy z chwastom!</br> {{gap|1.5em}}Zatojeż na rukach u jaje — dziciatka… „Zbadziałasia maja Hanulka“! z smutkam u sercu padumaŭ ja…</br> {{gap|1.5em}}Z apawiadania Piotry zapisaŭ {{справа|''Kazimir Swajak.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hanulka"/> <section begin="Apanasawa"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Apanasawa radaść.</center> </div> {{block center/s}} „Zwajewaŭ ja nudu, zwajewaŭ ja biadu</br> {{gap|2em}}„Zwajewaŭ ja i hore majo.</br> „Woś ciapier mnie żyćcio! Woś ciapier ja pajdu</br> {{gap|2em}}Za zdarowiejka wypić swajo!“</br> Tak kazaŭ Apanas, jak paczuŭsia zapas</br> {{gap|2em}}U kiaszeni jahonaj hraszej.</br> Uwajszoŭ u karczmu. — „Sorka kwartu mnie ŭraz,</br> {{gap|2em}}Ahurkoŭ na zakusku skarej!“…</br> Pryniesła Jon iznoǔ, byc miadźwiedź toj, zaroŭ:</br> {{gap|2em}}(Bacz, adwahi nabraŭsia z hraszmi!)</br> — „Kaŭbasu szcze dawaj, dy salonych hryboǔ“…</br> {{gap|2em}}— Dy kaŭbas tut nidzierżym że mi“.</br> — „Nu, dyk czort że s taboj! Niasi czarku; wadoj</br> {{gap|2em}}„Spałaśni, niezabudźsia hladzi!</br> Woś siahońnia hulnu!“ — I butelki piatoj</br> {{gap|2em}}Ab stoł lasnuǔ, szapnuŭszy: „laci!“</br> Korak z ryła szmyhnuǔ, aż u stol zmihanuǔ,</br> {{gap|2em}}Pośle szłopnuŭ ab laŭku… — „Skarej</br> Dawaj czarku kab ty!“… — Apanas znoŭ huknuǔ,</br> {{gap|2em}}Dy nia konczyǔ, bo Sorka tuż z jej</br> Użo stajała prad im</br> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br> Prahulaŭ Apanas, szto zawiecca u nas</br> {{gap|2em}}Cełym dniom, dy szcze letniaj paroj.</br> {{gap|2em}}Pryszoŭ pozna damoǔ, bliska ŭ poǔnacz jak raz, —</br> Paszoŭ ǔ puniu i loh pad tarpoj;</br> I ǔwachwotu praspaŭ. Kala poŭdnia ustaŭ,</br> {{gap|2em}}Azirnuŭsia — dyj achnuǔ z biady:</br> Ni hrasza ŭ kiaszeni! — „Łoǔka ǔczora hulaŭ,</br> {{gap|2em}}Dy prapić niepatrapiŭ nużdy!“ {{справа|''Pranciszak Krasoǔski.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}{{fine|1913 h. 15.XII.</br>m. Krajsk, Wilen. hub.}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Apanasawa"/> <section begin="Św"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Św. Kanut Muczanik.</center> </div> {{gap|1.5em}}Syn karala Danii Swenona II Kanut radziŭsia kala 1035 hodu.</br> {{gap|1.5em}}Baćka jaho byŭ dobrym katalikom i syna swaho addaŭ na wychawańnie ludziam wuczonym i pabożnym, katoryje staralisia ŭ karalewiczu zaszczapić i ŭzhadawać roznyja cnoty chryścijańskija, a miż tymi miłaść i sprawiedliwaść da najbiadniejszaho narodu. I ŭzhadawaŭsia Kanut na bahabojnaho, czystaho sercam i duszoj i haraczo lubiaczaho swoj kraj i jaho narod. Kali zdaryłasia wajna z estoncami i żmujdziakami, a karol Swenon pasłaŭ Kanuta z wojskam, jon szczaśliwa konczyŭ hetu wajnu i zwajawaŭszy hetyje pahanskije ŭ toj czas narody ni dapuściŭsia nad imi nijakoho zdzieku, tolki staraŭsia prywiaści ich da paznańnia praŭdziwaho Boha, szto i udałosia pa czaści.</br> {{gap|1.5em}}Kali jan dawiedywaŭsia, szto u Danii bahatyje abo czynoŭniki kryŭdziać prosty biedny narod jon zaŭsiody zastupaŭsia za słabiejszych.</br> {{gap|1.5em}}Dziela czaho jaho wielmi lubiŭ narod prosty, ale nia miły jon byŭ swawolnym panom i czynoŭnikam.</br> {{gap|1.5em}}I kali pamior karol Swenon, hetyje swawolniki wybrali na karala nie Kanuta, a małodszaho brata, katory pazwalaŭ im rabić, szto padabałosia.</br> {{gap|1.5em}}Wajsko chacieło mieć karalom Kanuta, tak samo i narod prosty, i radzili jamu ni paddacca bratu, ale bahabojny Kanut nichacieŭ paczynać wajny bratniaj i ŭhawarawaŭ usich uspakoicca, a sam wyjechaŭ da szwedzkaho karala, katory tak sama radziŭ zawajawać baćkoŭski pasad (tron) i abicaŭ pamahczy ŭ hetym swaim wojskam, ale pabożny karalewicz nie zhadziŭsia i addaŭsia nabazenstwu. Kaliż zdarałasia ŭ Danii wajna i baćkoŭszczyzna Kanuta była u niebezpieczenstwie jon pryjeżdżaŭ ŭ Daniju, stanawiŭsia na pieradzie wojska i abaraniaŭ baćkoŭszczyznu nieŭdziacznuju ad jaje worahoŭ, a paśla iznoŭ wyjeżdżaŭ u Szweciju i zajmaŭsia bohadumstwam.</br> <section end="Św"/><noinclude></noinclude> odgu6ysppybp74va1qctqpjcz2piku4 104 129724 300806 299129 2026-10-16T15:26:00Z RAleh111 4658 300806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Św"/>{{gap|1.5em}}Ale pamior brat, szto byŭ karalom i ciapier użo wybrali Kanuta na karala, a jon choć nie zusim achwatnie pryniaŭ karonu i staŭ wykareniwać u panstwie usiakuju niesprawiedliwaść, katoroja raspanoszyłasia pa dworach i kancylaryjach na szkodu słabiejszych i biednych. Pomniaczy, szto jon karol nie tolki bahatych i wialikich, ale tak sama i prostaho narodu, Kanut zabaraniŭ usiaki zdziek nad hetym narodami i zwolniŭ jaho ad padatkaŭ, apracza kaścielnych.</br> {{gap|1.5em}}Budawaŭ kaścioły, szkoły i szpitali i ŭsiudy staraŭsia abcirać ślozy niszczaśliwym.</br> {{gap|1.5em}}Ale nipadabałosia ŭsio heta prywykszym żyć kryŭdaj biednych abywatelam i czynoŭnikam i jany padniali proci Kanuta bunt, a korol hety choć mieŭ możnaść zwajawać buntoŭszczykoŭ, ale ni chacieŭ kab u bratniaj wajnie praliwałasia kroŭ i pakinuŭszy iznoŭ kachanuju, ale niaŭdziacznuju baćkoŭszczynu ŭdaŭsia na wyspu Fiona i tam dumaŭ żyć da śmierci. Ale buntaŭszczyki pahnalisia i tudy za swaim karalom. Widziaczy, szto maja zdarycca, pabożny karol wyspawiedaŭsia z cełaho żyćcia i pryniaŭ światyje sakramenty, dy zamknuŭszysia ŭ niedaŭna praz siabie pastrojanym kaściele maliŭsia za nawarot i paprawu abywatelaŭ swajej baćkoŭszczyny. Tymczasam buntoŭszczyki stali łamać dźwiery ŭ kaścieli, a inszyje padlezszy da akna stali kidać u klenczyŭszaho Kanuta kamieńniami, a ŭ kancu adzin z ich prastreliŭ światoho.</br> {{gap|1.5em}}Pa śmierci św. Kanuta stali dzieicca pry jaho mahile roznyje cudy, dziela czaho jon i zaliczany ŭ światyje muczaniki.</br> {{gap|1.5em}}Biarymo prykład z światoho Kanuta, jak treba kachać swaju baćkoŭszczyznu, jak wajawać z usiakaj nisprawiedliwościaj i jak być wiernymi dziećmi kaścioła światoha, a jak adrywać serca i nie żadać honoraŭ i blesku, dy bahactwaŭ ziemskich.</br> {{gap|1.5em}}Ab adnym tolki dbać nad usio: kab sercy naszy byli czystyja ad usiakaj zdrady i dusza — ad usiakaj plamy hrechu. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Św"/> <section begin="Staromu"/><div style="font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Staromu manić a bahatamu kraści'''</span> (biełaruskaja prykazka). U miasteczku Daŭhynawie Wialejskaho paw. Wilenskaj h. ŭsiaki czećwier bywaja torh. Siudy zjeżdżajucca nawat z daloku. I wot u czećwier 2-ha Studnia czaławiek Krajskaj wołaści z wioski Stajak pradawaŭ byka; dawali jamu za byka 78 rubloŭ, a jon chacieŭ boli. A ŭ wiosca Leśkaŭki Daŭhynaŭskaj wolaści jość bahaty czaławiek Szadyra; jaho ŭkruh znajuć: bo jon raz szto bahaty haspadar, a da taho jon dziarzyć dobrych zarabcoŭ kazionnaho zawodu. I wot hety Szadyra, jak uwidziŭ szto haspadar ad byka adyszoŭsia niekudy uziaŭ dy pradaŭ byka za 75 rubloŭ, żydu, kupcu. Prychodzić haspadar da byka a jaho nima; tut jamu dakazali żydowaczki, szto byka pradaŭ Szadyra. Paklikali paliciju. Byka nidzie i nie najszli, a Szadyry stydna i drenna. Ciapier jon staraicca, kab jak niebudź wykrucicca ad turmy i ŭżo jamu hety byczok abyszoŭsia doraha. Jon kab astacca niawinnym padaŭ u sud henaho czaławieka za askarbleńnie. Jak dalej budzić, pakul szto niwiedama, ale zdajecca pawinna praŭda uziać wierch, bo jość szmat swiedkaŭ. {{справа|''M. H.'' i ''A. B.''{{gap|1.5em}}}} <section end="Staromu"/> <section begin="Wasilkoŭ"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wasilkoǔ'''</span> hrodz. hub. sakolsk. paw. Kala samaho miasteczka Wasilkowa jość takija lotnyja piaski, katoryje wieciar haniaja, jak zimoj suchi snieh i zanosia hetym piaskom i zasiewy i sienażaci i mahilnik, a praz heta miejsca nijak prajści ni prajechać.</br> {{gap|1.5em}}U proszłuju wosień pryszło ad kazny, kab wasilkoŭcy zasadzili hety piaski niejkaj łazoj. Ale wasilkoŭcy i zmohi nia mieli, bo skulże ŭziać hetu łazu i achwoty, nia mieli papracawać dziela ŭłasnaj karyści. Dyk kazna wysłała 1500 pudoŭ łazy i inżyniera, a cełamu obczestwu wasilkaŭskamu zahadaŭ harać piaski dy siejać henu łazu. Ciapier zabaroniana na heta miejsca puszczać skacinu, chadzić tam, abo jeździć. Pastaŭlany staŭby z tablicami, na katorych wypisana hena zabarona i jość naniaty storaż. Wasilkoŭcy pahawarujuć, szto praz hady try, kali łaza ǔżo umacujecca, kazna zasadzić hety abszar lesam i toj les budzie kazionnym. {{справа|''J. Moncewicz.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Wasilkoŭ"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Biskup u Wilni.</center> </div> {{gap|1.5em}}Paszła pa hazetach pahałoska, szto Wilnia skora budzie mieć swaho biskupa. Im maje być ciapieraszni biskup Sejnenski, a byŭszy rektar seminaryi kowienskaj J. E. ks. Karaś.</br> <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> 7ugya285eeb00g6kp0whs313odzwaut 300807 300806 2026-10-16T15:26:40Z RAleh111 4658 300807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Św"/>{{gap|1.5em}}Ale pamior brat, szto byŭ karalom i ciapier użo wybrali Kanuta na karala, a jon choć nie zusim achwatnie pryniaŭ karonu i staŭ wykareniwać u panstwie usiakuju niesprawiedliwaść, katoroja raspanoszyłasia pa dworach i kancylaryjach na szkodu słabiejszych i biednych. Pomniaczy, szto jon karol nie tolki bahatych i wialikich, ale tak sama i prostaho narodu, Kanut zabaraniŭ usiaki zdziek nad hetym narodami i zwolniŭ jaho ad padatkaŭ, apracza kaścielnych.</br> {{gap|1.5em}}Budawaŭ kaścioły, szkoły i szpitali i ŭsiudy staraŭsia abcirać ślozy niszczaśliwym.</br> {{gap|1.5em}}Ale nipadabałosia ŭsio heta prywykszym żyć kryŭdaj biednych abywatelam i czynoŭnikam i jany padniali proci Kanuta bunt, a korol hety choć mieŭ możnaść zwajawać buntoŭszczykoŭ, ale ni chacieŭ kab u bratniaj wajnie praliwałasia kroŭ i pakinuŭszy iznoŭ kachanuju, ale niaŭdziacznuju baćkoŭszczynu ŭdaŭsia na wyspu Fiona i tam dumaŭ żyć da śmierci. Ale buntaŭszczyki pahnalisia i tudy za swaim karalom. Widziaczy, szto maja zdarycca, pabożny karol wyspawiedaŭsia z cełaho żyćcia i pryniaŭ światyje sakramenty, dy zamknuŭszysia ŭ niedaŭna praz siabie pastrojanym kaściele maliŭsia za nawarot i paprawu abywatelaŭ swajej baćkoŭszczyny. Tymczasam buntoŭszczyki stali łamać dźwiery ŭ kaścieli, a inszyje padlezszy da akna stali kidać u klenczyŭszaho Kanuta kamieńniami, a ŭ kancu adzin z ich prastreliŭ światoho.</br> {{gap|1.5em}}Pa śmierci św. Kanuta stali dzieicca pry jaho mahile roznyje cudy, dziela czaho jon i zaliczany ŭ światyje muczaniki.</br> {{gap|1.5em}}Biarymo prykład z światoho Kanuta, jak treba kachać swaju baćkoŭszczyznu, jak wajawać z usiakaj nisprawiedliwościaj i jak być wiernymi dziećmi kaścioła światoha, a jak adrywać serca i nie żadać honoraŭ i blesku, dy bahactwaŭ ziemskich.</br> {{gap|1.5em}}Ab adnym tolki dbać nad usio: kab sercy naszy byli czystyja ad usiakaj zdrady i dusza — ad usiakaj plamy hrechu. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Św"/> <section begin="Staromu"/><div style="font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Staromu manić a bahatamu kraści'''</span> (biełaruskaja prykazka). U miasteczku Daŭhynawie Wialejskaho paw. Wilenskaj h. ŭsiaki czećwier bywaja torh. Siudy zjeżdżajucca nawat z daloku. I wot u czećwier 2-ha Studnia czaławiek Krajskaj wołaści z wioski Stajak pradawaŭ byka; dawali jamu za byka 78 rubloŭ, a jon chacieŭ boli. A ŭ wiosca Leśkaŭki Daŭhynaŭskaj wolaści jość bahaty czaławiek Szadyra; jaho ŭkruh znajuć: bo jon raz szto bahaty haspadar, a da taho jon dziarzyć dobrych zarabcoŭ kazionnaho zawodu. I wot hety Szadyra, jak uwidziŭ szto haspadar ad byka adyszoŭsia niekudy uziaŭ dy pradaŭ byka za 75 rubloŭ, żydu, kupcu. Prychodzić haspadar da byka a jaho nima; tut jamu dakazali żydowaczki, szto byka pradaŭ Szadyra. Paklikali paliciju. Byka nidzie i nie najszli, a Szadyry stydna i drenna. Ciapier jon staraicca, kab jak niebudź wykrucicca ad turmy i ŭżo jamu hety byczok abyszoŭsia doraha. Jon kab astacca niawinnym padaŭ u sud henaho czaławieka za askarbleńnie. Jak dalej budzić, pakul szto niwiedama, ale zdajecca pawinna praŭda uziać wierch, bo jość szmat swiedkaŭ. {{справа|''M. H.'' i ''A. B.''{{gap|1.5em}}}} <section end="Staromu"/> <section begin="Wasilkoŭ"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wasilkoǔ'''</span> hrodz. hub. sakolsk. paw. Kala samaho miasteczka Wasilkowa jość takija lotnyja piaski, katoryje wieciar haniaja, jak zimoj suchi snieh i zanosia hetym piaskom i zasiewy i sienażaci i mahilnik, a praz heta miejsca nijak prajści ni prajechać.</br> {{gap|1.5em}}U proszłuju wosień pryszło ad kazny, kab wasilkoŭcy zasadzili hety piaski niejkaj łazoj. Ale wasilkoŭcy i zmohi nia mieli, bo skulże ŭziać hetu łazu i achwoty, nia mieli papracawać dziela ŭłasnaj karyści. Dyk kazna wysłała 1500 pudoŭ łazy i inżyniera, a cełamu obczestwu wasilkaŭskamu zahadaŭ harać piaski dy siejać henu łazu. Ciapier zabaroniana na heta miejsca puszczać skacinu, chadzić tam, abo jeździć. Pastaŭlany staŭby z tablicami, na katorych wypisana hena zabarona i jość naniaty storaż. Wasilkoŭcy pahawarujuć, szto praz hady try, kali łaza ǔżo umacujecca, kazna zasadzić hety abszar lesam i toj les budzie kazionnym. {{справа|''J. Moncewicz.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Wasilkoŭ"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Biskup u Wilni.</center> </div> {{gap|1.5em}}Paszła pa hazetach pahałoska, szto Wilnia skora budzie mieć swaho biskupa. Im maje być ciapieraszni biskup Sejnenski, a byŭszy rektar seminaryi kowienskaj J. E. ks. Karaś.</br> <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> 6ht5qgvid1p025u5ggbs99cj5u93jmw 104 129725 300808 299137 2026-10-16T15:28:55Z RAleh111 4658 300808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pryjezd ks. Harasimowicza.</center> </div> {{gap|1.5em}}Minskija hazety danośiać, szto pazwolano wiarnucca u swoj kraj byǔszamu probaszczu z Klecka minskaj hub. ks. I. Harasimowiczu, katoraho administraciŭna byli wysłaŭszy na 3 hady ŭ Archangielskuju huberniu, ale tam jon byŭ nia doŭha, bo paśla pazwolili jamu wyjechać za hranicu i paŭhodu tamu iznoŭ pazwolano ks. Harasimowiczu wiarnucca ŭ Rasieju. Ad tej pary i żywieć hety ksiondz u Pieciarburzie pry kaściele św. Kaciaryny. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowaja sprawa ks. Miłaszeǔskaho.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazety wydrukawali telehramu z Minska, szto proci ks. Miłaszeŭskaho padymajuć jeszcze adnu sprawu. Ciapier ǔżo jaho winawaciać u tym, szto jon bytcym to spawiadaja dziaciej z mieszanych siamiej. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nawarot u katalictwo żydoǔskaho siamiejstwa.</center> </div> {{gap|1.5em}}U miasteczku Gidle Piotrkoŭskaj huberni nidaŭna achryscilisia pa katalicku syn i daczka 80 hadowaho żyda Mintucha, a kolki dzion tamu pryniaŭ chrost i sam Mintuch. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wysyłka ks. Borina z Rasiei.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ks. Borin byŭszy kapelan francuskich zakładaŭ u Pieciarburzie, katoryje wosieńniu zakryli, dastaŭ prykaz prawicielstwa wyjechać najdalej za tydzień z Rasiei, a kali hetaho nie zrobić sam, dyk budzie wysłany jatapam. Ks. Borin prasiŭ ukazać pryczynu, dziela czaho jamu dali hetki prykaz, ale i hetaj prośby nia spoŭnili. Ks. Borin wyjechaŭ s Pieciarburhu 7 studnia. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Hrabina mniszkaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Anhliczanka hrabina Lady Julija Liwenden udawa zbrydziǔszy ǔciechi żyćcia światowaho ǔstupiła da zakonu św. Klary ŭ Edymburhu.</br> {{gap|1.5em}}Ab hetym ciapier hawarać u całaj Anhlii. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Smierć ksiandza.</center> </div> {{gap|1.5em}}31 śnieżnia 1913 hodu pamior u Wilni, żyǔszy pry kaściele pa-Bernardynskim ks. Antoni Żwyłoŭski.</br> {{gap|1.5em}}Radziŭsia jon u 1834 h., a na ksiandza wyświenczany u 1861 hodu. Znaczyć żyǔ 79 h., a ksiandzom byǔ 52 hady.</br> {{gap|1.5em}}Wieczny jamu pakoj. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Nowaja szkoła rysunkowaja atkryta pry zakładzie tawarystwa „Ustrymak i Praca“ (Powściągliwość i Praca). U hetaj szkole apracza rysunkaŭ buduć wuczyć tak sama, czytać, pisać i rachawać. Wuczniaŭ pryjmali da 15 studnia.</br> {{gap|1.5em}}Szkoła mieścicca pry Stefanskaj wulicy Nr. 41.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Zaraznyje chwaroby.'''</span> U proszłym tydni zapisano chworych u Wilni na dyfteryt 18 osob, na szkarlatynu 10, na tyfus bruszny 3 i na wodru 4.</br>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Da czaho dawodzić pjanstwo?'''</span> Mieszczanin Turowiec jechaŭ sabie na sankach swaim kaniom na Antokoli i dramaŭ ad pjanstwa. Widziaczy heta niejkije złydni prysielisia da Turoŭca i spiersza adabrali ad jaho 25 rubloŭ, katoryje byli pry im, a paśla i jaho samoho wykinuli z saniaǔ. Kania z sankami zławili na zaŭtra na Suworoŭskaj wulicy, a hroszy tak i prapali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Niesumlennaść handlaroŭ miasam.'''</span> Praz uwieś minuły 1913 hod ŭ Wilni stanawilisia prad mirawym sudom i byli karany handlary miasam, za pradażu nisztemplawanaho miasa 212 razoŭ i za używańnie falszywych mierkaŭ i wahaŭ 266 razoǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dzisna'''</span> Wil. hub. U dzisnienskim pawiecie pastanoŭleno atkryć siem nowych paczatkowych szkołaŭ; adnu dwuklasowuju i 6 adnaklasowych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wiszniewo'''</span> aszmianskaho paw. Wilen. hub. S pryczyny niaściarożnaho abchodu s ahniom zhareła tut fabryka zapałkaŭ Nochima Romma. Szkodaŭ abliczana na 13 tys. Fabryka była zastrachawana na 11 tysiacz rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W. Bożyczkowo'''</span> trock. paw. Wil. hub. U hetaj wiosca zhareła chata i u jej dwoje dziaciej, 3 hadowy Muleroŭ i 5 hadowy Michał Mosiewicz.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Atkryasia ŭ Minsku ŭ sali muzieju haradzkoha tydniowaja wystaŭka lakarstwaŭ i sposabaŭ wajny z suchotami. Arhanizujecca minski addzieł „Usierasiejskaj ligi procisuchotnaj“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk'''</span> minsk. hub. U wioscy Horodyszczach palicija wykryła, szto sielanskije dzieci ŭ adnej chacie wuczylisia czytać s polskich lemantaroǔ. Z hetaj pryczyny ciahnuć pad sud niekolki asobaŭ „za ustrojstwo tajnaj polskaj szkoły“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U minszczynie'''</span> u 1914 hadu majuć atkryć pa roznych miasteczkach huberni 14 nowych pacztowa-telehrafnych atdziełaŭ.</br><section end="Szto"/><noinclude></noinclude> e1ayoq4j4b1mw7hfxvzhy46q1f7nxv3 104 129779 300809 299205 2026-10-16T15:30:02Z RAleh111 4658 300809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> Na haścincy nidaloka horadu 5 razbojnikaŭ napali na jechaŭszaho tam kupca Mahilnickaho i adabrali ad jaho 12 tysiacz rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Barysaŭ,'''</span> min. hub. Minski akrużny sud pryhawarywaŭ na 9 dnioŭ u turmu tutejszaho sielanina katalika Jana Oŭsianowicza za toje, szto jon żeniaczysia s prawasłaŭnaj uhawaryŭ jaje pierajści ŭ katalictwo.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nowahrudak'''</span> min. hub. Tutejszaje ziemstwo dało abwiestku u adnu hazetu, szto patrabujecca u ziemskuju apteku pamocnik prawizara, ale jon pawinien być prawasłaŭny, abo lutaranin. Znaczyć ni katalik, ni kalwin i jakoj druhoj wiery pryniaty nia budzie. Dahetul ziemstwy takich reczaŭ nie rabili.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koǔna.'''</span> Tutejszy hubernatar razasłaŭ cyrkular pa wołaściach i mieszczanskich uprawach, ŭ katorym zahaduje ŭsim henym kancylaryjam wypisać hazetu „Litowskaja Rus“. Hazetu hetu wydaje kowienskaje prawasłaŭnaje bractwo.</br> {{gap|1.5em}}— Na Zialonaj Hare atkryli druhi ŭ Koŭnie litoŭski prytułak dla dziaciej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Paniewież'''</span> kow. hub. Tutejszaja haradzkaja uprawa manicca atkryć u Paniewieżu swaju apteku, kab biadniejszaj ludności dać zmohu pa nidarahoj canie dastawać lakarstwy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Siady'''</span> Kow. hub. Tutaka arhanizujecca kołka sielskich haspadaroŭ. Ustawu hetaho kołka pasłali ułaściam da zaćwierdzeńnia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pozelwa'''</span> Kow. hub., wilkom. paw. Byŭszaho tutejszaho naczalnika poczty pasadzili u Waŭkamiery ŭ turmu da suda, ŭ katorym buduć jaho sudzić za pryswajeńnie 1074 rubloŭ s pacztowaj kasy:</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jeziorosy'''</span> (Nowoaleksandrowsk) kow. hub. Kowieński hubernatar asztrafawaŭ za tajnaje nawuczańnie: Maryjanna Diczut na 25 r. abo miesiac turmy, Jazepa Maksimowicza na 6 tydniaŭ turmy, Annu Szakal i Anufra Bernotasa pa 10 r. abo pa 15 dnioŭ turmy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warszawa.'''</span> Hraf Michał Sabański, członak-załażyciel muzieju pramysłu i haspadarstwa (ziemlarobstwa) achwiarawaŭ hetamuż muzieju stokolkidzisiat tysiacz na kuplu majontku, dzie majuć być założany kursy ziemlarobstwa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Na Try Karali u Pieciarburzie była takaja imhła, szto za dwa kroki niczoha nia można było widzić. Tramwaj chadziŭ pamalenku, kab ni zdaryłosia jakoha niszczaścia. Szmat chto spatkaŭszysia z druhim stuknuŭsia z im łebam, szto aż u waczach czyrwona zdałosia. Zamiecili kolkidzisiat kradzieżaŭ z kiaszeniaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Adzin złodziej ules u mahazyn, z darahimi reczami, ale ŭ paru jaho zławili. Skoraja pomac ceły dzień niamieła adpaczynku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Maskwa.'''</span> Tutaka straszenny nidachwat droŭ na apał, tak szto druhi raz ni za jakije hroszy nima dzie ich dastać. Haradzkaja uprawa chłapocza, kab kupić dzie ad razu 700 wahonaŭ drewa, kab było na daŭżej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Maskwie'''</span> budujuć ahramadny dom, katory budzie kasztawać kolki miljonaŭ rubloŭ. U hetym domie buduć pamieszczacca centralnyja kancylaryi chaŭrusnych ustanowaŭ. Pierad usim tut budzie siadziba maskoŭskaho zjezdu tawarystwaŭ patrebicielskich, narodny bank, muziej drobnaho pramysłu i t. p.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Praściaroha dla emihrantaŭ.'''</span> Kolonija rasiejska -hryścijanskaja praścierahaja ludnaść Rasiei, kab ciapier nia jechali ŭ Ameryku, bo tam panuja wialiki zastoj pramysłowa-ekonomiczny i dziela hetaho najści jakikoleczy zarabotak wielmi ciażka.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z hosudarstwiennaj Dumy.'''</span> Haworać, szto ciapieraszni pradsiedaciel Hasud. Dumy Rodzianko manicca atkazacca ad hetaj pawinnaści i zaniacca arhanizacijaj hrupy ziemcaŭ u Dumie dy kab henaja hrupa zhawaryłasia z nacijonalistami.</br> {{gap|1.5em}}Kali heta zbudzicca, dyk pradsiedacielam Dumy budzie kniaź Wolkonski ciapieraszni wice-pradsiedaciel. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Turcija'''</span> iznoŭ spadziajecca wajny i to razam na dwa fronty z Hrecijaj i z Baŭharyjaj.</br> {{gap|1.5em}}Turcija na gwałt zawodzić paradki ŭ wojsku, a Hrecija na jaje hledziaczy tak sama nia chocze dacca wypieradzić. Jana ǔżo zbudawała ǔ Kilonji sześć nowych wajennych parachodaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Baǔharyi'''</span> nie zusim to ǔsio ŭ paradku. Nidaŭna tam razwiazali parlament (jak u Rasiei Dumu) a z hetaj pryczyny roznyje hrupy socialistaŭ robiać sabrańni i narady, pryczym hety hrupy swaracca i nawat bjucca miż saboj.</br> {{gap|1.5em}}Skora buduć nowyje wybary u parlament.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Portugalii'''</span> ŭłaść hasudarstwa nachodzicca ǔ rukach socialistaŭ i ich rodnych dziadźkoŭ — masonaŭ. Hetaż usio ludzi, hatoryje lubiać kryczać ab roŭnaści i woli usiudy i wa ǔsim. Akazujecca <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> bo87eteo2iup4qcfknw2s6d23v0jstq 104 129783 300810 299207 2026-10-16T15:31:59Z RAleh111 4658 300810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>adnak, szto ichnaja roŭnaść i wola horsza badaj, czym inszaja niawola. Jany tak samo kryczać na ǔwieś świet, szto religija, wiera — heta prywatnaja recz kożnaho czaławieka i nichto da jaje ni pawinien mieszacca.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam jakżaż drenna jany wypaŭniajuć swajo hasła?! Skolki tam mukaŭ skołki ździeku nad tymi, chto nia jość takim biazbożnikam jak hety socialisty dy masony. Dyk treba wuczycca z hetaho ŭsiakamu, szto tolki tam moża być roŭnaść, bractwo i miłaśc, dzie pryświaczaja słońca nawuki Chrystusa, dzie karol i pan i żabrak stanowiacca pobacz prad adnym aŭtaram i pryjmajuć z ruk taho samaho ksiandza adnaho i taho samaho Boha — Chrystusa ŭtajonaho ŭ kusoczku chleba. Dzie koleczy ŭ inszym miejscu hetaj roŭności i woli nimasz i być nia moża.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Meksyku'''</span> jeszcze ŭsio nie ŭcihła poŭstańnie. Nidaŭna paŭstancy byli razbity, pry czym ich zhinuło kala 2 tysiacz.</br> {{gap|1.5em}}Ale hetaż nie aposznije i jeszcze chto wiedaja, skolki tam ludzkoj krywi pralijecca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Niamieczczyny.'''</span> Niamieczczyna składajecca z mnohich bolszych i mienszych czascin, majuczych swaich karaloŭ, hercohaŭ abo hrafoŭ a nad usimi staić karol Pruski Wilhelm II. Hety karol chacieŭby usie narody jakije należać da Niamieczczyny kanieczna pierarabić na niemcaŭ. Szmat pieranosiać ad jaho palityki palaki s tej czaści Polszczy, szto papała pad Niamieczczynu. Im tam niamożna biez pazwaleńnia palicyi wybudawać sabie chaty na ŭłasnaj ziamli. Jość nawat prawo prymusowaho wykupu dwaroŭ ad polskich abywatelaŭ i ŭ minułym hadu try dwary hetkim paradkam adabrali ad palakaŭ. Dziaciej ich katujuć, jak błahi pastuch skacinu za kożnaje słowo, skazanaje pa polsku u szkole i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Jość kraina Alzacija, katoruju niemcy zawajawali ad francuzaŭ. Narod tam francuski i jamu prychodzicca ciarpieć moża bolej, czym palakam. Tudy pasyłajuć czynoŭnikaŭ i aficeraŭ takich katoryje ŭ rozny sposab kryŭdziać i drażniać miejscowuju ludnasć. Nidaŭna parucznik Forster tak razdrażniŭ u horadzie Sawerne narod, szto toj staŭ jaho na wulicach wytykać palcami, a jon tady sumyśla chadziŭ z sałdatami pa wulicach i zahadawaŭ stralać kożnaho, chto budzie jaho pakazywać. Kali hetak zabili niekolki czaławiek, dyk narod staŭ sabiracca ŭ hrumadki i naradżacca, szto rabić. Tady pałkoŭnik Rojter paszoŭ z sałdatami razhaniać narod, pryczym kaho dałosia chapali i zapirali ŭ sklapy pry kazarmach. Aficer Szat hnaŭsia za ludźmi aż u kwatery, wyłamywaŭ tam dźwiery i zabiraŭ ludziej dy adstaŭlaŭ u sklapy…</br> {{gap|1.5em}}Choć dziela ludzkoha woka uniałasia za pakryŭdzanych wyszejszaja ŭłaść i toj połk pierawiali ŭ druhi horad, a aficeraŭ addali pad sud. Ale… na sudzie ich usich apraŭdali… Woś jakaja sprawiedliwaść panuja na świecie. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Jak treba daic karoǔ?</center> </div> {{gap|1.5em}}Czuć ni na ŭsiej Biełarusi pa haspadaroch wiaskowych można czasta baczyć mnoha papsutych karoŭ; pryczyna hetamu woś jakaja — niaŭmiełaje dajeńnie. Pry hetym my jeszcze baczym, szto ad nieŭmiełaho i niŭważnaho dajeńnia psujucca lepszyja karowy ŭ stadzie. Adnym słowam skazać, szto pry pierachodzia ad niŭmiełahó dajeńnia, k bolsz umiełamu, my baczym, szto udoj pawyszajecca, i pracent śmiatany ŭ mleku prybywaja; choć karoŭ my kormim adnym i tym ża kormam i stolki jaho dajom. Z hetych słoŭ my baczym, jakoje znaczeńnie maja ŭ haspadarcy umiełaja dajeńnia.</br> {{gap|1.5em}}Hetak sama czasta prychodzicca czuć narakańnia naszych haspadyń na skoraja zakisańnie i psućcio mleka, najczaściej letam. Bywaja nawat aż hetak, szto haspadynia niaŭspieja mleka pacadzić, a jano ŭżo zsiadzicca. I tady narekajuć na karoŭ, leczuć usiakimi lekarstwami i czasta bywaja, szto pa hetkich lekach karowa napraŭdu chwareja. Tut winawata ni karowa, ale haspadynia. Czasta my widzim, jak idzie haspadynia daić karowu; niasieć jana dajonku draŭnianuju paczarniełuju, jak z wierchu tak i ŭ siaredzinie, a kab pryszłosia paniuchać u hetuju dajonku, to my paczulib wielmi prykry zapach, wiedama draŭnianaia pasudzina, a czysta wymyć nima czasu; jak zimoj jeszcze, to jak niebudź, a jak letam raboty mnoha treba na poli pracawać, nad dajonkaj czasu nia ciorci; dyk woś znaczycca dajonka i śmiardzić hniłym małakom. Paczynaja haspadynia daić karowu; wymia budzia brudnaje ŭ karowy, a da taho jeszcze my baczym, szto ruki ŭ dajelszczycy jeszcze brudniejszyja i hetkija ruki zmaczawaja mlekam, abo saŭsim napluje<section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> 6wxejjfdigenladt8aw69n5i6dky2cw 104 129788 300811 299222 2026-10-16T15:34:44Z RAleh111 4658 300811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>heta znaczycca kab było sliżczej daić i paczynaja cyrkać dwumia palcami; hetym czasam pakul padoja karowu u mleku abmyja ruki swaje i cycki karowy. Dyk woś hetyja brudy i pamahajuć mleku skisać bez pary.</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś znaczycca kali kala mleka budzim chadzić niachajliwa nikoli mleka dobraha mieć nia budzim dziela hetaho mleka kiśnia bez pary i smak u im użo niejki dziki śmiardziuczy, a ni raz nawat at hetkaho mleka i ludzi chwarejuć, a najbolsz dzieci. A mleka dobraje skisaja pawoli i ŭ jom kwas budzia pryjemny i jano smacznaje i wialmi karystnaje dla ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Treba na sam pierod dajonku dreŭnianuju zamianić na cynkawaju. Dajonku cynkawaju skora można wymyć i wymywajecca jana czysta ni jaki brud ni astajecca, a da taho i mocnaja i nia doraha kasztuja. Pierad dojkaj zaŭsiady treba ruki wymyć; wymyǔszy ruki i wymia daić treba nia hetak, jak u nas dojuć dwuma palcami ciahajuczy karowie cycku; hetkaja dojka karowi wielmi balić i psujucca cycki. Ciapier jość sposab dajeńnia wielmi dobry za hranicaj użo daŭno hetak dojuć: biaruć cycku ŭsiej rukoj a tady sciskajuć piersz pa każnym palcam, a tady i ŭsimi druhimi pa czarodzi z hary u doł, dyk mleka i lijecca.</br> {{gap|1.5em}}Znaczyć ciahać, jak u nas robiać nia treba.</br> {{gap|1.5em}}Hetki sposab dajeńnia s paczatku pakażycca trudnym wiadoma ruka ni ǔłożanaja, ale jak nawuczysia hetak daić, dyk i karowi budzia wielmi dobra, bo cycki niraściahajucca i ni psujucca i ruki dojcy ni balać i skora doicca. Hetki sposab dajeńnia powialiczywaja ǔdoj mleka. {{справа|''Jazep Szpet.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zaćmieńnie słonca ǔ 1914 hadu.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Wielmi redkaje i cikawaje zjawisko niabieskaje budzie 7–8 sierpienia. Heta budzie poǔnaje zaćmieńnie słonca. Zusim nia budzie widać słonca z prastreni kala 180 wiorstaǔ szyrynioj a zdalszych miejscaǔ buduć widać bierahi słonca i czym dalej, tym bolszyje. Siaredzina pojasa zaćmieńnia projdzie praz Ryhu, Wilniu, Minsk, Kijeǔ, Elizawiethrad i Teodoziju. Dla nawukowaho abhladu hetało zjawiska pryjeduć u Rasieju wuczonyje aż z Ameryki. Ale jak czasami zdarycca dzień pachmurny, dyk nichto niczoha cikawaho niubacza. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}5) Stajać wiły, a na wiłach kałoda na kałodzie lażyć bomba, a na jej les raście.</br> {{gap|1.5em}}6) Maleńki kruhleńki, a każnamu mileńki. </div> <center>''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1914/4|№ 4-ym]].</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razchadki da [[Biełarus (1913)/1914/2|№ 2-ho]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}3. Naboj u strelbie. 4. Wienik. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Budzie świata, budzie i chleba.</br> {{gap|1.5em}}Słuchaj ludziej i swoj rozum miej. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Najhorszaj pahardy wart toj, chto stydajecca swaich backoǔ i ich mowy. </div> <section end="Dumki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''{{разьбіўка|Żarty}}.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Jak maiszsia Jazep?</br> {{gap|1.5em}}— Niczewo, kak ty?</br> {{gap|1.5em}}— Sztoż heta, baczu ty użo baćkauskaj mowy zabyǔsia.</br> {{gap|1.5em}}— Nie magu na dwuch jazykach razgowarywać.</br> {{gap|1.5em}}— Biednyż ty, tawarysz, kali majesz tak ciesnuju haławu, szto i dzwioch mowaǔ zmiaścić ni zdaleje. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Sałdat i aficer.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Wasza błaharodzie, pazwolicie wam padziakawać, szto wy mianie wyratawali ad śmierci.</br> {{gap|1.5em}}— Hetaż jakim sposabam?</br> {{gap|1.5em}}— A jak wy uciekali z pola bitwy, dyk i ja ǔśled, nu i wyratawaǔsia hetak. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-mu ks. Hołoŭni'''</span> ŭ Jeznie. Za dobraje życzeńnie szczyra dziakujem, daj Boże kab hetak stałosia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-mu ks. W. Klammu.'''</span> Za spryjańnie „Biełarusu“ serdeczna dziakujem, daj Boże kab takich pryjacielaŭ mieli my sotki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu K. Szymko'''</span> z Udziełu. Usie naszy abiecanki buduć spoŭniany. Kalandar wysyłajecca razam z hetym № „Biełarusa“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu Hu—wiczu'''</span> u Zadworcach. Pieśni nabożnyja u kalendary byli dawany u duchoŭnuju aprobatu, ale jaje nie dastali. Dziela hetaho nia można ich piejać u kaściele i jak madlitwu, adnak można piejać u chacie abo chodziaczy z hwiezdaj ci z Alalujaj i t. d. Za heta hrechu być nia może. Zhadżajemsia z Wami, szto piarekład ich nie taki dobry, jakoho treba byłob dla światych pieśniaŭ. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/><div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 33coj8708b7eqz29xq1xc1t1krgcchl 300812 300811 2026-10-16T15:46:55Z RAleh111 4658 300812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>heta znaczycca kab było sliżczej daić i paczynaja cyrkać dwumia palcami; hetym czasam pakul padoja karowu u mleku abmyja ruki swaje i cycki karowy. Dyk woś hetyja brudy i pamahajuć mleku skisać bez pary.</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś znaczycca kali kala mleka budzim chadzić niachajliwa nikoli mleka dobraha mieć nia budzim dziela hetaho mleka kiśnia bez pary i smak u im użo niejki dziki śmiardziuczy, a ni raz nawat at hetkaho mleka i ludzi chwarejuć, a najbolsz dzieci. A mleka dobraje skisaja pawoli i ŭ jom kwas budzia pryjemny i jano smacznaje i wialmi karystnaje dla ludziej.</br> {{gap|1.5em}}Treba na sam pierod dajonku dreŭnianuju zamianić na cynkawaju. Dajonku cynkawaju skora można wymyć i wymywajecca jana czysta ni jaki brud ni astajecca, a da taho i mocnaja i nia doraha kasztuja. Pierad dojkaj zaŭsiady treba ruki wymyć; wymyǔszy ruki i wymia daić treba nia hetak, jak u nas dojuć dwuma palcami ciahajuczy karowie cycku; hetkaja dojka karowi wielmi balić i psujucca cycki. Ciapier jość sposab dajeńnia wielmi dobry za hranicaj użo daŭno hetak dojuć: biaruć cycku ŭsiej rukoj a tady sciskajuć piersz pa każnym palcam, a tady i ŭsimi druhimi pa czarodzi z hary u doł, dyk mleka i lijecca.</br> {{gap|1.5em}}Znaczyć ciahać, jak u nas robiać nia treba.</br> {{gap|1.5em}}Hetki sposab dajeńnia s paczatku pakażycca trudnym wiadoma ruka ni ǔłożanaja, ale jak nawuczysia hetak daić, dyk i karowi budzia wielmi dobra, bo cycki niraściahajucca i ni psujucca i ruki dojcy ni balać i skora doicca. Hetki sposab dajeńnia powialiczywaja ǔdoj mleka. {{справа|''Jazep Szpet.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zaćmieńnie słonca ǔ 1914 hadu.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Wielmi redkaje i cikawaje zjawisko niabieskaje budzie 7–8 sierpienia. Heta budzie poǔnaje zaćmieńnie słonca. Zusim nia budzie widać słonca z prastreni kala 180 wiorstaǔ szyrynioj a zdalszych miejscaǔ buduć widać bierahi słonca i czym dalej, tym bolszyje. Siaredzina pojasa zaćmieńnia projdzie praz Ryhu, Wilniu, Minsk, Kijeǔ, Elizawiethrad i Teodoziju. Dla nawukowaho abhladu hetało zjawiska pryjeduć u Rasieju wuczonyje aż z Ameryki. Ale jak czasami zdarycca dzień pachmurny, dyk nichto niczoha cikawaho niubacza. </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}5) Stajać wiły, a na wiłach kałoda na kałodzie lażyć bomba, a na jej les raście.</br> {{gap|1.5em}}6) Maleńki kruhleńki, a każnamu mileńki. </div> <center>''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1914/4|№ 4-ym]].</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Razchadki da [[Biełarus (1913)/1914/2|№ 2-ho]].</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}3. Naboj u strelbie. 4. Wienik. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Budzie świata, budzie i chleba.</br> {{gap|1.5em}}Słuchaj ludziej i swoj rozum miej. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Dumki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Najhorszaj pahardy wart toj, chto stydajecca swaich backoǔ i ich mowy. </div> <section end="Dumki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''{{разьбіўка|Żarty}}.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Jak maiszsia Jazep?</br> {{gap|1.5em}}— Niczewo, kak ty?</br> {{gap|1.5em}}— Sztoż heta, baczu ty użo baćkauskaj mowy zabyǔsia.</br> {{gap|1.5em}}— Nie magu na dwuch jazykach razgowarywać.</br> {{gap|1.5em}}— Biednyż ty, tawarysz, kali majesz tak ciesnuju haławu, szto i dzwioch mowaǔ zmiaścić ni zdaleje. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Sałdat i aficer.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}— Wasza błaharodzie, pazwolicie wam padziakawać, szto wy mianie wyratawali ad śmierci.</br> {{gap|1.5em}}— Hetaż jakim sposabam?</br> {{gap|1.5em}}— A jak wy uciekali z pola bitwy, dyk i ja ǔśled, nu i wyratawaǔsia hetak. </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:200%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-mu ks. Hołoŭni'''</span> ŭ Jeznie. Za dobraje życzeńnie szczyra dziakujem, daj Boże kab hetak stałosia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-mu ks. W. Klammu.'''</span> Za spryjańnie „Biełarusu“ serdeczna dziakujem, daj Boże kab takich pryjacielaŭ mieli my sotki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu K. Szymko'''</span> z Udziełu. Usie naszy abiecanki buduć spoŭniany. Kalandar wysyłajecca razam z hetym № „Biełarusa“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu Hu—wiczu'''</span> u Zadworcach. Pieśni nabożnyja u kalendary byli dawany u duchoŭnuju aprobatu, ale jaje nie dastali. Dziela hetaho nia można ich piejać u kaściele i jak madlitwu, adnak można piejać u chacie abo chodziaczy z hwiezdaj ci z Alalujaj i t. d. Za heta hrechu być nia może. Zhadżajemsia z Wami, szto piarekład ich nie taki dobry, jakoho treba byłob dla światych pieśniaŭ. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/><div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 3250tbbhaqmx9bn2i3j5doqsow1g51l 104 129814 300657 299276 2026-10-16T12:20:56Z Gleb Leo 2440 300657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Z"/>{{gap|1.5em}}Jany paznali ludziej, baczyli i czytali ab lepszym żyćci, nichaj że iduć ŭ narod, szyraczy ŭsiudy ideju supolnaj hramadzianskaj pracy, nichaj praświeczajuć i nawuczajuć narod, jak maje zakładać chaŭrusnyja kramy i tawarystwy, nichaj siłaju swaho znańnia pakażuć, szto można zrabić dla palapszeńnia żyćcia bratoŭ swaich.</br> {{gap|1.5em}}Jany pawinny szyryć swaje dumki miż narodam praz hazety i kniżki, jany pawinny dzialicca dumkami swaimi praz wusnaje i drukawanaje słowa, jany pawinny ŭsio rabić, kab wyrwać swaho brata s ciemry i pakazać jamu darohu da lepszaho żyćcia.</br> {{gap|1.5em}}Daroha heta użo prałożana za hranicaj; jana tam ścielicca hładka i prywolna, jana pawinna pryjści i da nas — a pryjdzie tolki praz praświetu, bo jana wuczyć taho, czaho sam czaławiek uhledzieć nia moża.</br> {{gap|1.5em}}To za rabotu, światlejszyja syny Biełarusi, czym chutczej za rabotu, bo niwa pracy naszaj wialikaja, a ralla na joj ciażkaja, pojdziem ŭsie, dzie chto jość, u narod z wusnym abo drukawanym słowam, pojdziem niasuczy wysoka nasz świetacz narodny, idziom i razpalajmo miłaść da ŭsiaho rodnaho, adchilajmo zasłonu z wocz pakazywajuczy na jaho addzielnuju narodnaść, na jaho histarycznuju minuczynu i na jaho kaliś słaŭnuju mowu — nichaj paznaja, ''chto jon'', nichaj ''pakachaja swajo i paważaja czużoje'', — Idziom siejuczy dumki a sposabach palepszeńnia żyćcia jaho, ukreplajma sercy z razbitaj nadziejaj i wieraj, idziom z hromkim kliczem: U pierod, braty Biełarusy, ŭ pierod!</br> {{gap|1.5em}}Nichaj każny da kaho dojdzie klicz hety, ŭstanie, raczchniecca i chopicca za spulnuju pracu, nichaj adazwiecca mahucza, kab ŭsiudy czutna było, szto ŭstaje spaŭszaja ad mnohich stalecciaŭ nacija.</br> {{gap|1.5em}}U pierod, tyje, katoryje nie śpiać użo, katoryje ŭžo rabudzilisia, ale katorych świadomaść ni maja jeszcze mocnaho, szyrokaho razmachu!..</br> {{gap|1.5em}}U pierod ŭsie, kamu doraha sprawa narodnaho prabudżeńnia i jaho doli — ŭ pierod!</br> {{gap|1.5em}}Praciahni ruku swajmu bratu, stań pry im placzo ŭ placzo, budź apiryszczam i pomocaj jabo, wiadzi darohaj praŭdy, miłaści, jednańnia i ludzkaści — wiadzi… swietły bracie — wiadzi… da swiatła, da praŭdy, da Boha…</br> {{gap|1.5em}}Z wieraj, nadziejaj, miłaściu idzi ŭpierod i paświaci swaje siły i żyćcio „Z Boham dla narodu“. {{справа|''Ryhor Klonowicz.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Z"/> <section begin="Wasilok"/><div style="margin-bottom:-1.5em; margin-top:0.5em; font-family:Cambria;"> {{c|''Wasilok.|памер=250%}} </div> <center>{{fine|Pamiaci Janki Mamysza<ref>Janka Mamysz kleryk Pieciarburskaj seminaryi pisaǔ wierszy pa biełarusku i pierakłaǔ hadzinki da N. M. Boskaj na naszu mowu. Wierszy padpisawaǔ wydumanym prozwiszczam Wasil Wasilok.</ref></br>(Wasila Wasilka).}}</center> <center>{{fine|U hadaǔszczynu jaho śmierci 8/I 1913.}}</center> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} {{gap|2em}}''U żytcy wasilok</br> {{gap|2em}}''Swoj rajok razchiliǔ</br> {{gap|2em}}''I krasoju zdalok</br> {{gap|2em}}''Ǔzrok ludzki wiesialiǔ.</br> ''Pach naǔkruh razliwaǔ,</br> ''Rosy świetłyja piǔ,</br> ''I swoj kielich chawaǔ</br> ''Ǔ huszczary sonnych niǔ.</br> {{gap|2em}}''Nad im pczołka huła</br> {{gap|2em}}''I czmialok marmataǔ,</br> {{gap|2em}}''Jak, uzlohszy s ziała</br> {{gap|2em}}''Miod sałodki smaktaǔ.</br> ''Matylok tut skrydłom</br> ''Trapiataǔsia niraz</br> ''I kamar pachu ǔ jom</br> ''Napiwaǔsia padczas.</br> {{gap|2em}}''Wabiǔ hetak k sabie</br> {{gap|2em}}''Charastwom i dziaciej,</br> {{gap|2em}}''Szto czasta u hulbie</br> {{gap|2em}}''Poǔny mar i nadziej,</br> ''U wiasielli iszli</br> ''Praz pala ǔ wasilki</br> ''Rwali ǔ życie j wili</br> ''Na hałowy wianki.</br> {{gap|2em}}''Tak u zieleni niǔ</br> {{gap|2em}}''Wasilok ros i śpieǔ</br> {{gap|2em}}''I na słonajku śniǔ</br> {{gap|2em}}''Jak na świecie żyć mieǔ.</br> ''Aż nadwosień jak raz</br> ''Sierp zubom skryhanuǔ,</br> ''I ćwiatok poǔny kras</br> ''U ściabli padatnuǔ</br> {{gap|2em}}''S żmieniaj żyta ǔ snapok</br> {{gap|2em}}''Zachawaǔsia u mih,</br> {{gap|2em}}''Krasunok-wasilok,</br> {{gap|2em}}''I na wiek tak zacich.</br> ''S toj pary ǔzrok ludzki</br> ''Ni wiasielić ćwiatok,</br> ''Ani pszczołki, czmialki</br> ''Nie biaruć tut miadok.</br> {{gap|2em}}''Tolki smutna styrczać</br> ''Na arżyszczy tych niǔ</br> ''Pni, dy wietry hudziac:</br> ''„Wasilok tutka ćwiǔ!“</br> {{водступ|-2|em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br> {{gap|2em}}''Tak jak krasku ściała</br> {{gap|2em}}''Śmierć Ciabie, Pieśniarok,</br> {{gap|2em}}''I ad nas adniała,</br> {{gap|2em}}''Małady Huślarok!</br> <section end="Wasilok"/><noinclude></noinclude> fc9xbv1jsqklmb0zyigec9rg60p72n4 300813 300657 2026-10-16T15:49:58Z RAleh111 4658 300813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Z"/>{{gap|1.5em}}Jany paznali ludziej, baczyli i czytali ab lepszym żyćci, nichaj że iduć ŭ narod, szyraczy ŭsiudy ideju supolnaj hramadzianskaj pracy, nichaj praświeczajuć i nawuczajuć narod, jak maje zakładać chaŭrusnyja kramy i tawarystwy, nichaj siłaju swaho znańnia pakażuć, szto można zrabić dla palapszeńnia żyćcia bratoŭ swaich.</br> {{gap|1.5em}}Jany pawinny szyryć swaje dumki miż narodam praz hazety i kniżki, jany pawinny dzialicca dumkami swaimi praz wusnaje i drukawanaje słowa, jany pawinny ŭsio rabić, kab wyrwać swaho brata s ciemry i pakazać jamu darohu da lepszaho żyćcia.</br> {{gap|1.5em}}Daroha heta użo prałożana za hranicaj; jana tam ścielicca hładka i prywolna, jana pawinna pryjści i da nas — a pryjdzie tolki praz praświetu, bo jana wuczyć taho, czaho sam czaławiek uhledzieć nia moża.</br> {{gap|1.5em}}To za rabotu, światlejszyja syny Biełarusi, czym chutczej za rabotu, bo niwa pracy naszaj wialikaja, a ralla na joj ciażkaja, pojdziem ŭsie, dzie chto jość, u narod z wusnym abo drukawanym słowam, pojdziem niasuczy wysoka nasz świetacz narodny, idziom i razpalajmo miłaść da ŭsiaho rodnaho, adchilajmo zasłonu z wocz pakazywajuczy na jaho addzielnuju narodnaść, na jaho histarycznuju minuczynu i na jaho kaliś słaŭnuju mowu — nichaj paznaja, ''chto jon'', nichaj ''pakachaja swajo i paważaja czużoje'', — Idziom siejuczy dumki a sposabach palepszeńnia żyćcia jaho, ukreplajma sercy z razbitaj nadziejaj i wieraj, idziom z hromkim kliczem: U pierod, braty Biełarusy, ŭ pierod!</br> {{gap|1.5em}}Nichaj każny da kaho dojdzie klicz hety, ŭstanie, raczchniecca i chopicca za spulnuju pracu, nichaj adazwiecca mahucza, kab ŭsiudy czutna było, szto ŭstaje spaŭszaja ad mnohich stalecciaŭ nacija.</br> {{gap|1.5em}}U pierod, tyje, katoryje nie śpiać użo, katoryje ŭžo rabudzilisia, ale katorych świadomaść ni maja jeszcze mocnaho, szyrokaho razmachu!..</br> {{gap|1.5em}}U pierod ŭsie, kamu doraha sprawa narodnaho prabudżeńnia i jaho doli — ŭ pierod!</br> {{gap|1.5em}}Praciahni ruku swajmu bratu, stań pry im placzo ŭ placzo, budź apiryszczam i pomocaj jabo, wiadzi darohaj praŭdy, miłaści, jednańnia i ludzkaści — wiadzi… swietły bracie — wiadzi… da swiatła, da praŭdy, da Boha…</br> {{gap|1.5em}}Z wieraj, nadziejaj, miłaściu idzi ŭpierod i paświaci swaje siły i żyćcio „Z Boham dla narodu“. {{справа|''Ryhor Klonowicz.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Z"/> <section begin="Wasilok"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Wasilok.</center> </div> <center>{{fine|Pamiaci Janki Mamysza<ref>Janka Mamysz kleryk Pieciarburskaj seminaryi pisaǔ wierszy pa biełarusku i pierakłaǔ hadzinki da N. M. Boskaj na naszu mowu. Wierszy padpisawaǔ wydumanym prozwiszczam Wasil Wasilok.</ref></br>(Wasila Wasilka).}}</center> <center>{{fine|U hadaǔszczynu jaho śmierci 8/I 1913.}}</center> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} {{gap|2em}}''U żytcy wasilok</br> {{gap|2em}}''Swoj rajok razchiliǔ</br> {{gap|2em}}''I krasoju zdalok</br> {{gap|2em}}''Ǔzrok ludzki wiesialiǔ.</br> ''Pach naǔkruh razliwaǔ,</br> ''Rosy świetłyja piǔ,</br> ''I swoj kielich chawaǔ</br> ''Ǔ huszczary sonnych niǔ.</br> {{gap|2em}}''Nad im pczołka huła</br> {{gap|2em}}''I czmialok marmataǔ,</br> {{gap|2em}}''Jak, uzlohszy s ziała</br> {{gap|2em}}''Miod sałodki smaktaǔ.</br> ''Matylok tut skrydłom</br> ''Trapiataǔsia niraz</br> ''I kamar pachu ǔ jom</br> ''Napiwaǔsia padczas.</br> {{gap|2em}}''Wabiǔ hetak k sabie</br> {{gap|2em}}''Charastwom i dziaciej,</br> {{gap|2em}}''Szto czasta u hulbie</br> {{gap|2em}}''Poǔny mar i nadziej,</br> ''U wiasielli iszli</br> ''Praz pala ǔ wasilki</br> ''Rwali ǔ życie j wili</br> ''Na hałowy wianki.</br> {{gap|2em}}''Tak u zieleni niǔ</br> {{gap|2em}}''Wasilok ros i śpieǔ</br> {{gap|2em}}''I na słonajku śniǔ</br> {{gap|2em}}''Jak na świecie żyć mieǔ.</br> ''Aż nadwosień jak raz</br> ''Sierp zubom skryhanuǔ,</br> ''I ćwiatok poǔny kras</br> ''U ściabli padatnuǔ</br> {{gap|2em}}''S żmieniaj żyta ǔ snapok</br> {{gap|2em}}''Zachawaǔsia u mih,</br> {{gap|2em}}''Krasunok-wasilok,</br> {{gap|2em}}''I na wiek tak zacich.</br> ''S toj pary ǔzrok ludzki</br> ''Ni wiasielić ćwiatok,</br> ''Ani pszczołki, czmialki</br> ''Nie biaruć tut miadok.</br> {{gap|2em}}''Tolki smutna styrczać</br> ''Na arżyszczy tych niǔ</br> ''Pni, dy wietry hudziac:</br> ''„Wasilok tutka ćwiǔ!“</br> {{водступ|-2|em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br> {{gap|2em}}''Tak jak krasku ściała</br> {{gap|2em}}''Śmierć Ciabie, Pieśniarok,</br> {{gap|2em}}''I ad nas adniała,</br> {{gap|2em}}''Małady Huślarok!</br> <section end="Wasilok"/><noinclude></noinclude> ltbjov131dosdjr2wfleivhbq8e4j5m 104 129819 300814 299282 2026-10-16T16:45:43Z RAleh111 4658 300814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="U"/>{{перанос канец|dwanac|cać}} małajcoŭ, jany i dali mnie dukatuŭ, dukatami napoŭnili miaszok.</br> {{gap|1.5em}}— A nie raisz ty mnie, siastryca, kab i ja tudy paszła?</br> {{gap|1.5em}}— Wiadoma, idzi siastryca!</br> {{gap|1.5em}}I sarwałasia starucha, i pabiehła ǔ les, i najszła małajcoŭ i prywitałasia z imi piekna.</br> {{gap|1.5em}}— Adkul że heta ty tut uziałasia, babula?</br> {{gap|1.5em}}— Pryszła szukać apału. Bo jak nastaŭ hety niaznosny studzień, dyk jak wisz nie maju adpaczynku, bo muszu tut nawit pa baroch mazalicca i ciahacca za chworastami na padpałku.</br> {{gap|1.5em}}— A katoryż heta miesiac najlepszy? Spytalisia małajcy.</br> {{gap|1.5em}}— A nichaj ich usich licha woźmieć, — adkazywaje, — bo ǔsie błahije, ǔsie niczoho nie warty!</br> {{gap|1.5em}}— A na szto heta tabie miaszok?</br> {{gap|1.5em}}— Na chworast jaho maju.</br> {{gap|1.5em}}— Pakaży.</br> {{gap|1.5em}}I biaruć ad jaje miaszok i adchodziuć da szczeliny, napaŭniajuć jaho aż da bierahoŭ hadami, wużakami, źmiejami. Miaszok zawiazali, addali starusie.</br> {{gap|1.5em}}— Starucha, każuć, — hladzi nie atczyniaj miaszka pakul da domu dajdziesz.</br> {{gap|1.5em}}— Dobra, dobra, — tak i zrablu.</br> {{gap|1.5em}}Uziała miaszok i śpiaśzyć da chaty. Uwajszła, dźwiery i wokny pozaczyniała, kab jej chto nie pieraszkodziǔ jak pacznie dukaty liczyć. Admykaić miaszok, a tut — szur! szur! szur! wyskaczyli hadziny, wużaki i źmieji, kinulisia na staruchu, uszczamili jaje ŭ swaje krużaliny, dziaruć dy żaruć, aż zastalisia ad staruchi tolki kości.</br> {{gap|1.5em}}— Niahoz heta praŭda? Praŭda, niepraŭda — ruczacca nia budu, bo nia widzieŭ, szto ad staruchi tolki kości zastalisia. Ale taja praŭda i za tuju ruczajusia, szto ǔsie miesiacy dobryje, choć i nie padabalisia druhoj starusie. {{справа|''Tłumaczyǔ P. P.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="U"/> <section begin="Św"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria;"> <center>'''Św. Arkadyusz Mucz.</center> </div> {{gap|1.5em}}U trecim wieku chryścijanskaj wiery kali ǔ Rymskim hasudarstwie panawaŭ srohi Neron i pa ŭsich kutach swaho casrtwa zahadaŭ jon asobnym suddziam praśledawać i muczyć wyznaŭcaŭ Chrystusa u horadzi Cezarei żyŭ samy bahaty i najbolsz paważany ŭ horadzie, pan imieńniem Arkadyusz, szczyry chryścijanin. Prysłany ǔ Cezareju sudździa bolej druhich byŭ srohi i horsz inszych praśledawaŭ chryścijanaŭ. Arkadyusz pakinuŭ swoj dom i skryŭsia, kab lohkamysna ni narażacca na muki. Sudździaż zachacieŭ pierad usim zmusić adraczysia ad Chrystusa slaŭniejszych abywatelaŭ horadu i pasłaŭ sałdataŭ da Arkadyusza, kab jaho arysztawali i prywiali.</br> {{gap|1.5em}}Tyje nie najszoŭszy, kaho treba było, arysztawali jaho swajaka, katoraho sudździa zahadaŭ dzierżać u turmie, pakul nie znajdziecca Arkadyusz. Dawiedaŭszysia szto za jaho dzierżać u turmie i muczać jaho swajaka, Arkadyusz achwiarawaŭsia Bohu i pajszoŭ sam da sudzi. Hety abiecaŭ i swajaka wypuścić s turmy i jamu ni rabić nijakaj kryǔdy, aby jon tolki złażyǔby achwiaru pahanskim bałwanom. Arkadyusz atkazaǔ, szto chryścijanin żyje tolki ŭ Chrystusie, a kali i ŭmiraja za jaho, dyk śmierć hetu pryjmaja za najlepszy zysk. Razzławany takim atkazam sudździa zahadaŭ jaho muczyć jak najciażej. Tady katy stali adrazać muczaniku sustawu za sustawaj s palcaŭ na rukach, paśla roŭna łokcia i ŭ kancy roǔna placza.</br> {{gap|1.5em}}Paadrazaŭszy hetak pa czastca abiedźwie ruki, jany tak sama ad sustawy da druhoj adrazali jamu i nohi. A ǔsio heta rabili pawoli, kab daŭżej muczyǔsia i bolej ciarpieǔ.</br> {{gap|1.5em}}A światy Arkadyusz nia wydaŭ słowa skarhi ni jenku, tolki maliǔsia za praśledawacielaŭ i zaachwoczywaŭ byǔszych pry tym chryścijan da wytrywałaści, a pahancaŭ — da paznańnia Chrystusa, katory jość praŭdziwym Boham, szto płacić wiecznym u niebie szczaściam za ŭsiakaje ciarpieńnie, jakoje chtokoleczy pieraniasie ǔ żyćci dziela Jaho Imieńnia.</br> {{gap|1.5em}}Widziaczy takija straszennyja muki nawat pahancy stali hołasna narakać na sudździu i nie mahli zdzierżycca ad płaczu. Dyk tyranin heny, bajuczysia buntu zahadaŭ razrezać muczaniku żywot i wyciahnuć ǔnutrenaści, a tady ǔżo i zusim dabili. Heta zdaryłosia 18 studnia 250 hodu.</br> {{gap|1.5em}}Prypaminajuczy hetakuju stałaść u wiery św. mucz. Arkadyusza treba i nam pastanawić sabie mocna i nie zważajuczy ni na szto dzierżacca nawuki naszaj światoj wiery. A choć nas i nie muczać u tak straszenny sposab, usioż-tki my możem zasłużyć na wiecznaje szczaście ŭ niebie. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Św"/><noinclude></noinclude> co40ta06cdyjwd4g92q1mxkvoqb2l73 104 129824 300815 299288 2026-10-16T16:48:00Z RAleh111 4658 300815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Z"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Słuckaho paw.'''</span> Minskaj hub. U naszaj akolicy wieczar prad Nowym Hodam zawiecca: „''Szczadrym wieczaram''“. U hety wieczar maładziaż — chłopcy, a czasam i dziaŭczaty chodziać z hwiezdaj na 12 rahoŭ, rahi hety abklejany roznakalornaj papieraj; u siaredzinie hwiezdy ŭpraŭlany abraz Bożaho naradzeńnia i prad im haryć świeczka. Kampanija hetaj maładzieży zawiecca szczadrawalnikami. Jany majuć z saboj harmonik i bubion, a czasam i skrypku. Adziajucca u prostuju adzieżu i zbirajecca ich kala 12. Tady iduć da kahokoleczy pad akno i pytajuć:</br> {{gap|1.5em}}„''Szczadry wieczar — dobry wieczar, szczadry wieczar — dobry wieczar, szczadry wieczar — dobry wieczar — ci spiewać, ci prosza tak kalady dać, ale tak nichto ni daje, a za pracu i Boh pamahaja''“.</br> {{gap|1.5em}}Tady haspadar ci haspadynia atkazuje: „''Spiewajcia''“. Szczadrawalniki i piajuć woś jakuju pieśniu: <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{gap|2em}}''Nieba i ziemla, nieba i ziemla</br> {{gap|4em}}''Radosna spiewajuć,</br> {{gap|2em}}''Anioły ludziam, Anioły ludziam</br> {{gap|4em}}''Dziwa abwieszczajuć;</br> ''Chrystus radziǔsia, Boh abjawiǔsia,</br> {{gap|2em}}''Anioły hrajuć, cudna śpiewajuć,</br> {{gap|2em}}''Pastuszki witajuć, woł z asłom klenkajuć</br> {{gap|4em}}''U dzieciaci Boha znajuć.</br> {{gap|2em}}''Dziś u Betlejem, dziś u Betlejem</br> {{gap|4em}}''Dziǔnaja nawina</br> {{gap|2em}}''Praczysta Dziewa, praczysta Dziewa</br> {{gap|4em}}''Naradziła syna</br> ''Chrystus radziǔsia, Boh abjawiǔsia i t. d.</br> {{gap|2em}}''Maryja Dziewa, Maryja Dziewa</br> {{gap|4em}}''Dziciatko piastuja</br> {{gap|2em}}''I stary Jozep, i stary Jozep</br> {{gap|4em}}''Jahoż pialenguja</br> ''Chrystus radziǔsia i t. d.</br> {{gap|2em}}''I Karali try i Karali try</br> {{gap|4em}}''Z uschodu prybyli</br> {{gap|2em}}''Bohu dziciaci, Bohu dziciaci</br> {{gap|4em}}''Achwiary złażyli</br> ''Chrystus radziǔsia i t. d.</br> {{gap|2em}}''Blisnuło słonca, blisnuło słonca,</br> {{gap|4em}}''Słonca praǔdy wiecznaj</br> {{gap|2em}}''Nadzieja ludziam, nadzieja ludziam</br> {{gap|4em}}''Szczaśliwości wiecznaj.</br> ''Chrystus radziǔsia i t. d.</br> {{gap|2em}}''Prychodźcie każdy, prychodźcie każdy</br> {{gap|4em}}''Prywitać Jezusa</br> {{gap|2em}}''S czystaj duszoju, s czystaj duszoju</br> {{gap|4em}}''Wychwalać Chrystusa</br> ''Chrystus radziǔsia i t. d.</br> {{gap|2em}}''Budź pazdraǔlony i pachwalony</br> {{gap|4em}}''Miłaserny Panie!</br> {{gap|2em}}''Praz Twaju wolu bieda niadola.</br> {{gap|4em}}''Chaj ad nas adsłanie,</br> ''Chrystus radziǔsia. Boh abjawiǔsia,</br> {{gap|2em}}''Anioły hrajuć, cudna śpiewajuć.</br> {{gap|2em}}''Pastuszki witajuć</br> {{gap|2em}}''Woł z asłom klenkajuc,</br> {{gap|2em}}''U dziciaci Boha znajuć. {{block center/e}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Skonczyǔszy hetu pieśniu winszujuć:</br> {{gap|1.5em}}„Chrystus naradziǔsia, ŭ jaślach pałażyŭsia. Hwiezda prad Im swiaciła. Pa jej pryszli try Karali i try dary pryniaśli, kadzidła, miru i zołata. Winszujem pana haspadara: daj Boże druhoha hodu dażdać u zdaroǔi i szczaści“. Haspadar wynosić kaǔbasy i druhija reczy. {{справа|''W. M.{{gap|1.5em}}}} <section end="Z"/> <section begin="Horadna"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna'''</span> 6-ho studnia kaścioł farny u Hrodnie byǔ świedkami sumnaj chwili. Ksiondz dziekan Juljan Ellert mieŭ aposzniuju nawuku, paśla katoraj staŭ dziakawać parachwijanam za ǔsio, szto ad ich mieŭ praz ŭwieś 25 hadowy czas swajej tut bytnaści, pierapraszaŭ za ǔsio, szto moh zrabić im prykraho, zapaŭniǔ ich ab swajej da ich miłaści i prasiŭ ab madlitwu. Narod katoraho sabrałosia szmat u hołas zapłakaǔ. Bo zżyŭsia hety narod s ks. J. Ellertam, katory ad paczatku swaho kapłanstwa pracawaŭ usio u Hrodnie, s paczatku jak wikary, paśla jak kapelan szkołaŭ, probaszcz i dziekan. U szkołach jon wuczyǔ 20 hadoǔ, probaszczam i dziekanam byǔ 17 hadoǔ. Ks. El. byǔ usłużnym złaszcza dla prostaho narodu, dziela czaho hety narod najbolsz jaho i szkaduje. Jak szczyra-katalicki ksiondz jon nia służyć palityca endeckaj i prychilna hladzić na sprawu adradzeńnia biełarusaŭ. {{справа|''Sołoduch.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Horadna"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Paświanceńnie nowaj bazyliki.<ref>Bazylika — heta wialiki kaścioł.</ref></center> </div> {{gap|1.5em}}Nidaŭna u Rymje zakonczyli nowuju bazyliku, katoruju zbudawali na pamiatku jubileuszu nadańnia swabody kaściołu Chrystusa praz Rymskaho cezara Konstantyna Wialikaho u 313 hadu. Nowaja bazylika pastrojena ŭ tym miejscu, dzie Konstantyn zwajawaŭ swaho pahanskaho praciŭnika Meksenciusza pry Milwijskim maście. Wyhlad hetaj światyni padobny da druhich, daŭniejszych bazylikaŭ rymskich. Najbolej prypaminaje swaim wyhladam kaścioł św. Laurentia za murami. Paświencaŭ kardynał Kaseta.</br><section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> a5rrdwct85czk2y0tao9p0835eg6bsi 300817 300815 2026-10-16T16:50:07Z RAleh111 4658 300817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Z"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Słuckaho paw.'''</span> Minskaj hub. U naszaj akolicy wieczar prad Nowym Hodam zawiecca: „''Szczadrym wieczaram''“. U hety wieczar maładziaż — chłopcy, a czasam i dziaŭczaty chodziać z hwiezdaj na 12 rahoŭ, rahi hety abklejany roznakalornaj papieraj; u siaredzinie hwiezdy ŭpraŭlany abraz Bożaho naradzeńnia i prad im haryć świeczka. Kampanija hetaj maładzieży zawiecca szczadrawalnikami. Jany majuć z saboj harmonik i bubion, a czasam i skrypku. Adziajucca u prostuju adzieżu i zbirajecca ich kala 12. Tady iduć da kahokoleczy pad akno i pytajuć:</br> {{gap|1.5em}}„''Szczadry wieczar — dobry wieczar, szczadry wieczar — dobry wieczar, szczadry wieczar — dobry wieczar — ci spiewać, ci prosza tak kalady dać, ale tak nichto ni daje, a za pracu i Boh pamahaja''“.</br> {{gap|1.5em}}Tady haspadar ci haspadynia atkazuje: „''Spiewajcia''“. Szczadrawalniki i piajuć woś jakuju pieśniu: <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{gap|2em}}''Nieba i ziemla, nieba i ziemla</br> {{gap|4em}}''Radosna spiewajuć,</br> {{gap|2em}}''Anioły ludziam, Anioły ludziam</br> {{gap|4em}}''Dziwa abwieszczajuć;</br> ''Chrystus radziǔsia, Boh abjawiǔsia,</br> {{gap|2em}}''Anioły hrajuć, cudna śpiewajuć,</br> {{gap|2em}}''Pastuszki witajuć, woł z asłom klenkajuć</br> {{gap|4em}}''U dzieciaci Boha znajuć.</br> {{gap|2em}}''Dziś u Betlejem, dziś u Betlejem</br> {{gap|4em}}''Dziǔnaja nawina</br> {{gap|2em}}''Praczysta Dziewa, praczysta Dziewa</br> {{gap|4em}}''Naradziła syna</br> ''Chrystus radziǔsia, Boh abjawiǔsia i t. d.</br> {{gap|2em}}''Maryja Dziewa, Maryja Dziewa</br> {{gap|4em}}''Dziciatko piastuja</br> {{gap|2em}}''I stary Jozep, i stary Jozep</br> {{gap|4em}}''Jahoż pialenguja</br> ''Chrystus radziǔsia i t. d.</br> {{gap|2em}}''I Karali try i Karali try</br> {{gap|4em}}''Z uschodu prybyli</br> {{gap|2em}}''Bohu dziciaci, Bohu dziciaci</br> {{gap|4em}}''Achwiary złażyli</br> ''Chrystus radziǔsia i t. d.</br> {{gap|2em}}''Blisnuło słonca, blisnuło słonca,</br> {{gap|4em}}''Słonca praǔdy wiecznaj</br> {{gap|2em}}''Nadzieja ludziam, nadzieja ludziam</br> {{gap|4em}}''Szczaśliwości wiecznaj.</br> ''Chrystus radziǔsia i t. d.</br> {{gap|2em}}''Prychodźcie każdy, prychodźcie każdy</br> {{gap|4em}}''Prywitać Jezusa</br> {{gap|2em}}''S czystaj duszoju, s czystaj duszoju</br> {{gap|4em}}''Wychwalać Chrystusa</br> ''Chrystus radziǔsia i t. d.</br> {{gap|2em}}''Budź pazdraǔlony i pachwalony</br> {{gap|4em}}''Miłaserny Panie!</br> {{gap|2em}}''Praz Twaju wolu bieda niadola.</br> {{gap|4em}}''Chaj ad nas adsłanie,</br> ''Chrystus radziǔsia. Boh abjawiǔsia,</br> {{gap|2em}}''Anioły hrajuć, cudna śpiewajuć.</br> {{gap|2em}}''Pastuszki witajuć</br> {{gap|2em}}''Woł z asłom klenkajuc,</br> {{gap|2em}}''U dziciaci Boha znajuć. {{block center/e}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Skonczyǔszy hetu pieśniu winszujuć:</br> {{gap|1.5em}}„Chrystus naradziǔsia, ŭ jaślach pałażyŭsia. Hwiezda prad Im swiaciła. Pa jej pryszli try Karali i try dary pryniaśli, kadzidła, miru i zołata. Winszujem pana haspadara: daj Boże druhoha hodu dażdać u zdaroǔi i szczaści“. Haspadar wynosić kaǔbasy i druhija reczy. {{справа|''W. M.{{gap|1.5em}}}} <section end="Z"/> <section begin="Horadna"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna'''</span> 6-ho studnia kaścioł farny u Hrodnie byǔ świedkami sumnaj chwili. Ksiondz dziekan Juljan Ellert mieŭ aposzniuju nawuku, paśla katoraj staŭ dziakawać parachwijanam za ǔsio, szto ad ich mieŭ praz ŭwieś 25 hadowy czas swajej tut bytnaści, pierapraszaŭ za ǔsio, szto moh zrabić im prykraho, zapaŭniǔ ich ab swajej da ich miłaści i prasiŭ ab madlitwu. Narod katoraho sabrałosia szmat u hołas zapłakaǔ. Bo zżyŭsia hety narod s ks. J. Ellertam, katory ad paczatku swaho kapłanstwa pracawaŭ usio u Hrodnie, s paczatku jak wikary, paśla jak kapelan szkołaŭ, probaszcz i dziekan. U szkołach jon wuczyǔ 20 hadoǔ, probaszczam i dziekanam byǔ 17 hadoǔ. Ks. El. byǔ usłużnym złaszcza dla prostaho narodu, dziela czaho hety narod najbolsz jaho i szkaduje. Jak szczyra-katalicki ksiondz jon nia służyć palityca endeckaj i prychilna hladzić na sprawu adradzeńnia biełarusaŭ. {{справа|''Sołoduch.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Horadna"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Paświanceńnie nowaj bazyliki.<ref>Bazylika — heta wialiki kaścioł.</ref></center> </div> {{gap|1.5em}}Nidaŭna u Rymje zakonczyli nowuju bazyliku, katoruju zbudawali na pamiatku jubileuszu nadańnia swabody kaściołu Chrystusa praz Rymskaho cezara Konstantyna Wialikaho u 313 hadu. Nowaja bazylika pastrojena ŭ tym miejscu, dzie Konstantyn zwajawaŭ swaho pahanskaho praciŭnika Meksenciusza pry Milwijskim maście. Wyhlad hetaj światyni padobny da druhich, daŭniejszych bazylikaŭ rymskich. Najbolej prypaminaje swaim wyhladam kaścioł św. Laurentia za murami. Paświencaŭ kardynał Kaseta.</br><section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> mk89i3eac46y8lhdstq43s2k5rhj1h5 104 129830 300816 299297 2026-10-16T16:49:47Z RAleh111 4658 300816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kowienskaja (Żmudzkaja) dyecezija.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ks. kanonik Piotr Boroŭski dastaŭ zaćwierdzeńnie na stanowiszczy Administratara dyecezii da czasu naznaczeńnia biskupa. Biskupam że kowienskim budzie napeŭna ks. Karewicz. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Kolki dzion tamu pażarnaja kamanda jeduczy na pażar na Daminikanskaj wulicy najechała na jakohaś mużczynu hadoŭ kala 50 katory i dastaŭ śmierć na miejscy.</br> {{gap|1.5em}}— Pryjechaǔ u Wilniu siamihadowy chłopczyk Wałodzia Zubrycki, katory tak skora i tak dobra ŭmieja rabić u pamiaci roznyja aryfmetycznyja zadaczy, szto hetak nia może ni wodzin nawat wuczony prafesar.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jeuje.'''</span> Wil. hub. Trock. paw. Na stancii Jeŭje (Anastasjeŭskaja) na kalady prajeżdżaŭ praz żaleznuju darohu sielanin musnickaj wołaści, wilenskaho paw. z wioski Pakelnia J. Tyszkiewicz z żonkaj. Jany jechali da doczki ŭ hości. Jak raz pad heny czas nadyjszła maszyna, a koń spudziŭsia i pakierawaŭ na rejki, pryczym aboje Tyszkiewiczy wywalilisia z waza i zaraz że papali pad kalosy maszyny, a koń jeszcze czas jakiś uciekaŭ usio pa rejkach i ŭ kancy taksama byŭ nahnany i zdruzhatany razam z wazom. Ad Tyszkiewiczaŭ naszli tolki kusok chustki i kusok palta, a jany aboje widać za sztoś zaczapilisia i paciahniany dalej. Jany asiracili adnaho niewialiczkaho chłopca, a dźwie doczki użo wyszaǔszy zamuż.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Czechoǔszczyzna,'''</span> pad Hrodnaj. U kaladnuju nocz hrumada sielan z hetaj wioski Waroczałasia z Hrodny z cerkwy. Kali jszli polam, na ich napali waŭki. Sielanie uciekali i baranilisia pałkami, ale heta niczoha nie pamahło. Waŭki razarwali na kuski wosiem asobaŭ i zjeli ich. Ab hetym danosić „Gazeta świąteczna“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wasilkoǔ,'''</span> Hrodz. hub. Tutaka adharadzili miejsca, dzie buduć chawać paŭszuju skacinu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Danosiać z Minska, szto redaktor-wydawiec „Naszaj Niwy“ i „Sachi“ pieraniosszy „Sachu“ ǔ Minsk, dastaŭ pazwaleńnie na wydawańnie tamże ǔ Minsku miesiacznika dła siamiej „Łuczynka“ i miesiacznika dla dziaciej „Iskraczka“ i jeszcze miesiacznika pa rasiejsku, ŭ katorym adnak mohuć być drukawany staćci pa biełarusku i pa polsku. Hety z mieszanymi mowami miesiacznik maja nazywacca „Biełorusko-Litoŭskij Ekonomist“. Jak budzie hareć „Łuczynka“ i „Iskraczka“ i szto budzie rabić heny Ekonomist pawinna pakazać niedalokaja buduczyna, bo, jak widać było z abwiestak „Łuczynka“ mieła „zaharecca“ ŭżo ŭ listopadzie minułaho hodu, ale dahetul nieszto jeszcze nie widać jaje świetu, dyk i dumajecca, szto musić nima żaru, z czahob jaje można było zapalić.</br> {{gap|1.5em}}— U subotu 28 śnieżnia 1918 h. wypuścili s turmy arysztawanych adnaczasnie z ks. Miłaszeŭskim parachwijanaŭ Rubieżewickich, Marcinkiewicza, Januszkiewicza, Kokoszyna i Żylinskaho. U turmie astalisia jeszcze dwa haspadary Rohoza i Matusewicz. Wypuścili henych czatyroch na skutak prykazu wilenskaj sudowaj pałaty, kudy ǔsie sześć sielan padawali supolnuju żałabu ab tym, szto ich biezpraŭna dzierżać u turmie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełastok,'''</span> Hrodz. hub. Zhareła tutaka fabryka sukna kupca Brojdnesa. Szkody zrabiŭ pażar na 200 tysiacz rubloǔ z liszkaj.</br> {{gap|1.5em}}Każuć szto jon sam padpaliŭ i jaho arysztawali razam z dwuma jaho służaczymi.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warszawa.'''</span> Niadaŭna konczyŭsia tut wialiki sud, katory ciahnuŭsia bolsz miesiaca, a na katorym razbirałasia sprawa ab zabićciu 12 maja 1910 hodu u Warszawie ŭ meblawanych pakojach Feliksa Zawadzkaho pry Marszałkoŭskaj wulicy № 112 Stanisława Chrzanoŭskaho, wucznia s szkoły prywatnaj Wrubleŭskaho, katoramu nieczym tupym zroblano 19 ranaŭ u haławu i adnu ranu za prawym wucham, ad czaho chłopiec i pamior na miejscu. Winawacili u hetym Bohdana Ronikiera, katory bytcym chacieŭ zabrać bahactwy Chrzanoŭskaho, katoraho byǔ swajakom, a Feliksa Zawadzkaho winawacili ǔ tym szto bytcym to jon zhawaryŭsia z hrafam Ronikieram i wydaŭ jamu za hroszy pakoj na dakanańnie zbrodni. Abodwa da winy nie pryznalisia, adnak sud pryhawaryǔ hr. B. Ronikiera na 11 hadoŭ katarhi, a F. Zawadzkaho na 10 hadoŭ takoj że kary.</br> {{gap|1.5em}}— Adbyłosia sabrańnie mydlaroŭ, katoryje pastanawili atkryć u Warszawie wialikuju fabryku mydła, bo da hetul tut takoj fabryki nia było i mydło treba było kuplać z druhich miejscaǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Czerniewicy,'''</span> Warsz. Wienskaj żal. dor. Na hetaj stancii s pryczyny drennaj nastaŭki strełki zyszoǔ z rejkaŭ i {{перанос пачатак|zwaliǔ|sia}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 7ffc11cpdtqm6sbh7v7398sx8w4cdnw 104 129832 300818 299307 2026-10-16T16:53:46Z RAleh111 4658 300818 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|zwaliǔ|sia}} ŭ roŭ tawarny pojezd, pry czym za- biła kanduktora i skaleczyła jeszcze dwuch ludziej, służaczych pry hetym pojezdzie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Libawa.'''</span> Nidaŭna prybyŭ siudy z Ameryki parachod „Car“ katorym pryjechała szmat litwinoŭ i biełarusaŭ, szto nacieszylisia ŭžo Amerykaj. Na nosie hetaho karabla namierzszy cełaja hara lodu. Ni zadoŭha pośla hetaho pryjechaŭ tak sama z wialikim apaznieńniem parachod „Kursk“. Jon tak sama prywioz szmat narodu z Ameryki i na nasie haru lodu. Nia jedźcie ciapier u Ameryku, bo można sierad akiejana zamierznuć i zhinuć.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z usiej Rasiei'''</span> i nawat z usiej Eŭropy nadchodziać wiestki ab hłybokich sniehach i wialikich marozach, katoryje robiać szmat wialikich szkodaŭ: Maszyny straszenna spoźniujucca bo zdarajecca, szto jak stanie ŭ śniehu na poli, dyk pakul raskapajuć śnieh dy razczyściać rejki — maszyna staić. U kowianskaj huberni zhinuli ŭ śniahu dwa wuczni waroczajuczysia s szkoły.Na ahuł u Rasiei użo zhinuło ad śniahoŭ i marozaŭ bolsz 200 ludziej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Krasłaǔ,'''</span> Witeb. hub. Na druhi dzień kalad u Krasławiu adbyłosie amatorskaje prystaŭleńnie na karyść katalickaho tawarystwa dobraczynności. Stawili pa-polsku „Grube ryby“ i pa biełarusku „Swatańnie“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeŭ.'''</span> Wieczaram prad Nowym Hodam wyjechaŭ s Kijewa żyd Mendel Bejlis s siamjoj. Heta toj samy Bejlis, katoraho sudzili za zabiccie na macu A. Juszczynskaho, dy apraŭdali. Jon pajechaŭ u h. Jaffu, ŭ Palestynie, dzie dla jaho kupili faliwarak, a dzieci buduć addany u żydoŭskija himnazii na nawuku. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Z Krakowa'''</span> piszuć, szto tamaczny biskup sufragan ks. Nowak dastaŭ nima wiedama ad kaho pasyłku ŭ katoraj akazałasia karaleŭskaja karona. Karonu hetu bytcym chtoś naszoŭ ŭ kareńniach staroj lipy wywiarnianaj buraj. Heta maja być karona polskich karaloŭ, katoraja zhinuła s karaleŭskaho skarbca pad czas razboru Polszczy, a każuć chtoś sumyśla jaje schawaŭ, kab nie dastałasia u czużyja ruki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Turcii.'''</span> Nowy wajenny ministar Enwer uziaŭsia zawodzić paradki u wojsku. Jon paprahaniaŭ z armii 73 inarałaŭ, 88 pałkoŭnikaŭ i 70 prostych aficeraŭ, katoryje u minułaj wajnie akazalisia hnusnymi, a na ich miejsca naznaczyŭ zdolnych aficeraŭ, katorym daŭno treba było padawać wyszejszyja służby, ale hetaho nia roblano, bo da hetul toj iszoŭ u haru, chto padmazawaŭ starszych.</br> {{gap|1.5em}}Ciapieraszni ministar każe, szto lepszuju służbu buduć dastawać nia tyje, szto bahatyja abo z wialikich panoŭ, ale tyje, chto swaimi sprawami hetaho budzie warty.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Japonii'''</span> na wostrawie Sakuraszyma wybuchnuŭ wulkan. Ad hetaho zhareli ŭsie budynki na henaj wyspie. Narod uciekaŭ z wyspy na stałuju susz, ale trudna było usim uratawacca i bytcym bolsz 100 tysiacz ludziej zhinuła. Katastrofa heta pierszaja pa swajej wialiczynie jakuju znaja historyja.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dewenport'''</span> u Anhlii. Zatapiłasia padwodnaja łodka z 12 sałdatami i aficeram. Jaje staralisia ratawać ale niczoha nie daradzili i hetak zhinuła na dnie mora 13 ludziej. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>{{larger|'''Skul może pryści palepszeńnie naszaj doli?}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Nidaŭno adzin czaławiek u hutarcy sa mnoj dokazawaŭ, szto kab palepszyć dolu naszych sielan chlebarobaŭ, na sam pierad treba im dać bolej ziamli. Tak zdajecca badaj i każnamu, szto kab mieŭ bolej ziamli, to jamu byłob i lepiej, ale heta tolki tak zdajecca. Bo kali razważym dobra u mazgoch usio, na szto my szto dzień hladziom, dyk akażycca, szto ŭ nas ziamli jość jeszcze ni tak mała, kab użo na jej nia można byłob wyżywicca.</br> {{gap|1.5em}}I woś szto jeszcze baczym. U adnej i tej samaj wioscy na adzinakawaj zusim ziamli żywuć pobacz chata s chataj 2 haspadary: adzin z ich maja 5 dziesiacin ziamli, a druhi 12.</br> {{gap|1.5em}}Hety na 5 dziesiacinach maje chleba i da chleba, toj na 12 szto wiasnu kuplaje chleb i prywarak i siadzić u daŭhoch pa wuszy.</br> {{gap|1.5em}}Jeszcze lepiej: znaju ja haspadara na 7 dziesiacinkach ziamli i to ciażkoj alchowaj ziamli, katory adnakże nia to, szto nie kuplaje chleba, ale nawat pradawać jaho może druhim, a ŭ susiedniaj wioscy, dzie ziemla kudy lepszaja, szmat jość haspadaroŭ, katoryje majuczy pa 15 dzisiacin ziamli czuć z hoładu nie pamierajuć. — Dyk szto tut winawato? ci nichwat ziamli? Nie! Ale toje, szto adny ŭmiejuć lepiej wiaści haspadarku, a druhije horaj. Adny zasiejuć u paru,<section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> a3vsec8hl2wgpbb3lf3ceilux8lrcp7 104 129890 300794 299462 2026-10-16T15:15:20Z RAleh111 4658 300794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod II.'''|center='''Wilnia 22 Studnia 1914 hodu'''|right='''№ 4.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wojcze"/>{{абмылка|PIORTA|PIOTRA}} PROSTY. <div style="margin-bottom:0em; font-size: 180%; font-family:Cambria"> <center>'''„Wojcze nasz“ Biełarusa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Wojcze nasz, Katory jość u niebie! Hlań wokam łaskawym na Ziamielku naszuju biednaju i na synoŭ jaje wiernych, szto da Ciabie sionia swoj hołas padnosiuć i prosiuć ab błahasławienstwy i pomacz! Wyciahni ruku Twaju litaściwuju i błahasławi!</br> {{gap|1.5em}}Niechaj Imie Twajo świacicca ad kraju da kraju! Wypiszy Twajo Imie Światoje na sercy biełaruskaho narodu znakami niezaciortymi i spraŭ, kab Jano ŭ paszanie było pa wioskach naszych i haradoch — ad adnaho kanca Biełarusi da druhoha! Pakiruj Sprawaj naszaj tak, kab jana wiałasia Tabie na chwału, a nam na pażytek…</br> {{gap|1.5em}}Niechaj przyjdzieć Karaleŭstwo Twajo, — Karaleŭstwo Praŭdy i Sprawiadliwaści. — Kryŭdaj Ziamialka naszaja poŭnicca, ślazmi horkimi płaczyć Narod… Nam Praŭdu adabrali, nie dali nam Sprawiadliwaści… Ciapier my szukać ich choczem. Pamaży Boże! Niechaj i da nas przyjdzieć Karaleŭstwo Twajo…</br> {{gap|1.5em}}Niechaj budzie wola Twaja, jak u niebie tak i na ziamli. — Wola Twaja choczeć, kab ŭsio stwareńnie iszło swaim szlacham da supolnaj mety, kab usio rasło pawedłuh swaich potrebaŭ i natury. Wola Twaja choczeć, kab adzin narod nie praszkadżaŭ druhomu uzmacniacca i spakojna pracawać nad paznańniem Twaho Zakonu i nad doli swajej palapszeńniem. Niechajże staniecca Wola Twaja Świataja i na naszaj Ziamli! Niechaj słonca Praŭdy jej zaświecić i zhonić z jaje prastoraŭ ciemru wiekawiecznuju!…</br> {{gap|1.5em}}Chleba naszaho sztodziennaho daj nam siahońnia — i na wieki! Dolu nam daj, o Boże miłaściwy, dolu nam daj! My jenczym tak doŭha ŭ paniżeni i hańbie; my zdzierwianieli ŭ hory naszym i biadzie, — ale u duszach naszych nie zahasło żadańnie lepszaho żyćcia, nie ulohsia hoład Praŭdy i Świetu… My hałodny, my nie majem czaho jeści, my nimajem nikoho, chtob nam chleba adłamiŭ sztodziennaho. Uzbudziż Ty, o Boże, ŭ Narodzie Twaim pracoŭnikoŭ rupnych i szczyrych hramadu i paszliż Ty ich na zahłochłuju niwu, kab spustawańnie paprawili i zasiejali ziernia Dabra i Praŭdy.</br> {{gap|1.5em}}I adpuści nam daŭhi naszy… bo i my daŭhi mieli, a za daŭhi uziali nam dolu i szczaście… Daruj nam hrachi naszyje, — nasze laniǔstwa i niedbalstwa, niezhody i swarki, i daj nam siły dosi, kab my paprawilisia i da lepszaho ŭzialisia żyćcia. — Adpuści nam doŭhi naszy, bo i my adpuszczajem naszym daŭżnikom… Adpuszczajem ŭsim, chto nas krzyŭdziŭ i tumaniŭ, chto ad nas skarby naszyje chacieŭ adabrać, — naszu Wieru, sumleńnie, mowu i hodnaść naszu! Mścicca niabudziem… z duszy adpuszczajem, tak, jak ty, o Panie, nam prykazaŭ!…</br> {{gap|1.5em}}I nie ŭwodź nas na pakusu! Ścieraży nas ad zdrady Twaho Imieńnia i Sprawy naszaj! My ciomnyje i słabyje, a pakusaŭ u nas mnoha: czużyje nas zawuċ u swaje rady, choczuć piereciahnuć da siabie naszy lepszyje siły, a nam hroszy abiecajuć, i wyhody, i spakoj… Tolki ich, — i dużych, i świetłych, i bahatych, — za pakusaj hetaju paszło! Adraklisia i<section end="Wojcze"/><noinclude></noinclude> em1qh8gal34pehqd3kye4de28bxdoy1 104 129900 300803 299475 2026-10-16T15:18:40Z RAleh111 4658 300803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowyje dastojniki Kaścioła.</center> </div> {{gap|1.5em}}Miż biskupami ŭ naszym carstwie majuć u skorym czasie stacca woś jakija pieramieny: Ks. prafesar seminaryi ŭ Pieciarburzie Karewicz budzie konsekrawany na biskupa i zajmie katedru żmudzkuju ŭ Koŭnie. J. E. ks. biskup Aŭh. Łosinski, z Kielcaŭ zajmnie katedru biskupskuju u Żytomiery. Kieleckim biskupam budzie ciapieraszni biskup sufragau u Piecierburzie ks. Cieplak. Na sufraganijuż henu u Pieciarburh pierajedzia ciapieraszni sufragan żytamierski J. E. ks. biskup Longin Żarnowiecki.</br> {{gap|1.5em}}Ab wileńskim biskupstwie i znoŭ cicha. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pieramieny ŭ duchowienstwie.</center> </div> {{gap|1.5em}}U dyecezii wilenskaj aposznimi dniami stalisia takija pieramieny. Ks. dziekan wilenski i probaszcz kaścioła św. Jana Ant. Czerniaŭski wyjechaŭ użo ŭ Hrodnu, dzie budzie, jak użo pisałosia raniej probaszczam farnaho kaścioła i dziekanam hrodzienskim, a byŭszy hrodzienski dziekan ks. Juljan Ellert pryjechaŭ da Wilni i budzie probaszczam kaśc. św. Jana. Byŭszy wikary katedralny w Wilni ks. Jozep Alchimowicz s pryczyny słabaho zdaroŭja sam prasiŭ kab jaho naznaczyli na wiosku i dastaŭ naznaczeńnie na wikaraho ŭ Naliboki, a na jaho miejsca da katedry wilenskaj pryjedzie byŭszy wikary ŭ Lidzie ks. Wiktar Szutowicz. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-1em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> U czaćwierh 16 studnia na Sadowaj wulicy nidaloka wahzału, wiazuczy maszyny Singera kali koń straszenna zmorany staŭ, furman staŭ bić jaho; tady koń tarhanuŭ jeszcze raz i druhi i paŭ niażywy.</br> {{gap|1.5em}}Treba byłob zahadać ciahnuć dalej toj woz samomu fur-manu; moża-b prakanaŭsia, szto praz siłu niczoha rabić nielha, dyk i ad druhoha ci ad zwiaryny tak sama nia można wymahać taho szto pierachodzie siły.</br> {{gap|1.5em}}— U hetych dniach pryjechali ŭ Wilniu ŭ lecznicu doktara Orłoŭskaho 16 asobaŭ (najbolsz dziaciej z wioski Ejtekany, Zyżmorskaj wołaści, trockaho pawietu, katoryje pakusany szalonym katom. Pryjechali jany na żadańnie spraŭnika, katory skazaŭ szto koszty biareć na siabie. Raniejże, kali im wuradnik raiŭ jechać laczycca u Wilniu, jany atkazalisia, szto raz nimajuć hroszy na heta, a druhoje, szto swoj znachar użo paczaŭ laczyć. Ab hetym dawiedaŭsia hubernatar i tamu znacharu prydziecca stać prad sudom.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Niemież'''</span> pad Wilniaj. U chacie Jana Lewieckaho zdaryłosia takoje niszczaście: Byŭ u ich nadtaż zły sabaka; woś kab uziać jaho na łancuh uklikali s chlebam u chatu, a tut Waronika Lew. uziała strelbu i zmieciła ŭ sabaku, katory strelby bajaŭsia, ale niejak wystraliła i streł papaŭ u lewaje placzo świakrowia. Jaje musili pałażyć u szpital „Sawicz“ u Wilni.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Wyszła z druku pierszaja kniżka nowaho biełaruskaho miesiacznika pad nazwańniem „Łuczynka“. Pierszy hety № maja 40 stranic druku. Jość cikawyja apawiedańnia wiadomaho czytajuczym biełaruskija kniżki Tarasa Huszczy, wierszy Jakuba Kołasa, badaj szto najlepszaho biełaruskaho pieśniara, a tak sama dość dobryja reczy inszych biełaruskich pisakaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Addzielnyja kniżki henaj „Łuczynki“ pradajucca wa ŭsich redakcijach Biełaruskich hazet pa 15 k. a s pierasyłkaj 17 kap. Chto chocza adrazu padpisacca na wieś hod pawinien zapłacić 2 rubli. Redakcija „Łuczynki“ mieścicca u Minsku pry Aleksandroŭskaj wulicy № 25. Druhaja kniżka abiecana redakcijaj na pałowu Lutaho.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kursy Małaczarskije.'''</span> Addzieł chowu bydła pry Minskim aratajskim tawarystwie arhanizuje u Minsku trytydniowyje kursy małaczarskije. Płata za słuchańnie kursaŭ 10 rub. za ŭwieś czas. Paśla kursaŭ lekcijaŭ treba budzie jeszcze adbyć miesiacznuju praktyku ŭ adnym z nidalokich dwaroŭ; za henu praktyku jeszcze treba dapłacić 15 rubloŭ. Konczyŭszy hety kursy i praktyku można dastać służbu u dware pry małaczarstwie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nowahrudak,'''</span> Min. hub. Tut zdaryłosia woś szto. Da mieszczanina Szapiłły pryjechaŭ na światy brat z wioski. Prabyŭszy kolki dzion jon mocna zachwaraŭ i byŭ pałożany ŭ miejscowym szpitali. Doktar zahadaŭ rabić wanny. Paśla pierszaj wanny chwory asłabieŭ a na zaŭtra jaho znaszli nieżywym. Tady zabrała jaho siamja ŭ wiosku i skora pawiazli trupa u cerkwu, dzie na zaŭtra atkryŭszy trunu ubaczyli na twary i łebie niaboszczyka husty pot, katory aż ciok kaplami, a szczoki byli mocna {{перанос пачатак|paczyrwa|nielyja}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> sq8zyrfr13ljsyn4h0qkht7kxnhg38g 104 129901 300804 299495 2026-10-16T15:20:27Z RAleh111 4658 300804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|paczyrwa|nielyja}}. Pop adkazaŭsia chawać żadajuczy doktarskaho świadectwa ab śmierci. Żonka pamiorszaho prasiła papa jak umieła, kab pachawaŭ, ale heta niczoha nie pamahło i musili zabrać niaboszczyka da chaty, dzie jon prależyŭ jeszcze 9 dnioŭ, adnak nia hniŭ, nia hledziaczy na toje, szto ŭ chacia było aż nadta ciopła. Pazwanyje miejscowyje daktory niczoha peŭnaho nie skazali, ale chawać nie zabaranili. U hetym czasie kolki razoŭ twar niaboszczyka czyrwanieła i czyrwień heta znikała pawoli. Adzin sielanin raskazuje, szto jaho sadziŭ i znoŭ klaŭ ŭ trunie zusim lohka, jak żywoho, szto ruki i haławu i nohi można było ruchać swabodna.</br> {{gap|1.5em}}Adnak na 10-ty dzień pachawali hetaho czaławieka biez papa. Pachawali napeŭna żywoha.</br> {{gap|1.5em}}Dyk wielmi sumna, szto ludzi tak ciomnyje i niadobryje, szto ni chacieli paczakać, pakul hety niby niaboszczyk pacznie raskładacca, a moża jaszcze i azdarawieŭby. Trebaż mieć rozum; szto raz czaławiek pamre, to jon zarasze paczynaje raskładacca, a kali jon i praz stolki dnioŭ ni raskładaŭsia, to znaczyć, szto byŭ żywy. Jeszcze sumniej uspomniŭszy na tych daktaroŭ, szto niaŭmiejuczy skazać, ci czaławiek jeszcze żywy ci ŭżo pamior, nia mieli rozumu zabaranić jaho chawać da tej pary, pakul nie pacznie raskładacca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Rodiszcze,'''</span> Hrod. hub., słonim. paw. Wieczaram 12 studnia znajszli ŭ studni trup laśnika Iwanowicza. Arysztawali 4 sielan na katorych dumajuć, szto jany ŭkinuli laśnika ŭ studniu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Gordoma'''</span> Kow. hub. Rosiensk. p. Miejscowy probasz ks. Klonoŭski dastaŭ pazwaleńnie zbudawać czasowuju szopu dla adpraŭleńnia nabażenstwa, pakul zbudujecca nowy kaścioł na miejscy staraho, katory zhareŭ 12 krasawika 1913 hodu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Olita.'''</span> Tutaka była styczka sałdataŭ piechoty z sałdatami bataljonu pioneraŭ. Zabity adzin i ciażka zraniany 3 sałdaty. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div style="margin-bottom:0em;"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Na Bałkanach.'''</center> </div> {{gap|1.5em}}Miż Hrecijaj i Turcijai wiadziecca spor ab wostrawy, lażaczyje na Hreckim mory i zawajawanyje Hrecijaj jeszcze ŭ paczatku Bałkanskaj wajny. Turcija damahajecca, kab hety wostrawy należali da jaje a Hrecija ni za szto nia ŭstupajeć i z tej pryczyny ciapier abodwa hety hasudarstwy <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''pryhataŭlajucca da wajny</center> </div> {{gap|1.5em}}Tureckaje prawicielstwa zahadało ŭsim swaim wajennym parachodam hatowicca ŭ darohu. Zbiraja aficeraŭ i sałdataŭ z zapasu i szykuja wojska ŭ akolicy nadmorskaho horadu Smyrny ŭ Azii Mienszaj, kab adtul pierawiazci jaho na parachodach na wostrawy Chijos i Lesbos.</br> {{gap|1.5em}}U Konstantynopali tak sama sabirajecca wojska, a ŭ wajennaho ministra adbywajucca ŭściaż narady.</br> {{gap|1.5em}}Toje samoje robia i Hrecija. Usie wajennyje parachody ǔżo stajać hatowyje da darahi, ŭ fabrykach arużża i nabojaŭ kipić paśpiesznaja rabota a na wostrawach robiacca zapasy żyŭnaści i prawiacca krepaści. Hazety hreckija piszuć, szto Hrecija wajny nie żadaje, ale i wostrawaŭ addać nia moża, bo jany i prad wiekami należali da Hrecii i ludnaść na ich hreckaja.</br> {{gap|1.5em}}Tym czasam pasły Anhlii, Francii, Rasiei, Niamieczczyny, Italii i Aŭstryi abwieścili Turcii szto henyje <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''hasudarstwy da wajny ni dapuściać</center> </div> ale ci Turcija hetaho społochajecca i pasłuchaja henych hasudarstwaŭ nimasz wiedama.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Albaniju'''</span> u pałowie lutaho pryjedzie wybrany praz wialikije hasudarstwy kniaź Albanii kn. Wilhelm Wid.</br> {{gap|1.5em}}Jon budzie żyć u nadmorskim haradzie Draczu, dzie ǔżo daŭno pryhataŭlajucca na jaho spatkańnie. Turcii wielmi nia miła kab u hasudarstwie katoraje tak nidaŭna było pad jaje ŭładaj siadzieŭ na pasadzie kniazioŭskim chryścijanin; woś jana padburawajeć albancaŭ-mahametanaŭ da buntu proci kn. Wida.</br> {{gap|1.5em}}U Walonie arysztawali nidaŭna kolkinadcać turkaŭ, na katorych dumali, szto heta wysłancy Turcii dziela padburawańnia mahometan-albancaŭ i akazałosia, szto heta ŭsio tureckije aficery. Ich addali pad sud.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''U Kitai'''</span> ŭ krainie Junanie zbuntawaŭsia jenerał Jan-Sun z kolki tysiaczami wojska, adnak byŭ pabity i złoŭlany praz wiernaje wojska. Jaho razczwiertawali i kuski jaho cieła wystawili na adnym placy ŭ Pekinie dziela pastrachu druhim. Prazydent Juanszykaj abwieściu, szto jeszcze w hetym hadu budzie sklikany nowy sejm na miejsca raspuszczanaho im niedaŭna, a cierier użo pracuja specialnaja rada nad sejmowaj ustawaj. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> r17vns1jw3aj39vjf95kubgthesbp63 104 129950 300660 299578 2026-10-16T12:22:17Z Gleb Leo 2440 300660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ś"/>staron abszyrnaj Mohileŭskaj archidjecezji i nawat z druhich.</br> {{gap|1.5em}}Sa slazami żagnalisia parachwijanie sa swaim pasteram, a najbolsz usich razczulali dzieci z prytułku, katoryja wiankom akrużali trunu swajho apiakuna i dobradzieja. Pachawali jaho pobacz z matkaj na smalenskich pry kaściele mahiłkach.</br> {{gap|1.5em}}Wieczny adpaczynak daj Jamu Panie! {{справа|''X. P. B.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Ś"/> <section begin="Mnoha"/><div style="margin-bottom:-2em; margin-top:0.5em; font-family:Cambria;"> {{c|''Mnoha zor…|памер=250%}} </div> {{block center/s}} ''Mnoha, mnoha zor bliskuczych —</br> ''Tam u hary wysi-wysokaj…</br> ''Szczaścia jość i nas zawucza —</br> ''Na ziamli tut — nidaloka… ''Zory dziǔny, zory jasny</br> ''Kryjuć czasta ciomny chmary…</br> ''Radaść, ǔciechi i dni szczasny</br> ''Ciemniać wieczna biedaǔ mary… ''I daǔżej, czaściej bywaje —</br> ''Można baczyć zory niebny,</br> ''Czym to szczaście, szto minaje,</br> ''Szto k’żyćciu tak nam patrebna! <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{справа|'''''Tamasz Kancawy.{{водступ|-2.5|em}}}} </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mnoha"/> <section begin="Na"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size: 180%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Na Hramnicznuju.</center> </div> {{gap|1.5em}}Było heta ǔ Sibiry; tam, dzie na cełyja tysiaczy wiorst ciahnucca biezkaniecznyje lasy, nazywanyja Tajgaj, tam, dzie wielmi czasta zdarajecca czaławieku papaści ǔ zuby tygrysa albo lwa.</br> {{gap|1.5em}}Adzin zahnannik biełarus-katalik, szczyry chryścijanin dawiedaŭszysia szto za wiorstaŭ 30 ad taho miejsca, dzie jon pawinien byǔ zyć, jość katalicki kaścioł pastanawiŭ dabracca tudy na nabażenstwo na Hramnicznuju, dy paświancić świeczku. I wybraŭsia tudy pichatoj raninka raninka, kab paśpieć na sumu i na paświanceńnie świeczak waskowych.</br> {{gap|1.5em}}Nia lohkaja była heta daroha.</br> {{gap|1.5em}}Pad hetu paru i na rodnaj Biełarusi bywajuć marozy i miacielicy, a ŭ Sibiry, choć ciapier zdaryłasia dobraja pahoda, ale śniehu było hruba dyk ciażka było iści, ale Janka, bo tak nazywaŭsia hety zahnannik, niezważaŭ na niszto i śmieła z wasołaj duszoj szto stania siońnia prad Boham utajonym ǔ Pr. Sakramencie iszoŭ i nia czuǔ nawat zmardawańnia. I staŭ nakaniec u kaściele hetym i ŭbaczyǔ tut ksiandza katalickaho i abrazy i aŭtary i ŭsio ŭsienka jak bywała na rodnaj Biełarusi i cisnulisia jamu na woczy ślozy radaści z taho, czym jaho Boh tut abdaryǔ i cisnuŭ serca żal nudy pa baćkaŭszczynie miłaj.</br> {{gap|1.5em}}I maliŭsia jon szczyra, szczyra, kab daŭ Boh mażnaść wiarnucca da rodnych.</br> {{gap|1.5em}}Nastała suma, paświaczeńnie hramnic. Janka pry ǔchodzie ŭ kaścioł jeszcze kupiŭ świeczku dyk paświanciǔ jaje.</br> {{gap|1.5em}}Wyszoǔ ksiondz na amboniju.</br> {{gap|1.5em}}„A heta szto? Waneliju jon praczytaŭ, jak i ŭ nas pa polsku, a nawuku staŭ kazać… pa naszamu, pa Biełarusku!</br> {{gap|1.5em}}Usio tak pieknie, tak zrazumieła — nu nikoli jon nia czuǔ takoj dobraj, tak zrazumiełaj nawuki. Pa nabażenstwie nia ŭcierpieŭ Janka, kab ni pajści padziakawać henamu choć niznajomamu, ale tak bliskamu duszoj ksiandzu.</br> {{gap|1.5em}}I zajszoŭ da jaho, jak da baćki rodnaho. — Pachwolony Jezus Chrystus! — Na wieki, wiekaŭ, a skulże Boh prynosić, atkazaŭ ksiondz? Z Biełarusi, wojczenka, z pad Aszmiany. — Dy i jaż z taho boku, siadajże sa mnoj abiedać, dy raskaży swaju dolu niadolu. I sieli razam i hutaryli doŭha, doǔha jak rodnyje braty zdajecca, ab utraczanaj baćkoŭszczynie, ab sibirskich niawychodach i ab usim czym. Z hetaj pryczyny i prypaźniŭsia Janka tak, szto waroczacca da chaty treba było pad kaniec pa ciemku, a tut kruhom czuwać wycio zwiaroŭ lutych i strach prajmać paczaŭ Janku.</br> {{gap|1.5em}}I uspomniǔ jon ab swajej paświenczanaj hramnicy, a było na dware cicha, dyk zapaliŭ hetu świanconuju świeczku i staŭ piejać woś jakuju <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieśniu da Matki Boskaj.</center> </div> {{block center/s}} {{gap|1em}}O Maryja, Matka Boha,</br> Ty nie hardzisz ani koha,</br> Chto ŭ niadoli ci ǔ patrebie</br> Zwiernicca prad tron twoj ŭ niebie.</br> {{gap|1em}}Dyk i ja, hresznik niahodny,</br> Jak syn da matuchny radnoj,</br> Da ciabie, Maci łaskawa,</br> Szlu pakornaj prośby słowa.</br> {{gap|1em}}O Matuchna najświaciejsza!</br> Ŭ raj daroha najpraściejsza,</br> Uprasi mnie być cnotliwym,</br> Ceła żyćcio sprawiedliwym.</br> {{gap|1em}}Sciaraży ad bied niszczaściaǔ,</br> Ǔsiakich żyćciowych prykrościaǔ;</br> <section end="Na"/><noinclude></noinclude> f3s0r0hu2z3w79aizq9jine3y3kqto1 300661 300660 2026-10-16T12:22:40Z Gleb Leo 2440 300661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ś"/>staron abszyrnaj Mohileŭskaj archidjecezji i nawat z druhich.</br> {{gap|1.5em}}Sa slazami żagnalisia parachwijanie sa swaim pasteram, a najbolsz usich razczulali dzieci z prytułku, katoryja wiankom akrużali trunu swajho apiakuna i dobradzieja. Pachawali jaho pobacz z matkaj na smalenskich pry kaściele mahiłkach.</br> {{gap|1.5em}}Wieczny adpaczynak daj Jamu Panie! {{справа|''X. P. B.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Ś"/> <section begin="Mnoha"/><div style="margin-bottom:-1.5em; margin-top:0.5em; font-family:Cambria;"> {{c|''Mnoha zor…|памер=250%}} </div> {{block center/s}} ''Mnoha, mnoha zor bliskuczych —</br> ''Tam u hary wysi-wysokaj…</br> ''Szczaścia jość i nas zawucza —</br> ''Na ziamli tut — nidaloka… ''Zory dziǔny, zory jasny</br> ''Kryjuć czasta ciomny chmary…</br> ''Radaść, ǔciechi i dni szczasny</br> ''Ciemniać wieczna biedaǔ mary… ''I daǔżej, czaściej bywaje —</br> ''Można baczyć zory niebny,</br> ''Czym to szczaście, szto minaje,</br> ''Szto k’żyćciu tak nam patrebna! <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{справа|'''''Tamasz Kancawy.{{водступ|-2.5|em}}}} </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mnoha"/> <section begin="Na"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size: 180%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Na Hramnicznuju.</center> </div> {{gap|1.5em}}Było heta ǔ Sibiry; tam, dzie na cełyja tysiaczy wiorst ciahnucca biezkaniecznyje lasy, nazywanyja Tajgaj, tam, dzie wielmi czasta zdarajecca czaławieku papaści ǔ zuby tygrysa albo lwa.</br> {{gap|1.5em}}Adzin zahnannik biełarus-katalik, szczyry chryścijanin dawiedaŭszysia szto za wiorstaŭ 30 ad taho miejsca, dzie jon pawinien byǔ zyć, jość katalicki kaścioł pastanawiŭ dabracca tudy na nabażenstwo na Hramnicznuju, dy paświancić świeczku. I wybraŭsia tudy pichatoj raninka raninka, kab paśpieć na sumu i na paświanceńnie świeczak waskowych.</br> {{gap|1.5em}}Nia lohkaja była heta daroha.</br> {{gap|1.5em}}Pad hetu paru i na rodnaj Biełarusi bywajuć marozy i miacielicy, a ŭ Sibiry, choć ciapier zdaryłasia dobraja pahoda, ale śniehu było hruba dyk ciażka było iści, ale Janka, bo tak nazywaŭsia hety zahnannik, niezważaŭ na niszto i śmieła z wasołaj duszoj szto stania siońnia prad Boham utajonym ǔ Pr. Sakramencie iszoŭ i nia czuǔ nawat zmardawańnia. I staŭ nakaniec u kaściele hetym i ŭbaczyǔ tut ksiandza katalickaho i abrazy i aŭtary i ŭsio ŭsienka jak bywała na rodnaj Biełarusi i cisnulisia jamu na woczy ślozy radaści z taho, czym jaho Boh tut abdaryǔ i cisnuŭ serca żal nudy pa baćkaŭszczynie miłaj.</br> {{gap|1.5em}}I maliŭsia jon szczyra, szczyra, kab daŭ Boh mażnaść wiarnucca da rodnych.</br> {{gap|1.5em}}Nastała suma, paświaczeńnie hramnic. Janka pry ǔchodzie ŭ kaścioł jeszcze kupiŭ świeczku dyk paświanciǔ jaje.</br> {{gap|1.5em}}Wyszoǔ ksiondz na amboniju.</br> {{gap|1.5em}}„A heta szto? Waneliju jon praczytaŭ, jak i ŭ nas pa polsku, a nawuku staŭ kazać… pa naszamu, pa Biełarusku!</br> {{gap|1.5em}}Usio tak pieknie, tak zrazumieła — nu nikoli jon nia czuǔ takoj dobraj, tak zrazumiełaj nawuki. Pa nabażenstwie nia ŭcierpieŭ Janka, kab ni pajści padziakawać henamu choć niznajomamu, ale tak bliskamu duszoj ksiandzu.</br> {{gap|1.5em}}I zajszoŭ da jaho, jak da baćki rodnaho. — Pachwolony Jezus Chrystus! — Na wieki, wiekaŭ, a skulże Boh prynosić, atkazaŭ ksiondz? Z Biełarusi, wojczenka, z pad Aszmiany. — Dy i jaż z taho boku, siadajże sa mnoj abiedać, dy raskaży swaju dolu niadolu. I sieli razam i hutaryli doŭha, doǔha jak rodnyje braty zdajecca, ab utraczanaj baćkoŭszczynie, ab sibirskich niawychodach i ab usim czym. Z hetaj pryczyny i prypaźniŭsia Janka tak, szto waroczacca da chaty treba było pad kaniec pa ciemku, a tut kruhom czuwać wycio zwiaroŭ lutych i strach prajmać paczaŭ Janku.</br> {{gap|1.5em}}I uspomniǔ jon ab swajej paświenczanaj hramnicy, a było na dware cicha, dyk zapaliŭ hetu świanconuju świeczku i staŭ piejać woś jakuju <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieśniu da Matki Boskaj.</center> </div> {{block center/s}} {{gap|1em}}O Maryja, Matka Boha,</br> Ty nie hardzisz ani koha,</br> Chto ŭ niadoli ci ǔ patrebie</br> Zwiernicca prad tron twoj ŭ niebie.</br> {{gap|1em}}Dyk i ja, hresznik niahodny,</br> Jak syn da matuchny radnoj,</br> Da ciabie, Maci łaskawa,</br> Szlu pakornaj prośby słowa.</br> {{gap|1em}}O Matuchna najświaciejsza!</br> Ŭ raj daroha najpraściejsza,</br> Uprasi mnie być cnotliwym,</br> Ceła żyćcio sprawiedliwym.</br> {{gap|1em}}Sciaraży ad bied niszczaściaǔ,</br> Ǔsiakich żyćciowych prykrościaǔ;</br> <section end="Na"/><noinclude></noinclude> b0oontkrx2rfhqpcieketeksilnjcs9 300787 300661 2026-10-16T15:05:15Z RAleh111 4658 300787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ś"/>staron abszyrnaj Mohileŭskaj archidjecezji i nawat z druhich.</br> {{gap|1.5em}}Sa slazami żagnalisia parachwijanie sa swaim pasteram, a najbolsz usich razczulali dzieci z prytułku, katoryja wiankom akrużali trunu swajho apiakuna i dobradzieja. Pachawali jaho pobacz z matkaj na smalenskich pry kaściele mahiłkach.</br> {{gap|1.5em}}Wieczny adpaczynak daj Jamu Panie! {{справа|''X. P. B.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Ś"/> <section begin="Mnoha"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Mnoha zor…</center> </div> {{block center/s}} ''Mnoha, mnoha zor bliskuczych —</br> ''Tam u hary wysi-wysokaj…</br> ''Szczaścia jość i nas zawucza —</br> ''Na ziamli tut — nidaloka… ''Zory dziǔny, zory jasny</br> ''Kryjuć czasta ciomny chmary…</br> ''Radaść, ǔciechi i dni szczasny</br> ''Ciemniać wieczna biedaǔ mary… ''I daǔżej, czaściej bywaje —</br> ''Można baczyć zory niebny,</br> ''Czym to szczaście, szto minaje,</br> ''Szto k’żyćciu tak nam patrebna! <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{справа|'''''Tamasz Kancawy.{{водступ|-2.5|em}}}} </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mnoha"/> <section begin="Na"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size: 180%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Na Hramnicznuju.</center> </div> {{gap|1.5em}}Było heta ǔ Sibiry; tam, dzie na cełyja tysiaczy wiorst ciahnucca biezkaniecznyje lasy, nazywanyja Tajgaj, tam, dzie wielmi czasta zdarajecca czaławieku papaści ǔ zuby tygrysa albo lwa.</br> {{gap|1.5em}}Adzin zahnannik biełarus-katalik, szczyry chryścijanin dawiedaŭszysia szto za wiorstaŭ 30 ad taho miejsca, dzie jon pawinien byǔ zyć, jość katalicki kaścioł pastanawiŭ dabracca tudy na nabażenstwo na Hramnicznuju, dy paświancić świeczku. I wybraŭsia tudy pichatoj raninka raninka, kab paśpieć na sumu i na paświanceńnie świeczak waskowych.</br> {{gap|1.5em}}Nia lohkaja była heta daroha.</br> {{gap|1.5em}}Pad hetu paru i na rodnaj Biełarusi bywajuć marozy i miacielicy, a ŭ Sibiry, choć ciapier zdaryłasia dobraja pahoda, ale śniehu było hruba dyk ciażka było iści, ale Janka, bo tak nazywaŭsia hety zahnannik, niezważaŭ na niszto i śmieła z wasołaj duszoj szto stania siońnia prad Boham utajonym ǔ Pr. Sakramencie iszoŭ i nia czuǔ nawat zmardawańnia. I staŭ nakaniec u kaściele hetym i ŭbaczyǔ tut ksiandza katalickaho i abrazy i aŭtary i ŭsio ŭsienka jak bywała na rodnaj Biełarusi i cisnulisia jamu na woczy ślozy radaści z taho, czym jaho Boh tut abdaryǔ i cisnuŭ serca żal nudy pa baćkaŭszczynie miłaj.</br> {{gap|1.5em}}I maliŭsia jon szczyra, szczyra, kab daŭ Boh mażnaść wiarnucca da rodnych.</br> {{gap|1.5em}}Nastała suma, paświaczeńnie hramnic. Janka pry ǔchodzie ŭ kaścioł jeszcze kupiŭ świeczku dyk paświanciǔ jaje.</br> {{gap|1.5em}}Wyszoǔ ksiondz na amboniju.</br> {{gap|1.5em}}„A heta szto? Waneliju jon praczytaŭ, jak i ŭ nas pa polsku, a nawuku staŭ kazać… pa naszamu, pa Biełarusku!</br> {{gap|1.5em}}Usio tak pieknie, tak zrazumieła — nu nikoli jon nia czuǔ takoj dobraj, tak zrazumiełaj nawuki. Pa nabażenstwie nia ŭcierpieŭ Janka, kab ni pajści padziakawać henamu choć niznajomamu, ale tak bliskamu duszoj ksiandzu.</br> {{gap|1.5em}}I zajszoŭ da jaho, jak da baćki rodnaho. — Pachwolony Jezus Chrystus! — Na wieki, wiekaŭ, a skulże Boh prynosić, atkazaŭ ksiondz? Z Biełarusi, wojczenka, z pad Aszmiany. — Dy i jaż z taho boku, siadajże sa mnoj abiedać, dy raskaży swaju dolu niadolu. I sieli razam i hutaryli doŭha, doǔha jak rodnyje braty zdajecca, ab utraczanaj baćkoŭszczynie, ab sibirskich niawychodach i ab usim czym. Z hetaj pryczyny i prypaźniŭsia Janka tak, szto waroczacca da chaty treba było pad kaniec pa ciemku, a tut kruhom czuwać wycio zwiaroŭ lutych i strach prajmać paczaŭ Janku.</br> {{gap|1.5em}}I uspomniǔ jon ab swajej paświenczanaj hramnicy, a było na dware cicha, dyk zapaliŭ hetu świanconuju świeczku i staŭ piejać woś jakuju <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieśniu da Matki Boskaj.</center> </div> {{block center/s}} {{gap|1em}}O Maryja, Matka Boha,</br> Ty nie hardzisz ani koha,</br> Chto ŭ niadoli ci ǔ patrebie</br> Zwiernicca prad tron twoj ŭ niebie.</br> {{gap|1em}}Dyk i ja, hresznik niahodny,</br> Jak syn da matuchny radnoj,</br> Da ciabie, Maci łaskawa,</br> Szlu pakornaj prośby słowa.</br> {{gap|1em}}O Matuchna najświaciejsza!</br> Ŭ raj daroha najpraściejsza,</br> Uprasi mnie być cnotliwym,</br> Ceła żyćcio sprawiedliwym.</br> {{gap|1em}}Sciaraży ad bied niszczaściaǔ,</br> Ǔsiakich żyćciowych prykrościaǔ;</br> <section end="Na"/><noinclude></noinclude> ivnhzbaasj8kqyuzz36ujod5p4vvcet 300788 300787 2026-10-16T15:05:43Z RAleh111 4658 300788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ś"/>staron abszyrnaj Mohileŭskaj archidjecezji i nawat z druhich.</br> {{gap|1.5em}}Sa slazami żagnalisia parachwijanie sa swaim pasteram, a najbolsz usich razczulali dzieci z prytułku, katoryja wiankom akrużali trunu swajho apiakuna i dobradzieja. Pachawali jaho pobacz z matkaj na smalenskich pry kaściele mahiłkach.</br> {{gap|1.5em}}Wieczny adpaczynak daj Jamu Panie! {{справа|''X. P. B.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Ś"/> <section begin="Mnoha"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Mnoha zor…</center> </div> {{block center/s}} ''Mnoha, mnoha zor bliskuczych —</br> ''Tam u hary wysi-wysokaj…</br> ''Szczaścia jość i nas zawucza —</br> ''Na ziamli tut — nidaloka… ''Zory dziǔny, zory jasny</br> ''Kryjuć czasta ciomny chmary…</br> ''Radaść, ǔciechi i dni szczasny</br> ''Ciemniać wieczna biedaǔ mary… ''I daǔżej, czaściej bywaje —</br> ''Można baczyć zory niebny,</br> ''Czym to szczaście, szto minaje,</br> ''Szto k’żyćciu tak nam patrebna! <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{справа|'''''Tamasz Kancawy.{{водступ|-2.5|em}}}} </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mnoha"/> <section begin="Na"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size: 180%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Na Hramnicznuju.</center> </div> {{gap|1.5em}}Było heta ǔ Sibiry; tam, dzie na cełyja tysiaczy wiorst ciahnucca biezkaniecznyje lasy, nazywanyja Tajgaj, tam, dzie wielmi czasta zdarajecca czaławieku papaści ǔ zuby tygrysa albo lwa.</br> {{gap|1.5em}}Adzin zahnannik biełarus-katalik, szczyry chryścijanin dawiedaŭszysia szto za wiorstaŭ 30 ad taho miejsca, dzie jon pawinien byǔ zyć, jość katalicki kaścioł pastanawiŭ dabracca tudy na nabażenstwo na Hramnicznuju, dy paświancić świeczku. I wybraŭsia tudy pichatoj raninka raninka, kab paśpieć na sumu i na paświanceńnie świeczak waskowych.</br> {{gap|1.5em}}Nia lohkaja była heta daroha.</br> {{gap|1.5em}}Pad hetu paru i na rodnaj Biełarusi bywajuć marozy i miacielicy, a ŭ Sibiry, choć ciapier zdaryłasia dobraja pahoda, ale śniehu było hruba dyk ciażka było iści, ale Janka, bo tak nazywaŭsia hety zahnannik, niezważaŭ na niszto i śmieła z wasołaj duszoj szto stania siońnia prad Boham utajonym ǔ Pr. Sakramencie iszoŭ i nia czuǔ nawat zmardawańnia. I staŭ nakaniec u kaściele hetym i ŭbaczyǔ tut ksiandza katalickaho i abrazy i aŭtary i ŭsio ŭsienka jak bywała na rodnaj Biełarusi i cisnulisia jamu na woczy ślozy radaści z taho, czym jaho Boh tut abdaryǔ i cisnuŭ serca żal nudy pa baćkaŭszczynie miłaj.</br> {{gap|1.5em}}I maliŭsia jon szczyra, szczyra, kab daŭ Boh mażnaść wiarnucca da rodnych.</br> {{gap|1.5em}}Nastała suma, paświaczeńnie hramnic. Janka pry ǔchodzie ŭ kaścioł jeszcze kupiŭ świeczku dyk paświanciǔ jaje.</br> {{gap|1.5em}}Wyszoǔ ksiondz na amboniju.</br> {{gap|1.5em}}„A heta szto? Waneliju jon praczytaŭ, jak i ŭ nas pa polsku, a nawuku staŭ kazać… pa naszamu, pa Biełarusku!</br> {{gap|1.5em}}Usio tak pieknie, tak zrazumieła — nu nikoli jon nia czuǔ takoj dobraj, tak zrazumiełaj nawuki. Pa nabażenstwie nia ŭcierpieŭ Janka, kab ni pajści padziakawać henamu choć niznajomamu, ale tak bliskamu duszoj ksiandzu.</br> {{gap|1.5em}}I zajszoŭ da jaho, jak da baćki rodnaho. — Pachwolony Jezus Chrystus! — Na wieki, wiekaŭ, a skulże Boh prynosić, atkazaŭ ksiondz? Z Biełarusi, wojczenka, z pad Aszmiany. — Dy i jaż z taho boku, siadajże sa mnoj abiedać, dy raskaży swaju dolu niadolu. I sieli razam i hutaryli doŭha, doǔha jak rodnyje braty zdajecca, ab utraczanaj baćkoŭszczynie, ab sibirskich niawychodach i ab usim czym. Z hetaj pryczyny i prypaźniŭsia Janka tak, szto waroczacca da chaty treba było pad kaniec pa ciemku, a tut kruhom czuwać wycio zwiaroŭ lutych i strach prajmać paczaŭ Janku.</br> {{gap|1.5em}}I uspomniǔ jon ab swajej paświenczanaj hramnicy, a było na dware cicha, dyk zapaliŭ hetu świanconuju świeczku i staŭ piejać woś jakuju <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieśniu da Matki Boskaj.</center> </div> {{block center/s}} {{gap|1em}}O Maryja, Matka Boha,</br> Ty nie hardzisz ani koha,</br> Chto ŭ niadoli ci ǔ patrebie</br> Zwiernicca prad tron twoj ŭ niebie.</br> {{gap|1em}}Dyk i ja, hresznik niahodny,</br> Jak syn da matuchny radnoj,</br> Da ciabie, Maci łaskawa,</br> Szlu pakornaj prośby słowa.</br> {{gap|1em}}O Matuchna najświaciejsza!</br> Ŭ raj daroha najpraściejsza,</br> Uprasi mnie być cnotliwym,</br> Ceła żyćcio sprawiedliwym.</br> {{gap|1em}}Sciaraży ad bied niszczaściaǔ,</br> Ǔsiakich żyćciowych prykrościaǔ;</br> <section end="Na"/><noinclude></noinclude> 87q5k8kguh5glk3xnyl6g9lnswur8sk 104 129951 300658 299581 2026-10-16T12:21:54Z Gleb Leo 2440 300658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Na"/>Hoład, mor, wajnu, pażary</br> Adwiarni ŭsie Boży kary.</br> {{gap|1em}}A pa śmierci nichaj Boha,</br> U świataj Trojcy jadynoha</br> I Ciabie, Niabieska Pani</br> Sławim ǔ niebie z Aniołami. {{block center/e}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Piajuczy hetu pieśniu Janka paczuǔsia silniejszym i adważniejszym, dyk konczyǔszy jaje raz paŭtaraŭ i druhi i treci raz i hetak pryszoŭ na prostuju i bolsz ubituju darohu, szto wiała da taho siała, dzie jon żyǔ i dziakujuczy Matca Najświaciejszaj za paciechu i apieku u darozie staŭ jon nareście u swajej chacie. {{справа|''B. J.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Na"/> <section begin="Św"/><div style="margin-bottom:-1.5em; margin-top:0.5em; font-family:Cambria;"> {{c|'''Św. Martyny Muczanicy.|памер=180%}} </div> {{gap|1.5em}}Baćka światoj Martyny byŭ słaŭnym Rymlaninam i aż try razy byŭ wybrany na naczalnika horadu Rymu. Pry hetym byŭ jon haraczy chryścijanin, duża pabożny i wielmi miłasierny da biednych. Aboje baćki Martyny pamiorli tady, kali jana była jeszcze zusim maładaja. Jej astalisia wialikija bahactwy, katoryje ŭsie spradała, a hroszy razdała na ŭbohich, kab być hatawiejszaj na muki za wieru, jakich szto dzień można było spadziewacca.</br> {gap|1.5em}}Adnaho razu sałdaty, wysłanyje dziela wyszukiwańnia chryścijanaŭ, znajszli Martynu molaczujusia na klenczkach. Jany zahadali jej iści za saboj i dastali atkaz, szto panienka heta achwotnie za imi pojdzie, tolki jeszcze chwilku pamolicca i paprosić błahasławienstwa biskupa. Kali pryszła prad cara Aleksandra, toj uścieszyŭsia, dumajuczy, szto woś choć adna asoba z słaŭnaj siamji lohka adraczecca Chrystusa, ale pamyliŭsia, bo Martyna skazała jamu, szto adnaho tolki sławić Boha, bahoŭ że pahanskich, jak zroblanych ludzkimi rukami za niemych bałwanoŭ uważaja.</br> {gap|1.5em}}Ni padabałosia heta caru, ale skazaŭ sałdatam wiaści Martynu ŭ światyniu Apalona. Tam Martyna pała na kaleńni i prażagnaŭszysia nabożna paczała malicca da Chrystusa. I staŭsia cud, bo woś bałwan Apalona zwaliŭsia s pastumentu i zabiŭ saboj usich, byǔszych tam pahanskich ksiandzoŭ i ziamla zatrasłasia pad cełym Rymam, a nawat czaść światyni henaj razwaliłasia. Paśla hetaho car zahadaŭ bić Martynu pa twary i żaleznymi kruczkami rwać jaje cieła. Na heta wyznaczyli 4-ch kataŭ, katoryje staŭszy muczyć, raptoŭna ŭstrymalisia, każuczy, szto pry Martynie stajać 4-ry jasnyje Anioły i baroniać jaje, zwaroczujuczy henyje muki na samych kataŭ. Tady sudździa zahadaŭ jaje kaczać pa hostrych skarupach, pa ziemli razsypanych. A św. muczanica hetak maliłasia: „Nadzieja maja, Jezu Chryste, daj mnie ŭ mukach wytrymałaść, a kataŭ hetych aświaci i nawiarni sercy ich da Siabie“. I ŭ hetu chwilu 8 kataŭ atkazalisia muczyć, skazaŭszy, szto i jany hatowy pamiorci za Chrystusa. Usie i byli także zamuczany.</br> {{gap|1.5em}}Na zaŭtra, kali iznoŭ muczyli św. Martynu i lili ŭ kancy haraczy alej na jaje rany, akrużyła jaje świetłaść niabieskaja i czuwać byli śpiewy Aniołaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na treci dzień zawiali Martynu u światyniu Dyany; kaliż jana i tut stała malicca da Chrystusa, uzniałasia bura i bliskawica, kolki razoŭ streliŭ piarun, bałwan Dyany zwaliŭsia, pry czym zabiŭ czaść światyni zhareła. Paśla hetaho car szmat pahancaŭ, a paśla zhareŭ sam i zahadaŭ addać Martynu ŭ ruki druhoha sudździ Justyna, bolsz srohaho. Toj kazaŭ abrazać jej cieła kuskami, a sam wyśmiechaŭ u rozny sposab; paśla pawiali jaje na rynak i puścili na jaje lwa, katory prybiehszy, palizaŭ nohi, a paśla adwiarnuŭsia i zjeŭ Eŭmenijusza, swajaka cara, katory raniej naraiŭ katam lić kipiaczy alej na rany Martyny. Jaje stolki ŭżo muczyli, szto kab nie cudoŭnaja moc Bożaja, jana daŭno ŭżo byłab pamiorszy, ale tak żyła jeszcze i z wasołym twaram znosiła ŭsie muki. Jeszcze razoŭ kolki brali jaje na szto raz nowyje muki i prad kożnym razam namaŭlali wyraczysia Chrystusa, abiecajuczy wolnaść, ale niczoho nie pamahło. Leŭ nia jeŭ, ahoń nie paliŭ jaje światoha cieła i ŭ kancy sciataja mieczam addała duszu Bohu 30 studnia 226 hodu. Cieła jaje pa zahadu cara Aleksandra było wystaŭlano praz kolki dzion na rynku dziela zniewahi ad pahancaŭ, ale kali chto padchodziŭ pajaŭlalisia 2 wialikija arły i ni dapuszczali da światoha cieła.</br> {{gap|1.5em}}Wialiki i błahasłaŭlony Boh u światych swaich! {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Św"/> <section begin="Laŭdanszczyna"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Laǔdanszczyna.'''</span> Minskaj hub. Barysoǔskaho pawietu.</br> {{gap|1.5em}}Laǔdanszczynaj tut nazywajecca cełaja wakolica, niekolki wiosak, asabnikoŭ i folwarkoŭ. Pierszy raz sioleta zdaryłosia mnie tut być, ale i z pierszaho razu ja pilna prymieciǔ usie tutejszyje paradki i zwyczai. Byŭ ja siudy zaproszany <section end="Laŭdanszczyna"/><noinclude></noinclude> km3pr4v913nh1h1nzw2xozifgno2ft6 300659 300658 2026-10-16T12:22:03Z Gleb Leo 2440 300659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Na"/>Hoład, mor, wajnu, pażary</br> Adwiarni ŭsie Boży kary.</br> {{gap|1em}}A pa śmierci nichaj Boha,</br> U świataj Trojcy jadynoha</br> I Ciabie, Niabieska Pani</br> Sławim ǔ niebie z Aniołami. {{block center/e}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Piajuczy hetu pieśniu Janka paczuǔsia silniejszym i adważniejszym, dyk konczyǔszy jaje raz paŭtaraŭ i druhi i treci raz i hetak pryszoŭ na prostuju i bolsz ubituju darohu, szto wiała da taho siała, dzie jon żyǔ i dziakujuczy Matca Najświaciejszaj za paciechu i apieku u darozie staŭ jon nareście u swajej chacie. {{справа|''B. J.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Na"/> <section begin="Św"/><div style="margin-bottom:-1em; margin-top:0.5em; font-family:Cambria;"> {{c|'''Św. Martyny Muczanicy.|памер=180%}} </div> {{gap|1.5em}}Baćka światoj Martyny byŭ słaŭnym Rymlaninam i aż try razy byŭ wybrany na naczalnika horadu Rymu. Pry hetym byŭ jon haraczy chryścijanin, duża pabożny i wielmi miłasierny da biednych. Aboje baćki Martyny pamiorli tady, kali jana była jeszcze zusim maładaja. Jej astalisia wialikija bahactwy, katoryje ŭsie spradała, a hroszy razdała na ŭbohich, kab być hatawiejszaj na muki za wieru, jakich szto dzień można było spadziewacca.</br> {gap|1.5em}}Adnaho razu sałdaty, wysłanyje dziela wyszukiwańnia chryścijanaŭ, znajszli Martynu molaczujusia na klenczkach. Jany zahadali jej iści za saboj i dastali atkaz, szto panienka heta achwotnie za imi pojdzie, tolki jeszcze chwilku pamolicca i paprosić błahasławienstwa biskupa. Kali pryszła prad cara Aleksandra, toj uścieszyŭsia, dumajuczy, szto woś choć adna asoba z słaŭnaj siamji lohka adraczecca Chrystusa, ale pamyliŭsia, bo Martyna skazała jamu, szto adnaho tolki sławić Boha, bahoŭ że pahanskich, jak zroblanych ludzkimi rukami za niemych bałwanoŭ uważaja.</br> {gap|1.5em}}Ni padabałosia heta caru, ale skazaŭ sałdatam wiaści Martynu ŭ światyniu Apalona. Tam Martyna pała na kaleńni i prażagnaŭszysia nabożna paczała malicca da Chrystusa. I staŭsia cud, bo woś bałwan Apalona zwaliŭsia s pastumentu i zabiŭ saboj usich, byǔszych tam pahanskich ksiandzoŭ i ziamla zatrasłasia pad cełym Rymam, a nawat czaść światyni henaj razwaliłasia. Paśla hetaho car zahadaŭ bić Martynu pa twary i żaleznymi kruczkami rwać jaje cieła. Na heta wyznaczyli 4-ch kataŭ, katoryje staŭszy muczyć, raptoŭna ŭstrymalisia, każuczy, szto pry Martynie stajać 4-ry jasnyje Anioły i baroniać jaje, zwaroczujuczy henyje muki na samych kataŭ. Tady sudździa zahadaŭ jaje kaczać pa hostrych skarupach, pa ziemli razsypanych. A św. muczanica hetak maliłasia: „Nadzieja maja, Jezu Chryste, daj mnie ŭ mukach wytrymałaść, a kataŭ hetych aświaci i nawiarni sercy ich da Siabie“. I ŭ hetu chwilu 8 kataŭ atkazalisia muczyć, skazaŭszy, szto i jany hatowy pamiorci za Chrystusa. Usie i byli także zamuczany.</br> {{gap|1.5em}}Na zaŭtra, kali iznoŭ muczyli św. Martynu i lili ŭ kancy haraczy alej na jaje rany, akrużyła jaje świetłaść niabieskaja i czuwać byli śpiewy Aniołaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na treci dzień zawiali Martynu u światyniu Dyany; kaliż jana i tut stała malicca da Chrystusa, uzniałasia bura i bliskawica, kolki razoŭ streliŭ piarun, bałwan Dyany zwaliŭsia, pry czym zabiŭ czaść światyni zhareła. Paśla hetaho car szmat pahancaŭ, a paśla zhareŭ sam i zahadaŭ addać Martynu ŭ ruki druhoha sudździ Justyna, bolsz srohaho. Toj kazaŭ abrazać jej cieła kuskami, a sam wyśmiechaŭ u rozny sposab; paśla pawiali jaje na rynak i puścili na jaje lwa, katory prybiehszy, palizaŭ nohi, a paśla adwiarnuŭsia i zjeŭ Eŭmenijusza, swajaka cara, katory raniej naraiŭ katam lić kipiaczy alej na rany Martyny. Jaje stolki ŭżo muczyli, szto kab nie cudoŭnaja moc Bożaja, jana daŭno ŭżo byłab pamiorszy, ale tak żyła jeszcze i z wasołym twaram znosiła ŭsie muki. Jeszcze razoŭ kolki brali jaje na szto raz nowyje muki i prad kożnym razam namaŭlali wyraczysia Chrystusa, abiecajuczy wolnaść, ale niczoho nie pamahło. Leŭ nia jeŭ, ahoń nie paliŭ jaje światoha cieła i ŭ kancy sciataja mieczam addała duszu Bohu 30 studnia 226 hodu. Cieła jaje pa zahadu cara Aleksandra było wystaŭlano praz kolki dzion na rynku dziela zniewahi ad pahancaŭ, ale kali chto padchodziŭ pajaŭlalisia 2 wialikija arły i ni dapuszczali da światoha cieła.</br> {{gap|1.5em}}Wialiki i błahasłaŭlony Boh u światych swaich! {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Św"/> <section begin="Laŭdanszczyna"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Laǔdanszczyna.'''</span> Minskaj hub. Barysoǔskaho pawietu.</br> {{gap|1.5em}}Laǔdanszczynaj tut nazywajecca cełaja wakolica, niekolki wiosak, asabnikoŭ i folwarkoŭ. Pierszy raz sioleta zdaryłosia mnie tut być, ale i z pierszaho razu ja pilna prymieciǔ usie tutejszyje paradki i zwyczai. Byŭ ja siudy zaproszany <section end="Laŭdanszczyna"/><noinclude></noinclude> nkyjbw05i1lpy1o6owgbk0pi5l727sz 300789 300659 2026-10-16T15:07:54Z RAleh111 4658 300789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Na"/>Hoład, mor, wajnu, pażary</br> Adwiarni ŭsie Boży kary.</br> {{gap|1em}}A pa śmierci nichaj Boha,</br> U świataj Trojcy jadynoha</br> I Ciabie, Niabieska Pani</br> Sławim ǔ niebie z Aniołami. {{block center/e}} <div style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Piajuczy hetu pieśniu Janka paczuǔsia silniejszym i adważniejszym, dyk konczyǔszy jaje raz paŭtaraŭ i druhi i treci raz i hetak pryszoŭ na prostuju i bolsz ubituju darohu, szto wiała da taho siała, dzie jon żyǔ i dziakujuczy Matca Najświaciejszaj za paciechu i apieku u darozie staŭ jon nareście u swajej chacie. {{справа|''B. J.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Na"/> <section begin="Św"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Św. Martyny Muczanicy.</center> </div> {{gap|1.5em}}Baćka światoj Martyny byŭ słaŭnym Rymlaninam i aż try razy byŭ wybrany na naczalnika horadu Rymu. Pry hetym byŭ jon haraczy chryścijanin, duża pabożny i wielmi miłasierny da biednych. Aboje baćki Martyny pamiorli tady, kali jana była jeszcze zusim maładaja. Jej astalisia wialikija bahactwy, katoryje ŭsie spradała, a hroszy razdała na ŭbohich, kab być hatawiejszaj na muki za wieru, jakich szto dzień można było spadziewacca.</br> {gap|1.5em}}Adnaho razu sałdaty, wysłanyje dziela wyszukiwańnia chryścijanaŭ, znajszli Martynu molaczujusia na klenczkach. Jany zahadali jej iści za saboj i dastali atkaz, szto panienka heta achwotnie za imi pojdzie, tolki jeszcze chwilku pamolicca i paprosić błahasławienstwa biskupa. Kali pryszła prad cara Aleksandra, toj uścieszyŭsia, dumajuczy, szto woś choć adna asoba z słaŭnaj siamji lohka adraczecca Chrystusa, ale pamyliŭsia, bo Martyna skazała jamu, szto adnaho tolki sławić Boha, bahoŭ że pahanskich, jak zroblanych ludzkimi rukami za niemych bałwanoŭ uważaja.</br> {gap|1.5em}}Ni padabałosia heta caru, ale skazaŭ sałdatam wiaści Martynu ŭ światyniu Apalona. Tam Martyna pała na kaleńni i prażagnaŭszysia nabożna paczała malicca da Chrystusa. I staŭsia cud, bo woś bałwan Apalona zwaliŭsia s pastumentu i zabiŭ saboj usich, byǔszych tam pahanskich ksiandzoŭ i ziamla zatrasłasia pad cełym Rymam, a nawat czaść światyni henaj razwaliłasia. Paśla hetaho car zahadaŭ bić Martynu pa twary i żaleznymi kruczkami rwać jaje cieła. Na heta wyznaczyli 4-ch kataŭ, katoryje staŭszy muczyć, raptoŭna ŭstrymalisia, każuczy, szto pry Martynie stajać 4-ry jasnyje Anioły i baroniać jaje, zwaroczujuczy henyje muki na samych kataŭ. Tady sudździa zahadaŭ jaje kaczać pa hostrych skarupach, pa ziemli razsypanych. A św. muczanica hetak maliłasia: „Nadzieja maja, Jezu Chryste, daj mnie ŭ mukach wytrymałaść, a kataŭ hetych aświaci i nawiarni sercy ich da Siabie“. I ŭ hetu chwilu 8 kataŭ atkazalisia muczyć, skazaŭszy, szto i jany hatowy pamiorci za Chrystusa. Usie i byli także zamuczany.</br> {{gap|1.5em}}Na zaŭtra, kali iznoŭ muczyli św. Martynu i lili ŭ kancy haraczy alej na jaje rany, akrużyła jaje świetłaść niabieskaja i czuwać byli śpiewy Aniołaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na treci dzień zawiali Martynu u światyniu Dyany; kaliż jana i tut stała malicca da Chrystusa, uzniałasia bura i bliskawica, kolki razoŭ streliŭ piarun, bałwan Dyany zwaliŭsia, pry czym zabiŭ czaść światyni zhareła. Paśla hetaho car szmat pahancaŭ, a paśla zhareŭ sam i zahadaŭ addać Martynu ŭ ruki druhoha sudździ Justyna, bolsz srohaho. Toj kazaŭ abrazać jej cieła kuskami, a sam wyśmiechaŭ u rozny sposab; paśla pawiali jaje na rynak i puścili na jaje lwa, katory prybiehszy, palizaŭ nohi, a paśla adwiarnuŭsia i zjeŭ Eŭmenijusza, swajaka cara, katory raniej naraiŭ katam lić kipiaczy alej na rany Martyny. Jaje stolki ŭżo muczyli, szto kab nie cudoŭnaja moc Bożaja, jana daŭno ŭżo byłab pamiorszy, ale tak żyła jeszcze i z wasołym twaram znosiła ŭsie muki. Jeszcze razoŭ kolki brali jaje na szto raz nowyje muki i prad kożnym razam namaŭlali wyraczysia Chrystusa, abiecajuczy wolnaść, ale niczoho nie pamahło. Leŭ nia jeŭ, ahoń nie paliŭ jaje światoha cieła i ŭ kancy sciataja mieczam addała duszu Bohu 30 studnia 226 hodu. Cieła jaje pa zahadu cara Aleksandra było wystaŭlano praz kolki dzion na rynku dziela zniewahi ad pahancaŭ, ale kali chto padchodziŭ pajaŭlalisia 2 wialikija arły i ni dapuszczali da światoha cieła.</br> {{gap|1.5em}}Wialiki i błahasłaŭlony Boh u światych swaich! {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Św"/> <section begin="Laŭdanszczyna"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Laǔdanszczyna.'''</span> Minskaj hub. Barysoǔskaho pawietu.</br> {{gap|1.5em}}Laǔdanszczynaj tut nazywajecca cełaja wakolica, niekolki wiosak, asabnikoŭ i folwarkoŭ. Pierszy raz sioleta zdaryłosia mnie tut być, ale i z pierszaho razu ja pilna prymieciǔ usie tutejszyje paradki i zwyczai. Byŭ ja siudy zaproszany <section end="Laŭdanszczyna"/><noinclude></noinclude> pufypjzp8saq9cd3ril7cixkohxeifv 104 129953 300790 299587 2026-10-16T15:09:59Z RAleh111 4658 300790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Parfienawa"/>{{перанос канец|na|zwać}} miasteczkam. Byǔ schod haspadadaroŭ z wołaści, ale na im nie zhadzilisia na heta. Tolki nimasz wiedama ci na doŭha, bo sztoż ustaić prad żydoŭskimi hraszmi i sprytam? <div style="margin-top:-1em"></div> {{справа|''Parfienaǔczyk.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Parfienawa"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pierachod u katalictwa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Minskaja hazeta: „Siewiero Zapadnaja Żyzń“ u № 17 pisza, szto za 4-ry pierszyje dni studnia hetaho hodu minskamu hubernataru padadziano ażno 275 prośbaŭ, ab pazwaleńni pierajści s prawasławia ŭ katalictwo. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Sprawa katalikoǔ-rasiejcaǔ.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ministra ŭnutranych sprawaŭ pawiedamiŭ arcybiskupa mahileŭskaho ks. W. Kluczynskaho, szto zabaraniajecca ad hetaj pary adpraŭlać nabażenstwo dla katolikoŭ-rasiejcaŭ u ŭschodnim abradzie. U Pieciarburhu jość kala 2000 rasiejcaŭ-katalikoŭ, dla katorych za pazwaleńniem byŭszaho ministra Stołypina adpraŭlałosia nabażenstwo ŭ abradzie ŭschodnim u dźwioch kaplicach.</br> {{gap|1.5em}}Ciapier kaplicy hety zapieczatawany i nabażenstwo zabaraniano. Maja być najhorszym praciǔnikam katalickaho nabażenstwa ŭ abradzie ŭschodnim jość synod, katory baicca, kab praz heta ni utracić szmat prawasłaŭnych na karyść katalictwa ŭschodniaho abradu.</br> {{gap|1.5em}}Kataliki-rasiejcy, miż katorymi jość wialikije pany, majuć dabiwacca prawa praz Dumu. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-family:Cambria; font-size:180%;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-1em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> U niadzielu 26 studnia u sali „Sokoł“ pry Wilenskaj wulicy adbyłasia biełaruskaja wieczarynka z muzykaj deklamacijami i tancami na scenie i na sali.</br> {{gap|1.5em}}— Na centralnaj poczcie ŭ elektroŭni zdaryŭsia wybuch, katorym aparyło i zhłuszyło maszynista Kustosika, katoraho „Skoraja pomac“ adwiazła da szpitala Sawicz. Jon maja mocna aparanyja: haławu i ruki, ale jość nadzieja, szto azdarawieja.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kiena.'''</span> Wil. hub. i paw. Rukonskaj wołaści. Tutaka złażyłosia starańniem pana Witolda Sławinskaho ''aratajskaje kolca'', buduczaje filijaj „Wilenskaho Aratajskaho Tawarystwa“. Na heta ǔżo jość pazwaleńnie z senatu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Troki.'''</span> Wil. hub. Baćki wuczniaŭ tutejszaj haradzkoj szkoły zwiartalisia s prośbaj da papieczyciela wuczebnaho okruha, kab pazwoliǔ wuczycca ŭ hetaj szkoła francuskaj i niamieckaj mowy. Heta pazwaleńnie jany dastali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Trocki pawiet.'''</span> Hetymi dniami zdaryłasia tut straszennaja recz. Rybałowy Winc. Azerski i Szmul Chenach pajechali na Daŭgierdziskaje woziero ławić rybu i ŭziali sabie da pamacy chworaho na abłukańnie Jana Bielunasa 24 hadoŭ. Łowiaczy rybu Bielunas czymś uzławaŭ henych dwaich. Dyk jany jaho biez miłasierdzia zbili, a paśla zwiazali wiaroŭkami, kab nia moh ruszycca z miejsca i pakinuli na lodzie, dzie jon prabyǔ cełuju nocz.</br> {{gap|1.5em}}Na zaŭtra susiedzi znajszli Bielunasa czuć żywoha s paadmarożywanymi palcami, wuszmi, nosam. Jaho adwiaźli u szpital da Jewja, a henych rybałowaŭ pasadzili ŭ turmu ŭ Trokach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Traby.'''</span> Aszmiansk. paw., Wil. hub. Wilenski hubernatar asztrafawaŭ Agatu Sawickuju na 50 rubloŭ, abo 6 tydniaŭ adsiedki za utrymywańnie tajnaj polskaj szkoły, ŭ katoraj sama i wuczyła, Szkołu zahadano zakryć.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Mirawy zjezd razhladaŭ sprawu 36 sielanaŭ, abwinawaczanych u tym, szto samawolna paświli bydła na paloch hrafa Czapskaho ŭ Stankoŭskaj wołaści. Zjezd prysudziŭ usich na dwa miesiacy adsiedki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Falszywyja 25 rubloǔki.'''</span> U Minsku wykryli arhanizaciju, szto zajmałasia zbytam falszywych 25 rublowych bumażak. Arysztawali dwoch turkaŭ i dźwie kabiety; treciaho turka arysztawali ŭ Dynaburhu (Dwinsku).</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Zahadacznaja śmierć.'''</span> Na czyhuncy miż Minskam i Ratomkaj znajszli pierajechany maszynaj trup Wojciechoŭskaho, katory ŭ Minsku pry Zacharaŭskaj wulicy mieŭ swoj dom. Robicca śledztwa, z jakoj pryczyny i ǔ jakich warunkach Wojciechoŭski papaŭ aż u heta miejsca. Bo dumajuć, szto moża jaho chto padłażyǔ pad maszynu, zabitaho raniej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nowahrudak.'''</span> Min. hub. Tutejszy kamitet ćwiarozaści zważajuczy, szto szynkoŭ u pawiecie aż zalisznie dość, pastanawiŭ rabić starańnia, kab nie dawano pazwaleńniaŭ na atkryćcie szynkoŭ nowych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Babrujsk.'''</span> Min. hub. U dware Janina należaczym da p. Jana Kielczeŭskaho zhareŭ chleǔ.</br> {{gap|1.5em}}U ahni zhinuło 106 sztuk rasowaho bydła. Szkody abliczano na 25 tysiacz rubloǔ.</br><section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 31rkgx6j69hh5j73occ7ibqmsufw1k0 104 129960 300791 299593 2026-10-16T15:12:04Z RAleh111 4658 300791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}Pażar paczaŭsia z winy parabka, katory zapaliŭszy lampu, kinuŭ zapałku na sałomu ŭ chlawie.</br> {{gap|1.5em}}— Ziemstwo paw. babrujskaho dastało ad kazny 3000 rub. na kuplu stadnikaŭ rasowych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Mozyr.'''</span> Min. hub. Wałasny schod u Meleszkowicach pastanawiŭ zakryć u hetym siale dźwie piŭnyja i manapol. Akcyznaje upraŭleńnie piŭnyja ŭżo zakryło, a manapol budzie zakryty 1-ho lipnia hetaho hodu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> U subotu 11 studnia tutejszy hubernatar zawiedamiŭ Haradzkuju Uprawu, szto na skutak prosby Rady horadu ab pieramienie nazwańniaŭ dźwioch wulic u pamiać 300-lećcia panawańnia Domu Ramanowych dastaŭ najwyższejszaje zaćwierdzeńnie pieramieny nazwańniaŭ: wulicy Sapiornaj na „Aleksiejeŭskuju“ i wulicu ad masta na Niemnie da asawieckaj szasy na „Pietroŭsko-Nikołajeŭskuju“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełastok.'''</span> Horad chocza pazyczyć 700 tysiacz rubloŭ z ziemskaho kredytu na pakrycie kosztaŭ budoŭli nowaj raźnicy i na inszyja pilnyja patreby. Warunki pazyczki — ciażkija.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Breść Litoǔski.'''</span> Hrodz. hub. 21 studnia Wilenskaja sudowaja pałata razbirała tut sprawu byŭszaho ziemskaho naczalnika M. Chwoszczynskaho winawaczanaho ŭ tym, szto pryswaiŭ 551 r. 60 kap., u katoraj sumie jość hroszy, achwiarowanyje na paharełych i na pamiatnik Stałypina. Użo prad hetym M. Chwoszczynskij byŭ zasudżany na hod i 8 miesiacaŭ turmy za roznyja inszyja sprawy i ciapier jeszcze adbywaja henu karu ŭ harodzienskaj turmie. Ciapier że prysudzili jaho na 8 miesiacaŭ arysztanskich rotaŭ z adabrańniem prawoŭ.</br> {{gap|1.5em}}— U Brestckim Tawarystwie uzajemnaho kredytu wykryta rastrata bolsz 100 tys. rub.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Bielsk.'''</span> Hrodz. hub. „Nasze Utro“ pisza, szto u wioskach Łosinki i Repiski straszenna pamirajuć ludzi na bruszny i plamisty tyfus.</br> {{gap|1.5em}}Pamiorszyje lażać pa 5 dzion bo nimasz kamu chawać. Daktorskaj pomaczy nimasz. Najbliżejszy doktar żywieć za 12 wiorstaŭ i kali jaho prywiaści da chworaho, treba płacić wialikija hroszy, katorych sielanie nie majuć.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koǔna.'''</span> U sieradu 22 studnia wada na Wilji i Niemnie stała raptoŭnie prybywać, tak szto pad wieczar zaliła kolki wulic Koŭny.</br> {{gap|1.5em}}Narod sa strachu uciakaŭ na zialonuju haru, tudyż niaśli chto, szto moh z chatnich reczaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na chwalach abiedźwuch rek pływuć czastki budynkaŭ i roznyja reczy. Pawodka zrabiła straszennyja szkody ŭ Koŭnie i akolicach lażaczych nad rekami.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warszawa.'''</span> Tramwaj elektryczny najechaŭ na kabietu, katoraja ad hetaho skora i pamiorła. Narod napaŭ za heta na tramwaj i pawybiwaŭ u im usie szyby, a służbu wahonu mocna pabiŭ laskami i kamieńniami. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div style="margin-bottom:0em;"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Na Bałkanach.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Turcija i Hrecija'''</span> dalej szykujucca da wajny, pry czym Turcija bytcym to zawiazała wajenny sajuz z susiedniaj Baŭharyjaj, a Hrecija takiż sajuz chocza zrabić z Rumynijaj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Baǔharyja'''</span> zajawiła, bytcym to ni praŭda, szto jana ŭwajszła ŭ zhodu z Turcijaj na wypadak wajny, ale i ŭ jej iduć cichije, ale śpiesznyje pryhataŭleńnia da wajny. Baŭharyja sabiraja wojska i zapasnym aficeram dany prykaz być hatowymi każduju minutu na atrymańnie zahadu pajści ŭ rady wojska.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Albanija'''</span> taksama ŭ nowaj wajnie byłab proci Hrecii, bo Hrecija nie addaje jej ziamli, katoraja pawinna należyć da Albanii. Nawat ciapier na hranicy Hrecii i Albanii zdarajucca bojki, bo albancy napadajuć na addzieły hreckaho wojska, uważajuczy, szto jano tut ni ŭ swaim krai być nie pawinno.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Meksyk'''</span> u Ameryca. Paŭstancaŭ nakaniec tyki zwajawali i zławiŭszy ich prawadyroŭ u liku 23-och razstrelili 18 studnia. Miż hetymi razstrelano jenerała Gonzaleca, 4-och kapitanoŭ i 3-och paruczykaŭ. Arużże i naboi prazydent Meksyki Huerta atrymliwaja bytcym z Japonii, katoraj maja za ŭsio heta być ŭdziacznym. Heta ŭsio wielmi nie padabajecca prawicielstwu Złuczanych Stanaŭ i jano wysłało mabyć 5 tysiaczaŭ sałdataŭ u nadmorski meksykanski horad Wera Kruca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Systerwil'''</span> u Ameryca. Pad horadam Systerwilam u Złuczonych Stanach zwaliŭsia wialiki meteor. (Meteor heta taki kamień, jakich szmat nosicca u niabiesnym prastwory, a kali z ich katory papadzie ŭ sferu ziamli, tady jon wielmi szybka walicca pry czym zaharajecca i najczaściej zharaje zusim. Nasz narod dumaja, szto heta walicca hwiezda, a nikatoryje jeszcze każuć szto heta {{перанос пачатак|du|szy}}<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 3te6l1w4plw6pdzxu6ey0jhjlanne6i 300792 300791 2026-10-16T15:12:38Z RAleh111 4658 300792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}Pażar paczaŭsia z winy parabka, katory zapaliŭszy lampu, kinuŭ zapałku na sałomu ŭ chlawie.</br> {{gap|1.5em}}— Ziemstwo paw. babrujskaho dastało ad kazny 3000 rub. na kuplu stadnikaŭ rasowych.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Mozyr.'''</span> Min. hub. Wałasny schod u Meleszkowicach pastanawiŭ zakryć u hetym siale dźwie piŭnyja i manapol. Akcyznaje upraŭleńnie piŭnyja ŭżo zakryło, a manapol budzie zakryty 1-ho lipnia hetaho hodu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> U subotu 11 studnia tutejszy hubernatar zawiedamiŭ Haradzkuju Uprawu, szto na skutak prosby Rady horadu ab pieramienie nazwańniaŭ dźwioch wulic u pamiać 300-lećcia panawańnia Domu Ramanowych dastaŭ najwyższejszaje zaćwierdzeńnie pieramieny nazwańniaŭ: wulicy Sapiornaj na „Aleksiejeŭskuju“ i wulicu ad masta na Niemnie da asawieckaj szasy na „Pietroŭsko-Nikołajeŭskuju“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełastok.'''</span> Horad chocza pazyczyć 700 tysiacz rubloŭ z ziemskaho kredytu na pakrycie kosztaŭ budoŭli nowaj raźnicy i na inszyja pilnyja patreby. Warunki pazyczki — ciażkija.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Breść Litoǔski.'''</span> Hrodz. hub. 21 studnia Wilenskaja sudowaja pałata razbirała tut sprawu byŭszaho ziemskaho naczalnika M. Chwoszczynskaho winawaczanaho ŭ tym, szto pryswaiŭ 551 r. 60 kap., u katoraj sumie jość hroszy, achwiarowanyje na paharełych i na pamiatnik Stałypina. Użo prad hetym M. Chwoszczynskij byŭ zasudżany na hod i 8 miesiacaŭ turmy za roznyja inszyja sprawy i ciapier jeszcze adbywaja henu karu ŭ harodzienskaj turmie. Ciapier że prysudzili jaho na 8 miesiacaŭ arysztanskich rotaŭ z adabrańniem prawoŭ.</br> {{gap|1.5em}}— U Brestckim Tawarystwie uzajemnaho kredytu wykryta rastrata bolsz 100 tys. rub.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Bielsk.'''</span> Hrodz. hub. „Nasze Utro“ pisza, szto u wioskach Łosinki i Repiski straszenna pamirajuć ludzi na bruszny i plamisty tyfus.</br> {{gap|1.5em}}Pamiorszyje lażać pa 5 dzion bo nimasz kamu chawać. Daktorskaj pomaczy nimasz. Najbliżejszy doktar żywieć za 12 wiorstaŭ i kali jaho prywiaści da chworaho, treba płacić wialikija hroszy, katorych sielanie nie majuć.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koǔna.'''</span> U sieradu 22 studnia wada na Wilji i Niemnie stała raptoŭnie prybywać, tak szto pad wieczar zaliła kolki wulic Koŭny.</br> {{gap|1.5em}}Narod sa strachu uciakaŭ na zialonuju haru, tudyż niaśli chto, szto moh z chatnich reczaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na chwalach abiedźwuch rek pływuć czastki budynkaŭ i roznyja reczy. Pawodka zrabiła straszennyja szkody ŭ Koŭnie i akolicach lażaczych nad rekami.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warszawa.'''</span> Tramwaj elektryczny najechaŭ na kabietu, katoraja ad hetaho skora i pamiorła. Narod napaŭ za heta na tramwaj i pawybiwaŭ u im usie szyby, a służbu wahonu mocna pabiŭ laskami i kamieńniami. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div style="margin-bottom:0em;"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Na Bałkanach.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Turcija i Hrecija'''</span> dalej szykujucca da wajny, pry czym Turcija bytcym to zawiazała wajenny sajuz z susiedniaj Baŭharyjaj, a Hrecija takiż sajuz chocza zrabić z Rumynijaj.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Baǔharyja'''</span> zajawiła, bytcym to ni praŭda, szto jana ŭwajszła ŭ zhodu z Turcijaj na wypadak wajny, ale i ŭ jej iduć cichije, ale śpiesznyje pryhataŭleńnia da wajny. Baŭharyja sabiraja wojska i zapasnym aficeram dany prykaz być hatowymi każduju minutu na atrymańnie zahadu pajści ŭ rady wojska.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Albanija'''</span> taksama ŭ nowaj wajnie byłab proci Hrecii, bo Hrecija nie addaje jej ziamli, katoraja pawinna należyć da Albanii. Nawat ciapier na hranicy Hrecii i Albanii zdarajucca bojki, bo albancy napadajuć na addzieły hreckaho wojska, uważajuczy, szto jano tut ni ŭ swaim krai być nie pawinno.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Meksyk'''</span> u Ameryca. Paŭstancaŭ nakaniec tyki zwajawali i zławiŭszy ich prawadyroŭ u liku 23-och razstrelili 18 studnia. Miż hetymi razstrelano jenerała Gonzaleca, 4-och kapitanoŭ i 3-och paruczykaŭ. Arużże i naboi prazydent Meksyki Huerta atrymliwaja bytcym z Japonii, katoraj maja za ŭsio heta być ŭdziacznym. Heta ŭsio wielmi nie padabajecca prawicielstwu Złuczanych Stanaŭ i jano wysłało mabyć 5 tysiaczaŭ sałdataŭ u nadmorski meksykanski horad Wera Kruca.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Systerwil'''</span> u Ameryca. Pad horadam Systerwilam u Złuczonych Stanach zwaliŭsia wialiki meteor. (Meteor heta taki kamień, jakich szmat nosicca u niabiesnym prastwory, a kali z ich katory papadzie ŭ sferu ziamli, tady jon wielmi szybka walicca pry czym zaharajecca i najczaściej zharaje zusim. Nasz narod dumaja, szto heta walicca hwiezda, a nikatoryje jeszcze każuć szto heta {{перанос пачатак|du|szy}}<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> hapt1maslbmxx9kvndypfzebip67cr0 104 130066 300763 299844 2026-10-16T14:31:57Z RAleh111 4658 300763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Zaprosiny"/>''Chata budzie poǔna“…</br> ''Tak z saboj Hanula z Paǔłam</br> ''(Żonka z swaim dziedam)</br> ''Wiaduć hutarku aboje,</br> ''Sieǔszy za abiedam.</br> ''Recz u tym, szto k ich daczuszca</br> ''Ŭ swatoǔsia Kiryła,</br> ''Na dniach maje być wiasiella —</br> ''Dyk wo treba-b była,</br> ''Kab i kum z kumoj u toj dzień</br> ''Byli na haścinach, —</br> ''Ale wo, skazać pa praǔdzie,</br> ''Można znać pa minach,</br> ''Szto ni nadta ich żadali —</br> ''Nieszta proć ich mieli,</br> ''Ale ǔreście — dla pryligi</br> ''Cześć adbyć schacieli, —</br> ''Paraszyli — licha z imi,</br> ''A pazwać ich treba</br> ''Użoż peǔnie stanie hary,</br> ''Kaŭbasy, dy chleba.</br> ''Et, ni treba taho hniewu,</br> ''Bo jak każuć ludzi</br> ''Pryduć — dobra, a nia pruduć —</br> ''Jeszcze lepiej budzie…</br> ''Lepsz paprosim… Czujesz Saǔka,</br> ''Baćka klicze syna,</br> ''(Szto choć mieǔ waśmy hadoczek —</br> ''Dy byǔ spryt chłapczyna)</br> ''Pabiaży synok da Smoǔżaǔ,</br> ''Chaj jany aboje</br> ''Pryduć razam na wiasielle —</br> ''Choć i dożdż — pustoje!</br> ''Biedny Soǔka nirad biehczy</br> ''Dziesiać wiorst ad chaty,</br> ''Bo zjeżdżaca stali hości:</br> ''Swat, chłapcy, dzieǔczaty…</br> ''Dy szto zrobisz — pa zahadu</br> ''Da Kiryły wala</br> ''Aż zasopsia… Ǔbieh dy hetak</br> ''Na parozie smala:</br> ''Każa: „takta razam z mamkaj</br> ''Da siabie prasili</br> ''Was abodwych na wiasielle:</br> ''Siońnia szlub Maryli“.</br> ''A na toje Smoǔż z Tadoraj</br> ''Dziakujuczy Saǔce,</br> ''Każuć: „dobra moj synoczek,</br> ''Woś prysiadź na łaǔce,</br> ''Ale szto zrabić moj miły</br> ''Kaliż mała czasu,</br> ''Wo karoǔki skora pryduć,</br> ''Hdzie ǔżo mnie da plasu!</br> ''Czujesz wo blajuć awieczki,</br> ''Dy myczać cielatki</br> ''Wun aż chleǔ raznosiać świńni</br> ''Lezuć parasiatki.</br> ''Skora i huski pryjść majuć,</br> ''Pahladzi praz szyby</br> ''I dawaj stahnać z niachoczki,</br> ''Żaluczysia niby.</br> ''Nielha wyrwacca tut z chaty</br> ''Choć ty razarwisia</br> ''Jaszcze j koni na naczlezie…</br> ''Nu dyk pachwalisia:</br> ''Ci z ziacia usie wy rady?</br> ''Raskażyż nam dalej</br> ''Mo tabie jeszcze szto niabudż</br> ''Z domu nakazali? —</br> ''„Nie zdajecca ni ab czym bolsz</br> ''Ni było haworki,</br> ''Baćki hetak mnie kazali —</br> ''Budziesz u Tadorki,</br> ''Dyk prasi ich na wiasielle,</br> ''Bo, jak każuć ludzi;</br> ''Pryduć — dobra, a nia pryduć,</br> ''Jeszcze lepiej budzie. <div style="font-size: 110%; font-family:Cambria;"> {{справа|'''''Albert Paŭlowicz.{{водступ|-1.5|em}}}} </div> {{gap|1.5em}}{{fine|Minsk.}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Zaprosiny"/> <section begin="Śnieh"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1.5em; font-size: 180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Śnieh.</center> </div> {{водступ|1.5|em}}Jak puch z razarwaŭszajsia paduszki, jak iskry nad wohniszczem naczleżnikoǔ, jak roj razdrażnienych pczoł — krużyŭsia nada mnoj bieły miahki śnieh. Krużyǔsia śnieh, jak myśli ǔ majej haławie, apuskaŭsia k maim naham i kłaŭsia zwolna na czornuju ziamlu.</br> {{водступ|1.5|em}}I hladzieŭ ja na puszynki czystaho śniehu… I ŭspomniǔ ja marna patraczenyje dni niezabytaj moładaści, biełaj i miakkaj jak hety śnieh — moładaści, jak biełyje krylla pramienistaho Anioła, moładaści…</br> {{водступ|1.5|em}}I ŭspomniǔ ja maleńkuju chacinku, — maleńkuju i zimnienkuju, jak hetyje meleńkije śniażynki. — hdzie jeszcze paczynaŭ paznawać ja szczaście, radaść i charastwo, i hdzie wuczyǔsia pierszy raz kazać: „Boże Najwyższy, zrabi tak, kab mamka maja żyła doŭha, doŭha… zrabi tak, kab tatka moj byǔ światym u niebie“…</br> {{водступ|1.5|em}}I ǔspomniŭ ja abszyrnuju łahczynu, abszyrnuju jak uwieś hety prastor zapoŭnieny krużaszczymisia śniażynkami. Wialiki, razbity pierunom kamień lażyć <section end="Śnieh"/><noinclude></noinclude> p2lfq6chflexuwgonaxuttszbyfverw 104 130086 300766 299910 2026-10-16T14:35:10Z RAleh111 4658 300766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>heta byǔ adzin z macniejszyeh filaraŭ Kaścioła Chrystusowaho na ziemli u naszych czasach. Dyk szkoda jaho i ŭsiamu szczyra katalickamu świetu. I my razam z usimi wiernymi zanosim da Boha: Wieczna adpaczynak daj jamu Panie, a świetłaść wiaczystaja nichaj jamu świecić! <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nawarot u katalictwo.</center> </div> {{gap|1.5em}}U proszłym 1913 hadu ŭ dźwioch huberniach (Wilenskaj i Hrodzianskaj) składujuczych Wilenskuju dyeceziju pierajszło s prawasławia na katalictwo 450 osob. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Katalictwo ŭ Ameryca.</center> </div> {{gap|1.5em}}Rocznik katalicki Złuczanych Stanaŭ padaje, szto ŭ hetym hasudarstwie jość 15 miljonaŭ 15 tys. 570 asob katolikaŭ.</br> {{gap|1.5em}}U 1913 hadu z inszych wier pierajszło ŭ katalictwo 396 tys. 808 asob, miż katorymi na bolszuju uwahu zasłużywaja pałkoŭnik Wiliam Gerrach. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowy Rektar Akademii.</center> </div> {{gap|1.5em}}Na Rektara Akademii Duchoŭnaj u Pieciarburhu naznaczyli byŭszaho Regensa sieminaryi duchoŭnaj u Włocłaŭku ks. Radziszeŭskaho. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Konsekracija ks. Pr. Karewicza.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazety litoŭskija piszuć, szto ks. prafesar Pranciszak Karewicz ŭżo atrymaŭ aficialnaje zawiedamleńnie, szto Stalica Apastolskaja zhadziłasia naznaczyć jaho biskupam u Koŭnu. Konsekracija maja adbycca ŭ Pieciarburzie 25 lutaho. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:-1em; font-family:Cambria; font-size:200%"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Hubernatar tutejszy zaćwierdziŭ wybary członkaŭ haradzkoj uprawy na nowaje czatyrochlećcie. Zaćwierdzeńnie haradzkoha haławy pierasłaŭ u ministerstwa. Wybrany bliska usie tyjeż, szto i prad hetym zajmali takijeż miejscy u haradzkoj uprawie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dom pracy.'''</span> U Wilni na placu hrafa Tyszkiewicza przy Kijeŭskaj wulicy majuć wybudawać ''Dom Pracy''. Budynak heny abliczany na 300 asob i budzie służyć nia tolki dziela pomaczy ŭ wyszukiwańni pracy dla roznych pracaŭnikoŭ, ale tak sama i dziela roznych zabawaŭ dla biednych ludziej. Wybudawańnie takoho domu budzie kasztawać 10 tysiacz rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Łukawoje'''</span> Wilen. hub. Wialejsk. paw. Tutaka pastroili nowy browar, dzie buduć hnać wodku. Heta ŭżo 25 taki browar u Wialejskim pawiecie. Wiedama, szto pry im patreba szmat pracawitych ruk, ale miejscowyje sielanie pawyjeżdżali ŭ Ameryku, dyk rabotnikaŭ buduć prywozić s Polszczy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dzisna'''</span> Wil. hub. Wilenskaja sudowaja pałata razbirała tut sprawu mieszczanina Sz. katoraho winawacili ŭ tym, szto jon padawaŭ bytcam to falszywuju żałabu na prystawa. A było heta woś jak: u miast. Hłybokim stroili nowy most. Hetamu pieraszkadzała kramka Sz. Prystaŭ zahadawaŭ Sz. pryniać kramku, ale toj nia widziaczy zakonnych pryczyn nie zhadziŭsia na toje. Prystaŭ chacieŭ zmusić jaho da hetaho sudom, ale sud atkazaŭsia mieszacca ŭ heta dzieła. Tady prystaŭ paszoŭ na kwateru Sz., kab uhawaryć jaho pryniać budynak. U rezultacież Sz. askarżyŭ prystawa za paboj. Sprawa była tak pastaŭlana, szto żałabu Sz. adkinuli, a prystaŭ padaŭ jaho ŭ sud „za falszywuju żałabu“. Sledztwa wiałosia ŭ takich warunkach, szto nawat żonka Sz. nia mieła adwahi hawaryć za muża. Sz. byŭ arysztawany i prasiadzieŭ da suda 2 s pałowaj miesiacy ŭ turmie. Ale jak na sudzie ŭsie świedki, znaszoŭszysia ŭ lepszych warunkach stali hawaryć praŭdu, dyk sud apraŭdaŭ Sz.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Addali pad sud członkaŭ tutejszaj mieszczanskaj uprawy za toja, szto wydali jany paszpart mieszczaninu, katoramu sudom adabranyje prawy.</br> {{gap|1.5em}}— U roznych miejscach minskaj huberni arysztawali i dalej arysztowujuć patajnych ahientaŭ, szto wywoziać narod ŭ Ameryku. Wyjaśniłosia szto niekatoryje z hetych ahientaŭ mieli łucznaść z nidaŭna zakrytym emihranckim tawarystwam u Aŭstryi.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk'''</span> Min. hub. Tut składajecca kamitet, katory budzie rabić starannia ŭ ministerstwie aświety, kab atkryć u Pinsku kazionnuju gimnaziju.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Mozyr'''</span> Min. hub. Mozyrskaja apieka ćwiarozaści starajecca ab zakryćci 20 szynkoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nieświż'''</span> Min. hub. Nieswieskaja haradzkaja uprawa achwiarawała 10 dziesiacin ziamli na załażeńnie aratajskich kursaŭ pry wyszejszaj paczatkowaj szkole.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełastok'''</span> Hrodz. hub. Ministerstwo ŭnutrennych sprawaŭ pazwoliło biełastockaj haradzkoj uprawie na pazyczku 580 tys. rubloŭ na roznyje patreby horadu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jasienoŭka'''</span> Hrodz. hub. biełastockaho paw. Z 17 na 18 studnia ŭ noczy abakrali tutejszy kaścioł. Ukrali try {{перанос пачатак|kieli|chi}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> jy2ig66b19vqp4hfpshnfkezkzwkrma 300767 300766 2026-10-16T14:36:22Z RAleh111 4658 300767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>heta byǔ adzin z macniejszyeh filaraŭ Kaścioła Chrystusowaho na ziemli u naszych czasach. Dyk szkoda jaho i ŭsiamu szczyra katalickamu świetu. I my razam z usimi wiernymi zanosim da Boha: Wieczna adpaczynak daj jamu Panie, a świetłaść wiaczystaja nichaj jamu świecić! <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nawarot u katalictwo.</center> </div> {{gap|1.5em}}U proszłym 1913 hadu ŭ dźwioch huberniach (Wilenskaj i Hrodzianskaj) składujuczych Wilenskuju dyeceziju pierajszło s prawasławia na katalictwo 450 osob. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Katalictwo ŭ Ameryca.</center> </div> {{gap|1.5em}}Rocznik katalicki Złuczanych Stanaŭ padaje, szto ŭ hetym hasudarstwie jość 15 miljonaŭ 15 tys. 570 asob katolikaŭ.</br> {{gap|1.5em}}U 1913 hadu z inszych wier pierajszło ŭ katalictwo 396 tys. 808 asob, miż katorymi na bolszuju uwahu zasłużywaja pałkoŭnik Wiliam Gerrach. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Nowy Rektar Akademii.</center> </div> {{gap|1.5em}}Na Rektara Akademii Duchoŭnaj u Pieciarburhu naznaczyli byŭszaho Regensa sieminaryi duchoŭnaj u Włocłaŭku ks. Radziszeŭskaho. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Konsekracija ks. Pr. Karewicza.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hazety litoŭskija piszuć, szto ks. prafesar Pranciszak Karewicz ŭżo atrymaŭ aficialnaje zawiedamleńnie, szto Stalica Apastolskaja zhadziłasia naznaczyć jaho biskupam u Koŭnu. Konsekracija maja adbycca ŭ Pieciarburzie 25 lutaho. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-family:Cambria; font-size:200%"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Hubernatar tutejszy zaćwierdziŭ wybary członkaŭ haradzkoj uprawy na nowaje czatyrochlećcie. Zaćwierdzeńnie haradzkoha haławy pierasłaŭ u ministerstwa. Wybrany bliska usie tyjeż, szto i prad hetym zajmali takijeż miejscy u haradzkoj uprawie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dom pracy.'''</span> U Wilni na placu hrafa Tyszkiewicza przy Kijeŭskaj wulicy majuć wybudawać ''Dom Pracy''. Budynak heny abliczany na 300 asob i budzie służyć nia tolki dziela pomaczy ŭ wyszukiwańni pracy dla roznych pracaŭnikoŭ, ale tak sama i dziela roznych zabawaŭ dla biednych ludziej. Wybudawańnie takoho domu budzie kasztawać 10 tysiacz rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Łukawoje'''</span> Wilen. hub. Wialejsk. paw. Tutaka pastroili nowy browar, dzie buduć hnać wodku. Heta ŭżo 25 taki browar u Wialejskim pawiecie. Wiedama, szto pry im patreba szmat pracawitych ruk, ale miejscowyje sielanie pawyjeżdżali ŭ Ameryku, dyk rabotnikaŭ buduć prywozić s Polszczy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Dzisna'''</span> Wil. hub. Wilenskaja sudowaja pałata razbirała tut sprawu mieszczanina Sz. katoraho winawacili ŭ tym, szto jon padawaŭ bytcam to falszywuju żałabu na prystawa. A było heta woś jak: u miast. Hłybokim stroili nowy most. Hetamu pieraszkadzała kramka Sz. Prystaŭ zahadawaŭ Sz. pryniać kramku, ale toj nia widziaczy zakonnych pryczyn nie zhadziŭsia na toje. Prystaŭ chacieŭ zmusić jaho da hetaho sudom, ale sud atkazaŭsia mieszacca ŭ heta dzieła. Tady prystaŭ paszoŭ na kwateru Sz., kab uhawaryć jaho pryniać budynak. U rezultacież Sz. askarżyŭ prystawa za paboj. Sprawa była tak pastaŭlana, szto żałabu Sz. adkinuli, a prystaŭ padaŭ jaho ŭ sud „za falszywuju żałabu“. Sledztwa wiałosia ŭ takich warunkach, szto nawat żonka Sz. nia mieła adwahi hawaryć za muża. Sz. byŭ arysztawany i prasiadzieŭ da suda 2 s pałowaj miesiacy ŭ turmie. Ale jak na sudzie ŭsie świedki, znaszoŭszysia ŭ lepszych warunkach stali hawaryć praŭdu, dyk sud apraŭdaŭ Sz.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Addali pad sud członkaŭ tutejszaj mieszczanskaj uprawy za toja, szto wydali jany paszpart mieszczaninu, katoramu sudom adabranyje prawy.</br> {{gap|1.5em}}— U roznych miejscach minskaj huberni arysztawali i dalej arysztowujuć patajnych ahientaŭ, szto wywoziać narod ŭ Ameryku. Wyjaśniłosia szto niekatoryje z hetych ahientaŭ mieli łucznaść z nidaŭna zakrytym emihranckim tawarystwam u Aŭstryi.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk'''</span> Min. hub. Tut składajecca kamitet, katory budzie rabić starannia ŭ ministerstwie aświety, kab atkryć u Pinsku kazionnuju gimnaziju.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Mozyr'''</span> Min. hub. Mozyrskaja apieka ćwiarozaści starajecca ab zakryćci 20 szynkoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Nieświż'''</span> Min. hub. Nieswieskaja haradzkaja uprawa achwiarawała 10 dziesiacin ziamli na załażeńnie aratajskich kursaŭ pry wyszejszaj paczatkowaj szkole.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Biełastok'''</span> Hrodz. hub. Ministerstwo ŭnutrennych sprawaŭ pazwoliło biełastockaj haradzkoj uprawie na pazyczku 580 tys. rubloŭ na roznyje patreby horadu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jasienoŭka'''</span> Hrodz. hub. biełastockaho paw. Z 17 na 18 studnia ŭ noczy abakrali tutejszy kaścioł. Ukrali try {{перанос пачатак|kieli|chi}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 2z3ctai1os304zlvx9962ctl66v0k4f 104 130088 300768 299912 2026-10-16T14:37:57Z RAleh111 4658 300768 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|kieli|chi}} i dźwie patyny; usio heta kasztawało kala 300 r. Zładziejaŭ jeszcze nia wyśledzili. Ab hetym pisza nam czytacz „Biełarusa“ ''Emil Giaro.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Połack'''</span> Wit. hub. U tutejszaj prywatnaj pragimnazii dla dziaŭczat jość dyrektarka niejkaja pani Iljaszenko. Woś jana damahajecca, kab wuczenicy-kataliczki naraǔni s prawasłaŭnymi adhawarywali ǔ szkole prawasłaŭnyja madlitwy prad nawukaj i t. p. u tak sama u dni tabalaŭ, kab bywali na nabażenstwie ŭ cerkwi. Dziela hetaho szmat baćkoŭ hetych dziaŭczat-kataliczak praz ksiandza kapelana padali prośbu papieczycielu wuczebnaho okruha, kab zabaraniŭ dyrektarca stawić wuczenicam niezakonnyje wymahańnia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koǔna.'''</span> U kowienskaj huberni ćwiaroźnicki ruch szyrycca szto raz bolej. Aposznimi czasami pastanawili pryhawaram pazakrywać szynki i piŭnyja ǔ Szwekszniach i Wewirzanach (paw. Rasienski), u Dorbianach i Kulach (paw. Telszeŭski) i ŭ Czadosach, Paniemunku i Rakiszkach (paw. Nowo-Aleksandroŭski). U nikatorych miejscach szynki i piŭnyja stajać zamkniony ad Nowaho hodu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Waŭkamier'''</span> Kow. hub. Tut załażyli nowuju kramu chaǔrusnuju dzie pradajucca ŭsiakija reczy da jady, a nizadoŭha tak sama chaŭrusnaja krama maja być założana z tawarami na adzieżu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Robiacca wialikije pieramieny miż ministraǔ. Pierszy ministra Kakoŭceŭ padaŭsia ŭ adstaŭku, na jaho miejsca naznaczyǔ Car członka Hasudarstwiennaj Rady Goremykina. tojże Kokoŭceŭ byǔ i ministram finansaŭ, ciapier heta miejsca zajmie byŭszy wice-ministra handlu p. Bark. Uściaż paŭtarajecca pahałoska, szto i ministra aświety p. Kaso padajecca ci ǔżo padaŭsia u adstaŭku. Kokoŭcewu Car daŭ tytuł hrafa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Adstaŭka 239 ahientaŭ „achrany“'''</span> „Achrana“ heta tajnaja palicija, zawiedziana dziela wywiedkaŭ, szto dumajuć i da czaho hatowiacca socialisty i inszyje ǔnutrannyje worahi hasudarstwa. Ciapier że ŭ Rasiei ŭsiudy spakojna, dyk majuć skasawać „achranu“ ǔ cełaj Rasiei aprocz haradoŭ Maskwy, Pieciarburha i Warszawy. U Pieciarburskaj achranie rabiŭ nidaŭna rewiziju wice-ministra Dżunkoŭskij, paśla czaho 239 ahientaŭ i sam naczalnik, pałkoŭnik fon Kotten padalisia ŭ adstaŭku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warszawa.'''</span> Pamior tutejszy jenerał-hubernatar Skałon Jury Antonaŭ. Śmierć nastupiła u Subotu 1-ho lutaho a 8-aj hadz. wieczara. Radziŭsia 5 listapada 1847 h. Wajennym byǔ ad 1865 h.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeǔ.'''</span> Nidaloka Kijewa ŭ Fastowie znaszli trup zabitaho 13 kołatymi ranami chłapca — żydka, ale nikatoryje każuć, szto heta prawasłaŭny chłapiec. Arysztawali 2-ch żydoŭ i robicca śledztwa, ci heta nie rytualnaje ubiŭstwa. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:200% font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div style="margin-bottom:0em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Turcija.'''</span> Na skutak umieszki Wialikich hasudarstwaŭ Eŭropy u sprawu Turcii z Hrecijaj ab wostrawach, lażaczych na Hreckim mory Turcija ŭ kancy pakinuła straszyć Hreciju wajnoj i pryznała prawy jaje na heny wostrawy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Albanija.'''</span> U tej czaści Albanii, katora zaniata hreckim wojskam uściaż adbywajucca styczki albancaŭ z henym wojskam pry czym praliwajecca szmat krywi. Albancy niecierpliwa czakajuć pryjezdu swaho karala kn. Wieda, katory ciapier u Rymie dzie byŭ u karala Italii i ŭ Papieża. Z Rymu jon pajedzie jaszcze ŭ Aŭstryju i tady ŭżo ŭ Albaniju.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Ehipt.'''</span> Ziamla Ehipskaja, katoru spaminajem szto dzień u dziesiaciory boskich prykazań znachodzicca u zależnaści ad Anhlii. Ciapier Anhlija nadała Ehipczykam kanstytuciju, to znaczyć dała im prawo wybirać swoj sejm, katory maja radzić nad patrebami hetaho kraju.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Szwecija.'''</span> U Szwecii zusim mała wojska dziela taho, szto tam służać tolki pa 8 miesiacaŭ, a na heta hasudarstwa łakoma pahladaja Niamieczczyna. Woś karol szwedzki chocza zawiaści tam prynamsie hadawuju służbu ŭ wojsku, ale proci hetaho byli ŭsie ministry i socialisty. Narod że zhadżajecca z karalom i nidaŭna zjechałosia u Stokholmie, stalicy szwedzkaj kala 40 tysiacz prostaho narodu, katoryje praz swajho upoŭnamoczanaho, sielanina Nyberga prasili karala pradoŭżyć służbu u wojsku da cełaho hodu. Karol łaskawa pryniaŭ sielan i abicaŭ spoŭnić ich żadańnia. Tady ministry adkazalisia ad swajej służby, dyk karol naznaczyŭ nowych katoryje zhodny z narodam i karalom. Heta wielmi niepadabajecca socialistam, ale jany niczoha nia zrobiać proci woli ŭsiaho narodu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Meksyk.'''</span> Paŭstancy meksykanskije jeszcze ǔsio nie ŭspakoilisia zusim i raz zarazam stykajucca z wojskam prazydenta Huerty. Naczalnik paŭstancaŭ sam siabie abjawiŭ prazydentam.</br> <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> cjlghz7m85gav9ad11ns10ixili0xzx 300769 300768 2026-10-16T14:38:34Z RAleh111 4658 300769 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|kieli|chi}} i dźwie patyny; usio heta kasztawało kala 300 r. Zładziejaŭ jeszcze nia wyśledzili. Ab hetym pisza nam czytacz „Biełarusa“ ''Emil Giaro.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Połack'''</span> Wit. hub. U tutejszaj prywatnaj pragimnazii dla dziaŭczat jość dyrektarka niejkaja pani Iljaszenko. Woś jana damahajecca, kab wuczenicy-kataliczki naraǔni s prawasłaŭnymi adhawarywali ǔ szkole prawasłaŭnyja madlitwy prad nawukaj i t. p. u tak sama u dni tabalaŭ, kab bywali na nabażenstwie ŭ cerkwi. Dziela hetaho szmat baćkoŭ hetych dziaŭczat-kataliczak praz ksiandza kapelana padali prośbu papieczycielu wuczebnaho okruha, kab zabaraniŭ dyrektarca stawić wuczenicam niezakonnyje wymahańnia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koǔna.'''</span> U kowienskaj huberni ćwiaroźnicki ruch szyrycca szto raz bolej. Aposznimi czasami pastanawili pryhawaram pazakrywać szynki i piŭnyja ǔ Szwekszniach i Wewirzanach (paw. Rasienski), u Dorbianach i Kulach (paw. Telszeŭski) i ŭ Czadosach, Paniemunku i Rakiszkach (paw. Nowo-Aleksandroŭski). U nikatorych miejscach szynki i piŭnyja stajać zamkniony ad Nowaho hodu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Waŭkamier'''</span> Kow. hub. Tut załażyli nowuju kramu chaǔrusnuju dzie pradajucca ŭsiakija reczy da jady, a nizadoŭha tak sama chaŭrusnaja krama maja być założana z tawarami na adzieżu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Robiacca wialikije pieramieny miż ministraǔ. Pierszy ministra Kakoŭceŭ padaŭsia ŭ adstaŭku, na jaho miejsca naznaczyǔ Car członka Hasudarstwiennaj Rady Goremykina. tojże Kokoŭceŭ byǔ i ministram finansaŭ, ciapier heta miejsca zajmie byŭszy wice-ministra handlu p. Bark. Uściaż paŭtarajecca pahałoska, szto i ministra aświety p. Kaso padajecca ci ǔżo padaŭsia u adstaŭku. Kokoŭcewu Car daŭ tytuł hrafa.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Adstaŭka 239 ahientaŭ „achrany“'''</span> „Achrana“ heta tajnaja palicija, zawiedziana dziela wywiedkaŭ, szto dumajuć i da czaho hatowiacca socialisty i inszyje ǔnutrannyje worahi hasudarstwa. Ciapier że ŭ Rasiei ŭsiudy spakojna, dyk majuć skasawać „achranu“ ǔ cełaj Rasiei aprocz haradoŭ Maskwy, Pieciarburha i Warszawy. U Pieciarburskaj achranie rabiŭ nidaŭna rewiziju wice-ministra Dżunkoŭskij, paśla czaho 239 ahientaŭ i sam naczalnik, pałkoŭnik fon Kotten padalisia ŭ adstaŭku.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Warszawa.'''</span> Pamior tutejszy jenerał-hubernatar Skałon Jury Antonaŭ. Śmierć nastupiła u Subotu 1-ho lutaho a 8-aj hadz. wieczara. Radziŭsia 5 listapada 1847 h. Wajennym byǔ ad 1865 h.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeǔ.'''</span> Nidaloka Kijewa ŭ Fastowie znaszli trup zabitaho 13 kołatymi ranami chłapca — żydka, ale nikatoryje każuć, szto heta prawasłaŭny chłapiec. Arysztawali 2-ch żydoŭ i robicca śledztwa, ci heta nie rytualnaje ubiŭstwa. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div style="margin-bottom:0em;"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Turcija.'''</span> Na skutak umieszki Wialikich hasudarstwaŭ Eŭropy u sprawu Turcii z Hrecijaj ab wostrawach, lażaczych na Hreckim mory Turcija ŭ kancy pakinuła straszyć Hreciju wajnoj i pryznała prawy jaje na heny wostrawy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Albanija.'''</span> U tej czaści Albanii, katora zaniata hreckim wojskam uściaż adbywajucca styczki albancaŭ z henym wojskam pry czym praliwajecca szmat krywi. Albancy niecierpliwa czakajuć pryjezdu swaho karala kn. Wieda, katory ciapier u Rymie dzie byŭ u karala Italii i ŭ Papieża. Z Rymu jon pajedzie jaszcze ŭ Aŭstryju i tady ŭżo ŭ Albaniju.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Ehipt.'''</span> Ziamla Ehipskaja, katoru spaminajem szto dzień u dziesiaciory boskich prykazań znachodzicca u zależnaści ad Anhlii. Ciapier Anhlija nadała Ehipczykam kanstytuciju, to znaczyć dała im prawo wybirać swoj sejm, katory maja radzić nad patrebami hetaho kraju.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Szwecija.'''</span> U Szwecii zusim mała wojska dziela taho, szto tam służać tolki pa 8 miesiacaŭ, a na heta hasudarstwa łakoma pahladaja Niamieczczyna. Woś karol szwedzki chocza zawiaści tam prynamsie hadawuju służbu ŭ wojsku, ale proci hetaho byli ŭsie ministry i socialisty. Narod że zhadżajecca z karalom i nidaŭna zjechałosia u Stokholmie, stalicy szwedzkaj kala 40 tysiacz prostaho narodu, katoryje praz swajho upoŭnamoczanaho, sielanina Nyberga prasili karala pradoŭżyć służbu u wojsku da cełaho hodu. Karol łaskawa pryniaŭ sielan i abicaŭ spoŭnić ich żadańnia. Tady ministry adkazalisia ad swajej służby, dyk karol naznaczyŭ nowych katoryje zhodny z narodam i karalom. Heta wielmi niepadabajecca socialistam, ale jany niczoha nia zrobiać proci woli ŭsiaho narodu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Meksyk.'''</span> Paŭstancy meksykanskije jeszcze ǔsio nie ŭspakoilisia zusim i raz zarazam stykajucca z wojskam prazydenta Huerty. Naczalnik paŭstancaŭ sam siabie abjawiŭ prazydentam.</br> <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> pmylvxtmipt9ep5z03n5xatanqotd99 104 130101 300726 299931 2026-10-16T13:13:45Z RAleh111 4658 300726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod II.'''|center='''Wilnia 13 Lutaho 1914 hodu'''|right='''№ 7.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Chto"/><div style="margin-top:1em; margin-bottom:-1em; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> {{c|'''Chto — Biełarus.|памер=200%}} </div> {{gap|1.5em}}Jość mnoha ludziej, dumajuczych, szto biełarusami można nazywać tolki prostych sielanaŭ — muzykoŭ, katoryje nia ŭmiejuć i razhawarycca ŭ inszaj mowie, jak tolki ŭ biełaruskaj.</br> {{gap|1.5em}}Jość nawat takije, szto liczuć rasiejcam taho biełarusa, katory — prawasłaŭny i zyszoŭszysia s papom, abo czynoŭnikam umieja skazać pa rasiejsku „zdrastwujcia“. Tahoż, chto hawora paciary pa polsku, molicca z polskaj „książki“ i da ksiandza abo pana starajecca hawaryć u polskaj mowie szmat chto liczyć palakam.</br> {{gap|1.5em}}A kali syn prostaho sielanina dastaŭ jakuju nawuku, dy pry hetym nawuczyŭsia pa rasiejsku ci pa polsku, tak, szto ŭ tej abo druhoj mowie moża nawat pieknie hawaryć, dyk heta ŭżo napeŭna rasiejac abo palak, a nikoli nie biełarus. Nichaj u dadatku taki, wyszaŭszy ŭ ludzi sielanin budzie mieć prozwiszcze na „ski“ dyk tady heta ŭżo kanieczna palak. Hetak hladziać na biełarusaŭ nacionalisty rasiejskije i polskije, z katorych adny chacielib — kab usie parabilisia na rasiejcaŭ, a druhije — kab usie stalisia palakami. A jakże jość pa praŭdzie? Chto sprawiedliwa moża i pawinien nazywacca biełarusam?</br> {{gap|1.5em}}Ab tym, chto da jakoj należyć narodnaści stanowić najlepiej i najwierniej ''ŭłasnaje prakanańnie'' kożnaho czaławieka. Paza hetym nimasz i nia moża być dobraj proby narodnaści. Praŭda jeszcze toja, szto jość niemcy z palakaŭ, josć nimała rasiejcaŭ, katorych baćki byli palakami, biełarusami abo niemcami, ale raz chtoś pryniaŭ czużuju kulturu i pakachaŭ jaje, dy pracuja na tym poli, to ǔżo hetkaho czaławieka można nazwać wyrodnym synam tej narodnaści, da katoraj jon pawinien byŭ-by należać jak uradziǔszysia z jaho łona, ale nia można jaho nikoli nazwać członkam hetaho narodu. Bo ciż można sprawiedliwa nazwać biełarusam taho, chto pracuja ŭsimi siłami dziela taho, kab usiaki śled biełaruszczyny ściorci z pawierchu ziamli?</br> {{gap|1.5em}}Ciż można nazwać palakam taho, chto majuczy prozwiszcze na „ski“ jak napr. „Bobrynski“, „Zamysłoŭski“ starajecca jak maha szkodzić polskaj sprawie?</br> {{gap|1.5em}}Z hetaho widać, szto mohuć być biełarusy z prozwiszczami, kanczatak katorych „wicz“ napr. ''Drazdowicz — Paŭłowicz'' (hetak kanczajecca najbolszaja czaść biełaruskich prozwiszczaŭ), ale tak sama mohuć być tam prozwiszczy s kanczatkami inszymi i inszymi i na „ski“ napr. Żukoŭski, Michałoŭski i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Znaczyć praŭdziwym biełarusam jość toj kożen, chto żadaja dabra biełaruskamu narodu, chto pracuja dla szyreńnia zdarowaj aświety miż biełaruskim sielanstwam dziela adradżeńnia hetaho narodu i jaho rodnaj baćkaŭszczyny. Hetkimi być pawinny staracca usie syny naszych wiosak i miasteczak ci jany dastali nawuku tolki paczatkowuju, ci siaredniuju, abo i wyszejszuju i ŭsiudy dzie jany pojduć, miż jakimi narodami im zdarycca być — usiudy jany pawinny szczyra pryznawacca: „Ja — biełarus, lublu swaju baćkaŭszczynu i mowu i skolki zmoha dla jaje pracuju“. A choć<section end="Chto"/><noinclude></noinclude> j1hun7825mef8kc4c65z2ibt7mzs8s6 300771 300726 2026-10-16T14:43:41Z RAleh111 4658 300771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod II.'''|center='''Wilnia 13 Lutaho 1914 hodu'''|right='''№ 7.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Chto"/><div style="margin-top:1em; margin-bottom:0em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Chto — Biełarus.</center> </div> {{gap|1.5em}}Jość mnoha ludziej, dumajuczych, szto biełarusami można nazywać tolki prostych sielanaŭ — muzykoŭ, katoryje nia ŭmiejuć i razhawarycca ŭ inszaj mowie, jak tolki ŭ biełaruskaj.</br> {{gap|1.5em}}Jość nawat takije, szto liczuć rasiejcam taho biełarusa, katory — prawasłaŭny i zyszoŭszysia s papom, abo czynoŭnikam umieja skazać pa rasiejsku „zdrastwujcia“. Tahoż, chto hawora paciary pa polsku, molicca z polskaj „książki“ i da ksiandza abo pana starajecca hawaryć u polskaj mowie szmat chto liczyć palakam.</br> {{gap|1.5em}}A kali syn prostaho sielanina dastaŭ jakuju nawuku, dy pry hetym nawuczyŭsia pa rasiejsku ci pa polsku, tak, szto ŭ tej abo druhoj mowie moża nawat pieknie hawaryć, dyk heta ŭżo napeŭna rasiejac abo palak, a nikoli nie biełarus. Nichaj u dadatku taki, wyszaŭszy ŭ ludzi sielanin budzie mieć prozwiszcze na „ski“ dyk tady heta ŭżo kanieczna palak. Hetak hladziać na biełarusaŭ nacionalisty rasiejskije i polskije, z katorych adny chacielib — kab usie parabilisia na rasiejcaŭ, a druhije — kab usie stalisia palakami. A jakże jość pa praŭdzie? Chto sprawiedliwa moża i pawinien nazywacca biełarusam?</br> {{gap|1.5em}}Ab tym, chto da jakoj należyć narodnaści stanowić najlepiej i najwierniej ''ŭłasnaje prakanańnie'' kożnaho czaławieka. Paza hetym nimasz i nia moża być dobraj proby narodnaści. Praŭda jeszcze toja, szto jość niemcy z palakaŭ, josć nimała rasiejcaŭ, katorych baćki byli palakami, biełarusami abo niemcami, ale raz chtoś pryniaŭ czużuju kulturu i pakachaŭ jaje, dy pracuja na tym poli, to ǔżo hetkaho czaławieka można nazwać wyrodnym synam tej narodnaści, da katoraj jon pawinien byŭ-by należać jak uradziǔszysia z jaho łona, ale nia można jaho nikoli nazwać członkam hetaho narodu. Bo ciż można sprawiedliwa nazwać biełarusam taho, chto pracuja ŭsimi siłami dziela taho, kab usiaki śled biełaruszczyny ściorci z pawierchu ziamli?</br> {{gap|1.5em}}Ciż można nazwać palakam taho, chto majuczy prozwiszcze na „ski“ jak napr. „Bobrynski“, „Zamysłoŭski“ starajecca jak maha szkodzić polskaj sprawie?</br> {{gap|1.5em}}Z hetaho widać, szto mohuć być biełarusy z prozwiszczami, kanczatak katorych „wicz“ napr. ''Drazdowicz — Paŭłowicz'' (hetak kanczajecca najbolszaja czaść biełaruskich prozwiszczaŭ), ale tak sama mohuć być tam prozwiszczy s kanczatkami inszymi i inszymi i na „ski“ napr. Żukoŭski, Michałoŭski i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Znaczyć praŭdziwym biełarusam jość toj kożen, chto żadaja dabra biełaruskamu narodu, chto pracuja dla szyreńnia zdarowaj aświety miż biełaruskim sielanstwam dziela adradżeńnia hetaho narodu i jaho rodnaj baćkaŭszczyny. Hetkimi być pawinny staracca usie syny naszych wiosak i miasteczak ci jany dastali nawuku tolki paczatkowuju, ci siaredniuju, abo i wyszejszuju i ŭsiudy dzie jany pojduć, miż jakimi narodami im zdarycca być — usiudy jany pawinny szczyra pryznawacca: „Ja — biełarus, lublu swaju baćkaŭszczynu i mowu i skolki zmoha dla jaje pracuju“. A choć<section end="Chto"/><noinclude></noinclude> 8te0r19v7otqgxkdn3m7ekkp63kdxrk 104 130102 300727 300236 2026-10-16T13:14:39Z RAleh111 4658 300727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Chto"/>hety słowy buduć skazany i nie ŭ biełaruskaj mowie ŭsiożtki nas tady nia buduć mieć za rasiejcaŭ, ci inszych. {{справа|''B. P—ko.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Chto"/> <section begin="Tawaryszu"/><div style="margin-bottom:-2em; margin-top:0.5em; font-family:Cambria;"> {{c|'''Tawaryszu.|памер=180%}} </div> {{block center/s}} ''Tawarysz daloki, jak żyǔ ty ǔ czużynie,</br> ''Jak pieśni czużyje ciabie wiesielać?</br> ''Ci czasta nudziśsia pa rodnaj krainie,</br> ''Ci czasta ty lubisz ab jej ǔspaminać? ''Zabyǔsia ty peǔna, k fartunie zabraŭszyś,</br> ''Ab hory, niadoli siaścior i bratoǔ?..</br> ''O nie, ja nia wieru, kab z nami zastaǔszyś,</br> ''Zabyć nas ty byǔ by hatoǔ! ''Ty hetak lubiǔ ich — biazdolnych, zahnanych,</br> ''Rastacca ty z imi nia moh ani jak!..</br> ''Dyj ǔsiakamu trudna ad sercaǔ kachanych</br> ''Haraczaje serce adniać… Ciż nie tak ''Bywaje i z kwietkaj, szto łuh azdablaje</br> ''Szto traǔkam susiednim krasy prydaje:</br> ''Sarwuć jaje dzieci i kwietka ǔmiraje, —</br> ''Bo rodnyje soki nia żyǔluć jaje <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''''Pranciszak Krasoǔski.{{gap|1.5em}}}} </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Tawaryszu"/> <section begin="Mikodam"/><div style="margin-bottom:-1em; margin-top:0.5em; font-family:Cambria;"> {{c|'''Mikodam.|памер=180%}} </div> {{gap|1.5em}}Mikodam byŭ biedny haspadar z wioski Miadźwiedziczy. Wyhlad jaho — taki, jaki maja mnoha wiaskowych harotnikaŭ. Haława nimałaja, trochi pryhorblany stan, wysokija, chudyja nohi. Woczy trochi ślaźliwyja, choć hłybokija i spakojnyja, jak taja kryniczka ŭ lesi. Nos ani zamały, abo doŭhi, ani zawialiki: jakraz u mieru. Niwialikaja barodka i redka kali hładzany wus kolaram swaim prypaminali suchmiadzinu. Twar użo trochi zarany (choć Mikodam nia byŭ stary) i tam-siam siwy wałasok na haławie znaczyli, szto jon nimała prażyŭ i paznaŭ, szto znaczyć hora.</br> {{gap|1.5em}}Ziamli mieŭ Mikodam sztości z piatok dziesiacin. Sienażaci na kolki wazoŭ błahońkaho siena. Ale najhorsz, szto Mik. nia mieŭ szczaścia ŭ siamji. Ażaniŭsia małady. Żonka pakinuła jamu troje małych, a sama paszła da Boha. Skora za jej paszło da nieba dwoje mienszych dziaciej. Astałasia adna daczuszka, Anielka miłaja, jak kwietka na wiasnu z wokam jasnym, jak pahodnaje niebo.</br> {{gap|1.5em}}Mikodam pa śmierci żonki niejak nie ażaniŭsia. Pamału padrasła Anielka i stała pamahać tatu haspadarawać. Asabliwym niszczaściem dla Mikodama było toje, szto jon lubiŭ wypić. Nie byŭ jon pjanicaj, szto i duszu hatoŭ prapić, nie. Ale rubiel nie zawioŭsiab u kiszeni Mikodama, choćby jon mieŭ i bolej ziamli, nie ŭmieŭ bo, ci nie chacieŭ moża, adczapicca ad cheŭry wiaskowaj, szto schadziłasia czasta na karty, abo na czarku harełki da Josiela.</br> {{gap|1.5em}}Anielka nadta lubiła baćku i czasta dumała, jak adwiaści jaho ad błahoj prywyczki. Nia wiedała inakszaj rady, jak tolki malicca da Matki Bożaj i prasić Jaje pomaczy.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam pryszło na wiosku Miadźwiedziczy — sam nie wiedaju — szczaście ci nieszczaście. Za radaj probaszcza i niekolkich haspadaroŭ z wioski i wołaści, pastanoŭlena było wiaskowuju ziamlu pabić na chutary. Na Mikodama napaŭ strach. Szto budzie jak daduć jamu 5 ci 6 dziesiacin aby jakoj ziamli na staranie? Szto staniecca z jaho karoŭkaj, kali nie można budzie haniać jaje na paszu? Ci jon budzia mieć siły macawacca z horam, choćby tak, jak ciapier. Dzie padzienicca z swajej Anielkaj, jak treba budzie pieranasić budynki? Skul woźmić hroszy zawiaści haspadarku na nowaj sialibie, asobniakom?.. Nie pamahli tut niczoha namowy Anielki, katoraja cieszyła baćku, szto „na zaścienku (jak kazała) budzie lepiej, bo nichto ŭ woczy nie ulezie, nichto szkody nie zrobić, szto ŭsia ziamla budzie pad wokam, szto karowu, jana lepiej wykarmić u chlawie, abo ŭ harodzie, czym haniajuczy dzień ceły pa hołym poli i suchim lesi“. Mikodam byŭ zły na usich a asabliwie na haspadaroŭ, szto lohka zhadzilisia, wychadzić na asabniaki.</br> {{gap|1.5em}}Było heta ŭ subotu pad wiasnu. Wieczaram u Josiela za wioskaj sabrałasia niejak bolej, jak szto dzień, haspadaroŭ i moładzi. Ihrali ŭ karty, śmiejalisia, kuryli papierosy i lulki, plawali horycz ad tabaki na samuju siaredzinu chaty, hamanili ab usim, a najbolej ab tym, jak na wosień buduć pirachodzić na asabniaki. Mnoha było niezdawolenych, a pamiż ich pierszym byǔ Mikodam.</br> {{gap|1.5em}}Szto im pryszło ŭ haławu? — kazaŭ jon. Dziakawać Bohu, prażyli tut naszy baćki i dziady, mieli chleba i da chleba, tut złażyli swaje kości, a woś zdumałosia Macieju zbudzić niazhodu: <section end="Mikodam"/><noinclude></noinclude> 04wctxx51po5sbjmqh6cwyshoj09gsf 300772 300727 2026-10-16T14:46:28Z RAleh111 4658 300772 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Chto"/>hety słowy buduć skazany i nie ŭ biełaruskaj mowie ŭsiożtki nas tady nia buduć mieć za rasiejcaŭ, ci inszych. {{справа|''B. P—ko.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Chto"/> <section begin="Tawaryszu"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:180; font-family:Cambria;"> <center>'''Tawaryszu.</center> </div> {{block center/s}} ''Tawarysz daloki, jak żyǔ ty ǔ czużynie,</br> ''Jak pieśni czużyje ciabie wiesielać?</br> ''Ci czasta nudziśsia pa rodnaj krainie,</br> ''Ci czasta ty lubisz ab jej ǔspaminać? ''Zabyǔsia ty peǔna, k fartunie zabraŭszyś,</br> ''Ab hory, niadoli siaścior i bratoǔ?..</br> ''O nie, ja nia wieru, kab z nami zastaǔszyś,</br> ''Zabyć nas ty byǔ by hatoǔ! ''Ty hetak lubiǔ ich — biazdolnych, zahnanych,</br> ''Rastacca ty z imi nia moh ani jak!..</br> ''Dyj ǔsiakamu trudna ad sercaǔ kachanych</br> ''Haraczaje serce adniać… Ciż nie tak ''Bywaje i z kwietkaj, szto łuh azdablaje</br> ''Szto traǔkam susiednim krasy prydaje:</br> ''Sarwuć jaje dzieci i kwietka ǔmiraje, —</br> ''Bo rodnyje soki nia żyǔluć jaje <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''''Pranciszak Krasoǔski.{{gap|1.5em}}}} </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Tawaryszu"/> <section begin="Mikodam"/><div style="margin-bottom:-1em; margin-top:0.5em; font-size:180; font-family:Cambria;"> <center>'''Mikodam.</center> </div> {{gap|1.5em}}Mikodam byŭ biedny haspadar z wioski Miadźwiedziczy. Wyhlad jaho — taki, jaki maja mnoha wiaskowych harotnikaŭ. Haława nimałaja, trochi pryhorblany stan, wysokija, chudyja nohi. Woczy trochi ślaźliwyja, choć hłybokija i spakojnyja, jak taja kryniczka ŭ lesi. Nos ani zamały, abo doŭhi, ani zawialiki: jakraz u mieru. Niwialikaja barodka i redka kali hładzany wus kolaram swaim prypaminali suchmiadzinu. Twar użo trochi zarany (choć Mikodam nia byŭ stary) i tam-siam siwy wałasok na haławie znaczyli, szto jon nimała prażyŭ i paznaŭ, szto znaczyć hora.</br> {{gap|1.5em}}Ziamli mieŭ Mikodam sztości z piatok dziesiacin. Sienażaci na kolki wazoŭ błahońkaho siena. Ale najhorsz, szto Mik. nia mieŭ szczaścia ŭ siamji. Ażaniŭsia małady. Żonka pakinuła jamu troje małych, a sama paszła da Boha. Skora za jej paszło da nieba dwoje mienszych dziaciej. Astałasia adna daczuszka, Anielka miłaja, jak kwietka na wiasnu z wokam jasnym, jak pahodnaje niebo.</br> {{gap|1.5em}}Mikodam pa śmierci żonki niejak nie ażaniŭsia. Pamału padrasła Anielka i stała pamahać tatu haspadarawać. Asabliwym niszczaściem dla Mikodama było toje, szto jon lubiŭ wypić. Nie byŭ jon pjanicaj, szto i duszu hatoŭ prapić, nie. Ale rubiel nie zawioŭsiab u kiszeni Mikodama, choćby jon mieŭ i bolej ziamli, nie ŭmieŭ bo, ci nie chacieŭ moża, adczapicca ad cheŭry wiaskowaj, szto schadziłasia czasta na karty, abo na czarku harełki da Josiela.</br> {{gap|1.5em}}Anielka nadta lubiła baćku i czasta dumała, jak adwiaści jaho ad błahoj prywyczki. Nia wiedała inakszaj rady, jak tolki malicca da Matki Bożaj i prasić Jaje pomaczy.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam pryszło na wiosku Miadźwiedziczy — sam nie wiedaju — szczaście ci nieszczaście. Za radaj probaszcza i niekolkich haspadaroŭ z wioski i wołaści, pastanoŭlena było wiaskowuju ziamlu pabić na chutary. Na Mikodama napaŭ strach. Szto budzie jak daduć jamu 5 ci 6 dziesiacin aby jakoj ziamli na staranie? Szto staniecca z jaho karoŭkaj, kali nie można budzie haniać jaje na paszu? Ci jon budzia mieć siły macawacca z horam, choćby tak, jak ciapier. Dzie padzienicca z swajej Anielkaj, jak treba budzie pieranasić budynki? Skul woźmić hroszy zawiaści haspadarku na nowaj sialibie, asobniakom?.. Nie pamahli tut niczoha namowy Anielki, katoraja cieszyła baćku, szto „na zaścienku (jak kazała) budzie lepiej, bo nichto ŭ woczy nie ulezie, nichto szkody nie zrobić, szto ŭsia ziamla budzie pad wokam, szto karowu, jana lepiej wykarmić u chlawie, abo ŭ harodzie, czym haniajuczy dzień ceły pa hołym poli i suchim lesi“. Mikodam byŭ zły na usich a asabliwie na haspadaroŭ, szto lohka zhadzilisia, wychadzić na asabniaki.</br> {{gap|1.5em}}Było heta ŭ subotu pad wiasnu. Wieczaram u Josiela za wioskaj sabrałasia niejak bolej, jak szto dzień, haspadaroŭ i moładzi. Ihrali ŭ karty, śmiejalisia, kuryli papierosy i lulki, plawali horycz ad tabaki na samuju siaredzinu chaty, hamanili ab usim, a najbolej ab tym, jak na wosień buduć pirachodzić na asabniaki. Mnoha było niezdawolenych, a pamiż ich pierszym byǔ Mikodam.</br> {{gap|1.5em}}Szto im pryszło ŭ haławu? — kazaŭ jon. Dziakawać Bohu, prażyli tut naszy baćki i dziady, mieli chleba i da chleba, tut złażyli swaje kości, a woś zdumałosia Macieju zbudzić niazhodu: <section end="Mikodam"/><noinclude></noinclude> l4v6is87l2fzsompu7m069xl3w9dwit 300773 300772 2026-10-16T14:47:00Z RAleh111 4658 300773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Chto"/>hety słowy buduć skazany i nie ŭ biełaruskaj mowie ŭsiożtki nas tady nia buduć mieć za rasiejcaŭ, ci inszych. {{справа|''B. P—ko.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Chto"/> <section begin="Tawaryszu"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Tawaryszu.</center> </div> {{block center/s}} ''Tawarysz daloki, jak żyǔ ty ǔ czużynie,</br> ''Jak pieśni czużyje ciabie wiesielać?</br> ''Ci czasta nudziśsia pa rodnaj krainie,</br> ''Ci czasta ty lubisz ab jej ǔspaminać? ''Zabyǔsia ty peǔna, k fartunie zabraŭszyś,</br> ''Ab hory, niadoli siaścior i bratoǔ?..</br> ''O nie, ja nia wieru, kab z nami zastaǔszyś,</br> ''Zabyć nas ty byǔ by hatoǔ! ''Ty hetak lubiǔ ich — biazdolnych, zahnanych,</br> ''Rastacca ty z imi nia moh ani jak!..</br> ''Dyj ǔsiakamu trudna ad sercaǔ kachanych</br> ''Haraczaje serce adniać… Ciż nie tak ''Bywaje i z kwietkaj, szto łuh azdablaje</br> ''Szto traǔkam susiednim krasy prydaje:</br> ''Sarwuć jaje dzieci i kwietka ǔmiraje, —</br> ''Bo rodnyje soki nia żyǔluć jaje <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''''Pranciszak Krasoǔski.{{gap|1.5em}}}} </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Tawaryszu"/> <section begin="Mikodam"/><div style="margin-bottom:-1em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Mikodam.</center> </div> {{gap|1.5em}}Mikodam byŭ biedny haspadar z wioski Miadźwiedziczy. Wyhlad jaho — taki, jaki maja mnoha wiaskowych harotnikaŭ. Haława nimałaja, trochi pryhorblany stan, wysokija, chudyja nohi. Woczy trochi ślaźliwyja, choć hłybokija i spakojnyja, jak taja kryniczka ŭ lesi. Nos ani zamały, abo doŭhi, ani zawialiki: jakraz u mieru. Niwialikaja barodka i redka kali hładzany wus kolaram swaim prypaminali suchmiadzinu. Twar użo trochi zarany (choć Mikodam nia byŭ stary) i tam-siam siwy wałasok na haławie znaczyli, szto jon nimała prażyŭ i paznaŭ, szto znaczyć hora.</br> {{gap|1.5em}}Ziamli mieŭ Mikodam sztości z piatok dziesiacin. Sienażaci na kolki wazoŭ błahońkaho siena. Ale najhorsz, szto Mik. nia mieŭ szczaścia ŭ siamji. Ażaniŭsia małady. Żonka pakinuła jamu troje małych, a sama paszła da Boha. Skora za jej paszło da nieba dwoje mienszych dziaciej. Astałasia adna daczuszka, Anielka miłaja, jak kwietka na wiasnu z wokam jasnym, jak pahodnaje niebo.</br> {{gap|1.5em}}Mikodam pa śmierci żonki niejak nie ażaniŭsia. Pamału padrasła Anielka i stała pamahać tatu haspadarawać. Asabliwym niszczaściem dla Mikodama było toje, szto jon lubiŭ wypić. Nie byŭ jon pjanicaj, szto i duszu hatoŭ prapić, nie. Ale rubiel nie zawioŭsiab u kiszeni Mikodama, choćby jon mieŭ i bolej ziamli, nie ŭmieŭ bo, ci nie chacieŭ moża, adczapicca ad cheŭry wiaskowaj, szto schadziłasia czasta na karty, abo na czarku harełki da Josiela.</br> {{gap|1.5em}}Anielka nadta lubiła baćku i czasta dumała, jak adwiaści jaho ad błahoj prywyczki. Nia wiedała inakszaj rady, jak tolki malicca da Matki Bożaj i prasić Jaje pomaczy.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam pryszło na wiosku Miadźwiedziczy — sam nie wiedaju — szczaście ci nieszczaście. Za radaj probaszcza i niekolkich haspadaroŭ z wioski i wołaści, pastanoŭlena było wiaskowuju ziamlu pabić na chutary. Na Mikodama napaŭ strach. Szto budzie jak daduć jamu 5 ci 6 dziesiacin aby jakoj ziamli na staranie? Szto staniecca z jaho karoŭkaj, kali nie można budzie haniać jaje na paszu? Ci jon budzia mieć siły macawacca z horam, choćby tak, jak ciapier. Dzie padzienicca z swajej Anielkaj, jak treba budzie pieranasić budynki? Skul woźmić hroszy zawiaści haspadarku na nowaj sialibie, asobniakom?.. Nie pamahli tut niczoha namowy Anielki, katoraja cieszyła baćku, szto „na zaścienku (jak kazała) budzie lepiej, bo nichto ŭ woczy nie ulezie, nichto szkody nie zrobić, szto ŭsia ziamla budzie pad wokam, szto karowu, jana lepiej wykarmić u chlawie, abo ŭ harodzie, czym haniajuczy dzień ceły pa hołym poli i suchim lesi“. Mikodam byŭ zły na usich a asabliwie na haspadaroŭ, szto lohka zhadzilisia, wychadzić na asabniaki.</br> {{gap|1.5em}}Było heta ŭ subotu pad wiasnu. Wieczaram u Josiela za wioskaj sabrałasia niejak bolej, jak szto dzień, haspadaroŭ i moładzi. Ihrali ŭ karty, śmiejalisia, kuryli papierosy i lulki, plawali horycz ad tabaki na samuju siaredzinu chaty, hamanili ab usim, a najbolej ab tym, jak na wosień buduć pirachodzić na asabniaki. Mnoha było niezdawolenych, a pamiż ich pierszym byǔ Mikodam.</br> {{gap|1.5em}}Szto im pryszło ŭ haławu? — kazaŭ jon. Dziakawać Bohu, prażyli tut naszy baćki i dziady, mieli chleba i da chleba, tut złażyli swaje kości, a woś zdumałosia Macieju zbudzić niazhodu: <section end="Mikodam"/><noinclude></noinclude> 9xrh8qewsjaei8drd9uesx0ehn52eu3 300774 300773 2026-10-16T14:47:22Z RAleh111 4658 300774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Chto"/>hety słowy buduć skazany i nie ŭ biełaruskaj mowie ŭsiożtki nas tady nia buduć mieć za rasiejcaŭ, ci inszych. {{справа|''B. P—ko.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Chto"/> <section begin="Tawaryszu"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Tawaryszu.</center> </div> {{block center/s}} ''Tawarysz daloki, jak żyǔ ty ǔ czużynie,</br> ''Jak pieśni czużyje ciabie wiesielać?</br> ''Ci czasta nudziśsia pa rodnaj krainie,</br> ''Ci czasta ty lubisz ab jej ǔspaminać? ''Zabyǔsia ty peǔna, k fartunie zabraŭszyś,</br> ''Ab hory, niadoli siaścior i bratoǔ?..</br> ''O nie, ja nia wieru, kab z nami zastaǔszyś,</br> ''Zabyć nas ty byǔ by hatoǔ! ''Ty hetak lubiǔ ich — biazdolnych, zahnanych,</br> ''Rastacca ty z imi nia moh ani jak!..</br> ''Dyj ǔsiakamu trudna ad sercaǔ kachanych</br> ''Haraczaje serce adniać… Ciż nie tak ''Bywaje i z kwietkaj, szto łuh azdablaje</br> ''Szto traǔkam susiednim krasy prydaje:</br> ''Sarwuć jaje dzieci i kwietka ǔmiraje, —</br> ''Bo rodnyje soki nia żyǔluć jaje <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''''Pranciszak Krasoǔski.{{gap|1.5em}}}} </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Tawaryszu"/> <section begin="Mikodam"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Mikodam.</center> </div> {{gap|1.5em}}Mikodam byŭ biedny haspadar z wioski Miadźwiedziczy. Wyhlad jaho — taki, jaki maja mnoha wiaskowych harotnikaŭ. Haława nimałaja, trochi pryhorblany stan, wysokija, chudyja nohi. Woczy trochi ślaźliwyja, choć hłybokija i spakojnyja, jak taja kryniczka ŭ lesi. Nos ani zamały, abo doŭhi, ani zawialiki: jakraz u mieru. Niwialikaja barodka i redka kali hładzany wus kolaram swaim prypaminali suchmiadzinu. Twar użo trochi zarany (choć Mikodam nia byŭ stary) i tam-siam siwy wałasok na haławie znaczyli, szto jon nimała prażyŭ i paznaŭ, szto znaczyć hora.</br> {{gap|1.5em}}Ziamli mieŭ Mikodam sztości z piatok dziesiacin. Sienażaci na kolki wazoŭ błahońkaho siena. Ale najhorsz, szto Mik. nia mieŭ szczaścia ŭ siamji. Ażaniŭsia małady. Żonka pakinuła jamu troje małych, a sama paszła da Boha. Skora za jej paszło da nieba dwoje mienszych dziaciej. Astałasia adna daczuszka, Anielka miłaja, jak kwietka na wiasnu z wokam jasnym, jak pahodnaje niebo.</br> {{gap|1.5em}}Mikodam pa śmierci żonki niejak nie ażaniŭsia. Pamału padrasła Anielka i stała pamahać tatu haspadarawać. Asabliwym niszczaściem dla Mikodama było toje, szto jon lubiŭ wypić. Nie byŭ jon pjanicaj, szto i duszu hatoŭ prapić, nie. Ale rubiel nie zawioŭsiab u kiszeni Mikodama, choćby jon mieŭ i bolej ziamli, nie ŭmieŭ bo, ci nie chacieŭ moża, adczapicca ad cheŭry wiaskowaj, szto schadziłasia czasta na karty, abo na czarku harełki da Josiela.</br> {{gap|1.5em}}Anielka nadta lubiła baćku i czasta dumała, jak adwiaści jaho ad błahoj prywyczki. Nia wiedała inakszaj rady, jak tolki malicca da Matki Bożaj i prasić Jaje pomaczy.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam pryszło na wiosku Miadźwiedziczy — sam nie wiedaju — szczaście ci nieszczaście. Za radaj probaszcza i niekolkich haspadaroŭ z wioski i wołaści, pastanoŭlena było wiaskowuju ziamlu pabić na chutary. Na Mikodama napaŭ strach. Szto budzie jak daduć jamu 5 ci 6 dziesiacin aby jakoj ziamli na staranie? Szto staniecca z jaho karoŭkaj, kali nie można budzie haniać jaje na paszu? Ci jon budzia mieć siły macawacca z horam, choćby tak, jak ciapier. Dzie padzienicca z swajej Anielkaj, jak treba budzie pieranasić budynki? Skul woźmić hroszy zawiaści haspadarku na nowaj sialibie, asobniakom?.. Nie pamahli tut niczoha namowy Anielki, katoraja cieszyła baćku, szto „na zaścienku (jak kazała) budzie lepiej, bo nichto ŭ woczy nie ulezie, nichto szkody nie zrobić, szto ŭsia ziamla budzie pad wokam, szto karowu, jana lepiej wykarmić u chlawie, abo ŭ harodzie, czym haniajuczy dzień ceły pa hołym poli i suchim lesi“. Mikodam byŭ zły na usich a asabliwie na haspadaroŭ, szto lohka zhadzilisia, wychadzić na asabniaki.</br> {{gap|1.5em}}Było heta ŭ subotu pad wiasnu. Wieczaram u Josiela za wioskaj sabrałasia niejak bolej, jak szto dzień, haspadaroŭ i moładzi. Ihrali ŭ karty, śmiejalisia, kuryli papierosy i lulki, plawali horycz ad tabaki na samuju siaredzinu chaty, hamanili ab usim, a najbolej ab tym, jak na wosień buduć pirachodzić na asabniaki. Mnoha było niezdawolenych, a pamiż ich pierszym byǔ Mikodam.</br> {{gap|1.5em}}Szto im pryszło ŭ haławu? — kazaŭ jon. Dziakawać Bohu, prażyli tut naszy baćki i dziady, mieli chleba i da chleba, tut złażyli swaje kości, a woś zdumałosia Macieju zbudzić niazhodu: <section end="Mikodam"/><noinclude></noinclude> c6inc83mf0xvt8wcsb74o4oocpgfpsx 300775 300774 2026-10-16T14:48:40Z RAleh111 4658 300775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Chto"/>hety słowy buduć skazany i nie ŭ biełaruskaj mowie ŭsiożtki nas tady nia buduć mieć za rasiejcaŭ, ci inszych. {{справа|''B. P—ko.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Chto"/> <section begin="Tawaryszu"/><div style="margin-bottom:-1em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Tawaryszu.</center> </div> {{block center/s}} ''Tawarysz daloki, jak żyǔ ty ǔ czużynie,</br> ''Jak pieśni czużyje ciabie wiesielać?</br> ''Ci czasta nudziśsia pa rodnaj krainie,</br> ''Ci czasta ty lubisz ab jej ǔspaminać? ''Zabyǔsia ty peǔna, k fartunie zabraŭszyś,</br> ''Ab hory, niadoli siaścior i bratoǔ?..</br> ''O nie, ja nia wieru, kab z nami zastaǔszyś,</br> ''Zabyć nas ty byǔ by hatoǔ! ''Ty hetak lubiǔ ich — biazdolnych, zahnanych,</br> ''Rastacca ty z imi nia moh ani jak!..</br> ''Dyj ǔsiakamu trudna ad sercaǔ kachanych</br> ''Haraczaje serce adniać… Ciż nie tak ''Bywaje i z kwietkaj, szto łuh azdablaje</br> ''Szto traǔkam susiednim krasy prydaje:</br> ''Sarwuć jaje dzieci i kwietka ǔmiraje, —</br> ''Bo rodnyje soki nia żyǔluć jaje <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''''Pranciszak Krasoǔski.{{gap|1.5em}}}} </div> {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Tawaryszu"/> <section begin="Mikodam"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Mikodam.</center> </div> {{gap|1.5em}}Mikodam byŭ biedny haspadar z wioski Miadźwiedziczy. Wyhlad jaho — taki, jaki maja mnoha wiaskowych harotnikaŭ. Haława nimałaja, trochi pryhorblany stan, wysokija, chudyja nohi. Woczy trochi ślaźliwyja, choć hłybokija i spakojnyja, jak taja kryniczka ŭ lesi. Nos ani zamały, abo doŭhi, ani zawialiki: jakraz u mieru. Niwialikaja barodka i redka kali hładzany wus kolaram swaim prypaminali suchmiadzinu. Twar użo trochi zarany (choć Mikodam nia byŭ stary) i tam-siam siwy wałasok na haławie znaczyli, szto jon nimała prażyŭ i paznaŭ, szto znaczyć hora.</br> {{gap|1.5em}}Ziamli mieŭ Mikodam sztości z piatok dziesiacin. Sienażaci na kolki wazoŭ błahońkaho siena. Ale najhorsz, szto Mik. nia mieŭ szczaścia ŭ siamji. Ażaniŭsia małady. Żonka pakinuła jamu troje małych, a sama paszła da Boha. Skora za jej paszło da nieba dwoje mienszych dziaciej. Astałasia adna daczuszka, Anielka miłaja, jak kwietka na wiasnu z wokam jasnym, jak pahodnaje niebo.</br> {{gap|1.5em}}Mikodam pa śmierci żonki niejak nie ażaniŭsia. Pamału padrasła Anielka i stała pamahać tatu haspadarawać. Asabliwym niszczaściem dla Mikodama było toje, szto jon lubiŭ wypić. Nie byŭ jon pjanicaj, szto i duszu hatoŭ prapić, nie. Ale rubiel nie zawioŭsiab u kiszeni Mikodama, choćby jon mieŭ i bolej ziamli, nie ŭmieŭ bo, ci nie chacieŭ moża, adczapicca ad cheŭry wiaskowaj, szto schadziłasia czasta na karty, abo na czarku harełki da Josiela.</br> {{gap|1.5em}}Anielka nadta lubiła baćku i czasta dumała, jak adwiaści jaho ad błahoj prywyczki. Nia wiedała inakszaj rady, jak tolki malicca da Matki Bożaj i prasić Jaje pomaczy.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam pryszło na wiosku Miadźwiedziczy — sam nie wiedaju — szczaście ci nieszczaście. Za radaj probaszcza i niekolkich haspadaroŭ z wioski i wołaści, pastanoŭlena było wiaskowuju ziamlu pabić na chutary. Na Mikodama napaŭ strach. Szto budzie jak daduć jamu 5 ci 6 dziesiacin aby jakoj ziamli na staranie? Szto staniecca z jaho karoŭkaj, kali nie można budzie haniać jaje na paszu? Ci jon budzia mieć siły macawacca z horam, choćby tak, jak ciapier. Dzie padzienicca z swajej Anielkaj, jak treba budzie pieranasić budynki? Skul woźmić hroszy zawiaści haspadarku na nowaj sialibie, asobniakom?.. Nie pamahli tut niczoha namowy Anielki, katoraja cieszyła baćku, szto „na zaścienku (jak kazała) budzie lepiej, bo nichto ŭ woczy nie ulezie, nichto szkody nie zrobić, szto ŭsia ziamla budzie pad wokam, szto karowu, jana lepiej wykarmić u chlawie, abo ŭ harodzie, czym haniajuczy dzień ceły pa hołym poli i suchim lesi“. Mikodam byŭ zły na usich a asabliwie na haspadaroŭ, szto lohka zhadzilisia, wychadzić na asabniaki.</br> {{gap|1.5em}}Było heta ŭ subotu pad wiasnu. Wieczaram u Josiela za wioskaj sabrałasia niejak bolej, jak szto dzień, haspadaroŭ i moładzi. Ihrali ŭ karty, śmiejalisia, kuryli papierosy i lulki, plawali horycz ad tabaki na samuju siaredzinu chaty, hamanili ab usim, a najbolej ab tym, jak na wosień buduć pirachodzić na asabniaki. Mnoha było niezdawolenych, a pamiż ich pierszym byǔ Mikodam.</br> {{gap|1.5em}}Szto im pryszło ŭ haławu? — kazaŭ jon. Dziakawać Bohu, prażyli tut naszy baćki i dziady, mieli chleba i da chleba, tut złażyli swaje kości, a woś zdumałosia Macieju zbudzić niazhodu: <section end="Mikodam"/><noinclude></noinclude> kyb2pmlm04p0bvqvmyscuct7mte4lhp 104 130126 300728 299952 2026-10-16T13:15:38Z RAleh111 4658 300728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Mikodam"/>zbuntawaŭ wiosku i możyć zhubić. Jamu, wałoczniku niczoha: maja hrosz, mo jeszcze padkupić kamornika!..</br> {{gap|1.5em}}— Praŭda! Najhorej to nam najbiadniejszym! — kiŭnuŭ jamu haławoj Marcin i dakonczyŭ kialiszak wodki.</br> {{gap|1.5em}}— Szto biadawać? — adazwaŭsia adzin z maładzieży. — Aszukać ani padkupić nie dadziom bo sami budzim usio rabić. A jak parobim dzielanki, budziem ciahnuć losy. Z bydłam na zaścienku można dać radu. Udzierżym miensz skaciny, ale zatoje lepszuju. A na pieranos budynkaŭ i na pastaŭleńnie nowych pamoże ŭrad…</br> {{gap|1.5em}}— U ciabie, Januk, usio tak lohka i składna — paczaŭ iznoŭ Mikodam… Ale raptam hlanuŭ u wakno i astanawiŭsia. Ad wioski biło niejakoje światło. Mikodam chapiŭ szapku i maŭczkom skoczyŭ praz dźwiery. Za im hurmam pasypalisia ŭsie wiaskowyja, czujuczy, szto stałosia niszczaście.</br> {{gap|1.5em}}Za paroham u woczy kinułasia straszennaja recz: humno Marcina na kancy wioski stajało ŭ połami. Zdaloku danasilisia zmieszanyje kryki mużczyn i kabiet. Usie kinulisia na ratunak. Humno kruhom użo zaniałosia i hareło z takoj siłaj, szto nie było sposabu da jaho dabicca. Mużczyny abkładali mokrymi dymkami strachu na chlawie, katory ŭżo kolki raz zajmaŭsia. Druhije wynasili bez ładu i paradku ŭsio z chaty i kidali na wulicu.</br> {{gap|1.5em}}Kabiety nikatoryja im pamahali druhija lotali, straciŭszy haławu i nie wiedajuczy, za szto chapicca. Humno zhareła czuć nie da palenca. Ratawać nia było czym, bo sielanie nie mieli ani pażarnych, krukoŭ, ani pompaŭ szczaście, szto nie dapuścili ahniu da chlewa, katory byŭ blizka chaty Mikodama. Zharełaby tady ŭsia wioska, bo chata ad chaty była zusim blizka.</br> {{gap|1.5em}}Ahoń dzierżaŭsia czuć nie ŭsiu nocz i nie daŭ zasnuć spakojnym sielanam. Nie abyszłosia bez niszczaśliwych wypadkaŭ. Pad Janukom złamałasia drabina: jon zwaliŭsia na ziemlu i zwichnuŭ sabie lewuju nahu. Anielka Mikodamowa pamahajuczy ciahać abharełyja belki, była silna zbita haławieszkaj, szto rynułasia jej na samaju hałoŭku. Pażar, jak pakazałosia, zrabili małyja chłopcy, szto ŭkrali luklku ad staroha pastyra i pabiehli da humna kuryć moch. U Miadźwiedziczach kuryli ad małoha da staroha. {{справа|''Kanczatak budzie u [[Biełarus (1913)/1914/8|№ 8-ym]].{{gap|2.5em}}</br>Kaz. Swajak.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mikodam"/> <section begin="Światy"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> {{c|Światy Walenty Muczanik.|памер=220%}} </div> {{gap|1.5em}}Światy Walenty byǔ u Rymie ksiandzom za czasaŭ cezara Klaǔdyusza II. S pryczyny wialikaj świataści żyćcia jon byŭ u wialikaj pawazie nia tolki ǔ chryścijanaŭ, ale i ǔ pahancaŭ. Usie jaho zwali baćkam ubohich, dziela wialikaj litaści, jakuju da ich mieŭ.</br> {{gap|1.5em}}U adnosinach z druhimi ǔmieŭ być takim sałodkim, szto praz heta paciahawaŭ da Boha najćwiardziejszych pahanсаǔ.</br> {{gap|1.5em}}Kali dajszła ab im wieść da cezara, toj zachacieŭ paznać sam hetaho słaŭnaho muża i zahadaŭ pryzwać jaho da siabie. Tut staŭ jon z im wielmi łaskawa hawaryć i abiecać roznyje swaje łaski, a ŭ kancy prydaŭ, szto nia hoże, kab czaławiek tak ad usich paważany mieŭ wieru praciŭnuju wiery carskaj.</br> {{gap|1.5em}}A światy atkazaŭ na heta: „Cezaru, kab Ty paznaŭ dar Boży i Taho, kamu ja służu, za wialikaje szczaścieb sabie liczyŭ służyć hetamuż Bohu, wyrakszysia cześci szatanskaj. Ad Jaho bo Ty ŭsio majesz i Jon adzin moża uszczaśliwić Ciabie i ŭsich twaich paddanych“. Cezar uziaŭ Walentaho ǔ asobny pakoj i doŭha z im hawaryŭ ab nawuca Chrystusa, pryczym biez mała, szto nie nawiarnuǔsia, ale kali skazaŭ prad swaimi dwaranami, szto trudna najści paważny zakid proci hetaho czaławieka, dyk naczalnik Rymu Kalpurnus uskryknuǔ: „Hladzicie, hety czaraŭnik użo czuć nie atumaniŭ cezara!“ Klaŭdyusz, choć u duszy rad byŭ aswabadzić Walentaho, ale bajaŭsia buntu pahancaŭ i addaŭ św. muża u ruki henaho naczalnika, kab jon asudziŭ jaho pa Rymskamu prawu.</br> {{gap|1.5em}}Kalpurnus zahadaŭ dziarżać Walentaho ŭ turmie, a sudździ Asteryuszu paruczyǔ czymskarej sudzić jaho. Asteryusz chacieŭ padchlebić naczalniku, dyk pazwaŭ Walentaho da siabie ŭ dom dumajuczy tam pierakanać jaho, a światy ǔchodziaczy ǔ heny dom hołasna staŭ malicca da Chrystusa, kab nawiarnuŭ da swiatła wiery ŭsich, chto żywie ŭ tym domie. Kali Asteryusz nia moh niczoha dakazać proci stałaści św. Walentaho, katory jasna dawodziǔ, szto tolki adzin Boh jość praŭdziwy i ǔsiomocny, dyk u kancy sudździa pastawiǔ taki warunak: „Jość u mianie kachanaja daczka, katora ǔżo kolki hadoŭ jak zusim aślepła, dyk kali Chrystus na twaju prośbu wiernia jej woczy, uwieru u Jaho z usiej siamjoj“.</br> <section end="Światy"/><noinclude></noinclude> hdwmlk45jfh88ir16quz846yd9b1u1s 300729 300728 2026-10-16T13:16:46Z RAleh111 4658 300729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Mikodam"/>zbuntawaŭ wiosku i możyć zhubić. Jamu, wałoczniku niczoha: maja hrosz, mo jeszcze padkupić kamornika!..</br> {{gap|1.5em}}— Praŭda! Najhorej to nam najbiadniejszym! — kiŭnuŭ jamu haławoj Marcin i dakonczyŭ kialiszak wodki.</br> {{gap|1.5em}}— Szto biadawać? — adazwaŭsia adzin z maładzieży. — Aszukać ani padkupić nie dadziom bo sami budzim usio rabić. A jak parobim dzielanki, budziem ciahnuć losy. Z bydłam na zaścienku można dać radu. Udzierżym miensz skaciny, ale zatoje lepszuju. A na pieranos budynkaŭ i na pastaŭleńnie nowych pamoże ŭrad…</br> {{gap|1.5em}}— U ciabie, Januk, usio tak lohka i składna — paczaŭ iznoŭ Mikodam… Ale raptam hlanuŭ u wakno i astanawiŭsia. Ad wioski biło niejakoje światło. Mikodam chapiŭ szapku i maŭczkom skoczyŭ praz dźwiery. Za im hurmam pasypalisia ŭsie wiaskowyja, czujuczy, szto stałosia niszczaście.</br> {{gap|1.5em}}Za paroham u woczy kinułasia straszennaja recz: humno Marcina na kancy wioski stajało ŭ połami. Zdaloku danasilisia zmieszanyje kryki mużczyn i kabiet. Usie kinulisia na ratunak. Humno kruhom użo zaniałosia i hareło z takoj siłaj, szto nie było sposabu da jaho dabicca. Mużczyny abkładali mokrymi dymkami strachu na chlawie, katory ŭżo kolki raz zajmaŭsia. Druhije wynasili bez ładu i paradku ŭsio z chaty i kidali na wulicu.</br> {{gap|1.5em}}Kabiety nikatoryja im pamahali druhija lotali, straciŭszy haławu i nie wiedajuczy, za szto chapicca. Humno zhareła czuć nie da palenca. Ratawać nia było czym, bo sielanie nie mieli ani pażarnych, krukoŭ, ani pompaŭ szczaście, szto nie dapuścili ahniu da chlewa, katory byŭ blizka chaty Mikodama. Zharełaby tady ŭsia wioska, bo chata ad chaty była zusim blizka.</br> {{gap|1.5em}}Ahoń dzierżaŭsia czuć nie ŭsiu nocz i nie daŭ zasnuć spakojnym sielanam. Nie abyszłosia bez niszczaśliwych wypadkaŭ. Pad Janukom złamałasia drabina: jon zwaliŭsia na ziemlu i zwichnuŭ sabie lewuju nahu. Anielka Mikodamowa pamahajuczy ciahać abharełyja belki, była silna zbita haławieszkaj, szto rynułasia jej na samaju hałoŭku. Pażar, jak pakazałosia, zrabili małyja chłopcy, szto ŭkrali luklku ad staroha pastyra i pabiehli da humna kuryć moch. U Miadźwiedziczach kuryli ad małoha da staroha. {{справа|''Kanczatak budzie u [[Biełarus (1913)/1914/8|№ 8-ym]].{{gap|2.5em}}</br>Kaz. Swajak.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mikodam"/> <section begin="Światy"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{c|Światy Walenty Muczanik.|памер=220%}} </div> {{gap|1.5em}}Światy Walenty byǔ u Rymie ksiandzom za czasaŭ cezara Klaǔdyusza II. S pryczyny wialikaj świataści żyćcia jon byŭ u wialikaj pawazie nia tolki ǔ chryścijanaŭ, ale i ǔ pahancaŭ. Usie jaho zwali baćkam ubohich, dziela wialikaj litaści, jakuju da ich mieŭ.</br> {{gap|1.5em}}U adnosinach z druhimi ǔmieŭ być takim sałodkim, szto praz heta paciahawaŭ da Boha najćwiardziejszych pahanсаǔ.</br> {{gap|1.5em}}Kali dajszła ab im wieść da cezara, toj zachacieŭ paznać sam hetaho słaŭnaho muża i zahadaŭ pryzwać jaho da siabie. Tut staŭ jon z im wielmi łaskawa hawaryć i abiecać roznyje swaje łaski, a ŭ kancy prydaŭ, szto nia hoże, kab czaławiek tak ad usich paważany mieŭ wieru praciŭnuju wiery carskaj.</br> {{gap|1.5em}}A światy atkazaŭ na heta: „Cezaru, kab Ty paznaŭ dar Boży i Taho, kamu ja służu, za wialikaje szczaścieb sabie liczyŭ służyć hetamuż Bohu, wyrakszysia cześci szatanskaj. Ad Jaho bo Ty ŭsio majesz i Jon adzin moża uszczaśliwić Ciabie i ŭsich twaich paddanych“. Cezar uziaŭ Walentaho ǔ asobny pakoj i doŭha z im hawaryŭ ab nawuca Chrystusa, pryczym biez mała, szto nie nawiarnuǔsia, ale kali skazaŭ prad swaimi dwaranami, szto trudna najści paważny zakid proci hetaho czaławieka, dyk naczalnik Rymu Kalpurnus uskryknuǔ: „Hladzicie, hety czaraŭnik użo czuć nie atumaniŭ cezara!“ Klaŭdyusz, choć u duszy rad byŭ aswabadzić Walentaho, ale bajaŭsia buntu pahancaŭ i addaŭ św. muża u ruki henaho naczalnika, kab jon asudziŭ jaho pa Rymskamu prawu.</br> {{gap|1.5em}}Kalpurnus zahadaŭ dziarżać Walentaho ŭ turmie, a sudździ Asteryuszu paruczyǔ czymskarej sudzić jaho. Asteryusz chacieŭ padchlebić naczalniku, dyk pazwaŭ Walentaho da siabie ŭ dom dumajuczy tam pierakanać jaho, a światy ǔchodziaczy ǔ heny dom hołasna staŭ malicca da Chrystusa, kab nawiarnuŭ da swiatła wiery ŭsich, chto żywie ŭ tym domie. Kali Asteryusz nia moh niczoha dakazać proci stałaści św. Walentaho, katory jasna dawodziǔ, szto tolki adzin Boh jość praŭdziwy i ǔsiomocny, dyk u kancy sudździa pastawiǔ taki warunak: „Jość u mianie kachanaja daczka, katora ǔżo kolki hadoŭ jak zusim aślepła, dyk kali Chrystus na twaju prośbu wiernia jej woczy, uwieru u Jaho z usiej siamjoj“.</br> <section end="Światy"/><noinclude></noinclude> 4uai4xd9exgzz5xqwg0ildu0ecmupcv 300776 300729 2026-10-16T14:51:08Z RAleh111 4658 300776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Mikodam"/>zbuntawaŭ wiosku i możyć zhubić. Jamu, wałoczniku niczoha: maja hrosz, mo jeszcze padkupić kamornika!..</br> {{gap|1.5em}}— Praŭda! Najhorej to nam najbiadniejszym! — kiŭnuŭ jamu haławoj Marcin i dakonczyŭ kialiszak wodki.</br> {{gap|1.5em}}— Szto biadawać? — adazwaŭsia adzin z maładzieży. — Aszukać ani padkupić nie dadziom bo sami budzim usio rabić. A jak parobim dzielanki, budziem ciahnuć losy. Z bydłam na zaścienku można dać radu. Udzierżym miensz skaciny, ale zatoje lepszuju. A na pieranos budynkaŭ i na pastaŭleńnie nowych pamoże ŭrad…</br> {{gap|1.5em}}— U ciabie, Januk, usio tak lohka i składna — paczaŭ iznoŭ Mikodam… Ale raptam hlanuŭ u wakno i astanawiŭsia. Ad wioski biło niejakoje światło. Mikodam chapiŭ szapku i maŭczkom skoczyŭ praz dźwiery. Za im hurmam pasypalisia ŭsie wiaskowyja, czujuczy, szto stałosia niszczaście.</br> {{gap|1.5em}}Za paroham u woczy kinułasia straszennaja recz: humno Marcina na kancy wioski stajało ŭ połami. Zdaloku danasilisia zmieszanyje kryki mużczyn i kabiet. Usie kinulisia na ratunak. Humno kruhom użo zaniałosia i hareło z takoj siłaj, szto nie było sposabu da jaho dabicca. Mużczyny abkładali mokrymi dymkami strachu na chlawie, katory ŭżo kolki raz zajmaŭsia. Druhije wynasili bez ładu i paradku ŭsio z chaty i kidali na wulicu.</br> {{gap|1.5em}}Kabiety nikatoryja im pamahali druhija lotali, straciŭszy haławu i nie wiedajuczy, za szto chapicca. Humno zhareła czuć nie da palenca. Ratawać nia było czym, bo sielanie nie mieli ani pażarnych, krukoŭ, ani pompaŭ szczaście, szto nie dapuścili ahniu da chlewa, katory byŭ blizka chaty Mikodama. Zharełaby tady ŭsia wioska, bo chata ad chaty była zusim blizka.</br> {{gap|1.5em}}Ahoń dzierżaŭsia czuć nie ŭsiu nocz i nie daŭ zasnuć spakojnym sielanam. Nie abyszłosia bez niszczaśliwych wypadkaŭ. Pad Janukom złamałasia drabina: jon zwaliŭsia na ziemlu i zwichnuŭ sabie lewuju nahu. Anielka Mikodamowa pamahajuczy ciahać abharełyja belki, była silna zbita haławieszkaj, szto rynułasia jej na samaju hałoŭku. Pażar, jak pakazałosia, zrabili małyja chłopcy, szto ŭkrali luklku ad staroha pastyra i pabiehli da humna kuryć moch. U Miadźwiedziczach kuryli ad małoha da staroha. {{справа|''Kanczatak budzie u [[Biełarus (1913)/1914/8|№ 8-ym]].{{gap|2.5em}}</br>Kaz. Swajak.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mikodam"/> <section begin="Światy"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:220%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>Światy Walenty Muczanik.</center> </div> {{gap|1.5em}}Światy Walenty byǔ u Rymie ksiandzom za czasaŭ cezara Klaǔdyusza II. S pryczyny wialikaj świataści żyćcia jon byŭ u wialikaj pawazie nia tolki ǔ chryścijanaŭ, ale i ǔ pahancaŭ. Usie jaho zwali baćkam ubohich, dziela wialikaj litaści, jakuju da ich mieŭ.</br> {{gap|1.5em}}U adnosinach z druhimi ǔmieŭ być takim sałodkim, szto praz heta paciahawaŭ da Boha najćwiardziejszych pahanсаǔ.</br> {{gap|1.5em}}Kali dajszła ab im wieść da cezara, toj zachacieŭ paznać sam hetaho słaŭnaho muża i zahadaŭ pryzwać jaho da siabie. Tut staŭ jon z im wielmi łaskawa hawaryć i abiecać roznyje swaje łaski, a ŭ kancy prydaŭ, szto nia hoże, kab czaławiek tak ad usich paważany mieŭ wieru praciŭnuju wiery carskaj.</br> {{gap|1.5em}}A światy atkazaŭ na heta: „Cezaru, kab Ty paznaŭ dar Boży i Taho, kamu ja służu, za wialikaje szczaścieb sabie liczyŭ służyć hetamuż Bohu, wyrakszysia cześci szatanskaj. Ad Jaho bo Ty ŭsio majesz i Jon adzin moża uszczaśliwić Ciabie i ŭsich twaich paddanych“. Cezar uziaŭ Walentaho ǔ asobny pakoj i doŭha z im hawaryŭ ab nawuca Chrystusa, pryczym biez mała, szto nie nawiarnuǔsia, ale kali skazaŭ prad swaimi dwaranami, szto trudna najści paważny zakid proci hetaho czaławieka, dyk naczalnik Rymu Kalpurnus uskryknuǔ: „Hladzicie, hety czaraŭnik użo czuć nie atumaniŭ cezara!“ Klaŭdyusz, choć u duszy rad byŭ aswabadzić Walentaho, ale bajaŭsia buntu pahancaŭ i addaŭ św. muża u ruki henaho naczalnika, kab jon asudziŭ jaho pa Rymskamu prawu.</br> {{gap|1.5em}}Kalpurnus zahadaŭ dziarżać Walentaho ŭ turmie, a sudździ Asteryuszu paruczyǔ czymskarej sudzić jaho. Asteryusz chacieŭ padchlebić naczalniku, dyk pazwaŭ Walentaho da siabie ŭ dom dumajuczy tam pierakanać jaho, a światy ǔchodziaczy ǔ heny dom hołasna staŭ malicca da Chrystusa, kab nawiarnuŭ da swiatła wiery ŭsich, chto żywie ŭ tym domie. Kali Asteryusz nia moh niczoha dakazać proci stałaści św. Walentaho, katory jasna dawodziǔ, szto tolki adzin Boh jość praŭdziwy i ǔsiomocny, dyk u kancy sudździa pastawiǔ taki warunak: „Jość u mianie kachanaja daczka, katora ǔżo kolki hadoŭ jak zusim aślepła, dyk kali Chrystus na twaju prośbu wiernia jej woczy, uwieru u Jaho z usiej siamjoj“.</br> <section end="Światy"/><noinclude></noinclude> 6kxy1j1b9iy4nmdaq4a7fiw2syn7rox 300777 300776 2026-10-16T14:51:40Z RAleh111 4658 300777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Mikodam"/>zbuntawaŭ wiosku i możyć zhubić. Jamu, wałoczniku niczoha: maja hrosz, mo jeszcze padkupić kamornika!..</br> {{gap|1.5em}}— Praŭda! Najhorej to nam najbiadniejszym! — kiŭnuŭ jamu haławoj Marcin i dakonczyŭ kialiszak wodki.</br> {{gap|1.5em}}— Szto biadawać? — adazwaŭsia adzin z maładzieży. — Aszukać ani padkupić nie dadziom bo sami budzim usio rabić. A jak parobim dzielanki, budziem ciahnuć losy. Z bydłam na zaścienku można dać radu. Udzierżym miensz skaciny, ale zatoje lepszuju. A na pieranos budynkaŭ i na pastaŭleńnie nowych pamoże ŭrad…</br> {{gap|1.5em}}— U ciabie, Januk, usio tak lohka i składna — paczaŭ iznoŭ Mikodam… Ale raptam hlanuŭ u wakno i astanawiŭsia. Ad wioski biło niejakoje światło. Mikodam chapiŭ szapku i maŭczkom skoczyŭ praz dźwiery. Za im hurmam pasypalisia ŭsie wiaskowyja, czujuczy, szto stałosia niszczaście.</br> {{gap|1.5em}}Za paroham u woczy kinułasia straszennaja recz: humno Marcina na kancy wioski stajało ŭ połami. Zdaloku danasilisia zmieszanyje kryki mużczyn i kabiet. Usie kinulisia na ratunak. Humno kruhom użo zaniałosia i hareło z takoj siłaj, szto nie było sposabu da jaho dabicca. Mużczyny abkładali mokrymi dymkami strachu na chlawie, katory ŭżo kolki raz zajmaŭsia. Druhije wynasili bez ładu i paradku ŭsio z chaty i kidali na wulicu.</br> {{gap|1.5em}}Kabiety nikatoryja im pamahali druhija lotali, straciŭszy haławu i nie wiedajuczy, za szto chapicca. Humno zhareła czuć nie da palenca. Ratawać nia było czym, bo sielanie nie mieli ani pażarnych, krukoŭ, ani pompaŭ szczaście, szto nie dapuścili ahniu da chlewa, katory byŭ blizka chaty Mikodama. Zharełaby tady ŭsia wioska, bo chata ad chaty była zusim blizka.</br> {{gap|1.5em}}Ahoń dzierżaŭsia czuć nie ŭsiu nocz i nie daŭ zasnuć spakojnym sielanam. Nie abyszłosia bez niszczaśliwych wypadkaŭ. Pad Janukom złamałasia drabina: jon zwaliŭsia na ziemlu i zwichnuŭ sabie lewuju nahu. Anielka Mikodamowa pamahajuczy ciahać abharełyja belki, była silna zbita haławieszkaj, szto rynułasia jej na samaju hałoŭku. Pażar, jak pakazałosia, zrabili małyja chłopcy, szto ŭkrali luklku ad staroha pastyra i pabiehli da humna kuryć moch. U Miadźwiedziczach kuryli ad małoha da staroha. {{справа|''Kanczatak budzie u [[Biełarus (1913)/1914/8|№ 8-ym]].{{gap|2.5em}}</br>Kaz. Swajak.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mikodam"/> <section begin="Światy"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:220%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Światy Walenty Muczanik.</center> </div> {{gap|1.5em}}Światy Walenty byǔ u Rymie ksiandzom za czasaŭ cezara Klaǔdyusza II. S pryczyny wialikaj świataści żyćcia jon byŭ u wialikaj pawazie nia tolki ǔ chryścijanaŭ, ale i ǔ pahancaŭ. Usie jaho zwali baćkam ubohich, dziela wialikaj litaści, jakuju da ich mieŭ.</br> {{gap|1.5em}}U adnosinach z druhimi ǔmieŭ być takim sałodkim, szto praz heta paciahawaŭ da Boha najćwiardziejszych pahanсаǔ.</br> {{gap|1.5em}}Kali dajszła ab im wieść da cezara, toj zachacieŭ paznać sam hetaho słaŭnaho muża i zahadaŭ pryzwać jaho da siabie. Tut staŭ jon z im wielmi łaskawa hawaryć i abiecać roznyje swaje łaski, a ŭ kancy prydaŭ, szto nia hoże, kab czaławiek tak ad usich paważany mieŭ wieru praciŭnuju wiery carskaj.</br> {{gap|1.5em}}A światy atkazaŭ na heta: „Cezaru, kab Ty paznaŭ dar Boży i Taho, kamu ja służu, za wialikaje szczaścieb sabie liczyŭ służyć hetamuż Bohu, wyrakszysia cześci szatanskaj. Ad Jaho bo Ty ŭsio majesz i Jon adzin moża uszczaśliwić Ciabie i ŭsich twaich paddanych“. Cezar uziaŭ Walentaho ǔ asobny pakoj i doŭha z im hawaryŭ ab nawuca Chrystusa, pryczym biez mała, szto nie nawiarnuǔsia, ale kali skazaŭ prad swaimi dwaranami, szto trudna najści paważny zakid proci hetaho czaławieka, dyk naczalnik Rymu Kalpurnus uskryknuǔ: „Hladzicie, hety czaraŭnik użo czuć nie atumaniŭ cezara!“ Klaŭdyusz, choć u duszy rad byŭ aswabadzić Walentaho, ale bajaŭsia buntu pahancaŭ i addaŭ św. muża u ruki henaho naczalnika, kab jon asudziŭ jaho pa Rymskamu prawu.</br> {{gap|1.5em}}Kalpurnus zahadaŭ dziarżać Walentaho ŭ turmie, a sudździ Asteryuszu paruczyǔ czymskarej sudzić jaho. Asteryusz chacieŭ padchlebić naczalniku, dyk pazwaŭ Walentaho da siabie ŭ dom dumajuczy tam pierakanać jaho, a światy ǔchodziaczy ǔ heny dom hołasna staŭ malicca da Chrystusa, kab nawiarnuŭ da swiatła wiery ŭsich, chto żywie ŭ tym domie. Kali Asteryusz nia moh niczoha dakazać proci stałaści św. Walentaho, katory jasna dawodziǔ, szto tolki adzin Boh jość praŭdziwy i ǔsiomocny, dyk u kancy sudździa pastawiǔ taki warunak: „Jość u mianie kachanaja daczka, katora ǔżo kolki hadoŭ jak zusim aślepła, dyk kali Chrystus na twaju prośbu wiernia jej woczy, uwieru u Jaho z usiej siamjoj“.</br> <section end="Światy"/><noinclude></noinclude> t6es8avjoa9kw4tmi8lde69xz8twafg 104 130129 300730 299969 2026-10-16T13:17:31Z RAleh111 4658 300730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Światy"/>{{gap|1.5em}}Św. Walenty prasiŭ prywiaści hetu panienku i pamaliŭszysia da Chrystusa prażahnaŭ jaje woczy i tyje zarasże byli zdarowyje. Widziaczy cud sudździa s siamjoj u 40 asob pryznali Chrystusa za Boha i stalisia chryścianami, a skora i pamiorli muczanickaj śmierciaj.</br> {{gap|1.5em}}Cezar dawiedaŭszysia ab hetym, paznaŭ moc Bożuju i chacieŭ uwolnić Walentaho, ale bajaŭsia buntu pahancaŭ i pazwoliŭ sudzić jaho. Światy akuty łancuhami prabyŭ kolki dzion u turmie, byŭ razoŭ kolki biczawany i ŭ kancy 14 lutaho 270 hodu ściali jamu haławu mieczam za horadam pry Flaminskaj darozie. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Światy"/> <section begin="Asinoŭszczyna"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wioska Asinoŭszczyna'''</span> Wilen. h. Wialejskaho paw. Waŭkałackaj woł. U nas mieło miejsca woś jakoje zdareńnie: 27 snieźnia 1913 h. haspadar K. Kimstacz pajszoŭ da siabry haspadara P. Kaciejki. Abodwa byli łasy na harełku, ale heta piakielnaja hara doraha kasztuja, dyk P. Kaciejka uchitryŭsia, dy prad kaladami kupiŭ harcoŭku spirtu denaturowanaho, katory używajecca na apał, dy na aświatleńnie i hetym że spirtam czastawaŭ swaich haściej jahoż piŭ i sam. Hość Kimstacz tak nałaktaŭsia hetaj atruty, szto pazwali i felczara, ale toj nia moh użo dać rady i pamuczyŭszysia pad ranicu Kimstacz skanaŭ. Astałasia maładaja jeszcze żonka ŭdawoj i 3-oje małych dziaciej sirotami. Woś szto robić prahawitaść na harełku i ciamnata. {{справа|''A. B―wicz.{{gap|1.5em}}}} <section end="Asinoŭszczyna"/> <section begin="Waŭkałata"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Waŭkałata'''</span> Wilen. h. Wialejskaho p. Biednaja nasza akolica, a jak staŭ ja razważać pryczyny hetaj biadnoty, dyk prakanaŭsia, szto biadnoctwa — heta skutak taho, szto narod nasz nia ŭmieja żyć, tak jak treba. Nimasz kala nas i zarabotkaŭ nijakich, ale kali chto dzie jakuju załatoŭku zarobić, dyk nia moża jaje ani pałażyć, ani pry sabie nasić, tolki kanieczna zaniasie jaje ŭ manapol, a jeszcze czaściej u patajny szynok. Dziakujuczy hetamu narod nasz ni maja czasu i achwoty ŭ paru i dobra zrabić polnyja raboty, dahledać budynkaŭ, snaści i skaciny, a nawat swaich dziaciej. Bywaja tak, szto żonka chworaja, dziaciej nimasz kamu dahledać, a muż zamiest taho, kab usimi siłami staracca czym zmoha dapamahczy chworaj i dahledzić paradku u chacie zabiarecca sabie dzie da żyda ci jakoj ŭdawy, tarhujuczaj harełkaj i — topić swajo hora ŭ czarku. Ale na niszczaście hore ad hetaho jeszcze razrastajecca. Praz heta jeszcze czarniejszaja mara zawisaje nad chataj i siamjoj wodkaluba.</br> {{gap|1.5em}}Jość szmat ludziej, katoryje lubiać winawacić za biednaść naszaho narodu żydoŭ, ale pa mojemu, dyk my sami najbolsz winawatyje, szto pryjmajem i kormim hetych aszukancaŭ. U nas jość adna kramka chryścijanskaja, dyk u jej redka chto biare, a ŭsie iduć da żyda i każuć, szto ŭ żyda ŭsio taniej pradajecca. Kab prakanacca ci heta praŭda, ja zajszoŭ u chryścijanskuju kramu i paprasiŭ abaranak na 5 kap. dali 7. Schawaŭ ich u kiaszeni i zajszoŭ da żydoŭskaj: „Dajcie abaranak za 5 kap.“ — dajuć tolki 5. Jdzicie, każu, ŭ bałota z hetakim taniej“. A cukier u żyda na hrosz taniej. Czamu hetak. Pasłaŭ ja chłapca kupić funt cukru ŭ żyda, a sam zajszoŭ da katalika i tut kupiŭ cukru, zapłaciŭszy hroszam darażej. Tudyż prynios chłapiec cukier ad żydoŭ. Ciapier ja pałażyŭ na adnu szalku żydoŭski cukier, a na druhuju chryścijanski.</br> {{gap|1.5em}}Hety akazaŭsia szmat ciażejszy i pryszłosia pałażyć jeszcze czatyry kusoczki cukru da kuplanaho ŭ żydoŭ, pakul jon zraŭniaŭsia wahaj z chryścijanskim. Dyk woś czamu jon na hrosz taniejszy. Za hrosz nie dajuć 4-och kusoczkaŭ cukru, a tolki dwa, dyk wychodzić szto u żydoŭ cukier abchodzicca jeszcze darażej. Peŭna tak sama bywaja i ŭ inszych reczach, katoryje żydy pradajuć taniej.</br> {{gap|1.5em}}Ja czuŭ, szto ŭ Bucławie zrabili woś jak. Adzin chtoś paprasiŭ pazyczyć u żyda giry, dastaŭszy jaje panios da chryścijanskaj chaŭrusnaj kramy pakazałosia, szto cełaho paŭfunta treba było pałażyć da żydoŭskaj giry, kab jana zraŭniałasia s praŭdziwymi 5 funtami. Pośla hetaho widać wyrazna, czamu u żydoŭ usio bywaja taniej. Nichaj że ich czort na basiny zabiare z hetakaj taninaj.</br> {{gap|1.5em}}17 studnia Waŭkałacki manapolczyk pastanawiŭ ni dać żydom wodki bolej, jak pa adnej butelca, kab nia miali czym tarhawać. Najszli jany radu. Uhawaryli sielanina, toj paszoŭ u manapol i bytcym to na chreźbiny nabraŭ wodki kolki garcaŭ, dy zanios jaje żydu, a toj daŭ jamu czarku wodki, jeszcze i abaranku. Woś zarabiŭ sielanin! Hetak sama ustroilisia i druhije żydki-handlary wodkaj i usim było dobra. I chtoż tut bolej winawaty, ci żyd, katory wiedama chocza zarabić, choć praz heta moża chto i pabiadnieja, ci naszy sielanie, <section end="Waŭkałata"/><noinclude></noinclude> sxno36ziplg5cspu1juqg95mzlyh2qp 104 130130 300731 299973 2026-10-16T13:19:47Z RAleh111 4658 300731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Waŭkałata"/>szto u ǔsim wieruć żydu lepiej, czym ksiandzu i achwotnie służać jamu za marnuju adpłału, abo i zusim darma? <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{справа|''B. A.{{gap|1.5em}}}} <section end="Waŭkałata"/> <section begin="Zelwa"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Zelwa'''</span> Hrodz. hub. Tutaka jość mahilnik, na katorym użo daŭno chawalisia razam i prawasłaŭnyje i kataliki biez nijakaj sporki. Kaliż u proszłym hadu kataliki pa zahadu swajho duchawienstwa stali abharodżywać hety mahilnik, dyk miejscowy pop skazaŭ, szto heta mahilnik cerkoŭny i paczaŭ rabić starańnia u brodzienskaj prawaslaŭnaj kancystoryi, kab hety mahilnik zabrać da cerkwy. Skutkam hetaho huberskija ŭłaści zmuszajuć zelwiancaŭ kupić sabie nowy plac na mahilnik, tłumaczuczy, szto bytcam to ciapieraszni mahilnik pierapoŭniany i lażyć u siaredzinie miasteczka. Pa praŭdzie na mahilniku jeszcze zusim redka mahiły i lażyć jon u staranie ad miasteczka. Dyk zelwiancy padali prośbu da hubernatara, kab pazwoliŭ i dalej, jak da hetaj pary, karystać z ciapieraszniaho mahilnika. Plac na nowy mahilnik — kasztawaŭby kala 1000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}Kaścioł tut choć użo i paświenczany i adpraŭlajecca nabażenstwa, ale aprocz scien dy woknaŭ niczoha ŭ im nimasz, dyk patrabuja achwiar na aŭtary, arhany i t. d. <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{справа|''Sołoduch.{{gap|1.5em}}}} <section end="Zelwa"/> <section begin="Mikulino"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Mikulino'''</span> Wialejskaho paw. Tutaka zdaryłosia woś jakoje niszczaście. Adzin sielanin jeszcze za ciomna ranicaj paszoŭ pa wadu, a było wielmi śliska kala tej proruby, dzie biaruć wadu, dyk naczerpaŭszy wady, jak uziaŭ jon karomiesły na pleczy i staŭ iści, pawaliŭsia tak, szto doŭha palażaŭ nia mohuczy ustać, ale wałaczysia wyliŭ abodwa wiadry wady na siabie, dyk badaj szto dziakujuczy hetamu jon tki ŭstaŭ, ale i ciapier ni zdarowy. <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{справа|''C. D.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mikulino"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''List Papieża da Rasiei.</center> </div> {{gap|1.5em}}„Nowoje Wremia“ pisza, szto Stalica Apostolskaja zwiarnułasia da rasiejskaho prawicielstwa z listam, u katorym każa, szto jak naznaczańnie, tak i uwalniańnie i addawańnie pad sud katalickich duchoŭnych należyć tolki da Stalicy Apostolskaj.</br> {{gap|1.5em}}Ministerstwo zahranicznych spraŭ bytcym hatowo byłob zdawolić żadańnia Papieża, ale hetamu spraciŭlajecca ministerstwo ŭnutranych spraŭ, katoraje baicca polonizacii Litwy. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wajna proci kataiictwa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Synod praznaczyǔ 700 rubloŭ na misijonarskije kursy z metaj wajny s katalictwam u minszczynie. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Śmierć kleryka.</br> </div> {{gap|1.5em}}U noczy s 7-ho na 8-je lutaho pamior u Pieciarburskaj seminaryi kleryk 4-ho kursu Iwanicki. Ustupiŭ jon u kleryki użo ŭdaŭcom, byŭ inżynieram. Pamior ad roży. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Katalickije kapelany.</center> </div> {{gap|1.5em}}Wyszło rasparadzeńnie ŭłaściaŭ, kab u wajenny czas ŭ kożnaj krepaści, lażaczaj u hranicach warszaŭskaho wajennaho okruha byłob dadziano utrymańnie ksiandzu i zakrystyjanu. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:-1em; font-family:Cambria;"> {{Цэнтар|'''Szto czuwać.'''|памер=180%}} </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Pa zahadu ministra sudoŭ pradsiedaciel Wilenskaho mirawoha zjezdu maja apracawać prawiły na jakich możnab było ustanawić u Wilni asobny sud dla małaletnich prastupnikaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wysoki Dwor.'''</span> Wil. hub. trock. paw. U hetym miasteczku budujecca nowy kaścioł, na katory pani Marja Kuczewska z dwara Hubiszki achwiarawała 1000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Nacionalisty uniaśli ŭ Dumu prajekt ab atkryćci u Minsku najdalej ŭ 1919 hadu aratajskaho instytutu z dwuma addziełami: aratajskim i inżyniernym dla pracy nad asuszańniem mokrych miejscaŭ. Tyjeż nacionalisty padobnyż prajekt uniaśli ŭ Hasud. Dumu ab atkryćci uniwersytetu ŭ Paŭnoczna-Zachodnim krai. U prajekcie henym haworycca, szto kraj z 6 huberniaŭ, z 13-u miljonami ludziej, z 35 himnazijami i 14-u realnymi szkołami pawinien by mieć swaju wyszejszuju szkołu.</br> {{gap|1.5em}}Na paczatak chaj by atkryty byŭ choć adzin medycynski addzieł uniwersytetu. Miejsca, dzie maja być atkryty uniwersytet nacionalisty ukazujuć Witebsk i Minsk, s katorych maja wybrać adzin horad ministra aświety. Atkrycca hety uniwersytet pawinien by najdalej u 1915 hadu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Sady u minszczynie.'''</span> Departament aratajstwa pawiedamiŭ minskaho hubernatara, szto ŭ hetym hadu buduć rabicca<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 0ejbpx760g3mdmepcnchvqdkax5qq59 300778 300731 2026-10-16T14:53:41Z RAleh111 4658 300778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Waŭkałata"/>szto u ǔsim wieruć żydu lepiej, czym ksiandzu i achwotnie służać jamu za marnuju adpłału, abo i zusim darma? <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{справа|''B. A.{{gap|1.5em}}}} <section end="Waŭkałata"/> <section begin="Zelwa"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Zelwa'''</span> Hrodz. hub. Tutaka jość mahilnik, na katorym użo daŭno chawalisia razam i prawasłaŭnyje i kataliki biez nijakaj sporki. Kaliż u proszłym hadu kataliki pa zahadu swajho duchawienstwa stali abharodżywać hety mahilnik, dyk miejscowy pop skazaŭ, szto heta mahilnik cerkoŭny i paczaŭ rabić starańnia u brodzienskaj prawaslaŭnaj kancystoryi, kab hety mahilnik zabrać da cerkwy. Skutkam hetaho huberskija ŭłaści zmuszajuć zelwiancaŭ kupić sabie nowy plac na mahilnik, tłumaczuczy, szto bytcam to ciapieraszni mahilnik pierapoŭniany i lażyć u siaredzinie miasteczka. Pa praŭdzie na mahilniku jeszcze zusim redka mahiły i lażyć jon u staranie ad miasteczka. Dyk zelwiancy padali prośbu da hubernatara, kab pazwoliŭ i dalej, jak da hetaj pary, karystać z ciapieraszniaho mahilnika. Plac na nowy mahilnik — kasztawaŭby kala 1000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}Kaścioł tut choć użo i paświenczany i adpraŭlajecca nabażenstwa, ale aprocz scien dy woknaŭ niczoha ŭ im nimasz, dyk patrabuja achwiar na aŭtary, arhany i t. d. <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{справа|''Sołoduch.{{gap|1.5em}}}} <section end="Zelwa"/> <section begin="Mikulino"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Mikulino'''</span> Wialejskaho paw. Tutaka zdaryłosia woś jakoje niszczaście. Adzin sielanin jeszcze za ciomna ranicaj paszoŭ pa wadu, a było wielmi śliska kala tej proruby, dzie biaruć wadu, dyk naczerpaŭszy wady, jak uziaŭ jon karomiesły na pleczy i staŭ iści, pawaliŭsia tak, szto doŭha palażaŭ nia mohuczy ustać, ale wałaczysia wyliŭ abodwa wiadry wady na siabie, dyk badaj szto dziakujuczy hetamu jon tki ŭstaŭ, ale i ciapier ni zdarowy. <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{справа|''C. D.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mikulino"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''List Papieża da Rasiei.</center> </div> {{gap|1.5em}}„Nowoje Wremia“ pisza, szto Stalica Apostolskaja zwiarnułasia da rasiejskaho prawicielstwa z listam, u katorym każa, szto jak naznaczańnie, tak i uwalniańnie i addawańnie pad sud katalickich duchoŭnych należyć tolki da Stalicy Apostolskaj.</br> {{gap|1.5em}}Ministerstwo zahranicznych spraŭ bytcym hatowo byłob zdawolić żadańnia Papieża, ale hetamu spraciŭlajecca ministerstwo ŭnutranych spraŭ, katoraje baicca polonizacii Litwy. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wajna proci kataiictwa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Synod praznaczyǔ 700 rubloŭ na misijonarskije kursy z metaj wajny s katalictwam u minszczynie. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Śmierć kleryka.</br> </div> {{gap|1.5em}}U noczy s 7-ho na 8-je lutaho pamior u Pieciarburskaj seminaryi kleryk 4-ho kursu Iwanicki. Ustupiŭ jon u kleryki użo ŭdaŭcom, byŭ inżynieram. Pamior ad roży. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Katalickije kapelany.</center> </div> {{gap|1.5em}}Wyszło rasparadzeńnie ŭłaściaŭ, kab u wajenny czas ŭ kożnaj krepaści, lażaczaj u hranicach warszaŭskaho wajennaho okruha byłob dadziano utrymańnie ksiandzu i zakrystyjanu. {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilnia.'''</span> Pa zahadu ministra sudoŭ pradsiedaciel Wilenskaho mirawoha zjezdu maja apracawać prawiły na jakich możnab było ustanawić u Wilni asobny sud dla małaletnich prastupnikaŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wysoki Dwor.'''</span> Wil. hub. trock. paw. U hetym miasteczku budujecca nowy kaścioł, na katory pani Marja Kuczewska z dwara Hubiszki achwiarawała 1000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Minsk.'''</span> Nacionalisty uniaśli ŭ Dumu prajekt ab atkryćci u Minsku najdalej ŭ 1919 hadu aratajskaho instytutu z dwuma addziełami: aratajskim i inżyniernym dla pracy nad asuszańniem mokrych miejscaŭ. Tyjeż nacionalisty padobnyż prajekt uniaśli ŭ Hasud. Dumu ab atkryćci uniwersytetu ŭ Paŭnoczna-Zachodnim krai. U prajekcie henym haworycca, szto kraj z 6 huberniaŭ, z 13-u miljonami ludziej, z 35 himnazijami i 14-u realnymi szkołami pawinien by mieć swaju wyszejszuju szkołu.</br> {{gap|1.5em}}Na paczatak chaj by atkryty byŭ choć adzin medycynski addzieł uniwersytetu. Miejsca, dzie maja być atkryty uniwersytet nacionalisty ukazujuć Witebsk i Minsk, s katorych maja wybrać adzin horad ministra aświety. Atkrycca hety uniwersytet pawinien by najdalej u 1915 hadu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Sady u minszczynie.'''</span> Departament aratajstwa pawiedamiŭ minskaho hubernatara, szto ŭ hetym hadu buduć rabicca<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> f9p3u4ji97qfyi0bb9m6mqcwjziudlc 104 130131 300732 299988 2026-10-16T13:20:38Z RAleh111 4658 300732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>wywiedki ab pałażeńni sadoŭ u minskaj huberni.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk.'''</span> min. hub. Tutejszaja haradzkaja uprawa abliczyła, szto u 1914 hadu budzie mieć rasahodaŭ na 212 tys. 844 rubli 88 kap.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Padbiarezie.'''</span> min. hub. ihumen. paw. U hetym dware napali niejkije razbojniki na pana Dziatko i jaho czeladź z rewalwerami ŭ rukach i s krykam „ruki ŭ wierch!“ usich pawiazali, a paśla ŭziali 65 rubloŭ, (bo bolej ni najszli) i nikatoryja darażejszyja reczy i ŭciakli tak, szto dahetul ich nia wykryli.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> Tutaka pastanoŭlano atkryć 2-uju himnaziju dla chłapcoŭ. Horad daŭ plac, na katorym maja być pastrojany dom himnazijalny.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Sałamianki'''</span> pad Hrodnaj. U hetaj wioscy asesar naszoŭ u chacie sielanina Adama Szuzdy 6-ciaro dziaciej, szto wuczylisia czytać. Wuczyŭ sielanin z hetaj że wioski 60 hadowy starec Hołoŭnia. Na jaho i na baćkoŭ usich dziaciej nałażyli karu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Krynki.'''</span> hrodz. hub. U tutejszych garbarniach zabastawali rabotniki, dziela taho, szto haspadary ich nie chacieli zdawolić ich zadańniaŭ lepszych warunkaŭ pracy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koŭna.'''</span> Pawodka, ab katoraj użo pisałosia u „Biełarusie“ paznosiła na reczkach bolsz 50 mastoŭ, na adnej reczce Wencie zniasło 11 mastoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Szaŭli.'''</span> kow. hub. Tutaka załażyłosia nowaje tawarystwo aratajaŭ litwinoŭ pad nazwańniem „Progres“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Waŭkamier.'''</span> kow. hub. Żychary miasteczka i akolicaŭ robiać starańnia prawiaści szaszu ad miasteczka Wojtkuszkaŭ da miast. Paszylindaŭ, leżaczych za milu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Szweszkni.'''</span> kow. hub. rosien. paw. U proszłuju niadzielu u szweksznianskim kaściele ŭ czasie nabażenstwa zwaliŭsia na sierad kaścioła ciażki żyrandol, katory tak prybiŭ adnu kabietu, szto mała jość nadziei, ci jana wyżyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Paniewież'''</span> kow. hub. Za 1913 hod tutaka raspradadzieno wodki na 44 tysiaczy rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jadajci'''</span> kow hub. rosien. paw. 1-ho lutaho tutaka pamior Tamasz Husta, prażyǔszy 112 hadoŭ. Czaławiek hety nia piǔ cełaje życio nijakich trunkaŭ i ani razu nie chwareŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koreswiszki'''</span> kow. hub. U hetym dware 13 hadawaja dziaŭczynka pahaniajuczy koni pry małatarni pawaliłasia pad koła i tak była pakaleczana, szto zaraz że pamiorła.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeŭ.'''</span> Arysztawanych u sprawie zabicia chłopca ŭ Fastowie żydo Paszkowa i Gutgarc wypuścili na paruku, 1-ho za 5000 rubloŭ, a druhoho za 1000. Za tujuż sprawu arysztawali Gonczarka (zdajecca chryścijanina) i taho jeszcze dziarżać u turmie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Ministra ŭnutrenych spraŭ razasłaŭ da hubernataraŭ i naczalnikaŭ haradoŭ cyrkular, katorym zabaraniaje ŭsiakich publicznych światkawańniaŭ u cześć ukrainskaho piśmiennika T. Szeŭczenki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Falszywyje rubli.'''</span> U aposznije czasy paszło ŭ hod szmat falszywych rubloŭ z 1899 h. Zroblany jany tak, szto ni czym nia rożniacca ad praŭdziwych, tolki lahczejszyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wajna proci pjanstwa.'''</span> Majuć zawiaści u siarednich i niżejszych szkołach procialkaholnuju nawuku dziela wajny z pjanstwam. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:-1em; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> {{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Budapeszt'''</span> (Wenhryja). Z Debreczyna danosiać, szto u kancelaryi nidaŭna naznaczanaho biskupa uzarwaŭsia pakiet, prysłany z Czernieŭcaŭ. Wikary ks. Jalkowicz i sekretar biskupa razarwany na czaści.</br> {{gap|1.5em}}Adwakat biskupa, szto byǔ u susiednim pakoi ciażka raniany i skora pamior. Lokaj i jaho żonka i kucharka zabity na śmierć. Jeszcze 4 ksiandzy i 2 adwakataŭ i żonka dyrektara miejscowaho teatru ciażka raniany.</br> {{gap|1.5em}}Biskupstwo heta załażano z metaj politycznaj proci woli nikatorych czaściaŭ narodu, pryłuczanaho da hetaj dyecezii i s pahwałtawańniem ich prawoǔ. Widać szto chtoś s pakryǔdżanych zrabiŭ hetkuju pomstu.</br> {{gap|1.5em}}Biskup byŭ nidaloka, ale astaŭsia ceły.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Francija.'''</span> U ǔschodnich prawincyjach Francii byli straszennyja bury, katoryja zrabili wialikija szkody.</br> {{gap|1.5em}}U horadzie Lionie na wiasnu atkrywajecca ŭsieświetnaja wystaŭka. Woś ciapier użo pabudowano szmat lohkich budynkaǔ-pawiljonaŭ u katorych buduć pamieszczacca wystaŭlanyja reczy. Bolszaja czaść hetych budynkaŭ razwaliłasia ad bury.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Hispanija.'''</span> U Hispanii tak sama szaleła straszennaja bura z dażdżom i parabiła wialikija szkody.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Albanija.'''</span> Kniaź Wid pakul asieści na Albanskim pasadzie pajedzie jeszcze u<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 8aopl2dcvr68vce07wx4h5gkjcazyu0 300733 300732 2026-10-16T13:21:19Z RAleh111 4658 300733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>wywiedki ab pałażeńni sadoŭ u minskaj huberni.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk.'''</span> min. hub. Tutejszaja haradzkaja uprawa abliczyła, szto u 1914 hadu budzie mieć rasahodaŭ na 212 tys. 844 rubli 88 kap.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Padbiarezie.'''</span> min. hub. ihumen. paw. U hetym dware napali niejkije razbojniki na pana Dziatko i jaho czeladź z rewalwerami ŭ rukach i s krykam „ruki ŭ wierch!“ usich pawiazali, a paśla ŭziali 65 rubloŭ, (bo bolej ni najszli) i nikatoryja darażejszyja reczy i ŭciakli tak, szto dahetul ich nia wykryli.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> Tutaka pastanoŭlano atkryć 2-uju himnaziju dla chłapcoŭ. Horad daŭ plac, na katorym maja być pastrojany dom himnazijalny.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Sałamianki'''</span> pad Hrodnaj. U hetaj wioscy asesar naszoŭ u chacie sielanina Adama Szuzdy 6-ciaro dziaciej, szto wuczylisia czytać. Wuczyŭ sielanin z hetaj że wioski 60 hadowy starec Hołoŭnia. Na jaho i na baćkoŭ usich dziaciej nałażyli karu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Krynki.'''</span> hrodz. hub. U tutejszych garbarniach zabastawali rabotniki, dziela taho, szto haspadary ich nie chacieli zdawolić ich zadańniaŭ lepszych warunkaŭ pracy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koŭna.'''</span> Pawodka, ab katoraj użo pisałosia u „Biełarusie“ paznosiła na reczkach bolsz 50 mastoŭ, na adnej reczce Wencie zniasło 11 mastoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Szaŭli.'''</span> kow. hub. Tutaka załażyłosia nowaje tawarystwo aratajaŭ litwinoŭ pad nazwańniem „Progres“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Waŭkamier.'''</span> kow. hub. Żychary miasteczka i akolicaŭ robiać starańnia prawiaści szaszu ad miasteczka Wojtkuszkaŭ da miast. Paszylindaŭ, leżaczych za milu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Szweszkni.'''</span> kow. hub. rosien. paw. U proszłuju niadzielu u szweksznianskim kaściele ŭ czasie nabażenstwa zwaliŭsia na sierad kaścioła ciażki żyrandol, katory tak prybiŭ adnu kabietu, szto mała jość nadziei, ci jana wyżyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Paniewież'''</span> kow. hub. Za 1913 hod tutaka raspradadzieno wodki na 44 tysiaczy rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jadajci'''</span> kow hub. rosien. paw. 1-ho lutaho tutaka pamior Tamasz Husta, prażyǔszy 112 hadoŭ. Czaławiek hety nia piǔ cełaje życio nijakich trunkaŭ i ani razu nie chwareŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koreswiszki'''</span> kow. hub. U hetym dware 13 hadawaja dziaŭczynka pahaniajuczy koni pry małatarni pawaliłasia pad koła i tak była pakaleczana, szto zaraz że pamiorła.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeŭ.'''</span> Arysztawanych u sprawie zabicia chłopca ŭ Fastowie żydo Paszkowa i Gutgarc wypuścili na paruku, 1-ho za 5000 rubloŭ, a druhoho za 1000. Za tujuż sprawu arysztawali Gonczarka (zdajecca chryścijanina) i taho jeszcze dziarżać u turmie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Ministra ŭnutrenych spraŭ razasłaŭ da hubernataraŭ i naczalnikaŭ haradoŭ cyrkular, katorym zabaraniaje ŭsiakich publicznych światkawańniaŭ u cześć ukrainskaho piśmiennika T. Szeŭczenki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Falszywyje rubli.'''</span> U aposznije czasy paszło ŭ hod szmat falszywych rubloŭ z 1899 h. Zroblany jany tak, szto ni czym nia rożniacca ad praŭdziwych, tolki lahczejszyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wajna proci pjanstwa.'''</span> Majuć zawiaści u siarednich i niżejszych szkołach procialkaholnuju nawuku dziela wajny z pjanstwam. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:-1em; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> {{Цэнтар|'''Wiestki z zahranicy.|памер=180%}} </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Budapeszt'''</span> (Wenhryja). Z Debreczyna danosiać, szto u kancelaryi nidaŭna naznaczanaho biskupa uzarwaŭsia pakiet, prysłany z Czernieŭcaŭ. Wikary ks. Jalkowicz i sekretar biskupa razarwany na czaści.</br> {{gap|1.5em}}Adwakat biskupa, szto byǔ u susiednim pakoi ciażka raniany i skora pamior. Lokaj i jaho żonka i kucharka zabity na śmierć. Jeszcze 4 ksiandzy i 2 adwakataŭ i żonka dyrektara miejscowaho teatru ciażka raniany.</br> {{gap|1.5em}}Biskupstwo heta załażano z metaj politycznaj proci woli nikatorych czaściaŭ narodu, pryłuczanaho da hetaj dyecezii i s pahwałtawańniem ich prawoǔ. Widać szto chtoś s pakryǔdżanych zrabiŭ hetkuju pomstu.</br> {{gap|1.5em}}Biskup byŭ nidaloka, ale astaŭsia ceły.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Francija.'''</span> U ǔschodnich prawincyjach Francii byli straszennyja bury, katoryja zrabili wialikija szkody.</br> {{gap|1.5em}}U horadzie Lionie na wiasnu atkrywajecca ŭsieświetnaja wystaŭka. Woś ciapier użo pabudowano szmat lohkich budynkaǔ-pawiljonaŭ u katorych buduć pamieszczacca wystaŭlanyja reczy. Bolszaja czaść hetych budynkaŭ razwaliłasia ad bury.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Hispanija.'''</span> U Hispanii tak sama szaleła straszennaja bura z dażdżom i parabiła wialikija szkody.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Albanija.'''</span> Kniaź Wid pakul asieści na Albanskim pasadzie pajedzie jeszcze u<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 0wqxnz9vk70q3ss0nq8xgdy001gjii9 300779 300733 2026-10-16T14:55:04Z RAleh111 4658 300779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>wywiedki ab pałażeńni sadoŭ u minskaj huberni.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk.'''</span> min. hub. Tutejszaja haradzkaja uprawa abliczyła, szto u 1914 hadu budzie mieć rasahodaŭ na 212 tys. 844 rubli 88 kap.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Padbiarezie.'''</span> min. hub. ihumen. paw. U hetym dware napali niejkije razbojniki na pana Dziatko i jaho czeladź z rewalwerami ŭ rukach i s krykam „ruki ŭ wierch!“ usich pawiazali, a paśla ŭziali 65 rubloŭ, (bo bolej ni najszli) i nikatoryja darażejszyja reczy i ŭciakli tak, szto dahetul ich nia wykryli.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> Tutaka pastanoŭlano atkryć 2-uju himnaziju dla chłapcoŭ. Horad daŭ plac, na katorym maja być pastrojany dom himnazijalny.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Sałamianki'''</span> pad Hrodnaj. U hetaj wioscy asesar naszoŭ u chacie sielanina Adama Szuzdy 6-ciaro dziaciej, szto wuczylisia czytać. Wuczyŭ sielanin z hetaj że wioski 60 hadowy starec Hołoŭnia. Na jaho i na baćkoŭ usich dziaciej nałażyli karu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Krynki.'''</span> hrodz. hub. U tutejszych garbarniach zabastawali rabotniki, dziela taho, szto haspadary ich nie chacieli zdawolić ich zadańniaŭ lepszych warunkaŭ pracy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koŭna.'''</span> Pawodka, ab katoraj użo pisałosia u „Biełarusie“ paznosiła na reczkach bolsz 50 mastoŭ, na adnej reczce Wencie zniasło 11 mastoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Szaŭli.'''</span> kow. hub. Tutaka załażyłosia nowaje tawarystwo aratajaŭ litwinoŭ pad nazwańniem „Progres“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Waŭkamier.'''</span> kow. hub. Żychary miasteczka i akolicaŭ robiać starańnia prawiaści szaszu ad miasteczka Wojtkuszkaŭ da miast. Paszylindaŭ, leżaczych za milu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Szweszkni.'''</span> kow. hub. rosien. paw. U proszłuju niadzielu u szweksznianskim kaściele ŭ czasie nabażenstwa zwaliŭsia na sierad kaścioła ciażki żyrandol, katory tak prybiŭ adnu kabietu, szto mała jość nadziei, ci jana wyżyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Paniewież'''</span> kow. hub. Za 1913 hod tutaka raspradadzieno wodki na 44 tysiaczy rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jadajci'''</span> kow hub. rosien. paw. 1-ho lutaho tutaka pamior Tamasz Husta, prażyǔszy 112 hadoŭ. Czaławiek hety nia piǔ cełaje życio nijakich trunkaŭ i ani razu nie chwareŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koreswiszki'''</span> kow. hub. U hetym dware 13 hadawaja dziaŭczynka pahaniajuczy koni pry małatarni pawaliłasia pad koła i tak była pakaleczana, szto zaraz że pamiorła.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeŭ.'''</span> Arysztawanych u sprawie zabicia chłopca ŭ Fastowie żydo Paszkowa i Gutgarc wypuścili na paruku, 1-ho za 5000 rubloŭ, a druhoho za 1000. Za tujuż sprawu arysztawali Gonczarka (zdajecca chryścijanina) i taho jeszcze dziarżać u turmie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Ministra ŭnutrenych spraŭ razasłaŭ da hubernataraŭ i naczalnikaŭ haradoŭ cyrkular, katorym zabaraniaje ŭsiakich publicznych światkawańniaŭ u cześć ukrainskaho piśmiennika T. Szeŭczenki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Falszywyje rubli.'''</span> U aposznije czasy paszło ŭ hod szmat falszywych rubloŭ z 1899 h. Zroblany jany tak, szto ni czym nia rożniacca ad praŭdziwych, tolki lahczejszyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wajna proci pjanstwa.'''</span> Majuć zawiaści u siarednich i niżejszych szkołach procialkaholnuju nawuku dziela wajny z pjanstwam. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:-1em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Budapeszt'''</span> (Wenhryja). Z Debreczyna danosiać, szto u kancelaryi nidaŭna naznaczanaho biskupa uzarwaŭsia pakiet, prysłany z Czernieŭcaŭ. Wikary ks. Jalkowicz i sekretar biskupa razarwany na czaści.</br> {{gap|1.5em}}Adwakat biskupa, szto byǔ u susiednim pakoi ciażka raniany i skora pamior. Lokaj i jaho żonka i kucharka zabity na śmierć. Jeszcze 4 ksiandzy i 2 adwakataŭ i żonka dyrektara miejscowaho teatru ciażka raniany.</br> {{gap|1.5em}}Biskupstwo heta załażano z metaj politycznaj proci woli nikatorych czaściaŭ narodu, pryłuczanaho da hetaj dyecezii i s pahwałtawańniem ich prawoǔ. Widać szto chtoś s pakryǔdżanych zrabiŭ hetkuju pomstu.</br> {{gap|1.5em}}Biskup byŭ nidaloka, ale astaŭsia ceły.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Francija.'''</span> U ǔschodnich prawincyjach Francii byli straszennyja bury, katoryja zrabili wialikija szkody.</br> {{gap|1.5em}}U horadzie Lionie na wiasnu atkrywajecca ŭsieświetnaja wystaŭka. Woś ciapier użo pabudowano szmat lohkich budynkaǔ-pawiljonaŭ u katorych buduć pamieszczacca wystaŭlanyja reczy. Bolszaja czaść hetych budynkaŭ razwaliłasia ad bury.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Hispanija.'''</span> U Hispanii tak sama szaleła straszennaja bura z dażdżom i parabiła wialikija szkody.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Albanija.'''</span> Kniaź Wid pakul asieści na Albanskim pasadzie pajedzie jeszcze u<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> qlh3mhi3oz8p1hbsyk1lcu9n9gk0jdk 300780 300779 2026-10-16T14:55:35Z RAleh111 4658 300780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>wywiedki ab pałażeńni sadoŭ u minskaj huberni.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pinsk.'''</span> min. hub. Tutejszaja haradzkaja uprawa abliczyła, szto u 1914 hadu budzie mieć rasahodaŭ na 212 tys. 844 rubli 88 kap.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Padbiarezie.'''</span> min. hub. ihumen. paw. U hetym dware napali niejkije razbojniki na pana Dziatko i jaho czeladź z rewalwerami ŭ rukach i s krykam „ruki ŭ wierch!“ usich pawiazali, a paśla ŭziali 65 rubloŭ, (bo bolej ni najszli) i nikatoryja darażejszyja reczy i ŭciakli tak, szto dahetul ich nia wykryli.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Horadna.'''</span> Tutaka pastanoŭlano atkryć 2-uju himnaziju dla chłapcoŭ. Horad daŭ plac, na katorym maja być pastrojany dom himnazijalny.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Sałamianki'''</span> pad Hrodnaj. U hetaj wioscy asesar naszoŭ u chacie sielanina Adama Szuzdy 6-ciaro dziaciej, szto wuczylisia czytać. Wuczyŭ sielanin z hetaj że wioski 60 hadowy starec Hołoŭnia. Na jaho i na baćkoŭ usich dziaciej nałażyli karu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Krynki.'''</span> hrodz. hub. U tutejszych garbarniach zabastawali rabotniki, dziela taho, szto haspadary ich nie chacieli zdawolić ich zadańniaŭ lepszych warunkaŭ pracy.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koŭna.'''</span> Pawodka, ab katoraj użo pisałosia u „Biełarusie“ paznosiła na reczkach bolsz 50 mastoŭ, na adnej reczce Wencie zniasło 11 mastoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Szaŭli.'''</span> kow. hub. Tutaka załażyłosia nowaje tawarystwo aratajaŭ litwinoŭ pad nazwańniem „Progres“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Waŭkamier.'''</span> kow. hub. Żychary miasteczka i akolicaŭ robiać starańnia prawiaści szaszu ad miasteczka Wojtkuszkaŭ da miast. Paszylindaŭ, leżaczych za milu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Szweszkni.'''</span> kow. hub. rosien. paw. U proszłuju niadzielu u szweksznianskim kaściele ŭ czasie nabażenstwa zwaliŭsia na sierad kaścioła ciażki żyrandol, katory tak prybiŭ adnu kabietu, szto mała jość nadziei, ci jana wyżyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Paniewież'''</span> kow. hub. Za 1913 hod tutaka raspradadzieno wodki na 44 tysiaczy rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jadajci'''</span> kow hub. rosien. paw. 1-ho lutaho tutaka pamior Tamasz Husta, prażyǔszy 112 hadoŭ. Czaławiek hety nia piǔ cełaje życio nijakich trunkaŭ i ani razu nie chwareŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Koreswiszki'''</span> kow. hub. U hetym dware 13 hadawaja dziaŭczynka pahaniajuczy koni pry małatarni pawaliłasia pad koła i tak była pakaleczana, szto zaraz że pamiorła.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Kijeŭ.'''</span> Arysztawanych u sprawie zabicia chłopca ŭ Fastowie żydo Paszkowa i Gutgarc wypuścili na paruku, 1-ho za 5000 rubloŭ, a druhoho za 1000. Za tujuż sprawu arysztawali Gonczarka (zdajecca chryścijanina) i taho jeszcze dziarżać u turmie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Pieciarburh.'''</span> Ministra ŭnutrenych spraŭ razasłaŭ da hubernataraŭ i naczalnikaŭ haradoŭ cyrkular, katorym zabaraniaje ŭsiakich publicznych światkawańniaŭ u cześć ukrainskaho piśmiennika T. Szeŭczenki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Falszywyje rubli.'''</span> U aposznije czasy paszło ŭ hod szmat falszywych rubloŭ z 1899 h. Zroblany jany tak, szto ni czym nia rożniacca ad praŭdziwych, tolki lahczejszyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wajna proci pjanstwa.'''</span> Majuć zawiaści u siarednich i niżejszych szkołach procialkaholnuju nawuku dziela wajny z pjanstwam. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Budapeszt'''</span> (Wenhryja). Z Debreczyna danosiać, szto u kancelaryi nidaŭna naznaczanaho biskupa uzarwaŭsia pakiet, prysłany z Czernieŭcaŭ. Wikary ks. Jalkowicz i sekretar biskupa razarwany na czaści.</br> {{gap|1.5em}}Adwakat biskupa, szto byǔ u susiednim pakoi ciażka raniany i skora pamior. Lokaj i jaho żonka i kucharka zabity na śmierć. Jeszcze 4 ksiandzy i 2 adwakataŭ i żonka dyrektara miejscowaho teatru ciażka raniany.</br> {{gap|1.5em}}Biskupstwo heta załażano z metaj politycznaj proci woli nikatorych czaściaŭ narodu, pryłuczanaho da hetaj dyecezii i s pahwałtawańniem ich prawoǔ. Widać szto chtoś s pakryǔdżanych zrabiŭ hetkuju pomstu.</br> {{gap|1.5em}}Biskup byŭ nidaloka, ale astaŭsia ceły.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Francija.'''</span> U ǔschodnich prawincyjach Francii byli straszennyja bury, katoryja zrabili wialikija szkody.</br> {{gap|1.5em}}U horadzie Lionie na wiasnu atkrywajecca ŭsieświetnaja wystaŭka. Woś ciapier użo pabudowano szmat lohkich budynkaǔ-pawiljonaŭ u katorych buduć pamieszczacca wystaŭlanyja reczy. Bolszaja czaść hetych budynkaŭ razwaliłasia ad bury.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Hispanija.'''</span> U Hispanii tak sama szaleła straszennaja bura z dażdżom i parabiła wialikija szkody.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Albanija.'''</span> Kniaź Wid pakul asieści na Albanskim pasadzie pajedzie jeszcze u<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> pz02n2nfas7euzr6dzpsa39qox5idps 104 130133 300734 299994 2026-10-16T13:23:39Z RAleh111 4658 300734 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Hulnia ŭ „Pierapiołku“.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}„Pierapiołka“ narodnaja biełaruskaja hulnia. Hulajuć u jaje chłopcy i dziaǔczaty razam, abo tolki adny dziaŭczaty. Hulajuć hetak. Naŭpierad wybirajuć z karawoda (hramady) dziaŭczynu, katoraja chorasza piaje za „pierapiołku“. Paśla biarucca za ruki, stanowiacca ŭ koła i ŭpuściŭszy tudy „pierapołku“ zwiartajuczysia da „pierapiołki“ piaje koła, a paśla „pierapiołka“ piajuczy adkazwaje. {|style="margin-top:-1em; margin-bottom:-1em; margin:auto" |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Koła'':{{gap|0.5em}} |Ustań, ǔstań piérapiołaczka.</br>Ustań, ǔstań maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Pierap.'':{{gap|0.5em}} |Da ja i ǔstała piérapiołaczka.</br>Da ja i ǔstała maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Koła'':{{gap|0.5em}} |Umyjsia, ǔmyjsia piérapiołaczka.</br>Umyjsia, ǔmyjsia maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Pierap.'':{{gap|0.5em}} |Da ja i ǔmyłasia piérapiołaczka.</br>Da ja i ǔmyłasia maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Koła'':{{gap|0.5em}} |Uczaszysia, ǔczaszysia piérapiołaczka.</br>Uczaszysia, ǔczaszysia maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Pierap.'':{{gap|0.5em}} |Da ja ǔczasałasia piérapiołaczka.</br>Da ja ǔczasałasia maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Koła'':{{gap|0.5em}} |Uzłaży saroczku piérapiołaczka.</br>Uzłaży saroczku maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Pierap.'':{{gap|0.5em}} |Da ja i ǔzłażyła piérapiołaczka.</br>Da ja i ǔzłażyła maładzieńkaja. |- |colspan="2" |{{gap|1em}}Dalej koła piaje:</br>{{gap|2em}}U naszaj pierapiołki załatyja piorki,</br>{{gap|2em}}Kudy zachacieła tudy palacieła. |} {{gap|1.5em}}(U kole apuszczajuć ruki i „pierapiołka“ praz ruki wyskakiwaje z koła). Hetym i kanczajecca hulnia.</br> {{gap|1.5em}}Nota pieśni czysta biełaruskaja, jana wielmi charoszaja. Hetaja hulnia wiasiołaja, asabliwa kali dziaŭczyna, katoruju wybrali za „pierapiołku“ dobraja piajucha. {{справа|Zapisaǔ Wojciechowicz.{{gap|1.5em}}}} </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}13. Czatyry chadyki, dwa badyki, a siomy zamachajła.</br> {{gap|1.5em}}14. Dwa sabaki zabijaki, tak hryzucca, tak juszacca, ażno piena kłubam wiernia. <center><span style="font-size:125%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1914/5|№ 5-ho]].'''</span> 11. Sabaka. 12. Żorny. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chto straty baicca, toj zysku nie maja.</br> {{gap|1.5em}}Skupomu dwa razy balić. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''{{разьбіўка|Żarty}}.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Miasajed konczycca, a dziaǔczyna swatoǔ ni dażdała, dyk z desparacii każa:</br> {{gap|1.5em}}— Kab lepiej baćkawa łaźnia zhareła, niż ja backi zahawieła. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zaprosiny na wiasiella.</center> </div> <div style="margin-bottom:-1em; font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{block center/s}} Zdaroǔ dziadźka</br> Prysłaŭ mianie baćka</br> Prasić na wiasiella</br> Na pryszłuju niadzielu.</br> A ty, dziadźka nia budź hłup</br> Waźmi soli, chleba, krup.</br> Biary chleba bukatu</br> I miasa łapatu,</br> Biary jeszcze kurycu</br> I hroszy rukawicu. {{block center/e}} </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.3em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. D—ckamu.'''</span> Wielmi dziakujem za prysłanaje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. P. B. zwyczajn.'''</span> „[[Pčalina — žywiołka małaja, a karyści daje mnoha (1911)|Pczalinka]]“ i „[[Karotkaja historyja świataja (1914)|Historyja Świataja]]“ atrymany.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Альфонс Петрашкевіч|Pr. Krasoŭskamu]].'''</span> Prosim prysyłać czym najbolej; prydaducca; ab inszych pytańniach atrymajecie list.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. M. P—wskamu.'''</span> Panu Soczyŭca hazeta pasyłajecca, niechaj pytaja na poczcie; za usio prysłanaje szczyra dziakujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:32em; border:7px solid gray; padding:0.5em}} <center>{{larger|16-ho, 17, 18, 19 i 20 lutaho adbudziecca u Wilni}}</center> <center>{{smaller|'''u domie p. Sliźnia (roh Zawalnaj i Nowaj wulicy)}}</center> <div style="margin-top:0em"></div> {{c|'''2-aja WYSTAŪKA NASIEŃNIA|памер=200%}} <div style="margin-top:0em"></div> <center>{{smaller|ustrojena starańniem}}</center> <center><span style="font-size:140%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilenskaho i Kowienskaho aratajskich tawarystwaū,'''</span></center> <center><span style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">TAMŻE BUDUĆ PRADAWACCA USIAKIJA NASIEŃNIA.</span></center> <div style="margin-top:-1em; font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Na wystaŭku pryjmajucca nasieńnia, zbożża, aharodniny i lesnyje, warywa, kwiataŭ i t. p., a taksamo roznyja pryłady i maszyny, używanyja da uprawy i acenki nasieńniaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Chto chocza sztoś wystawić, budzie łaskawy zwiarnucca da kamitetu wystaŭki (Wilnia, Zawalnaja wulica 9, Aratajskaja Tawarystwo). <div style="margin-top:-0.5em"></div> </div> {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>'''Redakcija adczyniena sztodzień ad 12-aj da 2-aj i ad 5-aj da 7-aj h. wieczarami. U światy ad 1-aj da 3-aj hadziny.</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''B. Poczobko.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Druk '''„Znicz“ Wilnia Ś-to Jańska 19.'''}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> a49nk44zfa3ysy15tor28i37y4e6cbu 300735 300734 2026-10-16T13:26:15Z RAleh111 4658 300735 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Hulnia ŭ „Pierapiołku“.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}„Pierapiołka“ narodnaja biełaruskaja hulnia. Hulajuć u jaje chłopcy i dziaǔczaty razam, abo tolki adny dziaŭczaty. Hulajuć hetak. Naŭpierad wybirajuć z karawoda (hramady) dziaŭczynu, katoraja chorasza piaje za „pierapiołku“. Paśla biarucca za ruki, stanowiacca ŭ koła i ŭpuściŭszy tudy „pierapołku“ zwiartajuczysia da „pierapiołki“ piaje koła, a paśla „pierapiołka“ piajuczy adkazwaje. {|style="margin-top:-1em; margin-bottom:-1em; margin:auto" |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Koła'':{{gap|0.5em}} |Ustań, ǔstań piérapiołaczka.</br>Ustań, ǔstań maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Pierap.'':{{gap|0.5em}} |Da ja i ǔstała piérapiołaczka.</br>Da ja i ǔstała maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Koła'':{{gap|0.5em}} |Umyjsia, ǔmyjsia piérapiołaczka.</br>Umyjsia, ǔmyjsia maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Pierap.'':{{gap|0.5em}} |Da ja i ǔmyłasia piérapiołaczka.</br>Da ja i ǔmyłasia maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Koła'':{{gap|0.5em}} |Uczaszysia, ǔczaszysia piérapiołaczka.</br>Uczaszysia, ǔczaszysia maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Pierap.'':{{gap|0.5em}} |Da ja ǔczasałasia piérapiołaczka.</br>Da ja ǔczasałasia maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Koła'':{{gap|0.5em}} |Uzłaży saroczku piérapiołaczka.</br>Uzłaży saroczku maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Pierap.'':{{gap|0.5em}} |Da ja i ǔzłażyła piérapiołaczka.</br>Da ja i ǔzłażyła maładzieńkaja. |- |colspan="2" |{{gap|1em}}Dalej koła piaje:</br>{{gap|2em}}U naszaj pierapiołki załatyja piorki,</br>{{gap|2em}}Kudy zachacieła tudy palacieła. |} {{gap|1.5em}}(U kole apuszczajuć ruki i „pierapiołka“ praz ruki wyskakiwaje z koła). Hetym i kanczajecca hulnia.</br> {{gap|1.5em}}Nota pieśni czysta biełaruskaja, jana wielmi charoszaja. Hetaja hulnia wiasiołaja, asabliwa kali dziaŭczyna, katoruju wybrali za „pierapiołku“ dobraja piajucha. {{справа|Zapisaǔ Wojciechowicz.{{gap|1.5em}}}} </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}13. Czatyry chadyki, dwa badyki, a siomy zamachajła.</br> {{gap|1.5em}}14. Dwa sabaki zabijaki, tak hryzucca, tak juszacca, ażno piena kłubam wiernia. <center><span style="font-size:125%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1914/5|№ 5-ho]].'''</span> 11. Sabaka. 12. Żorny. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chto straty baicca, toj zysku nie maja.</br> {{gap|1.5em}}Skupomu dwa razy balić. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''{{разьбіўка|Żarty}}.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Miasajed konczycca, a dziaǔczyna swatoǔ ni dażdała, dyk z desparacii każa:</br> {{gap|1.5em}}— Kab lepiej baćkawa łaźnia zhareła, niż ja backi zahawieła. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zaprosiny na wiasiella.</center> </div> <div style="margin-bottom:-1em; font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{block center/s}} Zdaroǔ dziadźka</br> Prysłaŭ mianie baćka</br> Prasić na wiasiella</br> Na pryszłuju niadzielu.</br> A ty, dziadźka nia budź hłup</br> Waźmi soli, chleba, krup.</br> Biary chleba bukatu</br> I miasa łapatu,</br> Biary jeszcze kurycu</br> I hroszy rukawicu. {{block center/e}} </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.3em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. D—ckamu.'''</span> Wielmi dziakujem za prysłanaje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. P. B. zwyczajn.'''</span> „[[Pčalina — žywiołka małaja, a karyści daje mnoha (1911)|Pczalinka]]“ i „[[Karotkaja historyja świataja (1914)|Historyja Świataja]]“ atrymany.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Альфонс Петрашкевіч|Pr. Krasoŭskamu]].'''</span> Prosim prysyłać czym najbolej; prydaducca; ab inszych pytańniach atrymajecie list.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. M. P—wskamu.'''</span> Panu Soczyŭca hazeta pasyłajecca, niechaj pytaja na poczcie; za usio prysłanaje szczyra dziakujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:32em; border:7px solid gray; padding:0.5em}} <center>{{larger|16-ho, 17, 18, 19 i 20 lutaho adbudziecca u Wilni}}</center> <center>{{smaller|'''u domie p. Sliźnia (roh Zawalnaj i Nowaj wulicy)}}</center> <div style="margin-top:-1em; margin-bottom:-1em; font-size: 200% margin-top:0em"> <center>'''2-aja WYSTAŪKA NASIEŃNIA</center> </div> <center>{{smaller|ustrojena starańniem}}</center> <center><span style="font-size:140%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilenskaho i Kowienskaho aratajskich tawarystwaū,'''</span></center> <center><span style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">TAMŻE BUDUĆ PRADAWACCA USIAKIJA NASIEŃNIA.</span></center> <div style="margin-top:-1em; font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Na wystaŭku pryjmajucca nasieńnia, zbożża, aharodniny i lesnyje, warywa, kwiataŭ i t. p., a taksamo roznyja pryłady i maszyny, używanyja da uprawy i acenki nasieńniaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Chto chocza sztoś wystawić, budzie łaskawy zwiarnucca da kamitetu wystaŭki (Wilnia, Zawalnaja wulica 9, Aratajskaja Tawarystwo). <div style="margin-top:-0.5em"></div> </div> {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>'''Redakcija adczyniena sztodzień ad 12-aj da 2-aj i ad 5-aj da 7-aj h. wieczarami. U światy ad 1-aj da 3-aj hadziny.</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''B. Poczobko.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Druk '''„Znicz“ Wilnia Ś-to Jańska 19.'''}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> shmocejmri4lz80phj4adn183dwau1l 300736 300735 2026-10-16T13:27:36Z RAleh111 4658 300736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Usiaczyna.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Hulnia ŭ „Pierapiołku“.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}„Pierapiołka“ narodnaja biełaruskaja hulnia. Hulajuć u jaje chłopcy i dziaǔczaty razam, abo tolki adny dziaŭczaty. Hulajuć hetak. Naŭpierad wybirajuć z karawoda (hramady) dziaŭczynu, katoraja chorasza piaje za „pierapiołku“. Paśla biarucca za ruki, stanowiacca ŭ koła i ŭpuściŭszy tudy „pierapołku“ zwiartajuczysia da „pierapiołki“ piaje koła, a paśla „pierapiołka“ piajuczy adkazwaje. {|style="margin-top:-1em; margin-bottom:-1em; margin:auto" |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Koła'':{{gap|0.5em}} |Ustań, ǔstań piérapiołaczka.</br>Ustań, ǔstań maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Pierap.'':{{gap|0.5em}} |Da ja i ǔstała piérapiołaczka.</br>Da ja i ǔstała maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Koła'':{{gap|0.5em}} |Umyjsia, ǔmyjsia piérapiołaczka.</br>Umyjsia, ǔmyjsia maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Pierap.'':{{gap|0.5em}} |Da ja i ǔmyłasia piérapiołaczka.</br>Da ja i ǔmyłasia maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Koła'':{{gap|0.5em}} |Uczaszysia, ǔczaszysia piérapiołaczka.</br>Uczaszysia, ǔczaszysia maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Pierap.'':{{gap|0.5em}} |Da ja ǔczasałasia piérapiołaczka.</br>Da ja ǔczasałasia maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Koła'':{{gap|0.5em}} |Uzłaży saroczku piérapiołaczka.</br>Uzłaży saroczku maładzieńkaja. |- |style="vertical-align:top; text-align:right" |''Pierap.'':{{gap|0.5em}} |Da ja i ǔzłażyła piérapiołaczka.</br>Da ja i ǔzłażyła maładzieńkaja. |- |colspan="2" |{{gap|1em}}Dalej koła piaje:</br>{{gap|2em}}U naszaj pierapiołki załatyja piorki,</br>{{gap|2em}}Kudy zachacieła tudy palacieła. |} {{gap|1.5em}}(U kole apuszczajuć ruki i „pierapiołka“ praz ruki wyskakiwaje z koła). Hetym i kanczajecca hulnia.</br> {{gap|1.5em}}Nota pieśni czysta biełaruskaja, jana wielmi charoszaja. Hetaja hulnia wiasiołaja, asabliwa kali dziaŭczyna, katoruju wybrali za „pierapiołku“ dobraja piajucha. {{справа|Zapisaǔ Wojciechowicz.{{gap|1.5em}}}} </div> <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zahadki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}13. Czatyry chadyki, dwa badyki, a siomy zamachajła.</br> {{gap|1.5em}}14. Dwa sabaki zabijaki, tak hryzucca, tak juszacca, ażno piena kłubam wiernia. <center><span style="font-size:125%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1914/5|№ 5-ho]].'''</span> 11. Sabaka. 12. Żorny. </div> <section end="Zahadki"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Prykazki.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Chto straty baicca, toj zysku nie maja.</br> {{gap|1.5em}}Skupomu dwa razy balić. </div> <section end="Prykazki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''{{разьбіўка|Żarty}}.</center> </div> <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Miasajed konczycca, a dziaǔczyna swatoǔ ni dażdała, dyk z desparacii każa:</br> {{gap|1.5em}}— Kab lepiej baćkawa łaźnia zhareła, niż ja backi zahawieła. </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zaprosiny na wiasiella.</center> </div> <div style="margin-bottom:-1em; font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{block center/s}} Zdaroǔ dziadźka</br> Prysłaŭ mianie baćka</br> Prasić na wiasiella</br> Na pryszłuju niadzielu.</br> A ty, dziadźka nia budź hłup</br> Waźmi soli, chleba, krup.</br> Biary chleba bukatu</br> I miasa łapatu,</br> Biary jeszcze kurycu</br> I hroszy rukawicu. {{block center/e}} </div> <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:-0.3em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. D—ckamu.'''</span> Wielmi dziakujem za prysłanaje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. P. B. zwyczajn.'''</span> „[[Pčalina — žywiołka małaja, a karyści daje mnoha (1911)|Pczalinka]]“ i „[[Karotkaja historyja świataja (1914)|Historyja Świataja]]“ atrymany.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Panu [[Аўтар:Альфонс Петрашкевіч|Pr. Krasoŭskamu]].'''</span> Prosim prysyłać czym najbolej; prydaducca; ab inszych pytańniach atrymajecie list.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''W-namu Ks. M. P—wskamu.'''</span> Panu Soczyŭca hazeta pasyłajecca, niechaj pytaja na poczcie; za usio prysłanaje szczyra dziakujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{block center/s|style=width:100%; max-width:32em; border:7px solid gray; padding:0.5em}} <center>{{larger|16-ho, 17, 18, 19 i 20 lutaho adbudziecca u Wilni}}</center> <center>{{smaller|'''u domie p. Sliźnia (roh Zawalnaj i Nowaj wulicy)}}</center> <div style="margin-top:0em; margin-bottom:0em; font-size:200%; margin-top:0em"> <center>'''2-aja WYSTAŪKA NASIEŃNIA</center> </div> <center>{{smaller|ustrojena starańniem}}</center> <center><span style="font-size:140%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wilenskaho i Kowienskaho aratajskich tawarystwaū,'''</span></center> <center><span style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">TAMŻE BUDUĆ PRADAWACCA USIAKIJA NASIEŃNIA.</span></center> <div style="margin-top:-1em; font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{gap|1.5em}}Na wystaŭku pryjmajucca nasieńnia, zbożża, aharodniny i lesnyje, warywa, kwiataŭ i t. p., a taksamo roznyja pryłady i maszyny, używanyja da uprawy i acenki nasieńniaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Chto chocza sztoś wystawić, budzie łaskawy zwiarnucca da kamitetu wystaŭki (Wilnia, Zawalnaja wulica 9, Aratajskaja Tawarystwo). <div style="margin-top:-0.5em"></div> </div> {{block center/e}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>'''Redakcija adczyniena sztodzień ad 12-aj da 2-aj i ad 5-aj da 7-aj h. wieczarami. U światy ad 1-aj da 3-aj hadziny.</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''B. Poczobko.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Druk '''„Znicz“ Wilnia Ś-to Jańska 19.'''}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 87bl9geosg3yrgvkqheviztic08t6ak 104 130237 300739 300123 2026-10-16T13:35:54Z RAleh111 4658 300739 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; border:5px dashed black; padding:0.5em; width:35em" |style="height:30px; width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 5px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 0px 0px 0" | |- |colspan="10"; style="border-style: dashed; border-width: 0px 0px 5px 0" | |- |colspan="10"; style="font-size:250%; letter-spacing: 2px;" |<center>'''MIHCKI</center> |- |colspan="10"; style="font-size:140%; letter-spacing: 0px;" |<center>'''Сельско-господарскі Сындыкат.</center> |- |colspan="10"; style="font-size:120%; letter-spacing: 0px;" |<center>'''Склады машын, прылад гаспадарскіх, насеньня</br>і штучных гнаёу</center> |- |colspan="10"; style="font-size:120%; letter-spacing: 0px;" |<center>'''У МІНСКУ, ПІНСКУ і ОРШЫ.</center> |- |colspan="10"; style="font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>Прапануем па танных цэнах для дробных гаспадарак.</center> |- |colspan="10"; |<div style="text-align:justify;"><center><span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Малатарні Эльворті'''</span> на 2 каней (В. 18) бяз кол ад 86 руб.; такая самая з чугунным ходам, перэдатачным станком і раменым пасам ад 238 руб. Вялікі выбор усякіх малатарань і паровікоў да іх.</center> <div style="margin-top:1em"></div> <center><span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Жнівяркі'''</span> Мак-Корміка найлепшые па лёгкасці і моцы ад 165 руб. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Сенакасілкі'''</span> Мак-Корміка ад 123 руб.</br> <div style="margin-top:1em"></div> <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Конные граблі'''</span> без сядзэньня 20 руб. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Конные граблі'''</span> с сядзэньнем ад 51 руб. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Косы, сярпы, вагі'''</span> дзесяцічные, саракавые і сотные, фабрыкі Гесса (на 15 пудоў — ад 16 руб.) <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Вага,'''</span> на которыхъ можна важыть воз на 120 пудоў — ад 140 руб. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Пажарная'''</span> і садовая <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''помпа'''</span> на 2 колкі — ад 66 руб. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''ручные помпы'''</span> ад 11 руб.</center> </div> {{справа|'''Каталогі высылаюцца дарма.{{gap|2.5em}}}} |- |colspan="10"; style="border-style: dashed; border-width: 5px 0px 0px 0" | |- |style="height:30px; width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 5px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 0px 0px 0" | |}<noinclude></noinclude> 8lwt98xvj9t3xfxselw7lht2u7vl3nl 104 130238 300781 300155 2026-10-16T14:57:57Z RAleh111 4658 300781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod II.'''|center='''Wilnia 20 Lutaho 1914 hodu'''|right='''№ 8.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Nowaja"/><div style="margin-top:1em; margin-bottom:-1em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Nowaja pucina.</center> </div> <center>{{larger|II.}}</center> <div style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Panawańnie białaruskaj mowy na ziemlach Litoŭska-biełaruskaho hasudarstwa ciahnułosia da kanca 17 stalećcia, kali na sejmie ŭ Warszawi (1696 h.) było pastanoŭleno, szto „pisarz powinien po polsku, a nie po rusku pisać“ i s taho czasu paczynajecca ŭpadak biełaruskaj mowy, katoruju zamieniaja polskaja. (Tut treba prykmiecić, szto słowo „pa rusku“ nie aznaczaja „pa rasiejsku“, a pa biełarusku, bo pradziedy naszy nazywali rasiejcaŭ Maskalami, abo Maskowitami, a palakaŭ — Lachami, siabie-że jany nazywali Rusinami, Rutenami abo Białarusami, nazywalisia jeszcze i Litwinami, bo ŭsia ciapieraszniaja Biełaruś należała daŭniej da Litwy).</br> {{gap|1.5em}}Pośla hetaj zamieny polskaja mowa paczała wyciskać biełaruskuju z usich hasudarstwiennych papieraŭ i skora zrabiłasia ŭładarnaju i panujuczaju pa ŭsiej naszaj ziamli. Paczali hetu mowu pierajmać naszyje pany, bajary, paczali joj hawaryć pa haradoch, używać ŭ szkołach i krycha pa krysie polski jazyk pierajszoŭ da ŭsich wyszejszych stanaŭ na Biełarusi. Jeszcze ŭ 1845 hadu pisaŭ Jan Czeczot, szto za jaho pamiaćciu staryje pany lubili hawaryć miż saboju u biełaruskaj mowie („którą w pamięci naszej, żyjący jeszcze staruszkowie panowie między sobą mówić lubili, którą dotąd mówią panowie i ekonomowie z włościanami, w której pisano niegdyś u nas akta urzędowe“… (''Piosnki wieśniacze z nad Niemna i Dzwiny. Wilno, 1846'').</br> {{gap|1.5em}}Swaju rodnuju biełaruskuju mowu zachawaŭ tolki stan sielanski i miasteczkowy — jon ŭ kurnaj chaci pad sałomiennaju strachoju pierachawaŭ aż da siahoniaszniaho dnia tuju, kaliś słaŭnuiu mowu, a ciapier pahardżanuju, zwanuju prostaj.</br> {{gap|1.5em}}Pany-że i kniazi ŭżo ŭ druhim pakaleńni dumali, szto jany czystakroŭnyje palaki i zabywalisia ŭsiaho rodnaho. I ciapier czasta traplajecca, szto czaławiek, katory wyjszoŭ z sielanskaj chaty, pawuczyŭsia krychu, pabywaŭ ŭ horadzi abo dware, ŭzłażyŭ czornuju adzieżu, ǔżo stydajecca swaich bratoŭ siermiażnych, wyrekajecca swajej mowy, narodnaści i idzie da czużych.</br> {{gap|1.5em}}My nie pawinny ich nienawidzieć jak pierszych tak i druhich bo nienawiść heta — recz nie chryscijanskaja. Chrystus Pan prykazaŭ usich miławać i my ich miłujem, tolki szkoda nam ich i żal ściskaja hrudzi, bo pakinuli jany nas biezdolnych u tak trudnaj czasinie.</br> {{gap|1.5em}}U 1772 h. pośla pierszaho razdziełu Reczy paspalitaj polskaj Rasija zaniała dźwie biełaruskije hubernii: Witebskuju i Mahiloŭskuju i paczała tam uwadzić swaje paradki i prysyłać z Rasiei czynoŭnikaŭ. Pośla druhoho razdziełu 1793 h. Rasieja iznoŭ zachapiła wializarnuju połać ziamli, a paśla treciaho ŭżo ŭsia Biełaruś należała da Rasiei. (1795 h.) Caryca Kacieryna II, zajmajuczy naszu staronku, kazała, szto heta „iskoni russkij“ kraj, ale ŭsiożtki razam z hetym wydawała prykazy abrusieńnia kraju, — byŭ zniesiany Litoŭski Statut, zniesiana Unija, nasłano mnoha rasiejskich czynoŭnikoŭ rasiejskaja mowa była {{перанос пачатак|ŭwie|dziena}}<section end="Nowaja"/><noinclude></noinclude> n7mqgzm6nd7htgfhco0nkdvltbfxoiu 300782 300781 2026-10-16T14:58:23Z RAleh111 4658 300782 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod II.'''|center='''Wilnia 20 Lutaho 1914 hodu'''|right='''№ 8.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Nowaja"/><div style="margin-top:1em; margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Nowaja pucina.</center> </div> <center>{{larger|II.}}</center> <div style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Panawańnie białaruskaj mowy na ziemlach Litoŭska-biełaruskaho hasudarstwa ciahnułosia da kanca 17 stalećcia, kali na sejmie ŭ Warszawi (1696 h.) było pastanoŭleno, szto „pisarz powinien po polsku, a nie po rusku pisać“ i s taho czasu paczynajecca ŭpadak biełaruskaj mowy, katoruju zamieniaja polskaja. (Tut treba prykmiecić, szto słowo „pa rusku“ nie aznaczaja „pa rasiejsku“, a pa biełarusku, bo pradziedy naszy nazywali rasiejcaŭ Maskalami, abo Maskowitami, a palakaŭ — Lachami, siabie-że jany nazywali Rusinami, Rutenami abo Białarusami, nazywalisia jeszcze i Litwinami, bo ŭsia ciapieraszniaja Biełaruś należała daŭniej da Litwy).</br> {{gap|1.5em}}Pośla hetaj zamieny polskaja mowa paczała wyciskać biełaruskuju z usich hasudarstwiennych papieraŭ i skora zrabiłasia ŭładarnaju i panujuczaju pa ŭsiej naszaj ziamli. Paczali hetu mowu pierajmać naszyje pany, bajary, paczali joj hawaryć pa haradoch, używać ŭ szkołach i krycha pa krysie polski jazyk pierajszoŭ da ŭsich wyszejszych stanaŭ na Biełarusi. Jeszcze ŭ 1845 hadu pisaŭ Jan Czeczot, szto za jaho pamiaćciu staryje pany lubili hawaryć miż saboju u biełaruskaj mowie („którą w pamięci naszej, żyjący jeszcze staruszkowie panowie między sobą mówić lubili, którą dotąd mówią panowie i ekonomowie z włościanami, w której pisano niegdyś u nas akta urzędowe“… (''Piosnki wieśniacze z nad Niemna i Dzwiny. Wilno, 1846'').</br> {{gap|1.5em}}Swaju rodnuju biełaruskuju mowu zachawaŭ tolki stan sielanski i miasteczkowy — jon ŭ kurnaj chaci pad sałomiennaju strachoju pierachawaŭ aż da siahoniaszniaho dnia tuju, kaliś słaŭnuiu mowu, a ciapier pahardżanuju, zwanuju prostaj.</br> {{gap|1.5em}}Pany-że i kniazi ŭżo ŭ druhim pakaleńni dumali, szto jany czystakroŭnyje palaki i zabywalisia ŭsiaho rodnaho. I ciapier czasta traplajecca, szto czaławiek, katory wyjszoŭ z sielanskaj chaty, pawuczyŭsia krychu, pabywaŭ ŭ horadzi abo dware, ŭzłażyŭ czornuju adzieżu, ǔżo stydajecca swaich bratoŭ siermiażnych, wyrekajecca swajej mowy, narodnaści i idzie da czużych.</br> {{gap|1.5em}}My nie pawinny ich nienawidzieć jak pierszych tak i druhich bo nienawiść heta — recz nie chryscijanskaja. Chrystus Pan prykazaŭ usich miławać i my ich miłujem, tolki szkoda nam ich i żal ściskaja hrudzi, bo pakinuli jany nas biezdolnych u tak trudnaj czasinie.</br> {{gap|1.5em}}U 1772 h. pośla pierszaho razdziełu Reczy paspalitaj polskaj Rasija zaniała dźwie biełaruskije hubernii: Witebskuju i Mahiloŭskuju i paczała tam uwadzić swaje paradki i prysyłać z Rasiei czynoŭnikaŭ. Pośla druhoho razdziełu 1793 h. Rasieja iznoŭ zachapiła wializarnuju połać ziamli, a paśla treciaho ŭżo ŭsia Biełaruś należała da Rasiei. (1795 h.) Caryca Kacieryna II, zajmajuczy naszu staronku, kazała, szto heta „iskoni russkij“ kraj, ale ŭsiożtki razam z hetym wydawała prykazy abrusieńnia kraju, — byŭ zniesiany Litoŭski Statut, zniesiana Unija, nasłano mnoha rasiejskich czynoŭnikoŭ rasiejskaja mowa była {{перанос пачатак|ŭwie|dziena}}<section end="Nowaja"/><noinclude></noinclude> ngm0es1avg5zqup8nvc169ugbhwb1vx 104 130323 300785 300232 2026-10-16T14:59:43Z RAleh111 4658 300785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nowaja"/>{{перанос канец|ŭwie|dziena}} ǔżo zamiest polskaj — i krychu pa krysie kraj nasz staŭ krajem czatyroch narodnaściaj: rusinaŭ, palakaŭ, żydoŭ i upaśledzenych biełarusaŭ byŭszych kaliś haspadarami ŭsiaho kraju.</br> {{gap|1.5em}}Niaboszczyk Car Mikałaj I ŭ 1839 h. prykazaŭ, kab u kaściołach na Biełarusi używałasia polskaja mowa, zrabiŭ jon heta tamu, kab odapchnuć ad kaścioła biełarusaŭ-katalikoǔ, zawodziaczy kazańnia i piśni ŭ niezrazumiałaj dla ich polskaj mowie. Ale jamu heta nie ǔdałosia, bo nasz czaławiek tak byŭ prywiazany da kaścioła i tak jaho lubiǔ, szto pryniaŭ nawat czużuju mowu i da hetul jaje ǔżywaja. — I heta mowa tak zrasłasia z jaho religijej, wieraju, szto ciapier jon czasam nawat nie patrapić adrożnić wiery ad mowy i dumaje, szto z utrataj polskaj mowy, jon utraćić i katalickuju wieru, nie razumiejuczy taho, szto katalickaja wiera — heta adno, a polskaja mowa — heto druhoja, szto można być katalikom, molaczysia nawat pa niamiecku abo pa anhlicku, aby spaŭniać ŭsio toje, szto prykazwaje Kaścioł Rymska-Katalicki.</br> {{gap|1.5em}}Paśla ŭ 1867 h. było zabaronieno drukawać biełaruskija kniżki i hetaja zabarona pratrywała aż da roku 1905. Zamoŭkła tady narodnaja mowa, niabyło drukawanych kniżak, niskul nie jszło słowo paciehi dla sielanskaho stanu — to i nie dziwa, szto, kali nasz sielanin uhledzieŭ pierszy raz drukawanyje słowa ŭ swajej rodnaj mowie, to staŭ nawat krychu niedawierać, a czasam baczyǔ tut niejkuju zdradu. — A nuż, dumaje jon, tut jościka krychu rasiejskaho, bo taki nazwańnie „Biełarus“ krychu Ruśju pachnie.</br> {{gap|1.5em}}Pa praŭdzi skazać, nawat trudna dawiedacca, skul da nas pryplełasia heta nazowa „Bieła-rusy“, a da naszaho kraju „Bieła-rus“. Adny każuć szto biełymi nas nazywajuć dziela taho, szto naszy pradziedy nasili biełyja świtki, jakija i ciapier siam tam można baczyć, druhije każuć, szto ad biełaho kaloru naszaj pryrody — biaroz, wolchaŭ i t. d. jeszcze inszyje — szto ad świetłych wałasoŭ ludziej. — Moża ad usiaho razam. Słowo „Rus“ powedle nowaj nawuki kaliś aznaczało „worah“. A jak adzin worah abo „wariag“ Ruryk s cełym swaim narodam zaŭładzieŭ sławianami i staŭ nad imi panawać, dyk ad panoŭ hetych i ŭsie sławianie, szto papali pad jaho ŭłaść stali zwacca rusami. {{справа|''Ryhor Klonowicz.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Nowaja"/> <section begin="Boża"/>{{block center/s}} <div style="margin-top:1em"></div> <center>{{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}}</center> ''Boża moj! ja czuju znoǔ —</br> ''Jak macnieja ǔ mianie kroǔ,</br> {{gap|2em}}''A u hrudziach serca bjecca,</br> {{gap|2em}}''Pa hałoǔce że winiecca ''Dumka nowa, dy staraja</br> ''A wahromna, a świataja… {{gap|2em}}''A ǔsiamu, ǔsiamu pryczyna:</br> {{gap|2em}}''Maja rodnaja ziamlina — ''Użo waruszycca, ǔstaje,</br> ''Padymajecca, żywie… {{gap|2em}}''Heta czuju ja biaz słoǔ</br> {{gap|2em}}''Dyk macnieje ǔ mianie kroǔ!.. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''''A. Sumny.{{водступ|-1.5|em}}}} </div> {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Boża"/> <section begin="Mikodam"/><div style="margin-top:1em; margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Mikodam.</center> </div> <center>(''Kanczatak.'')</center> {{gap|1.5em}}Sztości za try dni pośla pażaru siadzieŭ Mikodam pry łożku swajej chworaj Anielki. Sumna jamu było i ciażka.</br> {{gap|1.5em}}Dziakawać Bohu, chata jaho astałasia nia czeplena ahniom. Ale jaho najmilejszaja Anielka, jaho skarb, — lażała bez pamiaci. Bez paradku razlahlisia na paduszce jaje razplecianyja kosy; jaje zbialeŭszy twaryk i suchija woczki byli tak żałosny, szto ajcu ciażka zaszczymieło serce. „Bożeż moj, Boże! — dumaŭ jon, hledziaczy na jaje litosna. — Za sztoż Ty mianie pakaraŭ! Uziaŭ Ty ad mianie ŭżo try duszy! „Pakiń na paciechu majej staraści choć hetu adnu!..</br> {{gap|1.5em}}Anielka tymczasam paczała nieszta szaptać, pośla niespakojna kidacca na łożku, jakby adhaniajuczy ad siabie niejkaju maru. Raptam paczała kryczać: „Adydzisia ad taty, adydzisia!“ — jakby baraniła Mikodama. Zatym jana ŭspakaiłasia, adkryła woczy prytomna, złażyła ruki, jak da malitwy i doŭha maŭczała. Ureści zwiarnułasia da baćki: „Tata, tata! Ty bolej nia budziesz pić… Bo ja prasiła Matku Boskuju… Abiecaj mnie… Ja budu zdarowaja.“ „Nia budu, nia budu! — zastahnaŭ baćka. — Usio zrablu! Tolki nie ŭmieraj mnie daczuszka!!!</br> {{gap|1.5em}}Anielka ǔśmiechnułasia. Niespakojnaja iznoŭ paczała hladzieć dzieści ŭdaleczyniu. „Ratujcia, ratujcia! — zaszaptała, jakby ǔspomniŭszy pażar i skazaŭszy kolki raz — „Janka“ — paczała mleć. {{перанос пачатак|Bać|ka}} <section end="Mikodam"/><noinclude></noinclude> 267bq2tgf3rojc7c3iv2sv48cjlsxko 104 130326 300698 300243 2026-10-16T13:02:27Z RAleh111 4658 300698 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Mikodam"/>{{перанос канец|Bać|ka}} pyrskaŭ jaje twar zimnaj wadoj i płakaŭ. U noczy Anielka paprasiła pić i mocna zasnuła. Na druhi dzień jej było lepiej. {{block center/s}} {{***3||50%|10|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}U kolki hadoŭ pa hetych wypadkach jechaŭ ja na rodnuju staronku. Zdziwiŭsia mocna, widziuczy, szto daŭniejszych Miadźwiedziczaŭ nia było i śledu.</br> {{gap|1.5em}}Z wialikaj wioski astałasia tolki adna chata — chutar. Kruhom widziaŭ ja faliwaraczki asabniakoŭ z dobra ŭżo padrosszymi sadoczkami. Prypomniŭszy sabie daŭnaho znajomaho Mikodama pastanawiŭ ja adwiedać jaho. Chutar Mikodama stajaŭ nieŭdaleczku ad darohi. Akrużaŭ jaho niewialiczki, małady sadzik. Padjechaŭszy bliżej, uwidzieŭ ja ŭ henym sadziku kolki sztuk ramowych wuloŭ z pszczołami. Pad woknami ŭ harodczyku ćwili jurginia, hwaździki i astry. Cichi wietryk raznasiŭ zapach rozy i jaźminu. Chata Mikodama była nowaja. Chlewy i humienko tolki byli, widać, piraniesiany jeszcze z wioski. U padwory spatkaŭ mianie mużczyna, ŭ katorym paznaŭ ja z nimałoj radaściaj Janku.</br> {{gap|1.5em}}— Pachwalony! jak majsia, Januk! Nie pry paminajesz użo mianie? Ciż nie ty tut haspadar?</br> {{gap|1.5em}}— A ja. Skulże Boh niasie? Chadzi ŭ chatu. Anielka i stary buduć rady…</br> {{gap|1.5em}}U siencach czysta. Padzielany jany ścianoj z dasok. „Tam za ścianoj nasza maleńkaja kuchnia“ — pajaśniŭ mianie Janka z lohkim śmieszkam na wusnach. Uwajszli ŭ chatu, padzielanuju także papałam. Wybiehła najpiersz dwoje dziecianiat, czysta wymytych i adzietych u ciopłyja damowyja świtki. U Kabiecinie Jankawaj ja zrazu paznaŭ wiasiołuju i żwawuju Anielku. Ale trudy źmianili jaje i pryhnuli daŭniejszuju żwawaść i charastwo. Mikodam byŭ ŭżo zusim siwy, ale ćwiordy i zdaroŭ.</br> {{gap|1.5em}}Paszli ŭspaminki i apowiadańnia. Ja dziwiŭsia, szto tak strojna pastroilisia jany na nowaj sialibie, szto ŭsiudy taki ład, szto i konika majuć charoszaho i karoŭku — niczoha, szto ŭ chaci charaszo i kala chaty, szto nie żalacca na biadu.</br> {{gap|1.5em}}— Dziakawać Bohu! — atkazaŭ mnie stary Mikodam.</br> {{gap|1.5em}}Piersz bajalisia wychadzić, praŭda. Ale jak zdaryŭsia pażar — nichto nie byŭ praciŭny. Bez małaj bo makuleńki nie paszła z ahniom usia wioska. Jak wyszli z wioski ciażka było, a najhorsz z budynkami. Ralla dastałasia sredniaja. Paraili siejać łubin, saradellu: zwolna ziamla paprawiłasia i lepiej radziła. Januk jeszcze na wioscy ażaniŭsia z majej Anielkaj. Zarabili trochi hroszy, naniali rabotnikaŭ, uziali pomac ad ŭradu i paczali stroić nowy damok. Nie abyszłosia bez doŭhu, ale zara wypłacim. Skacina daŭżej staić u chlawie — bolsz jość hnoju. Sienażatku letaś asuszyli i padbaranawali. Sioleta wyrasła strojnaja trawica. Nichto nam szkody nie robić, ciapier kożen sam sabie pan. Ale najważniej toje, szto Anielka adwuczyła miania od harełki. Wyszła jana z chwaroby tolki dziakujuczy Matca Bożej i toj achwiary, szto ja tady zrabiŭ. Kab nia hetaja praklataja hara mieŭby ja bolsz hroszy i skarej staŭby na nohi. Anielka taksama zabaraniła Januku. Jana takaja boj-baba ciapier, zusim nie padobnaja da druhich. Hladzi, jak usiudy czysta i charaszo! Heta jaje ruka. Kinuli pić, kinuli ahladacca na drenny prykład ludziej, paczali pracawać szczyra i z Boham, — szczaście pryszło samo. My niebahatyja, ale spokojnyja i szczaśliwyja. A daść Boh hetym dzietkam (tut jon abniaŭ swaich unukaŭ) budzie jeszcze lepiej…</br> {{gap|1.5em}}Tak hawaryli my pry paczastunku czuć nie da wieczara. Wyjechaŭ ja z chutara Mikodama użo na zachod sonca Sadok, dom i ŭsia sialiba była ablita lilijowym na ŭzmieszku z czyrwonym bleskam.</br> {{gap|1.5em}}Żyta użo paczynało kałasicca. Wieciar czuć kałychaŭ maleńkija jaho kałoski i haniaŭ bawiuczysia, załatyja chwali, jak pa woziery. Za lasok chawałosia słonca. Faliwaraczki asabniakoŭ z sadoczkami wyhladali jak wyspy. U pawietry pawiejała wiaczornaja świetłaść. Z kaścioła — za kolki wiorst — danasiŭsia hudki zwon.</br> {{gap|1.5em}}Z za kruhazoru widać była tolki czastka słonca. Woś i schawałasia… Ja addawaŭsia swaim myślam. U wuszach maich zwinieli słowy Mikodama: kinuli pić, ahladacca na ludziej, paczali pracawać szczyra i z Boham. Szczaście pryszło samo…</br> {{gap|1.5em}}Kab że chutczej zaświtało jano nad naszaj ziamielkaj. {{справа|''Kazimier Swajak.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mikodam"/> <section begin="Światy"/><div style="margin-bottom:-1.5em; margin-top:0.5em; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> {{c|Światy Piotr Damian.|памер=220%}} </div> {{gap|1.5em}}Światy Piotr Damian żyŭ u Italii ŭ druhoj pałowie 11-ho wieku Matka jaho, majuczy szmat dziaciej, a drennaje sumleńnie jeszcze ad hrudziej wykinuła<section end="Światy"/><noinclude></noinclude> fsohjvszy3hza4lmaf5blt8ee5nl5iq 300702 300698 2026-10-16T13:04:14Z RAleh111 4658 300702 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Mikodam"/>{{перанос канец|Bać|ka}} pyrskaŭ jaje twar zimnaj wadoj i płakaŭ. U noczy Anielka paprasiła pić i mocna zasnuła. Na druhi dzień jej było lepiej. {{block center/s}} {{***3||50%|10|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}U kolki hadoŭ pa hetych wypadkach jechaŭ ja na rodnuju staronku. Zdziwiŭsia mocna, widziuczy, szto daŭniejszych Miadźwiedziczaŭ nia było i śledu.</br> {{gap|1.5em}}Z wialikaj wioski astałasia tolki adna chata — chutar. Kruhom widziaŭ ja faliwaraczki asabniakoŭ z dobra ŭżo padrosszymi sadoczkami. Prypomniŭszy sabie daŭnaho znajomaho Mikodama pastanawiŭ ja adwiedać jaho. Chutar Mikodama stajaŭ nieŭdaleczku ad darohi. Akrużaŭ jaho niewialiczki, małady sadzik. Padjechaŭszy bliżej, uwidzieŭ ja ŭ henym sadziku kolki sztuk ramowych wuloŭ z pszczołami. Pad woknami ŭ harodczyku ćwili jurginia, hwaździki i astry. Cichi wietryk raznasiŭ zapach rozy i jaźminu. Chata Mikodama była nowaja. Chlewy i humienko tolki byli, widać, piraniesiany jeszcze z wioski. U padwory spatkaŭ mianie mużczyna, ŭ katorym paznaŭ ja z nimałoj radaściaj Janku.</br> {{gap|1.5em}}— Pachwalony! jak majsia, Januk! Nie pry paminajesz użo mianie? Ciż nie ty tut haspadar?</br> {{gap|1.5em}}— A ja. Skulże Boh niasie? Chadzi ŭ chatu. Anielka i stary buduć rady…</br> {{gap|1.5em}}U siencach czysta. Padzielany jany ścianoj z dasok. „Tam za ścianoj nasza maleńkaja kuchnia“ — pajaśniŭ mianie Janka z lohkim śmieszkam na wusnach. Uwajszli ŭ chatu, padzielanuju także papałam. Wybiehła najpiersz dwoje dziecianiat, czysta wymytych i adzietych u ciopłyja damowyja świtki. U Kabiecinie Jankawaj ja zrazu paznaŭ wiasiołuju i żwawuju Anielku. Ale trudy źmianili jaje i pryhnuli daŭniejszuju żwawaść i charastwo. Mikodam byŭ ŭżo zusim siwy, ale ćwiordy i zdaroŭ.</br> {{gap|1.5em}}Paszli ŭspaminki i apowiadańnia. Ja dziwiŭsia, szto tak strojna pastroilisia jany na nowaj sialibie, szto ŭsiudy taki ład, szto i konika majuć charoszaho i karoŭku — niczoha, szto ŭ chaci charaszo i kala chaty, szto nie żalacca na biadu.</br> {{gap|1.5em}}— Dziakawać Bohu! — atkazaŭ mnie stary Mikodam.</br> {{gap|1.5em}}Piersz bajalisia wychadzić, praŭda. Ale jak zdaryŭsia pażar — nichto nie byŭ praciŭny. Bez małaj bo makuleńki nie paszła z ahniom usia wioska. Jak wyszli z wioski ciażka było, a najhorsz z budynkami. Ralla dastałasia sredniaja. Paraili siejać łubin, saradellu: zwolna ziamla paprawiłasia i lepiej radziła. Januk jeszcze na wioscy ażaniŭsia z majej Anielkaj. Zarabili trochi hroszy, naniali rabotnikaŭ, uziali pomac ad ŭradu i paczali stroić nowy damok. Nie abyszłosia bez doŭhu, ale zara wypłacim. Skacina daŭżej staić u chlawie — bolsz jość hnoju. Sienażatku letaś asuszyli i padbaranawali. Sioleta wyrasła strojnaja trawica. Nichto nam szkody nie robić, ciapier kożen sam sabie pan. Ale najważniej toje, szto Anielka adwuczyła miania od harełki. Wyszła jana z chwaroby tolki dziakujuczy Matca Bożej i toj achwiary, szto ja tady zrabiŭ. Kab nia hetaja praklataja hara mieŭby ja bolsz hroszy i skarej staŭby na nohi. Anielka taksama zabaraniła Januku. Jana takaja boj-baba ciapier, zusim nie padobnaja da druhich. Hladzi, jak usiudy czysta i charaszo! Heta jaje ruka. Kinuli pić, kinuli ahladacca na drenny prykład ludziej, paczali pracawać szczyra i z Boham, — szczaście pryszło samo. My niebahatyja, ale spokojnyja i szczaśliwyja. A daść Boh hetym dzietkam (tut jon abniaŭ swaich unukaŭ) budzie jeszcze lepiej…</br> {{gap|1.5em}}Tak hawaryli my pry paczastunku czuć nie da wieczara. Wyjechaŭ ja z chutara Mikodama użo na zachod sonca Sadok, dom i ŭsia sialiba była ablita lilijowym na ŭzmieszku z czyrwonym bleskam.</br> {{gap|1.5em}}Żyta użo paczynało kałasicca. Wieciar czuć kałychaŭ maleńkija jaho kałoski i haniaŭ bawiuczysia, załatyja chwali, jak pa woziery. Za lasok chawałosia słonca. Faliwaraczki asabniakoŭ z sadoczkami wyhladali jak wyspy. U pawietry pawiejała wiaczornaja świetłaść. Z kaścioła — za kolki wiorst — danasiŭsia hudki zwon.</br> {{gap|1.5em}}Z za kruhazoru widać była tolki czastka słonca. Woś i schawałasia… Ja addawaŭsia swaim myślam. U wuszach maich zwinieli słowy Mikodama: kinuli pić, ahladacca na ludziej, paczali pracawać szczyra i z Boham. Szczaście pryszło samo…</br> {{gap|1.5em}}Kab że chutczej zaświtało jano nad naszaj ziamielkaj. {{справа|''Kazimier Swajak.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mikodam"/> <section begin="Światy"/><div style="margin-bottom:-1.0em; margin-top:0.5em; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{c|Światy Piotr Damian.|памер=220%}} </div> {{gap|1.5em}}Światy Piotr Damian żyŭ u Italii ŭ druhoj pałowie 11-ho wieku Matka jaho, majuczy szmat dziaciej, a drennaje sumleńnie jeszcze ad hrudziej wykinuła<section end="Światy"/><noinclude></noinclude> 3qlkrgtn1xrja6120qkztmtq9rclbym 300786 300702 2026-10-16T15:00:56Z RAleh111 4658 300786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Mikodam"/>{{перанос канец|Bać|ka}} pyrskaŭ jaje twar zimnaj wadoj i płakaŭ. U noczy Anielka paprasiła pić i mocna zasnuła. Na druhi dzień jej było lepiej. {{block center/s}} {{***3||50%|10|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}U kolki hadoŭ pa hetych wypadkach jechaŭ ja na rodnuju staronku. Zdziwiŭsia mocna, widziuczy, szto daŭniejszych Miadźwiedziczaŭ nia było i śledu.</br> {{gap|1.5em}}Z wialikaj wioski astałasia tolki adna chata — chutar. Kruhom widziaŭ ja faliwaraczki asabniakoŭ z dobra ŭżo padrosszymi sadoczkami. Prypomniŭszy sabie daŭnaho znajomaho Mikodama pastanawiŭ ja adwiedać jaho. Chutar Mikodama stajaŭ nieŭdaleczku ad darohi. Akrużaŭ jaho niewialiczki, małady sadzik. Padjechaŭszy bliżej, uwidzieŭ ja ŭ henym sadziku kolki sztuk ramowych wuloŭ z pszczołami. Pad woknami ŭ harodczyku ćwili jurginia, hwaździki i astry. Cichi wietryk raznasiŭ zapach rozy i jaźminu. Chata Mikodama była nowaja. Chlewy i humienko tolki byli, widać, piraniesiany jeszcze z wioski. U padwory spatkaŭ mianie mużczyna, ŭ katorym paznaŭ ja z nimałoj radaściaj Janku.</br> {{gap|1.5em}}— Pachwalony! jak majsia, Januk! Nie pry paminajesz użo mianie? Ciż nie ty tut haspadar?</br> {{gap|1.5em}}— A ja. Skulże Boh niasie? Chadzi ŭ chatu. Anielka i stary buduć rady…</br> {{gap|1.5em}}U siencach czysta. Padzielany jany ścianoj z dasok. „Tam za ścianoj nasza maleńkaja kuchnia“ — pajaśniŭ mianie Janka z lohkim śmieszkam na wusnach. Uwajszli ŭ chatu, padzielanuju także papałam. Wybiehła najpiersz dwoje dziecianiat, czysta wymytych i adzietych u ciopłyja damowyja świtki. U Kabiecinie Jankawaj ja zrazu paznaŭ wiasiołuju i żwawuju Anielku. Ale trudy źmianili jaje i pryhnuli daŭniejszuju żwawaść i charastwo. Mikodam byŭ ŭżo zusim siwy, ale ćwiordy i zdaroŭ.</br> {{gap|1.5em}}Paszli ŭspaminki i apowiadańnia. Ja dziwiŭsia, szto tak strojna pastroilisia jany na nowaj sialibie, szto ŭsiudy taki ład, szto i konika majuć charoszaho i karoŭku — niczoha, szto ŭ chaci charaszo i kala chaty, szto nie żalacca na biadu.</br> {{gap|1.5em}}— Dziakawać Bohu! — atkazaŭ mnie stary Mikodam.</br> {{gap|1.5em}}Piersz bajalisia wychadzić, praŭda. Ale jak zdaryŭsia pażar — nichto nie byŭ praciŭny. Bez małaj bo makuleńki nie paszła z ahniom usia wioska. Jak wyszli z wioski ciażka było, a najhorsz z budynkami. Ralla dastałasia sredniaja. Paraili siejać łubin, saradellu: zwolna ziamla paprawiłasia i lepiej radziła. Januk jeszcze na wioscy ażaniŭsia z majej Anielkaj. Zarabili trochi hroszy, naniali rabotnikaŭ, uziali pomac ad ŭradu i paczali stroić nowy damok. Nie abyszłosia bez doŭhu, ale zara wypłacim. Skacina daŭżej staić u chlawie — bolsz jość hnoju. Sienażatku letaś asuszyli i padbaranawali. Sioleta wyrasła strojnaja trawica. Nichto nam szkody nie robić, ciapier kożen sam sabie pan. Ale najważniej toje, szto Anielka adwuczyła miania od harełki. Wyszła jana z chwaroby tolki dziakujuczy Matca Bożej i toj achwiary, szto ja tady zrabiŭ. Kab nia hetaja praklataja hara mieŭby ja bolsz hroszy i skarej staŭby na nohi. Anielka taksama zabaraniła Januku. Jana takaja boj-baba ciapier, zusim nie padobnaja da druhich. Hladzi, jak usiudy czysta i charaszo! Heta jaje ruka. Kinuli pić, kinuli ahladacca na drenny prykład ludziej, paczali pracawać szczyra i z Boham, — szczaście pryszło samo. My niebahatyja, ale spokojnyja i szczaśliwyja. A daść Boh hetym dzietkam (tut jon abniaŭ swaich unukaŭ) budzie jeszcze lepiej…</br> {{gap|1.5em}}Tak hawaryli my pry paczastunku czuć nie da wieczara. Wyjechaŭ ja z chutara Mikodama użo na zachod sonca Sadok, dom i ŭsia sialiba była ablita lilijowym na ŭzmieszku z czyrwonym bleskam.</br> {{gap|1.5em}}Żyta użo paczynało kałasicca. Wieciar czuć kałychaŭ maleńkija jaho kałoski i haniaŭ bawiuczysia, załatyja chwali, jak pa woziery. Za lasok chawałosia słonca. Faliwaraczki asabniakoŭ z sadoczkami wyhladali jak wyspy. U pawietry pawiejała wiaczornaja świetłaść. Z kaścioła — za kolki wiorst — danasiŭsia hudki zwon.</br> {{gap|1.5em}}Z za kruhazoru widać była tolki czastka słonca. Woś i schawałasia… Ja addawaŭsia swaim myślam. U wuszach maich zwinieli słowy Mikodama: kinuli pić, ahladacca na ludziej, paczali pracawać szczyra i z Boham. Szczaście pryszło samo…</br> {{gap|1.5em}}Kab że chutczej zaświtało jano nad naszaj ziamielkaj. {{справа|''Kazimier Swajak.{{gap|1.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Mikodam"/> <section begin="Światy"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:220%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Światy Piotr Damian.</center> </div> {{gap|1.5em}}Światy Piotr Damian żyŭ u Italii ŭ druhoj pałowie 11-ho wieku Matka jaho, majuczy szmat dziaciej, a drennaje sumleńnie jeszcze ad hrudziej wykinuła<section end="Światy"/><noinclude></noinclude> q5v9wgtr22s9t53lqp3pyzfjirgb6ul 104 130330 300724 300290 2026-10-16T13:08:22Z RAleh111 4658 300724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"></noinclude><section begin="Da"/>ni za szto ni chacielib zyścisia na staryje miejscy.</br> {{gap|1.5em}}Nu paczynajmoż heto dzieło z Boham i Boh nam pamoża: „Biez Boha ani da paroha“. {{справа|''Michał Zaściankowy.{{gap|1.5em}}}} <section end="Da"/> <section begin="Alkowiczy"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Alkowiczy'''</span> Krajsk. woł. Wilejsk. paw. Wilenskaj hub. Unoczy z 29 na 30 stycznia niejkije złydni zabralisia ǔ kuźniu tutejszaho kawala U., wyciahnuli dwie żaleznyje wosi i hetymi wosiami padważyli u paławinie ścianu addzielna stajaszczaj kramki biednych żydoǔ i szmat czaho tut abrabawali.</br> {{gap|1.5em}}Chto na takija szutki adważyǔsia, nimasz wiedama, tolki czuǔ ja, szto ǔ hetu nocz niejkaja kabieta jechała ǔ Alkowiczy da felczara i spatkała dzwie churmanki z niejkaj pakłażaj, — jechali z Alkowicz na Stajki. Na stajeckich składajuć i hrech. {{справа|''Pr. Krasoǔski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Alkowiczy"/> <section begin="Stajki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Stajki.'''</span> Wilejsk. paw. Wilensk. h. Nia wielmi daŭna tut adzin sielanin — Tukajla żaniǔ swajho syna. A tak, jak u chaci nie wialiki dastatak, a na wiasielli harełki treba, — inaczej i wiasielle budzie nie za wiasielle, nadumaŭsia kupić czaho choć horszaho, ale krapczejszaho, i pajechaŭszy u browar kupiŭ 3 harcy adhonu, samaj tej atruty, szto astajecca ad aczystki harełki i adzin harniec dobraj. Jak pryjechali maładyje ad szlubu, dyk Tukajla piersz pahaściǔ drużynu dobraj harcam, a pośle padsunuǔ i „spirytusu szalonaho“.</br> {{gap|1.5em}}Jak sierbanuli, hości dyk zrazu paczuli smak, bo ǔsim pryszłosia waroczać nazad — chaŭkać, jak toj kazaŭ, a adnamu krapczejszamu dyk i ahończyk ǔ hubie zahulaŭ, tak szto przyszłosia — nia tut każuczy — puszczać na abtuszku czeławieczaje lekarstwa — moczu. Woś dahadziǔ Tukajła! Ciapier sam jon śmiajecca, szto j pirahi jamu ǔsie astalisia, — nikomu pie paleźli!</br> {{gap|1.5em}}Woś, moj Boże, da czaho ludzi dachodziać! {{справа|''P. R.{{gap|1.5em}}}} <section end="Stajki"/> <section begin="Waŭkałata"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Waǔkałata'''</span> Wialejskaho paw. Wilensk. huberni. U Wołkałatskaj woł. jość wioska B., katoraja staić nad samym bałotam i heta wioska ni tak wialika, jak u jej żywuć błahije ludzi, i razpuszczanaja maładziaż i tak da taho użo dajszli sielanie z B. szto wieczaram sabirajucca na wulicy i dawaj pierajmać, chtoby tolki nia jechaŭ, ja sam jechaǔ praz hetu wiosku i dobra wiedaju, szto nikamu u B. błahoha ni zrabiǔ, a jak piraniali mianie na wulicy i barani Boh byǔ koń błahij, nia moh ad ich uciaczy, to nia wiedaju, sztob sa mnoj byłob i abarony takoj u siabie nia mieŭ, a tolki była strelba, dubaltoŭka ad waŭkoǔ bo bajaǔsia praz wialikaja bałota waŭkoǔ; oś waŭki mianie ni czapali, a ǔ wiosca ludzi horsz za jakich waŭkoǔ; ciapier śmialej jechać praz bałoty i lasy jak praz wiosku B. Mnoha dzie pa świecie jeździǔ nidzie jaszcze tak ni pierajmali jak u wiosca B. {{справа|''K. H.{{gap|1.5em}}}} <section end="Waŭkałata"/> <section begin="Siroty"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Zaścienak Siroty'''</span> Wil. hub. Wialejsk. p. Dziakawać Bohu, my majem czym pachwalicca, bo łaska Boskaja pamahaja tut żyć. Złaszcza heta widać u chacie haspadara Uładysława. Wyhadawaǔ użo wialikich synoǔ, katoryje nikoli ni kampanujuć z tymi, szto lubiać wypiǔku i zawadki, a za toje trymajuć u chacie aż try hazety, miz katorymi jość i „Biełarus“. Szto świata wieczaram zbirajucca da ich bliska ǔsie zascienkoŭcy i słuchajuć czytańnia hazet i dobrych kniżak. Jość tut sa try dziaŭczyny, katoryja tak sama niczym pustym zajmacca nia lubiać. Adna konczyła nawat szkołku i baćki, dy niejki Jankoŭski z Orpy starajucca, kab addać jaje u haspadarskuju szkołku, możaby z hetaho była karyść i dla ŭsich zaścienкоŭсаŭ.</br> {{gap|1.5em}}Kab pa ŭsich wioskach było choć pa adnej siamji takoj, jak siamja naszaho Uładysława, dyk moża Biełaruś nasza skora zmianiłab swoj wyhlad. {{справа|''Zm. Jaŭhiel.{{gap|1.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Siroty"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1em; font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Pieramieny miż duchawienstwam.</center> </div> {{gap|1.5em}}W wilenskaj dycezii z woli J. E ks. administratara stalisia miż duchawienstwam takija pieramieny. Ks. Bolesłaŭ Janowicz probaszcz z Lipniszak i ks. Kazimier Paukszta probaszcz z Iszczołny na skutak ŭłasnaj prośby pieranosiacca adzin na miejsca druhoha, ks. Jery Żamejć naznaczany na probaszcza da Dałubowa; ks. Henryk Oziewicz na wikaraho ǔ Dzisnu. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Skasawańnie sprawy.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z Minska danosiać, szto sudowaja pałata skasawała sprawu probaszcza katadralnaho u Minsku ks. Jagiełłowicza, katoraho winawacili, szto jon bytcymto niezakonna pryłuczaŭ da katalictwa prawasłaŭnych i pry hetym rabiŭ padłohi. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Katalictwo u Francii.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Paryżu nidaŭna złażyłasia katalickaja parcija, katoraja maja metu dabicca, kab byli wierniany dyplomatycznyja znosiny sa Stalicaj Apostolskaj, wolnaści zakonikam i admieny biezbożnaho zakonu ab razwodach. {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wilnia.'''</span> U proszły Piatak 14 lutaho Biełaruski myzykalna-dramatyczny krużok ustrojǔ u sali „Sokoł“ pry Wilenskaj wulicy teatr-wieczar. Na scenie stawili abrazok z życia szlachockaho „Paŭlinka“ J. Kupały. Paśla hetaho chor prapiejaŭ kolki pieśniaŭ, a ŭ kancy na sali byli da hadziny 5-aj tancy.</br> {{gap|1.5em}}— U proszły aŭtorak adzin warjat u szpitali św. Jakuba razrezaŭ sabie szkłom żywot, tak, szto kiszki wywalilisia, a jon ich chapaŭ i rwaŭ. Jamu zarasże zrabili aparaciju, ale na zaŭtra jon tki i pamior. U czas aparacii warjat ani razu nie zajenczyǔ, a ŭsio hawaryǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Uzo daŭno u Wilni dumajuć ab ustrojstwie elektrycznaho tramwaju, ale dziela roznych pryczyn dahetul jaho nimasz. Ciapierże zroblany mabyć najlepszy prajekt, dyk spadziajucca szto jon budzie zaćwierdżany i ŭ {{перанос пачатак|ministerst|wie}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 38e7h2kfpztkvalbx92k7vsg5btyb85 104 130336 300725 300300 2026-10-16T13:09:06Z RAleh111 4658 300725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|ministerst|wie}}. Na pastrojku hetu horad pazyczaja 4 miljony 50 tysiacz rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}— 13 lutaho u pralni J. Jaworowicza pry Wilenskaj wulicy d. Nr. 48 zawaliłosia staławańnie. Kuski tynku pakaleczyli nie ciażka praczku Karalinu Witkoŭskuju.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Falszywyje hroszy.'''</span> Jeszcze ŭ kancy proszłaho 1913 hodu palicija dawiedałasia, szto kramnik pry Radunskaj wulicy Chaim Milchman zajmajecca zbytam falszywych rubloǔ. Paczali śladzić i pakazałosia, szto ŭ Wilni jość cełaja banda, szto pradaje falszywyje rubloŭki pa 5 złotych. Dalej wyjaśniłosia, szto da henaj bandy należać Abram Gelwan, Chaim Rawinski i Haŭsiej Chasman. Usich ich arysztawali i buduć sudzić. Rubloǔki byli wielmi sprytna padroblany.</br> {{gap|1.5em}}— Majuć atkryć u skoraści jeszcze adnu himnaziju, abo realnuju szkołu ŭ Wilni.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Minsk.'''</span> Byǔszy pamocnik minskaho palicmejstra, a pośla mozyrski ispraŭnik Chocjanowicz, paliciejski prystaŭ z Barysawa — Chomiakoŭ i byǔszy prystaŭ z Baranowicz Prokopowicz addadzieny pad sud za roznyje zbytki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Baranowiczy'''</span> min. hub. Złażyłosia tawarystwo i dastało zaćwierdzeńnie ułaściaŭ „Tawarystwo uparadkawańnia m. Baranowicz“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pinsk'''</span> min. hub. Naczalnik konnych paliciejskich strażnikaŭ von Pancer papaŭ pad sud za zbytkawańniesia nad 7 hadowym dziciam, synam pacztaljona.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Iwieniec'''</span> min. hub. U tutejszaj chaŭrusnaj kramie chtoś ukraŭ hroszy i tawaraŭ na 1.400 rubloŭ. Dumajuć na kieraŭnika kramy p. F. Sasnoŭskaho, ale jon da hetaho nie pryznajecca i ŭ kwatery jaho niczoha s kradzianych reczaŭ nie znajszli.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Witebsk.'''</span> Kala Witebska pa wioskach miż sielanami razdajucca czarnasociennyja kniżki ab zabiwańniu żydami chryścijanskich dziaciej na macu, ab zabitym A. Juszczynskim i fotohrafija A. Juszczynskabo.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Siebież'''</span> Witebsk. hub. U siebieskim pawiecie szyrycca chwaroba waryjactwa s pryczyny pjanstwa. Ziemstwo starajecca prad ǔłaściami, kab nie atkrywali bolej manapolak.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Koǔna.'''</span> S pryczyny prymarozkaŭ na Niomnie i Wilji iduć wializarnyja kryhi lodu, dyk iznoŭ ustrymali jazdu parachodaǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Waŭkamir'''</span> kow. hub. U akolicach i horadzie szyrycca śmiarotnaja chwaroba dyfterytu i wielmi szmat dziaciej iduć praz hetu posześć na toj świet.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Słonim'''</span> hrodz. hub. Tutejszy palicmejstar atrymaŭ telehramu, szto u miasteczku Dereczynie słonimskaho paw. prystaŭ zastreliŭ 18 hadowuju żydowaczku Ratneranku. Telehrama heta była ad baćki zabitaj. Praz kolki minut sam heny prystaŭ daŭ znać słonimskamu palicmejstru pa telefonie, szto jon zastreliŭ żydowaczku i addajecca ǔ ruki palicii. Prystaŭ hety żanaty, maja użo 50 hadoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pieciarburh.'''</span> U piatak 14-ho lutaho pryjechaŭ da Pieciarburha albanski kniaź Wid. Jon byǔ pryniaty Caram Rasiei u pałacy Aleksandraŭskim u Carskim siale i byǔ u Cara na śniedańni pry czym jamu dany chrest Aleksandra Nieŭskaho. Pośla albanski kniaź adwiedaŭ inszyje asoby z Carskaj siamji i ministra zahranicznych spraŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pieciarburh'''</span> w. Synod pastanawiŭ kanieczna atkryć u Wilni prawasłaŭnuju duchoŭnuju akademiju dziela zmahańnia z katalictwam i polskaściu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Warszawa.'''</span> Slizgajuczysia na lodzie nad adnej jamaj, dzie brali hlinu adzin chłapiec prałamaŭszy lod uwaliŭsia ŭ jamu, druhije chłapcy s krykam razbiehlisia. Ratawać pabieh jaho baćka, ale i jon zhinuŭ u łuży pad lodam.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Zagłębie.'''</span> Antanina Stolarskaja nia ŭmieła schawać hroszy ŭ banczok, dy pałażyła ǔwieś swoj kapitał 30 rubloǔ u staruju panczochu. Pradajuczy staryje łachmany praz pamyłku pradała i panczochu z hraszmi.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Sibir.'''</span> U okruhach Uralskim i turhajskim pierasialency z Rasiei cierpiać hoład. {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''U Haliczynie'''</span> (Austryja). Użo daŭno wiałasia sporka i szyryłasia ŭzajemnaja nienawiść miż Palakami i Ukraincami (Rasinami).</br> {{gap|1.5em}}Ukraincy żadali ad palakaŭ badaj bolej, czym sprawiedliwa im należałob, a palaki nichacieli im dać nawat taho, szto należało. Heta ŭsio zdajecca było skutkam raboty ruk z boku, ruk podłych, katoryje prywodzili henyje dwa ad wiakoŭ żyŭszyje zhodna bratnije narody da swarki, dziela taho, kab sam pry hetym moh pażywicca, kali hetyje narody pabjucca. Ale najszłosia razumnych ludziej z adnej i druhoj starany, katoryje czujuczy, szto najlepiej budzie, kali żyć u zhodzie papracawali nad tym, kab pahadzić prawadyroŭ hetych narodaŭ i heta im udałosia. Ciapier u Lwowie {{перанос пачатак|sa|braŭsia}} <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> msb15j54y151tzxw4u4ld5s5ngf2zx7 104 130398 300650 300585 2026-10-16T12:00:34Z Gleb Leo 2440 300650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Гатункі"/><div style="font-size:140%; font-family:Cambria"> <center>'''Асортымэнт для палудзеннай часьці:</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {|style="margin:auto" |<span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі летніе:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Наліў чырвоны</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}Наліў белы</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}Папероўка белая</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}Папероўка жоўтая</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}Грушоўка вялікая</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}Рэпка сахарная</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі восенные:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Кронсельскіе</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}Мірон ржэвскі</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}Баравінка</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}Тітоўка</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}Цукровае літоўскае</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}Ананаснае белае</br>{{gap|2.5em}}7.{{gap|0.5em}}Путіўка</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі зімовые:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Антоноўка</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}Пепінка літоўская</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}Каштэля</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}Рэнэт касэльскі</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}Каралева рэнэт</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}Ренэт ляндзбэрга</br>{{gap|2.5em}}7.{{gap|0.5em}}Серынька (струмілоўк.)</br>{{gap|2.5em}}8.{{gap|0.5em}}Бабушкіно</br>{{gap|2.5em}}9.{{gap|0.5em}}Сінь тілліш</br>{{gap|2.0em}}10.{{gap|0.5em}}Аныж аксамітны</br>{{gap|2.0em}}11.{{gap|0.5em}}Княжэскае</br>{{gap|2.0em}}12.{{gap|0.5em}}Монтвілоўка (граф. Ностіц)</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ігрушы летніе:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Малгажатка</br> | {{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}Якубоўка</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}Помэранчавая</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}Фруктоўка (едвабніца)</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}Безсемянка</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}Масляная ліфляндзкая</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ігрушы восенные:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}урбаністка (бэра коліома)</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}бэра ульмская</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}доктор Iules Guyot</br> {{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}эспэрынка</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}добрая людвіка</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}салісбуры</br>{{gap|2.5em}}7.{{gap|0.5em}}бэргамота восенная</br>{{gap|2.5em}}8.{{gap|0.5em}}вінёўка</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Сьлівы:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Вэнгерка звычайная</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}вэнгэрка італьянская</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}кірка</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}каралева Вікторыя</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}рэнклод Бодэрта</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}рэнклод Улена</br>{{gap|2.5em}}7.{{gap|0.5em}}рэнклод Альтона</br>{{gap|2.5em}}8.{{gap|0.5em}}рэнклод зялёны</br>{{gap|2.5em}}9.{{gap|0.5em}}котэ пэр.</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Вішні:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Владзімірскіе</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}Монмарансі</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}морэль галандзкая</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}каралева Гортэнзія</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}шклянка ружовая |- |colspan="2" |<div style="font-size:140%; font-family:Cambria"> <center>'''Асортымэнт для паўночнай Міншчыны.</center> <div style="margin-top:0em"></div> |- |style="vertical-align:top" |<span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі летніе:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Наліў белы</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}наліў чырвоны</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}папероўка чырвоная</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}папіроўка жоўтая</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}рэпка цукровая.</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі восенные:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Цітоўка</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}баравінка</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}аркад</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}путівка.</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Яблакі зімовые:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Антоноўка</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}пэпінка літоўская</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}монтвілоўка (гр. Ностіц)</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}каштэля |{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}бабушкіно</br>{{gap|2.5em}}6.{{gap|0.5em}}сінь тішліш.</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ігрушы летніе:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Цукровая</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}малгожатка</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}фунтоўка (едвабніца).</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ігрушы восенные:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Вінёўка</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}безсемянка</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}бэргамота восенная</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}бэра ліфляндзкая.</br><span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Сьлівы:'''</span></br>{{gap|2.5em}}1.{{gap|0.5em}}Рэнклод Улена</br>{{gap|2.5em}}2.{{gap|0.5em}}рэнклод зялёны</br>{{gap|2.5em}}3.{{gap|0.5em}}каралева Вікторыя</br>{{gap|2.5em}}4.{{gap|0.5em}}мірабэля ранная</br>{{gap|2.5em}}5.{{gap|0.5em}}monsieur Hatif. |} <section end="Гатункі"/><noinclude></noinclude> 4rpqvufo89nn8vragatepteimo3om0m 104 130399 300653 300631 2026-10-16T12:04:58Z Gleb Leo 2440 300653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''ЯК ХАВАЦЬ ФРУКТЫ.|памер=140%}} </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Найлепей хаваць у сухіх скляпох, гдзе стаіць роўная темпэратура (цеплата), трэба часта пераглядываць і гнілые выкідаць.</br> {{gap|2.5em}}Зімовые і восенные фрукты трэба спачатку ссыпаць у халодны склад, каб яны выпацелі, а потым абцёршы да суха кожнае яблака, грушу перэлажыць у сухі склеп; дарагіе гатункі завярнуць у паперу, кожны асобне, рэдка разлажыць. Калі цёплая пагода, склеп трэба праветрываць. Больш моцные гатункі можна складаць у бочкі с пяском ці попелам. Грубые гатункі можна сыпаць у яму, перэкладываючы саломай і засыпаючы зямлёй. {{Калёнтытул|left={{gap|2.5em}}''{{fine|Школа садоводства.}}''|right='''Янук Крыўда.'''{{gap|2.5em}}}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Як"/> <section begin="Макрэц"/><div style="font-family:Cambria"> {{c|'''Макрэц у коней.|памер=160%}} </div> <div style="margin-top:-2em; font-size:100%; font-family:Cambria; line-height: 1.3"> {{gap|2.5em}}Заводзіцца гэта хвароба праз неахайносць гаспадара, калі конь стаіць у багне, або ходзіць па багне, па мокры і ніхто каню ног не выцірае. Прычына хваробы — маленькіе мікробы, каторые плодзяцца пад скурай, калі яна патрэскаецца ад сырасьці. Сперша начынае чырванець скура на задняй часьці пута над капытом. Пасьля зьяўляюцца ранкі і усё збольшываецца іх. Конь пачынае кульгаць. Трэба зразу абмыць чыстой вадой з мылам хворую нагу, а пасьля апаласкаць вадой у каторай распушчена борная кіслата. Калі макрэц сухі, то пасьля гэтаго раніцай і вечэрам трэба націраць нагу мазьзю с 15 часьцей гліцэрыны і 1 часьці сіняго каменя, або з 20 часьцей вазэліны і 3 часьцей сьвінцоваго цукру. А калі макрэц сыры, мокры, то трэба мазаць нагу раніцай і на нач цынковай мазьзю. Хвароба гэта упорная. Калі ногі выгояцца, то ешчэ і пасьля трэба мазаць іх нейкі час вазэлінам, каб хвароба не вернулася. </div> <div style="margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{справа|'''(Хлібор).{{gap|2.5em}}}} </div> <section end="Макрэц"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}{{fine|Редактар-Выдавец '''А. Уласоу.'''}}|right={{fine|Друкарня „Зніч“ Вільня.{{gap|0.5em}}}}}}<section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 5ifqldo2ck4bw3scsnzuyd061wg0mel 0 130400 300651 2026-10-16T12:03:35Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчыны В. Рыбскаго | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Перэзімоўка прымерзшай бульбы|Перэзімоўка прымерзшай бульбы]]...» 300651 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчыны В. Рыбскаго | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Перэзімоўка прымерзшай бульбы|Перэзімоўка прымерзшай бульбы]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/8/Як хаваць фрукты|Як хаваць фрукты]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf" from="16" to="17" fromsection="Гатункі" tosection="Гатункі" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчыны В. Рыбскаго}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Садаводства]] 78tj7warj4c36eugv9jguujnimdgtfu 300652 300651 2026-10-16T12:03:53Z Gleb Leo 2440 300652 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчыны В. Рыбскаго | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Перэзімоўка прымерзшай бульбы|Перэзімоўка прымерзшай бульбы]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/8/Як хаваць фрукты|Як хаваць фрукты]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf" from="16" to="17" fromsection="Гатункі" tosection="Гатункі" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчыны В. Рыбскаго}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Садаводства]] [[Катэгорыя:Мінская вобласць]] 3bkwymbmfoze0qor1v1xt063xv5r0je 0 130401 300654 2026-10-16T12:05:03Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Як хаваць фрукты | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = Саха (1912)/1912/8/Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчыны В. Рыбскаго|Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчы...» 300654 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Як хаваць фрукты | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчыны В. Рыбскаго|Гатункі (асортымэнт) фруктовых дрэў для Міншчыны В. Рыбскаго]] | наступны = [[Саха (1912)/1912/8/Макрэц у коней|Макрэц у коней]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf" from="18" to="18" fromsection="Як" tosection="Як" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Як хаваць фрукты}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Садаводства]] hfvwehmcexqwnj2f1qodpmlq23y4udb 0 130402 300655 2026-10-16T12:06:06Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Макрэц у коней | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Як хаваць фрукты|Як хаваць фрукты]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf...» 300655 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Макрэц у коней | безаўтара = | год = Лістапад 1912 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Саха (1912)/1912/8/Як хаваць фрукты|Як хаваць фрукты]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Саха. 1912, № 8.pdf" from="18" to="18" fromsection="Макрэц" tosection="Макрэц" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Макрэц у коней}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Ветэрынарыя]] [[Катэгорыя:Коні]] cvq8erbuvhrev29vxadpm1cvilgmpcd 104 130403 300656 2026-10-16T12:11:26Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{smaller|изъ виленской въ 1874 году. Русской грамоты Ляховичъ не знаетъ. Помѣщаемъ въ виду заявленія рецензента „Вѣсти. Европы“ (1886&nbsp; г. апр. стр.&nbsp;883—887.) хотя должны заявить, что собираніе такихъ памятниковъ не входило въ нашу программу.}} {{ц|'''26. Иванъ дур...» 300656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{smaller|изъ виленской въ 1874 году. Русской грамоты Ляховичъ не знаетъ. Помѣщаемъ въ виду заявленія рецензента „Вѣсти. Европы“ (1886&nbsp; г. апр. стр.&nbsp;883—887.) хотя должны заявить, что собираніе такихъ памятниковъ не входило въ нашу программу.}} {{ц|'''26. Иванъ дуракъ двѣнадцаць кобылицъ пасцивъ.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Ну, починаетца казка. Такъ тошно, якъ и ў нашамъ мястэчку у Пропольску, ли ў сялѣ, ли ў дзяревни, жило такъ сабѣ три браты мужуки: два разумныхъ, а третьцій дурень. И стались яны сиротами горкими: оцецъ ихъ померъ и маць. И жили яны при большей бѣдносци. Стали яны подростаць, и ѣсць нечаго ряшицелно — хуць зъ голоду ўмирай. Стали яны придумаваць: «якъ бы тутъ намъ прожиць, братцы? идзѣ бъ намъ найциць кусокъ хлѣба?» Другъ, большій братъ пошовъ. И пошовъ у лѣсъ у дрямучій. Н напавъ ёнъ тамъ домъ у томъ у лясу. У томъ дому живе старуха. И наймаець яна яго пасцьвиць двѣнадцаць кобылицъ одны судки; дае́ць яму̀ на выбо́ръ самую перву кобылицу и дзьвѣсця рублей дзенягъ. Отъ, етый мужикъ обдумавсь: «слава табѣ, Господзи! ето мнѣ Богъ долю давъ: за судки получиць едакую благодаць отъ Бога!» Къ етому жъ кажа ета старуха: «смотри, чаловѣкъ! Ежали ты спасе́шъ двѣнадцаць кобылицъ, получаетъ плату, которая табѣ сказана. А ежали ты не спасётъ етыхъ кобылицъ, то голова табѣ доловъ и на частоколину усто́ркну!» Цяперъ яна усходзиць къ етымъ кобылицамъ у пуню, и давай зялѣзнымъ прутомъ ихъ наказаваць кожную: «смотриця, говора: поховайцеся по мохамъ, по болотамъ, до большимъ рѣкамъ!» Тоды ёнъ гониць етыхъ кобылъ пасцьвиць, яна дае́ць ''пиро'' (пирогъ) и стаканъ пива. Енъ ето пиво выпивъ и погнавъ кобылицъ етыхъ пасцьвиць на лугъ. Пригнавъ етыхъ кобылицъ пасцьвиць, другъ, етый чаловѣкъ сѣвъ. Етыя кобылицы ходзюць зьмиррно и цихо, одна на другую голову̀ кладуць. Енъ и говориць: хвалиць Бога; што мнѣ ихъ упасцьвиць? Енъ якъ сѣвъ на купини, дакъ и заснувъ. Прошнувся етый чаловѣкъ — нема ня ’дныѐ кобылицы! Ходзивъ, ходзивъ, шукавъ, шукавъ, плакавъ — нѣтъ ня ’дныѐ. Енъ и думая: а можа яна помилуя! Да ўзявъ и пошовъ къ старуси къ етой. Яна узяла яму̀ да голову отсѣкла, да на частоколину и усто́ркнула. {{Водступ|2|em}}Цяперь етые бра́ты ждали, ждали — нема бо́льшаго брата. Узявъ, пошовъ другій, ся''рр''эдній братъ. Приходзя у етый самый лѣсъ, икъ етому дому къ самому. Другъ, выходзя опяць ета старуха наймаць. Дае яму̀ самую перву кобылицу и чатыреста рублей гроши: уже, бачъ, одна голова засталася, дакъ дай и ящѐ. И гово́риць яму̀ тожа: спасе́шъ моихъ лошадзей, получишъ што сказано; не спасетъ — отсяку голову и усторкну на частоколину! Енъ опяць обдумавсь: ето мнѣ Богъ долю давъ: за ’дны судки чатыреста рублей, и кобылица сама перва. Якъ енъ гнавъ етыхъ кобылицъ, опяць ''пиро'' дае́ць яму̀ и стаканъ пива. Енъ узявъ да й выпивъ стаканъ етый пива. Опяць, кобылицъ погнавъ на лугъ пасцивиць. Видзиць ёнъ, што кобылицы ходзюць зьмиррно, одна на ’дну голову кладуць, енъ обдумався: зачимъ мнѣ ня ўпасцивици? И сѣвъ на купину и ўснувъ. Пррошнувсь — нѣтъ ня ’дные кобылицы! Што жъ енъ: походзивъ, походзивъ, поплакавъ, поплакавъ — не нашовъ ни водныя. «Ну, пойду къ старуси: хуць<noinclude></noinclude> p8xj6vu6xadukvsgqsk49ko1ta30zaf 104 130404 300665 2026-10-16T12:45:25Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 300665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude> {|style="margin:auto; margin-bottom:1em; width:25em; padding:0.5em; border:10px solid gray;" |colspan="3" |<div style="font-size:300%; margin-top:-0.5em"> <center>'''{{разьбіўка|СТОЛЯР}}</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"> <center>{{larger|Двухнедѣльный иллюстрованный ли-</br>тературно-художественный журнал,}}</center> <div style="margin-top:0em"> <center><span style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''посвященный столярному искусству.</span></center> |- |{{Накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}{{Накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} |<center><span style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''ГОДЪ ИЗДАНІЯ ЧЕТВЕРТЫЙ.</span></center> |{{Накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}{{Накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} |- |colspan="3" |<center>ПРИНИМАЕТСЯ ПОДПИСКА НА 1912 ГОДЪ.</center> <center><span style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Подписная цѣна:</span></center> {{block center/s|style=width:100%; max-width:23em; font-size:92%}} {{Dotted TOC||На годъ|5{{gap|0.3em}}руб.{{gap|0.3em}}—{{gap|2.4em}}|5|col3-width=7em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.5em}}„{{gap|0.7em}}полгода|2{{gap|1em}}„{{gap|1.0em}}60{{gap|0.5em}}коп.|5|col3-width=7em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.5em}}„{{gap|0.7em}}3 мѣсяца|1{{gap|1em}}„{{gap|1.0em}}40{{gap|0.5em}}коп.|5|col3-width=7em}} {{block center/e}} <center>'''Адресъ: С.-Петербургъ, Корпусная ул. № 28.</center> |} Вайлакі Дзеля здаровья і ашчаднасьці выпісывайце на восень і зіму зграбные вайлакі с чыстай, самароднай, самай трывалай паярка- вай воуны. Зроблены на самую зграбную форму, дужа тры валые і прыятна-цёплые. Цена за пару мужскіх - 2 рублі, жаноцкіх - 1 р. 60 кап., дзіцячые 1 руб. За перасылку да лічаецца 145 кап., у Сібір 85 кап. Калі выпісываецца 3, ці болей пар-перасылка наша. Не спадабаюцца вернем гро- шы. Напішыце № камашоў, ці галошоў. Адрэсь: г. Беласток, Склад Таварыства "Волга" No 27.<noinclude></noinclude> r799g4a0v4hhltt6z0bvlo7fvzu6meb 300737 300665 2026-10-16T13:31:36Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 300737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {|style="margin:auto; margin-bottom:1em; width:27em; padding:0.5em; border:10px solid gray;" |colspan="3" |<div style="font-size:300%; margin-top:-0.5em"> <center>'''{{разьбіўка|СТОЛЯР}}</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"> <center>{{larger|Двухнедѣльный иллюстрованный ли-</br>тературно-художественный журнал,}}</center> <div style="margin-top:0em"> <center><span style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''посвященный столярному искусству.</span></center> |- |{{Накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}{{Накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} |<center><span style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''ГОДЪ ИЗДАНІЯ ЧЕТВЕРТЫЙ.</span></center> |{{Накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}{{Накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} |- |colspan="3" |<center>ПРИНИМАЕТСЯ ПОДПИСКА НА 1912 ГОДЪ.</center> <center><span style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Подписная цѣна:</span></center> {{block center/s|style=width:100%; max-width:23em; font-size:92%}} {{Dotted TOC||На годъ|5{{gap|0.3em}}руб.{{gap|0.3em}}—{{gap|2.4em}}|5|col3-width=7em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.5em}}„{{gap|0.7em}}полгода|2{{gap|1em}}„{{gap|1.0em}}60{{gap|0.5em}}коп.|5|col3-width=7em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.5em}}„{{gap|0.7em}}3 мѣсяца|1{{gap|1em}}„{{gap|1.0em}}40{{gap|0.5em}}коп.|5|col3-width=7em}} {{block center/e}} <center>'''Адресъ: С.-Петербургъ, Корпусная ул. № 28.</center> |} {|style="margin:auto; margin-bottom:1em; width:27em; padding:0.5em; border:10px double black;" |<center><span style="font-size:300%; font-family:Bahnschrift Condensed;>Вайлакі</span></center> {{АРЦ|Дзеля здаровья і ашчаднасьці выпісывайце на восень і зіму '''зграбные вайлакі с чыстай, самароднай, самай трывалай паяркавай воўны.''' Зроблены на самую зграбную форму, дужа '''трывалые і прыятна-цёплые.''' Цэна за пару мужскіх — 2 рублі, жаноцкіх — 1 р. 60 кап., дзіцячые — 1 руб. За перасылку далічаецца 45 кап., у Сібір 85 кап. Калі выпісываецца 3, ці болей пар — перасылка наша. Не спадабаюцца — вернем грошы. Напішыце № камашоў, ці галошоў.}} {{gap|2em}}{{fine|Адрэсъ:}} <center>{{larger |г. Беласток, Склад Таварыства „Волга“ № 27.}}</center><noinclude></noinclude> bj6lupk2n3p9gzi4qlxhlpkbpj8zicd 0 130405 300667 2026-10-16T12:50:35Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Шлях Моладзі | безаўтара = | год = 1929—1939 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Шлях моладзі|Шлях моладзі (1929)}} {{АРЦ|[[Шлях Моладзі (1929)/1929|1929]] • [[Шлях Моладзі (1929)/1930|1930]] • Шлях...» 300667 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Шлях Моладзі | безаўтара = | год = 1929—1939 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Шлях моладзі|Шлях моладзі (1929)}} {{АРЦ|[[Шлях Моладзі (1929)/1929|1929]] • [[Шлях Моладзі (1929)/1930|1930]] • [[Шлях Моладзі (1929)/1931|1931]] • [[Шлях Моладзі (1929)/1932|1932]] • [[Шлях Моладзі (1929)/1933|1933]] • [[Шлях Моладзі (1929)/1934|1934]] • [[Шлях Моладзі (1929)/1935|1935]] • [[Шлях Моладзі (1929)/1936|1936]] • [[Шлях Моладзі (1929)/1937|1937]] • [[Шлях Моладзі (1929)/1938|1938]] • [[Шлях Моладзі (1929)/1939|1939]]}} [[Катэгорыя:Шлях моладзі|*]] 4dpmtlojur7lk261jrz2nfq5sopo8z7 0 130406 300705 2026-10-16T13:05:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1929/1/Літэратурны аддзел/Гымн роднай зямлі]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1/Літэратурны аддзел/Гымн роднай зямлі]] 300705 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1/Літэратурны аддзел/Гымн роднай зямлі]] 1cofswgji9w86m7mofp93r0kawbkh7f 0 130407 300707 2026-10-16T13:05:22Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1929/1/Літэратурны аддзел/На гадавіны незалежнай Беларусі]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1/Літэратурны аддзел/На гадавіны незалежнай Беларусі]] 300707 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шлях Моладзі (1929)/1929/1/Літэратурны аддзел/На гадавіны незалежнай Беларусі]] g91cb49d0xdx6gkhw1v4df44dvgzrqi 0 130408 300709 2026-10-16T13:05:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1930/3/Літэратурны аддзел/Устань, рыцар слаўны!]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1930/3/Літэратурны аддзел/Устань, рыцар слаўны!]] 300709 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шлях Моладзі (1929)/1930/3/Літэратурны аддзел/Устань, рыцар слаўны!]] m9kkwe79lat68ln8p7hxnaobpy8vrfs 0 130409 300711 2026-10-16T13:06:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1930/7/Літэратурны аддзел/Жыцьцёвы шлях]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1930/7/Літэратурны аддзел/Жыцьцёвы шлях]] 300711 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шлях Моладзі (1929)/1930/7/Літэратурны аддзел/Жыцьцёвы шлях]] 598z7kejn4dfe40pdfd2e7792hkurlk 0 130410 300713 2026-10-16T13:06:06Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1933/12/Літэратурны аддзел/Кліч волі]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1933/12/Літэратурны аддзел/Кліч волі]] 300713 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шлях Моладзі (1929)/1933/12/Літэратурны аддзел/Кліч волі]] jzs6j3vn6y48e5qcdmboq036ebr57jx 0 130411 300715 2026-10-16T13:06:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1933/5/Literaturny addzieł/Зрок у будучыню]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1933/5/Literaturny addzieł/Зрок у будучыню]] 300715 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шлях Моладзі (1929)/1933/5/Literaturny addzieł/Зрок у будучыню]] 8jenbt8oz775uln68vb89fes624qffg 0 130412 300717 2026-10-16T13:06:19Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1933/6/Літэратурны аддзел/Дух волі]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1933/6/Літэратурны аддзел/Дух волі]] 300717 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шлях Моладзі (1929)/1933/6/Літэратурны аддзел/Дух волі]] sspz8tvnd0i6jtyt5x2vk5p31y5qerb 0 130413 300719 2026-10-16T13:06:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1934/2/Nie paddavacca!]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1934/2/Nie paddavacca!]] 300719 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шлях Моладзі (1929)/1934/2/Nie paddavacca!]] g3iwzn3vdooqemay55djp26o6t1ip2y 0 130414 300721 2026-10-16T13:06:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1935/1/Chaj nam žyvie…]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1935/1/Chaj nam žyvie…]] 300721 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шлях Моладзі (1929)/1935/1/Chaj nam žyvie…]] 9voda1dqzk6fd2jxqtkl9iah3fxmd61 0 130415 300723 2026-10-16T13:06:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Шлях моладзі (часопіс)/1935/7/Naš ściah]] у [[Шлях Моладзі (1929)/1935/7/Naš ściah]] 300723 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шлях Моладзі (1929)/1935/7/Naš ściah]] b6j1dqpaamsx090rxalf8cre8689nlt 104 130416 300738 2026-10-16T13:35:41Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; border:5px dashed black; padding:0.5em; width:35em" |style="height:30px; width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; bord... 300738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; border:5px dashed black; padding:0.5em; width:35em" |style="height:30px; width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 5px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 0px 0px 0" | |- |colspan="10"; style="border-style: dashed; border-width: 0px 0px 5px 0" | |- |colspan="10"; style="font-size:250%; letter-spacing: 2px;" |<center>'''MIHCKI</center> |- |colspan="10"; style="font-size:140%; letter-spacing: 0px;" |<center>'''Сельско-господарскі Сындыкат.</center> |- |colspan="10"; style="font-size:120%; letter-spacing: 0px;" |<center>'''Склады машын, прылад гаспадарскіх, насеньня</br>і штучных гнаёу</center> |- |colspan="10"; style="font-size:120%; letter-spacing: 0px;" |<center>'''У МІНСКУ, ПІНСКУ і ОРШЫ.</center> |- |colspan="10"; style="font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>Прапануем па танных цэнах для дробных гаспадарак.</center> |- |colspan="10"; |<div style="text-align:justify;"><center><span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Малатарні Эльворті'''</span> на 2 каней (В. 18) бяз кол ад 86 руб.; такая самая з чугунным ходам, перэдатачным станком і раменым пасам ад 238 руб. Вялікі выбор усякіх малатарань і паровікоў да іх.</center> <div style="margin-top:1em"></div> <center><span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Жнівяркі'''</span> Мак-Корміка найлепшые па лёгкасці і моцы ад 165 руб. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Сенакасілкі'''</span> Мак-Корміка ад 123 руб.</br> <div style="margin-top:1em"></div> <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Конные граблі'''</span> без сядзэньня 20 руб. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Конные граблі'''</span> с сядзэньнем ад 51 руб. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Косы, сярпы, вагі'''</span> дзесяцічные, саракавые і сотные, фабрыкі Гесса (на 15 пудоў — ад 16 руб.) <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Вага,'''</span> на которыхъ можна важыть воз на 120 пудоў — ад 140 руб. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Пажарная'''</span> і садовая <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''помпа'''</span> на 2 колкі — ад 66 руб. <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''ручные помпы'''</span> ад 11 руб.</center> </div> {{справа|'''Каталогі высылаюцца дарма.{{gap|2.5em}}}} |- |colspan="10"; style="border-style: dashed; border-width: 5px 0px 0px 0" | |- |style="height:30px; width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 5px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0 0px" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 5px 0px 0" | |style="width:25px; border-style: dashed; border-width: 0px 0px 0px 0" | |}<noinclude></noinclude> 8lwt98xvj9t3xfxselw7lht2u7vl3nl 0 130417 300743 2026-10-16T14:06:04Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Наша Думка | безаўтара = | год = 1920—1921 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наша думка|Наша думка}} == 1920 == * Наша Думка. — 24 сьнежня (дзекабра) 1920. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1920/1|№1]]|...» 300743 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наша Думка | безаўтара = | год = 1920—1921 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наша думка|Наша думка}} == 1920 == * Наша Думка. — 24 сьнежня (дзекабра) 1920. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1920/1|№1]]|Наша Думка. 1920. № 1.pdf}} * Наша Думка. — 31 сьнежня (дзекабра) 1920. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1920/2|№2]]|Наша Думка. 1920. № 2.pdf}} == 1921 == * Наша Думка. — 7 Студня 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/1|№1]]|Наша Думка. 1921. № 1.pdf}} * Наша Думка. — 14 Студня (январа) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/2|№2]]|Наша Думка. 1921. № 2.pdf}} * Наша Думка. — 22 Студня (январа) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/3|№3]]|Наша Думка. 1921. № 3.pdf}} * Наша Думка. — 29 Студня (январа) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/4|№4]]|Наша Думка. 1921. № 4.pdf}} * Наша Думка. — 4 лютага (феўраля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/5|№5]]|Наша Думка. 1921. № 5.pdf}} * Наша Думка. — 11 лютага (феўраля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/6|№6]]|Наша Думка. 1921. № 6.pdf}} * Наша Думка. — 18 лютага (феўраля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/7|№7]]|Наша Думка. 1921. № 7.pdf}} * Наша Думка. — 25 лютага (феўраля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/8|№8]]|Наша Думка. 1921. № 8.pdf}} * Наша Думка. — 4 сакавіка (марца) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/9|№9]]|Наша Думка. 1921. № 9.pdf}} * Наша Думка. — 11 сакавіка (марца) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/10|№10]]|Наша Думка. 1921. № 10.pdf}} * Наша Думка. — 18 сакавіка (марца) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/11|№11]]|Наша Думка. 1921. № 11.pdf}} * ? * Наша Думка. — 1 красавіка (апрэля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/13|№13]]|Наша Думка. 1921. № 13.pdf}} * Наша Думка. — 8 красавіка (апрэля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/14|№14]]|Наша Думка. 1921. № 14.pdf}} * Наша Думка. — 15 красавіка (апрэля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/15|№15]]|Наша Думка. 1921. № 15.pdf}} * Наша Думка. — 22 красавіка (апрэля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/16|№16]]|Наша Думка. 1921. № 16.pdf}} * Наша Думка. — 29 красавіка (апрэля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/17|№17]]|Наша Думка. 1921. № 17.pdf}} * Наша Думка. — 6 траўня (апрэля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/18|№18]]|Наша Думка. 1921. № 18.pdf}} * Наша Думка. — 14 траўня (мая) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/19|№19]]|Наша Думка. 1921. № 19.pdf}} * Наша Думка. — 20 траўня (мая) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/20|№20]]|Наша Думка. 1921. № 20.pdf}} * Наша Думка. — 27 траўня (мая) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/21|№21]]|Наша Думка. 1921. № 21.pdf}} * Наша Думка. — 3 чэрвеня (іюня) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/22|№22]]|Наша Думка. 1921. № 22.pdf}} * Наша Думка. — 10 чэрвеня (іюня) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/23|№23]]|Наша Думка. 1921. № 23.pdf}} * Наша Думка. — 17 чэрвеня (іюня) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/24|№24]]|Наша Думка. 1921. № 24.pdf}} * Наша Думка. — 24 чэрвеня (іюня) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/25|№25]]|Наша Думка. 1921. № 25.pdf}} * Наша Думка. — 1 ліпня (іюля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/26|№26]]|Наша Думка. 1921. № 26.pdf}} * Наша Думка. — 8 ліпня (іюля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/27|№27]]|Наша Думка. 1921. № 27.pdf}} [[Катэгорыя:Наша Думка|*]] brndtmrj1w0gkqi78e3s6axgxx89wpy 300760 300743 2026-10-16T14:16:16Z Gleb Leo 2440 300760 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наша Думка | безаўтара = | год = 1920—1921 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наша думка|Наша думка}} == 1920 == * Наша Думка. — 24 сьнежня (дзекабра) 1920. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1920/1|№1]]|Наша Думка. 1920. № 1.pdf}} * Наша Думка. — 31 сьнежня (дзекабра) 1920. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1920/2|№2]]|Наша Думка. 1920. № 2.pdf}} == 1921 == * Наша Думка. — 7 Студня 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/1|№1]]|Наша Думка. 1921. № 1.pdf}} * Наша Думка. — 14 Студня (январа) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/2|№2]]|Наша Думка. 1921. № 2.pdf}} * Наша Думка. — 22 Студня (январа) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/3|№3]]|Наша Думка. 1921. № 3.pdf}} * Наша Думка. — 29 Студня (январа) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/4|№4]]|Наша Думка. 1921. № 4.pdf}} * Наша Думка. — 4 лютага (феўраля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/5|№5]]|Наша Думка. 1921. № 5.pdf}} * Наша Думка. — 11 лютага (феўраля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/6|№6]]|Наша Думка. 1921. № 6.pdf}} * Наша Думка. — 18 лютага (феўраля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/7|№7]]|Наша Думка. 1921. № 7.pdf}} * Наша Думка. — 25 лютага (феўраля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/8|№8]]|Наша Думка. 1921. № 8.pdf}} * Наша Думка. — 4 сакавіка (марца) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/9|№9]]|Наша Думка. 1921. № 9.pdf}} * Наша Думка. — 11 сакавіка (марца) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/10|№10]]|Наша Думка. 1921. № 10.pdf}} * Наша Думка. — 18 сакавіка (марца) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/11|№11]]|Наша Думка. 1921. № 11.pdf}} * ? * Наша Думка. — 1 красавіка (апрэля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/13|№13]]|Наша Думка. 1921. № 13.pdf}} * Наша Думка. — 8 красавіка (апрэля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/14|№14]]|Наша Думка. 1921. № 14.pdf}} * Наша Думка. — 15 красавіка (апрэля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/15|№15]]|Наша Думка. 1921. № 15.pdf}} * Наша Думка. — 22 красавіка (апрэля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/16|№16]]|Наша Думка. 1921. № 16.pdf}} * Наша Думка. — 29 красавіка (апрэля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/17|№17]]|Наша Думка. 1921. № 17.pdf}} * Наша Думка. — 6 траўня (апрэля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/18|№18]]|Наша Думка. 1921. № 18.pdf}} * Наша Думка. — 14 траўня (мая) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/19|№19]]|Наша Думка. 1921. № 19.pdf}} * Наша Думка. — 20 траўня (мая) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/20|№20]]|Наша Думка. 1921. № 20.pdf}} * Наша Думка. — 27 траўня (мая) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/21|№21]]|Наша Думка. 1921. № 21.pdf}} * Наша Думка. — 3 чэрвеня (іюня) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/22|№22]]|Наша Думка. 1921. № 22.pdf}} * Наша Думка. — 10 чэрвеня (іюня) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/23|№23]]|Наша Думка. 1921. № 23.pdf}} * Наша Думка. — 17 чэрвеня (іюня) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/24|№24]]|Наша Думка. 1921. № 24.pdf}} * Наша Думка. — 24 чэрвеня (іюня) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/25|№25]]|Наша Думка. 1921. № 25.pdf}} * Наша Думка. — 1 ліпня (іюля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/26|№26]]|Наша Думка. 1921. № 26.pdf}} * Наша Думка. — 8 ліпня (іюля) 1921. — {{Скан|[[Наша Думка (1920)/1921/27|№27]]|Наша Думка. 1921. № 27.pdf}} [[Катэгорыя:Наша Думка|*]] [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] 4i5s0e96g3pifnkobekxrmx27udmqu4 0 130418 300747 2026-10-16T14:08:09Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наша думка (газета)/1921/15/Тры трубы залотыя…]] у [[Наша Думка (1920)/1921/15/Тры трубы залотыя…]] 300747 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Наша Думка (1920)/1921/15/Тры трубы залотыя…]] 8xae7pdpf9cb2vtlpgqgd1e8w3vx1xt 0 130419 300759 2026-10-16T14:15:13Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Гоман | безаўтара = | год = 1916—1918 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Гоман (1916)|Гоман (1916)}} {{АРЦ|[[Гоман (1916)/1916|1916]] • [[Гоман (1916)/1917|1917]] • [[Гоман (1916)/1918|1918]]}} Катэгорыя:Гоман (1916...» 300759 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гоман | безаўтара = | год = 1916—1918 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Гоман (1916)|Гоман (1916)}} {{АРЦ|[[Гоман (1916)/1916|1916]] • [[Гоман (1916)/1917|1917]] • [[Гоман (1916)/1918|1918]]}} [[Катэгорыя:Гоман (1916)]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] luc3c6oo6gctu50b2jcq0fasibopucp 0 130420 300761 2026-10-16T14:27:34Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Нашае Жыцьцё | безаўтара = | год = 1923 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Наша Будучына (1922)|Наша Будучына]] (1922—1923) | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наша Жыццё|Наша Жыцьцё}} * Нашае Жыцьцё. — 30 траўня 1923. — {{Ска...» 300761 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Нашае Жыцьцё | безаўтара = | год = 1923 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Наша Будучына (1922)|Наша Будучына]] (1922—1923) | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наша Жыццё|Наша Жыцьцё}} * Нашае Жыцьцё. — 30 траўня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/1|№1]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 1.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 30 траўня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/2|№2]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 2.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 2 чэрвеня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/3|№3]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 3.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 8 чэрвеня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/4|№4]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 4.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 15 чэрвеня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/5|№5]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 5.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 25 чэрвеня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/6|№6]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 6.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Творы 1923 года]] o04bwyh4winvfsa04fuzzo37yxt70jw 301012 300761 2026-10-17T08:50:14Z Gleb Leo 2440 301012 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Нашае Жыцьцё | безаўтара = | год = 1923 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Наша Будучына (1922)|Наша Будучына]] {{smaller|(1922—1923)}} | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наша Жыццё|Наша Жыцьцё}} * Нашае Жыцьцё. — 30 траўня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/1|№1]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 1.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 30 траўня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/2|№2]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 2.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 2 чэрвеня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/3|№3]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 3.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 8 чэрвеня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/4|№4]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 4.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 15 чэрвеня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/5|№5]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 5.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 25 чэрвеня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/6|№6]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 6.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Творы 1923 года]] iis03l05lqq222xxe62h25aiseld6fa 0 130421 300770 2026-10-16T14:40:09Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Наша Будучына | безаўтара = | год = 1922—1923 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Нашае Жыцьцё (1923)|Нашае Жыцьцё]] (1923) | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наша будучыня|Наша будучыня (газэта)}} == 1922 == * Наша Будучына....» 300770 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наша Будучына | безаўтара = | год = 1922—1923 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Нашае Жыцьцё (1923)|Нашае Жыцьцё]] (1923) | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наша будучыня|Наша будучыня (газэта)}} == 1922 == * Наша Будучына. — 8 сьнежня 1922. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1922/1|№1]]|Наша Будучына. 1922. № 1.pdf}} * Наша Будучына. — 16 сьнежня 1922. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1922/2|№2]]|Наша Будучына. 1922. № 2.pdf}} * Наша Будучына. — 25 сьнежня 1922. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1922/3|№3]]|Наша Будучына. 1922. № 3.pdf}} == 1923 == * Наша Будучына. — 6 студня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/1|№1]]|Наша Будучына. 1923. № 1.pdf}} * Наша Будучына. — 13 студня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/2|№2]]|Наша Будучына. 1923. № 2.pdf}} * Наша Будучына. — 20 студня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/3|№3]]|Наша Будучына. 1923. № 3.pdf}} * Наша Будучына. — 27 студня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/4|№4]]|Наша Будучына. 1923. № 4.pdf}} * Наша Будучына. — 3 лютня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/5|№5]]|Наша Будучына. 1923. № 5.pdf}} * Наша Будучына. — 14 лютага 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/6|№6]]|Наша Будучына. 1923. № 6.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Творы 1922 года]] [[Катэгорыя:Творы 1923 года]] mrg3bsrc5l5uefookesbe8kne8ge86c 301013 300770 2026-10-17T08:50:29Z Gleb Leo 2440 301013 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наша Будучына | безаўтара = | год = 1922—1923 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Нашае Жыцьцё (1923)|Нашае Жыцьцё]] {{smaller|(1923)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наша будучыня|Наша будучыня (газэта)}} == 1922 == * Наша Будучына. — 8 сьнежня 1922. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1922/1|№1]]|Наша Будучына. 1922. № 1.pdf}} * Наша Будучына. — 16 сьнежня 1922. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1922/2|№2]]|Наша Будучына. 1922. № 2.pdf}} * Наша Будучына. — 25 сьнежня 1922. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1922/3|№3]]|Наша Будучына. 1922. № 3.pdf}} == 1923 == * Наша Будучына. — 6 студня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/1|№1]]|Наша Будучына. 1923. № 1.pdf}} * Наша Будучына. — 13 студня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/2|№2]]|Наша Будучына. 1923. № 2.pdf}} * Наша Будучына. — 20 студня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/3|№3]]|Наша Будучына. 1923. № 3.pdf}} * Наша Будучына. — 27 студня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/4|№4]]|Наша Будучына. 1923. № 4.pdf}} * Наша Будучына. — 3 лютня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/5|№5]]|Наша Будучына. 1923. № 5.pdf}} * Наша Будучына. — 14 лютага 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/6|№6]]|Наша Будучына. 1923. № 6.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Творы 1922 года]] [[Катэгорыя:Творы 1923 года]] nxxnyb844kz8hk4qrghphliwjr40bzx 104 130422 300783 2026-10-16T14:58:24Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «платы ня получу, хуць дасць подъѣсць, пойду ще куды!» Цяперь, ёнъ якъ пришовъ, яна голову̀ отсѣкла и усторкнула на частоколину. {{Водступ|2|em}}Етый дурачокъ ждавъ, ждавъ — нема ни ’днаго̀: уже енъ и ня ѣвши помираець. Узявъ да й енъ пошовъ. Идзе́ць по лясу —...» 300783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>платы ня получу, хуць дасць подъѣсць, пойду ще куды!» Цяперь, ёнъ якъ пришовъ, яна голову̀ отсѣкла и усторкнула на частоколину. {{Водступ|2|em}}Етый дурачокъ ждавъ, ждавъ — нема ни ’днаго̀: уже енъ и ня ѣвши помираець. Узявъ да й енъ пошовъ. Идзе́ць по лясу — гориць боръ; кричиць на пни га́дына: эхъ ты, Иванъ дурень, порятуй іяне, я табѣ при злой годзини знадоблюся! Енъ приходзя къ ёй и кажа: я цябе боюся! А яна яму̀ ’тказуя: возьми шостъ и положъ на пень. Я обвярчуся на шостъ, и ты мяне вынесешъ. Енъ узявъ шостъ, положивъ на пень. Лна обвярцѣлась коло шоста, енъ яе узявъ и вынесъ и пусцивъ на волю. Тоды енъ узявъ и пошовъ дали. Приходзя къ рядѣ — ляжиць ракъ на берягу, и гукаець: Иванъ дурень, порятуй мяне: я табѣ при злой годзини знадоблюся! А енъ кажа: якъ мнѣ цябе рятуваць? — Укинь мяне у ряку! Укинувъ енъ рака у ряку, и пошовъ енъ опяць пуцёмъ. Другъ, напавъ енъ на собакъ табунъ: ррѣжуць большія собаки маленькаго щаночка. Етый щаночакъ говоря: эй, Иванъ дуракъ, порятуй мяне: я табѣ при злой годзини знадоблюся! Енъ узявъ хлудзину, разбивъ етыхъ собакъ и ’тобравъ етаго щанка отъ ихъ. Большія побѣгля сабѣ, а малый сабѣ. А енъ пошовъ своей дорогой опяць. {{Водступ|2|em}}Ишовъ, шовъ, и приходзиць къ етому самому къ дому. Ета старуха заглѣдзила и давай наймаць етаго Ивана дурачка пасцьвиць кобылицъ тыхъ. Опяць дае кобылицу самую перву и шессотъ дзенягъ, и наймаець на ’дны судки. И кажа яму̀: спасешъ моихъ кобылицъ — вотъ табѣ перва кобыла и шессотъ рублей дзенягъ; не спасешъ — голову отсяку и на частоколину усторкну! Етый Иванъ отвярнувся и начавъ плакаць силно. Откуль етый щанокъ выбягая къ яму̀ и кажа: Иванъ дуракъ, ня плачъ: я твойму горю помогу! Другъ, ета старуха уносиць яму̀ пиро̀ и стаканъ пива. Енъ узявъ да й выпивъ. И дала яму̀ пугу, а сама опяць пошла зь зялѣзнымъ дубцомъ у пуню, школиць опяць етыхъ своихъ дочо́къ. И приказуя имъ: лядзиця, послѣдній разъ хувайцеся по мохамъ, по болотамъ и по большимъ рѣкамъ! Погнавъ енъ кобылицъ на лугъ, яны ходзюць зьмиррно, такъ што одна на ’дну голову кладуць. А енъ на купини сѣвъ и заснувъ. Пррошнувсь енъ — нема ня ’дныѐ кобылицы. Енъ давай плакаць: што тутъ дзѣлаць — голова пропадзе? Откуль гадыня узялась и говоря: Иванъ дуракъ, дзяржи пугу у рукахъ крѣпко! Откуль ракъ кричиць зъ ряки: Иванъ дуракъ, хапайсь на первую кобылицу! Ета гадыня якъ пошла породъ етыхъ кобылицъ съ болота, то яна не дала имъ побыць повчаса. Побѣгли яны у ряку откуль етый ракъ узявся: не давъ имъ быць ни подъ берягомъ, ни напосярёдку — сущипавъ ихъ усихъ до косьци. Выхопилися яны на берягъ, енъ сычасъ и схапивъ перрвую кобылицу. Такъ узявъ ихъ жариць пугой по спѝни — рядомъ усихъ, пригнавъ ихъ усихъ, и заперъ ихъ у пуню. Самъ приходзя у домъ. Другъ, прибѣгая къ яму̀ щаночакъ етый опяць, и говоря цихо яму: лядзи, Иванъ дуракъ, не бяри самыя первыя кобылицы, а попроси у яѐ зьвергача̀, который закопанъ подъ яслями у гноѝ! {{Водступ|2|em}}Дала старуха яму̀ шессотъ рублей и дае самую первую кобылицу. А енъ кажа: ня треба мнѣ, старуха, самая первая кобылица, — мнѣ нейдзи зь ёй дзѣтда; а дай мнѣ того зьвергача, который подъ яслями у гной ляжиць! Яна и жалѣла, а по́томъ-тыки отдала. Енъ узявъ, у мѣхъ уклавъ етаго зьвергача, да й понесъ на плячахъ. Вынясъ<noinclude></noinclude> 7v9xy949qcotpni45lge1e0a7c88g4p 300784 300783 2026-10-16T14:58:59Z Gabix 3485 300784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>платы ня получу, хуць дасць подъѣсць, пойду ще куды!» Цяперь, ёнъ якъ пришовъ, яна голову̀ отсѣкла и усторкнула на частоколину. {{Водступ|2|em}}Етый дурачокъ ждавъ, ждавъ — нема ни ’днаго̀: уже енъ и ня ѣвши помираець. Узявъ да й енъ пошовъ. Идзе́ць по лясу — гориць боръ; кричиць на пни га́дына: эхъ ты, Иванъ дурень, порятуй іяне, я табѣ при злой годзини знадоблюся! Енъ приходзя къ ёй и кажа: я цябе боюся! А яна яму̀ ’тказуя: возьми шостъ и положъ на пень. Я обвярчуся на шостъ, и ты мяне вынесешъ. Енъ узявъ шостъ, положивъ на пень. Лна обвярцѣлась коло шоста, енъ яе узявъ и вынесъ и пусцивъ на волю. Тоды енъ узявъ и пошовъ дали. Приходзя къ рядѣ — ляжиць ракъ на берягу, и гукаець: Иванъ дурень, порятуй мяне: я табѣ при злой годзини знадоблюся! А енъ кажа: якъ мнѣ цябе рятуваць? — Укинь мяне у ряку! Укинувъ енъ рака у ряку, и пошовъ енъ опяць пуцёмъ. Другъ, напавъ енъ на собакъ табунъ: ррѣжуць большія собаки маленькаго щаночка. Етый щаночакъ говоря: эй, Иванъ дуракъ, порятуй мяне: я табѣ при злой годзини знадоблюся! Енъ узявъ хлудзину, разбивъ етыхъ собакъ и ’тобравъ етаго щанка отъ ихъ. Большія побѣгля сабѣ, а малый сабѣ. А енъ пошовъ своей дорогой опяць. {{Водступ|2|em}}Ишовъ, шовъ, и приходзиць къ етому самому къ дому. Ета старуха заглѣдзила и давай наймаць етаго Ивана дурачка пасцьвиць кобылицъ тыхъ. Опяць дае кобылицу самую перву и шессотъ дзенягъ, и наймаець на ’дны судки. И кажа яму̀: спасешъ моихъ кобылицъ — вотъ табѣ перва кобыла и шессотъ рублей дзенягъ; не спасешъ — голову отсяку и на частоколину усторкну! Етый Иванъ отвярнувся и начавъ плакаць силно. Откуль етый щанокъ выбягая къ яму̀ и кажа: Иванъ дуракъ, ня плачъ: я твойму горю помогу! Другъ, ета старуха уносиць яму̀ пиро̀ и стаканъ пива. Енъ узявъ да й выпивъ. И дала яму̀ пугу, а сама опяць пошла зь зялѣзнымъ дубцомъ у пуню, школиць опяць етыхъ своихъ дочо́къ. И приказуя имъ: лядзиця, послѣдній разъ хувайцеся по мохамъ, по болотамъ и по большимъ рѣкамъ! Погнавъ енъ кобылицъ на лугъ, яны ходзюць зьмиррно, такъ што одна на ’дну голову кладуць. А енъ на купини сѣвъ и заснувъ. Пррошнувсь енъ — нема ня ’дныѐ кобылицы. Енъ давай плакаць: што тутъ дзѣлаць — голова пропадзе? Откуль гадыня узялась и говоря: Иванъ дуракъ, дзяржи пугу у рукахъ крѣпко! Откуль ракъ кричиць зъ ряки: Иванъ дуракъ, хапайсь на первую кобылицу! Ета гадыня якъ пошла породъ етыхъ кобылицъ съ болота, то яна не дала имъ побыць повчаса. Побѣгли яны у ряку откуль етый ракъ узявся: не давъ имъ быць ни подъ берягомъ, ни напосярёдку — сущипавъ ихъ усихъ до косьци. Выхопилися яны на берягъ, енъ сычасъ и схапивъ перрвую кобылицу. Такъ узявъ ихъ жариць пугой по спѝни — рядомъ усихъ, пригнавъ ихъ усихъ, и заперъ ихъ у пуню. Самъ приходзя у домъ. Другъ, прибѣгая къ яму̀ щаночакъ етый опяць, и говоря цихо яму: лядзи, Иванъ дуракъ, не бяри самыя первыя кобылицы, а попроси у яѐ зьвергача̀, который закопанъ подъ яслями у гноѝ! {{Водступ|2|em}}Дала старуха яму̀ шессотъ рублей и дае самую первую кобылицу. А енъ кажа: ня треба мнѣ, старуха, самая первая кобылица, — мнѣ нейдзи зь ёй дзѣтца; а дай мнѣ того зьвергача, который подъ яслями у гной ляжиць! Яна и жалѣла, а по́томъ-тыки отдала. Енъ узявъ, у мѣхъ уклавъ етаго зьвергача, да й понесъ на плячахъ. Вынясъ<noinclude></noinclude> 7savsmze0i0ogcwbx6qkvqab9ijmtnq 0 130423 300793 2026-10-16T15:14:51Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Беларускае Жыцьцё | безаўтара = | год = 1919—1920 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускае жыццё (часопіс)|Беларускае жыцьцё (1919)}} == 1919 == * Biełaruskaje Žyćcio. — 5 čerwienia 1919. — {{Скан|[...» 300793 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларускае Жыцьцё | безаўтара = | год = 1919—1920 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускае жыццё (часопіс)|Беларускае жыцьцё (1919)}} == 1919 == * Biełaruskaje Žyćcio. — 5 čerwienia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 1.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 29 čerwienia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 2.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 6 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/3|№3]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 3.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 10 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 4.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 14 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/5|№5]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 5.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 18 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/6|№6]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 6.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 23 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7|№7]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 7.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 30 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 8.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 4 žniŭnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/9|№9]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 9.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 15 žniŭnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/10|№10]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 10.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 31 žniŭnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 11.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 7 верасьня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/12|№12]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 12.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 14 верасьня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/13|№13]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 13.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 21 верасьня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 14.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 29 верасьня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/15|№15]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 15.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 6 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/16|№16]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 16.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 13 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/17|№17]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 17.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 21 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/18|№18]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 18.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 1 лістапада 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 19.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 7 лістапада 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/20|№20]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 20.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 25 лістапада 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/21|№21]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 21.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 12 сьнежня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 22.pdf}} == 1920 == * Беларускае Жыцьцё. — 12 студня 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/1|№1 (23)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 1.pdf}} * ? * Беларускае Жыцьцё. — 9 лютага 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/3|№3 (25)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 3.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 16 лютага 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/4|№4 (26)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 4.pdf}} * ? * Беларускае Жыцьцё. — 11 сакавіка 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/6|№6 (28)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 6.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 18 сакавіка 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/7|№7 (29)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Беларускае Жыцьцё (1919)|*]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] 1jmy98jnx477bmur277s2tgs2unz2d2 300945 300793 2026-10-16T20:14:29Z Gleb Leo 2440 300945 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларускае Жыцьцё | безаўтара = | год = 1919—1920 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускае жыццё (часопіс)|Беларускае жыцьцё (1919)}} == 1919 == * Biełaruskaje Žyćcio. — 5 čerwienia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 1.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 29 čerwienia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 2.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 6 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/3|№3]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 3.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 10 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 4.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 14 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/5|№5]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 5.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 18 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/6|№6]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 6.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 23 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7|№7]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 7.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 30 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 8.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 4 žniŭnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/9|№9]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 9.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 15 žniŭnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/10|№10]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 10.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 31 žniŭnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 11.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 7 верасьня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/12|№12]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 12.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 14 верасьня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/13|№13]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 13.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 21 верасьня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 14.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 29 верасьня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/15|№15]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 15.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 6 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/16|№16]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 16.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 13 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/17|№17]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 17.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 21 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/18|№18]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 18.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 1 лістапада 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 19.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 7 лістапада 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/20|№20]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 20.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 25 лістапада 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/21|№21]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 21.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 12 сьнежня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 22.pdf}} == 1920 == * Беларускае Жыцьцё. — 12 студня 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/1|№1 (23)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 1.pdf}} * ? * Беларускае Жыцьцё. — 9 лютага 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/3|№3 (25)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 3.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 16 лютага 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/4|№4 (26)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 4.pdf}} * ? * Беларускае Жыцьцё. — 11 сакавіка 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/6|№6 (28)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 6.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 18 сакавіка 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/7|№7 (29)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Беларускае Жыцьцё (1919)|*]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] pka6h3r8jt44b2i6npysv1bpiw1uxex 300990 300945 2026-10-17T08:10:07Z Gleb Leo 2440 300990 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларускае Жыцьцё | безаўтара = | год = 1919—1920 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускае жыццё (часопіс)|Беларускае жыцьцё (1919)}} == 1919 == * Biełaruskaje Žyćcio. — 5 čerwienia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/1|№1]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 1.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 29 čerwienia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 2.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 6 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/3|№3]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 3.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 10 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/4|№4]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 4.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 14 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/5|№5]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 5.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 18 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/6|№6]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 6.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 23 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/7|№7]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 7.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 30 lipnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8|№8]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 8.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 4 žniŭnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/9|№9]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 9.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 15 žniŭnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/10|№10]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 10.pdf}} * Biełaruskaje Žyćcio. — 31 žniŭnia 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/11|№11]]|Biełaruskaje Žyćcio. 1919. № 11.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 7 верасьня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/12|№12]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 12.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 14 верасьня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/13|№13]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 13.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 21 верасьня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14|№14]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 14.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 29 верасьня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/15|№15]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 15.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 6 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/16|№16]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 16.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 13 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/17|№17]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 17.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 21 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/18|№18]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 18.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 1 лістапада 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/19|№19]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 19.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 7 лістапада 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/20|№20]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 20.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 25 лістапада 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/21|№21]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 21.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 12 сьнежня 1919. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]|Беларускае Жыцьцё. 1919. № 22.pdf}} == 1920 == * Беларускае Жыцьцё. — 12 студня 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/1|№1 (23)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 1.pdf}} * ? * Беларускае Жыцьцё. — 9 лютага 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/3|№3 (25)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 3.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 16 лютага 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/4|№4 (26)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 4.pdf}} * ? * Беларускае Жыцьцё. — 11 сакавіка 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/6|№6 (28)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 6.pdf}} * Беларускае Жыцьцё. — 18 сакавіка 1920. — {{Скан|[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/7|№7 (29)]]|Беларускае Жыцьцё. 1920. № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Беларускае Жыцьцё (1919)|*]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] ofaqdk8v463o8prl8bd1ocba2rm4g1q 0 130424 300881 2026-10-16T19:56:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/3/Я кахаў…]] у [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/3/Я кахаў…]] па-над перасылкаю 300881 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1920/3/Я кахаў…]] jqromtxvorgklb7jfs0g8d3gg7wy4wm 0 130425 300938 2026-10-16T20:13:45Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/10/Žniwa]] у [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/10/Žniwa]] па-над перасылкаю 300938 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/10/Žniwa]] 1oootvcwx2d63sa3gi8klelem40ac07 0 130426 300940 2026-10-16T20:13:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/14/Мой родны край!..]] у [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14/Мой родны край!..]] 300940 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/14/Мой родны край!..]] 9tf2ebumooawgc61mb0ndt8ak7fagvn 0 130427 300942 2026-10-16T20:13:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/8/Jak ja pamru…]] у [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8/Jak ja pamru…]] 300942 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8/Jak ja pamru…]] 4hlqlk9bukhypk0p511yj1v0k4jkqy6 0 130428 300944 2026-10-16T20:14:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/8/U daždžliwy čas]] у [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8/U daždžliwy čas]] 300944 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/8/U daždžliwy čas]] opccdgnvj71chgmznernaf3n3p7ugfn 0 130429 300985 2026-10-17T08:08:27Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Hramadzianin | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Грамадзянін (1919)|Грамадзянін (1919)}} * ? * Грамадзянін. — 17 студня 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/2|№2]]|Грамадзянін (1919)....» 300985 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Hramadzianin | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Грамадзянін (1919)|Грамадзянін (1919)}} * ? * Грамадзянін. — 17 студня 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/2|№2]]|Грамадзянін (1919). № 2.pdf}} * Грамадзянін. — 20 студня 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/3|№3]]|Грамадзянін (1919). № 3.pdf}} * Грамадзянін. — 24 студня 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/4|№4]]|Грамадзянін (1919). № 4.pdf}} * Hramadzianin. — 31 studnia 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/5|№5]]|Hramadzianin (1919). № 5.pdf}} * Hramadzianin. — 3 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/6|№6]]|Hramadzianin (1919). № 6.pdf}} * Hramadzianin. — 7 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/7|№7]]|Hramadzianin (1919). № 7.pdf}} * Hramadzianin. — 10 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/8|№8]]|Hramadzianin (1919). № 8.pdf}} * Hramadzianin. — 15 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/9|№9]]|Hramadzianin (1919). № 9.pdf}} * Hramadzianin. — 18 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/10|№10]]|Hramadzianin (1919). № 10.pdf}} * ? * Hramadzianin. — 27 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/12|№12]]|Hramadzianin (1919). № 12.pdf}} * Hramadzianin. — 28 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/13|№13]]|Hramadzianin (1919). № 13.pdf}} * ? * ? * Hramadzianin. — 11 Sakawika 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/16|№16]]|Hramadzianin (1919). № 16.pdf}} * Hramadzianin. — 14 Sakawika 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/17|№17]]|Hramadzianin (1919). № 17.pdf}} * Hramadzianin. — 18 Sakawika 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/18|№18]]|Hramadzianin (1919). № 18.pdf}} * Hramadzianin. — 21 Sakawika 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/19|№19]]|Hramadzianin (1919). № 19.pdf}} * Hramadzianin. — 25 Sakawika 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/20|№20]]|Hramadzianin (1919). № 20.pdf}} * Hramadzianin. — 29 Sakawika 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/21|№21]]|Hramadzianin (1919). № 21.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] pud27792fzoaayeboubfd4f66qkb7ji 0 130430 300989 2026-10-17T08:09:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Грамадзянін (1919)/18/Ustawaj!]] у [[Hramadzianin (1919)/18/Ustawaj!]] 300989 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Hramadzianin (1919)/18/Ustawaj!]] pec5j8v6izyidj7rtgzdcrt95xnwmmt 0 130431 301006 2026-10-17T08:37:02Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Беларускія Ведамасьці | безаўтара = | год = 1921—1922 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускія ведамасці (газета)|Беларускія ведамасці (газэта)}} == 1921 == * Беларускія Ведамас...» 301006 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларускія Ведамасьці | безаўтара = | год = 1921—1922 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускія ведамасці (газета)|Беларускія ведамасці (газэта)}} == 1921 == * Беларускія Ведамасьці. — 14 верасьня (1 сенцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/1|№1]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 1.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 19 верасьня (6 сенцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/2|№2]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 2.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 26 верасьня (13 сенцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/3|№3]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 3.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 3 кастрычніка (20 сенцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/4|№4]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 4.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 10 кастрычніка (27 сенцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/5|№5]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 5.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 17 кастрычніка (4 акцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/6|№6]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 6.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 24 кастрычніка (11 акцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/7|№7]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 7.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 31 кастрычніка (18 акцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/8|№8]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 8.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 7 лістапада (25 акцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/9|№9]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 9.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 14 лістапада (1 наябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/10|№10]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 10.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 25 лютапала (12 наябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/11|№11]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 11.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 9 сьнежня (26 наябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/12-13|№12-13]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 12-13.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 14 сьнежня (1 дзекабра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/14|№14]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 14.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 20 сьнежня (7 дзекабра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/15|№15]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 15.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 25 сьнежня (12 дзекабра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/16|№16]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 16.pdf}} == 1922 == * Беларускія Ведамасьці. — 1 студня 1922 (19 дзекабра 1921). — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1922/1|№1]]|Беларускія Ведамасьці. 1922. № 1.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 9 студня 1922 (29 дзекабра 1921). — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1922/2|№2]]|Беларускія Ведамасьці. 1922. № 2.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 15 студня 1922 (2 январа 1922). — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1922/2|№2]]|Беларускія Ведамасьці. 1922. № 2.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] [[Катэгорыя:Творы 1922 года]] s9qbam4q7nu8jywt5gn0qlr2c0npale 0 130432 301008 2026-10-17T08:39:22Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускія ведамасьці (1921)/1921/3/Аб «Нашай Долі»]] у [[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/3/Аб «Нашай Долі»]] 301008 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/3/Аб «Нашай Долі»]] o4q9urtvmbftmyelw2391ux9n58fahk 0 130433 301025 2026-10-17T08:54:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларусь (газета, Мінск)/1919/9/Ваяцкі гымн]] у [[Беларусь (1919, Мінск)/1919/9/Ваяцкі гымн]] 301025 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларусь (1919, Мінск)/1919/9/Ваяцкі гымн]] dz76fsxuqc3n8hiy7y06chbybucyuko 0 130434 301033 2026-10-17T09:15:49Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Звон | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]] {{smaller|(1919—1920)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Звон (газета)|Звон (газэта)}} * Звон. — 25 жніўня 1919. — {{Скан|Звон (191...» 301033 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Звон | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]] {{smaller|(1919—1920)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Звон (газета)|Звон (газэта)}} * Звон. — 25 жніўня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/1|№1]]|Звон (1919). № 1.pdf}} * Звон. — 27 жніўня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/2|№2]]|Звон (1919). № 1.pdf}} * Звон. — 29 жніўня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/3|№3]]|Звон (1919). № 1.pdf}} * Звон. — 1 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/4|№4]]|Звон (1919). № 4.pdf}} * Звон. — 3 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/5|№5]]|Звон (1919). № 1.pdf}} * Звон. — 5 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/6|№6]]|Звон (1919). № 1.pdf}} * Звон. — 8 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/7|№7]]|Звон (1919). № 7.pdf}} * Звон. — 10 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/8|№8]]|Звон (1919). № 8.pdf}} * Звон. — 12 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/9|№9]]|Звон (1919). № 9.pdf}} * Звон. — 15 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/10|№10]]|Звон (1919). № 10.pdf}} * Звон. — 17 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/11|№11]]|Звон (1919). № 11.pdf}} * Звон. — 19 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/12|№12]]|Звон (1919). № 12.pdf}} * Звон. — 22 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/13|№13]]|Звон (1919). № 13.pdf}} * Звон. — 24 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/14|№14]]|Звон (1919). № 14.pdf}} * Звон. — 26 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/15|№15]]|Звон (1919). № 15.pdf}} * Звон. — 29 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/16|№16]]|Звон (1919). № 16.pdf}} * Звон. — 1 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/17|№17]]|Звон (1919). № 17.pdf}} * Звон. — 3 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/18|№18]]|Звон (1919). № 18.pdf}} * Звон. — 6 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/19|№19]]|Звон (1919). № 19.pdf}} * Звон. — 8 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/20|№20]]|Звон (1919). № 20.pdf}} * Звон. — 8 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/21|№21]]|Звон (1919). № 21.pdf}} [[Катэгорыя:Звон|*]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] tsg2ol8fi4dod2vaxflyfyzxg9jmb2j 301035 301033 2026-10-17T09:16:11Z Gleb Leo 2440 301035 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Звон | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Беларусь (1919, Мінск)|Беларусь]] {{smaller|(1919—1920)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Звон (газета)|Звон (газэта)}} * Звон. — 25 жніўня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/1|№1]]|Звон (1919). № 1.pdf}} * Звон. — 27 жніўня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/2|№2]]|Звон (1919). № 1.pdf}} * Звон. — 29 жніўня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/3|№3]]|Звон (1919). № 1.pdf}} * Звон. — 1 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/4|№4]]|Звон (1919). № 4.pdf}} * Звон. — 3 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/5|№5]]|Звон (1919). № 1.pdf}} * Звон. — 5 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/6|№6]]|Звон (1919). № 1.pdf}} * Звон. — 8 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/7|№7]]|Звон (1919). № 7.pdf}} * Звон. — 10 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/8|№8]]|Звон (1919). № 8.pdf}} * Звон. — 12 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/9|№9]]|Звон (1919). № 9.pdf}} * Звон. — 15 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/10|№10]]|Звон (1919). № 10.pdf}} * Звон. — 17 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/11|№11]]|Звон (1919). № 11.pdf}} * Звон. — 19 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/12|№12]]|Звон (1919). № 12.pdf}} * Звон. — 22 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/13|№13]]|Звон (1919). № 13.pdf}} * Звон. — 24 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/14|№14]]|Звон (1919). № 14.pdf}} * Звон. — 26 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/15|№15]]|Звон (1919). № 15.pdf}} * Звон. — 29 верасьня 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/16|№16]]|Звон (1919). № 16.pdf}} * Звон. — 1 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/17|№17]]|Звон (1919). № 17.pdf}} * Звон. — 3 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/18|№18]]|Звон (1919). № 18.pdf}} * Звон. — 6 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/19|№19]]|Звон (1919). № 19.pdf}} * Звон. — 8 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/20|№20]]|Звон (1919). № 20.pdf}} * Звон. — 8 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Звон (1919)/21|№21]]|Звон (1919). № 21.pdf}} [[Катэгорыя:Звон (газета)|*]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] 64qf8ko3x475s6ujkgglkfyc7gq9qla 0 130435 301041 2026-10-17T09:18:39Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Звон (газета)/1919/11/Паўстань…]] у [[Звон (1919)/11/Паўстань…]] 301041 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Звон (1919)/11/Паўстань…]] qgudkxanbthzpcf50dm7dn3fz25zvmi 0 130436 301046 2026-10-17T09:19:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Звон (газета)/1919/9/Беларускіе сыны]] у [[Звон (1919)/9/Беларускіе сыны]] 301046 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Звон (1919)/9/Беларускіе сыны]] 0lmfehj6wo2vtety3jpgck81cr5scnl 0 130437 301051 2026-10-17T09:20:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Звон (газета)/2/Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?]] у [[Звон (1919)/2/Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?]] 301051 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Звон (1919)/2/Чаму мы пішам Менск, а ня Мінск?]] gkkck5mkfrmujyckm5wa5ahwqrxq28s 0 130438 301064 2026-10-17T09:25:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[З павяўшай славы (1919)]] у [[Звон (1919)/10/З павяўшай славы]] 301064 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Звон (1919)/10/З павяўшай славы]] n435ti28immml5vldi8j8o8nbyktb2d 0 130439 301070 2026-10-17T09:32:48Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Рунь | безаўтара = | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Рунь (часопіс)|Рунь (1920)}} * Рунь. — 2 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/1|№1]]|Рунь (1920). № 1.pdf}} * Рунь. — 9 мая 1920. — {{Скан|Ру...» 301070 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Рунь | безаўтара = | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Рунь (часопіс)|Рунь (1920)}} * Рунь. — 2 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/1|№1]]|Рунь (1920). № 1.pdf}} * Рунь. — 9 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/2|№2]]|Рунь (1920). № 2.pdf}} * Рунь. — 16 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/3|№3]]|Рунь (1920). № 3.pdf}} * Рунь. — 23 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/4|№4]]|Рунь (1920). № 4.pdf}} * Рунь. — 6 чэрвеня 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/5-6|№5-6]]|Рунь (1920). № 5-6.pdf}} * ? * Рунь. — 4 ліпня 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/9-10|№9-10]]|Рунь (1920). № 9-10.pdf}} [[Катэгорыя:Рунь (часопіс)|*]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] lpil56zznax3m653pfpzej0ifey45lm 301071 301070 2026-10-17T09:33:28Z Gleb Leo 2440 301071 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Рунь | безаўтара = | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Рунь (часопіс)|Рунь (1920)}} * Рунь. — 2 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/1|№1]]|Рунь (1920). № 1.pdf}} * Рунь. — 9 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/2|№2]]|Рунь (1920). № 2.pdf}} * Рунь. — 16 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/3|№3]]|Рунь (1920). № 3.pdf}} * Рунь. — 23 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/4|№4]]|Рунь (1920). № 4.pdf}} * Рунь. — 6 чэрвеня 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/5-6|№5-6]]|Рунь (1920). № 5-6.pdf}} * ? * Рунь. — 4 ліпня 1920. — {{Скан|[[Рунь (1919)/9-10|№9-10]]|Рунь (1920). № 9-10.pdf}} [[Катэгорыя:Рунь (часопіс)|*]] [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] fkg2o607gybupbu3p1oosjvgtr6wcgk 301105 301071 2026-10-17T10:09:47Z Gleb Leo 2440 301105 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Рунь | безаўтара = | год = 1920 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Рунь (часопіс)|Рунь (1920)}} * Рунь. — 2 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1920)/1|№1]]|Рунь (1920). № 1.pdf}} * Рунь. — 9 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1920)/2|№2]]|Рунь (1920). № 2.pdf}} * Рунь. — 16 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1920)/3|№3]]|Рунь (1920). № 3.pdf}} * Рунь. — 23 мая 1920. — {{Скан|[[Рунь (1920)/4|№4]]|Рунь (1920). № 4.pdf}} * Рунь. — 6 чэрвеня 1920. — {{Скан|[[Рунь (1920)/5-6|№5-6]]|Рунь (1920). № 5-6.pdf}} * ? * Рунь. — 4 ліпня 1920. — {{Скан|[[Рунь (1920)/9-10|№9-10]]|Рунь (1920). № 9-10.pdf}} [[Катэгорыя:Рунь (часопіс)|*]] [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] 6afqhem404cbpz7f6jzg71jl8f3xs7l 0 130440 301085 2026-10-17T09:50:46Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Часопісь | безаўтара = | год = 1919—1920 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Часопісь|Часопісь Міністэрства Беларускіх Справаў}} == 1919 == * Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў...» 301085 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Часопісь | безаўтара = | год = 1919—1920 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Часопісь|Часопісь Міністэрства Беларускіх Справаў}} == 1919 == * Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў. — Верасень 1919. — {{Скан|[[Часопісь (1919)/1|№1]]|Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў (1919). № 1.pdf}} * Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў. — Кастрычнік 1919. — {{Скан|[[Часопісь (1919)/2|№2]]|Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў (1919). № 2.pdf}} * Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў. — Лістапад—сьнежань 1919. — {{Скан|[[Часопісь (1919)/3-4|№3-4]]|Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў (1919). № 3-4.pdf}} == 1920 == * Часопісь. — Студзень 1920. — {{Скан|[[Часопісь (1919)/1920/1|№1]]|Часопісь (1920). № 1 (5).pdf}} * Часопісь. — Люты 1920. — {{Скан|[[Часопісь (1919)/1920/2|№2]]|Часопісь (1920). № 2 (6).pdf}} [[Катэгорыя:Часопісы]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] 8kazc9tj3cdlowyt2gopcwbo3dg710a 0 130441 301088 2026-10-17T09:51:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Часопісь (1920)/1920/1/Вялікі патрыот-Васіль Цяпінскі]] у [[Часопісь (1919)/1920/1/Вялікі патрыот-Васіль Цяпінскі]] 301088 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Часопісь (1919)/1920/1/Вялікі патрыот-Васіль Цяпінскі]] 4m3enyiae52e2pqrrj2v52m0p8kxqd0 0 130442 301093 2026-10-17T09:56:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Незалежная Беларусь]] у [[Незалежная Беларусь (Луцкевіч)]] 301093 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Незалежная Беларусь (Луцкевіч)]] 5d1xm6np3ebzvjvnxq03y1tpzq80xaf 301096 301093 2026-10-17T09:58:16Z Gleb Leo 2440 Выдалена перасылка на [[Незалежная Беларусь (Луцкевіч)]] 301096 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Незалежная Беларусь (Луцкевіч)|Незалежная Беларусь]] (1918) — публіцыстычны артыкул [[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]]. * [[Незалежная Беларусь (1919)|Незалежная Беларусь]] (1919) — грамадзка-палітычная і літаратурная газэта. == Гл. таксама == * [[Вольная Беларусь]] * [[Маладая Беларусь]] kkznjtiy026htf443otbsrijy5jmwic 0 130443 301108 2026-10-17T10:13:14Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Незалежная Беларусь | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Незалежная Беларусь|Незалежная Беларусь}} * Незалежная Беларусь. — 3 верэсьня 1919. — {{Скан|Не...» 301108 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Незалежная Беларусь | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Незалежная Беларусь|Незалежная Беларусь}} * Незалежная Беларусь. — 3 верэсьня 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/1|№1]]|Незалежная Беларусь (1919). № 1.pdf}} * ? * ? * ? * Незалежная Беларусь. — 17 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/4|№4]]|Незалежная Беларусь (1919). № 4.pdf}} * ? * ? * Незалежная Беларусь. — 24 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/7|№7]]|Незалежная Беларусь (1919). № 7.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 24 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/8|№8]]|Незалежная Беларусь (1919). № 8.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 29 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/9|№9]]|Незалежная Беларусь (1919). № 9.pdf}} * ? * ? * Незалежная Беларусь. — 5 лістапада 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/12|№12]]|Незалежная Беларусь (1919). № 12.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 7 лістапада 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/13|№13]]|Незалежная Беларусь (1919). № 13.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 10 лістапада 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/14|№14]]|Незалежная Беларусь (1919). № 14.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] mg13bqgz7wprc2lqi7v7sduowd0lkme 301109 301108 2026-10-17T10:14:45Z Gleb Leo 2440 301109 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Незалежная Беларусь | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Незалежная Беларусь|Незалежная Беларусь}} * Незалежная Беларусь. — 3 верэсьня 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/1|№1]]|Незалежная Беларусь (1919). № 1.pdf}} * ? * ? * ? * Незалежная Беларусь. — 17 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/4|№4]]|Незалежная Беларусь (1919). № 4.pdf}} * ? * ? * Незалежная Беларусь. — 24 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/7|№7]]|Незалежная Беларусь (1919). № 7.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 24 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/8|№8]]|Незалежная Беларусь (1919). № 8.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 29 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/9|№9]]|Незалежная Беларусь (1919). № 9.pdf}} * ? * ? * Незалежная Беларусь. — 5 лістапада 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/12|№12]]|Незалежная Беларусь (1919). № 12.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 7 лістапада 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/13|№13]]|Незалежная Беларусь (1919). № 13.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 10 лістапада 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/14|№14]]|Незалежная Беларусь (1919). № 14.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] fm7547hnnm6azi8uqaubagbpkntewty 301123 301109 2026-10-17T10:39:52Z Gleb Leo 2440 301123 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Незалежная Беларусь | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Незалежная Беларусь|Незалежная Беларусь}} * Незалежная Беларусь. — 3 верэсьня 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/1|№1]]|Незалежная Беларусь (1919). № 1.pdf}} * ? * ? * ? * Незалежная Беларусь. — 17 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/4|№4]]|Незалежная Беларусь (1919). № 4.pdf}} * ? * ? * Незалежная Беларусь. — 24 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/7|№7]]|Незалежная Беларусь (1919). № 7.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 24 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/8|№8]]|Незалежная Беларусь (1919). № 8.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 29 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/9|№9]]|Незалежная Беларусь (1919). № 9.pdf}} * ? * ? * Незалежная Беларусь. — 5 лістапада 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/12|№12]]|Незалежная Беларусь (1919). № 12.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 7 лістапада 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/13|№13]]|Незалежная Беларусь (1919). № 13.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 10 лістапада 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/14|№14]]|Незалежная Беларусь (1919). № 14.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] mknsxuu4o5cz3nyrnfl7du0cxk3anul 301126 301123 2026-10-17T10:54:36Z Gleb Leo 2440 301126 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Незалежная Беларусь | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Незалежная Беларусь|Незалежная Беларусь}} * Незалежная Беларусь. — 3 верэсьня 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/1|№1]]|Незалежная Беларусь (1919). № 1.pdf}} * ? * ? * ? * Незалежная Беларусь. — 17 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/4|№4]]|Незалежная Беларусь (1919). № 4.pdf}} * ? * ? * Незалежная Беларусь. — 24 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/7|№7]]|Незалежная Беларусь (1919). № 7.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 24 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/8|№8]]|Незалежная Беларусь (1919). № 8.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 29 кастрычніка 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/9|№9]]|Незалежная Беларусь (1919). № 9.pdf}} * ? * ? * Незалежная Беларусь. — 5 лістапада 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/12|№12]]|Незалежная Беларусь (1919). № 12.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 7 лістапада 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/13|№13]]|Незалежная Беларусь (1919). № 13.pdf}} * Незалежная Беларусь. — 10 лістапада 1919. — {{Скан|[[Незалежная Беларусь (1919)/14|№14]]|Незалежная Беларусь (1919). № 14.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] cg3jjrsl11gclzdzd70hw26r50v0p9o 14 130444 301124 2026-10-17T10:44:43Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Газеты Вільні|Віленскія газэты}} [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты паводле гарадоў|Вільня]]» 301124 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Газеты Вільні|Віленскія газэты}} [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты паводле гарадоў|Вільня]] ts82uoqkp26hlvmkzkhsl6rrl7qyq68 301125 301124 2026-10-17T10:45:02Z Gleb Leo 2440 301125 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты Вільні|Катэгорыя:Віленскія газэты}} [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты паводле гарадоў|Вільня]] teu08hl6d2fanny17nwj1shja2q3rjk 301153 301125 2026-10-17T11:34:00Z Gleb Leo 2440 301153 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты паводле гарадоў|Вільня]] cawcq8dnzn09hurop11fs25yscd8gpt 14 130445 301127 2026-10-17T10:59:51Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)|Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)}} [[Катэгорыя:Польская Рэспубліка (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Польская Рэспубліка (1918—1939)]]» 301127 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)|Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)}} [[Катэгорыя:Польская Рэспубліка (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Польская Рэспубліка (1918—1939)]] 2rmmsbs60lvgrlotsicu1noxfar8y1m 301132 301127 2026-10-17T11:05:59Z Gleb Leo 2440 301132 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)|Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Польская Рэспубліка (1918—1939)]] 80qt1ypfyi6jzjqelpl6uyhin0oyqzk 301141 301132 2026-10-17T11:14:03Z Gleb Leo 2440 301141 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)|Катэгорыя:Газэты Польскай Рэспублікі (1918—1939)}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Польская Рэспубліка (1918—1939)]] 2isgzfkop1x3nl4syb63y4gwyq0q9g8 14 130446 301128 2026-10-17T11:02:16Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты Вільні|Катэгорыя:Віленскія газэты}} [[Катэгорыя:Газеты|*]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін]]» 301128 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты Вільні|Катэгорыя:Віленскія газэты}} [[Катэгорыя:Газеты|*]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін]] hqgeq34dcvbcmze909yorc58djn5xht 301129 301128 2026-10-17T11:03:06Z Gleb Leo 2440 301129 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты паводле краін|Катэгорыя:Газэты паводле краінаў}} [[Катэгорыя:Газеты|*]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін]] o4nci09bzjbcv8ql0m7w7w5xe2p2zc0 301131 301129 2026-10-17T11:05:36Z Gleb Leo 2440 301131 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты паводле краін|Катэгорыя:Газэты паводле краінаў}} [[Катэгорыя:Газеты|*]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|*]] bridv2gnym0lur91h9tk2pea13kctab 301161 301131 2026-10-17T11:39:41Z Gleb Leo 2440 301161 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты паводле краін|Катэгорыя:Газэты паводле краінаў}} [[Катэгорыя:Газеты|*]] [[Катэгорыя:Газеты паводле месца выдання|*]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|*]] ey93uk37lvdi7y436zne2k8ozofq1pl 301162 301161 2026-10-17T11:39:56Z Gleb Leo 2440 301162 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты паводле краін|Катэгорыя:Газэты паводле краінаў}} [[Катэгорыя:Газеты|*]] [[Катэгорыя:Газеты паводле месца выдання|Краіна]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|*]] m8rulmamq5z4vqxtgvrl45qlz5kfpeh 14 130447 301130 2026-10-17T11:04:37Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|Катэгорыя:Пэрыядычныя выданьні паводле краінаў}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні|*]] [[Катэгорыя:Катэгорыі паводле краін]]» 301130 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|Катэгорыя:Пэрыядычныя выданьні паводле краінаў}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні|*]] [[Катэгорыя:Катэгорыі паводле краін]] ep7krxhls7mtjguo02jf7eb8qnyyo4g 14 130448 301134 2026-10-17T11:07:47Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)|Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Польская Рэспубліка (1918—1939)]]» 301134 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)|Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Польская Рэспубліка (1918—1939)]] 6f6f3jh8o0e01kspxzktu8innalgsu7 14 130449 301135 2026-10-17T11:09:31Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Катэгорыя:Часопісы паводле краінаў}} [[Катэгорыя:Часопісы|*]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|*]]» 301135 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Катэгорыя:Часопісы паводле краінаў}} [[Катэгорыя:Часопісы|*]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|*]] 34574cvxk0wt9kj7ygy60738eue5pny 14 130450 301136 2026-10-17T11:10:45Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Перыядычныя выданні Польскай Рэспублікі (1918—1939)|Катэгорыя:Пэрыядычныя выданьні Польскай Рэспублікі (1918—1939)}} [[Катэгорыя:Польская Рэспубліка (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|Польская Рэспубліка (1918—1939)]]» 301136 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Перыядычныя выданні Польскай Рэспублікі (1918—1939)|Катэгорыя:Пэрыядычныя выданьні Польскай Рэспублікі (1918—1939)}} [[Катэгорыя:Польская Рэспубліка (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|Польская Рэспубліка (1918—1939)]] k9yi549ic8s50nbros3ikkv2415p5e9 14 130451 301140 2026-10-17T11:13:50Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты Расійскай імперыі|Катэгорыя:Газэты Расійскай імперыі}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Расійская імперыя]]» 301140 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты Расійскай імперыі|Катэгорыя:Газэты Расійскай імперыі}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Расійская імперыя]] hvh4tsuiwbxll6zhwy8biy05o08suaf 14 130452 301142 2026-10-17T11:23:29Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Часопісы Вільні|Катэгорыя:Віленскія часопісы}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле гарадоў|Вільня]]» 301142 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Часопісы Вільні|Катэгорыя:Віленскія часопісы}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле гарадоў|Вільня]] bno7y3pzdt19bciyky9didvis6hirsr 301152 301142 2026-10-17T11:33:11Z Gleb Leo 2440 301152 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Часопісы Вільні|Катэгорыя:Віленскія часопісы}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле гарадоў|Вільня]] jahckjnrepye0yc5we0yiopxcff7w9t 301154 301152 2026-10-17T11:34:14Z Gleb Leo 2440 301154 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле гарадоў|Вільня]] o2t4m5amp064rhndzpntsxummtgod5z 14 130453 301143 2026-10-17T11:24:45Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты паводле гарадоў|Катэгорыя:Газэты паводле гарадоў}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў|Вільня]]» 301143 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты паводле гарадоў|Катэгорыя:Газэты паводле гарадоў}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў|Вільня]] o0ca44w9hkr9ejcuw44py5eu8h9ftsb 301144 301143 2026-10-17T11:26:24Z Gleb Leo 2440 301144 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты паводле гарадоў|Катэгорыя:Газэты паводле гарадоў}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Газеты паводле месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў]] enz4d9yt4htoiyjle9f1pelawu12n3g 301146 301144 2026-10-17T11:27:29Z Gleb Leo 2440 301146 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Газеты паводле гарадоў|Катэгорыя:Газэты паводле гарадоў}} [[Катэгорыя:Газеты паводле месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў]] 6txmcqezhqwdsr6214w4kk78umjnmqn 301160 301146 2026-10-17T11:38:33Z Gleb Leo 2440 301160 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Газеты паводле месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў|*]] m4grc383opbqyimibh5crc4kox90h1f 301163 301160 2026-10-17T11:40:09Z Gleb Leo 2440 301163 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Газеты паводле месца выдання|Горад]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў|*]] 2ci2ifmxms7ice8at7cl6xyccyt1lou 14 130454 301145 2026-10-17T11:27:23Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Часопісы паводле гарадоў|Катэгорыя:Часопісы паводле гарадоў}} [[Катэгорыя:Часопісы паводле месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў]]» 301145 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Часопісы паводле гарадоў|Катэгорыя:Часопісы паводле гарадоў}} [[Катэгорыя:Часопісы паводле месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў]] c4jmhc0fo8bm6zfxgxixpbv40l4jnlu 301151 301145 2026-10-17T11:33:01Z Gleb Leo 2440 301151 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Часопісы паводле месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў]] hgc871h3vh26we6sk0b2mr6hco7tyg9 301165 301151 2026-10-17T11:42:34Z Gleb Leo 2440 301165 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Часопісы паводле месца выдання|*]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў|*]] 6sx97aiq5yg8cvup81qmern08156jq3 14 130455 301147 2026-10-17T11:29:09Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Катэгорыя:Газэты паводле геаграфічнага разьмяшчэньня|Катэгорыя:Катэгорыя:Газеты паводле геаграфічнага размяшчэння}} [[Катэгорыя:Газеты|Месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца]]» 301147 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Катэгорыя:Газэты паводле геаграфічнага разьмяшчэньня|Катэгорыя:Катэгорыя:Газеты паводле геаграфічнага размяшчэння}} [[Катэгорыя:Газеты|Месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца]] maqwwrc69496cva76dqisl660oyqzdf 301148 301147 2026-10-17T11:30:25Z Gleb Leo 2440 301148 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Катэгорыя:Газеты паводле геаграфічнага размяшчэння|Катэгорыя:Катэгорыя:Газэты паводле геаграфічнага разьмяшчэньня}} [[Катэгорыя:Газеты|Месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца]] 4aix4tb6ty9o7emxci1n1x2932y1eew 301156 301148 2026-10-17T11:36:25Z Gleb Leo 2440 301156 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Катэгорыя:Газеты паводле геаграфічнага размяшчэння|Катэгорыя:Катэгорыя:Газэты паводле геаграфічнага разьмяшчэньня}} [[Катэгорыя:Газеты|Месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца|*]] n9viwiu5u81f95yk72whi4nifx49hqt 301158 301156 2026-10-17T11:36:57Z Gleb Leo 2440 301158 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Газеты|Месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца|*]] 1nttxrzjyhkfw2w46yrw0mf4yv9yrl4 14 130456 301149 2026-10-17T11:30:36Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Катэгорыя:Часопісы паводле геаграфічнага размяшчэння|Катэгорыя:Катэгорыя:Часопісы паводле геаграфічнага разьмяшчэньня}} [[Катэгорыя:Часопісы|Месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца]]» 301149 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Катэгорыя:Часопісы паводле геаграфічнага размяшчэння|Катэгорыя:Катэгорыя:Часопісы паводле геаграфічнага разьмяшчэньня}} [[Катэгорыя:Часопісы|Месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца]] 0jfr7wdfcfxo9e4f5q27200i6t8bg7i 301150 301149 2026-10-17T11:32:04Z Gleb Leo 2440 301150 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Часопісы|Месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца]] b01czlgfm13jxx93sop1ouc8wzrwj6i 301157 301150 2026-10-17T11:36:43Z Gleb Leo 2440 301157 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Часопісы|Месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца|*]] tdim8dblhdqi8bygnafyci04okaxo2c 14 130457 301155 2026-10-17T11:35:05Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні|*]] [[Катэгорыя:Катэгорыі паводле месца|Перыядычныя выданні]]» 301155 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні|*]] [[Катэгорыя:Катэгорыі паводле месца|Перыядычныя выданні]] ppmo372elr1st801ayt9j8xp112y8sp 14 130458 301159 2026-10-17T11:37:24Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў|Вільня]]» 301159 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў|Вільня]] 1o4nplit78z0mmyu9q6fqjvesw1ox1g 14 130459 301164 2026-10-17T11:41:08Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца|Горад]] [[Катэгорыя:Катэгорыі паводле гарадоў]]» 301164 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца|Горад]] [[Катэгорыя:Катэгорыі паводле гарадоў]] opzmhgqaume737gajmkxfymri7d3yos 14 130460 301170 2026-10-17T11:45:03Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле гарадоў|Мінск]]» 301170 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле гарадоў|Мінск]] 1f86ep9d8zy0dwa153d2n400wm1my4d 14 130461 301171 2026-10-17T11:45:44Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў|Мінск]]» 301171 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле гарадоў|Мінск]] ez2drszwcnztiub3iqoqzx10nbxkx0n 14 130462 301174 2026-10-17T11:47:38Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Мінска]] [[Катэгорыя:Газеты паводле гарадоў|Мінск]]» 301174 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Мінска]] [[Катэгорыя:Газеты паводле гарадоў|Мінск]] 0bbkufif8xqpg7nfyrl15y5wl1kwlre