Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 0 196 301334 133286 2026-10-17T14:31:10Z Gleb Leo 2440 301334 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларусь | аўтар = Алесь Дудар | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1924 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Маладняк Калініншчыны (1924)/2/Беларусь|Беларусь]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1925. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/2|№2]]}} * [[Беларусь бунтарская (1925)/Беларусь|Беларусь]] // {{Fine|[[Беларусь бунтарская (1925)|Беларусь бунтарская]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} [[Катэгорыя:Беларусь бунтарская]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 7y96jyzzphlmcr8kegwk6isertdy5ic 102 1625 301302 246078 2026-10-17T14:04:52Z Gleb Leo 2440 301302 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Маракоў | Імёны =Валерый | Першая літара прозвішча =М | Варыянты імёнаў = | Апісанне =паэт, перакладчык | Іншае = | ДН =27 сакавіка 1909 | Месца нараджэння =Козырава Мінскага павета, Расійская імперыя | ДС =29 кастрычніка 1937 | Месца смерці =Мінск, БССР | Выява =Valery Marakoŭ.jpg | Вікіпедыя =:be:Валерый Маракоў | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Валеры Маракоў | Вікіцытатнік = Валерый Маракоў | Вікісховішча =Category:Valery Marakoŭ | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Валерый Маракоў | Google = }} == Зборнікі == *{{Скан|[[Пялёсткі (1926)|Пялёсткі]]|Пялёсткі (1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне Ц.Б. „Маладняка“, 1926}} *{{Скан|[[На залатым пакосе (1927)|На залатым пакосе]]|На залатым пакосе (1927).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне ЦБ Маладняка, 1927}} *{{Скан|[[Вяршыні жаданьняў (1930)|Вяршыні жаданьняў]]|Вяршыні жаданьняў (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Белдзяржвыдавецтва, 1930}} *{{Скан|[[Права на зброю (1933)|Права на зброю]]|Права на зброю (1933).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1933}} == Вершы == {{All works‎}} * [[Хоць даўно ўжо я выбраўся з вёскі…|⁂ (Хоць даўно ўжо я выбраўся з вёскі…)]] // {{Fine|[[Прафесіянальны рух Беларусі (часопіс)|Прафесіянальны рух Беларусі]]. — 1925. — [[Прафесіянальны рух Беларусі (часопіс)/1925/12|№12]]}} * [[Муляр (верш, Маракоў)|Муляр]] // {{Fine|[[Прафесіянальны рух Беларусі (часопіс)|Прафесіянальны рух Беларусі]]. — 1925. — [[Прафесіянальны рух Беларусі (часопіс)/1925/11|№11]]}} * [[Піонэрыя (Маракоў)|Піонэрыя]] // {{Fine|[[Беларускі піонэр (1924)|Беларускі піонэр]]. — 1925. — [[Беларускі піонэр (1924)/1925/8|№8]]}} * [[Гораду (Маракоў)|Гораду]] // {{Fine|[[Малады араты (часопіс)|Малады араты]]. — 1925. — [[Малады араты (часопіс)/1925/12|№12]]}} * [[Толькі раніцай сонца як гляне…|⁂ (Толькі раніцай сонца як гляне…)]] // {{Fine|[[Чырвоны сьцяг (часопіс)|Чырвоны сьцяг]]. — 1925. — [[Чырвоны сьцяг (часопіс)/1925/5-6|№5-6]]}} * [[Увосень (Маракоў)]] // {{Fine|[[Прафесіянальны рух Беларусі (часопіс)|Прафесіянальны рух Беларусі]]. — 1925. — [[Прафесіянальны рух Беларусі (часопіс)/1925/16|№16]]}} * [[Ой, не радасна шуміць дуброва…|⁂ (Ой, не радасна шуміць дуброва…)]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 1 лістапада 1925. — №?}} * [[А цяпер (Маракоў)|А цяпер]] // {{Fine|[[Сельская газета (1920)|Беларуская вёска]]. — 3 лістапада 1925. — №?}} * [[Тыя дні (Маракоў)|Тыя дні]] // {{Fine|[[Сельская газета (1920)|Беларуская вёска]]. — 10 лістапада 1925. — №?}} * [[З вёскі (Маракоў)|З вёскі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 19 лістапада 1925. — №?}} * [[Піонэрская восень (Маракоў)|Піонэрская восень]] // {{Fine|[[Беларускі піонэр (1924)|Беларускі піонэр]]. — 1925. — [[Беларускі піонэр (1924)/1925/11|№11]]}} * [[Б’ецца вецер над далінай…|⁂ (Б’ецца вецер над далінай…)]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 29 лістапада 1925. — №?}} * [[Над прасторам ніў і над квяцістым лугам…|⁂ (Над прасторам ніў і над квяцістым лугам…)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/3|№3]]}} * [[Выхадзі, піонэрская раць…]] // {{Fine|[[Беларускі піонэр (1924)|Беларускі піонэр]]. — 1926. — [[Беларускі піонэр (1924)/1926/4|№4]]}} * [[Нашто глядзіш ты мне ў вочы…|⁂ (Нашто глядзіш ты мне ў вочы…)]] // {{Fine|[[Малады араты (часопіс)|Малады Араты]]. — Ліпень 1926. — [[Малады араты (часопіс)/1926/14|№14 (32)]]}} * [[Доўга, доўга стаяў пад вакном…|⁂ (Доўга, доўга стаяў пад вакном…)]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — Сьнежань 1928. — [[Узвышша (часопіс)/1928/1|№1]]}} * [[Памяці Войкава (Маракоў)|Памяці Войкава]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 12 чэрвеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/132|№132 (2024)]]}} * [[Пры дагараючым кастры]] // {{Fine|[[Віцебскі рабочы (газета)|Заря Запада]]. — 15 студзеня 1928. — №?}} * [[Васілю Кавалю (Маракоў)|Васілю Кавалю]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — Красавік 1928. — [[Маладняк (часопіс)/1928/4|№4]]}} * [[Чуеш, Беларусь?]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Верасень 1928. — [[Полымя (часопіс)/1928/7|№7]]}} * [[За чужое шчасьце і любоў…|⁂ (За чужое шчасьце і любоў…)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Кастрычнік 1928. — [[Полымя (часопіс)/1928/8|№8]]}} * [[Ён адчыніў вакно]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Лістапад 1928. — [[Полымя (часопіс)/1928/9|№9]]}} * [[Адсумаваўшы маладосьць сваю…|⁂ (Адсумаваўшы маладосьць сваю…)]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — Лістапад 1928. — [[Маладняк (часопіс)/1928/11|№11]]}} * [[Толькі сьветлай вясьне верым мы…|⁂ (Толькі сьветлай вясьне верым мы…)]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 25 лістапада 1928. — №?}} * [[Беларусі (Маракоў)|Беларусі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1928. — [[Полымя (часопіс)/1928/10|№10]]}} * [[Цішку Гартнаму (Маракоў)|Цішку Гартнаму]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1928. — [[Полымя (часопіс)/1928/10|№10]]}} * [[Я веру (Маракоў)]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 7 красавіка 1929. — №?}} * [[На гэтых пройдзеных шляхох…|⁂ (На гэтых пройдзеных шляхох…)]] // {{Fine|[[Паляўнічы Беларусі (часопіс)|Паляўнічы Беларусі]]. — Лістапад-сьнежань 1929. — [[Паляўнічы Беларусі (часопіс)/1929/11-12|№11-12]]}} * [[Два франты (Маракоў)|Два франты]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 2 сьнежня 1929. — №?}} * [[Заяц (Маракоў)|Заяц]] // {{Fine|[[Паляўнічы Беларусі (часопіс)|Паляўнічы Беларусі]]. — Студзень 1930. — [[Паляўнічы Беларусі (часопіс)/1930/1|№1]]}} * [[Янку Купалу (Маракоў)|Янку Купалу]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Май-чэрвень 1930. — [[Полымя (часопіс)/1931/5-6|№5-6]]}} * [[Пракрычалі пеўні ўночы…|⁂ (Пракрычалі пеўні ўночы…)]] // {{Fine|[[Вясна (1928)|Вясна]]. — 1930. — [[Вясна (1928)/1930/4|№4]]}} * [[Стаю прад Пушкіным адзін…|⁂ (Стаю прад Пушкіным адзін…)]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — Чэрвень 1931. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1931/11-12|№11-12]]}} * [[Сінімі шляхамі на ружовы шлях…|⁂ (Сінімі шляхамі на ружовы шлях…)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сакавік 1931. — [[Полымя (часопіс)/1931/3|№3]]}} * [[Страшныя сны навеяла гісторыя…|⁂ (Страшныя сны навеяла гісторыя…)]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1931. — [[Маладняк (часопіс)/1931/5|№5]]}} * [[Я помню, яблыні цвілі…|⁂ (Я помню, яблыні цвілі…)]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1931. — [[Маладняк (часопіс)/1931/5|№5]]}} * [[Ля кастра чалавечага ўсходу надзей]] // {{Fine|[[Беларусь калгасная (1932)|Беларусь калгасная]]. — 1932. — [[Беларусь калгасная (1932)/8|№8]]}} * [[Першы снег (Маракоў, Кляшторны, Дудар)|Першы снег]] // {{Fine|[[Іскры Ільіча (1929)|Іскры Ільіча]]. — 1934. — [[Іскры Ільіча (1929)/1934/12|№12]]}} * [[Байка пра Мішу і Зайку]] // {{Fine|[[Іскры Ільіча (1929)|Іскры Ільіча]]. — 1935. — [[Іскры Ільіча (1929)/1935/1|№1]]}} == Паэмы == * [[Адноўленая зямля]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — Сьнежань 1928. — [[Маладняк (часопіс)/1928/12|№12]]}} * [[Муляр (Маракоў, паэма)|Муляр]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — Ліпень 1929. — [[Маладняк (часопіс)/1929/7|№7]]}} * [[Мая паэма (Маракоў)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Студзень, красавік, май 1929. — [[Полымя (часопіс)/1929/1|№1]], [[Полымя (часопіс)/1929/4|4]], [[Полымя (часопіс)/1931/5|5]]}} == Проза == * [[Па бярозавым шляху (Маракоў)]] * [[Я верыў тады (Маракоў)]] * [[Маладнякоўская ўдзячнасць (Маракоў)]] * [[12 дзён (Маракоў)]] * [[І. Ю. Кулик. «Антологія американськоі поезії». 1855 — 1925 гг. (Маракоў)]] * [[Анры Барбюс. Розныя факты (Маракоў)]] * [[Хроніка Белдзяржкіно кульгае (Маракоў)]] * [[Пра паэзію (Маракоў)]] == Публіцыстыка == * [[За літаратурны будынак]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 11 верасьня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/206|№206 (2098)]]}} == Пераклады == * [[Помнік (Пушкін/Маракоў)]] == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Паўлюк Шукайла|Шукайла, П]]''. [[Акорды дзён]] === Крытыка === * ''[[Аўтар:Сцяпан Баркоўскі|Баркоўскі, С]]''. [[«Пойдзем піць прыгожасьць сонца і вясны»|„Пойдзем піць прыгожасьць сонца і вясны“]] // {{Fine|[[Чырвоны сейбіт (часопіс)|Чырвоны сейбіт]]}}. — 1926. — [[Чырвоны сейбіт (часопіс)/1926/4|№4]] * ''[[Аўтар:Эдуард Галубок|Галубок, Э]]''. {{Скан|[[Валеры Маракоў. «Вяршыні жаданьняў» (Галубок)|Валеры Маракоў. „Вяршыні жаданьняў“]]|Галубок Маракоў.pdf}} // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]}}. — 1931. — [[Полымя (часопіс)/1931/1|№1]] * ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Гарэцкі, М]]''. [[Маладняк за пяць гадоў (1928)/IX/Валеры Маракоў|Валеры Маракоў]] // {{Fine|[[Маладняк за пяць гадоў (1928)|Маладняк за пяць гадоў]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»‎]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Пробліск»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання ТАВІЗ]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] s5mnj1yeqi29tc2z805os3wgvpak5o5 102 1636 301329 300874 2026-10-17T14:25:28Z Gleb Leo 2440 301329 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Гарэцкі | Імёны =Максім | Першая літара прозвішча =Г | Варыянты імёнаў =Максім Беларус, М. Б. Беларус, М. Г., А. Мсьціслаўскі, Дзед Кузьма, Мацей Мышка, Мізэрыус Монус і іншымі; у сваіх творах таксама выступаў як Кузьма Батура і Лявон Задума. | Апісанне = | Іншае = | ДН =6 (18) лютага 1893 | Месца нараджэння =в. Малая Багацькаўка, Амсьціслаўскі павет, Магілёўская губэрня, Расейская імпэрыя | ДС =10 лютага 1938 (44 гады) | Месца смерці =Вязьма, Смаленская вобласьць, РСФСР, СССР | Выява = Maksim Harecki photo.jpg | Вікіпедыя =be:Максім Іванавіч Гарэцкі | Вікіпедыя2 =be-x-old:Максім Гарэцкі | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Maksim Harecki | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Максім Гарэцкі | Google = }} == Творы == {{All works‎}} === Аповесці === * [[Дзве душы (Гарэцкі)]] * [[Літоўскі хутарок (Гарэцкі)]] * [[Роднае карэнне]] * [[У чым яго крыўда? (Гарэцкі)]] * [[Меланхолія]] * [[Ціхая плынь (Гарэцкі)]] === Апавяданні === * {{Скан|[[Рунь (1914)|Рунь]]|Рунь (1914).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1914}} ** [[Рунь_(Гарэцкі,_апавяданне)|Рунь]] ** [[У лазні]] ** [[Страхаццё]] ** [[Красаваў язмін]] ** [[У панскім лесе]] ** [[Лірныя спевы]] ** [[Што яно?]] * {{Скан|[[Досьвіткі (1926)|Досьвіткі]]|Досьвіткі (1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}} ** [[Досвіткі (Гарэцкі, апавяданне)|Досвіткі]] ** [[Панская сучка]] ** [[Смачны заяц]] ** [[Прысяга (Гарэцкі)|Прысяга]] ** [[Страшная музыкава песня]] ** [[Стары прафесар]] ** [[Дурны настаўнік]] ** [[Трасца (Гарэцкі)|Трасца]] ** [[Сасна (Гарэцкі)|Сасна]] ** [[Багатая пчэльня]] * Iduć usie - idu ja // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Biełaruskaje žyćcio]]. — 29 čerwienia 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/2|№2]]}} * [[Еду дамоў]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 4 ліпня 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/14|№14 (39)]]}} * [[У панскай кухні]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 25 сакавіка—1 красавіка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/9|№9 (34)]]—[[Беларускі Звон (1921)/1922/10|№10 (35)]]}} * [[Амэрыканец (Гарэцкі)|Амэрыканец]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 14 лістапада 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/29|№29]]}} * [[Габрыелевы прысады]] * [[Генерал]] * [[Зіма (Гарэцкі)]] * [[Знібее сэрца]] * [[Маці (Гарэцкі)]] * [[На этапе]] * [[Пабожны мешчанін]] * [[Скарб]] * [[Супакой]] * [[Усебеларускі зьезд 1917 году (Гарэцкі)]] * [[Уцекачы]] * [[Хадзяка]] * [[Чарнічка]] * [[Вясна (Гарэцкі)]] * [[Дзёгаць (Гарэцкі)]] * [[Рускі (Гарэцкі)]] * [[Фантазія (Гарэцкі)]] * [[Бітва на Уле (Гарэцкі)]] * [[Уцёкі Сярэбранага]] * [[Чарнічка]] // {{Fine|[[Вольная Беларусь (1917)|Вольная Беларусь]]. — 8 сьнежня 1917. — [[Вольная Беларусь (1917)/1917/33|№33]]}} * [[Кросны (Гарэцкі)|Кросны]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 15 žniŭnia—7 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/10|10]]—[[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/12|12]]}} * [[У Палястыне]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 25 студзеня 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/2|№2]]}} * [[Напад белагвардзейцаў]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — Студзень 1930. — [[Маладняк (часопіс)/1930/1|№1]]}} === Драматургія === * [[Атрута (Гарэцкі)|Атрута]] * {{Скан|Жартаўлівы Пісарэвіч (1928)|Жартаўлівы Пісарэвіч (1928).pdf}} === Успаміны === * [[Успаміны пра Івана Луцкевіча (Гарэцкі)|Успаміны пра Івана Луцкевіча]] // {{Fine|[[Памяці Івана Луцкевіча (1920)|Памяці Івана Луцкевіча]]. Вільня, 1920}} === Раманы === * [[На імпэрыялістычнай вайне]] * [[Віленскія камунары]] === Публіцыстыка === * [[Развагі і думкі]] (1914) * [[Думкі і развагі з прычыны сьвята незалежнасьці]] * [[Да абароны пакуль ня позна]] (1927) === Артыкулы === * [[Доктар Францыск Скарына]] * [[Чатырыста гадоў друку на Беларусі]] * [[Маладняк (Гарэцкі)]] * [[Культурнае свята (Гарэцкі)]] === Крытыка === * [[Вінцук Дунін-Марцінкевіч (Гарэцкі)|Вінцук Дунін-Марцінкевіч]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 7 верасьня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/12|12]]}} * [[Уладыслаў Галубок (Гарэцкі)|Уладыслаў Галубок]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 7 лістапада 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/20|№20]]}} * [[«Апошняе спатканьне» (Гарэцкі)|„Апошняе спатканьне“]] // {{Fine|[[Беларускае Жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 22 сьнежня 1919. — [[Беларускае Жыцьцё (1919)/1919/22|№22]]}} * [[Ян Няслухоўскі (Гарэцкі)|Ян Няслухоўскі (1851—1897 г.г.)]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/230|№230 (2122)]]}} * [[Творчасьць Янкі Нёманскага (Гарэцкі)|Творчасьць Янкі Нёманскага]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9, 12 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/230|№230 (2122)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/232|232 (2124)]]}} * [[Пэўны гвалт]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/257|№257 (2149)]]}} * [[Бядуля пасьля Кастрычніка]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — Красавік 1928. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1928/7|№7]]}} * [[Гісторыя беларускае літэратуры (Гарэцкі)]] * [[Маладняк за пяць гадоў (1928)]] === Мовазнаўства === * [[Практычны расійска-беларускі слоўнік]] (1924; разам з [[Аўтар:Мікола Байкоў|Міколам Байковым]]) == Зборнікі == * {{Скан|[[Хрыстаматыя беларускае літэратуры. ХІ век—1905 год]]|Хрыстаматыя беларускае літаратуры. ХІ век—1905 год.pdf}}. {{Fine|Вільня: Віленскае Беларускае Выдавецтва Б. Клецкіна, 1922}} == Пра аўтара == *[[Ідэоляг народнае інтэлігенцыі: Максім Гарэцкі]] *[[«Дзьве душы» М. Гарэцкага]] {{PD-old-70}} [[Category:Пісьменнікі]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Рускія вайскоўцы]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Гісторыкі літаратуры]] [[Катэгорыя:Лексікографы]] [[Катэгорыя:Філолагі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] qhkidwd3aq1bk0lb7cfsmhotdya9ppc 102 1669 301330 238697 2026-10-17T14:26:39Z Gleb Leo 2440 301330 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Кляшторны | Імёны = Тодар | Першая літара прозвішча = К | Варыянты імёнаў = | Апісанне = беларускі паэт, драматург, празаік, крытык | Іншае = | ДН = 11 сакавіка 1903 | Месца нараджэння = в. Парэчча, цяпер Лепельскі раён, Віцебская вобласць, Беларусь | ДС = 30 кастрычніка 1937 | Месца смерці = Мінск | Выява = Todar Klaštorny.jpg | Вікіпедыя = Тодар Кляшторны | Вікіпедыя2 = Тодар Кляшторны | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Todar Klaštorny | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Тодар Кляшторны | Google = }} == Творы == {{Усе творы|Вершы Тодара Кляшторнага}} === Вершы === *[[Аб чым шумяць над возерам бярозы?..]] * [[На сьмерць Фрунзэ (Кляшторны)|На сьмерць Фрунзэ]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — 1925. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1925/2|№2]]}} * [[Блындае вецер]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — 1925. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1925/2|№2]]}} * [[Акруговаму зьезду Камсамола (Кляшторны)|Акруговаму зьезду Камсамола]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — 1926. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1926/1|№1]]}} * [[Уздыбленыя дні]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — 1926. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1926/2|№2]]}} * [[Разважаньні (Кляшторны)|Разважаньні]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — 1926. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1926/2|№2]]}} * [[Навальніцаю дні праскакалі…|⁂ (Навальніцаю дні праскакалі…)]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 5 мая 1927. — [[Чырвоная змена (газета)/1927/50|50 (432)]]}} * [[Не!.. Жыцьцё ня ружовыя чары!..|⁂ (Не!.. Жыцьцё ня ружовыя чары!..)]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 5 мая 1927. — [[Чырвоная змена (газета)/1927/50|50 (432)]]}} * [[Бачу сон, дзе ў цемры вякоў…|⁂ (Бачу сон, дзе ў цемры вякоў…)]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 2 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/224|№224 (2116)]]}} * [[Вечар гас…]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1927. — [[Узвышша (часопіс)/1927/3|№3]]}} * [[Маладосьць (Кляшторны)|Маладосьць]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1927. — [[Узвышша (часопіс)/1927/4|№4]]}} * [[Мая любімая]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — Май 1928. — [[Маладняк (часопіс)/1928/5|№5]]}} * [[Што нагадаў мне гэты вобраз]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/9-10|№9-10]]}} * [[Нацыянал-дэмакратам]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — Красавік 1931. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1931/8|№8]]}} * [[Калі Саюз яшчэ гарматныя сьляды…|⁂ (Калі Саюз яшчэ гарматныя сьляды…)]] // {{Fine|[[Беларусь калгасная (1932)|Беларусь калгасная]]. — 1932. — [[Беларусь калгасная (1932)/2|№2]]}} * [[Кашмарнай цемрай змрок павіс…|⁂ (Кашмарнай цемрай змрок павіс…)]] // {{Fine|[[Беларусь калгасная (1932)|Беларусь калгасная]]. — 1932. — [[Беларусь калгасная (1932)/2|№2]]}} * [[Думкі вартавога]] // {{Fine|[[Беларусь калгасная (1932)|Беларусь калгасная]]. — 1932. — [[Беларусь калгасная (1932)/4|№4]]}} *[[Задыміўся імжою сыр-бор…]] *[[Маці (Кляшторны)|Маці]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/6|№6]]}} *[[Я не артысты]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/6|№6]]}} *[[Сны (Кляшторны)|Сны]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1930. — [[Узвышша (часопіс)/1930/1|№1]]}} *[[На палёх не шумела калоссе…]] *[[Не глядзі з дакорам, дарагая…]] *[[Па сьлядох мінулага]] *[[Плачуць асеннія клёны…]] *[[Хочу жыць]] *[[Цені даўняга]] *[[Ці варта сёньня быць паэтам?]] *[[Што нагадаў мне гэты вобраз]] *{{Скан|[[Баявы марш АБВШ (1934)|Баявы марш АБВШ]]|Баявы марш АБВШ (1934).pdf}}. {{Fine|Минск: Белорусское государственное издательство, 1934}} * [[Першы снег (Маракоў, Кляшторны, Дудар)|Першы снег]] // {{Fine|[[Іскры Ільіча (1929)|Іскры Ільіча]]. — 1934. — [[Іскры Ільіча (1929)/1934/12|№12]]}} * [[Матчына песня]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — 1936. — [[Полымя (часопіс)/1936/1|№1]]}} * [[На варце (Кляшторны)|На варце]] // {{Fine|[[Алеся (часопіс)|Работніца і калгасніца Беларусі]]. — 1936. — [[Алеся (часопіс)/1936/4|№4]]}} ===Паэмы === * [[Пракседа]] * [[Калі асядае муць (Кляшторны)|Калі асядае муць]] * [[Беларусь (Кляшторны)|Беларусь]] *{{Скан|[[Палі загаманілі (1930)|Палі загаманілі]]|Палі загаманілі (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Машыніст Сакалоў]] // {{Fine|[[Беларусь калгасная (1932)|Беларусь калгасная]]. — 1932. — [[Беларусь калгасная (1932)/6-7|№6-7]]}} == Зборнікі == *{{Скан|[[Кляновыя завеі (1927)|Кляновыя завеі]]|Кляновыя завеі (1927).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне ЦБ „Маладняка“, 1927}} *{{Скан|[[Сьветацені (1928)|Сьветацені]]|Сьветацені (1928).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * {{Скан|Ветразі (1929)|Ветразі_1929.pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} *{{Скан|[[Палі загаманілі (1930)|Палі загаманілі]]|Палі загаманілі (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} *[[Праз шторм на штурм (1934)|Праз шторм на штурм]]. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1934}} == Пераклады == *[[На ўвесь голас (Маякоўскі/Кляшторны)]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1930. — [[Узвышша (часопіс)/1930/3|№3]]}} (урывак) * [[Янка Купала (Лахуці/Кляшторны)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/12|№12]]}} == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Адам Бабарэка|Бабарэка, А]]''. [[Т. Кляшторны. Сьветацені (Бабарэка)|Т. Кляшторны. Сьветацені]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1928. — [[Узвышша (часопіс)/1928/6|№6]]}} * ''[[Аўтар:Алесь Гародня|Гародня, А]]''. [[Т. Кляшторны «Сьветацені» (Гародня)|Т. Кляшторны „Сьветацені“]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1928. — [[Полымя (часопіс)/1928/8|№8]]}} * ''[[Аўтар:Сымон Куніцкі|Куніцкі, С]]''. [[Т. Кляшторны. «Ветразі» (Куніцкі)|Т. Кляшторны. „Ветразі“]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1930. — [[Маладняк (часопіс)/1930/8-9|№8-9]]}} * ''[[Аўтар:Анатоль Вольны|Вольны, А]]''. [[Тодар Кляшторны (Вольны)|Тодар Кляшторны]] // Чырвоная Беларусь 1932, № 2 {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»‎]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Пробліск»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»‎]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання ТАВІЗ‎]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] a6h20x1o8vziqutsyv5jt4wciml6n1a 0 10778 301298 232210 2026-10-17T14:03:06Z Gleb Leo 2440 301298 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Камсамолія | аўтар = Міхась Чарот | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1924 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Маладняк (часопіс)/1924/2-3/Камсамолія|Камсамолія]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1924. — [[Маладняк (часопіс)/1924/2-3|№2-3]]}} * [[Беларускі піонэр (1924)/1926/3/Літаратурна-мастацкі аддзел/Адрывак з вершаў «комсамолія»|Адрывак з вершаў „комсамолія“]] // {{Fine|[[Беларускі піонэр (1924)|Беларускі піонэр]]. — Сакавік 1926. — [[Беларускі піонэр (1924)/1926/3|№3]]}} * [[Выбраныя вершы (Чарот, 1925)/Комсамолія|Комсамолія]] // {{Fine|[[Выбраныя вершы (Чарот, 1925)|Выбраныя вершы]]. Менск: Выданьне ЦБ „Маладняка“, 1925}} * [[Сонечны паход (1929)/Камсамолія|Камсамолія]] // {{Fine|[[Сонечны паход (1929)|Сонечны паход]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} [[Катэгорыя:Выбраныя вершы (Чарот, 1925)]] [[Катэгорыя:Сонечны паход]] [[Катэгорыя:Камсамол у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] j9ku23h4c50rh7sju181q2k1kgvr69y 102 11535 301493 300629 2026-10-17T19:32:19Z Gleb Leo 2440 301493 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Уладзіслаў |Прозвішча = Казлоўскі |Варыянты імёнаў = Уладыслаў Казлоўскі |Выява = Uładzisłau Kazłouski.jpg |ДН = 29 чэрвеня 1896 года |Месца нараджэння = Залессе, Сакольскі павет, Гродзенская губерня, Літоўскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя |ДС = 13 лістапада 1943 (47 гадоў) |Месца смерці = Мінск, Генеральная акруга Беларусь, Рэйхскамісарыят Остланд, Трэці рэйх |Апісанне = беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, паэт, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Уладзіслаў Казлоўскі |Вікіпедыя2 = Уладзіслаў Казлоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Uładzisłaŭ Kazłoŭski |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Уладзіслаў Казлоўскі |Першая літара прозвішча = К }} == Творы == {{Усе творы|Вершы Уладзіслава Казлоўскага‎|Проза Уладзіслава Казлоўскага‎|Публіцыстыка Уладзіслава Казлоўскага|Куток для спорту‎‎|Шляхам змаганьня‎|Паэмы Уладзіслава Казлоўскага‎}} === У часопісе «Беларускі Дзень» === * [[Сёстрам вогнішча]] (1928) === У часопісе «Krynica» === ==== Публіцыстыка ==== * [[Ryha i Vilnia]] (1940) ==== Паэзія ==== * [[Na čužynie (Казлоўскі)|Na čužynie]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 9 Wieraśnia 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/37|№37]]}} * [[Pryšła ŭžo wosień płaksiwaja, złaja…]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 28 Kastryčnika 1927. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1927/44|№44]]}} * [[Dawoli nam płakać]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 30 Sakawika 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/23|№23]]}} * [[Da moładzi]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Krynica]]. — 30 Studnia 1928. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1928/8|№8]]}} * [[Надзея (Казлоўскі)|Надзея]] (1929) * [[Mia ŭzdychaj!]] (1929) * [[Z Nowym Hodam!]] (1929) * [[Божа мой, ў вышыне…]] (1930) * [[Hej, zima! z jakoj krainy…]] (1930) * [[Хрыстос Ускрос!]] (1931) * [[Жніво (Казлоўскі)|Жніво]] (1931) * [[Repka biaz Dziedka]] (1940) * [[Kaziuk na kirmašy]] (1940) * [[«Biełaruskija vałačobniki»]] (1940) * [[U 100-yja ŭhodki naradzinaŭ Franciša Bahuševiča]] (1940) ==== Проза ==== * [[Zaikliwy Wiktuś]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Sakawika 1929. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1929/10|№10]]}} ==== Фальклёр ==== * [[Biełaruskija narodnyja pieśni z Sakolskaha pawietu]] (1929) * [[Biełaruskija narodnyja pieśni]] (1929) === У часопісе «Шлях моладзі» === ==== Публіцыстыка ==== * [[Шлях моладзі (Казлоўскі)|Шлях моладзі]] (1929) * [[У здаровым целе — здаровы дух]] * [[Сёлетнія олімпійскія зімовыя ігры]] * [[З вандроўкі па Наваградчыне]] ===== Куток для спорту ===== * [[Куток для спорту. Бегі]] * [[Куток для спорту. Рухавыя гульні і ігры]] * [[Куток для спорту. Аб нямецкай гімнастычнай сыстэме]] * [[Куток для спорту. Ход — спацыр]] * [[Куток для спорту. Плаваньне]] * [[Куток для спорту. Скокі]] * [[Куток для спорту. Кіданьні]] * [[Куток для спорту. Ножны мячык — футбал]] * [[Куток для спорту. Беларускія народныя зімовыя спорты]] * [[Куток для спорту. Була]] * [[Куток для спорту. Бокс (біцьцё на кулакі)]] * [[Куток для спорту]] ====Вершы==== * [[Здаецца]] * [[Пустая хатка]] * [[Падыміся народ!]] * [[Узьляці ты, сіла маладая!]] * [[Барацьба]] * [[Устань, рыцар слаўны!]] * [[Беларусь, устань]] * [[Варушыся, моладзь!]] * [[Жыцьцёвы шлях]] * [[Прайшоўшы праз мора жыцьцёвых сапсуцьцяў…]] * [[Дай мне ручку, каханая дзяўчына…]] * [[Ці я Цябе люблю…]] * [[Беларусь!]] * [[У 15-ыя ўгодкі абвешчаньня незалежнасьці Беларусі]] * [[Вясна (Казлоўскі)|Вясна]] * [[Зрок у будучыню]] * [[Дух волі]] * [[Кліч волі]] * [[Не паддавацца!]] * [[Хай нам жыве…]] * [[Наш сьцяг]] === У часопісе «Новы шлях» === ====Публіцыстыка==== * [[Прачхніся, беларусе!]] * [[Што нас уратуе]] * [[Не зьмяніліся]] * [[Прычыны палітычнага бунту ў Нямеччыне]] * [[Зьезд расейцаў у Вільні]] * [[Оптымізм як жыцьцевая сіла]] * [[Веч. памяці Альбін Стэповіч]] * [[Мэксык, Беларусь і чужаці клер]] * [[Саара і марксызм]] * [[У справе Беларускага Нацыянальнага Камітэту]] * [[«Будзь гатоў!»]] * [[Газэта Poprostu» і беларусы]] * [[Калі гэта скончыцца?]] * [[У 17-я угодкі Слуцкага Паўстанньня — Лістапад 1920—1937 год]] ====Проза==== * [[Ня ў нас вясна (1935)|Ня ў нас вясна]] * [[Лявон]] * [[Wołat|Волат]] * [[Сьмерць слуцкага паўстанца]] ====Вершы==== * [[Новы шлях (Казлоўскі)|Новы шлях]] * [[Pratest|Пратэст]] * [[Будзеш незалежнай (1934)|Будзеш незалежнай]] * [[Wiasna 1934 h.|Вясна 1934 г.]] * [[Уздым волі (1934)|Уздым волі]] * [[Трымаймася горда (1934)|Трымаймася горда]] * [[Наш шлях — змаганьне (1934)|Наш шлях — змаганьне]] * [[Чын (Казлоўскі, 1935)|Чын]] * [[На прадвесьні (Казлоўскі, 1935)|На прадвесьні]] === У часопісе «Беларускі фронт» === * [[Уражаньні з экскурсіі па Наваградчыне]] === У «Беларускай газэце» === * [[Вітаем нашую моладзь]] * [[У арганізацыі — сіла]] == Кнігапіс == * [[Беларускі Дэкляматар (1928)|Беларускі Дэкляматар]] (1928): <small>[[Беларускі Дэкляматар (1928)/Пагоня|Пагоня]], [[Беларускі Дэкляматар (1928)/Да Старонкі|Да Старонкі]]</small> * [[Płač Biełaruskaj Staronki Matki pa dzietkach swaich renehatach (1930)|Płač Biełaruskaj Staronki Matki pa dzietkach swaich renehatach]] (1930) * [[Puty kachańnia (1932)|Puty kachańnia]] (1932) * [[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]] (1935) == Лісты == * [[Адкрыты ліст Уладзіслава Казлоўскага ў рэдакцыю газэты «Праўда»]] (1931) == Прысвячэнні == * [[Герою на разьвітаньне]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Польскія палітыкі|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Польскія вайскоўцы|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларускія калабарацыяністы|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларускія нацыяналісты|Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Беларуская нацыянал-сацыялістычная партыя| Казлоўскі, Уладзіслаў]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] j6ek4nakxiaop9qyite5ceg1eikzb1f 0 11615 301490 126426 2026-10-17T19:30:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Новы шлях (1933)/1933/2/Pratest]] у [[Новы Шлях (1933)/1933/2/Pratest]] 126418 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Pratest | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Novy_slach_orhan_bielaruskaje_nacyjanalna-socyjalistycnaje_dumki_-_redaktar_i_vydaviec_Uladyslau_Kazlouski_Vilna,_1933-1937.pdf.zip/232865-1933-2.pdf «Новы шлях», № 2 ад 25.XII.1933 г., б. 8] | папярэдні = [[Новы шлях (Казлоўскі, 1933)|Новы шлях]] | наступны = [[Не паддавацца! (Казлоўскі)|Не паддавацца!]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Пратэст (Казлоўскі)]] | дата = 1933 год }} {{Верш-пачатак|'''P R A T E S T'''}} <poem> Suproć niawoli, ździeku, abłudy, Stohnu pry ścienkach—stralnicach; Suproć biazpraŭja, što hnie usiudy, Jenku u liochach — wiaźnicach; Suproć tych žalbaŭ, što ŭ wioskach čuju— ::::Ja pratastuju! Chaj kryk zbalieły, što z serca rwiecca, Chmarami nieba zakryje; Chaj złydniam hromam ŭ sumlieńni bjecca, Wichrami, buraj zawyje, Chaj ŭ dušach ludzkich buntam bušuje. ::::Chaj pratastuje! Pratest kidaju z dušy zbalełaj Prosta tym złydniam u wočy, Śto ŭ prahawitaści ašalełaj Źniščyć nas wielmi achwočy; Śto abśmiawajuć sprawu światuju — ::::Ja pratastuju! Kali pamru, dyk moj duch paŭstanie, Ziamlu pratestam zapalić; Małankaj złydniam u wočy hlanie, Hromam usich ich pawalić. Panad Krainaj budzie lataci— ::::Pratastawaci. U ciomnych lochach, pry šybienicach Maraj u wočy jon stanie, I z dzikaj buraj, i ŭ nawalnicach Złydniam u wočy zahlanie, Ichnia sumleńnie, kab katawaci— ::::Pratastawaci. Pratest kidaju z miljonaŭ sercaŭ, Wiečna, što cierpiać niahodu, I z tych miljonaŭ, što ŭ paniawiercy, Z rospačy, jenku narodu, Jakoha muki ja ŭ sercy čuju, ::::Dyk pratastuju! </poem> {{Верш-канец|'''Kazłoŭščyk'''}} [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Новы Шлях (1933)]] dxv3lcuhg2bbkbc1zdm4s6l0iqs4q0v 0 11619 301488 126423 2026-10-17T19:30:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Новы шлях (1933)/1934/6/Трымаймася горда]] у [[Новы Шлях (1933)/1934/6/Трымаймася горда]] 55586 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Трымаймася горда | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Novy_slach_orhan_bielaruskaje_nacyjanalna-socyjalistycnaje_dumki_-_redaktar_i_vydaviec_Uladyslau_Kazlouski_Vilna,_1933-1937.pdf.zip/232865-1934-6.pdf Часопіс «Новы шлях», № 6 (8) ад 10.IX.1934 г., б. 5] | папярэдні = [[Уздым волі (1934)|Уздым волі]] | наступны = [[Наш шлях — змаганьне (1934)|Наш шлях — змаганьне]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Трымаймася горда]]. | дата = 1934 год }} {{Верш-пачатак|'''Трымаймася горда'''}} <poem> Як сіла варожа Н нас пачне зьвягу І путы наложа На нашу адвагу, І сьцісьне нас крыўдай Балюча і цьвёрда — Трымаймася горда. Калі вораг рукі Нам сьцісьне ў кайданы І кату на мукі Мы будзем адданы; Захоча зламаць нас Усіх злыдняў орда — Трымаймася горда. Калі сьмерць загляне Нам страхам у вочы І клікаць нас стане Да вечнае ночы; Калі капцюрамі Усьцісьне нас цьвёрда — Трымаймася горда. </poem> {{Верш-канец|Казлоўшчык}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Творы 1934 года]] [[Катэгорыя:Новы Шлях (1933)]] 2bly3a6xp7jrrzf48tuzfnmpniboknw 0 11620 301480 126431 2026-10-17T19:29:12Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Новы шлях (1933)/1934/4/Уздым волі]] у [[Новы Шлях (1933)/1934/4/Уздым волі]] 55587 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Уздым волі | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Novy_slach_orhan_bielaruskaje_nacyjanalna-socyjalistycnaje_dumki_-_redaktar_i_vydaviec_Uladyslau_Kazlouski_Vilna,_1933-1937.pdf.zip/232865-1934-4.pdf Часопіс «Новы шлях», № 4 (6) ад 18.VII.1934 г., б. 4] | папярэдні = [[Wiasna 1934 h.|Вясна 1934 г.]] | наступны = [[Трымаймася горда (1934)|Трымаймася горда]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Уздым волі]]. | дата = 1934 год }} {{Верш-пачатак|'''Уздым волі'''}} <poem> Калі ўсё ломіцца ўнутры, Маўкне пабеды веры— Надзеяй мляўкасьць ты сатры І ня шукай больш меры. ::Ў разсудку зломленым тваім ::На чыны ўздыму волі. ::Змаганьне ў імпаце сваім ::Ня мерай ты ніколі. Сумлівы, трэзвасьць... а пашто? Каб больш нас брала роспач?! Хоць чын наш быў-бы нінашто — У барацьбе ёсьць роскаш. ::Маўчыць ці б’е ў душы журба — ::Нам путы трэба скінуць. ::Ляпей сьмяротна барацьба, ::Чымся ляжачым згінуць. Дык хай ляціць бадзёры ўздым Над Краем громам крыкне, Разьвее ўвесь няволі дым. Хай вораг ўжо прывыкне. ::Нас бачыць стойкіх ў барацьбе, ::Ня знаўшых болю, страху, ::Чужых той жаласнай мальбе ::І мляўкасьці, і жаху. </poem> {{Верш-канец|'''Казлоўшчык.'''}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Творы 1934 года]] [[Катэгорыя:Новы Шлях (1933)]] gekwbwaqwc4geq35jqbc3u5qxtlq7y0 0 11621 301482 126438 2026-10-17T19:29:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Новы шлях (1933)/1934/1/Будзеш незалежнай]] у [[Новы Шлях (1933)/1934/1/Будзеш незалежнай]] 55589 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Будзеш незалежнай | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Novy_slach_orhan_bielaruskaje_nacyjanalna-socyjalistycnaje_dumki_-_redaktar_i_vydaviec_Uladyslau_Kazlouski_Vilna,_1933-1937.pdf.zip/232865-1934-1.pdf Часопіс «Новы шлях», № 1 (3) ад 15.II.1934 г., б. 5] | папярэдні = [[Nie paddavacca!|Не паддавацца!]] | наступны = [[Wiasna 1934 h.|Вясна 1934 г.]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Будзеш незалежнай]]. | дата = 1934 год }} {{Верш-пачатак|БУДЗЕШ НЕЗАЛЕЖНАЙ}} <poem> Няшчасныя дзеі цябе гартавалі І сілу давалі ў нядолі бязменнай— Ты мусіш паўстаці мацнейшай ад сталі, ::::І быць Незалежнай. Хаця-б Цябе пекла ўсе сілы тапталі, Трымалі ў няволі рукою жалезнай— Ты мусіш паўстаці мацнейшай ад сталі, ::::І быць Незалежнай. Раней ці пазьней, Ты зьбярэш свае роты І пойдзеш у бой аканчальны, вызвольны. Тады сьвет пачуе маланкі—грымоты З пяруноў, што пусьціць народ паднявольны І злыдняўску страшну пачуе сьвет зьвягу, І зьдзіўлена ўбачыць працоўных адвагу, Што сьцяг свой крывавы адважна паднялі І пліту няволі звалілі жалезну. Тады Ты паўстанеш мацнейшай ад сталі, ::::Каб быць незалежнай. </poem> {{Верш-канец|Казлоўшчык}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Творы 1934 года]] [[Катэгорыя:Новы Шлях (1933)]] he7x6uc6k63m6qnzzi378rm5s8x1ryt 0 11622 301484 126435 2026-10-17T19:29:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Новы шлях (1933)/1933/1/Новы шлях]] у [[Новы Шлях (1933)/1933/1/Новы шлях]] 61508 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Новы шлях | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Novy_slach_orhan_bielaruskaje_nacyjanalna-socyjalistycnaje_dumki_-_redaktar_i_vydaviec_Uladyslau_Kazlouski_Vilna,_1933-1937.pdf.zip/232865-1933-1.pdf Часопіс «Новы шлях», № 1 ад 25.XI.1933 г., б. 5] | папярэдні = [[Кліч волі (1933)|Кліч волі]] | наступны = [[Pratest|Пратэст]] | дата = 1933 год | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Новы шлях]]. }} {{Верш-пачатак|НОВЫ ШЛЯХ}} <poem> З духовай кволасьці, з вяковае няволі, З прыгону страшнага і з мляўкага быцьця — Устане ўсёткі нам дух моцнай нашай волі, Каб захапіць, вясьці да дзейнага жыцьця. Адзене ў вопратку бадзёрасьці вясёлай, Ўвалье амбіцыю ў народны ціхі дух; Пакору вырве нам—адзнаку волі кволай І уступлівасьці разгоніць ўвесь задух. І ўзварухнецца люд, паднімецца на ногі, І пойдзе волатам да дзейнага жыцьця, І працярэбіць ўсе паросшыя дарогі; Ачысьціць сьцежкі ўсе ад бруду і сьмяцьця. І з песьняй вольнаю і з воляю няўхільнай На новы ўзыйдзе ён прачышчаны свой шлях. Змаганьнем, працаю, бадзёрым духам сільным Ён незалежнасьці падніме горда сьцяг. </poem> {{Верш-канец|Казлоўшчык}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Шлях моладзі]] qusdvuluhgwpz1ao9xob1v8j7kcdc1r 102 12221 301355 300703 2026-10-17T15:52:13Z Gleb Leo 2440 301355 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Адам |Прозвішча = Станкевіч |Варыянты імёнаў = Ігнат Папараць, А. Сакалінскі, Васіль Будзіловіч |Выява = Adam Stankevich.jpg |ДН = 6 студзеня 1892 |Месца нараджэння = в. Арляняты, Ашмянскі павет, цяпер Смаргонскі раён |ДС = 29 лістапада 1949 |Месца смерці = Тайшэцкі раён, Іркуцкай вобласці |Апісанне = беларускі каталіцкі сьвятар, грамадзкі дзяяч |Іншае = |Вікіпедыя = Адам Станкевіч |Вікіпедыя2 = Адам Станкевіч |Вікіцытатнік = Адам Станкевіч |Вікісховішча = Category:Adam Stankievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Адам Станкевіч |Першая літара прозвішча = С }} == Творы == {{Усе творы}} '''1916''' * [[Крыху аб долі Беларусі (Станкевіч)|Крыху аб долі Беларусі]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 23 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/6|№6]]}} '''1920''' * [[Duchawienstwo i narod]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 8 Lutaho 1920. — [[Krynica (1917)/1920/4|№4]]}} * [[Nam patrebny swoj Sojm]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/6|№6]]}} * [[Biełaruś i Zamireńnie]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 21 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/7|№7]]}} * [[Jaki mir budzie trywałki?]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Krasawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/9|№9]]}} * [[Naš čarod]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 30 Traunia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/11|№11]]}} * [[У чым наша сіла?]] * [[У Святы Калядны вечар]] * [[З апошніх дзён]] * [[Куток аб уніі (Станкевіч)]] '''1923''' * Сіла сялянства '''1925''' * [[Доктар Францішак Скарына — першы друкар беларускі|Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1 Sakawika—12 Krasawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/9|№9]]—[[Krynica (1917)/1925/14-15|14-15]]}} '''1926''' * [[Мой успамін аб Мітрапаліту Андрэю Шаптыцкім]] '''1928''' * [[Biełaruskaja mowa ŭ skołach Biełarusi XVI i XVII st. (1928)|Biełaruskaja mowa ŭ skołach Biełarusi XVI i XVII st.]] '''1929''' * [[Родная мова ў сьвятынях]] '''1930''' * [[Вітаўт Вялікі і беларусы]] * [[Франціш Багушэвіч (Станкевіч)|Franciš Bahušewič]]. {{Fine|Wilnia: Wydańnie Biełaruskaha Instytutu Haspadarki i Kultury, 1930}} * {{Скан|[[Янка Купала (Станкевіч)|Янка Купала]]|Янка Купала (Станкевіч).pdf}} // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Верасень 1930. — [[Шлях Моладзі (1929)/1930/10|№10 (20)]]}} '''1931''' * [[Казімер Сваяк (Станкевіч)|Kazimier Swajak]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 25 Traŭnia—25 Kastryčnika 1931. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1931/10|№10]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1931/16|16]]}} * [[Z rodnaha zahonu (1931)/Pradmowa|Pradmowa]] // {{Fine|''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Andrej Ziaziula]]''. [[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]. Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} '''1932''' * [[Купала, Колас і моладзь]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Сьнежань 1932. — [[Шлях Моладзі (1929)/1932/12|№12 (47)]]}} * [[Dzieja majej myśli, serca i woli (1932)/Uwaha Redaktara-Wydaŭca|Uwaha Redaktara-Wydaŭca]] // {{Fine|''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Kazimier Swajak]]''. [[Dzieja majej myśli, serca i woli (1932)|Dzieja majej myśli, serca i woli]]. Wilnia: Wyd. „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“, 1932}} '''1933''' * [[З Новым Годам!.. (Станкевіч)|З Новым Годам!..]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Студзень 1933. — [[Шлях Моладзі (1929)/1933/1|№1 (48)]]}} * [[Кастусь Каліноўскі, «Мужыцкая праўда» і ідэя Незалежнасьці Беларусі]] '''1934''' * [[Да гісторыі беларускага палітычнага вызвалення]] '''1935''' * {{Скан|[[«Mužyckaja Prauda» і «Гомон»|„Mužyckaja Prauda“ і „Гомон“]]|«Mužyckaja Prauda» і «Гомон» (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/1|Кніжка 1]]}} * [[Прафэсар Браніслаў Эпімах-Шыпіла (Станкевіч)|Прафэсар Браніслаў Эпімах-Шыпіла]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/2|Кніжка 2]]}} * {{Скан|[[Пісьменнік і мова (Станкевіч)|Пісьменнік і мова]]|Пісьменнік і мова (Станкевіч, 1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/3|Кніжка 3]]}} * {{Скан|[[Цені й блескі]]|Цені й блескі (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/4|Кніжка 4]]}} '''1936''' * {{Скан|[[Зацемкі аб П. Сяргіевічу і яго творстве]]|Зацемкі аб П. Сяргіевічу і яго творстве (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/1|Кніжка 1 (5)]]}} * {{Скан|[[Доктар Франціш Скарына і яго культурная праца]]|Франціш Скарына і яго культурная праца (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/2|Кніжка 2 (6)]]}} * {{Скан|[[Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej (Станкевіч)|Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej]]|Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej (Станкевіч, 1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/3|Кніжка 3 (7)]]}} * [[З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/4|Кніжка 4 (8)]]}} * {{Скан|[[Міхась Машара — «Лёгкі Хлеб» (Станкевіч)|Міхась Машара — „Лёгкі Хлеб“]]|Міхась Машара — «Лёгкі Хлеб» (Станкевіч, 1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/4|Кніжка 4 (8)]]}} * {{Скан|[[У «палоне» паэзіі Якуба Коласа|У „палоне“ паэзіі Якуба Коласа]]|У «палоне» паэзіі Якуба Коласа (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/5|Кніжка 5 (9)]]}} '''1937''' * [[В. Власовъ ф. Вальденбергъ — Исторія Россіи (Станкевіч)|В. Власовъ ф. Вальденбергъ — Исторія Россіи]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/2|Кніжка 2 (11)]]}} * {{Скан|[[Этычныя падставы нацыянальна-культурных правоў нацыянальных меншасьцяў]]|Этычныя падставы нацыянальна-культурных правоў нацыянальных меншасьцяў (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * [[Lietuviu Tauta — Lietuviu Mokslo Draugijos Raštai]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * [[Mykalas Biržiška — čečeta і інш.]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * {{Скан|[[У аспэкце соцыяльнай справядлівасьці]]|У аспэкце соцыяльнай справядлівасьці (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/4|Кніжка 4 (13)]]}} * [[Магнушэўскі, Паўлюк Бахрым, Баброўскі|Mahnušeŭski i Babroŭski]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 20 studnia—5 traŭnia 1937. — [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1937/2|№2 (128)]]—[[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1937/9|№9 (135)]]}} '''1938''' * [[Міхал Забэйда-Суміцкі і беларуская народная песьня]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938. — [[Калосьсе (1935)/1938/1|Кніжка 1 (14)]]}} * {{Скан|[[З літуанізмаў у беларускай мове]]|З літуанізмаў у беларускай мове (1939).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938—1939. — [[Калосьсе (1935)/1938/3|Кніжка 3 (16)]]—[[Калосьсе (1935)/1939/3|Кніжка 3 (20)]]}} * [[U_čeść_950-hodździa_chryščeńnia_Biełarusi_(1938)|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi]] * {{Скан|Lekcyi i Evanelii na niadzieli i śviaty (1938)|Lekcyi i Evanelii na niadzieli i śviaty (1938).pdf}} '''1939''' * [[Беларускі хрысціянскі рух (Станкевіч)]] '''1940''' * [[Хрысьціянства і беларускі народ]] '''1944''' * [[Святой памяці Пётры Простага (кс. др. Ільдэфонс Бобіч)]] == Пра аўтара == * [[Кс. Адаму Станкевічу]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] do927gdxaa3asn4svg33baj7wzzoafy 301366 301355 2026-10-17T16:00:36Z Gleb Leo 2440 301366 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Адам |Прозвішча = Станкевіч |Варыянты імёнаў = Ігнат Папараць, А. Сакалінскі, Васіль Будзіловіч |Выява = Adam Stankevich.jpg |ДН = 6 студзеня 1892 |Месца нараджэння = в. Арляняты, Ашмянскі павет, цяпер Смаргонскі раён |ДС = 29 лістапада 1949 |Месца смерці = Тайшэцкі раён, Іркуцкай вобласці |Апісанне = беларускі каталіцкі сьвятар, грамадзкі дзяяч |Іншае = |Вікіпедыя = Адам Станкевіч |Вікіпедыя2 = Адам Станкевіч |Вікіцытатнік = Адам Станкевіч |Вікісховішча = Category:Adam Stankievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Адам Станкевіч |Першая літара прозвішча = С }} == Творы == {{Усе творы}} '''1916''' * [[Крыху аб долі Беларусі (Станкевіч)|Крыху аб долі Беларусі]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 23 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/6|№6]]}} '''1920''' * [[Duchawienstwo i narod]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 8 Lutaho 1920. — [[Krynica (1917)/1920/4|№4]]}} * [[Nam patrebny swoj Sojm]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 7 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/6|№6]]}} * [[Biełaruś i Zamireńnie]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 21 Sakawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/7|№7]]}} * [[Jaki mir budzie trywałki?]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 18 Krasawika 1920. — [[Krynica (1917)/1920/9|№9]]}} * [[Naš čarod]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 30 Traunia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/11|№11]]}} * [[У чым наша сіла?]] * [[У Святы Калядны вечар]] * [[З апошніх дзён]] * [[Куток аб уніі (Станкевіч)]] '''1923''' * Сіла сялянства '''1925''' * [[Доктар Францішак Скарына — першы друкар беларускі|Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 1 Sakawika—12 Krasawika 1925. — [[Krynica (1917)/1925/9|№9]]—[[Krynica (1917)/1925/14-15|14-15]]}} '''1926''' * [[Мой успамін аб Мітрапаліту Андрэю Шаптыцкім]] '''1928''' * [[Biełaruskaja mowa ŭ skołach Biełarusi XVI i XVII st. (1928)|Biełaruskaja mowa ŭ skołach Biełarusi XVI i XVII st.]] '''1929''' * [[Родная мова ў сьвятынях]] '''1930''' * [[Вітаўт Вялікі і беларусы]] * [[Франціш Багушэвіч (Станкевіч)|Franciš Bahušewič]]. {{Fine|Wilnia: Wydańnie Biełaruskaha Instytutu Haspadarki i Kultury, 1930}} * {{Скан|[[Янка Купала (Станкевіч)|Янка Купала]]|Янка Купала (Станкевіч).pdf}} // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Верасень 1930. — [[Шлях Моладзі (1929)/1930/10|№10 (20)]]}} '''1931''' * [[Казімер Сваяк (Станкевіч)|Kazimier Swajak]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 25 Traŭnia—25 Kastryčnika 1931. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1931/10|№10]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1931/16|16]]}} * [[Z rodnaha zahonu (1931)/Pradmowa|Pradmowa]] // {{Fine|''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Andrej Ziaziula]]''. [[Z rodnaha zahonu (1931)|Z rodnaha zahonu]]. Wilnia: Wydańnie Ksiandza [[Аўтар:Янка Быліна|Jana Siemaškiewiča]], 1931}} '''1932''' * [[Купала, Колас і моладзь]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Сьнежань 1932. — [[Шлях Моладзі (1929)/1932/12|№12 (47)]]}} * [[Dzieja majej myśli, serca i woli (1932)/Uwaha Redaktara-Wydaŭca|Uwaha Redaktara-Wydaŭca]] // {{Fine|''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Kazimier Swajak]]''. [[Dzieja majej myśli, serca i woli (1932)|Dzieja majej myśli, serca i woli]]. Wilnia: Wyd. „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“, 1932}} '''1933''' * [[З Новым Годам!.. (Станкевіч)|З Новым Годам!..]] // {{Fine|[[Шлях Моладзі (1929)|Шлях Моладзі]]. — Студзень 1933. — [[Шлях Моладзі (1929)/1933/1|№1 (48)]]}} * [[Кастусь Каліноўскі, «Мужыцкая праўда» і ідэя Незалежнасьці Беларусі]] '''1934''' * [[Да гісторыі беларускага палітычнага вызвалення]] '''1935''' * {{Скан|[[«Mužyckaja Prauda» і «Гомон»|„Mužyckaja Prauda“ і „Гомон“]]|«Mužyckaja Prauda» і «Гомон» (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/1|Кніжка 1]]}} * [[Прафэсар Браніслаў Эпімах-Шыпіла (Станкевіч)|Прафэсар Браніслаў Эпімах-Шыпіла]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/2|Кніжка 2]]}} * {{Скан|[[Пісьменнік і мова (Станкевіч)|Пісьменнік і мова]]|Пісьменнік і мова (Станкевіч, 1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/3|Кніжка 3]]}} * {{Скан|[[Цені й блескі]]|Цені й блескі (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/4|Кніжка 4]]}} '''1936''' * {{Скан|[[Зацемкі аб П. Сяргіевічу і яго творстве]]|Зацемкі аб П. Сяргіевічу і яго творстве (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/1|Кніжка 1 (5)]]}} * {{Скан|[[Доктар Франціш Скарына і яго культурная праца]]|Франціш Скарына і яго культурная праца (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/2|Кніжка 2 (6)]]}} * {{Скан|[[Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej (Станкевіч)|Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej]]|Stanisław Stankiewicz — Pierwiastki Białoruskie w Polskiej Poezji Romantycznej (Станкевіч, 1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/3|Кніжка 3 (7)]]}} * [[З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/4|Кніжка 4 (8)]]}} * {{Скан|[[Міхась Машара — «Лёгкі Хлеб» (Станкевіч)|Міхась Машара — „Лёгкі Хлеб“]]|Міхась Машара — «Лёгкі Хлеб» (Станкевіч, 1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/4|Кніжка 4 (8)]]}} * {{Скан|[[У «палоне» паэзіі Якуба Коласа|У „палоне“ паэзіі Якуба Коласа]]|У «палоне» паэзіі Якуба Коласа (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/5|Кніжка 5 (9)]]}} '''1937''' * [[В. Власовъ ф. Вальденбергъ — Исторія Россіи (Станкевіч)|В. Власовъ ф. Вальденбергъ — Исторія Россіи]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/2|Кніжка 2 (11)]]}} * {{Скан|[[Этычныя падставы нацыянальна-культурных правоў нацыянальных меншасьцяў]]|Этычныя падставы нацыянальна-культурных правоў нацыянальных меншасьцяў (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * [[Lietuviu Tauta — Lietuviu Mokslo Draugijos Raštai]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * [[Mykalas Biržiška — čečeta і інш.]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * {{Скан|[[У аспэкце соцыяльнай справядлівасьці]]|У аспэкце соцыяльнай справядлівасьці (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/4|Кніжка 4 (13)]]}} * [[Магнушэўскі, Паўлюк Бахрым, Баброўскі|Mahnušeŭski i Babroŭski]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 20 studnia—5 traŭnia 1937. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1937/2|№2 (128)]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1937/9|№9 (135)]]}} '''1938''' * [[Міхал Забэйда-Суміцкі і беларуская народная песьня]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938. — [[Калосьсе (1935)/1938/1|Кніжка 1 (14)]]}} * {{Скан|[[З літуанізмаў у беларускай мове]]|З літуанізмаў у беларускай мове (1939).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938—1939. — [[Калосьсе (1935)/1938/3|Кніжка 3 (16)]]—[[Калосьсе (1935)/1939/3|Кніжка 3 (20)]]}} * [[U_čeść_950-hodździa_chryščeńnia_Biełarusi_(1938)|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi]] * {{Скан|Lekcyi i Evanelii na niadzieli i śviaty (1938)|Lekcyi i Evanelii na niadzieli i śviaty (1938).pdf}} '''1939''' * [[Беларускі хрысціянскі рух (Станкевіч)]] '''1940''' * [[Хрысьціянства і беларускі народ]] '''1944''' * [[Святой памяці Пётры Простага (кс. др. Ільдэфонс Бобіч)]] == Пра аўтара == * [[Кс. Адаму Станкевічу]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] i0nw9k4r67ylr9o6oaqvc97zysm58i5 0 12223 301365 140286 2026-10-17T15:59:30Z Gleb Leo 2440 301365 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Родная мова ў сьвятынях | аўтар = Адам Станкевіч | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1928 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/Rodnaja mowa ŭ światyniach|Rodnaja mowa ŭ światyniach]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 25 Krasawika—10 Śniežnia 1928. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1929/8|№8]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1929/17|17]]}} * {{Скан|[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Adbitka z „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“, 1929}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Адама Станкевіча]] [[Катэгорыя:Хрысціянства]] [[Катэгорыя:Беларуская мова]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 3pnfbopfkjyjqxkoxghztulwd8hop30 102 12531 301354 300600 2026-10-17T15:51:35Z Gleb Leo 2440 301354 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Ян |Прозвішча = Пазняк |Варыянты імёнаў = Псеўданімы: Янка Дудар; Той Самы; Сялянец; Крыптанімы: Я. Д.; Д-р; Я.Д-р; Я. П.; я.п.; Яп.; П-к; п-к; Я.П-к; P; Рэд. «Б.Кр.» |Выява = Jan Poźniak.png |ДН = 1887, 19 лютага 1895 або 1897 |Месца нараджэння = Суботнікі |ДС = пасля 22 красавіка 1940 |Месца смерці = |Апісанне = публіцыст, грамадскі, палітычны і культурны дзеяч |Іншае = |Вікіпедыя = Ян Пазняк |Вікіпедыя2 = Ян Пазьняк |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Ян Пазняк |Першая літара прозвішча = П }} == Творы == {{Усе творы}} '''1920''' * [[Lublu ja Kraj swoj rodny!!!]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Krynica]]. — 2 Trawnia 1920. — [[Krynica (1917)/1920/10|№10]]}} '''1926''' * [[Hutarki susiedziaŭ]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1926. — [[Krynica (1917)/1926/2|№2]]}} * [[Prawilny šlach BChD]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1926. — [[Krynica (1917)/1926/35|№35]]}} * [[Apostały ci duchoŭnyja žandary]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1926. — [[Krynica (1917)/1926/39|№39]]}} '''1928''' * [[Два кірункі]] '''1930''' * [[Колектывізацыя Савецкае Беларусі]] * [[Барацьба за незалежнасць у Індыі]] // {{Fine|[[Krynica (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1930. — [[Krynica (1917)/1930/21|№21]]}} * [[Дзе беларускі народ — там Беларусь!]] * [[Развал у Камуністычнай Партыі Заходняй Беларусі і яе шкодніцкая праца на нашых землях]] * [[Гаспадарчы крызыс у Польшчы]] * [[Беларуская трагедыя]] '''1933''' * [[«Русская вѣра» на Беларусі]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1933. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1933/16|№16]]}} '''1934''' * [[Аб сям’і]] // {{Fine|[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1934. — [[Беларуская Крыніца (1925)/1934/41|№41]]}} '''1939''' * [[Za aśvietu našaha sialanstva]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1939/15|№15(199)]]}} * [[Acena pramovy Hitlera]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1939/15|№15(199)]]}} * [[Ci budzie vajna?]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1939/19|№19(203)]]}} * [[Baraćba sialan z kolektyvizacyjaj u Savietach]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 10 lipnia 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1939/21|№21 (205)]]}} * [[Nacyjanalny pryncyp i žyćciovy prastor pavodle «Mein Kampfu»|Nacyjanalny pryncyp i žyćciovy prastor pavodle „Mein Kampfu“]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 10 lipnia 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1939/21|№21 (205)]]}} * [[Kamunisty biez davieru masaŭ]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 10 lipnia 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1939/21|№21 (205)]]}} * [[Słavianskaja ideja, ci na Niemcaŭ puhała?..]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 20 lipnia 1939. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1939/22|№22 (206)]]}} * [[Барацьба беларусаў з Расеяй]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] l5pnopfq0hxc66pfodill2us2nh3luv 102 13257 301336 272937 2026-10-17T14:33:50Z Gleb Leo 2440 301336 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Андрэй |Прозвішча = Александровіч |Варыянты імёнаў = |Выява = Andrej Aleksandrovič. Андрэй Александровіч (1930).jpg |ДН = 22 студзеня 1906 |Месца нараджэння = Менск |ДС = 6 студзеня 1963 (56 гадоў) |Месца смерці = Маскоўская вобласьць |Апісанне = беларускі паэт, дзіцячы пісьменьнік, крытык. |Іншае = |Вікіпедыя = Андрэй Іванавіч Александровіч |Вікіпедыя2 = Андрэй Александровіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Andrej Alieksandrovič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Андрэй Александровіч |Першая літара прозвішча = А }} {{Усе творы}} == Творы == * [[Творы (Александровіч, 1932—1933)|Творы]]. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, Літаратура і Мастацтва, 1932—1933}} '''1922''' * [[Раніца (Александровіч)|Раніца]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} '''1926''' * [[На далёкім Каўказе]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/7|№7]]}} * [[Каханьне (Александровіч)|Каханьне]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/8|№8]]}} * [[Сьнежная вяршына…|⁂ (Сьнежная вяршына…)]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/8|№8]]}} '''1927''' * [[Вясна (Ой, кацілася зара…)|Вясна]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 3 красавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/76|№76 (1968)]]}} * [[Ішлі гады. На хвалях марашквалам…|⁂ (Ішлі гады. На хвалях марашквалам…)]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 21 жніўня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/188|№188 (2090)]]}} * [[Пятая песьня]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 6 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/Экстраны выпуск|Экстраны выпуск]]}} '''1933''' * [[Эпіграмы (Александровіч)|Эпіграмы]] // {{Fine|[[Заклік (1933)|Заклік]]. — 1933. — [[Заклік (1933)/1|Кніга 1]]}} '''1936''' * [[Адзін прысуд — расстрэл]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 23 жніўня 1936. — [[Звязда (газета)/1936/193|№193 (5567)]]}} * [[Сцяной грудзей сваіх ахоўвайце Мадрыд]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1936. — [[Полымя (часопіс)/1936/11|№11]]}} '''1938''' * [[Слова ад сэрца]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 26 чэрвеня 1938. — [[Звязда (газета)/1938/146|№146 (6122)]]}} === Паэмы === * [[Цені на сонцы]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Студзень 1928. — [[Полымя (часопіс)/1928/1|№1]]}} * [[Бальшавік Бахрым]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — Сакавік 1929. — [[Маладняк (часопіс)/1929/3|№3]]}} * [[Паэма імя вызваленьня|Поэма імя вызваленьня]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Ліпень 1930. — [[Полымя (часопіс)/1930/7|№7]]}} * [[Нараджэньне чалавека]]. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1931}} * [[Пагранічная вясна]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 26 чэрвеня 1932. — [[Звязда (газета)/1932/142|№142 (4394)]]}} * [[Векапомная восень]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — Лістапад 1933. — [[Полымя (часопіс)/1933/11|№11]]}} * [[Хлебная зіма]] // {{Fine|[[Заклік (1933)|Заклік]]. — Сакавік 1933. — [[Заклік (1933)/3|Кніга 3]]}} * [[Шчаслівая дарога]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1934. — [[Полымя (часопіс)/1934/3|№3]]—[[Полымя (часопіс)/1934/4|4]]}} * [[Палярная ноч]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/5|№5]]}} === Зборнікі === * {{Скан|[[Па беларускім бруку (1925)]]|Па беларускім бруку (1925).pdf}} * {{Скан|[[Сутарэньне (1925)]]|Сутарэньне (1925).pdf}} * {{Скан|[[Паўстанцы (1925)]]|Паўстанцы (1925).pdf}} * {{Скан|[[Прозалаць (1926)]]|Прозалаць (1926).pdf}} * {{Скан|[[Угрунь (1927)]]|Угрунь (1927).pdf}} * {{Скан|[[Фабрыка сьмерці (1929)]]|Фабрыка сьмерці (1929).pdf}} * {{Скан|[[Устаноўка (1930)]]|Устаноўка (1930).pdf}} * {{Скан|[[Гудкі (1931)]]|Гудкі (1931).pdf}} * {{Скан|[[Узброеныя песні (1936)]]|Узброеныя песні (1936).pdf}} * {{Скан|[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)]]|Вершы Андрэя Александровіча (1938—1946).pdf}} === Вершы са зборнікаў === * [[Песня бальшавіка (Александровіч)|Шчаслівы, хто бальшавік]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/5|№5]]}} * [[Ноч у разведцы|Таварыш Серго]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/7|№7]]}} === Апавяданні === * [[На мяжы (Александровіч)|На мяжы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 1 мая 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/98|№98 (1693)]]}} * [[Палёт у мінулае]] === Раман === * [[Ваўчаняты (Александровіч, Вольны, Дудар)|Ваўчаняты]] === П’есы === * [[Напор (Александровіч)|Напор]] (1933) == Публіцыстыка == * [[Дзьве Беларусі]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 23 лістапада 1924. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/1|№1]]}} * [[«Маладняк» (Александровіч)|„Маладняк“]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 15 мая 1925. — [[Чырвоная змена (газета)/1925/26|№26 (174)]]}} * [[З гучнымі бадзёрымі песьнямі — наперад!]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 2 сьнежня 1925. — [[Чырвоная змена (газета)/1925/80|№80 (228)]]}} * [[Землятрасеньне ў Крыму]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 ліпеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/156|№156 (2048)]]}} * [[Шляхі тэатру]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/287|№287 (2179)]]}} * [[«Полымя» ў Магілеве|„Полымя“ ў Магілеве]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18—20 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/265|№265 (2453)]]— [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/266|266 (2454)]]}} * [[Мобілізуем экран]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 10 лютага 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/3|№3]]}} * [[Першыя вынікі закліку ўдарнікаў у літаратуру]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 26 лютага 1932. — [[Літаратура і мастацтва (1932)/газета/1|№1]]}} * [[Апошнія людзі (Александровіч)|Апошнія людзі]] // {{Fine|[[Заклік (1933)|Заклік]]. — 1933. — [[Заклік (1933)/2|Кніга 2]]}} * [[Класавая барацьба на мовазнаўчым фронце і рэформа правапіса беларускай мовы]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1934. — [[Полымя (часопіс)/1934/1|№1]]}} === Лісты === * [[У бюро ЦК КП(б) Беларусі]] (1925) * [[Ліст у рэдакцыю]] * [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/278/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 8 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/278|№278 (2170)]]}} * ''[[Аўтар:Алесь Дудар|Дудар, А]]'', ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі, М]]''. [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/278/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 4 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/278|№278 (2466)]]}} * ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі, М]]''. [[Савецкая Беларусь (1920)/1929/2/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 4 студзеня 1929. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1929/2|№2 (2491)]]}} === Пераклады === * [[Міжнародны гімн (Пацье/Александровіч)|Міжнародны гімн]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/5|№5]]}} * [[Руслан і Людміла]] * [[Ленін (Брусаў/Александровіч)]] == Пад рэдакцыяй == * [[Правапіс беларускай мовы (1934)]] * {{Скан|[[Руска-беларускі слоўнік (1937)]]|Руска-беларускі слоўнік (1937).djvu}} == Пра аўтара == * [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/280/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 6 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/280|№280 (2468)]]}} * ''[[Аўтар:Алесь Гародня|Гародня, А]]''. [[Соцыяльныя асновы творчасьці Андрэя Александровіча]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1928. — [[Полымя (часопіс)/1928/3|№3]]}} * ''[[Аўтар:Лукаш Бэндэ|Бэндэ, Л]]''. [[Творчы рост Андрэй Александровіча]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1931. — [[Узвышша (часопіс)/1931/11-12|№11-12]]}} * ''[[Аўтар:Сымон Куніцкі|Куніцкі, С]]''. [[Дзесяцігадовы шлях поэты]] // {{Fine|[[Беларусь калгасная (1932)|Беларусь калгасная]]. — 1932. — [[Беларусь калгасная (1932)/2|№2]]}} * [[Мне і тут без Беларусі цесна]] {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія дзіцячыя пісьменнікі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускай асацыяцыі пралетарскіх пісьменнікаў]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] fr72bfgp6vcv2n7gumksfm16izup6be 102 13266 301331 273036 2026-10-17T14:27:02Z Gleb Leo 2440 301331 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Мікола |Прозвішча = Байкоў |Варыянты імёнаў = Карыстаўся псэўданімамі: Мікола Крывіч (М. Кр., М. К-ч і Кр-iч), Агляднік, Асьветнік і Настаўнік |Выява = М. Байкоў.jpg |ДН = 10 лютага 1889 году |Месца нараджэння = Бежацк, Цьвярская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 23 чэрвеня 1945 года |Месца смерці = |Апісанне = беларускі літаратуразнавец, мовазнавец, пэдагог. Дацэнт філялёгіі. |Іншае = |Вікіпедыя = Мікола Байкоў |Вікіпедыя2 = Мікола Байкоў |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Мікола Байкоў |Першая літара прозвішча = Б }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Памяці А. Бурбіса (Байкоў)]] // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1922, № 3-4 * [[Пазнаньне Беларусі як навуковая і рэвалюцыйна-грамадзянская проблема]] (1923) === Літаратуразнаўства === * [[Кніга аб Беларусі на нямецкай мове]] // {{Fine|[[Вольны сьцяг (1920)|Вольны Сьцяг]]. — 15 мая 1921. — [[Вольны сьцяг (1920)/1921/1|№1 (3)]]}} * {{Скан|Пытаньне беларускай культуры і шлях беларускай інтэлігэнцыі|Байкоў 1923.pdf}} * [[Новая беларуская поэма (Я. Колас ― Новая зямля)]] * ''[[Аўтар:Мікола Байкоў|Байкоў, М]]''. [[А. Александровіч. Па беларускім бруку (Байкоў)|А. Александровіч. Па беларускім бруку]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/4|№4]]}} * [[Соцыяльныя матывы ў беларускіх казках]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — 1925. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1925/2|№2]]}} * [[М. Зарэцкі. Пад сонцам (Байкоў)|М. Зарэцкі. Пад сонцам]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1926. — [[Маладняк (часопіс)/1926/3|№3]]}} * [[Міхась Зарэцкі. Голы зьвер (Байкоў)|Міхась Зарэцкі. Голы зьвер]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/4|№4]]}} * {{Скан|[[На літаратурныя тэмы (1929)|На літаратурныя тэмы]]|На літаратурныя тэмы (1929).pdf}} (1929) === Мовазнаўства === * [[Як запісваць народны слоўнікавы матар’ял у 1927 годзе|Як запісваць народны слоўнікавы матар‘ял у 1927 годзе]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 30 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/72|№72 (1964)]]}} === Лемантары === * [[Наша сіла ніва ды машына: лемантар для дарослых]] (1927; у суаўтарстве са [[Аўтар:Сцяпан Некрашэвіч|Сьцяпанам Некрашэвічам]], М. Багдановічам) * [[Наша сіла — Саветы]] (1927) === Слоўнікі === * [[Практычны расійска-беларускі слоўнік]] (1924; разам з [[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максімам Гарэцкім]]) * {{Скан|[[Беларуска-расійскі слоўнік (1926)|Беларуска-расійскі слоўнік]]|Bajkow Nekrashevich Belaruska-Rasijski slownik 1926.pdf}} (1925; разам са [[Аўтар:Сцяпан Некрашэвіч|Сьцяпанам Некрашэвічам]]) * {{Скан|[[Практычны Беларускі Вайсковы Слоўнік]]|Практычны Беларускі Вайсковы Слоўнік. Часьць 1-я.pdf}} (1927; разам з [[Аўтар:Андрэй Бараноўскі|Андрэем Бараноўскім]]) * {{Скан|[[Расійска-беларускі слоўнік (1928)|Расійска-беларускі слоўнік]]|Расійска-беларускі слоўнік (1928).pdf}} (1928; разам са [[Аўтар:Сцяпан_Некрашэвіч|Сцяпанам Некрашэвічам]]) {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Беларускі калабарацыянізм]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] j2pnh7w2l06xqvq6qecvotejm9owkfd 0 13709 301478 126425 2026-10-17T19:28:21Z Gleb Leo 2440 301478 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пратэст | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = [[Новы шлях]] | наступны = [[Не паддавацца! (Казлоўскі)|Не паддавацца!]] | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1933 год }} * [[Новы Шлях (1933)/1933/2/Pratest|Pratest]] // {{Fine|[[Новы Шлях (1933)|Новы Шлях]]. — 25 Сьнежня 1933. — [[Новы Шлях (1933)/1933/2|№2]]}} * [[Жыве Беларусь! (1943)/1943/4-5/Пратэст|Пратэст]] // {{Fine|[[Жыве Беларусь! (1943)|Жыве Беларусь!]]. — Кастрычнік-лістапад 1943. — [[Новы шлях (1933)/1933/4-5|№4-5]]}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Кірылізаваныя творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] p7ir9mdoklffsm0pbt0i4ufana1lma9 0 13721 301477 147724 2026-10-17T19:27:55Z Gleb Leo 2440 301477 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Волат | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Апавяданьне | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1936 год }} * [[Новы Шлях (1933)/1936/6/Wołat|Wołat]] // {{Fine|[[Новы Шлях (1933)|Новы Шлях]]. — 30 Kastryčnika 1936. — [[Новы Шлях (1933)/1936/6|№6 (21)]]}} * [[Жыве Беларусь! (1943)/1943/4-5/Волат|Волат]] // {{Fine|[[Жыве Беларусь! (1943)|Жыве Беларусь!]]. — Кастрычнік-лістапад 1943. — [[Новы шлях (1933)/1933/4-5|№4-5]]}} [[Катэгорыя:Проза Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] l0lysp6bcizxkai1u62yqgi4ibruyvc 0 13722 301486 147720 2026-10-17T19:29:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Новы шлях (1933)/1936/6/Wołat]] у [[Новы Шлях (1933)/1936/6/Wołat]] 46763 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Wołat | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Апавяданьне | крыніца = [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Novy_slach_orhan_bielaruskaje_nacyjanalna-socyjalistycnaje_dumki_-_redaktar_i_vydaviec_Uladyslau_Kazlouski_Vilna,_1933-1937.pdf.zip/232865-1936-6.pdf Часопіс «Новы шлях», № 6 (21) ад 30.X.1936 г., б. 4-6] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Волат (Казлоўскі)]] | дата = 1936 год }} <center>'''WOŁAT'''</center> Uwieś świet wiedaŭ sławu wołata — haspadara. Dniepr, Dźwina, Nioman i Prypiać nasili dabro jahonych paloŭ u dalokija krainy. Jahony wojstry mieč dasiahaŭ kožnaha woraha. U biaśpieraryŭnym słaŭnym zmahańni z zaŭziatymi worahami nie mahła adnak ustajać jahonaja čaławiečaja siła. Cieła jahonaje apanawała drymota. Zasnuŭ wołat… Jahony mieč abchapila šmathadowaja irža. Zaraśli lichaziellem niwy i sienażaci. Padupleli i pachililisia ad staraści duby — świedki słaŭnaje minuŭščyny. Pieratwarylisia ŭ ruiny staryja zamčyščy. Ziamla pakryłasia kryżami i kurhanami. Wołatawych unukaŭ apanawała cichaja, mlaŭkaja pakora. Miačy ichnija pajeła irża niawolnickaha pacyfizmu… — Śpić słaŭny wołat! — ahałasili worahi i chłynuli na jahonuju haspadarku. Atumanili raściarušanych wołatawych unukaŭ; začynili pierad imi dźwiery aświety, dziaruhaju many zakryli im wočy. Strašnaja ciemra pakryła wołatawu baćkaŭščynu. — Śpić! Woś dobra! Nia budzić, a to—biada jak pračchniecca!—šaptali worahi, upraŭlajučysia na čužoj haspadarcy, i niawolili dziaciej śpiačaha wołata… Bačačy hetkuju niasprawiadliwaść aburylisia duchi wołatawych słaŭnych pradziedaŭ. — Abudzisia! — šaptali jany pošumam nieprachodnych puščaŭ. — Ustawaj! Twaje dzieci u niawoli! — budzili žurčańniem bystrych rečak, što niaśli ŭ dalokaje mora krywawy pot pracoŭnaha narodu. — Pračchnisia! — Zaklikali šopatam niwaŭ, što z podżmucham wietru apuskali kałasistyja hałoŭki, sumujučy nad niadolaj pracoŭnych. — Ustań! Ačyščaj pakryty šmathodniaj irżoj słaŭny swoj mieč! — kryčeli hromam praŭdy i świacili ŭ wočy małankaj sprawiadliwaści. — Zwarušysia, słaŭny wołat! — budzili sumnymi pieśniami pakutnaha narodu i płačam hałodnych. I zwaruchnuŭsia wołat… Uściešylisia duchi jahonych pradziedaŭ. Sahnali jany ŭsie chmany, što paŭstali iz ślozaŭ padniawolnaha narodu ŭ wočy wołatu. I jon pračchnuŭsia. Ażyŭlajučym zrokam ahlanuŭ swaju haspadarku. Jahonyja ŭnuki niaśli niawolnickuju lamku, uzbahačajučy prahawitych worahaŭ. — Što-ż wy zrabili z maich dziaciej!? Jakim prawam zabrali maju haspadarku!?—kryknuŭ wołat na worahaŭ i ścisnuŭ mahutnaju rukoju swoj wostry mieč. — My ich kormim swajej ułasnaj strawaj! My im aświačajem ichniuju noč łučynaj. My ich nakiroŭwajem na naš ułasny šlach!—zapiščali worahi, sa stracham hladzeŭšy na paŭstałaha wołata. A jon z ahidaj ad ich adwiarnuŭsia. Hlanuŭ badziora na swaich unukaŭ i adradżajučym ichnija dušy hołasam zaklikaŭ: — O, dzieci rodnyja! Jak-ża wy pazwalajecie na hetkuju paniawierku! Wy, naśledniki majej sławy, dzie padziełasia wašaja rezwaść bajowaja? Čamu miačy wašyja irża prajadaje? Schamianiciesia! Ale ludzi jaho nie razumieli, Ich apanawała laniwa—mlaŭkaja dramota, zaščeplenaja bacyłam pacyfizmu wajaŭničymi worahami. — Mir! Mir! My za mir!—kryčali jany, pachiliŭšy niawolnickija śpiny. Z ahidaj pahladzieŭ wołat na worahaŭ, što tak manliwa akalečyli dušy jahonych unukaŭ, što parabili ich zmadzieŭšymi mirnymi niawolnikami. Poŭny żyćciowaj siły, mahutnaj rukoju jon padniaŭ swoj słaŭny mieč i parywaŭ mlaŭkija, cichija, niawolnickija dušy pierakonwajučymi sławami: — O, ludzi-niawolniki! Mir u hetkich abstawinach—wiečnaja ciemra, wiečnaja niawola! Što-ż z was nia choča być wolnym?! I zadumalisia niawolniki. Zahamanili miż saboju. Tyja, što ciarpieli hoład i choład, bosyja, pahardżanyja kryčali: — Ziamla palitaja potam — našaja ziamla! My — haspadary na joj! U pachod źbiracca! Mir — naša zhuba! Druhija, što mieniej adčuwali niawolu, budučy ażyreŭšymi ad warożaj strawy, što wyhadna hrelisia na ciopłych piečach, sytyja, adzietyja—nie chacieli źmieny: bajalisia zmahańnia, kab nia stracić swajho wyhodnaha, chacia i niawolnickaha, żyćcia. Jany, sahnuŭšy swaje kłustyja karki, piskliwa hałasili: — My za mir! Chacia taksama chočam być wolnymi, ale tolki praz mir. Samyja worahi adumajucca i daduć nam wolu! — Ażyrełaje pliemia! — kazaŭ aburany wołat: dzie i kali było tak, kab chto mirna i achwotna daŭ wolu swaim niawolnikam? Niawolnik, što nia źbirajecca ŭ pachod za wolu, choča miru — nie dastojny być wolnym! Skazaŭšy heta, wołat adwiarnuŭsia ad ażyrełych, apanawanych mlaŭkim pacyfizmam niawolnikaŭ i staŭ zaklikać tych hałodnych, abdziortych, hatowych pałażyć žyćcio za swaju wolu: — U pachod źbiracca, padniawolny, biedny narodzie! Padbadzioranyja, pahardżanyja, chudyja niawolniki kryknuli ŭ adzin hołas: — Wiadzi nas, wołat! Twoj wostry mieč praciarebić parosšyja manoju ścieżki; našyja mazalistyja dałoni padnimuć rodny ściah! — Bolš nie zaśniom!—mahutnym hołasam skazaŭ wołat i padniaŭ wysoka swoj mieč. Na heny mieč badziora zirnuli buntarnyja wočy padniawolnaha narodu. Ad hetaha badziora—bajowaha ŭzhladu z treskam asypałasia z miača irża, što stahodździami na im narastała. I jon zabliščeŭ, jak sonca. Jahony blisk aśцiaciŭ usiu padniawolnuju krainu, praniknuŭ dušy i sercy pakryŭdżanych, uliŭ im nadzieju pamysnaj baraćby. Na blisk henaha miača worahi zakryli dałoniaj woćy i pačali manliwuju źwiahu. Ale darma! Bliščyć mieč u mahutnaj wołatawaj ruce i pakazwaje jahonym unukam šlach da ichniaj pieramohi. {{Калёнтытул|right=Uł. Kazloŭščyk.}} [[Катэгорыя:Творы 1936 года]] dx9cyn4hb66rrveo4ddghxkfp5g5ivr 102 13832 301339 282251 2026-10-17T14:41:51Z Gleb Leo 2440 301339 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Вольны | Імёны = Анатоль | Першая літара прозвішча = В | Варыянты імёнаў = сапр.: Анатоль Іўсцінавіч Ажгірэй; Псеўданімы і крыптанім: Антон Вольны, А. В.; Акша; Алёша; В. Анатолий; Анатолий Вольный | Апісанне = беларускі паэт, празаік, журналіст, драматург | Іншае = | ДН = 19 лістапада (2 снежня) 1902 | Месца нараджэння = Станцыя Пухавічы, Мар’іна Горка, Ігуменскі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя | ДС = 29 кастрычніка 1937 | Месца смерці = Мінск | Выява = Anatol Ažhirej (Volny). Анатоль Ажгірэй (Вольны) (1920-29).jpg | Вікіпедыя = :be:Анатоль Вольны | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Анатоль Вольны | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Anatoĺ Voĺny | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Анатоль Вольны | Google = }} {{Усе творы‎}} == Проза == * [[Гэта праўда — лягендаю будзе]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9—16 лютага 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/32|№32 (1924)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/38|38 (1930)]]}} * [[Зоры і песьні…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 23 лютага 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/44|№44 (1936)]]}} * [[Міхась Чарот (Вольны)]] * [[Алесь Дудар (Вольны)|Алесь Дудар]] // {{Fine|[[Літаратурны дадатак да газэты «Савецкая Беларусь» (1924)|Літаратурны дадатак да газэты «Савецкая Беларусь»]]. — 15 чэрвеня 1928. — [[Літаратурны дадатак да газэты «Савецкая Беларусь» (1924)/1928/10|№10]]}} * [[Міхась Зарэцкі (Вольны)]] * [[Афрыканскія романтыкі]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 25 сакавіка 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/6|№6]]}} * [[Тодар Кляшторны (Вольны)]] // Чырвоная Беларусь 1932, № 2 === Аповесьці === * [[Два (Вольны)|Два]]. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Антон Савіцкі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 6—23, 27 верасьня—1, 4, 6, 8, 13—14, 18, 20—22 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/201|№201 (2093)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/216|216 (2108)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/219|№219 (2111)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/223|223 (2115)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/225|225 (2117)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/227|227 (2119)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/229|229 (2121)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/233|233 (2125)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/234|234 (2126)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/237|237 (2128)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/239|239 (2130)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/241|241 (2132)]]}} === Фэльетоны === * {{Скан|[[Алёша (1927)|Алёша]]|Алёша (1927).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне ЦБ „Маладняка“, 1927}} * {{Скан|[[Суседзі (1932)|Суседзі]]|Суседзі (1932).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1932}} '''1926''' * [[«Вражда из-за языка»|„Вражда из-за языка“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 11 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/155|№155 (1750)]]}} * [[Каб не запамятаваць…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/161|№161 (1756)]]}} * [[У зашчыту Пшчолкі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 23 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/165|№165 (1760)]]}} * [[Зайцам на сьмех…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/167|№167 (1762)]]}} '''1927''' * [[Полацак… Полацак…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 студзеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/12|№12 (1904)]]}} * [[«Дырэктаршыны імяніны»|„Дырэктаршыны імяніны“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 8 лютага 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/31|№31 (1923)]]}} * [[Цяжка! (Вольны)|Цяжка!]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 10 лютага 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/33|№33 (1925)]]}} * [[Ухабы па дарозе (Між Рагачоўскім райвыканкамам і Бабруйскай акругай ідзе «тяжба»…)|Ухабы па дарозу]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 11 лютага 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/34|№34 (1926)]]}} * [[Палітыкі з «наркамздрава»|Палітыкі з „наркамздрава“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 24 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/67|№67 (1959)]]}} * ''[[Аўтар:Лявон Савёнак|Свэн]]''. [[Вясёлы архіў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 12 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/59|№59 (1951)]]}} * [[Гомель Беларускі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 красавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/84|№84 (1976)]]}} * [[Сумна, таварышы!]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 14 красавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/85|№85 (1977)]]}} * [[Равін жартуе…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 21 красавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/91|№91 (1983)]]}} * [[Мудры загадчык]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 23 красавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/93|№93 (1985)]]}} * [[Самадурства бяз между]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 1 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/97|№97 (1989)]]}} * [[Маё прывітаньне]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/108|№108 (2000)]]}} * [[Сьвяткуем!..]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/112|№112 (2004)]]}} * [[Цяжка гэта…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 21 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/113|№113 (2005)]]}} * [[Тыраж расьце!]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 2 чэрвеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/123|№123 (2015)]]}} * [[Галавацяпства ў нас няма!]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 5 чэрвеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/125|№125 (2017)]]}} * [[Прыхільная дзяржава, суседняя…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 16 чэрвеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/133|№133 (2025)]]}} * [[Барысаўскія грамацеі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 22 чэрвеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/138|№138 (2030)]]}} * [[Плакаць хочацца]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 11 чэрвеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/130|№130 (2022)]]}} * [[«Паведамленьне»]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9 верасьня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/204|№204 (2096)]]}} * [[«Адставіць»|„Адставіць“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 11 верасьня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/206|№206 (2098)]]}} * [[«Лезурацыя»|„Лезурацыя“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 14 верасьня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/208|№208 (2100)]]}} * [[Дзе яны?..]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 верасьня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/209|№209 (2101)]]}} * [[Ход канём…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 24 верасьня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/217|№217 (2109)]]}} * [[Ведаем гэтакіх…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 26 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/268|№268 (2160)]]}} * [[«Данос на гетмана зладзея»…|„Данос на гетмана зладзея“…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 27 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/269|№269 (2161)]]}} * [[Вандайскі бык…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 30 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/271|№271 (2163)]]}} * [[Д-р-р-р-рама…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 2 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/273|№273 (2165)]]}} * [[«Беларусізуемся»…|„Беларусізуемся“…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 3 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/274|№274 (2166)]]}} * [[Пра «Іванушак»…|Пра „Іванушак“…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/277|№277 (2169)]]}} '''1928''' * [[Аб рамізьніках без нумароў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 23 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/269|№269 (2457)]]}} == Вершы == * [[Я цябе пакахаў (Вольны)|Я цябе пакахаў]] * [[Рассыпаў па полю напеўнае срэбра…]] (1925) * [[Чырвоная змена (газета)/1926/47/Літаратурная творчасьць/Быў я ўвесь у сумуючай строме…|⁂ (Быў я ўвесь у сумуючай строме…)]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 21 красавіка 1926. — [[Чырвоная змена (газета)/1926/47|№47 (282)]]}} * [[Галаву я так нізка схіліў…|⁂ (Галаву я так нізка схіліў…)]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 14 сакавіка 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/59|№59 (1654)]]}} * [[Ў Беларусі…|⁂ (Ў Беларусі…)]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 14 сакавіка 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/59|№59 (1654)]]}} * [[Дзецям Заходняй Беларусі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 1 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/97|№97 (1989)]]}} * [[Максіму Багдановічу (Вольны)|Максіму Багдановічу]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 29 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/120|№120 (2012)]]}} * [[На магілу Апанскага (Дудар)|На магілу Апанскага]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 10 чэрвеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/129|№129 (2021)]]}} == Зборнікі паэзіі == * {{Скан|Чорнакудрая радасьць (1926)|Чорнакудрая радасьць (1926).pdf}} * {{Скан|Табе (1927)|Табе (1927).pdf}} == Публіцыстыка == * [[Чаму мы пішам па беларуску]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 23 лістапада 1924. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/1|№1]]}} * [[Ад Менску да Ўладывастоку]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 21 ліпеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/163|№163 (2055)]]}} * [[Ад Менску да Ўладывастоку]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25 ліпеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/167|№167 (2059]]}} * [[Іркуцк (Вольны)|Ад Менску да Ўладывастоку. Іркуцк]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 11 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/231|№231 (2123)]]}} == Лісты == * [[У бюро ЦК КП(б) Беларусі]] (1925) * [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/123/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 2 чэрвеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/123|№123 (2015)]]}} * ''[[Аўтар:Алесь Гурло|Алесь Гурло]], [[Аўтар:Нічыпар Чарнушэвіч|Нічыпар Чарнушэвіч]]''. [[Ліст у рэдакцыю «Савецкай Беларусі» (Гурло, Чарнушэвіч, Вольны)|Паважаны тав. рэдактар!]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 10 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/154|№154 (1749)]]}} * [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/278/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 8 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/278|№278 (2170)]]}} == Пра аўтара == * [[Анатолю Вольнаму (Александровіч)]] * [[Спатканьні (1925)/Родныя песьні/У. Дубоўку і А. Вольнаму|У. Дубоўку і А. Вольнаму (Гурло)]] * [[Анатоль Вольны. „Чорнакудрая радасьць“]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1926. — [[Маладняк (часопіс)/1926/2|№2]]}} * [[Алёша «зьдзекуецца»|Алёша „зьдзекуецца“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/263|№263 (2155)]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 42hk42veixb3bpvbeui700t7swnz3mb 102 14053 301303 288230 2026-10-17T14:06:13Z Gleb Leo 2440 301303 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Глебка | Імёны = Пятро | Першая літара прозвішча = Г | Варыянты імёнаў = Псеўданімы: Язэп Касіла, Асот і інш. | Апісанне = | Іншае = | ДН = 6 ліпеня 1905 | Месца нараджэння = в. Вялікая Уса, цяпер Уздзенскі раён, Мінская вобласць | ДС = 18 снежня 1969 | Месца смерці = | Выява = М. Гусеў. Пятро Глебка.jpg | Вікіпедыя = :be:Пятро Глебка | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Пятро Глебка | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Piatro Hliebka | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Пятро Глебка | Google = }} ==Вершы== {{All works‎}} '''1925''' * [[Перад зімой]] // {{Fine|[[Беларускі піонэр (1924)|Беларускі піонэр]]. — 1925. — [[Беларускі піонэр (1924)/1925/11|№11]]}} * [[Пасьля ночы]] // {{Fine|[[Малады араты (часопіс)|Малады Араты]]. — 1925. — [[Малады араты (часопіс)/1925/6|№6]]}} * [[Палюбіў я яе…]] // {{Fine|[[Малады араты (часопіс)|Малады Араты]]. — 1925. — [[Малады араты (часопіс)/1925/11|№11]]}} * [[Мы, вясковыя дзяўчаты…|⁂ (Мы, вясковыя дзяўчаты…)]] // {{Fine|[[Малады араты (часопіс)|Малады Араты]]. — Кастрычнік 1925. — [[Малады араты (часопіс)/1925/13|№13]]}} ? * [[Падбірала я лянок…|⁂ (Падбірала я лянок…)]] // {{Fine|[[Малады араты (часопіс)|Малады Араты]]. — Кастрычнік 1925. — [[Малады араты (часопіс)/1925/13|№13]]}} '''1926''' * [[Нашто гадаць тым аб далёкім…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 чэрвеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/138|№138 (1733)]]}} * [[З песень аб «Маладняку»|З песень аб „Маладняку“]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1926. — [[Маладняк (часопіс)/1926/1|№10 (1)]]}} '''1927''' * [[Быльняговыя межы агорклі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 14 красавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/85|№85 (1977)]]}} * [[Што сказана ў словах, што сказана песьняй…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 красавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/88|№88 (1980)]]}} * [[Вясновае (Глебка)|Вясновае]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/101|№101 (1993)]]}} * [[З ціхі словаў і песень карунак…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 5 чэрвеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/125|№125 (2017)]]}} * [[1914 год (Глебка)|1914 год]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 ліпеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/160|№160 (2052)]]}} * [[Волкі вечар прылёг цемнатою…|⁂ (Волкі вечар…)]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1927. — [[Узвышша (часопіс)/1927/3|№3]]}} * [[Краса маладосьці]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1927. — [[Узвышша (часопіс)/1927/4|№4]]}} * [[Памяці У. І. Леніна (Глебка)|Памяці У. І. Леніна]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 21 студзеня 1927. — [[Чырвоная змена (газета)/1927/10|№10 (392)]]}} * [[З мінулага (Глебка)|З мінулага]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 22 лютага 1927. — [[Чырвоная змена (газета)/1927/23|№23 (405)]]}} * [[Мы спаткаем вясну]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 27 сакавіка 1927. — [[Чырвоная змена (газета)/1927/35|35 (417)]]}} * [[Маёвае (Глебка)|Маёвае]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 5 мая 1927. — [[Чырвоная змена (газета)/1927/50|50 (432)]]}} '''1928''' * [[Зімовая раніца (Глебка)|Зімовая раніца]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 1 студзеня 1928. — [[Звязда (газета)/1928/1|№1 (2808)]]}} * [[Вітаньне (Глебка)|Вітаньне]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1928. — [[Узвышша (часопіс)/1928/5|№5 (11)]]}} * [[Вечарамі выходжу ў бязьмежнасьць раўнін…|⁂ (Вечарамі выходжу ў бязьмежнасьць раўнін…)]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1928. — [[Узвышша (часопіс)/1928/5|№5 (11)]]}} '''1929''' * [[У дарогу (Глебка)|У дарогу]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/1|№1]]}} * [[Эмігрантцы (Глебка)|Эмігрантцы]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/2|№2]]}} * [[Песьня каханьню]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/2|№2]]}} * [[Хада падзей]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/5|№5]]}} * [[Трывожны сыгнал]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/6|№6]]}} '''1933''' * [[Пра вясну і рэвалюцыю]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — Студзень 1933. — [[Полымя (часопіс)/1933/1|№1]]}} '''1938''' * [[Пагранічная (Глебка)|Пагранічная]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/2|№2]]}} '''1939''' * [[Родным братам (Глебка)|Родным братам]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 верасня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/33|№33 (447)]]}} '''1940''' * [[Новагодні тост (Глебка)|Новагодні тост]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 1 студзеня 1940. — [[Звязда (газета)/1940/1|№1 (6580)]]}} === Зборнікі === * {{Скан|[[Шыпшына (1927)|Шыпшына]]|Шыпшына (1927).pdf}}. {{Fine|Менск: Узвышша, 1927}} * {{Скан|[[Урачыстыя дні (1930)|Урачыстыя дні]]|Урачыстыя дні (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * {{Скан|[[Мужнасць (1938)|Мужнасць]]|Мужнасць (1938).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1938}} == Паэмы == * [[Матчыны казкі]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1928. — [[Узвышша (часопіс)/1928/4|№4 (10)]]}} * [[Трывожны сыгнал]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/6|№6]]}} * [[Арка над акіянам]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1930. — [[Узвышша (часопіс)/1930/1|№1]]—[[Узвышша (часопіс)/1930/2|2]]}} * [[Арлянка (Глебка)|Арлянка]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1931. — [[Узвышша (часопіс)/1931/2|№2]]—[[Узвышша (часопіс)/1931/3|3]], [[Узвышша (часопіс)/1931/5|№5]]—[[Узвышша (часопіс)/1931/6-7|6-7]], [[Узвышша (часопіс)/1931/10|№10]]—[[Узвышша (часопіс)/1931/11-12|11-12]]}} * [[Кармэнсіта|Урывак з паэмы „Кармэнсіта“]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/3|№3]]}} == Крытыка == * [[За выяўленьне маладых сіл]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1930. — [[Узвышша (часопіс)/1930/6|№6]]}} * [[Нацдэмаўшчына, замаскаваная марксысцкай фразай]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1931. — [[Узвышша (часопіс)/1931/2|№2]]—[[Узвышша (часопіс)/1931/3|3]]}} * [[Пра кніжку вершаў З. Астапенкі «На ўсход сонца» (Глебка)|Пра кніжку вершаў З. Астапенкі „На ўсход сонца“]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1931. — [[Узвышша (часопіс)/1931/5|№5]]}} * [[Нататкі пра творчасьць Максіма Лужаніна (Глебка)|Нататкі пра творчасьць Максіма Лужаніна]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1931. — [[Узвышша (часопіс)/1931/10|№10]]}} * [[У пошуках праўды і выдумкі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/1|№1]]}} * [[Адам Міцкевіч (Глебка)|Адам Міцкевіч]] // {{Fine|[[Полымя рэволюцыі (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1940. — [[Полымя рэволюцыі (часопіс)/1940/11|№11]]}} * [[Драматычныя паэмы (Клімковіч, 1947)/Гістарычныя творы М. Клімковіча|Гістарычныя творы М. Клімковіча]] // {{Fine|''[[Аўтар:Міхась Клімковіч|Міхась Клімковіч]]''. [[Драматычныя паэмы (Клімковіч, 1947)|Драматычныя паэмы]]. Мінск: Дзяржаўнае выдавецтва БССР, 1947}} ==Пра аўтара== * [[Маім Петрусям]] * [[Маім рэдактарам Максіму і Пятру]] {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»‎]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»‎]] [[Катэгорыя:Сябры Саюза пісьменнікаў СССР‎]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] fgtimixlw8gwn9mu5vzvdhtoyv70eu1 102 14165 301338 201461 2026-10-17T14:41:29Z Gleb Leo 2440 301338 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Пушча | Імёны =Язэп | Першая літара прозвішча =П | Варыянты імёнаў =Л.Кудзер; Язэп Кудзер; Лясун; Пушча; А.Пушча; Л.Трыер; сапр. Іосіф Паўлавіч Плашчынскі | Апісанне =беларускі паэт, крытык, перакладчык. | Іншае = | ДН =7 мая (20 мая) 1902 | Месца нараджэння =в. Каралішчавічы, Менскі павет, Мінская губерня, цяпер Мінскі раён | ДС = 14 верасня 1964 | Месца смерці =Мінск | Выява =Jazep Pušča2.jpg | Вікіпедыя =be:Язэп Пушча | Вікіпедыя2 =be-x-old:Язэп Пушча | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Jazep Pušča | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Язэп Пушча | Google = }} == Творы == {{All works|Вершы Язэпа Пушчы‎}} === Паэмы === * [[Песьня вайны (Пушча)|Песьня вайны]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1927—1928. — [[Узвышша (часопіс)/1927/3|№3]], [[Узвышша (часопіс)/1927/4|№4]], [[Узвышша (часопіс)/1928/1|№1 (7)]]}} * [[Цень Консула]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1928. — [[Узвышша (часопіс)/1928/2|№2 (8)]]}} * [[Сады вятроў]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929—1930. — [[Узвышша (часопіс)/1929/9-10|№9-10]], [[Узвышша (часопіс)/1930/3|№3]]}} * [[Крывавы год (Пушча)|Крывавы плякат]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1930. — [[Узвышша (часопіс)/1930/4-5|№4-5]]}} ===Зборнікі вершаў=== * {{Скан|[[Раніца рыкае (1925)|Раніца рыкае]]|Раніца рыкае (1925).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне ЦБ Маладняка, 1925}} * {{Скан|[[Vita (1926)|Vita]]|Vita (1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне ЦБ Маладняка, 1926}} * {{Скан|[[Дні вясны (1927)|Дні вясны]]|Дні вясны (1927).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * {{Скан|[[Песьні на руінах (1929)|Песьні на руінах]]|Песьні на руінах (1929).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} ===Вершы=== '''1926''' * [[Каханьне (Пушча)|Каханьне]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 1 мая 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/98|№98 (1693)]]}} '''1927''' * [[Панская навала (Пушча)|Панская навала]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 5 лютага 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/29|№29 (1921)]]}} * [[Асеньняя песьня]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1927. — [[Узвышша (часопіс)/1927/4|№4]]}} * [[Лісты да сабакі]] '''1928''' * [[Гімн (Пушча)|Гімн]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1928. — [[Узвышша (часопіс)/1928/6|№6 (12)]]}} '''1929''' * [[Сьнежаньская сьвежасьць]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/1|№1]]}} * [[Маўклівая радасьць мая]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/2|№2]]}} * [[Перад скупым абліччам часу]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/5|№5]]}} * [[Бязбожны сын]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/6|№6]]}} * [[Радасны дзікун]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/6|№6]]}} * [[Крэматоры]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/6|№6]]}} * [[Усьміхацца, ці не?]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/6|№6]]}} '''1930''' * [[Дачушкам Галі і Лялі. Коцік — вусаты роцік і Мышка-стрыжка]] * [[Ліст да Галі і Лялі]] * [[Ліст да дачушак]] '''1931''' * [[Калі у Шадрынск, на Ісець]] * [[На свеце боль і смутак ёсць]] * [[Дачушцы Галі]] * [[Ліст першы]] '''1932''' * [[Ліст другі]] * [[Дзе ты, зорка?]] * [[На этапе]] * [[Паўночная тайга шуміць]] * [[Пясняр за кратамі сядзеў]] '''1933''' * [[Дзекабрыстам]] '''1934''' * [[Мой ясны сокал!..]] * [[Суровы лёс]] * [[Як я цябе любіў!]] '''1935''' * [[Шумі, Уральская тайга]] * [[Анапскія настроі]] '''1936''' * [[Авідзій]] *[[Адаму Міцкевічу]] * [[Байрану]] '''1942''' * [[Восень (Пушча, 1942)]] * [[Гоняць у няволю]] * [[Дамоклаў меч]] * [[Плач сіротак]] * [[Янку Купалу (Пушча)]] '''1943''' * [[Волаты]] * [[Залаты струмень]] * [[Мой саколік ясны]] * [[Мой ты родны, мой сынок]] '''1944''' * [[Кукавала зязюля]] '''1947''' * [[Зямелькі тры жменькі]] * [[З руінаў Мінск паранены ўстае]] * [[Іду і падаю пад крыжам]] '''1952''' * [[У Кіславодску]] * [[Расіі слава]] * [[Жаданне (Пушча)]] * [[Коціцца па твары ды сляза гарачая]] * [[Не заблудзіўся я ў цёмным лесе]] * [[А. М. Радзішчаву]] * [[Сыну]] * [[Завіхаюся пісаць]] * [[Смяртэльны грэх]] '''1953''' * [[Прасторы, песні родныя]] * [[Смерць тырана]] * [[Хто сказаў?]] * [[Сваю душу я вам даверыў]] * [[Вецер ў полі, скруха на сэрцы]] '''1954''' * [[Я — не Гарацый]] '''1955''' * [[Пажар палае]] * [[Выйду, гляну...]] * [[Кіпарысы]] * [[Мора (Пушча)]] * [[На ўзмор’і]] * [[Светлыя радкі]] '''1956''' * [[Наш Купала, наш пясняр вялікі]] * [[У Мінску]] * [[Вучні]] * [[Гром вясновы прагрымеў]] * [[Між бярозак, дзвюх сясцёр]] * [[Дзесяцікласнікі]] * [[Як хадзілі па Радзіме]] * [[Дзень добры, Мінск!]] * [[З народам я]] * [[Канцэрт]] * [[Крыніца (Пушча)]] * [[Паэзія мая]] * [[Салавей (Пушча)]] * [[Ураджай]] * [[Я дакранаюся душой да струн]] * [[Рэквіем]] * [[«Рэквіем» спазніўся]] * [[Сцягі мы неслі]] * [[Восень (Пушча, 1956)]] * [[Сонца]] * [[Бяру у рукі ліру...]] * [[Пад родным небам]] * [[Пад Новы Год]] * [[Пад Новы Год]] * [[Песня, у сэрцы не маўчы]] * [[Здаецца, букеты блакітнага лёну]] * [[Імчы!..]] * [[Красуйце вечна, кіпарысы]] * [[На возеры цудоўным Рыца]] * [[Куранты б’юць]] * [[На сонечнай зямлі]] * [[Настаўнік]] * [[Ні вечарам, ні ўранку]] * [[Прыляцелі шпакі]] * [[Студэнты]] * [[Споведзь]] * [[Ў руках ні разу не трымаў кадзіла.]] * [[Чайкі клічуць]] * [[Яшчэ ў юнацкія гады]] '''1957''' * [[Равеснікам]] * [[Будаўнік]] * [[Расіі]] * [[Дантэ Аліг’еры]] * [[Кастрычнік]] * [[Расхрыстаў сэрца і душу...]] * [[Песня песень]] * [[Сяргею Ясеніну]] * [[Вясна (Пушча, 1957)]] * [[Лета (Пушча)]] * [[Люблю (Пушча, 1957)]] * [[У.Д.]] * [[Сорак зорак]] * [[Фантаны]] * [[А.Я.]] * [[Хацеў дарвацца да жывой крыніцы]] * [[Яну Райнісу]] * [[У школе]] * [[Дваццаць пяты]] * [[Буду жыць]] * [[Бяжыць рака]] * [[Віно паэзіі]] * [[Восень (Пушча, 1957)]] * [[Гады ідуць]] * [[Дзень добры! (Пушча, 1957)]] * [[З родных пушч, бароў высокіх]] * [[Залатая восень]] * [[Зашумі, зялёны!]] * [[Зоська і Антосік]] * [[Крытыку (Пушча)]] * [[На усходзе сонца]] * [[Пальмы славы]] * [[Перад апалонам]] * [[Першакласніцы]] * [[Песня лета]] * [[Сардэчны і любы мой дружа]] * [[Укленчы, сэрца, на пясок]] * [[Хлопчык, як вясёлка]] * [[Школьны званок]] * [[Шпакі]] * [[Шчодрае лета]] * [[Ахвотна і весела]] * [[Ці бачыў хто з вас?]] '''1958''' * [[Жыве у родным, светлым доме славянін]] * [[Дзень добры, Радзіма!]] * [[Маяк жыцця]] * [[Не паднімаў я каменя на брата]] * [[Прыпаў я да крыніцы]] * [[Шэфы]] * [[Сляза скацілася, спаўзла]] * [[Песні сэрца]] * [[Зорка Саветаў]] * [[Гаспадар-народ]] * [[Слаўся, Радзіма]] * [[Бяседная (Пушча)]] * [[Свята]] * [[Юнацтва]] * [[Адвітанне]] * [[Двойчы два — чатыры]] * [[Зіма (Пушча)]] * [[Мясціны гэтыя з маленства мне знаёмы]] * [[Клёнік]] * [[Сустракае восень]] '''1959''' * [[Усміхаецца вясна]] * [[У кожным слове, быццам у крыштале]] * [[На возеры]] * [[Як добра!]] * [[А ў бары, бары сасонкі]] * [[Веру і верце]] * [[Вішанька]] * [[Восень жыта сее]] * [[Журавінка, журавінка]] * [[Курлы, курлы]] * [[На балоце]] * [[У дарозе (Пушча)]] * [[З добрым ранкам, дзеці]] * [[Настаўніца]] * [[У Чаадаеве]] * [[Мінск]] * [[Песня (Пушча)]] * [[Успаміны]] * [[Паважаны Станіслаў Пятровіч і Кацярына...!]] '''1960''' * [[На мінскім заводзе аўтаматычных ліній]] * [[Ленін (Пушча)]] * [[Жар-птушка]] * [[Вясна (Пушча, 1960)]] * [[На мінскім возеры]] * [[Хмурынка смутку]] * [[Белавежа]] * [[Пачатак легенды]] * [[Свіцязь]] * [[У Навагрудку]] * [[Курган бяссмерця]] * [[У шчорсах]] * [[Валуны]] * [[Светлы Нёман-чарадзей]] * [[Сёстры]] * [[На беразе гадоў]] * [[Красуй, жыві!]] * [[Ліст да чытача ў сувязі з выхадам зборніка «Вершы і паэмы»]] * [[Неадасланыя лісты]] * [[Выстрыгалі з фотакартак]] * [[Душа гарыць, баліць]] '''1961''' * [[Чарадзей вялікі]] * [[Музыка вясны]] * [[Гімн славы]] * [[Паэты — сумленне народа]] * [[На Радзіме так прыгожа]] * [[Ты — як песня тая]] * [[Будуем]] * [[Жытні колас (Пушча)]] * [[Рана сонейка устала]] * [[Гродна]] * [[Дарогі юнацтва, шляхі маладосці]] * [[Ой, бярозка, прыгажуня у хусцінцы]] * [[Засяваю поле чыстым зернем]] * [[Крытыкам]] * [[На зямлі Літоўскай]] * [[Не лез пішчом я на Парнас]] * [[Сталее песня год ад году]] * [[Упрочкі песня не збяжыць]] * [[Яшчэ ў вялікім я даўгу]] * [[Вясенні шум сасны]] * [[Георгію Змітравічу Вылчаву]] '''1962''' * [[За ўсе, за ўсе вам дзякуй]] * [[Прыйшла пара — пасваталі]] * [[Люблю (Пушча, 1962)]] * [[Адцвітае ў садзе ружа]] * [[Хвіліны урачыстыя]] * [[На салаўіны лад]] * [[Ой вы, травы, травы-мурагі]] * [[На хараство не надзівіцца]] * [[Хачу спяваць, а не маліцца]] * [[Календара я не гартаю]] * [[На дарогах Беларусі]] * [[Навагодняе віно]] * [[Хараством зямлі любуюся]] * [[Паэт і салаўі]] * [[На Свіслачы]] * [[Радзіма]] * [[Сказала партыя народу праўду]] * [[Няўжо з пасцелі мне не ўстаць]] * [[Поплеч Пушкін і Купала]] * [[Зноў слухаю гоман]] * [[Сяўба]] * [[Добры вечар, Мінск вячэрні]] * [[Душа пяснярская гарыць]] * [[У. Д — ку]] * [[Да тваіх жывых крыніц-грудзей]] * [[Яна, як сонейка ў крыштале]] * [[Сталічны ранак]] * [[Елачка]] * [[Ізноў у квецені сады]] * [[Не разняць рук братніх]] '''1963''' * [[Настаўнікам чаадаеўскай школы]] * [[У сонечны зімовы поўдзень]] * [[Блакітнае мора]] * [[Дзень добры! (Пушча, 1963)]] '''Вершы невядомых гадоў''' * [[Любіць мы і тады умелі]] * [[Унук і праўнук дзён сучасных]] * [[З песняй-лёсам]] * [[Музыка і танцы]] * [[Апякун]] * [[Гром першы гукае]] * [[Толік-саколік]] * [[У ёлачкі-іголачкі]] * [[Брэст]] * [[Над кронамі — блакіт]] '''Экспромты''' * [[Віншаванне]] * [[Я жыць хачу...]] * [[Калі гараць зарніцы]] * [[Неспакойна б’ецца сэрца]] * [[Над рэчкаю таполя маладая]] * [[Калі дзень часам пройдзе марна]] * [[Дружна вяслуйце, родныя хлопцы]] * [[Сонейка маё, дзівіся]] * [[Цалуй і абнімай]] * [[Клён шуміць на горцы]] * [[Хто мне дасць адказ]] * [[І адбылося, і збылося]] * [[Народу прыкрае пітво]] * [[Палае Мінск пажарам.]] * [[Здолелі усё адолець]] * [[Мне скваркі вялікай не трэба]] * [[Хочацца так верыць.]] * [[У далі веснавыя гляньце]] * [[Выйду, гляну я з гары высокай]] * [[Мая радзімая зямля,]] * [[Ён быў, нібы айчым суровы]] * [[Айчым над намі лютаваў]] * [[Не зведалі людскіх пакут]] * [[Гісторыя разгорне кнігу дзён мінулых]] * [[З чаго пачаць?]] * [[Як толькі ўспомню вас, сябры]] * [[Мароз нас прабіраў наскрозь]] * [[Не нашая ужо віна,]] * [[Не трэба сёння успамінаў]] * [[Крытыкам]] * [[Здаецца часам: я усім чужы]] * [[Выйдзі, палюбуйся]] * [[Не скалы, не уцёсы]] * [[Вечар весні]] * [[Фашызм]] * [[Сон (Пушча)]] * [[Намесніку галоўнага рэдактара]] * [[Жураўлі ляцяць, курлычуць]] * [[Ў небе зорна]] * [[Хоць сівер і тушыў, але не патушыў]] * [[Які ў душы настрой!]] * [[Плач]] * [[Як на той скале-гары]] * [[Юнацкія гады]] * [[А што пакіну я]] * [[Больш не ўзыду на трэснутае шкло]] * [[Віно змянілі вы на квас]] * [[Дзе бегаў я і рос]] * [[Жывыя сокі я п’ю]] * [[Май і салавей]] * [[Меч свой гісторыя вострыць]] * [[Не зялёны шум, а гоман]] * [[Светлы ранак, ясны поўдзень]] * [[Не ўсе да славы йшлі]] * [[Пазналі мы гады]] * [[Пазнаў выгнання лёс]] * [[Ўзыходзіў на Байдары]] * [[Радзіму, Беларусь сваю]] * [[З Радзімы з кроўю дралі лыкі]] * [[На паншчыне-прыгоне]] * [[Прывітанне]] * [[У шчаслівы дзень вясновы]] * [[Гэтак не пісаў даўно]] * [[Быў і я, браткі, салдатам]] * [[Міколе Хведаровічу]] * [[Я за дабро плачу дабром]] * [[Пішу ці не пішу]] * [[Да каго я прыгарнуся]] * [[Ні бюстаў, партрэтаў]] * [[Адаме, добры дружа]] * [[Я зведаў прагу да жыцця]] === Публіцыстыка === * [[За стыль эпохі]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/1|№1]]}} * [[Да пытаньня спэцыфікуму літаратуры]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/2|№2]]}} === Крытыка === * [[Маладняцкія ўсходы]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 23 лістапада 1924. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/1|№1]]}} * {{Скан|[[Алесь Дудар. «Сонечнымі сьцежкамі» (Пушча)|Алесь Дудар. „Сонечнымі сьцежкамі“]]|Крытыка_(Язэп_Пушча,_1926-1929).pdf}} // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1926. — [[Маладняк (часопіс)/1926/1|№1]]}} * [[Алесь Дудар. «Шанхайскі шоўк» (Пушча)|Алесь Дудар. „Шанхайскі шоўк“]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1926. — [[Маладняк (часопіс)/1926/2|№2]]}} * [[Язэп Падабед. Вершы — Выданьне ЦБ «Маладняка» (Пушча)|Язэп Падабед. Вершы — Выданьне ЦБ „Маладняка“. 34 стар. 15 к.]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 26 студзеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/19|№19 (1614)]]}} * [[Андрэй Александровіч. «Прозалаць» — зборнік вершаў (Пушча)|Андрэй Александровіч. „Прозалаць“ — зборнік вершаў. Выданьне ЦБ Маладняка 1926 г. 64 стар. Цана 20 к.]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 28 лютага 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/48|№48 (1643)]]}} * ''[[Аўтар:Язэп Пушча|Кудзер, Я]]''. [[Кузьма Чорны — Срэбра жыцьця — Апавяданьні (Пушча)|Кузьма Чорны — Срэбра жыцьця — Апавяданьні]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 10 студзеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/8|№8 (1603)]]}} * {{Скан|Кніга лірыкі як мастацкае цэлае|Крытыка Узвышша 1927 01.pdf}} (1927) * [[Янка Купала. Збор твораў — том чацьвёрты (Пушча)]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1928. — [[Узвышша (часопіс)/1928/3|№3]]}} * [[Якуб Колас — Збор твораў (Пушча)|Якуб Колас — Збор твораў з портрэтам аўтара і крытыка-біографічным нарысам У. Чаржынскага]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/1|№1]]}} * Кузьма Чорны. Зямля // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/2|№2]]}} * Янка Купала. Збор твораў з крытычна-біографічным нарысам // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/2|№2]]}} * Сяргей Дарожны - Васільковы россып // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1929. — [[Узвышша (часопіс)/1929/5|№5]]}} === Іншае === * [[Прамова 29 сакавіка 1922 (Плашчынскі)]] == Пераклады == * [[Бедныя людзі]] == Гл. таксама == * ''Саян''. [[Пародыя (Саян)|Пародыя]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/263|№263 (2155)]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»‎]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»‎]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] ddq4mldx9luxja4gn4p1ike3kp21oth 14 15021 301509 170350 2026-10-17T20:41:42Z Gleb Leo 2440 301509 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя|Газета|Газэта}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні]] d8ibg2n5iluh4p79kei0277t0mi99kv 14 15023 301508 170351 2026-10-17T20:40:37Z Gleb Leo 2440 301508 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя|Часопіс|Часопіс}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні]] 1t8htkjw9g45ftsz9euxjx3aol3liby 0 15998 301364 282289 2026-10-17T15:59:08Z Gleb Leo 2440 301364 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзея маёй мысьлі, сэрца і волі | аўтар = Казімір Сваяк | секцыя = Успаміны | папярэдні = | наступны = | год = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/Dzieja majej myśli, serca i woli|Dzieja majej myśli, serca i woli]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 20 Listapada 1931—15 Lipnia 1932. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1931/17|№17]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1932/7-8|7-8]]}} * {{Скан|[[Dzieja majej myśli, serca i woli (1932)|Dzieja majej myśli, serca i woli]]|Dzieja majej myśli, serca i woli (1932).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wyd. „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“, 1932}} * {{Скан|[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]|Казімір Сваяк.pdf}}. {{Fine|Менск, 1992}} [[Катэгорыя:Казімір Сваяк]] [[Катэгорыя:Успаміны]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0l9dgbak5czbm1t3h9o5a39ucv0qcod 0 16457 301375 293895 2026-10-17T16:20:05Z Gleb Leo 2440 301375 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Krywičanin | безаўтара = | год = Кастрычнік 1918 году | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Krywičanin.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна"/> * ''[[Аўтар:Максім Багдановіч|M. Bahdanowič]]''. [[Krywičanin (1918)/Pamiatnik|Pamiatnik]] (Pierakład z [[Аўтар:Гарацый|Horacija]]) * [[Krywičanin (1918)/Ad Redakcii|Ad Redakcii]] * ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|W. Łastoŭski]]''. [[Krywičanin (1918)/Nacionalnaje pytańnie|Nacionalnaje pytańnie]] * ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|W. Łastoŭski]]''. [[Krywičanin (1918)/Turaŭskaje kniaźstwo|Turaŭskaje kniaźstwo]] * ''[[Аўтар:Максім Багдановіч|Maksim Bahdanowič]]''. [[Krywičanin (1918)/Sonet|Sonet]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|J. W]]''. [[Krywičanin (1918)/Abšar i lik žycharoŭ Biełarusi|Abšar i lik žycharoŭ Biełarusi ŭ miežach etnohragičnych, pawodle statystyčnych dannych 1914 hodu]] * ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|W. Łastoŭski]]''. [[Krywičanin (1918)/Sa starabiełaruskaj literatury|Sa starabiełaruskaj literatury]]. * ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Źmitro Biadula]]''. [[Krywičanin (1918)/Rusałki|Rusałki]] * [[Krywičanin (1918)/Eneida|Eneida]] * '''Usiaho pa kàliwu''' ** [[Krywičanin (1918)/Usiaho pa kaliwu/Hiedyminaŭski woŭk|Hiedyminaŭski woŭk]] ** [[Krywičanin (1918)/Usiaho pa kaliwu/Ab herbie pahonia|Ab herbie pahonia]] ** [[Krywičanin (1918)/Usiaho pa kaliwu/Chto patron Biełarusi?|Chto patron Biełarusi?]] ** [[Krywičanin (1918)/Usiaho pa kaliwu/Nazowa Biełarusi pa žydoŭsku|Nazowa Biełarusi pa žydoŭsku]] ** [[Krywičanin (1918)/Usiaho pa kaliwu/Niepaścihłaja kambinacija|Niepaścihłaja kambinacija]] * '''[[Krywičanin (1918)/Kronika|Kronika]]''' * ''[[Аўтар:Макар Краўцоў|Ihnat Kaściewič]]''. '''Šarady''' ** [[Krywičanin (1918)/Šarady/1|1.]] ** [[Krywičanin (1918)/Šarady/2|2.]] ** [[Krywičanin (1918)/Šarady/3|3.]] * '''Žarty''' ** [[Krywičanin (1918)/Žarty/Kazała lisica łaŭcu…|Kazała lisica łaůcu…]] ** [[Krywičanin (1918)/Žarty/Słužanka mazurka da pani…|⁂ (Słužanka mazurka da pani…)]] ** ''[[Аўтар:Іван Піліпаў|Pilipoŭ]]''. [[Krywičanin (1918)/Žarty/Kaliś śniŭ…|⁂ (Kaliś śniŭ…)]] {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Krywičanin.pdf" from="32" to="32" onlysection="Рэдактар"/> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Вацлаў Ластоўскі]] [[Катэгорыя:Часопісы Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы Германскай імперыі]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1918 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] drmbk5pwud053z2faoa6huoh7aq4ooy 14 19020 301505 54500 2026-10-17T20:02:34Z Gleb Leo 2440 301505 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Газеты Беластока]] [[Катэгорыя:Газеты Трэцяга рэйха]] 03rq0rm6thi6r16a5yppywq6nguo7mk 102 19078 301353 144902 2026-10-17T15:50:09Z Gleb Leo 2440 301353 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Фабіян |Прозвішча = Абрантовіч |Варыянты імёнаў = Фабіч (Fabič) |Выява = Fabian Abrantowicz.jpg |ДН = 14 верасня 1884 |Месца нараджэння = засценак Вераскоўшчына, Навагрудскі павет |ДС = 2 студзеня 1946 |Месца смерці = Масква |Апісанне = беларускі рэлігійны і культурна-грамадскі дзеяч, педагог |Іншае = |Вікіпедыя = Фабіян Абрантовіч |Вікіпедыя2 = Фабіян Абрантовіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Fabijan Abrantovič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Фабіян Абрантовіч |Першая літара прозвішча = А }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Будучына Беларусаў]] * [[Коляды і Новы Год]] (1918) === Філязофскія працы === * [[Бог (Абрантовіч)|Boh]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 20 Sakawika—10 Traŭnia 1928. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1928/6|№6]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1928/9|9]]}} * [[Чалавек (Абрантовіч)|Čaławiek]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 10 Lutaha, 10, 25 Sakawika 1929. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1929/3|№3]], [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1929/5|5]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1929/6|6]]}} === Успаміны === * [[Z Drui ŭ Charbin]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 25 Studnia, 25 Sakawika, 10 Krasawika 1929. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1929/2|№2]], [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1929/6|6]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1929/7|7]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары|Абрантовіч, Фабіян]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Філосафы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Мемуарысты]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка|Абрантовіч, Фабіян]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] ahe0zuywvfzytws11ubk0y4gapxfxke 14 19098 301227 54820 2026-10-17T12:27:10Z Gleb Leo 2440 301227 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] 4bu95akcb0tk6us8rywydg7vyj355bf 14 19270 301523 55256 2026-10-18T07:31:33Z Gleb Leo 2440 301523 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Грамадскі голас|Грамадзкі Голас}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] saqpis3at73qwlhbsf70ybagajevcjt 14 19273 301524 55321 2026-10-18T07:32:39Z Gleb Leo 2440 301524 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Беларускае слова (Вільня)|Беларускае слова (1926)}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] joqza7w378ymgr7vkr1x0mn75hu1w5c 0 19288 301455 55359 2026-10-17T19:02:15Z Gleb Leo 2440 301455 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларуская Хата | безаўтара = | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларуская Хата (часопіс)|Беларуская Хата (1926)}} * ? * Беларуская Хата. — 31 Кастрычніка 1926. — {{Скан|[[Беларуская Хата (1926)/1|№ 2]]|Беларуская Хата (1926). № 2.pdf}} * Беларуская Хата. — 19 сьнежня 1926. — {{Скан|[[Беларуская Хата (1926)/2|№ 3]]|Беларуская Хата (1926). № 3.pdf}} [[Катэгорыя:Беларуская Хата (1926)|*]] [[Катэгорыя:Творы 1926 года]] 7jrt3itwcspuf3l236m7u4y78ymcpat 301462 301455 2026-10-17T19:10:14Z Gleb Leo 2440 301462 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларуская Хата | безаўтара = | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларуская Хата (часопіс)|Беларуская Хата (1926)}} * ? * Беларуская Хата. — 31 Кастрычніка 1926. — {{Скан|[[Беларуская Хата (1926)/2|№ 2]]|Беларуская Хата (1926). № 2.pdf}} * Беларуская Хата. — 19 сьнежня 1926. — {{Скан|[[Беларуская Хата (1926)/2|№ 3]]|Беларуская Хата (1926). № 3.pdf}} [[Катэгорыя:Беларуская Хата (1926)|*]] [[Катэгорыя:Творы 1926 года]] 9f2vjiie7u6uea1y0g7xn85jwni24q5 301500 301462 2026-10-17T19:48:59Z Gleb Leo 2440 301500 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларуская Хата | безаўтара = | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларуская Хата (часопіс)|Беларуская Хата (1926)}} * ? * Беларуская Хата. — 31 Кастрычніка 1926. — {{Скан|[[Беларуская Хата (1926)/2|№2]]|Беларуская Хата (1926). № 2.pdf}} * Беларуская Хата. — 19 сьнежня 1926. — {{Скан|[[Беларуская Хата (1926)/2|№3]]|Беларуская Хата (1926). № 3.pdf}} [[Катэгорыя:Беларуская Хата (1926)|*]] [[Катэгорыя:Творы 1926 года]] lltlx7hu4irl6iuxnzvaud14wc7xhv9 14 19289 301456 55361 2026-10-17T19:02:43Z Gleb Leo 2440 301456 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Беларуская Хата (часопіс)|Беларуская Хата (1926)}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] d6bzd0swmkn8cfg1oh1mr93eaty920v 0 19308 301476 284114 2026-10-17T19:27:31Z Gleb Leo 2440 301476 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Новы шлях | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1933 год }} * [[Новы Шлях (1933)/1933/1/Новы шлях|Новы шлях]] // {{Fine|[[Новы Шлях (1933)|Новы Шлях]]. — 25 Лістапада 1933. — [[Новы Шлях (1933)/1933/1|№1]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Новы шлях|Новы шлях]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „[[Новы Шлях (1933)|Новага Шляху]]“, 1935}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] duj8dew4f6fikd4ctaa96jsd9vbaclb 0 19309 301475 284110 2026-10-17T19:27:04Z Gleb Leo 2440 301475 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Будзеш незалежнай | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1934 год }} * [[Новы Шлях (1933)/1934/1/Будзеш незалежнай|Будзеш незалежнай]] // {{Fine|[[Новы Шлях (1933)|Новы Шлях]]. — 15 Лютага 1934. — [[Новы Шлях (1933)/1934/1|№1 (3)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Будзеш незалежнай|Будзеш незалежнай]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „[[Новы Шлях (1933)|Новага Шляху]]“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ivl5jc2sax4sf4kpqvbbdunfrazvl7f 0 19310 301473 284124 2026-10-17T19:25:29Z Gleb Leo 2440 301473 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Уздым волі | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1934 год }} * [[Новы Шлях (1933)/1934/4/Уздым волі|Уздым волі]] // {{Fine|[[Новы Шлях (1933)|Новы Шлях]]. — 18 Ліпня 1933. — [[Новы Шлях (1933)/1934/4|№4 (6)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Уздым волі|Уздым волі]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „[[Новы Шлях (1933)|Новага Шляху]]“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] tmn0qj9gti0ahg6u3qknshxzmqhyog0 0 19311 301474 284123 2026-10-17T19:26:28Z Gleb Leo 2440 301474 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Трымаймася горда | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1934 год }} * [[Новы Шлях (1933)/1934/6/Трымаймася горда|Трымаймася горда]] // {{Fine|[[Новы Шлях (1933)|Новы Шлях]]. — 10 Верасьня 1934. — [[Новы Шлях (1933)/1934/6|№6 (8)]]}} * [[Шляхам Змаганьня (1935)/Трымаймася горда|Трымаймася горда]] // {{Fine|[[Шляхам Змаганьня (1935)|Шляхам Змаганьня]]. Вільня: Выданьне „[[Новы Шлях (1933)|Новага Шляху]]“, 1935}} [[Катэгорыя:Шляхам змаганьня]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] n8yvuovxee096a3i9f0c54jgwdmqesw 14 20335 301224 57889 2026-10-17T12:26:13Z Gleb Leo 2440 301224 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Беларуская крыніца|Крыніца (газэта)}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] lmw1d13qgsd1r0wxkioyyeq5k5677fp 14 20712 301189 58590 2026-10-17T12:04:14Z Gleb Leo 2440 301189 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Сярэдняй Літвы]] f6yxf3ymbua4rgw5kntld92xuapo5tv 14 21229 301190 59230 2026-10-17T12:04:35Z Gleb Leo 2440 301190 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Беларускія ведамасці (газета)|Беларускія ведамасці (газэта)}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Сярэдняй Літвы]] 9kr8fwxdeatz2pjkeyvel4575x86o7i 102 21608 301332 247278 2026-10-17T14:27:35Z Gleb Leo 2440 301332 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Даніла |Прозвішча = Васілеўскі |Варыянты імёнаў = Псэўданімы: А. Вітэнь; Д. Вітэнь; Д. В.; М. Доброведовский; Шчыры; Д. Шчыры; Шчырый; Д. Шчырый |Выява = |ДН = 17 сьнежня 1889 |Месца нараджэння = вёска Новае Сяло, Полацкі павет, Віцебская губэрня |ДС = 28 сьнежня 1963 (74 гады) |Месца смерці = Феадосія, Крым |Апісанне = беларускі краязнавец, гісторык, літаратуразнавец, пэдагог |Іншае = {{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}} |Вікіпедыя = Даніла Васілеўскі |Вікіпедыя2 = Даніла Васілеўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Даніла Васілеўскі |Першая літара прозвішча = В }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Што мы чытаем?]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 14 марца 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/11-12|№11-12]]}} * [[Паэта Ян Баршчэўскі аб Беларусі]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — 1925. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1925/2|№2]]}} * [[Новыя матэрыялы творчасьці Яна Баршчэўскага]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/5|№5]]}} * {{Скан|[[Аршаншчына (1927)|Аршаншчына]]|Аршаншчына (1927).pdf}}. {{Fine|Ворша: Аршанскае Акруговае Таварыства Краязнаўства, 1927}} * [[«Дудка Беларуская» (Васілеўскі)|„Дудка Беларуская“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 19 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/291|№291 (2479)]]}} * [[Арцём Ігнатавіч Вярыга і яго літаратурна-грамадзкая дзейнасьць]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Чэрвень 1929. — [[Полымя (часопіс)/1929/6|№6]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Фалькларысты]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] oqvumjrkva1hulkkzyzgokvl14ymzmo 14 21641 301241 60290 2026-10-17T12:33:15Z Gleb Leo 2440 301241 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя}} [[Катэгорыя:Часопісы Коўна]] [[Катэгорыя:Часопісы Літоўскай Рэспублікі (1918—1940)]] j8yoq6rfreoy6d6qd00iskmghi2hyl5 14 23178 301238 65619 2026-10-17T12:31:22Z Gleb Leo 2440 301238 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Студэнцкая думка (1924)|Студэнцкая думка (Вільня)}} [[Катэгорыя:Часопісы Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] edtrib7karvpm99917gx937kkzdpgfx 14 23179 301230 65620 2026-10-17T12:28:38Z Gleb Leo 2440 301230 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Вольная Беларусь (газета)|Вольная Беларусь (газэта)}} [[Катэгорыя:Газеты Мінска]] [[Катэгорыя:Газеты Расійскай рэспублікі]] kv6vwe6hqyslusev20gohcj6iakaxtr 14 23475 301225 66411 2026-10-17T12:26:43Z Gleb Leo 2440 301225 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Савецкая Беларусь (газета)|Савецкая Беларусь (1920)}} [[Катэгорыя:Газеты Мінска]] [[Катэгорыя:Газеты БССР]] 8ee1wewq0euipbpeyk1zbroic70lgxf 14 23717 301183 67145 2026-10-17T11:59:26Z Gleb Leo 2440 301183 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Рунь (часопіс)|Рунь (1920)}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] diwad7uunokf1zvt2tk8yeudhiypj3b 14 23727 301240 67602 2026-10-17T12:32:57Z Gleb Leo 2440 301240 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Беларускі сцяг (часопіс)|Беларускі сьцяг (1922)}} [[Катэгорыя:Часопісы Коўна]] [[Катэгорыя:Часопісы Літоўскай Рэспублікі (1918—1940)]] 9jv133ssz1rgke2zs35mlyu613e9p5d 14 24251 301530 69095 2026-10-18T07:46:40Z Gleb Leo 2440 301530 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Беларускі дзень|Беларускі дзень}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] sswbv9ogitj4r3q52uht74ts4wju4x1 14 25581 301451 72477 2026-10-17T18:49:25Z Gleb Leo 2440 301451 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] 54foi6it4lftnrvdqow6g4ebcg9ua6o 14 25980 301210 73608 2026-10-17T12:17:51Z Gleb Leo 2440 301210 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя}} [[Катэгорыя:Узвышша (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] ik9yerm4uvyjl9ph4rj0x3acv7vuxt4 14 26022 301458 73703 2026-10-17T19:04:00Z Gleb Leo 2440 301458 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] 72geii8mm00tz77ykr4r1mowpx8jxy6 14 26192 301516 74565 2026-10-17T20:56:45Z Gleb Leo 2440 301516 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Беларусская рада|Белорусская рада (1917—1918)}} [[Катэгорыя:Газеты Мінска]] [[Катэгорыя:Газеты Расійскай рэспублікі]] en1mikfgmkpj257mlpkyifn57uom72b 301544 301516 2026-10-18T08:08:26Z Gleb Leo 2440 301544 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Беларусская рада|Белорусская рада (1917—1918)}} [[Катэгорыя:Газеты Мінска]] [[Катэгорыя:Газеты РСФСР]] akkr0ek599lz4w14srmftnbj7aav9dc 14 26660 301507 77538 2026-10-17T20:36:55Z Gleb Leo 2440 301507 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя}} [[Катэгорыя:Саюз беларускай моладзі]] [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы Трэцяга рэйха]] 3xxjawpc1khb13yq6av04b02qs8iye6 14 26734 301510 78008 2026-10-17T20:45:52Z Gleb Leo 2440 301510 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Беларускі шлях (газета, 1918)|Беларускі шлях (1918)}} [[Катэгорыя:Газеты Мінска]] [[Катэгорыя:Газеты Германскай імперыі]] 2b2x4qiqi4wqym7cim5o5e37g0nogzm 14 26735 301232 78013 2026-10-17T12:29:12Z Gleb Leo 2440 301232 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Беларусь (газета, Мінск)|Беларусь (газета, Менск)}} [[Катэгорыя:Газеты Мінска]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] 9x2qmmoygaavtec5p0xnom6gfqzztqy 14 26742 301208 78116 2026-10-17T12:17:09Z Gleb Leo 2440 301208 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя}} [[Катэгорыя:Полымя (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] rcamhkzsl4nmxvpyu8sw6uf3cfu49dg 102 32296 301340 174692 2026-10-17T14:42:29Z Gleb Leo 2440 301340 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Купцэвіч | Імёны =Фелікс | Першая літара прозвішча =К | Варыянты імёнаў =Ф. Гарадзенскі; Алесь Валожка; Алесь Валошка | Апісанне =беларускі крытык, празаік, паэт, перакладчык | Іншае = | ДН = 21 кастрычніка 1900 | Месца нараджэння = Гродна | ДС = 31 сакавіка 1938 | Месца смерці = Мінусінск, ГУЛАГ | Выява =Фелікс Купцэвіч.jpg | Вікіпедыя =:be:Фелікс Піліпавіч Купцэвіч | Вікіпедыя2 =:be-tarask:Фэлікс Купцэвіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Фелікс Купцэвіч | Google = }} == Творы == {{All works‎}} * [[Байструк (Купцэвіч)|Байструк]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1926. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/5-6|№5-6]]}} === Крытыка === * Аб маністычным разуменні творчасці Цішкі Гартнага // Узвышша. 1928. № 6; * [[Плынь. Вершы. Міхайла Грамыка (Купцэвіч)]] // Полымя, 1928 - №1 * Літаратурная хлестакоўшчына… // Узвышша. 1929. № 1; * Супраць эклектызму // Узвышша. 1929. № 3; * Пра «Вераснёвыя ночы» К. Чорнага // Узвышша. 1929. № 5; * {{Скан|Пра творчасьць М. Зарэцкага|Пра творчасьць М. Зарэцкага.pdf}} (1929) {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] l6kiv4tfprcdnw2ae11a4crplar1sze 14 33309 301234 98114 2026-10-17T12:30:03Z Gleb Leo 2440 301234 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя}} [[Катэгорыя:Часопісы Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы Расійскай імперыі]] 6cag3u2f1vkog9itgycpq8rq71mzbu0 14 33315 301235 98151 2026-10-17T12:30:18Z Gleb Leo 2440 301235 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя}} [[Катэгорыя:Часопісы Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы Расійскай імперыі]] 6cag3u2f1vkog9itgycpq8rq71mzbu0 104 37145 301370 233862 2026-10-17T16:17:48Z Gleb Leo 2440 301370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=хваля|к=ваньня}}! Пакуль на вачох стала гэткая нявіданая перамена: безназоўная радзіма стала вялікай, магутнай Савецкай Беларусьсю! Трэба пазайздросьціць долі песьняра! Ды сам ён, адсьвяткаваўшы свой дваццацігадовы юбілей у часы поўнай перамогі Кастрычнікавай рэволюцыі, у часы магутнага ўздыму працоўных сіл Беларусі да творчай дзяржаўнай, экономічнай і культурнай працы, ня мог ня быць цалкам агорнуты, цалкам прасякнуты вялікім здаваленьнем. Толькі апошняе дало яму натхненьне на гэтыя словы: {{block center/s}} Дык-жа шумі, красуй у волі, родны край!<br /> Зьвіні ў свой звон, сялянска-пролетарскі звон!<br /> Сьпявай ты, Беларусь, у радасьці сьпявай,<br /> Твайго народу сёньня права і закон<ref>„[[Маладняк — Янку Купалу (1925)|Маладняк — Янку Купалу]]“, стар. 54.</ref>. {{block center/e}} {{Цэнтар|<nowiki>*</nowiki>}} {{Водступ|2|em}}З часу вызваленьня Менску ад белапалякаў Янка Купала жыве ў Менску. Увесь гэты час ён служыў па выдавецкай справе, перш — рэдактарам часопісу „[[Чырвоны Сьцяг (1925)|Чырвоны Сьцяг]]“, а з 1922 году — тэхнічным рэдактарам у выдавецтвах. У 1922 г. выдавецтва „Савецкая Беларусь“ выдала чарговы зборнік яго вершаў „[[Спадчына (Купала, зборнік)|Спадчына]]“, куды ўвайшлі яго ранейшыя творы. У 1924 г. у часопісу „[[Полымя (часопіс)|Полымя]]“ была надрукована яго п‘еса „[[Тутэйшыя (Купала)|Тутэйшыя]]“, а ў розных часопісах („Полымя“, „[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]“, „[[Алеся (часопіс)|Сялянка і Работніца]]“ ды інш.) зьмяшчаліся яго вершы, якія былі сабраны ім у зборнік „Безназоўнае“, што вышаў у 1925 г. З 1925 г. {{перанос-пачатак|п=Бела|к=рускае}}<noinclude></noinclude> n6pm62ksb8o7hzyu3xu154mjzi69azi 0 37378 301335 145678 2026-10-17T14:32:25Z Gleb Leo 2440 301335 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Буду піянэр | аўтар = Андрэй Александровіч | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1924 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Маладняк Калініншчыны (1924)/1/Буду піонэр|Буду піонэр]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 23 лістапада 1924. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/1|№1]]}} * [[Па беларускім бруку (1925)/Рытм гораду/Буду піонэр|Буду піонэр]] // {{Fine|[[Па беларускім бруку (1925)|Па беларускім бруку]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Па беларускім бруку (1928)/Рытм гораду/Буду піонэр|Буду піонэр]] // {{Fine|[[Па беларускім бруку (1928)|Па беларускім бруку]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Па беларускім бруку]] [[Катэгорыя:Піянерскі рух]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Заходняя Беларусь]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] kcl4op601xzl80oo5qzxtt9xtlr2b7x 104 39020 301313 201905 2026-10-17T14:16:41Z Gleb Leo 2440 301313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|1|em}}У 1925 г. вышлі такія зборнікі асобных поэтаў з сучаснага складу Маладняка. {{Водступ|1.5|em}}1. [[Аўтар:Алесь Якімовіч|{{Разьбіўка|Якімовіч}}]] — „Вершы“, {{Водступ|1.5|em}}2. [[Аўтар:Паўлюк Трус|П. {{Разьбіўка|Трус}}]] — „[[Вершы (Трус, 1925)|Вершы]]“, {{Водступ|1.5|em}}3. [[Аўтар:Сымон Хурсік|С. {{Разьбіўка|Хурсік}}]] — „[[Першы паўстанак (1925)|Першы паўстанак]]“, зборн. апав. {{Водступ|1|em}}Апрача цэнтральняга органу „Маладняк“, вышлі ў гэтым годзе № 1 „[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскага Маладняка]]“, №№ 1 і 2 „[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняка Калініншчыны]]“ і зборнік Маскоўскае філіі „[[Змаганьне (1924)|Змаганьне]]“. {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}}<noinclude></noinclude> f51u4ejqggq2i0y5kjk8tspy3nr3dbc 104 39037 301317 167755 2026-10-17T14:17:29Z Gleb Leo 2440 301317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|1.5|em}}7. [[Аўтар:Уладзімір Хадыка|У. {{Разьбіўка|Хадыка}}]] „[[Суніцы (1926)|Суніцы]]“. {{Водступ|1|em}}І зборнікі мастацкае прозы: {{Водступ|1.5|em}}1. [[Аўтар:Іларыён Барашка|Іл. {{Разьбіўка|Барашка}}]] — „[[У прасторы (1926)|У прасторы]]“, абразкі і мастацкія нарысы. {{Водступ|1.5|em}}2. [[Аўтар:Мікола Нікановіч|М. {{Разьбіўка|Нікановіч}}]] — „[[Золак (1926)|Золак]]“, апав. {{Водступ|1.5|em}}„{{gap|4.8em}}„{{gap|3em}}— „[[Радасьць (1926)|Радасьць]]“, апав. І {{Водступ|1.5|em}}4. [[Аўтар:Рыгор Мурашка|Р. {{Разьбіўка|Мурашка}}]] — „[[Стрэл начны ў лесе (1926)|Стрэл начны ў лесе]]“, апав. {{Водступ|1.5|em}}5. [[Аўтар:Юрка Гаўрук|Ю. {{Разьбіўка|Гаўрук}}]] — „Вясковыя рыскі“, мастацкі нарыс. {{Водступ|1|em}}У 1927 г. вышлі зборнікі вершаў: {{Водступ|1.5|em}}1. [[Аўтар:Паўлюк Трус|П. {{Разьбіўка|Трус}}]] — „[[Ветры буйныя (1927)|Ветры буйныя]]“. {{Водступ|1.5|em}}2. [[Аўтар:Валерый Маракоў|В. {{Разьбіўка|Маракоў}}]] — „[[На залатым пакосе (1927)|На залатым пакосе]]“. {{Водступ|1.5|em}}3. [[Аўтар:Сяргей Фамін|С. {{Разьбіўка|Фамін}}]] — „[[Балота (1927)|Балота]]“, поэма. {{Водступ|1|em}}І зборнікі мастацкае прозы: {{Водступ|1.5|em}}1. [[Аўтар:Васіль Каваль|В. {{Разьбіўка|Каваль}}]] — „[[Як вясну гукалі (1927)|Як вясну гукалі]]“, апав. {{Водступ|1.5|em}}2. [[Аўтар:Міхась Лынькоў|М. {{Разьбіўка|Лынькоў}}]] — „Апавяданьні“. {{Водступ|1.5|em}}3. [[Аўтар:Платон Галавач|П. {{Разьбіўка|Галавач}}]] — „[[«Дробязі» жыцьця (1927)|Дробязі жыцьця]]“, апав. 4. [[Аўтар:Алесь Гародня|А. {{Разьбіўка|Гародня}}]] — „[[На крэсах (1927)|На крэсах]]“, аповесьць. {{Водступ|1|em}}Апрача таго, вышаў пераклад [[Аўтар:Аркадзь Мардвілка|А. Мардвілкі]] з [[Аўтар:Рабіндранат Тагор|Рабіндраната Тагора]] — „Садоўнік“. {{Водступ|1|em}}На працягу 1926—27 г. вышла некалькі паважных 4 зборнікаў, выданых філіямі: „Пачатак“ (1926 г.) і „Сьвітаньне“ (1927 г.) — Віцебскае філіі, „Наддзьвіньне“ (1926 г.) і „Росквіт“ (1927 г.)- Полацкае філіі, „Уздым“ (1926 г.) — Бабруйскае філіі, „Дняпроўскія ўсплёскі“ — Магілеўскае філіі (1927 г.). Апрача таго, выходзіў „[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]“ (№ 2(4), 3(5) за 1926 г. і № 6 за 1927 г., „[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]“ (№ 3-4 і 5 за 1926 г.) і вышаў адзін № „[[Маладняк Барысаўшчыны (часопіс)|Маладняка Барысаўшчыны]]“ (1926 г.).<noinclude></noinclude> 7lr36owrrf1m1zs2xu6rszm54p9qdqj 104 39053 301318 146226 2026-10-17T14:17:56Z Gleb Leo 2440 301318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|1|em}}На працягу красавіка—жніўня 1928 г. аднэй Менскай філіяй Маладняка было наладжана 15 літаратурных вечароў. Вечары наладжваліся пераважна ў рабочых клюбах. Абслужана было звыш 4 тысяч слухачоў. Такім чынам, аднавіўся адзін з відаў слаўнае масавае працы Маладняка з часоў яго першага ўздыму. {{Водступ|1|em}}Паасобныя сябры Маладняка далі за гэты час значную мастацкую продукцыю. Вышлі зборнікі: {{Водступ|1|em}}[[Аўтар:Аркадзь Моркаўка|А. Моркаўка]] — „Дым жыцьця“, вершы, 1928 г. {{Водступ|1|em}}[[Аўтар:Юрка Гаўрук|Ю. Гаўрук]] — „Кветкі з чужых палёў“, пераклады з заходня-эўропэйскіх поэтаў (1928 г.). {{Водступ|1|em}}[[Аўтар:Васіль Каваль|В. Каваль]] — „[[На загонах (1928)|На загонах]]“, збор. апав., 1928 г. {{Водступ|1|em}}Творы Маладняка сучаснага складу друкаваліся ў „[[Росквіт (1928)|Росквіце]]“ (орган „Комуны) [[Росквіт (1928)/1|№ 1]] і [[Росквіт (1928)/2|2]], 1928 г., у „[[Полымя (часопіс)|Полымі]]“ і ў „[[Узвышша (часопіс)|Узвышшы]]“. {{Водступ|1|em}}Вышаў „[[Аршанскі маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]“, № 7, 1928 г. Бабруйская філія выдае вельмі добры літар. дадатак „Вясна“ (пры бабруйск. газ. „Комуніст“)<ref>Калі праца гэтая была здадзена ў друк, вышаў трэці альманах Полацкае філіі „[[Зарніцы (1928)|Зарніцы]]“ і другі альманах Бабруйскае філіі „[[Уздым (1926)/2|Уздым]]“.</ref>. {{Водступ|1|em}}У часопісі „Маладняк“ была надрукавана вялікая аповесьць Мурашкі „У іхным доме“, у „Росквіце“ № 1 — аповесьць Гародні „[[Варта на Рэйне]]“, у „Полымі“ друкуецца роман маладнякоўца Ліманоўскага — „Над абрывам“. іншыя маладнякоўцы {{перанос пачатак|п=так|к=сама}}<noinclude></noinclude> 1shqcflgjwjkoxt4umjgrdqazmhy2nx 301323 301318 2026-10-17T14:20:20Z Gleb Leo 2440 301323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|1|em}}На працягу красавіка—жніўня 1928 г. аднэй Менскай філіяй Маладняка было наладжана 15 літаратурных вечароў. Вечары наладжваліся пераважна ў рабочых клюбах. Абслужана было звыш 4 тысяч слухачоў. Такім чынам, аднавіўся адзін з відаў слаўнае масавае працы Маладняка з часоў яго першага ўздыму. {{Водступ|1|em}}Паасобныя сябры Маладняка далі за гэты час значную мастацкую продукцыю. Вышлі зборнікі: {{Водступ|1|em}}[[Аўтар:Аркадзь Моркаўка|А. Моркаўка]] — „Дым жыцьця“, вершы, 1928 г. {{Водступ|1|em}}[[Аўтар:Юрка Гаўрук|Ю. Гаўрук]] — „Кветкі з чужых палёў“, пераклады з заходня-эўропэйскіх поэтаў (1928 г.). {{Водступ|1|em}}[[Аўтар:Васіль Каваль|В. Каваль]] — „[[На загонах (1928)|На загонах]]“, збор. апав., 1928 г. {{Водступ|1|em}}Творы Маладняка сучаснага складу друкаваліся ў „[[Росквіт (1928)|Росквіце]]“ (орган „Комуны) [[Росквіт (1928)/1|№ 1]] і [[Росквіт (1928)/2|2]], 1928 г., у „[[Полымя (часопіс)|Полымі]]“ і ў „[[Узвышша (часопіс)|Узвышшы]]“. {{Водступ|1|em}}Вышаў „[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]“, № 7, 1928 г. Бабруйская філія выдае вельмі добры літар. дадатак „Вясна“ (пры бабруйск. газ. „Комуніст“)<ref>Калі праца гэтая была здадзена ў друк, вышаў трэці альманах Полацкае філіі „[[Зарніцы (1928)|Зарніцы]]“ і другі альманах Бабруйскае філіі „[[Уздым (1926)/2|Уздым]]“.</ref>. {{Водступ|1|em}}У часопісі „Маладняк“ была надрукавана вялікая аповесьць Мурашкі „У іхным доме“, у „Росквіце“ № 1 — аповесьць Гародні „[[Варта на Рэйне]]“, у „Полымі“ друкуецца роман маладнякоўца Ліманоўскага — „Над абрывам“. іншыя маладнякоўцы {{перанос пачатак|п=так|к=сама}}<noinclude></noinclude> 4284dofez6oz6u93j41mxkwtj876fk7 102 39070 301341 201072 2026-10-17T14:43:12Z Gleb Leo 2440 301341 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Язэп |Прозвішча = Падабед |Варыянты імёнаў = Аркадзь Чабор, Аркадзь Чобар |Выява = |ДН = лістапад 1905 |Месца нараджэння = Ванькоўшчына, Пярэжырская воласьць, Ігуменскі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 14 чэрвеня 1938 |Месца смерці = СССР |Апісанне = беларускі паэт, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Язэп Падабед |Вікіпедыя2 = Язэп Падабед |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Jazep Padabied |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Язэп Падабед |Першая літара прозвішча = П }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Мая песьня (Падабед)|Мая песьня]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1925. — [[Маладняк (часопіс)/1925/7|№7]]}} * [[З вершу «Вёска»|З вершу „Вёска“]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1925. — [[Маладняк (часопіс)/1925/7|№7]]}} * [[Песнаслоў…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 чэрвеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/138|№138 (1733)]]}} * [[Шляхі вядуць…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 29 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/170|№170 (1765)]]}} * [[Маладая Беларусь (Падабед)|Маладая Беларусь]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1926. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/3-4|№3-4]]}} * [[Маруся-студэнтка КомВУЗа]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1926. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/3-4|№3-4]]}} * [[Ліст брату (Падабед)|Ліст брату]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1926. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/5-6|№5-6]]}} * [[Мілы друг! (Падабед)|Мілы друг!]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1926. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/5-6|№5-6]]}} * {{Скан|[[Вершы (Падабед, 1926)|Вершы]]|Вершы (Падабед, 1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Выданьне ЦБ „Маладняк“, 1926}} * [[Да сонца (Падабед)|Да сонца]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 красавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/88|№88 (1980)]]}} * [[«Савецкай Беларусі» (Падабед)|„Савецкай Беларусі“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 29 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/120|№120 (2012)]]}} * [[Баявая песьня (Падабед)|Баявая песьня]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 3 жніўня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/174|№174 (2066)]]}} * [[Дзяўчыне-другу]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 4 Верасьня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/200|№200 (2092)]]}} * [[Асеньні напеў (Падабед)|Асеньні напеў]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1927. — [[Полымя (часопіс)/1927/6|№6]]}} * [[Шляхі вядуць…]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1927. — [[Полымя (часопіс)/1927/7|№7]]}} * [[Баявая песьня (Падабед)|Баявая песьня]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1927. — [[Полымя (часопіс)/1927/7|№7]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 675xbfkostzzhciilixoslbexrw4bvs 104 39130 301320 146225 2026-10-17T14:18:44Z Gleb Leo 2440 301320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Барашка"/>{{Водступ|1|em}}Апрача таго, Барашка мае некалькі нарысаў асобнага жанру, гэта — апрацаваньні сюжэтаў з народнай творчасьці, напісаныя поэтычна-стылізаванаю моваю („[[Замак на возеры]]“ і інш.). <section end="Барашка"/> <section begin="Вечар"/>{{Водступ|1|em}}'''[[Аўтар:Алесь Вечар|Алесь Вечар]].''' Нарадзіўся 12 сакавіка (ст. ст) 1905 г. ў в. Малыя Машчыцы, 10 в. на захад ад Слуцку. Бацькі — сяляне. Бацька памёр ад брушнога тыфусу, калі Алесю было месяцаў пяць. Алесь Вечар працаваў на гаспадарцы, быў загадчыкам хаты-чытальні, сакратаром комсамольскае ячэйкі. Год вучыўся ў сельска-гаспадарчым тэхнікуме. Цяпер — студэнт Бел. сельска-гаспадарчай акадэміі ў Горках. {{Водступ|1|em}}Друкуецца з 1925 г. Піша вершы і апавяданьні, якія зьмяшчаліся, галоўным чынам, у „[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскім Маладняку]]“. Падрыхтаваў зборнік „Кола дзён“. {{Водступ|1|em}}У сваім першым друкаваным вершы „Дзьве думкі“ („Аршанскі Маладняк“, [[Аршанскі Маладняк (1925)/1925/3|№ 3]], 1925 г.) Вечар закранае тую тэму, што навука дапамагае чалавеку вызначаць сваё месца ў жыцьці і ў змаганьні. Ва ўсіх яго вершах — амаль выключна соцыяльныя мотывы. {{Водступ|1|em}}У вершы „Нашы акорды“ ён аглядае этапы на шляхох пролетарыяту, аглядае пройдзенае і зробленае, услаўляе соцыялістычнае будаўніцтва і выказвае пагарду да буржуазіі. Тут орыгінальная форма: вольны верш, моцныя вобразы і словы, поўнагучча, тут клясыцызм і фабрычны рытм, так сказаць, імкненьне да пролетарскага клясыцызму. Толькі выраз „Білі сьвету старому па мордзе“ — моцны, але грубы. Тон — узвышаны, романтычны і клясычны разам.<section end="Вечар"/><noinclude></noinclude> 71z6ga7reknqupyceim2500xmfx65tw 104 39150 301321 146222 2026-10-17T14:19:31Z Gleb Leo 2440 301321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Гаўрук"/>{{Водступ|1|em}}З яго уласных вершаў асабліва вызначаецца верш „Максім Багдановіч“ („[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі маладняк]]“, [[Аршанскі Маладняк (1925)/1927/6|№ 6]], 1927 г.), дзе шмат мастацкай апісальнасьці і шчыра выказанага пачуцьця. {{Водступ|1|em}}З яго апавяданьняў вызначаецца ў беларускай літаратуры сатырычная новэля з мяшчанскага жыцьця „У маткі за пазухай“ („Аршанскі маладняк“, [[Аршанскі Маладняк (1925)/1928/7|№ 7]], 1928 г.). З крытычна-дасьледчых артыкулаў — „Проблемы таленту“ (аб „[[Сымон-музыка|Сымоне Музыку]]“ [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]], друк. у „Аршанскім маладняку“, № 6, 1927 г.). <section end="Гаўрук"/> <section begin="Гольдбэрг"/>{{Водступ|1|em}}'''[[Аўтар:Міхась Гольдберг|Міхась Гольдбэрг]].''' Нарадзіўся 25 сьнежня 1908 г. ў дробна-буржуазнай яўрэйскай сям‘і, у Менску. Выхоўваўся першыя гады ў патрыярхальна-рэлігійных абставінах. Рэволюцыя дала яму комуністычнае выхаваньне. Цяпер Гольдбэрг — студент Беларускага дзярж. унівэрс. і выдатны журналісты. На працягу 1924—26 г. г. быў членам расійскае літаратурнае групы ў Менску „Звенья“, друкаваў свае вершы і нарысы як у альманахах групы, так і ў газэтах. Апошнім часам перайшоў выключна на беларускую мову і ўвайшоў у „Маладняк“. Яго жанры: лісткі з блёк-ноту, газэтныя фэльетоны, мастацкі нарыс, газэтная новэля. Яго тэмы — рабочыя ўскраіны гораду, над якімі запальваюцца першыя агні культурнае рэволюцыі, сельска-гаспадарчая комуна ва ўсёй яе барацьбе новага з старым (ён аб‘ехаў, як корэспондэнт „[[Зьвязда (газета)|Зьвязды]]“, Мазыршчыну, Віцебшчыну, Магілеўшчыну). Памастацку апісвае Гольдбэрг глухія куткі Палесься, дзе ўзыходзяць першыя шнурочкі савецкае руні.<section end="Гольдбэрг"/><noinclude></noinclude> fcx0ikfdnt0kwnwiqcmlih9t39mqw5a 301322 301321 2026-10-17T14:19:45Z Gleb Leo 2440 301322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Гаўрук"/>{{Водступ|1|em}}З яго уласных вершаў асабліва вызначаецца верш „Максім Багдановіч“ („[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі маладняк]]“, [[Аршанскі Маладняк (1925)/1927/6|№ 6]], 1927 г.), дзе шмат мастацкай апісальнасьці і шчыра выказанага пачуцьця. {{Водступ|1|em}}З яго апавяданьняў вызначаецца ў беларускай літаратуры сатырычная новэля з мяшчанскага жыцьця „У маткі за пазухай“ („Аршанскі маладняк“, [[Аршанскі Маладняк (1925)/1928/7|№ 7]], 1928 г.). З крытычна-дасьледчых артыкулаў — „Проблемы таленту“ (аб „[[Сымон-музыка|Сымоне Музыку]]“ [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]], друк. у „Аршанскім маладняку“, № 6, 1927 г.). <section end="Гаўрук"/> <section begin="Гольдбэрг"/>{{Водступ|1|em}}'''[[Аўтар:Міхась Гольдберг|Міхась Гольдбэрг]].''' Нарадзіўся 25 сьнежня 1908 г. ў дробна-буржуазнай яўрэйскай сям‘і, у Менску. Выхоўваўся першыя гады ў патрыярхальна-рэлігійных абставінах. Рэволюцыя дала яму комуністычнае выхаваньне. Цяпер Гольдбэрг — студент Беларускага дзярж. унівэрс. і выдатны журналісты. На працягу 1924—26 г. г. быў членам расійскае літаратурнае групы ў Менску „Звенья“, друкаваў свае вершы і нарысы як у альманахах групы, так і ў газэтах. Апошнім часам перайшоў выключна на беларускую мову і ўвайшоў у „Маладняк“. Яго жанры: лісткі з блёк-ноту, газэтныя фэльетоны, мастацкі нарыс, газэтная новэля. Яго тэмы — рабочыя ўскраіны гораду, над якімі запальваюцца першыя агні культурнае рэволюцыі, сельска-гаспадарчая комуна ва ўсёй яе барацьбе новага з старым (ён аб‘ехаў, як корэспондэнт „[[Зьвязда (газета)|Зьвязды]]“, Мазыршчыну, Віцебшчыну, Магілеўшчыну). Памастацку апісвае Гольдбэрг глухія куткі Палесься, дзе ўзыходзяць першыя шнурочкі савецкае руні.<section end="Гольдбэрг"/><noinclude></noinclude> 627p7em65xb69vaspbrjbjfl6eouo2q 14 40500 301236 111007 2026-10-17T12:30:44Z Gleb Leo 2440 301236 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Часопісы Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы Расійскай імперыі]] l47sdd4tnlkmdd6y2jr2vdsjocif7p7 0 46570 301416 161091 2026-10-17T17:03:26Z Gleb Leo 2440 301416 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Сацыялістычныя высоты | аўтар = Цішка Гартны | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = | год = 1930 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1930/9-10/Соцыялістычныя высоты|Соцыялістычныя высоты]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Верасень—кастрычнік 1930. — [[Полымя (часопіс)/1930/9-10|№9-10]]}} * [[Наш Край (1925)/1930/9-10/Соцыялістычныя высоты|Соцыялістычныя высоты]] // {{Fine|[[Наш Край (1925)|Наш Край]]. — Верасень—Кастрычнік 1930. — [[Наш Край (1925)/1930/9-10|№9-10 (59-60)]]}} * {{Скан|[[Соцыялістычныя высоты (1930)|Соцыялістычныя высоты]]|Соцыялістычныя высоты (1930).pdf}}. {{Fine|Менск, 1930}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Цішкі Гартнага]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0mwki4pyn30flp971qci4102ylqi6td 0 47965 301472 126416 2026-10-17T19:24:38Z Gleb Leo 2440 301472 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Новы шлях (Казлоўскі)|Новы шлях]] (1933) — верш [[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Уладзіслава Казлоўскага]]. * [[Новы Шлях (1933)|Новы шлях]] (1933) — беларуская газэта. * [[Новы Шлях (1942)|Новы шлях]] (1942) — беларуская газэта. dwnnohbo568tshzaok63qn4z29cxlsd 104 52375 301281 270172 2026-10-17T13:03:00Z Gleb Leo 2440 301281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|ПРАДМОВА}}.'''|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}«Практычны Расійска-Беларускі слоўнік» у гэтым выданьні зьяўляецца пераапрацоўкай выдадзенага ў 1924 г. Белтрэстдрукам нашага «[[Практычны расійска-беларускі слоўнік (1924)|Практычнага Расійска-Беларускага слоўніка]]». {{Водступ|2|em}}Першае выданьне нашага слоўніка разышлося ў ліку 5.000 прымернікаў за вельмі кароткі час. Гэта сьведчыць аб вялікай патрэбе цяпер у нашым грамадзянстве ў сувязі з беларусізацыяй на такія рэчы. {{Водступ|2|em}}На жаль, і да гэтага часу не зьявілася ў друку паважнае крытыкі на наш слоўнік. Ацэнкі, якія былі зьмешчаны ў часопісах «[[Полымя (часопіс)|По­лымя]]» і «[[Асьвета (1924)|Асьвета]]», больш хваляць, чымся ганяць наш слоўнік: крытыка вельмі павярхоўная. А тымчасам у нашых вусных размовах з рознымі асобамі нам давялося ўчуць гэткія нараканьні: Чаму слоўнік такі няпоўны? Чаму ў ім няма некаторых вельмі патрэбных слоў? Чаму даюцца штучныя словы? Чаму ў ім шмат чужаземных слоў без перакладу? Чаму ёсьць русізмы ды палёнізмы? і г. д. {{Водступ|2|em}}Вось-жа трэба адказаць, што цяжкая гэта справа складаць слоўнік наагул, а расійска-беларускі слоўнік у наш час — цяжкая асабліва. {{Водступ|2|em}}Мяркуйце самі! Старая літаратурная беларуская мова, высока культурная ў свой час і дзяржаўная ў Вялікім Княстве Літоўскім, скрозь гэтак доўгі час ня жыла афіцыйна. Зразумела, што з усяго яе багацьця карыстаць у нашы дні мы ня можам. Жывой-жа беларускай мове шырока адчынілі дзьверы толькі Кастрычнікавая Рэвалюцыя і савецкае будаўніцтва нацыянальнае культуры ў нашай рэспубліцы. І вось нашая мова, гэтая мова простых людзей, павінна была загаварыць аб такіх справах, аб якіх у нас даўней гаварылі толькі вучоныя, спачатку польскія, а потым расійскія, паны. І хоць-жа самае жыцьцё навочна паказала, што мова беларускага ратая можа быць моваю выкладаньня нават у вышэйшай школе, і без таго вялізнага лішку ў ёй чужых і незразумелых масам слоў, як тое, прыкладам, ёсьць у мове расійскай або польскай, але й мы станулі цяпер перад прымусам браць У сваю мову словы, якіх няма ў сялянскай мове, і сярод іх ёсьць, бязумоўна, словы, якія застануцца «мёртвымі» словамі. Прымус гэты — зьява часовая, спадчына ад завірушнасьці й напружанасьці ў творчай працы нашых работніцка-сялянскіх культурнікаў. Далейшае разьвіцьцё беларускае культуры, навукі, тэхнікі і ўсяго жыцьця ў БССР, бязумоўна, будзе разьвіваць і нашую мову ў сваім памысным для беларускіх працоўных гушчаў кірунку. І ўжо тое, што зроблена за апошнія<noinclude></noinclude> f9kfrsgmpr3vm89r4d60hbo7rfhnm4w 102 52459 301333 176043 2026-10-17T14:28:34Z Gleb Leo 2440 301333 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Уладзіслаў |Прозвішча = Прыбыткоўскі |Варыянты імёнаў = Псэўданімы: Прыбытак Лад |Выява = |ДН = 1905 |Месца нараджэння = Менск, Менская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = Кастрычнік 1944 |Месца смерці = СССР |Апісанне = беларускі паэт і крытык |Іншае = |Вікіпедыя = Уладзіслаў Уладзіслававіч Прыбыткоўскі |Вікіпедыя2 = Уладзіслаў Прыбыткоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Уладзіслаў Прыбыткоўскі |Першая літара прозвішча = П }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Літаратура ў прыгоне…|⁂ (Літаратура ў прыгоне…)]] // {{Fine|[[Росквіт (часопіс)|Росквіт]]. — 1927. — [[Росквіт (часопіс)/1|№1]]}} * [[Сёньня дысонанс]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — 1926. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1926/2|№2]]}} * [[Часамі поўніцца істота музыкай…|⁂ (Часамі поўніцца істота музыкай…)]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — Красавік 1928. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1928/7|№7]]}} * [[…Не разумею вясёласьці хмельнай…|⁂ (…Не разумею вясёласьці хмельнай…)]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — Красавік 1928. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1928/7|№7]]}} * [[Драма мамы]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — Красавік 1928. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1928/7|№7]]}} * [[Індывідуальнасьць і сучасная літаратура]] // {{Fine|[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]. — Красавік 1928. — [[Аршанскі Маладняк (1925)/1928/7|№7]]}} == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Анатоль Вольны|Алёша]]''. [[«Паскуднікам» (Вольны)|«Паскуднікам»]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»‎]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускай літаратурна-мастацкай камуны‎]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 2ga6xtmoxcucr1rc0xh4auilgy9toyx 0 54141 301363 140319 2026-10-17T15:58:30Z Gleb Leo 2440 301363 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускі хрысьціянскі рух | аўтар = Адам Станкевіч | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1939 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/Biełaruski Chryścijanski Ruch|Biełaruski Chryścijanski Ruch]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 10 studnia 1938—?. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1938/1|№1 (149)]]—?}} * {{Скан|[[Biełaruski chryścijanski ruch (1939)|Biełaruski chryścijanski ruch]]|Bielaruski-chryscijanski-ruch-histarycny-narys.pdf}}. {{Fine|Vilnia: Vydańnie „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“, 1939}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Адама Станкевіча]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Хрысціянства]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] jjodb0s2giucp0pcrogv4fv67ukt2z7 0 54170 301362 140281 2026-10-17T15:57:36Z Gleb Leo 2440 301362 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Бог | аўтар = Фабіян Абрантовіч | секцыя = Філязофская праца | папярэдні = | наступны = | год = 1928 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/Boh|Boh]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 20 Sakawika—10 Traŭnia 1928. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1928/6|№6]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1928/9|9]]}} * {{Скан|[[Boh (1928)|Boh]]|Boh (1928).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“, 1928}} [[Катэгорыя:Філасофскія працы Фабіяна Абрантовіча]] [[Катэгорыя:Рэлігія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] dw6dcy4l382y21mqcyy4su0jw90ckxd 0 54171 301361 140285 2026-10-17T15:57:02Z Gleb Leo 2440 301361 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Чалавек | аўтар = Фабіян Абрантовіч | секцыя = Філязофская праца | папярэдні = | наступны = | год = 1929 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/Čaławiek|Čaławiek]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 10 Lutaha, 10, 25 Sakawika 1929. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1929/3|№3]], [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1929/5|5]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1929/6|6]]}} * {{Скан|[[Čaławiek (1929)|Čaławiek]]|Čaławiek (1929).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Adbitka z „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“ koštam Ajcoŭ Maryjanaŭ u Drui, 1929}} [[Катэгорыя:Філасофскія працы Фабіяна Абрантовіча]] [[Катэгорыя:Рэлігія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] n0tzt5ew1bdu8koy6zimwuxna2hqnml 0 54183 301360 281066 2026-10-17T15:56:20Z Gleb Leo 2440 301360 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Казімер Сваяк | аўтар = Адам Станкевіч | секцыя = Літаратуразнаўчая праца | папярэдні = | наступны = | год = 1931 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/Kazimier Swajak|Kazimier Swajak]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 25 Traŭnia—25 Kastryčnika 1931. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1931/10|№10]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1931/16|16]]}} * {{Скан|[[Kazimier Swajak (1931)|Kazimier Swajak]]|Kazimier Swajak. narysy ab jahonaj ideolohii.pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“, 1931}} Урывак: * [[Дзея маёй мыслі, сэрца і волі (1992)/Увага2|На паправу здароўя паэты…]] // {{Fine|[[Дзея маёй мыслі, сэрца і волі (1992)|Дзея маёй мыслі, сэрца і волі]]. Менск, 1992}} [[Катэгорыя:Літаратуразнаўчыя працы Адама Станкевіча]] [[Катэгорыя:Творы пра Казіміра Сваяка]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] e0b1tbai46wv9p95yk4gzp93sfl13c6 0 54185 301359 140311 2026-10-17T15:55:28Z Gleb Leo 2440 301359 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Сьледам за Хрыстусам | аўтар = Тамаш Кемпійскі | секцыя = Філязофская праца | арыгінал = [[:s:la:De imitatione Christi|De imitatione Christi]] {{smaller|(1427)}} | пераклад = Станіслаў Грынкевіч | папярэдні = | наступны = | год = 1928 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/Śledam za Chrystusam|Śledam za Chrystusam]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 15 Žniŭnia 1930—10 Traŭnia, 25 Kastryčnika 1931—Krasawik 1934. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1930/15-16|№15-16]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1931/9|9]], [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1931/16|16]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1934/4|4 (95)]]}} * {{Скан|[[Śledam za Chrystusam (1934)|Śledam za Chrystusam]]|Śledam za Chrystusam (1934).pdf}}. {{Fine|Wydańnie „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“: Lwoŭ—Wilnia, 1934}} [[Катэгорыя:Філасофскія працы Фамы Кемпійскага]] [[Катэгорыя:Пераклады Станіслава Грынкевіча]] [[Катэгорыя:Пераклады з лацінскай мовы]] [[Катэгорыя:Хрысціянства]] [[Катэгорыя:Творы XIV стагоддзя]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] k8vbvpoto1avndfyhn75a78fz40cj7n 0 54190 301358 238014 2026-10-17T15:54:39Z Gleb Leo 2440 301358 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Божае Слова | аўтар = Адам Станкевіч | секцыя = Урыўкі зь Бібліі | пераклад = Адам Станкевіч | папярэдні = | наступны = | год = 1937 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/Božaje Słowa|Božaje Słowa]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 15 Studzienia 1933—15 Studnia, Krasawik 1934—20 Studnia, 5 traŭnia, 5 čerwienia—5 wieraśnia 1937. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1933/1|№1 (82)]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1934/1|1 (92)]], [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1934/4|4 (95)]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1937/2|2 (128)]], [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1937/9|9 (135)]], [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1937/12|12 (138)]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1937/15|15 (141)]]}} * {{Скан|[[Božaje Słova (1938)|Božaje Słova]]|Božaje Słova (1938).pdf}}. {{Fine|Lvoŭ—Vilnia: Vyd. T-va „Biełaruskaje Katalickaje Vydaviectva“, 1938}} * {{Скан|[[Lekcyi i Evanelii na niadzieli i śviaty (1938)|Lekcyi i Evanelii na niadzieli i śviaty]]|Lekcyi i Evanelii na niadzieli i śviaty (1938).pdf}}. {{Fine|Lvoŭ—Vilnia: Vyd. T-va „Biełaruskaje Katalickaje Vydaviectva“, 1938}} [[Катэгорыя:Пераклады Адама Станкевіча]] [[Катэгорыя:Хрысціянства]] [[Катэгорыя:Казанні]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] l168z7621lmn5n434f9k4kzlbrpdxdd 0 54192 301357 184859 2026-10-17T15:53:49Z Gleb Leo 2440 301357 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Магнушэўскі, Паўлюк Бахрым, Баброўскі | аўтар = Адам Станкевіч | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1937 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/Mahnušeŭski i Babroŭski|Mahnušeŭski i Babroŭski]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 20 studnia—5 traŭnia 1937. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1937/2|№2 (128)]]—[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1937/9|№9 (135)]]}} * {{Скан|[[Mahnušeŭski, Paŭluk Bachrym, Babroŭski (1937)|Mahnušeŭski, Paŭluk Bachrym, Babroŭski]]|Mahnušeŭski, Paŭluk Bachrym, Babroŭski (1937).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“, 1937}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Адама Станкевіча]] [[Катэгорыя:Творы пра Паўлюка Багрыма]] [[Катэгорыя:Творы пра аўтараў]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] rnbm9eebon6z40dsvf4mszxfo3cul75 104 56548 301349 144973 2026-10-17T15:46:59Z Gleb Leo 2440 301349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="II"/>nia kiń, usiudy klin; nikudy, nijak i nikoli ad Boha, jaho istnawańnia nie ŭciačeš. Dziela taho Dawid uwažaje, što {{Разьбіўка|tolki biazumiec}} moža skazać: niama Boha. <section end="II"/> <section begin="III"/>{{Цэнтар|'''III. JAK PAHADZIĆ Z BOHAM ZŁO?'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Kab na hetaje pytańnie adkazać, choć trocha treba źwiarnuć uwahu na toje, što: {{Водступ|2|em}}1. {{Абмылка|Paznannie|Paznańnie}} ludzkoje naahul ahraničanaje, {{Водступ|2|em}}2. Darohi Božyja — nie darohi ludzkija, {{Водступ|2|em}}3. Nia usio toje zło, što balić. — {{Водступ|2|em}}1. Čaławiek, choć i paznaje rečy, pranikaje jakby ich nutro, ale paznaje ich nieadekwatna, heta znača nia wyčerpawaje ŭsiaho bahaćcja byćcia — wieda jaho wielmi ahraničanaja. Čaławiek bača kožnuju reč z adnaho tolki boku i to niedaloka na niekalki jakby wiorst — a kab paznać štoniebudź u poŭnaści, treba byłob paznać heta ŭ adnosinach da ŭsiaho świetu j da hranic apošnich byćcia. — Woś, skažam, majem pierad saboju i čytajem numar „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“. Jon začaplaje za ŭwieś świet, dakazwaje istnawańnie Boha, ale my hetaha ŭsiaho nia bačym, nia wiedajem. Bo chto-ž z nas wiedaje, dzie rasło drewa, ź jakoha zroblena papiera hetaha numaru? Chto jaho śsiek, parezaŭ, prywioz na fabryku? Dzie taja fabryka, chto jaje pastawiŭ, chto rabiŭ mašyny? Abo dalej, ci wiedajem usio ab drukarni, dzie drukawaŭsia hety numar, ab tych ludziach, što jaho pisali? i t. d. — A kabžaž daskanalna wiedać i znać hety numar, my musili-b heta ŭsio spaznać. Što inšaje, što ŭ danym prykładzie niama na heta patreby, ale<section end="III"/><noinclude></noinclude> h5dp4jkts4tbizso5diucuc8qkhysf3 102 62306 301277 201739 2026-10-17T13:01:16Z Gleb Leo 2440 301277 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Алесь |Прозвішча = Некрашэвіч |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1899 |Месца нараджэння = Расейская імпэрыя |ДС = ? |Месца смерці = СССР |Апісанне = беларускі рэдактар, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Алесь Некрашэвіч |Вікіпедыя2 = Алесь Некрашэвіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Алесь Некрашэвіч |Першая літара прозвішча = Н }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Юбіляру (Некрашэвіч)|Юбіляру]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/108|№108 (2000)]]}} * [[Беларускі нацыянал-фашызм і нацыянал-дэмакратызм|Беларускі нацыянал-фашызм і яго сабрат нацыянал-дэмакратызм]] // {{Fine|[[Бальшавік Беларусі (1927)|Бальшавік Беларусі]]. — Кастрычнік—сьнежань 1929. — [[Бальшавік Беларусі (1927)/1929/10-12|№10-12]]}} * [[Заслона закрыта]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Ліпень 1930. — [[Полымя (часопіс)/1930/7|№7]]}} * [[За беларускую савецкую энцыклёпэдыю]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 26 лютага 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/1|№1]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Рэдактары]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] is9adk5qa7yulfuktb617kscphyle1m 0 62307 301280 155181 2026-10-17T13:01:58Z Gleb Leo 2440 301280 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускі нацыянал-фашызм і нацыянал-дэмакратызм | аўтар = Алесь Некрашэвіч | сэкцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = | год = 1929 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Бальшавік Беларусі (1927)/1929/10-12/Беларускі нацыянал-фашызм і яго сабрат нацыянал-дэмакратызм|Беларускі нацыянал-фашызм і яго сабрат нацыянал-дэмакратызм]] // {{Fine|[[Бальшавік Беларусі (1927)|Бальшавік Беларусі]]. — Кастрычнік—сьнежань 1929. — [[Бальшавік Беларусі (1927)/1929/10-12|№10-12]]}} * {{Скан|[[Беларускі нацыянал-фашызм і нацыянал-дэмакратызм (1930)|Беларускі нацыянал-фашызм і нацыянал-дэмакратызм]]|Беларускі нацыянал-фашызм і нацыянал-дэмакратызм (1930).pdf}} // {{Fine|Менск, 1929}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Алеся Некрашэвіча]] [[Катэгорыя:Беларускі нацыяналізм]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] iznju6rt33pnlvc9ahby8w0dmgkvfro 0 66951 301299 166642 2026-10-17T14:03:27Z Gleb Leo 2440 301299 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Скакунцы | аўтар = Міхайла Грамыка | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларускі піонэр (1924)/1926/7/Скакунцы|Скакунцы]] // {{Fine|[[Беларускі піонэр (1924)|Беларускі піонэр]]. — Ліпень 1926. — [[Беларускі піонэр (1924)/1926/7|№7]]}} * [[Плынь (1927)/II/Скакунцы|Скакунцы]] // {{Fine|[[Плынь (1927)|Плынь]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} [[Катэгорыя:Плынь (Грамыка)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] oumdsn556u6vl2vus2ab2eyxoy2huf2 104 70571 301324 176033 2026-10-17T14:21:19Z Gleb Leo 2440 301324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Цэнтар|'''КНІГАПІС'''|памер=140%}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|МАЛАДНЯКОЎСКІХ ТВОРАЎ}}'''|памер=120%}} {| |style="text-align: right"| '''Цана''' |style="vertical-align:bottom;"| <center>'''р.'''</center> |style="vertical-align:bottom;"| <center>'''к.'''</center> |- | '''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Александровіч]].''' — [[Па беларускім бруку (1925)|Па беларускім бруку]] — Менск, БДВ, 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 25 |- | '''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Александровіч]].''' — [[Сутарэньне (1925)|Сутарэньне]] — ''апавяданьні''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Александровіч]].''' — [[Прозалаць (1926)|Прозалаць]] — ''вершы''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Александровіч]].''' — [[Паўстанцы (1925)|Паўстанцы]] — ''поэма''. БДВ. Менск. 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 8 |- | '''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Александровіч]] і [[Аўтар:Анатоль Вольны|А. Вольны]].''' — [[Комсамольская нота (1924)|Комсамольская нота]] — ''вершы''. Менск. 1924 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 25 |- | '''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Александровіч]], [[Аўтар:Анатоль Вольны|Вольны]], [[Аўтар:Алесь Дудар|Дудар]].''' — [[Ваўчаняты (1925)|Ваўчаняты]] — ''роман''. БДВ. Менск. 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 60 |- | '''[[Аўтар:Янка Бобрык|Бобрык]], [[Аўтар:Алесь Звонак|Звонак]], [[Аўтар:Янка Туміловіч|Туміловіч]].''' — [[Пунсовае раньне (1926)|Пунсовае раньне]] — ''вершы''. Выд. ЦБ «Мал.». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Зінаіда Бандарына|Бандарына]], [[Аўтар:Наталля Вішнеўская|Вішнеўская]], [[Аўтар:Яўгенія Пфляўмбаўм|Пфляўмбаўм]].''' — ''[[Вершы (Бандарына, Вішнеўская, Пфляўмбаўм, 1926)|Вершы]]'', Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Ілары Барашка|Барашка]].''' — [[У прасторы (1926)|У прасторы]] — ''апавяданьні''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Юрка Гаўрук|Гаўрук]].''' — [[Вясковыя рыскі (1926)|Вясковыя рыскі]]. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 25 |- | '''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Галубок]].''' — [[Апошняе спатканьне (1919)|Апошняе спатканьне]] — ''п‘еса''. Выд. Наркамасьветы. Менск. 1919 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 25 |- | '''[[Аўтар:Алесь Дудар|Дудар]].''' — [[Беларусь бунтарская (1925)|Беларусь бунтарская]] — ''вершы''. БДВ. Менск. 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Алесь Дудар|Дудар]].''' — [[Сонечнымі сьцежкамі (1925)|Сонечнымі сьцежкамі]] — ''вершы''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 15 |- | '''[[Аўтар:Алесь Дудар|Дудар]].''' — [[Шанхайскі шоўк (1926)|Шанхайскі шоўк]] — ''поэма''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 15 |- | '''[[Аўтар:Алесь Дудар|Дудар]].''' — [[І залацісьцей і сталёвей (1926)|І залацісьцей і сталёвей]] — ''лірыка''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 30 |- | '''[[Аўтар:Янка Журба|Журба]].''' — [[Заранкі (1924)|Заранкі]] — ''вершы''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1924 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 30 |- | '''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі]].''' — [[У віры жыцьця (1925)|У віры жыцьця]] — ''апавяданьні''. БДВ. Менск. 1925. (разышл.) |style="vertical-align:bottom;"| 1 |style="vertical-align:bottom;"| 50 |- | '''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі]].''' — [[Пела вясна (1925)|Пела вясна]] — ''апавяданьні''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі]].''' — [[Пад сонцам (1926)|Пад сонцам]] — ''апавяданьні''. БДВ. Менск. 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 50 |- | '''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі]].''' — [[Голы зьвер (1926)|Голы зьвер]] — ''аповесьць''. БДВ. Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 30 |- | '''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Зарэцкі]].''' — [[42 докумэнты і Двое Жвіроўскіх (1926)|42 дакумэнты]] — ''апавяданьні''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 30 |- | '''[[Аўтар:Рыгор Мурашка|Мурашка]].''' — [[Стрэл начны ў лесе (1926)|Стрэл начны ў лесе]] — ''апавяданьні''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 30 |- | '''[[Аўтар:Мікола Нікановіч|Нікановіч]].''' — [[Золак (1926)|Золак]] — ''апавяданьні''. БДВ. Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 75 |- | '''[[Аўтар:Мікола Нікановіч|Нікановіч]].''' — [[Радасьць (1926)|Радасьць]] — ''апавяданьні''. БДВ. Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 25 |- | '''[[Аўтар:Язэп Падабед|Падабед]].''' — ''[[Вершы (Падабед, 1926)|Вершы]]''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 15 |- | '''Слуцкія песьняры.''' — ''[[Слуцкія песьняры (1926)|Вершы]]''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Паўлюк Трус|Трус]].''' — ''[[Вершы (Трус, 1925)|Вершы]]''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1925. (разышл.) |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 15 |- | '''[[Аўтар:Паўлюк Трус|Трус]].''' — [[Ветры буйныя (1927)|Ветры буйныя]]'' — ''вершы''. БДВ. (друкуецца) |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| |- | '''[[Аўтар:Уладзімір Хадыка|Хадыка]].''' — [[Суніцы (1926)|Суніцы]] — ''вершы''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Сымон Хурсік|Хурсік]].''' — [[Першы паўстанак (1925)|Першы паўстанак]] — ''апавяданьні''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]].''' — [[Завіруха (1922)|Завіруха]] — ''вершы''. Менск. 1922. (разышлася) |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| |- | '''[[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]].''' — [[Босыя на вогнішчы (1925, Менск)|Босыя на вогнішчы]] — ''поэма''. БДВ 3-е выд. Менск. 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| |- | '''[[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]].''' — [[Веснаход (1926)|Веснаход]] — ''апавяданьні''. БДВ. Менск. 1926. 2-е выд. |style="vertical-align:bottom;"| 1 |style="vertical-align:bottom;"| 10 |- | '''[[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]].''' — [[Выбраныя вершы (Чарот, 1925)|Выбраныя вершы]]. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 15 |- | '''[[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]].''' — [[Выбраныя апавяданьні (Чарот, 1926)|Выбраныя апавяданьні]]. БДВ. Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| |- | '''[[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]].''' — [[Карчма (1926)|Карчма]] — ''поэма''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]].''' — [[Марына (1926)|Марына]] — ''поэма''. БДВ. Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]].''' — Сьвінапас — ''аповесьць''. БДВ. Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | '''[[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]].''' — [[Беларусь лапцюжная (1927)|Беларусь лапцюжная]] — ''поэма'' (друкуецца) |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| |- | '''[[Аўтар:Міхась Чарот|Чарот]].''' — [[Чырвонакрылы вяшчун (1927)|Чырвонакрылы вяшчун]] — ''поэма'' (друкуецца) |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| |- | '''[[Аўтар:Алесь Якімовіч|Якімовіч]].''' — ''Вершы''. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 20 |- | colspan="3"| {{Цэнтар|'''Пераклады.'''}} |- | '''[[Аўтар:Сафокл|Софокль]].''' — [[Антыгона (1926)|Антыгона]] — ''драма'' з грэцкай мовы. Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1926 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 40 |- | '''[[Аўтар:Оскар Уайльд|Уайльд]].''' — Баляда Рэдынскай турмы — з ангельскай {{Абмылка|мовы|мовы.}} Выд. ЦБ «Маладняка». Менск. 1925 |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 40 |- | colspan="3"| {{Цэнтар|'''Часопісі і альманахі.'''}} |- | '''«[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]».''' — орган ЦБ «Маладняка» |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| |- | '''«[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]».''' |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| |- | '''«[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]».''' |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| |- | '''«[[Уздым (1926)|Уздым]]».''' — альманах Бабруйскай філіі «Маладняка» |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 50 |- | '''Наддзьвіньне».''' — альманах Полацкай філіі |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| 50 |- | '''«[[Маладняк Бабруйшчыны (часопіс)|Маладняк Бабруйшчыны]]».''' |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| |- | '''«[[Пачатак (1926)|Пачатак]]».''' — альманах Віцебскай філіі |style="vertical-align:bottom;"| |style="vertical-align:bottom;"| |} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> k0xbdguw9075ywvww0kn63zh3y9yl4c 102 71198 301342 288460 2026-10-17T14:44:19Z Gleb Leo 2440 301342 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Алесь |Прозвішча = Карачун |Варыянты імёнаў = Псеўданімы: А. Папраўскі |Выява = |ДН = 12 траўня 1904 |Месца нараджэння = Кухцічы, Ігуменскі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 1938 |Месца смерці = Краснаярск, Краснаярскі край, РСФСР, СССР |Апісанне = беларускі пісьменьнік |Іншае = |Вікіпедыя = Алесь Карачун |Вікіпедыя2 = Алесь Карачун |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Алесь Карачун |Першая літара прозвішча = К }} == Творы == {{Усе творы}} '''1925''' * [[Блізка час расплаты!..]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1925. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/2|№2]]}} '''1926''' * [[Паравоз, раскудравіўшы дым…|⁂ (Паравоз, раскудравіўшы дым…)]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1926. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/3-4|№3-4]]}} * [[Усхваляваліся думкі няпроста]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1926. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/5-6|№5-6]]}} === Нарысы === * [[Пановаму шуміць поле]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Зьвязда]]. — 11 ліпня 1929. — [[Звязда (газета)/1929/156|№156 (3264)]]}} == Проза == * [[Заваёванае (Карачун)|Заваёванае]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1926. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/3-4|№3-4]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры КПСС]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] kh19u1l0x9lpfsh5l26iq5eq1j8ajot 102 71204 301343 174682 2026-10-17T14:44:43Z Gleb Leo 2440 301343 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Аляксандр |Прозвішча = Аніхоўскі |Варыянты імёнаў = Псеўданімы: Аніхоўская |Выява = |ДН = 29 траўня 1897 |Месца нараджэння = Старыца, Слуцкі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = пасля 1956 |Месца смерці = |Апісанне = беларускі пэдагог і публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Аляксандр Георгіевіч Аніхоўскі |Вікіпедыя2 = Аляксандар Аніхоўскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Аляксандр Аніхоўскі |Першая літара прозвішча = А }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Нацыянальнае пытаньне і ЛКСМБ]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 23 лістапада 1924. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/1|№1]]}} * [[Жаночы рух Калінінскай Акругі]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 23 лістапада 1924. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/1|№1]]}} * [[Краязнаўчая праца і ўдзел у ёй ЛКСМБ]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1925. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/2|№2]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] idnypvpe238z8vdzjzjp5qccdls8xmh 102 71210 301344 174693 2026-10-17T14:45:29Z Gleb Leo 2440 301344 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Сымон |Прозвішча = Музыка |Варыянты імёнаў = Сапр. імя: Сямён Іванаў |Выява = |ДН = 1890 |Месца нараджэння = |ДС = ? |Месца смерці = |Апісанне = беларускі драматург, актор, перакладчык |Іншае = |Вікіпедыя = Сымон Музыка |Вікіпедыя2 = Сымон Музыка |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Сымон Музыка |Першая літара прозвішча = М }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Купальле (Музыка)|Купальле]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1926. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/3-4|№3-4]]}} * [[На ўсход!]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1926. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/5-6|№5-6]]}} == Пераклады == * ''[[Аўтар:Віктор Гюго|Гюго, В]]''. [[На барыкадзе (Гюго/Музыка)|На барыкадзе]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1925. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/2|№2]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Акторы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] qqrzij3k88brbqj3ux0p8ng6sdjob7b 102 71282 301345 174832 2026-10-17T14:45:50Z Gleb Leo 2440 301345 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Янка |Прозвішча = Гоманаў |Варыянты імёнаў = Іван Цярэнцьевіч Гоманаў |Выява = |ДН = 1909 |Месца нараджэння = |ДС = 1972 |Месца смерці = |Апісанне = беларускі паэт, мовазнавец |Іншае = |Вікіпедыя = Янка Гоманаў |Вікіпедыя2 = Янка Гоманаў |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Янка Гоманаў |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Засьпявай… (Гоманаў)|Засьпявай…]] // {{Fine|[[Маладняк Калініншчыны (1924)|Маладняк Калініншчыны]]. — 1926. — [[Маладняк Калініншчыны (1924)/5-6|№5-6]]}} * [[Песьня (Гоманаў)|Песьня]] // {{Fine|[[Сьвітаньне (1926)|Сьвітаньне]]. — Сьнежань 1926. — [[Сьвітаньне (1926)/1926/2|№2]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 3gndideurnos4tzzrbosq7uyau86s6e 104 72027 301325 176040 2026-10-17T14:22:01Z Gleb Leo 2440 301325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''„ПАСКУДНІКАМ“.'''}} {{Водступ|2|em}}Член аршанскай філіі „Маладняка“ [[Аўтар:Уладзіслаў Прыбыткоўскі|Прыбыткоўскі]], нягледзячы на сваю моладасьць адразу заўважыў сваім сталёвым вокам розныя непарадкі ў пабудове сьвету, заўважыўшы, пачакаў крыху, пакуль хто небудзь ня скажа Прыбыткоўскаму: {{Водступ|2|em}}— „Восстань пророк и виждь, и внемли!“ {{Водступ|2|em}}— Але, недачакаўшыся, Прыбыткоўскі сам рашыў паліць сэрца людзей сваім „глаголам“… {{Водступ|2|em}}Бязумоўна, гэткае рашэньне ёсьць прыватная справа Прыбыткоўскага, і мы-б нічога супроць яго ня мелі, каб яго „глагол“ пад назваю „[[Паскуднікам (Прыбыткоўскі)|Паскуднікам]]“ не зьявіўся ў часопісу „[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]“ [[Аршанскі Маладняк (1925)/1926/3|№ 3 — (5)]]. {{Водступ|2|em}}„Глагол“ Прыбыткоўскага пачынаецца гэткім мастацкім уступам: {{block center/s}} {{smaller|Эй, вы!<br /> Што ў вёсцы і<br /> Горадзе,<br /> Што сьлёзы дзедаўскія<br /> Сееце па пяску,<br /> Вам кажу:<br /> Трэба сьвет<br /> Біць<br /> Па мордзе<br /> без ваганьня<br /> Прыстаўляць<br /> Наган к віску!!.}} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> et395hi2mpxt3e3ew3f348amsqoxbht 104 75349 301576 297333 2026-10-18T09:25:00Z RAleh111 4658 301576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 13 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 1'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pachwalony"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:220%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Pachwalony Jezus Chrystus</center> </div> {{справа|{{Эпіграф||„Szkada mnie hetaho narodu… bo nie</br>maje czaho jeści…“ (Św. Marka VIII-2).||}}}} {{Водступ|1.5|em}}Słowy katoryje skazau Chrystus 2000 hadou tamu nazad i ciapier dla nas nie staryje, i ciapier narod biełaruski nie maje czaho jeści: hoład u cieli, hoład u duszy. Dziela taho my prychodzim da was, miłyje braty biełarusy i niasiom wam strawu chryścijanskuju. Choczem znać waszaje hora, waszyje niedastatki, kab pryjści s pomaczu, s paradaju… Dziela taho ludzi dobraj woli paczynajuć drukawać „Biełarusa“.</br> {{Водступ|1.5|em}}1) „Biełarus“ budzie stajać zausiody na hrunci chryścijańskim-katalickim, baroniuczy sprawy katalickaj i biełaruskaj.</br> {{Водступ|1.5|em}}2) „Biełarus“ nia budzie napadać na druhije narodnaści, ci wiery: my choczem tolki razwiwacca u naszaj św. wiery i narodnaści.</br> {{Водступ|1.5|em}}3) „Biełarus“ budzie pamieszczać u kożnym numery: a) kalendar, b) powieści i apawiedańnia, c) wiadomaści kaścielnyje, d) wiadomaści z zahranicy, e) wiadomaści s kraju, f) wiadomaści haspadarskije, g) wiadomaści a wajnie i szmat druhich patrebnych dla narodu.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk zwiertajemsia da Was, miłyje czytaczy, da was, kamu dorah nasz biedny, ciomny, „tutejszy“ narod, kab razszyrali naszuju hazetu, kab prychodzili nam s pomaczu, chto czym może.</br> {{Водступ|1.5|em}}Żniwo wialikaje, a nima kamu żaci; prychodźcie-ż żniwiary czekajem! {{Калёнтытул|right='''Redakcija.'''{{Водступ|1.5|em}}}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 1.png|100px]]}} <section end="Pachwalony"/> <section begin="Kalendar"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kalendar kaścielny.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Studzień.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}1 Nowy rok i pamiatka abochodu nadańnia imieńnia Panu Jezusu Chrystusu. Imie Jezus pa starażydousku (hebrajsku) aznaczaje zbawiciel. „Bo nima pad niebam druhoha imieńnia, danaho ludziam, u katorym my usie mieli być zbaulonymi“ (Dziei. Ap. 4) Jezus Chrystus jość zbaucam i karonaj usich światych.</br> {{Водступ|1.5|em}}2 S-ty Makary, opat. radziusia z biednych baćkou u mieście Aleksandryi w Ehipcie. Douhi czas wiou pabożnaje żyćcio na pustyni i tam praz siem hadou żywiusia tolki kareńczykami i syrymi trawami, szmat ciarpieu ad heretykau Aryjanou. Umior u staraści, 394 roku pa Chrystusie.</br> {{Водступ|1.5|em}}3 Swiataja Genowefa dziewa. Radz. kala Paryża u Francyi. Z małku paściła<section end="Kalendar"/><noinclude></noinclude> htvkprkfcf8cy0gdfj56v5dd8dk240y 301577 301576 2026-10-18T09:25:45Z RAleh111 4658 301577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 13 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 1'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pachwalony"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:220%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Pachwalony Jezus Chrystus</center> </div> {{справа|{{Эпіграф||„Szkada mnie hetaho narodu… bo nie</br>maje czaho jeści…“ (Św. Marka VIII-2).||}}}} {{Водступ|1.5|em}}Słowy katoryje skazau Chrystus 2000 hadou tamu nazad i ciapier dla nas nie staryje, i ciapier narod biełaruski nie maje czaho jeści: hoład u cieli, hoład u duszy. Dziela taho my prychodzim da was, miłyje braty biełarusy i niasiom wam strawu chryścijanskuju. Choczem znać waszaje hora, waszyje niedastatki, kab pryjści s pomaczu, s paradaju… Dziela taho ludzi dobraj woli paczynajuć drukawać „Biełarusa“.</br> {{Водступ|1.5|em}}1) „Biełarus“ budzie stajać zausiody na hrunci chryścijańskim-katalickim, baroniuczy sprawy katalickaj i biełaruskaj.</br> {{Водступ|1.5|em}}2) „Biełarus“ nia budzie napadać na druhije narodnaści, ci wiery: my choczem tolki razwiwacca u naszaj św. wiery i narodnaści.</br> {{Водступ|1.5|em}}3) „Biełarus“ budzie pamieszczać u kożnym numery: a) kalendar, b) powieści i apawiedańnia, c) wiadomaści kaścielnyje, d) wiadomaści z zahranicy, e) wiadomaści s kraju, f) wiadomaści haspadarskije, g) wiadomaści a wajnie i szmat druhich patrebnych dla narodu.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk zwiertajemsia da Was, miłyje czytaczy, da was, kamu dorah nasz biedny, ciomny, „tutejszy“ narod, kab razszyrali naszuju hazetu, kab prychodzili nam s pomaczu, chto czym może.</br> {{Водступ|1.5|em}}Żniwo wialikaje, a nima kamu żaci; prychodźcie-ż żniwiary czekajem! {{Калёнтытул|right='''Redakcija.'''{{Водступ|1.5|em}}}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 1.png|100px]]}} <section end="Pachwalony"/> <section begin="Kalendar"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kalendar kaścielny.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Studzień.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}1 Nowy rok i pamiatka abochodu nadańnia imieńnia Panu Jezusu Chrystusu. Imie Jezus pa starażydousku (hebrajsku) aznaczaje zbawiciel. „Bo nima pad niebam druhoha imieńnia, danaho ludziam, u katorym my usie mieli być zbaulonymi“ (Dziei. Ap. 4) Jezus Chrystus jość zbaucam i karonaj usich światych.</br> {{Водступ|1.5|em}}2 S-ty Makary, opat. radziusia z biednych baćkou u mieście Aleksandryi w Ehipcie. Douhi czas wiou pabożnaje żyćcio na pustyni i tam praz siem hadou żywiusia tolki kareńczykami i syrymi trawami, szmat ciarpieu ad heretykau Aryjanou. Umior u staraści, 394 roku pa Chrystusie.</br> {{Водступ|1.5|em}}3 Swiataja Genowefa dziewa. Radz. kala Paryża u Francyi. Z małku paściła<section end="Kalendar"/><noinclude></noinclude> lfonampr6ek26c5kle0vwtrawl5oimb 301624 301577 2026-10-18T10:30:11Z RAleh111 4658 301624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 13 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 1'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pachwalony"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:220%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Pachwalony Jezus Chrystus</center> </div> {{справа|{{Эпіграф||„Szkada mnie hetaho narodu… bo nie</br>maje czaho jeści…“ (Św. Marka VIII-2).||}}}} {{Водступ|1.5|em}}Słowy katoryje skazau Chrystus 2000 hadou tamu nazad i ciapier dla nas nie staryje, i ciapier narod biełaruski nie maje czaho jeści: hoład u cieli, hoład u duszy. Dziela taho my prychodzim da was, miłyje braty biełarusy i niasiom wam strawu chryścijanskuju. Choczem znać waszaje hora, waszyje niedastatki, kab pryjści s pomaczu, s paradaju… Dziela taho ludzi dobraj woli paczynajuć drukawać „Biełarusa“.</br> {{Водступ|1.5|em}}1) „Biełarus“ budzie stajać zausiody na hrunci chryścijańskim-katalickim, baroniuczy sprawy katalickaj i biełaruskaj.</br> {{Водступ|1.5|em}}2) „Biełarus“ nia budzie napadać na druhije narodnaści, ci wiery: my choczem tolki razwiwacca u naszaj św. wiery i narodnaści.</br> {{Водступ|1.5|em}}3) „Biełarus“ budzie pamieszczać u kożnym numery: a) kalendar, b) powieści i apawiedańnia, c) wiadomaści kaścielnyje, d) wiadomaści z zahranicy, e) wiadomaści s kraju, f) wiadomaści haspadarskije, g) wiadomaści a wajnie i szmat druhich patrebnych dla narodu.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk zwiertajemsia da Was, miłyje czytaczy, da was, kamu dorah nasz biedny, ciomny, „tutejszy“ narod, kab razszyrali naszuju hazetu, kab prychodzili nam s pomaczu, chto czym może.</br> {{Водступ|1.5|em}}Żniwo wialikaje, a nima kamu żaci; prychodźcie-ż żniwiary czekajem! {{Калёнтытул|right='''Redakcija.'''{{Водступ|1.5|em}}}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 1.png|100px]]}} <section end="Pachwalony"/> <section begin="Kalendar"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kalendar kaścielny.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Studzień.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}1 Nowy rok i pamiatka abochodu nadańnia imieńnia Panu Jezusu Chrystusu. Imie Jezus pa starażydousku (hebrajsku) aznaczaje zbawiciel. „Bo nima pad niebam druhoha imieńnia, danaho ludziam, u katorym my usie mieli być zbaulonymi“ (Dziei. Ap. 4) Jezus Chrystus jość zbaucam i karonaj usich światych.</br> {{Водступ|1.5|em}}2 S-ty Makary, opat. radziusia z biednych baćkou u mieście Aleksandryi w Ehipcie. Douhi czas wiou pabożnaje żyćcio na pustyni i tam praz siem hadou żywiusia tolki kareńczykami i syrymi trawami, szmat ciarpieu ad heretykau Aryjanou. Umior u staraści, 394 roku pa Chrystusie.</br> {{Водступ|1.5|em}}3 Swiataja Genowefa dziewa. Radz. kala Paryża u Francyi. Z małku paściła<section end="Kalendar"/><noinclude></noinclude> 74o0ubbum00gcpdw1uaxbmpk6dek6m1 104 75350 301584 297334 2026-10-18T09:34:05Z RAleh111 4658 301584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''{{Разьбіўка|USIACZYNA}}.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''{{Разьбіўка|KROSZKI}}.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kuchar ciapiereszniaho Papieża'''</span> [[Аўтар:Пій X|Piusa 10-go]] maje nie mały kłopat. Prasłużyuszy bolej 30-ci hadou u hetym czynie, adzin kuchar prywyk byu i lubiu dauniej pachwalicca swaimi wiedamosćiami i umieńniem u kucharskich sprawach i wystupau zausiody z roznymi strawami z wialikaj paradaj. Ciapier-że zusim mała czaho jamu pryjchodzicca rabić, bo Papież Pius 10-ty u jadzie ani parady, ani wydumak nia lubie. Pasla imszy wypiwaje kubaczak kawy; na połudzień jesć jusznik z warywa i kryszku miasa, zredź ureszcie-frukty. Na wiaczeru tak sama jakije koleczy pryprawy z warywa-woś-i usio.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Za dobraje serca.'''</span> U ciapieraszniej wajnie pasla straszennaj bitwy pamiż Bałharami i Turkami. pałkounik bałharski Karhiew, ujeźdżajuczy s swaimi sałdatami u tureckuju wiosku, uhledziu maleńkuju-hadkou 4 tureckuju dziauczynku, katoraja, zaliwajuczysia slaźmi, jak maha uciekała ad swaich worahou — Bałhar. Pałkounik saskoczyu s konia, schapiu dziauczynku na ruki i stau jaje uściszać-piaścić. U hety moment lacić tureckaja bomba i razrywaje na szmatoczki kania, s katoraho tolki szto saskoczyu pałkounik.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nia szkodzie.'''</span> U stalicy Francii-Paryży niejkaja znacharka nastroiła adnamu czeławieku jak uziać bilet u lateryju, kab napeuna wyjhrać szmat hroszej, i za hetuju paradu uziała tysiaczu rublou. Czeławiek toj, spadziewajuczysia na peunuju wyjhranku, pastawiu wosiem tysiaczau rublou i… usie prajhrau. Sprawa pajszła u sud, katory i prysudziu, kab znacharka zapłaciła usie straty tamu czeławieku, katoraha aszukała. Pasla hetkaj sprawy, mo krychu pamienszaje achwotnikau da znacharstwa i tych durniau, kotoryje wierać im. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|'''Zahadki.'''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}1). Biez woknau, biez dźwiarej, pouna chata ludziej.</br> {{Водступ|1.5|em}}2). Dwa braty czeraz miażu żywuć, adnaho wiek u woczy nie baczać. {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/2|№ 2]].'''}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 11.png|60px]]}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|'''ŻARTY.'''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Sabaka na usiakaha bresze, ci chto wart paszany, ci pahardy. {{Цэнтар|'''ASZUKALI.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Udawiec. ażaniuszusia s staroj babaj, prywodzić jaje u chatu i {{Абмылка|kaźe|każe}} da dziaciej: — Majecie wam nowuju mamu. {{Водступ|1.5|em}}''Dzieci u adzin hołas'': Tatka, tatka! Heta-ż ciabie aszukali! Jakajaż jana nowaja, kali zusim staraja. {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 11.png|60px]]}} <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Цэнтар|{{Разьбіўка|ABWIESTKI}}.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:8px solid gray; padding:0.1em 0em}} <center>{{larger|'''Usie kataliki pawinny'''}}</center> {{АРЦ|wypisywać, razszyrać i czytać</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju hazetu'''}} <center>{{x-larger|'''„{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}“'''}}</center> {{АРЦ|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb. 50 kap., na 6 miesiacau 80 kap.</br>Addzielny numer 3 kap.}} {{АРЦ|{{fine|Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6 kw. 5. „BIEŁARUS“.}}}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{block center/s|style=width:100%; border-top:2px solid black; border-bottom:2px solid black; padding:0.1em}} <center>'''{{x-larger|{{Разьбіўка|AD REDAKCYI}}.}}</center> <center>'''S pryczyn ad redakcyi nie zależaczych. pierszy numer spaźniusia.'''</center> {{block center/e}} <center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> c5t932asdpsd2ebscj97wcyz6ezcgyf 301585 301584 2026-10-18T09:36:19Z RAleh111 4658 301585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''{{Разьбіўка|USIACZYNA}}.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''{{Разьбіўка|KROSZKI}}.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kuchar ciapiereszniaho Papieża'''</span> [[Аўтар:Пій X|Piusa 10-go]] maje nie mały kłopat. Prasłużyuszy bolej 30-ci hadou u hetym czynie, adzin kuchar prywyk byu i lubiu dauniej pachwalicca swaimi wiedamosćiami i umieńniem u kucharskich sprawach i wystupau zausiody z roznymi strawami z wialikaj paradaj. Ciapier-że zusim mała czaho jamu pryjchodzicca rabić, bo Papież Pius 10-ty u jadzie ani parady, ani wydumak nia lubie. Pasla imszy wypiwaje kubaczak kawy; na połudzień jesć jusznik z warywa i kryszku miasa, zredź ureszcie-frukty. Na wiaczeru tak sama jakije koleczy pryprawy z warywa-woś-i usio.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Za dobraje serca.'''</span> U ciapieraszniej wajnie pasla straszennaj bitwy pamiż Bałharami i Turkami. pałkounik bałharski Karhiew, ujeźdżajuczy s swaimi sałdatami u tureckuju wiosku, uhledziu maleńkuju-hadkou 4 tureckuju dziauczynku, katoraja, zaliwajuczysia slaźmi, jak maha uciekała ad swaich worahou — Bałhar. Pałkounik saskoczyu s konia, schapiu dziauczynku na ruki i stau jaje uściszać-piaścić. U hety moment lacić tureckaja bomba i razrywaje na szmatoczki kania, s katoraho tolki szto saskoczyu pałkounik.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nia szkodzie.'''</span> U stalicy Francii-Paryży niejkaja znacharka nastroiła adnamu czeławieku jak uziać bilet u lateryju, kab napeuna wyjhrać szmat hroszej, i za hetuju paradu uziała tysiaczu rublou. Czeławiek toj, spadziewajuczysia na peunuju wyjhranku, pastawiu wosiem tysiaczau rublou i… usie prajhrau. Sprawa pajszła u sud, katory i prysudziu, kab znacharka zapłaciła usie straty tamu czeławieku, katoraha aszukała. Pasla hetkaj sprawy, mo krychu pamienszaje achwotnikau da znacharstwa i tych durniau, kotoryje wierać im. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|'''Zahadki.'''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}1). Biez woknau, biez dźwiarej, pouna chata ludziej.</br> {{Водступ|1.5|em}}2). Dwa braty czeraz miażu żywuć, adnaho wiek u woczy nie baczać. {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/2|№ 2]].'''}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 11.png|60px]]}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|'''ŻARTY.'''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Sabaka na usiakaha bresze, ci chto wart paszany, ci pahardy. {{Цэнтар|'''ASZUKALI.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Udawiec. ażaniuszusia s staroj babaj, prywodzić jaje u chatu i {{Абмылка|kaźe|każe}} da dziaciej: — Majecie wam nowuju mamu. {{Водступ|1.5|em}}''Dzieci u adzin hołas'': Tatka, tatka! Heta-ż ciabie aszukali! Jakajaż jana nowaja, kali zusim staraja. {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 11.png|60px]]}} <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%;"> <center>{{Разьбіўка|ABWIESTKI}}.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:8px solid gray; padding:0.1em 0em}} <center>{{larger|'''Usie kataliki pawinny'''}}</center> {{АРЦ|wypisywać, razszyrać i czytać</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju hazetu'''}} <center>{{x-larger|'''„{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}“'''}}</center> {{АРЦ|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb. 50 kap., na 6 miesiacau 80 kap.</br>Addzielny numer 3 kap.}} {{АРЦ|{{fine|Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6 kw. 5. „BIEŁARUS“.}}}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{block center/s|style=width:100%; border-top:2px solid black; border-bottom:2px solid black; padding:0.1em}} <center>'''{{x-larger|{{Разьбіўка|AD REDAKCYI}}.}}</center> <center>'''S pryczyn ad redakcyi nie zależaczych. pierszy numer spaźniusia.'''</center> {{block center/e}} <center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 78xvthugdujss0296uapmrdn4y7jdvt 301586 301585 2026-10-18T09:36:46Z RAleh111 4658 301586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''{{Разьбіўка|USIACZYNA}}.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''{{Разьбіўка|KROSZKI}}.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kuchar ciapiereszniaho Papieża'''</span> [[Аўтар:Пій X|Piusa 10-go]] maje nie mały kłopat. Prasłużyuszy bolej 30-ci hadou u hetym czynie, adzin kuchar prywyk byu i lubiu dauniej pachwalicca swaimi wiedamosćiami i umieńniem u kucharskich sprawach i wystupau zausiody z roznymi strawami z wialikaj paradaj. Ciapier-że zusim mała czaho jamu pryjchodzicca rabić, bo Papież Pius 10-ty u jadzie ani parady, ani wydumak nia lubie. Pasla imszy wypiwaje kubaczak kawy; na połudzień jesć jusznik z warywa i kryszku miasa, zredź ureszcie-frukty. Na wiaczeru tak sama jakije koleczy pryprawy z warywa-woś-i usio.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Za dobraje serca.'''</span> U ciapieraszniej wajnie pasla straszennaj bitwy pamiż Bałharami i Turkami. pałkounik bałharski Karhiew, ujeźdżajuczy s swaimi sałdatami u tureckuju wiosku, uhledziu maleńkuju-hadkou 4 tureckuju dziauczynku, katoraja, zaliwajuczysia slaźmi, jak maha uciekała ad swaich worahou — Bałhar. Pałkounik saskoczyu s konia, schapiu dziauczynku na ruki i stau jaje uściszać-piaścić. U hety moment lacić tureckaja bomba i razrywaje na szmatoczki kania, s katoraho tolki szto saskoczyu pałkounik.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nia szkodzie.'''</span> U stalicy Francii-Paryży niejkaja znacharka nastroiła adnamu czeławieku jak uziać bilet u lateryju, kab napeuna wyjhrać szmat hroszej, i za hetuju paradu uziała tysiaczu rublou. Czeławiek toj, spadziewajuczysia na peunuju wyjhranku, pastawiu wosiem tysiaczau rublou i… usie prajhrau. Sprawa pajszła u sud, katory i prysudziu, kab znacharka zapłaciła usie straty tamu czeławieku, katoraha aszukała. Pasla hetkaj sprawy, mo krychu pamienszaje achwotnikau da znacharstwa i tych durniau, kotoryje wierać im. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|'''Zahadki.'''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}1). Biez woknau, biez dźwiarej, pouna chata ludziej.</br> {{Водступ|1.5|em}}2). Dwa braty czeraz miażu żywuć, adnaho wiek u woczy nie baczać. {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/2|№ 2]].'''}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 11.png|60px]]}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|'''ŻARTY.'''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Sabaka na usiakaha bresze, ci chto wart paszany, ci pahardy. {{Цэнтар|'''ASZUKALI.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Udawiec. ażaniuszusia s staroj babaj, prywodzić jaje u chatu i {{Абмылка|kaźe|każe}} da dziaciej: — Majecie wam nowuju mamu. {{Водступ|1.5|em}}''Dzieci u adzin hołas'': Tatka, tatka! Heta-ż ciabie aszukali! Jakajaż jana nowaja, kali zusim staraja. {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 11.png|60px]]}} <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%;"> <center>{{Разьбіўка|ABWIESTKI}}.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:8px solid gray; padding:0.1em 0em}} <center>{{larger|'''Usie kataliki pawinny'''}}</center> {{АРЦ|wypisywać, razszyrać i czytać</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju hazetu'''}} <center>{{x-larger|'''„{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}“'''}}</center> {{АРЦ|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb. 50 kap., na 6 miesiacau 80 kap.</br>Addzielny numer 3 kap.}} {{АРЦ|{{fine|Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6 kw. 5. „BIEŁARUS“.}}}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{block center/s|style=width:100%; border-top:2px solid black; border-bottom:2px solid black; padding:0.1em}} <center>'''{{x-larger|{{Разьбіўка|AD REDAKCYI}}.}}</center> <center>'''S pryczyn ad redakcyi nie zależaczych. pierszy numer spaźniusia.'''</center> {{block center/e}} <center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> hva0d30ic54aghkfpbyrzv8dqik4wpz 301587 301586 2026-10-18T09:37:17Z RAleh111 4658 301587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''{{Разьбіўка|USIACZYNA}}.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''{{Разьбіўка|KROSZKI}}.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kuchar ciapiereszniaho Papieża'''</span> [[Аўтар:Пій X|Piusa 10-go]] maje nie mały kłopat. Prasłużyuszy bolej 30-ci hadou u hetym czynie, adzin kuchar prywyk byu i lubiu dauniej pachwalicca swaimi wiedamosćiami i umieńniem u kucharskich sprawach i wystupau zausiody z roznymi strawami z wialikaj paradaj. Ciapier-że zusim mała czaho jamu pryjchodzicca rabić, bo Papież Pius 10-ty u jadzie ani parady, ani wydumak nia lubie. Pasla imszy wypiwaje kubaczak kawy; na połudzień jesć jusznik z warywa i kryszku miasa, zredź ureszcie-frukty. Na wiaczeru tak sama jakije koleczy pryprawy z warywa-woś-i usio.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Za dobraje serca.'''</span> U ciapieraszniej wajnie pasla straszennaj bitwy pamiż Bałharami i Turkami. pałkounik bałharski Karhiew, ujeźdżajuczy s swaimi sałdatami u tureckuju wiosku, uhledziu maleńkuju-hadkou 4 tureckuju dziauczynku, katoraja, zaliwajuczysia slaźmi, jak maha uciekała ad swaich worahou — Bałhar. Pałkounik saskoczyu s konia, schapiu dziauczynku na ruki i stau jaje uściszać-piaścić. U hety moment lacić tureckaja bomba i razrywaje na szmatoczki kania, s katoraho tolki szto saskoczyu pałkounik.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nia szkodzie.'''</span> U stalicy Francii-Paryży niejkaja znacharka nastroiła adnamu czeławieku jak uziać bilet u lateryju, kab napeuna wyjhrać szmat hroszej, i za hetuju paradu uziała tysiaczu rublou. Czeławiek toj, spadziewajuczysia na peunuju wyjhranku, pastawiu wosiem tysiaczau rublou i… usie prajhrau. Sprawa pajszła u sud, katory i prysudziu, kab znacharka zapłaciła usie straty tamu czeławieku, katoraha aszukała. Pasla hetkaj sprawy, mo krychu pamienszaje achwotnikau da znacharstwa i tych durniau, kotoryje wierać im. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|'''Zahadki.'''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}1). Biez woknau, biez dźwiarej, pouna chata ludziej.</br> {{Водступ|1.5|em}}2). Dwa braty czeraz miażu żywuć, adnaho wiek u woczy nie baczać. {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/2|№ 2]].'''}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 11.png|60px]]}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|'''ŻARTY.'''|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Sabaka na usiakaha bresze, ci chto wart paszany, ci pahardy. {{Цэнтар|'''ASZUKALI.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Udawiec. ażaniuszusia s staroj babaj, prywodzić jaje u chatu i {{Абмылка|kaźe|każe}} da dziaciej: — Majecie wam nowuju mamu. {{Водступ|1.5|em}}''Dzieci u adzin hołas'': Tatka, tatka! Heta-ż ciabie aszukali! Jakajaż jana nowaja, kali zusim staraja. {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 11.png|60px]]}} <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%;"> <center>{{Разьбіўка|ABWIESTKI}}.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:8px solid gray; padding:0.1em 0em}} <center>{{larger|'''Usie kataliki pawinny'''}}</center> {{АРЦ|wypisywać, razszyrać i czytać</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju hazetu'''}} <center>{{x-larger|'''„{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}“'''}}</center> {{АРЦ|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb. 50 kap., na 6 miesiacau 80 kap.</br>Addzielny numer 3 kap.}} {{АРЦ|{{fine|Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6 kw. 5. „BIEŁARUS“.}}}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{block center/s|style=width:100%; border-top:2px solid black; border-bottom:2px solid black; padding:0.1em}} <center>'''{{x-larger|{{Разьбіўка|AD REDAKCYI}}.}}</center> <center>'''S pryczyn ad redakcyi nie zależaczych. pierszy numer spaźniusia.'''</center> {{block center/e}} <center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 95u9oxjbyw2p4x2dtgr3kknjp1u3glx 104 75887 301326 183055 2026-10-17T14:22:25Z Gleb Leo 2440 301326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>кніга „Из материалов 1-й Оршанской Окружной партконференции 25 го, ноября 1924 г.“ Гэта першы зборнік матар‘ялаў, які пробуе ўсебакова высьветліць эканоміку і культуру сучаснай Аршаншчыны. Дадаткам да гэтага зборніку можна лічыць кнігу „Сборник материалов 1-й Оршанской акружной конференции Ленинского Коммунистического Союза молодежи Белоруссии“ выданьне Аршанскага Акругова Камітэту ЛКСМБ. Гэтыя „матар‘ялы“ падагульваюць працу савецкіх устаноў, цэлую паласу партыйнага будаўніцтва мінулага і вызначаюць шляхі савецкай, партыйнай прафэсыянальнай: працы на бліжні час. У пачатку 1925 г. Аршанскім Акруговым Камітэтам КПБ у Ленінскі тыдзень было выдадзена „Письмо рабочим, крестьянам, служащим, работницам и крестьянкам Оршанского округа“, гдзе падагульваецца праца, па адраджэньні Савецкай гаспадаркі і вызначаюцца бліжэйшыя шляхі працы. Працягам гэтага роду выдавецтва зьяўляецца „Пісьмо Аршанскага Акругкому КПБ, Акрвыканкому і Праўленьня спажывецкага саюзу ка ўсім Райкомам КПБ, РВК, Спажывецкім таварыствам, Рэўкамісіям, Сельсаветам і Камітэтам Селянскай Узаемадапамогі Аршанскай акругі“ аб зьнішчэньні ўсіх недахватаў у працы кодпэрацыі. Аршанскім Акруговым Саветам Прафсаюзаў былі выдадзены „Протоколы 1-й Оршанской Окружной Конференций Профессиональных Союзов“ 1-3 лютага 1925 г. Гэта кніга падагульвае мінулую працу прафсаюзаў Аршаншчыны і ставіць чарговыя задачы на будучыну. Працягам гэтае кнігі зьяўляюцца „Тезисы к 9-й Окружной Конференцийя Профсоюзов 17-га апреля 1926 г.“ Газэта „Камуністычны Шлях“ у сваёй друкарні разгортвае выдавецтва беларускіх кніг і брашур. Сярод іх трэба зазначыць („[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]“ № 1-5, каля якога гуртуюцца паэты і пісьменьнікі Аршаншчыны {{перанос-пачатак|п=прале|к=тарскага}}<noinclude></noinclude> h4h4cgp6nx8g5xdzxah6admgcql1r6c 104 80012 301578 296823 2026-10-18T09:27:39Z RAleh111 4658 301578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Kalendar"/>bydła; majuczy 15 rok, pastupiła u klasztar i tam była prykładam dla druhich mniszak, katorych zahrewała da mużstwa i dufańnia Bohu, kali Atylla, karol Hunnau zahrażau Paryżu. Umiorła majuczy 89 hadou u 512 h.</br> {{Водступ|1.5|em}}4 S. Tytus Biskup. U malenstwie byu pahaninam, ale paznauszy nawuku Chrystusa ad św. Pawła apostoła stausia chryścijaninam i byu paświenczany praz św. Pawła na biskupa wostrawa Krety, a pośla chadziu szyryć światło nawuki Chrystusowaj u Dalmacyi, sławianskaj ziamli. Za toje dalmaczanie paważajuć światoho Tytusa, jak swajho pierszaho apostała. Umior na Krecie majuczy wieku 94 hady.</br> {{Водступ|1.5|em}}5 S. Telesfor papież i muczenik. Rodam byu grek. Ad dziacinstwa wiou pustelniczaje żyćcio na hary Karmel u Palestynie. Wybrany na Papieża, pa 11 hadach chwalebnaho kirawańnia sprawami kaścioła światoho, umior zamuczeny roku 139.</br> {{Водступ|1.5|em}}6 U hety dzień abchodzicca pamiatka pakłonu Panu Jezusu praz troch karalou Kaspra Melchiora i Baltazara, a także kstu Pana Jezusa u Jordanie reczcy i pierszaho cudu u Kanie Halilejskaj.</br> {{Водступ|1.5|em}}7 S. Lucijan K. Mucz. Radz. u Syryi u m. Samosacie Pradau majontki i razdau usio ubohim, a sam wyświanciusia na ksiendza i byu wiernym słuhoj Kaścioła światoha. Zamuczeny za wieru u Nikomedyi r. 312. U hetyż dzień abchodzicca pamiatka światoha Jullana muczynika z Heraklei. {{Калёнтытул|right=''X. S. K.''{{Водступ|1.5|em}}}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 2.png|80px]]}} <section end="Kalendar"/> <section begin="Nowy"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Z Nowym Hodam!'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Baćkom naszym, siostram, bratom, rodnym, dy prosta znajomym prywykli my, kali nastupaje Nowy Hod, -życzyć usielakaho dabra. Rodnyje wy naszy, Braty wiaskowyje! czaho-ż majem zadać dla was my, syny wioski, dzieci biełaruskaho narodu? I nia dziela zwyczaju tolki, a z patreby serdecznaj, bo ni zadać dla was usiaho najlepszaho — nia możem…</br> {{Водступ|1.5|em}}Dziela taho życzym wam i sabie kab, pomniaczy a Bohu, dy pastupajuczy, jak nawuczaje Kaścioł Katalicki, byli zausiody dobrymi ludźmi, kab nikomu niczoha błahoha ni zrabili, dy lubiaczy usich, kab pakachali szczyra i mocna i swaich bratou biełarusou, i swaju ziamielku, i swaju mowu.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dalej, wiedajuczy a sabie, kab paczali my, daj Boże jak najchutczej, życi usie żyćciom hramadzianskim-ahulnym, kab razam usim radzić i rupicca, jak szyryć pamiż saboju dobryje, dy karysnyje dumki, hazety, kniżki — kab palepszyć dolu nia tolki swaju, swajej adnej wioski, ale usiaho narodu, cełaho kraju — kab usim było lepiej…</br> {{Водступ|1.5|em}}Woś, braty, i usio nasze dla was i dla siabie na hety Nowy Hod i na usiu naszu buduczynu — żadańnie. ''Być dobrymi katalikami — dziela zbauleńnia duszy, dy być dobrymi, szczyrymi, praudziwymi synami rodnaj staronki — dziela palepszeńnia żyćcia! {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 3.png|80px]]}} <section end="Nowy"/> <section begin="Kazak"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Z Biełaruskich Kazak'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|I}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Siejau biedny mużyk pszanicu, dyj na takim szczyrym piasoczku, aż no żal było hladzieć. Idzie niejki stareńki, siwieńki padarożny i pytaje jaho: „a szto, czeławiecze, sieisz? — „Pszanicu“, atkazywaje toj. — „Dzie-ż tabie budzie na takim piasku pszanica?“ dziwicca padarożny. — „Kali Boh pryrodzie, to i na piasku urodzie“, każe mużyk. Spadabalisia, widać, hetkije słowy starcu, abyjszou jon u wokał pole, naraiu, jak szto treba zrabić, kab lepsz pszanica uradziła, dyj pajszou sabie dalej.</br> {{Водступ|1.5|em}}Siejau bahaty mużyk pszanicu, dyj na takoj tłustaj, czornaj ziamli, ażno uciecha było hladzieć. Nadchodzie toj samy stary padarożny i pytaje jaho: „a szto, czeławiecze sieisz? —“ „Pszanicu“, atkazywaje toj. — „Kali Boh urodzie, na takoj ziamli pszanica budzie ładnaja!“ każe padarożny. — „Ja i biaz Boha wiedaju, szto budzie dobraja“, ahryznuusia mużyk. Starec, niczoha nie skazauszy, pajszou sabie dalej.</br> {{Водступ|1.5|em}}Przyjszła wosień. U mużyka, szto na piasku siejau, wyrasła pszanica, jak<section end="Kazak"/><noinclude></noinclude> tf0rgo19jctz4ed0h6nzxe04rer1opp 104 80014 301579 296824 2026-10-18T09:28:44Z RAleh111 4658 301579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Kazak"/>les; u taho, szto siejau na czornaj ziamli, — i z nasieńnia źwiełasia.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dahadalisia tady mużyki, chto byu toj padarożny i abodwa stali biedawać. Bahaty każe: „nu, kab ja wiedau, szto heta sam Boh, nie ahryznuusia-b tak!“.</br> {{Водступ|1.5|em}}Biedny każe: „nu, kab ja wiedau, szto heta sam Boh, pa usich swaich paletkach Jaho-b paciahau!“. {{Калёнтытул|right=''Jurka Mucha.''{{gap|1.5em}}}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 4.png|60px]]}} <section end="Kazak"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza Haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Wiesna nie za harami — i nie tady sabak karmić, jak na palewańnie iści, — dyk rychtujciesia, braty chlebaroby! Treba ciapier ahledzić usie swaje haspadarskije pryłady, paprawić, darabić czaho nie chapaje. Pryrychtawać sochi, płuhi; parabić da ich zapasowyje narohi, kab u raboczy czas nie było astanouki. Kania, wała, katorym {{Абмылка|maniszśia|maniszsia}} harać pad wiasnu, treba karmić syciej; karou i padciołkou, kali jany z wosieni dobra byli zachawany, a ciapier u puni i kiszani kruta, można karmić i słabiej, bolsz tolki padcharczowywajuczy cielnych i dobra mlecznych karou.</br> {{Водступ|1.5|em}}U ciaplejszy dzień pierahledać kapcy, ci jamy z bulbaj i papsawanuju adkidać na korm dla żywioły. Nie dawajcie tolki syroj, a czysta pamytuju i hatawanuju.</br> {{Водступ|1.5|em}}Pilnujcie dobra sioletniaho nasiennaha ziernia; kab nie zhłumiłasia. Scierażyciesia ssypać jaho u ciesny arud, abo u boczki, bo tam skora jano sahrejecca i paźbiwajecca u plity. Najlepsz było-b razsypać ziarnio tam, dzie wiecier choć krychu prajmaje, naprykład na hare świrna, ci chaty.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''U sadzie.'''</span> Jak tolki choć krychu zabialeje ziemla ad śniehu, spieszajciesia ababrać suchije listoczki s fruktowych dreu, katoryje mocna, bytcam pawuczynaj, papryczeplany da halin drewa. Listoczki hetyje treba kaniesznie spalić. Zbirać ich za śnieham dziela taho lepsz, szto kali katory i wypuścisz z ruk, dyk na śniahu lohka jaho dahledzisz i padyjmiesz; na czornaj-że ralli trudna jaho ubaczyć i jon zastaniecca u sadzie. Chto nie daje wiery, czaho wart hetki listok, chaj choć dla praktyki swajej źbiare ich żmieńku, zawiaże u miaszeczak, a u mai miesiacy zahlanie tudy. Pierakanajecca tady haspadar ad skolkich tysiaczou worahou abaraniu jon swoj sadok.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dla dzietak haspadarou.'''</span> Słuchajcie dzietki! Brydkaja moda pamiż was wiadziecca: lubicie wy staulać siło na ptuszki. Siło — heta zdrada, padwoch! Kożnaja zdrada — straszennaja recz! Nia miensz straszennaja i niawola. Nijakaja wyhoda i korm nie zamieniać woli! Nie ławicie ptuszak, nie niawolcie ich! Ciapier padchodziać marazy, mo pakażucca jeszcze i miacielicy; sypcie miakinku, zierniatki kala swajej chaty, kala wakna; praz szybku hledziuczy, cieszciesia, szto nakormicie hałodnych, ale u niawolu, jeszcze raz każu nie biarycie. Ptuszaczki prywyknuć da was, da waszej chatki; zapiajuć jany wam wiasnoj, zapiajuć pieknyje pieśni a woli…</br> {{Водступ|1.5|em}}Ciapier wieczary douhije, czasu chwataje; narabicie skrynaczak na hniozdy, pastaulajcie ich na drewach, a za hetuju waszu pracu i apieku zawiaducca ptuszaczki pry waszej chatcy, wolnyje ptuszaczki i buduć znisztożywać worahou waszych sadkou: rabakou, matylou, żukou. {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 5.png|80px]]}} <section end="Nasza"/> <section begin="Palanka"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Palanka.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Ludzi żalicca uzialisia<br /> Na hady lichije,<br /> A miż imi zawialisia<br /> Prywyczki błahije,<br /> {{gap|2.5em}}Łże, niraz kradzie druhoje<br /> {{gap|2.5em}}I kryudzie siroty,<br /> {{gap|2.5em}}A użo na dabro czużoje<br /> {{gap|2.5em}}Nimasz paszanoty.<br /> Jaho wieru złaić,<br /> Wykpić, wyśmiejać druhoha,<br /> Dy i takich użo mnoha<br /> Szto Boha niznajuć.<br /> {{gap|2.5em}}A ci pan, ci nasz brat szery<br /> {{gap|2.5em}}Niechaj toje zważe,<br /> {{gap|2.5em}}Pilnawacca takoj wiery<br /> {{gap|2.5em}}Jak sumleńnie każe.<br /> I pawedle majej rady<br /> Hetaho trymacca:<br /> Z czużoj wiery i abradau<br /> Niamożna śmiejacca.<br /> {{gap|2.5em}}Bo chto nie baicca Boha<br /> {{gap|2.5em}}I nie paważaje,<br /> {{gap|2.5em}}To czasami Boh takoha<br /> {{gap|2.5em}}Ciażeńka karaje.<br /> U staroncy nidalokaj<br /> Znajomaj dawoli,<br /> Pry krai puszczy szyrokaj<br /> „Na Uhlanskim poli“<br /><section end="Palanka"/><noinclude></noinclude> hkd0v5nniji99kkxt8dcc57ojp3cbcm 104 80023 301580 296826 2026-10-18T09:29:34Z RAleh111 4658 301580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" />{{block center/s}}</noinclude> <section begin="Palanka"/>{{gap|2.5em}}Adno miejsca dobra znana<br /> {{gap|2.5em}}Choć i biez imieńnia,<br /> {{gap|2.5em}}Tam palanka niearana<br /> {{gap|2.5em}}I na jej kamieńnia.<br /> Dwa, dyk tak skazać waszeci,<br /> Jak wały rahaty,<br /> Da sachi padobien treci,<br /> Z zadu jak araty.<br /> {{gap|2.5em}}U hetym miejscy u czas dauny<br /> {{gap|2.5em}}Stajau dwor wialiki,<br /> {{gap|2.5em}}Tam żyu pan bahaty, słauny,<br /> {{gap|2.5em}}Niedawierak dziki.<br /> Mieu dabra jon wielmi mnoha,<br /> Hroszy dzieżkaj mieryu,<br /> Ale nie bajausia Boha<br /> I u jaho niawieryu<br /> {{gap|2.5em}}Z naszej wiery naśmiechausia,<br /> {{gap|2.5em}}Kpiu s pastou i światau,<br /> {{gap|2.5em}}S kryża, s pacier naruhausia<br /> {{gap|2.5em}}I abrazy pratau.<br /> Na Wialikdzień raz wiasnoju,<br /> Na pierszy dzień świata,<br /> Usia czeladź hramadoju<br /> Chłopcy i dzieuczata<br /> {{gap|2.5em}}Pajszli na mszu da kaścioła<br /> {{gap|2.5em}}I chleb paświencaci,<br /> {{gap|2.5em}}A pan sam pajci na pole<br /> {{gap|2.5em}}Zadumau araci.<br /> Usich łajeć i mahonić,<br /> Żartuje biazbożna:<br /> „Jak wialiki dzień siahońnia,<br /> „Uzarać szmat można.<br /> {{gap|2.5em}}I zaprohszy wałou paru<br /> {{gap|2.5em}}Wyruszyu na pole,<br /> {{gap|2.5em}}Dy arać jamu za karu<br /> {{gap|2.5em}}Niepryjszłosia bolej.<br /> Bo za heta znieważeńnie<br /> Jon z wałami razam<br /> Abiarnuusia u kamieńnia<br /> Z Bożaho prykazu.<br /> {{gap|2.5em}}Jak uczuli ludzi toje,<br /> {{gap|2.5em}}Sabralisie żywa,<br /> {{gap|2.5em}}I wialikaj hramadoju<br /> {{gap|2.5em}}Ahladali dziwa.<br /> Pośle douha uspaminali<br /> Ludzi pana toha<br /> I dziwili, wystaulali<br /> Moc i siłu Boha.<br /> {{gap|2.5em}}I nareście dworu toha<br /> {{gap|2.5em}}Użo dauno nistała.<br /> {{gap|2.5em}}Dy Kamieńnia toje mnoha<br /> {{gap|2.5em}}U ziemlu paurastało<br /> Czas tam zhladziu usie budynki,<br /> Zhładzić i kamieńnia;<br /> Ale hetyje uspaminki<br /> Projduć u pakaleńnia.<br /> {{Калёнтытул|right=''Stary U.''}} {{block center/e}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 6.png|80px]]}} <section end="Palanka"/> <section begin="Wiadomaści"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiadomaści kaścielnyje.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Rym. Z Nowym Hodam sw. Ajcu pierisłali ułasnarucznyje życzenńa: cesar Franciszek Jazep, cesar [[Аўтар:Вільгельм II Гагенцолерн|Wilhelm II]], sułtan turecki Mahomet V, Karol Saksonii Fryderyk-Auhust III, Karol Norwehii Haakon VII, korol Belhii Albert I, karol Czornohoryi Mikałaj I, b. karol Portuhalii Manuel II, karalewa Marja Krystyna, kniaź Ludwik, zastupnik karala Bawaryi, Filip kniaź Orleanski, kniaż Jazep Saksonski i szmat druhich.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Zjezd polskich katalikau.'''</span> 26, 27 i 29 wieresnia u Krakawi adbyusia zjezd polskich katalikou z pryczyny 300 letnieho jubileusza smierci Pietra Skarhi. Zjechałosia bolsz 1000, miż imi niekolki biskupou. Na zjedzi razbirali sprawu polskich katalikou i pierekanalisia, szto polskaja katalickaja sprawa najlepsz staić u Niemieczyni. U Rasiei szkodzić jej (nihilizm nie pryznawanie nijakaj wiery) i marjawityzm, a u Haliczynie ahitacija socijalistou i żydouska-pastupowyje hazety. Pastanoulena złuczycca u supołku dla wydawannia katalickich hazet u Haliczyni. Zjazd zaniausia takoż sprawaju emihrantou i pastanawiu załażyć u Poznani emihrancnkaje biuro pad dahladam biskupou.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Katalickieje supołki moładzi.'''</span> U Niemieczczynie, 8 9 10 {{Абмылка|adbyasia|}} u Hildeshejmi zjezd presiedacielou katalickich supałek moładzi u Niemieczczynie pad apiekaju biskupa Bertrama. Na zjeździ razbirali sprawu apieki nad sielskaju mołodziu i eucharystyjnaho ruchu u supoł. kach mołodzi. Supołki kotalickaj moładzi u Niemieczczyni stanowiać wialikuju siłu (bolsz 2500 supołak pry 265000 supolnikach). <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwie.'''</center> </div> {{Водступ|1.5|em}}Pa zahadu Prewielebnaho ks. Administratara Michalkiewicza u składzie duchawienstwa Wilenskaj dyjec. stalisia pieramieny: ks. Antoni Słabszynski, paroch u Bieniakoniach i ks. J. Stragas pieranosiacca adzin na miejsce druhoha; ks. Romuald Swirkouski, wikary u kaścieli Usich Światych u Wilni, na parocha da Szczuczyna; ks. Jazep Cyrankiewicz, wikary u kaścieli św. Jana u Wilni na parocha da Kamieńca-Litouskaho; ks. Uładysłau Sadouski paroch u Kamieńcu-Litouskim da Miadzioły: ks. Jan Kundzicz, paroch u Miadzoli, da Rudomina; ks. Adam Ostrouski, paroch u Rudominie, da Choroszczy; ks Feliks Zaleuski, paroch<section end="Wiadomaści"/><noinclude></noinclude> pwhumtycih22u0mh7l3rvpqu65ijb0z 104 80025 301581 296827 2026-10-18T09:30:16Z RAleh111 4658 301581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Wiadomaści"/>u Miżyreczy, da Drohiczyna; ks. Juljan Jankouski, wikary u Sokołcy, na parocha da Miżyreczy; ks. Jan Bieniasz-Krywiec, paroch u Dereuni pa prośbie uwolniajecca s parafii; ks. Juljan Dudzinski, paroch u Mosary, da Dereuny; ks. Ihnacy Ejner, paroch u Hłybokim, pa prośbie na parocha da Mosary; ks. Nikodym Wojszutis, wikary u Zyżmorach na parocha da Hłybokaho; ks. Franciszek Piotrowicz, wikary u Kobrynie, na wikaraho da Aszmiany; ks. Jan Chotkouski, wikary u Ejszyszkach, da Kobrynia; ks. Jury Zimkus, wikary u Twereczu, na mansjonara da Mejszahoły; ks. Jan Skardyński pa adbyci kary na wikaraho da Twerecza; ks. Jazep Krapiunicki, mansjonar u Aszmianie pajechau da Stauropola laczycca; ks. Eduard Cerran, wikary u Szecianach, pierajszou u archidyjec. mohilouskuju; ks. Jarosłau Rosiecki, katory żywie u klasztary u Ahłoni, piaranosicca da klasztaru Franciszkanou u Hrodni. — Ministar unutrenych sprau oznajomiuszysia s pracaj Radunskaho dziekana i parocha u Ejszyszkach Jazepa-Nikazaho Hintouta Dziewałtouskaho pryznau jaje szkodnaj dla spakojnaho relihijnaho żyćcia u Radunskim dziekanacie i zwiarnuusia da Administratora Wil. dyjec. kab pierawiaści jaho kudy-niebudź u Hrodzienszczynu biez prawa upraulać dziekanatam. —</br> {{Водступ|1.5|em}}U mnohich parafjach katalickich dyjecezji Wilenskaj jak: u Woukowysku, Porazowi, Zelwi, Rosi, Miorach, Mostach, Białymstoku i Miżyreczu palicyja, abstupiuszy peretriasała miejscowyje plebanii. U Wilni u parafii Bernardynou sudny sledawaciel zabrau knihi s dokumentami, dozwalajuczymi prawosłaunym piarajści u katalictwo. {{цэнтар|[[Файл:Biełarus (1913—1915). Узор 7.svg|41px]]}} <section end="Wiadomaści"/> <section begin="Za"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Za 2 pudy żyta-28 rubl.'''</span> U wakolicy Niemież, pad Wilniaj niejki Boruch łasy byu pryjmać usio kradzjanaje; dyk woś aposznimi dniami pryszłosia jamu zapłacić aż 28 rublou za dwa pudy żyta. Heta woś jak było: Parabak Zareckaho ukrau u swajho haspadara 2 p. żyta i panios żydu toj ni uziau sam, dy adasłau jaho da Borucha, katory żyta pryniau. Pierszy żyd skazau ab usim Zareckamu. Tady pakryudżany uziau uradnika i pieratrosszy Borucha, najszli kradzianaje żyta, Kab ni ciahacca pa sudoch, dy ni siadzieć u turmie Boruch paczau hadzić Zareckaho; toj i prystau, ale heta zhoda abyjszłasia Boruchu 28 rublou aprocz taho, szto i złodzieju nieszta-ż zapłaciu. {{Калёнтытул|right=''J. N.''{{gap|2em}}}} <section end="Za"/> <section begin="Jak"/>{{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Jak u baśni.'''</span> U Wilejcy pad Wilniaj adzin raźnik lubiu kuplać za niszto kradzianyje reczy i skacinu. Dyk woś naszousia taki czaławiek, katory wykinau jamu woś hetakuju sztuku: noczaj ukrau jaho ułasnuju karowu, pamalawau jej baki, bo była czornaja biełabokaja i pradau jamu 80 r., z tym, kab jon, Josiel, znaczyć, samomu za 35 rublou choć była warta czym skarej jaje zarezau i schawau miasa i skuru, kab znaczyć, nichto ni daznau. Ranicaj Josielicha pajszła u chleu i pakazałasia, szto karowy ich nima. Tady dahadalisia u czym sprawa i pajszli da czaławieka z żalami, a jon im i każe: „Dosi wy narezalisia czużych karou, ciapier może bolsz ni zachoczycie hetak rabić. {{Калёнтытул|right=''I. Niemieżski.''{{gap|2em}}}} <section end="Jak"/> <section begin="Ziembin"/>{{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''M. Ziembin, Mińsk. h. Bar. p.'''</span> Pakul prystuplu da apisańnia zdareńnia, to pawinien piersz trochi paznajomić czytaczou z Ziembinem. Miast. Ziembin heta hłuchi kutok biełaruski i zabyty Boham i ludźmi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Na pahlad hledziuczy nawat jano i pieknaje pakażecca: jość kaścioł i cerkou murawanyje, ale malicca duża nima kamu nie uważajuczy na toje, szto parafii wialikije i nienadta dalokije, ale wiedama, szto ciapieraszni świet usio honicca za czużym dy za nowym, a staroje swajo kidajuć. Zabylisia swajej rodnaj mowy biełaruskaj, i czytańnia, katoraja jość lustram duszy każdaha biełarusa. Ale nakinulisia ciapier na ksionżki druhoj mowy i wyczytali tam, szto nima Boha; to i niachodziać ciapier ani u kaścioł, ani u cerkau. Ale zatoje czuć niekażdy dzień u Ziembinie korczmy i tajnyje szynki pouny ludziej, s czaho wychodzie zładziejstwy i razbojstwy.</br> {{Водступ|1.5|em}}6 Snieżnia prajszouszaha hodu było woś jakoje zdareńnie: Pan Dżyniewicz s Sirputowa dau mużykom czmialawickim barysza na brata pa 15 kap. (maiontek Sirputowa i wioska Czmiali nachodziacca pou wiarsty ad Ziembina). Muzyki rady hetamu {{Абмылка|zdareúniu|zdareńniu}} pryłażyli swaich pa niekolki kapiejak i zrabili papojku u miasteczku, u Mouszy katoraha jany nazywajuć „dziadźkam“. Prauda szto można nawat jaho nazwać i baćkam bo nikoli hroszy nie biare, ani za harełku ani za tawary, ale u wosień jeździe tak, jak zawuć pa „asianinie“ i patrochi biare usiaho z<section end="Ziembin"/><noinclude></noinclude> il2cone1866b7b48pfeas5mcaxi4u50 104 80035 301582 296828 2026-10-18T09:31:38Z RAleh111 4658 301582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Ziembin"/>haspadarki, dla mużyka hety drob dabra niczoha nieznaczyć jak jany haworać, a dla żyda jość wialiki „geszeft“. To wot {{Абмылка|n|u}} hetaha dabradzieja sabralisia u kamorku piacioch haspadarou i stali wypiwać s markoty, szto nima jak dastawać siena z bałota i narakali na biezmaroznuju zimu. Wypiuszy dobra naszy „rycary“ stali sporyć a palitycy i dajszli da taho szto adzin haspadar Daniła Żylinski nazwau swaich subutylnikau durniami. A siabie jon liczyu za razumnaha, bo niekolki hod tamu nazad zabiu czaławieka i nia byu pakarany. Ale ciapier zrabiłasia inaczej. Była użo pounacz. Napilisia naszy znajomyje da taho, szto zabylisia, szto jany jość ludzi. Prystupiła złość zwiarynaja wyciahawajuć jany Żylinskaha z za stała wiaduć jaho na rynak tut jaho pawaliuszy burkaj haławu nakryli i stali pa im skakać. Hetak, dobra pacieszyuszysia paszli damou a Żylinskaha pawieźli czuć żywoha.</br> {{Водступ|1.5|em}}Na piaty dzień Żylinski paszou na wieczność a jaho susiedzi na hatowy stoł i na darmawuju kwateru da sudu.</br> {{Водступ|1.5|em}}Daktary pryznali, szto pałopalisia kiszki. {{Калёнтытул|right=''J. Sz.'' {{Водступ|1.5|em}}}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 8.png|60px]]}} <section end="Ziembin"/> <section begin="Z"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Z czużych staron.</center> </div> <div style="margin-bottom:-1.5em; margin-top:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{Цэнтар|'''Ab pieramieni wiery.'''}} </div> {{Водступ|1.5|em}}U kancy 1913 hodu prawicielstwo chocze sklikać u pieciarburh zjezd duchawienstwa usiech wier, apracza prawasłaunaj, kab abhawaryć prajekt zakonu ab pierachodzie z adnej u drahuju wieru. <div style="margin-bottom:-1.5em; margin-top:-1.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{Цэнтар|'''Zahranicznyje paszparty.'''}} </div> {{Водступ|1.5|em}}U radu ministrou padali prajekt zakonu, kab rabotnikam, szto wyjeżdżajuć na letnije raboty zahranicu dawać paszparty na 3 s paławinaj miesiacy, zamiest, jak dahetul było dwochtydniowych. <div style="margin-bottom:-1.5em; margin-top:-1.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{Цэнтар|'''Nowyje marki.'''}} </div> {{Водступ|1.5|em}}Ad Nowaho Hodu pa pocztach paczali pradawać nowaho rysunku pacztowyje marki s partretami asob Carskaho Domu. Razam z nowymi, buduć pradawać i staryje marki pakul nia wyjdzie uwieś zapas, szto josć u Pieciarburzie. <div style="margin-bottom:-1.5em; margin-top:-1.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{Цэнтар|'''Sielska-haspadarskije szkoły dla uzrosłych.'''}} </div> {{Водступ|1.5|em}}Urad apracowywaje zakon ab szkołach sielskaj haspadarki dla uzrosłych sielan. U szkoły buduć pryjmać uzrosłych sielan katoryje skonczyli narodnuju szkołu i haspadarać na swajej ziamli. Uzrosłyje wuczni buduć wuczycca u szkołach wolnym czasam, a praktyku rabić na swajej ziamli. Hetkije szkoły wielmi karysny mohuć być tady, kali u ich buduć wuczyć i kirawać imi tutejszyje, miejscowyje ludzi, dy kali budzie dapuszczena da nawuczańnia rodnaja mowa wuczniou. <div style="margin-bottom:-1.5em; margin-top:-1.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{Цэнтар|'''Nowaje litouskaje tawarystwo.'''}} </div> {{Водступ|1.5|em}}U Kouni atkryłosia nowaje litouskaje tawarystwo apieki nad dzieuczatami, szto pryjeżdżajuć z wioski u horad szukajuczy służby. Tawarystwo hetaje budzie nazywacca: „Tawarystwo św. Zyty“. Treba było-b, kab i dla biełaruskich dzieuczat, szto pryjeżdżajuć u horad szukajuczy chleba i pracy, załażyć tawarystwo katoraje zaapiekawałosia, choć na pierszy czas, nad harotnicami. {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 9.png|60px]]}} <section end="Z"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{АРЦ|Turkou z ichnimi susiedziami Bałharami Serbami, Czarnahorcami i Hrekami, kataraja paczałasia jeszcze u wiereśni miesiacy minuuszaho hodu aposznimi czasami prycichła. S samoha paczatku wajny Turcii nia szenciła: bili i skubali jaje z usich staron i adwajewali użo ładny kawałak tureckaj ziamli. Oś niekolki tydniau tamu zrabili wajujaczyje starony pamiż saboj}} <center>{{larger|'''Pieramireńnie.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{АРЦ|U stalicu Anhlii Liondyn zjechalisia predstauniki nia tolki staron wajujaczych, ale i inszych wialikich eurapejskich hasudarstwou na naradu, kab jak koleczy dabicca zhody. Hutarki tam było i josć wielmi mnoha, ale szczyraści, badaj, zusim mała: u kożnaha z zapazuchi kamień widać, dyk i pa siahoniaszni dzień pieraliwajuć s pustoha u parożnaje, a tymczasam}} <center>{{larger|'''Aposznije wiestki'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{АРЦ|pryjszli, szto użo pamiż Hrekami i Turkami była marskaja bitwa, u katoraj Hreki u hadziny 2—3 pabili mocna Turak}}<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> hnzxw4zl5hym6j4rmysdnjdtmdtj4h3 104 80039 301583 296829 2026-10-18T09:32:17Z RAleh111 4658 301583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Wiestki"/><center>{{larger|'''Szto budzie dalej —'''}}</center> {{АРЦ|nima wiedama. Za czas pieramireńnia wajujaczyje starony krychu adsapnulisia, padparadkawalisia i pryrychtawali swaje wojska da dalszaj bitwy. A tut i druhije wialikije hasudarstwy, jak Rasieja, Niemcy, Austryaki, Francuzy i insz. stajać, narychtawauszy wojska, jak na warcie, kab nie prapuścić momentu, kali dojdzie da dzielaćby Turcii. Dzialićba — heta łasaja recz, dyk nia dziwa, szto usie bajacca hetaho wiru, katory może zakrucić usich, a chto pojdzie na dno, chto uspływie — nie zhadana.}} {{цэнтар|[[File:Biełarus (1913—1915). Узор 10.png|80px]]}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasz"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasz worah.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Najstraszeńniejszym, najwialikszym naszym woraham jość harełka. Kolki ludziej jana zhubiła heta-ż nia można i paliczyć! A ludzi da jaje iduć, jak tyje muchi da miodu. Kożny odpust, kożnaje wiasielle, chreźbiny, chautury — nijak biaz harełki nia abychodziacca. Pjuć z radaści, z hora; pjuć u szczaści, u nieszczaści, a nikoli nikomu u haławu nia prychodziło, szto heta atruta. Dziela hetaha chacieuby ja kolki słou skazać a harełcy i szto s picia jaje może wyjści.</br> {{Водступ|1.5|em}}Szmat ludziej każe, szto harełka patrebna, szto macuje naszyje siły; razahrewaje nas. Heta nam tolki zdajecca. Harełka, jak i kożnaja atruta, kali dastaniecca u nasze nutro, robić toje, szto krou nasza u żyłach paczynaje chutczej krużycca, dyk i zdajecca, szto nam zrabiłasia lahczej. Paprabujcie-ż wypić krychu bolsz, a pabaczycie, szto siły waszyje miest prybywać słabiejuć. Jak by harełka nam pamahała, to hetaha nia było-b. Harełka nas i nia hreje. Kali-b jana nas hreła, to nikoli ni wodzin pjany nia zamiorz-by, a wy, badaj, nie raz użo czuli szmat hetkich prypadkou.</br> {{Водступ|1.5|em}}Kab nie harełka, szmat chwarob, jakije pamiż nas szyracca, nia miali-b da nas prystupu. Paliczycie usie prypadki chwarob u waszych wioskach i zausiody możecie pierekanacca, szto tyje ludzi pili harełku.</br> {{Водступ|1.5|em}}Szmat ludziej każe: harełku pić można, aby nia wielmi mnoha. Drenny heta atkaz. Chto-ż z razu stausia pjanicaj i paczau pić cełymi plaszkami? Hetaha nikoli nia było. Kożny paczynau ad czarki, dabrausia da plaszki i nie ahledziusia jak stausia pjanicaj.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Harełka szkodzić haspadarcy.'''</span> Staraja pryzkaka każe: „dzie praca — tam szczaście, dzie pjanstwa — tam hultajstwa“. Prauda. Zwiarnicie uwahu na usich hetych haspadarou, szto pjuć harełku, ci u haspadarcy ich jość jaki ład, bahaćcie? Hetaha u nich nia szukajcie. Hetaha nie najdziecie. U chaci pjanicy możecie najści hołych, hałodnych dziaciej, chworuju żonku, ale muża nia nojdziecie: jon pry manapolcy. A kali paczujacie u sieniach kryki, łajanki, to tak i wiedajcie, szto heta waroczajecca haspadar. Zhubiu jon u darozi da chaty padabienstwa da czaławieka, a znajszou padabienstwa da świńni, ale jon hetaha ni razumieje. Prauda, niekaliś pry światym chreście adroksia jon ad czorta i usich jaho sprawau; i paśla nie raz dawau sabie słowa harełki i u hubu nie brać, ale użo ciażka jamu budzie pieramahczy {{Абмылка|śiabie|siabie}}. Jość pjanica, kudy-ż dzieusia czaławiek? Harełka praklataja zjeła jaho! I dziwa, sapraudy, dziwa. Nima hroszy kupić lepszyje statki da haspadarki, nima za szto kupić kniżki jakoj, żoncy apratki, a na harełku hroszy jość.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Harełka hubić kraj.'''</span> Kažuć jakije ludzi — taki i kraj, i heta prauda. Z ludziej składajucca siemji, z siemjiej — kraj i hasudarstwy. Dyk dzie-ż może być dobrym kraj, kali jon budzie składacca z błahich ludziej? U Rasiei u adzin hod wypiwajuć harełki bolsz jak na 600 milionou. Kolki hroszy addajem na harełku! Aż śmiech biare czytać heta. Nie chapaje na szkoły, hospadarka drenna wiadziecca, nima czym podatkou zapłacić, dzieci hałodnyje, sami chodzim u rwanaj wopratcy, a na harełku stolki hroszy wykładajem. Czekajcie! Ale heta jeszcze nia usio: paliczycie kolki nam kasztujuć balnicy, dzie ludzi bolsz praz harełku leżać; kolki straty i nieszczaścia od zładziejou i razbojnikou, kotoryje tolki praz harełku parabilisia hetkimi; paliczycie ureszci kolki dobra zhinuło u ahni praz tuju-z samuju harełku, to ażno strach biare! Ci heta-ż nia stydna czaławieku, kotory stworeny na wobraz i padabienstwa Bożaje, katory maje być razumniejszymi ad żywioły. Kab jon nia mieu rozumu i sadziu stolki hroszy na harełku?</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk oś szto braty: kiniem my hetuju harełku, niechaj jana prapadzie!</br> {{Водступ|1.5|em}}Kamu darahi Kaścioł, dzieci, żonka, chata, haspadarka, nia pijcie harełki!</br> {{Водступ|1.5|em}}Jana naszaja zhuba, naszaje nieszczaście, naszaja biednaść, nasz worah! Kińcie harełku, a tady peuna, szto nia budzie chwarob, nia budzie zładziejou, nia budzie nieszczaścia! {{Калёнтытул|right=''X. J.''{{gap|2em}}}}<section end="Nasz"/><noinclude></noinclude> pt7ksui8pshldoqdrywbq1imi4pces1 104 80052 301566 297331 2026-10-18T08:59:06Z RAleh111 4658 301566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Nasza"/>nie tak wyciahiwaje na wierch i z ziamloj jon akuratniej razmieszywajecca i chutczej addaje swaju moc zbażynie. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Zruby u naszych studniach'''</span> zimoj u wialikije marazy abliwajucca i źwierchu, i s siaredziny lodam. Lod źwierchu absiecz nia trudna, ale lod u siaredzinie inszym razam tak namierzaje, szto wady trudna dastać, i tady kłopat nie mały. Tymczasam pazbycca jaho zusim lohka. Studniu nanacz treba nakryć doszkami, a źwierchu taustawata nałażyć sałomy (kab duch nie prachodziu); abo jeszcze lepiej: zrabić matu s sałomy, katoraj i nakrywać nanacz studniu; da ranicy lod prapadzie. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Chto maje sadok,'''</span> najbolsz nabirajecca strachu, kali jon zaćwicie: chacia-b maroz nie udaryu. Nie raz bywaje, szto kali sad choć niekolki dzion paźniej zaćwicie, to użo jak raz uciacze ad raniejszych i krapczejszych marozau. Oś, jośc sposab prypoźnić ćwiet. Ciapier, kali ziemla umierszy, dyj śniehu chapaje, treba hetaho śniehu naharnuć jeszcze bolsz u wokał drewa tak szyroka, jak iduć haliny na im, i prykryć sałamianym hnojem. Hetkaje drewa na wiasnu bolsz jak na tydzień paźniej zaćwitaje, bo ziemla pad śnieham, a śnieh pad hnajem niaskora adyjchodziać, dyk s karaniou soki u haru nia pojduć. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|USIACZYNA}}.'''|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''U Paunocznaj Amerycy pażar'''</span> zachapiu dom, u katorym hadawałosia kala sotki dziaciej sirotak. Wosiem katalickich manaszak, katoryje apiekawalisia hetymi dzietkami, kinulisia u ahoń ratawać ich. Bolszeńkich wychapili usich; z maleńkimi — sprawa była trudniejszaja i dwojeczka astałosia u ahni, a razam z imi zhareła i piać manaszak.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Najstarejszaja hazeta na całym świecie'''</span> drukujecca u stalicy Kitajszczyny — Pekinie. Wychodzić jana bolsz, jak tysiacza hod. I, kali u naszych staronkach redaktarom hazet prychodzicca na inszy raz sołana, to u Kitajszczynie bywała jeszcze horsz: za uwieś czas drukawannia hetaj kitajskaj hazety 15 redaktarou nałażyli swajej haławoj.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kolki piorkou da pisańnia'''</span> patreba dla hramatnych na usim świeci — padliczyć trudna. Adna tolki anhlickaja fabryka puszczaje ich u świet szto tydnia 89 milionou sztuk. Fabryk hetkich jość nie mała, a maszyny tak chitra naładżeny, szto adzin rabotnik u dzień może zrabić 45 tysiaczou piorak.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Letajuczyje maszyny,'''</span> jak i kożnaja, dobra nienaładżenaja jeszcze nawinka, niemała zabrali użo s pamiż ludziej achwiar. Zhinuła na ich bolsz 200 dusz. U Francii — 52; u Niamieczczynie — 42; u Amerycy — 30; u Anhlii — 22; u Italii i Rasiei pa 15 czaławiek i t. d.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Jak Japonskaje prawicielstwa dbaje a zdaroui swajho narodu'''</span> widać s taho, szto niedauna uwieś horad — Tenczan, katory daktary pryznali, szto pabudawany jon na nie zdarowym miejscy, razabrali i pieranieśli kosztam kazny na druhoje miejsce. {{Накіравальная рыса||height=0.1px}} {{Накіравальная рыса||height=0.1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|DUMKI.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Narod żywie tolki datul, pakul żywie jaho rodnaja mowa. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Praz kaho zapłacze dzicia, toj sam budzie płakać. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|ZAHADKI.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}3) Dwa razy rodzicca, ni razu nia chreścicca, a czort baicca?</br> {{Водступ|1.5|em}}4) Żyu czornym, pamior-czyrwony?</br> {{Водступ|1.5|em}}5) Zialonaja — nia jełka; krasnaja — nia dzieuka; s chwastom — dy nia mysz. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/3|№ 3]].'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/1|№ 1]]:'''</span> 1) Harbuz. 2) Woczy. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|ŻARTY.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}''Kabieta da kramniczychi:'' szto-ż ty mnie dajesz hetkaha sieladca, — jon, widać, nia świeży. {{Водступ|1.5|em}}''Kramniczycha:'' Jak to nia świeży? Paladzi: jon jeszcze chwastom krataje. <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{block center/s}} <div style="font-size:120%; margin-top:0em; margin-bottom:-1em; width:19em; line-height: 1.5; text-align:justify;"> <div style="margin-bottom:1em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>Ad Redakcii.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{Водступ|2|em}}'''Prosim usich naszych prychilnikou prysyłać nam adresy swaich znajomych dla razsyłki probnych numerou „Biełarusa“.''' {{block center/e}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> msl28rkyi9s14ug8pdp4c7d3l213kw3 301567 301566 2026-10-18T08:59:36Z RAleh111 4658 301567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Nasza"/>nie tak wyciahiwaje na wierch i z ziamloj jon akuratniej razmieszywajecca i chutczej addaje swaju moc zbażynie. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Zruby u naszych studniach'''</span> zimoj u wialikije marazy abliwajucca i źwierchu, i s siaredziny lodam. Lod źwierchu absiecz nia trudna, ale lod u siaredzinie inszym razam tak namierzaje, szto wady trudna dastać, i tady kłopat nie mały. Tymczasam pazbycca jaho zusim lohka. Studniu nanacz treba nakryć doszkami, a źwierchu taustawata nałażyć sałomy (kab duch nie prachodziu); abo jeszcze lepiej: zrabić matu s sałomy, katoraj i nakrywać nanacz studniu; da ranicy lod prapadzie. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Chto maje sadok,'''</span> najbolsz nabirajecca strachu, kali jon zaćwicie: chacia-b maroz nie udaryu. Nie raz bywaje, szto kali sad choć niekolki dzion paźniej zaćwicie, to użo jak raz uciacze ad raniejszych i krapczejszych marozau. Oś, jośc sposab prypoźnić ćwiet. Ciapier, kali ziemla umierszy, dyj śniehu chapaje, treba hetaho śniehu naharnuć jeszcze bolsz u wokał drewa tak szyroka, jak iduć haliny na im, i prykryć sałamianym hnojem. Hetkaje drewa na wiasnu bolsz jak na tydzień paźniej zaćwitaje, bo ziemla pad śnieham, a śnieh pad hnajem niaskora adyjchodziać, dyk s karaniou soki u haru nia pojduć. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''{{Разьбіўка|USIACZYNA}}.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''U Paunocznaj Amerycy pażar'''</span> zachapiu dom, u katorym hadawałosia kala sotki dziaciej sirotak. Wosiem katalickich manaszak, katoryje apiekawalisia hetymi dzietkami, kinulisia u ahoń ratawać ich. Bolszeńkich wychapili usich; z maleńkimi — sprawa była trudniejszaja i dwojeczka astałosia u ahni, a razam z imi zhareła i piać manaszak.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Najstarejszaja hazeta na całym świecie'''</span> drukujecca u stalicy Kitajszczyny — Pekinie. Wychodzić jana bolsz, jak tysiacza hod. I, kali u naszych staronkach redaktarom hazet prychodzicca na inszy raz sołana, to u Kitajszczynie bywała jeszcze horsz: za uwieś czas drukawannia hetaj kitajskaj hazety 15 redaktarou nałażyli swajej haławoj.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kolki piorkou da pisańnia'''</span> patreba dla hramatnych na usim świeci — padliczyć trudna. Adna tolki anhlickaja fabryka puszczaje ich u świet szto tydnia 89 milionou sztuk. Fabryk hetkich jość nie mała, a maszyny tak chitra naładżeny, szto adzin rabotnik u dzień może zrabić 45 tysiaczou piorak.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Letajuczyje maszyny,'''</span> jak i kożnaja, dobra nienaładżenaja jeszcze nawinka, niemała zabrali użo s pamiż ludziej achwiar. Zhinuła na ich bolsz 200 dusz. U Francii — 52; u Niamieczczynie — 42; u Amerycy — 30; u Anhlii — 22; u Italii i Rasiei pa 15 czaławiek i t. d.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Jak Japonskaje prawicielstwa dbaje a zdaroui swajho narodu'''</span> widać s taho, szto niedauna uwieś horad — Tenczan, katory daktary pryznali, szto pabudawany jon na nie zdarowym miejscy, razabrali i pieranieśli kosztam kazny na druhoje miejsce. {{Накіравальная рыса||height=0.1px}} {{Накіравальная рыса||height=0.1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|DUMKI.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Narod żywie tolki datul, pakul żywie jaho rodnaja mowa. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Praz kaho zapłacze dzicia, toj sam budzie płakać. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|ZAHADKI.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}3) Dwa razy rodzicca, ni razu nia chreścicca, a czort baicca?</br> {{Водступ|1.5|em}}4) Żyu czornym, pamior-czyrwony?</br> {{Водступ|1.5|em}}5) Zialonaja — nia jełka; krasnaja — nia dzieuka; s chwastom — dy nia mysz. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/3|№ 3]].'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/1|№ 1]]:'''</span> 1) Harbuz. 2) Woczy. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|ŻARTY.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}''Kabieta da kramniczychi:'' szto-ż ty mnie dajesz hetkaha sieladca, — jon, widać, nia świeży. {{Водступ|1.5|em}}''Kramniczycha:'' Jak to nia świeży? Paladzi: jon jeszcze chwastom krataje. <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{block center/s}} <div style="font-size:120%; margin-top:0em; margin-bottom:-1em; width:19em; line-height: 1.5; text-align:justify;"> <div style="margin-bottom:1em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>Ad Redakcii.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{Водступ|2|em}}'''Prosim usich naszych prychilnikou prysyłać nam adresy swaich znajomych dla razsyłki probnych numerou „Biełarusa“.''' {{block center/e}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> ba9r70afifuqjocoqg39cz3xh88s1ol 301568 301567 2026-10-18T09:00:21Z RAleh111 4658 301568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Nasza"/>nie tak wyciahiwaje na wierch i z ziamloj jon akuratniej razmieszywajecca i chutczej addaje swaju moc zbażynie. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Zruby u naszych studniach'''</span> zimoj u wialikije marazy abliwajucca i źwierchu, i s siaredziny lodam. Lod źwierchu absiecz nia trudna, ale lod u siaredzinie inszym razam tak namierzaje, szto wady trudna dastać, i tady kłopat nie mały. Tymczasam pazbycca jaho zusim lohka. Studniu nanacz treba nakryć doszkami, a źwierchu taustawata nałażyć sałomy (kab duch nie prachodziu); abo jeszcze lepiej: zrabić matu s sałomy, katoraj i nakrywać nanacz studniu; da ranicy lod prapadzie. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Chto maje sadok,'''</span> najbolsz nabirajecca strachu, kali jon zaćwicie: chacia-b maroz nie udaryu. Nie raz bywaje, szto kali sad choć niekolki dzion paźniej zaćwicie, to użo jak raz uciacze ad raniejszych i krapczejszych marozau. Oś, jośc sposab prypoźnić ćwiet. Ciapier, kali ziemla umierszy, dyj śniehu chapaje, treba hetaho śniehu naharnuć jeszcze bolsz u wokał drewa tak szyroka, jak iduć haliny na im, i prykryć sałamianym hnojem. Hetkaje drewa na wiasnu bolsz jak na tydzień paźniej zaćwitaje, bo ziemla pad śnieham, a śnieh pad hnajem niaskora adyjchodziać, dyk s karaniou soki u haru nia pojduć. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''{{Разьбіўка|USIACZYNA}}.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''U Paunocznaj Amerycy pażar'''</span> zachapiu dom, u katorym hadawałosia kala sotki dziaciej sirotak. Wosiem katalickich manaszak, katoryje apiekawalisia hetymi dzietkami, kinulisia u ahoń ratawać ich. Bolszeńkich wychapili usich; z maleńkimi — sprawa była trudniejszaja i dwojeczka astałosia u ahni, a razam z imi zhareła i piać manaszak.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Najstarejszaja hazeta na całym świecie'''</span> drukujecca u stalicy Kitajszczyny — Pekinie. Wychodzić jana bolsz, jak tysiacza hod. I, kali u naszych staronkach redaktarom hazet prychodzicca na inszy raz sołana, to u Kitajszczynie bywała jeszcze horsz: za uwieś czas drukawannia hetaj kitajskaj hazety 15 redaktarou nałażyli swajej haławoj.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kolki piorkou da pisańnia'''</span> patreba dla hramatnych na usim świeci — padliczyć trudna. Adna tolki anhlickaja fabryka puszczaje ich u świet szto tydnia 89 milionou sztuk. Fabryk hetkich jość nie mała, a maszyny tak chitra naładżeny, szto adzin rabotnik u dzień może zrabić 45 tysiaczou piorak.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Letajuczyje maszyny,'''</span> jak i kożnaja, dobra nienaładżenaja jeszcze nawinka, niemała zabrali użo s pamiż ludziej achwiar. Zhinuła na ich bolsz 200 dusz. U Francii — 52; u Niamieczczynie — 42; u Amerycy — 30; u Anhlii — 22; u Italii i Rasiei pa 15 czaławiek i t. d.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Jak Japonskaje prawicielstwa dbaje a zdaroui swajho narodu'''</span> widać s taho, szto niedauna uwieś horad — Tenczan, katory daktary pryznali, szto pabudawany jon na nie zdarowym miejscy, razabrali i pieranieśli kosztam kazny na druhoje miejsce. {{Накіравальная рыса||height=0.1px}} {{Накіравальная рыса||height=0.1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|DUMKI.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Narod żywie tolki datul, pakul żywie jaho rodnaja mowa. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Praz kaho zapłacze dzicia, toj sam budzie płakać. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|ZAHADKI.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}3) Dwa razy rodzicca, ni razu nia chreścicca, a czort baicca?</br> {{Водступ|1.5|em}}4) Żyu czornym, pamior-czyrwony?</br> {{Водступ|1.5|em}}5) Zialonaja — nia jełka; krasnaja — nia dzieuka; s chwastom — dy nia mysz. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/3|№ 3]].'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/1|№ 1]]:'''</span> 1) Harbuz. 2) Woczy. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|ŻARTY.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|1.5|em}}''Kabieta da kramniczychi:'' szto-ż ty mnie dajesz hetkaha sieladca, — jon, widać, nia świeży. {{Водступ|1.5|em}}''Kramniczycha:'' Jak to nia świeży? Paladzi: jon jeszcze chwastom krataje. <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{block center/s}} <div style="font-size:120%; margin-top:0em; margin-bottom:-1em; width:19em; line-height: 1.5; text-align:justify;"> <div style="margin-bottom:1.5em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>Ad Redakcii.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2em"></div> {{Водступ|2|em}}'''Prosim usich naszych prychilnikou prysyłać nam adresy swaich znajomych dla razsyłki probnych numerou „Biełarusa“.''' {{block center/e}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> iprvkopww9da7d35bu414imwpxdq9we 104 80076 301575 297332 2026-10-18T09:12:28Z RAleh111 4658 301575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 19 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 2.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Da Boha.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Boże! czamu my Taboju zabyty,<br /> Czamu hnieunu dałoniu nad nami<br /> {{gap|5em}}Trymajesz uściaż?…<br /> Hlań: my na cieli, na duszy zabity<br /> Cierpim, mauczymo wiekami<br /> {{gap|5em}}Boże ty nasz!…<br /> Naszaho hora, mou, ciszy mahiły,<br /> Naszaho bolu nia czuje nichto,<br /> {{gap|5em}}Cierpim adny.<br /> Tolki pytańniem, Bożeczka miły<br /> Skarżycca serca nasza-za szto?<br /> {{gap|5em}}Jakije winy?<br /> Ździeki, pahardy, dy kryudy wialiki,<br /> Choład, dy hoład zausiody nas ciśnie<br /> {{gap|5em}}Surowaj rukoj.<br /> Ach! kali-ż zhinie pieraślad dziki,<br /> Sounieńka doli kali nam zabliśnie,<br /> {{gap|5em}}Jakoju paroj?…<br /> {{Калёнтытул|right=''Antoni B.''{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto takoje hazeta.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Hazetu nazywajuć szkołaj uzrosłaho czeławieka i heta szczyraja prauda. Hazeta, piszuczy ab usim szto na świeci robicca dobraho, zaachwoczywaje da dabra; piszuczy-że dzie szto dziejecca złoha, starajecca zbrydzić zło. Apracza hetaho hazeta drukuje usielakije praktycznyje rady, kab pakazać ludziam darohu, jakoj treba iści da lepszaho żyćcia. A dziela taho, szto meta naszaho żyćcia nia tolki u tym, kab nam było dobra tutaka na ziamli, — a i u tym, kab sprawiadliwymi pastupkami zasłużyć na żyćcio wiecznaje, hazeta pisze jeszcze ab Bohu, ab duszy, ab wiery. Znaczycca u dobraj hazeci pawinna być usieńka, szto czaławiek dumaje, czaho chocze, szto robie; usieńka, szto datycze jaho żyćcia haspadarki, sposabou pracy; usieńka, szto patrebna da jaho rozumu, serca, duszy. I nima, badaj, na świeci takoj reczy katora abnimała-b tak sucelna żyćcio czaławieka, jak hazeta. Nia może jaje zastupić nawat niwodzin czaławiek u świeci, bo dobraja {{Абмылка|hażeta|hazeta}}, heta jak najlepszy, najszczyrejszy pryjaciel u chaci, katory i paradzić, i nauczyć i raskaże nawiny sa świetu.</br> {{Водступ|1.5|em}}Praczytauszy usio, szto wyszej napisana, skażycie sami; ci hazeta patrebna dla czaławieka, ci nie? Zdajecca, szto dwuch atkazou być nia może: patrebna dla kożnaho czaławieka, a tym bolsz dla sielanina-biełarusa, bo jamu, siracini, najhorej na świeci. Może skaże chto {{Абмылка|koleczy.|koleczy,}} szto hazet szmat jość na świeci i roznyje hazety ab adnym i tym samym rozna piszuć. Na heta woś szto my {{перанос-пачатак|п=ska|к=żem}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> inn3xaib9jk5m73fpnzs3g3wd4b6nzd 301623 301575 2026-10-18T10:29:51Z RAleh111 4658 301623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 19 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 2.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Da Boha.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Boże! czamu my Taboju zabyty,<br /> Czamu hnieunu dałoniu nad nami<br /> {{gap|5em}}Trymajesz uściaż?…<br /> Hlań: my na cieli, na duszy zabity<br /> Cierpim, mauczymo wiekami<br /> {{gap|5em}}Boże ty nasz!…<br /> Naszaho hora, mou, ciszy mahiły,<br /> Naszaho bolu nia czuje nichto,<br /> {{gap|5em}}Cierpim adny.<br /> Tolki pytańniem, Bożeczka miły<br /> Skarżycca serca nasza-za szto?<br /> {{gap|5em}}Jakije winy?<br /> Ździeki, pahardy, dy kryudy wialiki,<br /> Choład, dy hoład zausiody nas ciśnie<br /> {{gap|5em}}Surowaj rukoj.<br /> Ach! kali-ż zhinie pieraślad dziki,<br /> Sounieńka doli kali nam zabliśnie,<br /> {{gap|5em}}Jakoju paroj?…<br /> {{Калёнтытул|right=''Antoni B.''{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto takoje hazeta.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Hazetu nazywajuć szkołaj uzrosłaho czeławieka i heta szczyraja prauda. Hazeta, piszuczy ab usim szto na świeci robicca dobraho, zaachwoczywaje da dabra; piszuczy-że dzie szto dziejecca złoha, starajecca zbrydzić zło. Apracza hetaho hazeta drukuje usielakije praktycznyje rady, kab pakazać ludziam darohu, jakoj treba iści da lepszaho żyćcia. A dziela taho, szto meta naszaho żyćcia nia tolki u tym, kab nam było dobra tutaka na ziamli, — a i u tym, kab sprawiadliwymi pastupkami zasłużyć na żyćcio wiecznaje, hazeta pisze jeszcze ab Bohu, ab duszy, ab wiery. Znaczycca u dobraj hazeci pawinna być usieńka, szto czaławiek dumaje, czaho chocze, szto robie; usieńka, szto datycze jaho żyćcia haspadarki, sposabou pracy; usieńka, szto patrebna da jaho rozumu, serca, duszy. I nima, badaj, na świeci takoj reczy katora abnimała-b tak sucelna żyćcio czaławieka, jak hazeta. Nia może jaje zastupić nawat niwodzin czaławiek u świeci, bo dobraja {{Абмылка|hażeta|hazeta}}, heta jak najlepszy, najszczyrejszy pryjaciel u chaci, katory i paradzić, i nauczyć i raskaże nawiny sa świetu.</br> {{Водступ|1.5|em}}Praczytauszy usio, szto wyszej napisana, skażycie sami; ci hazeta patrebna dla czaławieka, ci nie? Zdajecca, szto dwuch atkazou być nia może: patrebna dla kożnaho czaławieka, a tym bolsz dla sielanina-biełarusa, bo jamu, siracini, najhorej na świeci. Może skaże chto {{Абмылка|koleczy.|koleczy,}} szto hazet szmat jość na świeci i roznyje hazety ab adnym i tym samym rozna piszuć. Na heta woś szto my {{перанос-пачатак|п=ska|к=żem}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 09zalejt48s8mvvmzb7oax9agq53xfp 104 80184 301565 297329 2026-10-18T08:56:05Z RAleh111 4658 301565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 27 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 3.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="U"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''U niadzielu.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Ciażka, nia wiesieła, smutak nawodziuczy,<br /> Z wieży kaścielnaj azwausia huł — zwon,<br /> Bytcam prytułku u hrudziach nie znachodziuczy,<br /> Z wioski praz pola, paniośsia u dal jon.<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Mlejeć u niebi dzieś echa trywożnaje,<br /> Płacz syhnaturki malenkaj zacich,<br /> Msza paczałasia; ksiondz z minaj nabożnaj<br /> Kropić wadoju, żahnajeć usich.<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Hrajuć arhany — ziamla aż kałyszycca,<br /> Dziuna dy piekna na chorach piajuć…<br /> Kolki natchnieńnia! Dy lohka jak dyszycca,<br /> Jasnyja dumki da Boha latuć…<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Radaściaj niejkaju serca zabiłasia,<br /> Ciażkaść żyćciowa zusim adlehła<br /> Czuju z waczej mnie ślaza pakaciłasia<br /> Ciopła, serdeczna — z duszy papłyła.<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Szczaścia u szczyraj madlitwi znachodżu ja,<br /> Duszu nadzieja świataja macnić —<br /> Dobra mnie, dobra!… chwała hena Bożaja<br /> Nudnaje serca majo wiesialić.<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Dziuny blask sonca razsiek dal tumannuju,<br /> Scichli arhany, ksiondz konczyu Spiewanuju,<br /> Z wieży kaścielnaj zwon słyszny iznou,<br /> Cichi, spakojny ciahnusia damou.<br /> {{Калёнтытул|right=''Albert Paułowicz.''{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="U"/> <section begin="Laczyciesia"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Laczyciesia.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Wialiki skarb, wialikaje bahaćcie maje czaławiek, katory duży, dy zdarowy ciełam; ale jeszcze bolszy skarb, jeszcze bolszaje bahaćcie maje toj czaławiek, katory maje zdarowuju duszu, dy jasny rozum. Dusza zdarowa tady, kali na joj nima czużoj kryudy, czużych śloz dy jana akuratna razwiwajecca; rozum-jasny tady, kali czaławiek maje nawuku. Kab mieć nawuku, kab usio, szto kala nas dziejecca, dobra razumieć i wa usim razbiracca, nie kanieszna treba siadzieć cełymi hadami u szkołach; można nabyć nawuku i u chaci siedziuczy, treba tolki czytać dobryje kniżki, wiaści hutarki z ludźmi razumnymi. Dauno heta zrazumieli ludzi pa usim świeci i pobacz szkolnych nawuk raschodzicca mnoha kniżak i hazet, katoryja pamahajuć ludziam wybryści s ciemnaty. Jak na usim świeci, hetak i u naszaj staroncy z dawion-dauna razychodzicca mnoha kniżak roznych i hazet, adnak narod nasz staić na świeci szmat niżej, treba pryznacca, ad naszych susiedziou — palakou, latyszou<section end="Laczyciesia"/><noinclude></noinclude> a1mi2c3iaqdel60sxifw6obsvevq199 301622 301565 2026-10-18T10:29:30Z RAleh111 4658 301622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 27 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 3.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="U"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''U niadzielu.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Ciażka, nia wiesieła, smutak nawodziuczy,<br /> Z wieży kaścielnaj azwausia huł — zwon,<br /> Bytcam prytułku u hrudziach nie znachodziuczy,<br /> Z wioski praz pola, paniośsia u dal jon.<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Mlejeć u niebi dzieś echa trywożnaje,<br /> Płacz syhnaturki malenkaj zacich,<br /> Msza paczałasia; ksiondz z minaj nabożnaj<br /> Kropić wadoju, żahnajeć usich.<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Hrajuć arhany — ziamla aż kałyszycca,<br /> Dziuna dy piekna na chorach piajuć…<br /> Kolki natchnieńnia! Dy lohka jak dyszycca,<br /> Jasnyja dumki da Boha latuć…<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Radaściaj niejkaju serca zabiłasia,<br /> Ciażkaść żyćciowa zusim adlehła<br /> Czuju z waczej mnie ślaza pakaciłasia<br /> Ciopła, serdeczna — z duszy papłyła.<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Szczaścia u szczyraj madlitwi znachodżu ja,<br /> Duszu nadzieja świataja macnić —<br /> Dobra mnie, dobra!… chwała hena Bożaja<br /> Nudnaje serca majo wiesialić.<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} Dziuny blask sonca razsiek dal tumannuju,<br /> Scichli arhany, ksiondz konczyu Spiewanuju,<br /> Z wieży kaścielnaj zwon słyszny iznou,<br /> Cichi, spakojny ciahnusia damou.<br /> {{Калёнтытул|right=''Albert Paułowicz.''{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="U"/> <section begin="Laczyciesia"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Laczyciesia.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Wialiki skarb, wialikaje bahaćcie maje czaławiek, katory duży, dy zdarowy ciełam; ale jeszcze bolszy skarb, jeszcze bolszaje bahaćcie maje toj czaławiek, katory maje zdarowuju duszu, dy jasny rozum. Dusza zdarowa tady, kali na joj nima czużoj kryudy, czużych śloz dy jana akuratna razwiwajecca; rozum-jasny tady, kali czaławiek maje nawuku. Kab mieć nawuku, kab usio, szto kala nas dziejecca, dobra razumieć i wa usim razbiracca, nie kanieszna treba siadzieć cełymi hadami u szkołach; można nabyć nawuku i u chaci siedziuczy, treba tolki czytać dobryje kniżki, wiaści hutarki z ludźmi razumnymi. Dauno heta zrazumieli ludzi pa usim świeci i pobacz szkolnych nawuk raschodzicca mnoha kniżak i hazet, katoryja pamahajuć ludziam wybryści s ciemnaty. Jak na usim świeci, hetak i u naszaj staroncy z dawion-dauna razychodzicca mnoha kniżak roznych i hazet, adnak narod nasz staić na świeci szmat niżej, treba pryznacca, ad naszych susiedziou — palakou, latyszou<section end="Laczyciesia"/><noinclude></noinclude> d6i910hv03id9fmsuks2z9sn6alfu5f 104 80190 301556 297330 2026-10-18T08:38:02Z RAleh111 4658 301556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>minie, bo wada prybywała szto raz wyszej i wyszej. Prypadkam idzie tudoj haspadar s susiedniej wioski z 7 letniaj daczkoj. Uhledziuszy nieszczaście, kidaje jon dzicia pry moście, a sam biażyć pa pomacz u wiosku. Wada tymczasam stała zaliwać użo hałowy biedakou. Tady dziauczynka, nie czekajuczy pomaczy, kinułasia dziorci ziamlu swaimi ruczkami i zrabiuszy rawok, dała chod wadzie. Wada stała apadać, a tym czasam nadbiehła pomacz i rabotnikau wyratawali.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dziauczyncy za jaje rozum i załatoje serca naznaczyli za ratunak ludziej ad śmierci — załaty medal.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kolki kasztujuć czynouniki.'''</span> Adna s pamiż francuzkich hazet wyliczyła kolki u jakim hasudarstwi prypadaje na duszu razchodau na swaich czynounikou. Pawedłuh hetaho rachunku wypadaje: {{block center/s}} {| |style="vertical-align:top;"| U |style="vertical-align:top;"| Arhentyni{{gap|1.8em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 39 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Brazylii{{gap|3.0em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 63 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Stanach Amer. paunocznaj |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 1 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 18 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Szwajcaryi{{gap|1.6em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 3 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 75 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Anhlii{{gap|1.1em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 3 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 80 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Belhii i Holandii{{gap|1.8em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 4 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 60 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Niemieczczyni–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 4 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 81 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Austryi{{gap|0.7em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 5 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 10 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Italii{{gap|1.9em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| F |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 40 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Francii{{gap|0.9em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 8 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 88 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Rasiei{{gap|1.2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 13 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 21 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|19em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|19em|height=0.1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''DUMKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Jakaja strawa — takije siły; jakije siły — takaja praca. {{block center/s}} {{***3||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Rabi toje szto pawinien rabić, a budzie toje — szto pawinna być. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ZAHADKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}6) Nalacieli kapitany — usich ludziej papisali, a chata praz wakno uciekła?</br> {{Водступ|1.5|em}}7) Czornaja karowa usich ludziej pakałoła; a biełaja ustała — usich papadymała. {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/4|№ 4]].'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}'''Razhadkl z [[Biełarus (1913)/1913/2|№ 2]]:''' 3) Piewień; 4) Rak; 5) Burak. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}''Łasun.'' Dziaciuk — padrostak zajszou u kramu, pauniusieńkuju narodu i uhledziuszy niejki czyrwony, bytcam bob, struk (a heta byu turecki pierac), ściahnuu jaho cichańka, dyj upchnuuszy u hubu, stau hryści; ażno kali zapiacze, dyk, zdałosia, jamu, woczy na wierch wypre. Chacieu borździeńka wykinuć, a tut jak raz kramnik da jaho:</br> {{Водступ|1.5|em}}— Tabie szto treba?</br> {{Водступ|1.5|em}}Chłopiec krapczej tolki zacisnuu wusny i mauczyć.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Szto tabie? dapytywaje znou kramnik.</br> {{Водступ|1.5|em}}Mauczyć chłopiec; tolki s czyrwonaha ażno sinim użo robicca. Dumajuczy, szto heta złodziej, kramnik szto raz bolej stau prystawać da chłopca.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Mauczy, had! adazwausia ureszci toj, — narodu mnie szkada: bo kali razinusia, dyk ahniom usio pojdzie! <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{block center/s}} <div style="font-family:Cambria; font-size:120%; margin-top:1em; margin-bottom:-1em; width:19em; line-height: 1.5; text-align:justify;"> <div style="margin-bottom:0em; margin-top:-1em; font-size:140%;"> <center>Ad Redakcii.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}'''[[Biełarus (1913)/1913/1|Numeru 1-ho]] hazety „Biełarus“ astałosia zusim mała, dziela czaho ni pradawacca paasobku, ni wysyłacca na probu nikomu nia budzie; — dastać jaho mohuć tolki padpiszczki hazety.''' {{block center/e}} </div> {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>{{Разьбіўка|ABWIESTKI}}.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{block center/s|style=font-family:Cambria; width:100%; max-width:25em; border:8px solid gray; padding:0.1em 0em}} <center>{{larger|'''Usie kataliki pawinny'''}}</center> {{АРЦ|wypisywać, razszyrać i czytać</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju hazetu'''}} <center>{{x-larger|'''„{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}“'''}}</center> {{АРЦ|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb. 50 kap., na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kap.}} {{АРЦ|{{smaller|Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6 kw. 5. „BIEŁARUS“.}}}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> r88s2ofa8cza1aomn2r7mn7rrmw0ly0 301557 301556 2026-10-18T08:39:07Z RAleh111 4658 301557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>minie, bo wada prybywała szto raz wyszej i wyszej. Prypadkam idzie tudoj haspadar s susiedniej wioski z 7 letniaj daczkoj. Uhledziuszy nieszczaście, kidaje jon dzicia pry moście, a sam biażyć pa pomacz u wiosku. Wada tymczasam stała zaliwać użo hałowy biedakou. Tady dziauczynka, nie czekajuczy pomaczy, kinułasia dziorci ziamlu swaimi ruczkami i zrabiuszy rawok, dała chod wadzie. Wada stała apadać, a tym czasam nadbiehła pomacz i rabotnikau wyratawali.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dziauczyncy za jaje rozum i załatoje serca naznaczyli za ratunak ludziej ad śmierci — załaty medal.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kolki kasztujuć czynouniki.'''</span> Adna s pamiż francuzkich hazet wyliczyła kolki u jakim hasudarstwi prypadaje na duszu razchodau na swaich czynounikou. Pawedłuh hetaho rachunku wypadaje: {{block center/s}} {| |style="vertical-align:top;"| U |style="vertical-align:top;"| Arhentyni{{gap|1.8em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 39 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Brazylii{{gap|3.0em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 63 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Stanach Amer. paunocznaj |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 1 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 18 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Szwajcaryi{{gap|1.6em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 3 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 75 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Anhlii{{gap|1.1em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 3 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 80 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Belhii i Holandii{{gap|1.8em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 4 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 60 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Niemieczczyni–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 4 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 81 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Austryi{{gap|0.7em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 5 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 10 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Italii{{gap|1.9em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| F |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 40 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Francii{{gap|0.9em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 8 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 88 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Rasiei{{gap|1.2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 13 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 21 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|19em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|19em|height=0.1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''DUMKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Jakaja strawa — takije siły; jakije siły — takaja praca. {{block center/s}} {{***3||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Rabi toje szto pawinien rabić, a budzie toje — szto pawinna być. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ZAHADKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}6) Nalacieli kapitany — usich ludziej papisali, a chata praz wakno uciekła?</br> {{Водступ|1.5|em}}7) Czornaja karowa usich ludziej pakałoła; a biełaja ustała — usich papadymała. {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/4|№ 4]].'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}'''Razhadkl z [[Biełarus (1913)/1913/2|№ 2]]:''' 3) Piewień; 4) Rak; 5) Burak. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}''Łasun.'' Dziaciuk — padrostak zajszou u kramu, pauniusieńkuju narodu i uhledziuszy niejki czyrwony, bytcam bob, struk (a heta byu turecki pierac), ściahnuu jaho cichańka, dyj upchnuuszy u hubu, stau hryści; ażno kali zapiacze, dyk, zdałosia, jamu, woczy na wierch wypre. Chacieu borździeńka wykinuć, a tut jak raz kramnik da jaho:</br> {{Водступ|1.5|em}}— Tabie szto treba?</br> {{Водступ|1.5|em}}Chłopiec krapczej tolki zacisnuu wusny i mauczyć.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Szto tabie? dapytywaje znou kramnik.</br> {{Водступ|1.5|em}}Mauczyć chłopiec; tolki s czyrwonaha ażno sinim użo robicca. Dumajuczy, szto heta złodziej, kramnik szto raz bolej stau prystawać da chłopca.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Mauczy, had! adazwausia ureszci toj, — narodu mnie szkada: bo kali razinusia, dyk ahniom usio pojdzie! <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{block center/s}} <div style="font-family:Cambria; font-size:120%; margin-top:1em; margin-bottom:-1em; width:19em; line-height: 1.5; text-align:justify;"> <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:-1em; font-size:140%;"> <center>Ad Redakcii.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}'''[[Biełarus (1913)/1913/1|Numeru 1-ho]] hazety „Biełarus“ astałosia zusim mała, dziela czaho ni pradawacca paasobku, ni wysyłacca na probu nikomu nia budzie; — dastać jaho mohuć tolki padpiszczki hazety.''' {{block center/e}} </div> {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>{{Разьбіўка|ABWIESTKI}}.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{block center/s|style=font-family:Cambria; width:100%; max-width:25em; border:8px solid gray; padding:0.1em 0em}} <center>{{larger|'''Usie kataliki pawinny'''}}</center> {{АРЦ|wypisywać, razszyrać i czytać</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju hazetu'''}} <center>{{x-larger|'''„{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}“'''}}</center> {{АРЦ|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb. 50 kap., na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kap.}} {{АРЦ|{{smaller|Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6 kw. 5. „BIEŁARUS“.}}}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> au6s9l6g3g9c2yx4n3cjgyo3kzr4hqj 301558 301557 2026-10-18T08:40:21Z RAleh111 4658 301558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>minie, bo wada prybywała szto raz wyszej i wyszej. Prypadkam idzie tudoj haspadar s susiedniej wioski z 7 letniaj daczkoj. Uhledziuszy nieszczaście, kidaje jon dzicia pry moście, a sam biażyć pa pomacz u wiosku. Wada tymczasam stała zaliwać użo hałowy biedakou. Tady dziauczynka, nie czekajuczy pomaczy, kinułasia dziorci ziamlu swaimi ruczkami i zrabiuszy rawok, dała chod wadzie. Wada stała apadać, a tym czasam nadbiehła pomacz i rabotnikau wyratawali.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dziauczyncy za jaje rozum i załatoje serca naznaczyli za ratunak ludziej ad śmierci — załaty medal.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kolki kasztujuć czynouniki.'''</span> Adna s pamiż francuzkich hazet wyliczyła kolki u jakim hasudarstwi prypadaje na duszu razchodau na swaich czynounikou. Pawedłuh hetaho rachunku wypadaje: {{block center/s}} {| |style="vertical-align:top;"| U |style="vertical-align:top;"| Arhentyni{{gap|1.8em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 39 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Brazylii{{gap|3.0em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 63 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Stanach Amer. paunocznaj |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 1 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 18 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Szwajcaryi{{gap|1.6em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 3 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 75 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Anhlii{{gap|1.1em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 3 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 80 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Belhii i Holandii{{gap|1.8em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 4 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 60 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Niemieczczyni–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 4 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 81 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Austryi{{gap|0.7em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 5 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 10 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Italii{{gap|1.9em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| F |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 40 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Francii{{gap|0.9em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 8 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 88 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Rasiei{{gap|1.2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}–{{gap|2em}}– |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 13 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| r. |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 21 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| k. |} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|19em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|19em|height=0.1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''DUMKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Jakaja strawa — takije siły; jakije siły — takaja praca. {{block center/s}} {{***3||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Rabi toje szto pawinien rabić, a budzie toje — szto pawinna być. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ZAHADKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}6) Nalacieli kapitany — usich ludziej papisali, a chata praz wakno uciekła?</br> {{Водступ|1.5|em}}7) Czornaja karowa usich ludziej pakałoła; a biełaja ustała — usich papadymała. {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/4|№ 4]].'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}'''Razhadkl z [[Biełarus (1913)/1913/2|№ 2]]:''' 3) Piewień; 4) Rak; 5) Burak. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}''Łasun.'' Dziaciuk — padrostak zajszou u kramu, pauniusieńkuju narodu i uhledziuszy niejki czyrwony, bytcam bob, struk (a heta byu turecki pierac), ściahnuu jaho cichańka, dyj upchnuuszy u hubu, stau hryści; ażno kali zapiacze, dyk, zdałosia, jamu, woczy na wierch wypre. Chacieu borździeńka wykinuć, a tut jak raz kramnik da jaho:</br> {{Водступ|1.5|em}}— Tabie szto treba?</br> {{Водступ|1.5|em}}Chłopiec krapczej tolki zacisnuu wusny i mauczyć.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Szto tabie? dapytywaje znou kramnik.</br> {{Водступ|1.5|em}}Mauczyć chłopiec; tolki s czyrwonaha ażno sinim użo robicca. Dumajuczy, szto heta złodziej, kramnik szto raz bolej stau prystawać da chłopca.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Mauczy, had! adazwausia ureszci toj, — narodu mnie szkada: bo kali razinusia, dyk ahniom usio pojdzie! <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{block center/s}} <div style="font-family:Cambria; font-size:120%; margin-top:1em; margin-bottom:-1em; width:19em; line-height: 1.5; text-align:justify;"> <div style="margin-bottom:1em; margin-top:-0.5em; font-size:140%;"> <center>Ad Redakcii.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}'''[[Biełarus (1913)/1913/1|Numeru 1-ho]] hazety „Biełarus“ astałosia zusim mała, dziela czaho ni pradawacca paasobku, ni wysyłacca na probu nikomu nia budzie; — dastać jaho mohuć tolki padpiszczki hazety.''' {{block center/e}} </div> {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} {{Накіравальная рыса|23em|height=0.1px}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>{{Разьбіўка|ABWIESTKI}}.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{block center/s|style=font-family:Cambria; width:100%; max-width:25em; border:8px solid gray; padding:0.1em 0em}} <center>{{larger|'''Usie kataliki pawinny'''}}</center> {{АРЦ|wypisywać, razszyrać i czytać</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju hazetu'''}} <center>{{x-larger|'''„{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}“'''}}</center> {{АРЦ|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb. 50 kap., na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kap.}} {{АРЦ|{{smaller|Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6 kw. 5. „BIEŁARUS“.}}}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> g3jnlmw1ki2mr7bjcjap4wh859tt0dw 104 80255 301547 297328 2026-10-18T08:13:47Z RAleh111 4658 301547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 31 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 4'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Z"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Z psalmu.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> ''Szczaśliwy, chto u radu błahich nia ustupaje,''<br /> {{Gap|2em}}''Chto wybrau wuskuju darohu,''<br /> ''Da Nieba jdzie joju, haścincy minaje,''<br /> {{Gap|2em}}''Szto ciahnuć da piekła parohu.<br /> ''Szczaśliwy, chto Bohu na służbu addausia,''<br /> {{Gap|2em}}''Kab szczyra arać Jaho niwu,''<br /> ''Szczaśliwy, chto wiernym wa usim Jamu stausia''<br /> {{Gap|2em}}''Zdaleuszy naturu laniwu.''<br /> ''Szczaśliwy, chto uczuuszy harotnych stahnańnie,''<br /> {{Gap|2em}}''Pa wuskaj, ciarnistaj darozie''<br /> ''Paszou z dobraj woli swajej na spatkannie''<br /> {{Gap|2em}}''Im biednym — i stausia u spamozie.''<br /> ''Chto zważyu marnotu daczesnaści hetaj,''<br /> {{Gap|2em}}''Pa ścieżcy ciasnoty jdzie śmieła,''<br /> ''Dy złuczany wieraj sa świetłaju metaj''<br /> {{Gap|2em}}''Duszu swaju lubić — nia cieła.''<br /> ''Chto jszou pa askołkach prykładam Chrystowym''<br /> {{Gap|2em}}''Pjuczy horki kielich ciarpieńnia,''<br /> ''I kożnuju chwilu pajści byu hatowy''<br /> {{Gap|2em}}''Za praudu na ździek zaślapieńnia.''<br /> ''Chto wypauniu szczyra prykaz miławańnia''<br /> {{Gap|2em}}''Jak sam siabie bliźniaho swoha,''<br /> ''Dzialiusia z ubohim kusoczkam nadańnia,''<br /> {{Gap|2em}}''Uspamohszy u patrebie czym zmoha.''<br /> ''Chto wierny byu Bohu u pryzwańni zausiody,''<br /> {{Gap|2em}}''S paczatku da samaj kanczyny —''<br /> ''Woś toj tolki wiecznaje warty nahrody''<br /> {{Gap|2em}}''— Być synam niabiesnaj ajczyny.''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Andrej Ziaziula.'''''{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Z"/> <section begin="Świata"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Świata Matki Boskaj Hramnicznaj.</center> </div> {{Водступ|2|em}}Dzień 2-ho lutaho światkujecca katalikami ŭsiaho świetu pad roznymi nazwańniami. Tak: nazywajecca jano ''Aczyszezeńniem N. P. Maryi'', dziela taho, szto Matka Boska ŭ 40 dzień pa naradzeńni Chrystusa, pajszła da kaścioła Jeruzalimskaho, kab złażyć Bohu ustanoŭlenu achwiaru dziela swajho aczyszczeńnia chacia i ni była hreszna ni ŭ czym. Ale Maryja Dziawica była pasłuszna nakazu [[Стары Запавет|Staroha Zakonu]] kab pakazać, szto usim ludziam treba spaŭniać Bożyja prykazańnia, kab dać prykład matkam chryścijanskim, szto majuć jany światy abawiazak dziakawać Bohu za dzietak, achwiarowywać ich Bohu, dy wuczaczy praŭdy wiery, wyhadowywać na dobrych sprawiedliwych ludziej.</br> {{Водступ|2|em}}Nazywajecca świata heta jaszcze ''Spatkańniem'' — dziela taho, szto ŭ kaścieli Jeruzalimskim spatkali dy prywitali Dziciatka Jezusa, starec Symeon dy prarakinia Anna…</br> {{Водступ|2|em}}Pamiż naszym narodam świata heta bolsz jość wiedama pad nazwańniem ''Hramnicy i Matki Boskaj Hramnicznaj'', woś<section end="Świata"/><noinclude></noinclude> 7clfann0ioi5hm3m6u20g2n2186312e 301621 301547 2026-10-18T10:29:11Z RAleh111 4658 301621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 31 studnia 1913 hodu'''|right='''№ 4'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Z"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Z psalmu.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> ''Szczaśliwy, chto u radu błahich nia ustupaje,''<br /> {{Gap|2em}}''Chto wybrau wuskuju darohu,''<br /> ''Da Nieba jdzie joju, haścincy minaje,''<br /> {{Gap|2em}}''Szto ciahnuć da piekła parohu.<br /> ''Szczaśliwy, chto Bohu na służbu addausia,''<br /> {{Gap|2em}}''Kab szczyra arać Jaho niwu,''<br /> ''Szczaśliwy, chto wiernym wa usim Jamu stausia''<br /> {{Gap|2em}}''Zdaleuszy naturu laniwu.''<br /> ''Szczaśliwy, chto uczuuszy harotnych stahnańnie,''<br /> {{Gap|2em}}''Pa wuskaj, ciarnistaj darozie''<br /> ''Paszou z dobraj woli swajej na spatkannie''<br /> {{Gap|2em}}''Im biednym — i stausia u spamozie.''<br /> ''Chto zważyu marnotu daczesnaści hetaj,''<br /> {{Gap|2em}}''Pa ścieżcy ciasnoty jdzie śmieła,''<br /> ''Dy złuczany wieraj sa świetłaju metaj''<br /> {{Gap|2em}}''Duszu swaju lubić — nia cieła.''<br /> ''Chto jszou pa askołkach prykładam Chrystowym''<br /> {{Gap|2em}}''Pjuczy horki kielich ciarpieńnia,''<br /> ''I kożnuju chwilu pajści byu hatowy''<br /> {{Gap|2em}}''Za praudu na ździek zaślapieńnia.''<br /> ''Chto wypauniu szczyra prykaz miławańnia''<br /> {{Gap|2em}}''Jak sam siabie bliźniaho swoha,''<br /> ''Dzialiusia z ubohim kusoczkam nadańnia,''<br /> {{Gap|2em}}''Uspamohszy u patrebie czym zmoha.''<br /> ''Chto wierny byu Bohu u pryzwańni zausiody,''<br /> {{Gap|2em}}''S paczatku da samaj kanczyny —''<br /> ''Woś toj tolki wiecznaje warty nahrody''<br /> {{Gap|2em}}''— Być synam niabiesnaj ajczyny.''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Andrej Ziaziula.'''''{{gap|2em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Z"/> <section begin="Świata"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Świata Matki Boskaj Hramnicznaj.</center> </div> {{Водступ|2|em}}Dzień 2-ho lutaho światkujecca katalikami ŭsiaho świetu pad roznymi nazwańniami. Tak: nazywajecca jano ''Aczyszezeńniem N. P. Maryi'', dziela taho, szto Matka Boska ŭ 40 dzień pa naradzeńni Chrystusa, pajszła da kaścioła Jeruzalimskaho, kab złażyć Bohu ustanoŭlenu achwiaru dziela swajho aczyszczeńnia chacia i ni była hreszna ni ŭ czym. Ale Maryja Dziawica była pasłuszna nakazu [[Стары Запавет|Staroha Zakonu]] kab pakazać, szto usim ludziam treba spaŭniać Bożyja prykazańnia, kab dać prykład matkam chryścijanskim, szto majuć jany światy abawiazak dziakawać Bohu za dzietak, achwiarowywać ich Bohu, dy wuczaczy praŭdy wiery, wyhadowywać na dobrych sprawiedliwych ludziej.</br> {{Водступ|2|em}}Nazywajecca świata heta jaszcze ''Spatkańniem'' — dziela taho, szto ŭ kaścieli Jeruzalimskim spatkali dy prywitali Dziciatka Jezusa, starec Symeon dy prarakinia Anna…</br> {{Водступ|2|em}}Pamiż naszym narodam świata heta bolsz jość wiedama pad nazwańniem ''Hramnicy i Matki Boskaj Hramnicznaj'', woś<section end="Świata"/><noinclude></noinclude> ebuqhl9y0iethi74ylwvcrp08vbxf3d 104 80272 301554 296781 2026-10-18T08:26:56Z RAleh111 4658 301554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>{{перанос-канец|п=da|к=lej}}… to peŭna lepsz było-b szto najmiensz hetaha trajkatańnia. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Zakakluka.'''</center> </div> {{Водступ|1.5|em}}Adna dziaŭczyna wyjszła zamuż za rodnaha brata swajej babki pa matcy i hetkim paradkam jana prychodzicca szwagierkaj swajej babki, a znaczycca ciotkaj swajej rodnaj matki; a jakże budzie prychodzicca jana sama sabie? <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Mieniej robić szkody toj, chto zabiwaje cieła i hrabić dabro, czym toj chto piarom i {{Абмылка|sławam|słowam}} sieje atrutu i hetym zabiwaje duszu. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}8) Wysoki i tonki, a s trawy nie widać?</br> {{Водступ|1.5|em}}9) Woŭk staić, a wuszy skaczuć? <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/5|№ 5]].'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/3|№ 3]]:''' 6) Sietka, ryba, wada; 7) Nocz i dzień. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Niejki wuczony, katory rabiŭ proby nad ludźmi, kolki czaławiek może wytrywać biez jady i kolki noczoŭ biaz snu, nadumaŭ zrabić probu i nad biełarusam, wiedajuczy dobra, szto hety narod prywyk z dawin — daŭna i nie daspać, i niedajeści.</br> {{Водступ|1.5|em}}— A ci moh by ty, czaławiecze, dzion z 20 nia jeści i stolki noczaŭ nie spać? pytaje wuczony biełarusa.</br> {{Водступ|1.5|em}}— I-ha, atkazywaje toj, — kali treba, dyk mahu i bolej dzion nia jeści, i bolej noczaŭ nia spać, tolki…</br> {{Водступ|2|em}}— Tolki szto? ucieszyŭsia, staŭ dapytywać wuczony.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Tolki daścio mnie, atkazywaje biełarus, u dzień zasnuć, a ŭ noczy — pajeści. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wiel-mu Ks. Fr. R-o.'''</span> Szto zrabić z lisznicaj — 10 złotymi?</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wiei-mu W-u Fe. B-u.'''</span> Za darahije dla nas słowy — szczyra dziakujem.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wiel-mu Hs. H-o.'''</span> Czekajem abiecanki.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Jaho Mił-ci [[Аўтар:Аляксандр Ельскі|A. J-mu]] Zamość.'''</span> Z usiaho serca dziakujem za szczyruju prychilnosć dla „Bielarusa“.</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''J. M-ci I. C-mu u Pr-nie.'''</span> Dziakujem za ŭsio. Tolki skul u was hety strach? Barani nas Boże heta rabić!</br> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;">'''Wiel-mu Ks. B-u i usim prychilnikam'''</span> naszaj pracy dziakujem z ŭsiej duszy, z ŭsiaho serca, ale addrukowywać ŭsie waszyje listy nam nia zmoha: ich nasłali bolsz, czym mahli my spadziewacca, dyk miejsca ŭ tak malenkaj hazeci zajmać pachwałami dla siabie nia możem, dyj nie wypadaje. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} <div style="margin-top:1em; margin-bottom:1em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>{{x-larger|Ad Redakcii.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}'''Pawiedamlajem naszych czytaczou, szto chto ni nadaszle u hetym tydni padpiski, ci pawiedamleńnia, szto za hazetu zapłacie paźniej — tamu „Biełarusa“ wysyłaci nia budziem.''' {{Выроўніваньне-канец}} </div> {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{x-larger|{{Разьбіўка|ABWIESTKI}}.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Выроўніваньне-пачатак}} <center>'''<span style="font-family:Cambria;">{{x-larger|Szukaju służby}}'''</span> pry lesie, abo ŭ kantory. Maju dobryje świadectwy. Adres: Wilnia, Nowaja wul. № 1 kw. 7 N. Krzywiec. {{Накіравальная рыса|height=1px}} <span style="font-family:Cambria;">'''{{x-larger|Małady czaławiek}}'''</span> szukaje służby u kantoru, ci u dwor. Wilnia Suworoŭska wul. 2—6 M. Bołtruniec. {{Выроўніваньне-канец}} {{block center/s|style=font-family:Cambria; width:100%; max-width:22em; border:7px solid gray; padding:0.1em 0em}} <center>{{x-larger|'''Usie kataliki pawinny'''}}</center> {{АРЦ|wypisywać, razszyrać i czytać</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju hazetu'''}} <center>'''{{x-larger|„{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}“'''}}</center> {{АРЦ|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb. 50 kap., na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kap.}} {{АРЦ|Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6 kw. 5. „BIEŁARUS“.}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} <center>{{smaller|Redaktar — wydawiec '''[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|A. Byczkouski]].'''}}</center> {{Накіравальная рыса|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> ottmg5lbon8jeaeyat46lzx0m7aon2w 104 80326 301535 297320 2026-10-18T07:54:13Z RAleh111 4658 301535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 7 lutaho 1913 hodu'''|right='''№ 5'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wieru"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''WIERU!'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Wieru, szto ciemratna nocz<br /> Wieczna nia budzie nad nami —<br /> Zhinie, piarojdzie ŭ dalocz<br /> Z czornymi, ciażkimi snami.<br /> {{Gap|2em}}Wieru, szto śmiertnyje skowy<br /> {{Gap|2em}}Lodu, maroznych śniahou<br /> {{Gap|2em}}Puściać — pad soniejkam nowym<br /> {{Gap|2em}}Lepszych jaśniejszych nam dnioŭ.<br /> Wieru, braty: nocz, zima —<br /> Wiecznaj nia buduć nam zmoraj:<br /> Pryjdzie narodna wiasna,<br /> Dolaju k nam zahawore!…<br /> {{Gap|2em}}Wiermo-że mocna, braty —<br /> {{Gap|2em}}Dumkaju, sercam ŭ hrudzioch:<br /> {{Gap|2em}}Budziemo życi szcze my,<br /> {{Gap|2em}}Bo z nami — wiera i Boh!<br /> {{Калёнтытул|right=''Antoni B.''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wieru"/> <section begin="Naszyje"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Naszyje czasy.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Błahije czasy nastali dla kaścioła katalickaho. Z ŭsich staron prychodziać da św. Ajca żalby katalikoŭ. Tam nia mohuć swabodna wyznawać swajej wiery, ŭ druhim miejscy nidawierki napadajuć na Swiatyni, tam znoŭ wyhaniajuć duchawienstwa… adusiul sumnyje wiestki.</br> {{Водступ|2|em}}A i ŭ nas nia lepszyje czasy. Zdajecca — ŭsio zmowiłosia prociŭ nas: ksiandzoŭ zahadywajuć pierakidać z miejsca na miejsca, uwolniajuć ad abawiazkaŭ i nawat sadżajuć ŭ turmy — nia za jakija błahije sprawy, a za toje, szto, buduczy duchoŭnymi, jany nia mohuć iści prociŭ swajho sumleńnia, — za toje, szto pryzywajuć katalikoŭ mocna trymacca św. wiery… i nia słuchać roznych {{Абмылка|ahitataro|ahitataroŭ}}. U szkołach pa dwa — try hady nima nawuki relihii; niepryznajuć naszaj mowy i tym samym nia puskajuć jaje ŭ szkołu.</br> {{Водступ|2|em}}Pa wioskach raskidajucca błahija knihi i hazety prociŭ katalickaj wiery; szyrycca nidawierstwa, hinie paszana dla duchawienstwa; narod psujecca ŭsio bolej-dy bolej.</br> {{Водступ|2|em}}Kożnamu prychodzić u hoławu pytańnie, szto budzie dalej, szto my pawinny zrabić, kab nie zahubić naszaj duszy?</br> {{Водступ|2|em}}My, biełarusy, pierażyŭszyje kasatu Unii, czasy Chawanskaho, my szto ciarpieńniam za wieru kaliś dziwili świet, ci-ż ciapier, kali ŭsio idzie prociŭ nas, — ci-ż admowimsia ad naszaj wiery i mowy?</br> {{Водступ|2|em}}Nikoli!</br> {{Водступ|2|em}}Baćki naszyje pieraciarpieŭszyje stolki, szto badaj ni adzin narod nia daŭ takich cichich muczynikoŭ, — mieli adzin sposab baranicca: z malitwaj na wusnach mocna trymalisia swajej wiery.</br> {{Водступ|2|em}}Toje i my pawinny rabić: mocna trymacca naszaj św. wiery i mowy, a malitwaj pieranasicca da Taho, szto trymaje losy ŭsich narodaŭ — Jon nie pazwole nam zhinuć.</br> {{Водступ|2|em}}Trymajciesia-ż, braty! kab, kali pryjdziecca spatkać ŭ tym lepszym świeci swaich baćkoŭ, jany nie skazali nam: „błahije syny, nia wiedajem was!“</br> {{Калёнтытул|right=''X. J.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Naszyje"/><noinclude></noinclude> epghbn6rvmzon8nvzqj0yan9gw4n9lw 301620 301535 2026-10-18T10:28:49Z RAleh111 4658 301620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 7 lutaho 1913 hodu'''|right='''№ 5'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wieru"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''WIERU!'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Wieru, szto ciemratna nocz<br /> Wieczna nia budzie nad nami —<br /> Zhinie, piarojdzie ŭ dalocz<br /> Z czornymi, ciażkimi snami.<br /> {{Gap|2em}}Wieru, szto śmiertnyje skowy<br /> {{Gap|2em}}Lodu, maroznych śniahou<br /> {{Gap|2em}}Puściać — pad soniejkam nowym<br /> {{Gap|2em}}Lepszych jaśniejszych nam dnioŭ.<br /> Wieru, braty: nocz, zima —<br /> Wiecznaj nia buduć nam zmoraj:<br /> Pryjdzie narodna wiasna,<br /> Dolaju k nam zahawore!…<br /> {{Gap|2em}}Wiermo-że mocna, braty —<br /> {{Gap|2em}}Dumkaju, sercam ŭ hrudzioch:<br /> {{Gap|2em}}Budziemo życi szcze my,<br /> {{Gap|2em}}Bo z nami — wiera i Boh!<br /> {{Калёнтытул|right=''Antoni B.''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wieru"/> <section begin="Naszyje"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Naszyje czasy.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Błahije czasy nastali dla kaścioła katalickaho. Z ŭsich staron prychodziać da św. Ajca żalby katalikoŭ. Tam nia mohuć swabodna wyznawać swajej wiery, ŭ druhim miejscy nidawierki napadajuć na Swiatyni, tam znoŭ wyhaniajuć duchawienstwa… adusiul sumnyje wiestki.</br> {{Водступ|2|em}}A i ŭ nas nia lepszyje czasy. Zdajecca — ŭsio zmowiłosia prociŭ nas: ksiandzoŭ zahadywajuć pierakidać z miejsca na miejsca, uwolniajuć ad abawiazkaŭ i nawat sadżajuć ŭ turmy — nia za jakija błahije sprawy, a za toje, szto, buduczy duchoŭnymi, jany nia mohuć iści prociŭ swajho sumleńnia, — za toje, szto pryzywajuć katalikoŭ mocna trymacca św. wiery… i nia słuchać roznych {{Абмылка|ahitataro|ahitataroŭ}}. U szkołach pa dwa — try hady nima nawuki relihii; niepryznajuć naszaj mowy i tym samym nia puskajuć jaje ŭ szkołu.</br> {{Водступ|2|em}}Pa wioskach raskidajucca błahija knihi i hazety prociŭ katalickaj wiery; szyrycca nidawierstwa, hinie paszana dla duchawienstwa; narod psujecca ŭsio bolej-dy bolej.</br> {{Водступ|2|em}}Kożnamu prychodzić u hoławu pytańnie, szto budzie dalej, szto my pawinny zrabić, kab nie zahubić naszaj duszy?</br> {{Водступ|2|em}}My, biełarusy, pierażyŭszyje kasatu Unii, czasy Chawanskaho, my szto ciarpieńniam za wieru kaliś dziwili świet, ci-ż ciapier, kali ŭsio idzie prociŭ nas, — ci-ż admowimsia ad naszaj wiery i mowy?</br> {{Водступ|2|em}}Nikoli!</br> {{Водступ|2|em}}Baćki naszyje pieraciarpieŭszyje stolki, szto badaj ni adzin narod nia daŭ takich cichich muczynikoŭ, — mieli adzin sposab baranicca: z malitwaj na wusnach mocna trymalisia swajej wiery.</br> {{Водступ|2|em}}Toje i my pawinny rabić: mocna trymacca naszaj św. wiery i mowy, a malitwaj pieranasicca da Taho, szto trymaje losy ŭsich narodaŭ — Jon nie pazwole nam zhinuć.</br> {{Водступ|2|em}}Trymajciesia-ż, braty! kab, kali pryjdziecca spatkać ŭ tym lepszym świeci swaich baćkoŭ, jany nie skazali nam: „błahije syny, nia wiedajem was!“</br> {{Калёнтытул|right=''X. J.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Naszyje"/><noinclude></noinclude> 8i8skxg4uwkb5d93mufjyz0ontyoaty 104 80380 301498 296700 2026-10-17T19:46:51Z RAleh111 4658 301498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 14 lutaho 1913 hodu'''|right='''№ 6'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Jubileusz"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Jubileusz chryścijanstwa.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U hetym 1913 hadu ŭwieś świet chryścijanski abchodzić szesnaccaci wiakowuju pamiatku wialikaho zdareńnia: 1600 hadoŭ tamu nazad, heta znaczycca ŭ 313 h. pa naradzeńni Chrystusa, car Kanstantyn Wialiki daŭ swabodu wiery Chryścijanam.</br> {{Водступ|2|em}}Pierad tym pahanie straszenna praśledawali praŭdziwuju wieru ŭ Boha Jezusa Chrystusa. Wyznaŭcaŭ jaje muczyli ahniom, kidali dzikim źwiarom, kaleczyli, ścinali hałowy, dy hetkim paradkam dumali znisztożyć na ziamli nawat Imie Chrystowa. 313 hadoŭ — z małymi pierarywami — ciarpieli muki niawinnyje ludzi, aż ŭreszci Boh zmiławaŭsia.</br> {{Водступ|2|em}}Kali pamior rymski car Kanstancjusz Chlora, czaść wojska wybrała carom syna jaho Kanstantyna. Dyk imperataram rymskim zachacieŭ być wajenny naczalnik Maksim, katory pieraciahnuŭ da siabie bolszuju paławinu wojska. Paczałasia wajna.</br> {{Водступ|2|em}}Spaczatku szczaście było pa staranie Maksima, katory ŭ adnej wialikszaj bitwie razbiŭ wojska Kanstantyna i ŭżo mieŭsia jści na Rym.</br> {{Водступ|2|em}}U takoj paważnaj chwili Kanstantyn, wiedajuczy, szto ŭ jaho wojsku szmat jość chryścijanoŭ, pastanowiŭ (chacia sam byŭ jaszcze pahaninam), prasić chryścijanskaho Boha, kab ŭspamoh jaho, dy darawaŭ jamu wyhranu nad woraham.</br> {{Водступ|2|em}}Szczyraja madlitwa Kanstantyna była wysłuchana. U samy połudzień ŭbaczyŭ jon i ŭsio wojska dziŭnuju na niebie zjawu: ahramnisty wialiki kryż zichacieŭ pramienna, a na im byü napis: {{Цэнтар|'''Z henym znakam zwajujesz'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}(In hoc signo vinces).</br> {{Водступ|2|em}}Kali nastała nocz, ubaczyŭ Kanstantyn ŭ śnie s takim samym znakam Chrystusa i dastaŭ nakaz zrabić wajennu charugwiu s padobnym kryżam, dy napisam.</br> {{Водступ|2|em}}Chryścijanskaje wojska Kanstantyna, ŭbaczyŭszy kryż na charugwi — radasna z wialikaj adwahaj pajszło na śmierć za najdarażejszy znak swajej wiery. Wojska Maksima było pabita zusim — a sam jon, uciekajuczy, patanuů, ŭ reczcy Tybru.</br> {{Водступ|2|em}}Zwajewaŭszy woraha, Kanstantyn zasieŭ na rymskim carskim troni i zaraz-że wydaŭ ukaz '''Medjolański''' (nazwany tak ad imiani horadu, ŭ katorym byŭ pisany).</br> {{Водступ|2|em}}Ukazam hetym Kanstantyn pazwoliŭ chryścijanam swabodna, adkryta wyznawać swaju światuju wieru, — a paśla {{Абмылка|achryściusia|achryściŭsia}} i sam.</br> {{Водступ|2|em}}Takim paradkam ŭ 313 hadu pa {{Абмылка|naradżńeni|naradżeńni}} Chrystusa skonczyŭsia praśled chryścijanaŭ, skonczylisia ahulnyja krywawyja ich muki; paczynajuczy z hetaho czasu wiera Boha Adkupiciela paczała jaŭna i borzda szyrycca pa świeci — abnimajuczynia tolki ludziej pa asobku, ci addzielnyja siamji, ale cełyja krainy, dy narody.</br> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Jubileusz"/><noinclude></noinclude> kd29vzw83y56c52k5vuqjo8jd3vse8i 301619 301498 2026-10-18T10:28:33Z RAleh111 4658 301619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 14 lutaho 1913 hodu'''|right='''№ 6'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Jubileusz"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Jubileusz chryścijanstwa.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U hetym 1913 hadu ŭwieś świet chryścijanski abchodzić szesnaccaci wiakowuju pamiatku wialikaho zdareńnia: 1600 hadoŭ tamu nazad, heta znaczycca ŭ 313 h. pa naradzeńni Chrystusa, car Kanstantyn Wialiki daŭ swabodu wiery Chryścijanam.</br> {{Водступ|2|em}}Pierad tym pahanie straszenna praśledawali praŭdziwuju wieru ŭ Boha Jezusa Chrystusa. Wyznaŭcaŭ jaje muczyli ahniom, kidali dzikim źwiarom, kaleczyli, ścinali hałowy, dy hetkim paradkam dumali znisztożyć na ziamli nawat Imie Chrystowa. 313 hadoŭ — z małymi pierarywami — ciarpieli muki niawinnyje ludzi, aż ŭreszci Boh zmiławaŭsia.</br> {{Водступ|2|em}}Kali pamior rymski car Kanstancjusz Chlora, czaść wojska wybrała carom syna jaho Kanstantyna. Dyk imperataram rymskim zachacieŭ być wajenny naczalnik Maksim, katory pieraciahnuŭ da siabie bolszuju paławinu wojska. Paczałasia wajna.</br> {{Водступ|2|em}}Spaczatku szczaście było pa staranie Maksima, katory ŭ adnej wialikszaj bitwie razbiŭ wojska Kanstantyna i ŭżo mieŭsia jści na Rym.</br> {{Водступ|2|em}}U takoj paważnaj chwili Kanstantyn, wiedajuczy, szto ŭ jaho wojsku szmat jość chryścijanoŭ, pastanowiŭ (chacia sam byŭ jaszcze pahaninam), prasić chryścijanskaho Boha, kab ŭspamoh jaho, dy darawaŭ jamu wyhranu nad woraham.</br> {{Водступ|2|em}}Szczyraja madlitwa Kanstantyna była wysłuchana. U samy połudzień ŭbaczyŭ jon i ŭsio wojska dziŭnuju na niebie zjawu: ahramnisty wialiki kryż zichacieŭ pramienna, a na im byü napis: {{Цэнтар|'''Z henym znakam zwajujesz'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}(In hoc signo vinces).</br> {{Водступ|2|em}}Kali nastała nocz, ubaczyŭ Kanstantyn ŭ śnie s takim samym znakam Chrystusa i dastaŭ nakaz zrabić wajennu charugwiu s padobnym kryżam, dy napisam.</br> {{Водступ|2|em}}Chryścijanskaje wojska Kanstantyna, ŭbaczyŭszy kryż na charugwi — radasna z wialikaj adwahaj pajszło na śmierć za najdarażejszy znak swajej wiery. Wojska Maksima było pabita zusim — a sam jon, uciekajuczy, patanuů, ŭ reczcy Tybru.</br> {{Водступ|2|em}}Zwajewaŭszy woraha, Kanstantyn zasieŭ na rymskim carskim troni i zaraz-że wydaŭ ukaz '''Medjolański''' (nazwany tak ad imiani horadu, ŭ katorym byŭ pisany).</br> {{Водступ|2|em}}Ukazam hetym Kanstantyn pazwoliŭ chryścijanam swabodna, adkryta wyznawać swaju światuju wieru, — a paśla {{Абмылка|achryściusia|achryściŭsia}} i sam.</br> {{Водступ|2|em}}Takim paradkam ŭ 313 hadu pa {{Абмылка|naradżńeni|naradżeńni}} Chrystusa skonczyŭsia praśled chryścijanaŭ, skonczylisia ahulnyja krywawyja ich muki; paczynajuczy z hetaho czasu wiera Boha Adkupiciela paczała jaŭna i borzda szyrycca pa świeci — abnimajuczynia tolki ludziej pa asobku, ci addzielnyja siamji, ale cełyja krainy, dy narody.</br> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Jubileusz"/><noinclude></noinclude> 9ruvmacty1bj5gbyf2rfq24i2yfdkpa 104 80384 301545 297327 2026-10-18T08:09:59Z RAleh111 4658 301545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Dziunaja świataść.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Kożny narod, katory nie spaznaŭ jeszcze praŭdziwaho Boha, szukaje Jaho aby ŭ czym, aby dzie, bo dusza czaławieka biaz hetaha abyjścisia nia może.</br> {{Водступ|2|em}}Hetak, ŭ staradaŭnyje czasy — Ihipiecki narod maliŭsia i szanawaŭ byka, aby jon tolki byŭ czorny i z zwiezdaczkaj na łobie. Inszyje zno narody szanawali żuka.</br> {{Водступ|2|em}}Nia lepszyje i ciapier jość jeszcze narody. Kamczadały, naprykład, katoryje żywuć ŭ paŭnocznych staronach, błachu — uważajuć za świataść dla siabie, i kali adważacca zabić jaje, to nie inaksz jak z malitwaj. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Nia wier ŭsiamu — szto paczujesz;<br /> Nie rabi ŭsiaho — szto możesz;<br /> Nie każy ŭsiaho — szto wiedajesz;<br /> Nie żadaj ŭsiaho — szto baczycz. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}10) Kroŭ maju pjuč, miasa jaduć, kości na ahni palać?</br> {{Водступ|2|em}}11) Biażyć u lasok, zadrany nasok? <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/6|№ 6]].'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/4|№ 4]]:'''</span> 8) dożdż; 9) stupa i taŭkacz. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}— Tatka, kupi pastku na pacukoŭ.</br> {{Водступ|2|em}}— Ja-ż, synku, kupiŭ niedaŭna.</br> {{Водступ|2|em}}— Dyk u tej użo treci dzień jak siadzić pacuk. <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kansk. Jenisiejsk. hub. D-lu.'''</span> Zadańnie waszaje, razumiejecca, spoŭnim. Daj wam Boże tolki zdaroŭje!</br> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Barnauł. Tomsk. hub.'''</span> Wie-mu A. Ż-u. Ab chwalszu i hutarki być nia może. Za dobryje słowy szczyra dziakujem.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Warszawa,'''</span> Redakcii „P. Z.“ Za brackije słowy szczyra dziakujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Цэнтар|Ad Redakcii.|памер=140%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Dziakujuczy ŭsim naszym paważajemym czytaczom i prychilnikom, katoryje prysłali nam swaje uwahi, Redakcija „Biełarusa“ prosić i ŭsich druhich, kamu na sercy lażyć sprawa naszaj hazety, chto spahadaje, kab rodnaje drukawanaje słowa szyrej i dalej iszło pamiż wiaskowym narodam, prysyłać nam swaje rady i ŭwahi: szto pa ich razumieńniu jość lisznicy, a czaho niechwat u „Biełarusie“. {{Выроўніваньне-канец}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|ABWIESTKI}}.|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Выроўніваньне-пачатак}} '''{{x-larger|Szukaju służby}}''' pry lesie, abo ŭ kantory. Maju dobryje świadectwy. Adres: Wilnia, Nowaja wul. № 1 kw. 7 N. Krzywiec. {{Накіравальная рыса|height=1px}} '''{{x-larger|Małady czaławiek}}''' szukaje służby u kantoru, ci u dwor. Wilnia Suworoŭska wul. 2—6 M. Bołtruniec. {{Выроўніваньне-канец}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:7px solid gray; padding:0.1em 0em}} <center>{{x-larger|'''Usie kataliki pawinny'''}}</center> {{АРЦ|wypisywać, razszyrać i czytać</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju hazetu'''}} <center>{{x-larger|'''„{{Разьбіўка|BIEŁARUS}}“'''}}</center> {{АРЦ|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb. 50 kap., na 6 miesiacau 80 kap. Addzielny numer 3 kap.}} {{АРЦ|Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6 kw. 5. „BIEŁARUS“.}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|height=1px}} <center>{{smaller|Redaktar — wydawiec '''[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|A. Byczkouski]].'''}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> qdbo5da03e7sic9i6mutpgjmkh08zr6 104 80399 301534 297319 2026-10-18T07:50:04Z RAleh111 4658 301534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pajechała ciotkaj — wiarnułasia henierałam.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pamiż hor — Alpaŭ, kudy z ŭsielakich staronak zjeżdżajucca chworyje laczycca, niedaŭna — adnaczaśnie pamierli niejki ważny henierał niamiecki i niejkaja kabieta — anhliczanka. Niaboszczykaŭ pastawili ŭ kaplicy adnastajnych damawinach. Na zadańnie bohataj radni, pamierszych pawysyłali: adnu damawinu ŭ Niamieczczynu; druhuju — ŭ Anhliju. U Londynie, plamiennik ciotki — anhliczanki zachacieŭ hlanuć na niaboszczycu i prykazaŭ damawinu adbić; kali hlanie, ażno tam lażyć wializarny henierał ŭ poŭnaj formie. Dahadaŭszysia, szto damawiny pa abmyłcy zamianili, anhliczanin pasłaŭ telehramku ŭ Berlin, {{Абмылка|pytajuczu|pytajuczy}}, szto stałosia z jaho ciotkaj. Atkaz adtul pryjszoŭ taki: „waszu ciotku pachawali zamiest henierała — z muzykaj, barabanami i strełami, a wy z naszym henierałam rabicie — szto choczyci“e. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nia drenny zwyczaj.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Choć i wyśmiewajem my Kitajskije paradki, adnak i tam nia ŭsio ŭżo takoje drennaje. U niekatorych, naprykład, prawincijach kitajskich jość taki zakon, szto, kali najduć dzie ihrakoŭ, abyhrawajuczych ŭ hazardoŭnyje ihry adzin druhoha, dyk adnym i druhim sypiać po sto bizunoŭ, dy jeszcze abrucz dla paznaki nakładajuć na szyju. U czyim domie iszła ihra — haspadarom tak sama reżuć pa sto bizunoŭ i wysyłajuć z horadu. Kali papadziecca ŭ hetaj sprawie czynoŭnik, to apracza bizunoŭ i abrucza na szyju, adrazu wyhaniajuć sa służby. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Szto my hanim — taho nia lubim;<br /> Czaho nia lubim, ab toje nie dbajem;<br /> Ab czym nie dbajem — to peŭna stracim. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}12) Biehła liska — kala lesu bliska ni ścieżki, ni darożki, tolki załatyje nożki?</br> {{Водступ|2|em}}13 U lipowym kuście miadźwiedź rawie? <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/7|№ 7]].'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/5|№ 5]]:'''</span> 10) Jabłynia. 11) Sanki. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY, PRYKAZKI, PRYPIEUKI.'''}}</center> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Rachunak z balnicy.'''</center> </div> {|style="margin:auto" | Za | minuły | tydzień | chworych |style="text-align: right"| prybyło — 0 |- | | <center>„</center> | <center>„</center> | <center>„</center> |style="text-align: right"| wybyło — 0 |- | | <center>„</center> | <center>„</center> | <center>„</center> |style="text-align: right"| pamierło — 0 |} {{Водступ|2|em}}Na charczy i lekarstwy pajszło na ŭsich — 49 rub. 99 kap.</br> {{Водступ|2|em}}Niaboszczyki ŭsie prynależali da biadniejszaho stanu.</br> {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Dziwicca bahaty —<br /> Czym żywie haraty. {{block center/e}} {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Iszli łysy i plaszywy,<br /> Znajszli jany hrebień;<br /> Stali sudzić miż saboju<br /> Kamu jon patrebien. {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Rym. Studentu Filazofii E. Bu-chu.'''</span> Boże! Jak że my rady, szto nasza praca i hazeta tak ucieszyła Was! Miłyje i darahije dla nas Waszy słowy — wialikaj nahradaj dla naszaj ciażkaj pracy. Jakim sposabam trapiła nasza hazeta ŭ Rym — nie zhadajem, bo dahetul majem ŭ Italii tolki adnaho padpiszczyka i to nia ŭ Rymie.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Paczt. st. Jezno. Wiel-mu ks. H-i.'''</span> Za tak pachwalnyje dla nas i szczyryje słowy wielmi dziakujem.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Poczt. h. Radaszkowiczy w. Żabiczy, [[Аўтар:Альберт Паўловіч|A. P-wiczu]].'''</span> Waszu pisulku atrymali. Hazetu wysyłajem. Piszycie, szto czutno kala was. Życzym Wam ŭsiaho dobraho.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pieciarburh, Studentu Al-ku.'''</span> Ale-ż razumiejecca ab hetym i hutarki być nia może budziem wysyłać. Za pracu dla naszaj sprawy wielmi dziakujem. Czekajem wiestak ad was. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=1px}} <center>{{smaller|Redaktar — wydawiec '''[[Аўтар:Антон Бычкоўскі|A. Byczkouski]].'''}}</center> {{Накіравальная рыса|height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> bt4v46lns5m0155pg24eczx9m0qnwvw 104 80415 301499 296702 2026-10-17T19:48:58Z RAleh111 4658 301499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Dumki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Dumki u czużoj staroncy.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Z dalokaj czużyny — s pieknaj, ciopłaj Italii, szlu prywiet tabie, Maci — Biełaruś…</br> {{Водступ|2|em}}Rym adwiecznaja świetu stalica — taki słaŭny, taki wialiki, taki bahaty, ŭsio mnie daje, szto partreba dla duszy i cieła; ciopłaja, paŭdzionnaja słonca świecić tak jasna, tak pryhoża; kruhom kwietki, pieśni, wiasiella, — wiesna, wiecznaja wiesna!</br> {{Водступ|2|em}}A mnie markotna… sumna na duszy!</br> {{Водступ|2|em}}Mnie markotna, bo wiedaju, szto dzieści daloka-daloka na poŭnacz, spawitaja biełym śniehu pałoham, lażyć ŭ snie swaim daŭhawiecznym maja Maci — Biełaruś, takaja biazdolnaja, takaja niszczaśliwaja…</br> {{Водступ|2|em}}Braty maje tam żywuć, — darahije braty — Biełarusy…biednyje, dolaj pakryŭdżenyje, ludźmi zabytyje — braty darahije…</br> {{Водступ|2|em}}Cicha, spakojna niasuć swoj kryż, szto Boh im pasłaŭ, ŭzdychajuczy da inszaj doli. A choć im czasam sonijka prahlanie i dola uśmiachniecca {{Абмылка|lepszaje|lepszaja}}, jany ŭsio sumnyje, markotnyje…</br> {{Водступ|2|em}}A czamu? Bo nia wiedajuć, szto i jany bahatyje, szto i im Boh daŭ siły nimała!.. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Bracie — Biełarusie! Hodzie markocicca!… Haławu zwyż: Ty bahat — ty duży — ty wielik! Skarby majesz wialikije i siły szmat.</br> {{Водступ|2|em}}Twoj pierszy i najwialikszy skarb twaja wiera świataja. Wiera heta słońca jasnaja, szto nad żyćciom twaim świecić szerym i apramieniwaje ścieżki ciarnistyje, pa katorych tabie Boh iści ukazaŭ; Wiera — heta ahoń z nieba pasłany, szto sahrewaje duszu twaju i serca, zastyŭszaja ŭ ciażkim zmahańni sztodziennaho żyćcia i niszczyć ŭsio, szto u tabie jość błahoha, hresznaho. Wiera — heta pancyr, heta mur nadziejny, szto ad woraha duszu twaju ścieraże. Wiera tabie sił dadaje ŭ pracy twajej krywawaj, wiera cieszyć ŭ smutku niadoli, wiera ŭzmacniaje ŭ biadzie. Wiera ciabie wuczyć, szto kożnaja ślazinka, wylitaja tut na ziamli, tam — ŭ niebie — ŭ perłu zamienicca darahuju; kożnaja kaluczka, szto tut ciabie ranić i muczyć, tam wiankom stanicca chwalebnym na twaju haławu; a kożny jenk i skarha twaja tam adazwiecca nadziejaj światoj i pieśniaj tryumfu. — Wiera — heta zadatak tabie ad Boha dany, szto, kali jaho nie zmarnujesz, tam — u niebie atrymajesz zapłatu wiecznuju, a tut na ziamli — {{Абмылка|błahasławienstwy.|błahasławienstwy,}} i łaski nizliczonyje…</br> {{Водступ|2|em}}A druhi twoj skarb — twaja mowa biełaruskaja. — Ad Boha danaja, jana nierazdzielna z historjej twajho karotkaho żyćcia, pierachadziuszaja z dzieda na ŭnuka, z baćki na syna — jak wialikaje, darahoje dziadzictwa, służyć jana i tabie ŭ doli — niadoli, służyć budzie i dziaciom twaim i unukam. — Czy ŭ madlitwach, szto da Boha szlesz; czy ŭ pieśni — jenku, szto z duszy twajej rwiecca na wolu; czy u {{Абмылка|hatarcy|hutarcy}} wiasiołaj — susiedzkaj, jana tabie służyć wierna i wierna twaje dumki druhim pieradaje. Jana ciabie łuczyć z hramadoj wuzłom nierazryŭnym i daje tabie możnaść szyryć {{Абмылка|siarad|siarod}} bratoŭ twaich i praŭdu światyń, i praświetu, i samomu wuczycca ad druhih, czaho jeszcze nia wiedajesz. Mowa narodu — dusza narodu; mowy {{Абмылка|niestanie|nie stanie}} — narodu nie stanie. Bo jak swiet swietam, jaszcze nie czuwana — niawidana, kab narod pierażyŭ swaju mowu!..</br> {{Водступ|2|em}}A twoj treci skarb, moj bratok darahi, to mazali twaje czornyje, szto hłyboka ŭ twaje harotnyje ujelisia ruki. — Mazali twaje czornyje, „arder za trudy i za muki“, jak zawie ich pieśniar biełaruski, — to świadectwa, szto ty pracaj, dy praŭdaj na świecie żywiesz! Na pracu ciabie Boh satwaryŭ, i ŭ pracy aposzniaja meta twajho ziemskaho żyćcia. Praca ad hrechu adwodzić, praca siły hartujeć, praca hady żyćcia twajho mnożyć, praca u siamiejku twaju i dastatak, i radaść niasie. Praca — to nie praklaćcie — nie! to błahasławienstwa Boha! Praca i tolki praca nawuczyć ciabie i swajo canić i czuzoje szanawać; praca i tolki praca daść tabie czystaje sumleńnie, a czystaje sumleńnie da praŭdziwaho, wiecznaho dawiadzie adpaczynku… {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{}block center/e} {{Водступ|2|em}}Moj bratok darahi! Ty bahat, — ty majesz skarby, wialikije skarby! U ruce twajej — twaja dola. Kawać jaje treba, i kawać jak można najchutczej! Budawać treba swaju Baćkoŭszczynu, a budawać ŭsim i dla ŭsich!</br> {{Водступ|2|em}}Na fundamant pałaży naszu wieru światuju: jana nie pachiniecca!</br> {{Водступ|2|em}}Z rodnych dumak, s sloŭcaŭ rodnych złaży pomast nadziejny i trywały, kab złuczyŭ jon Budawańnie twajo z ŭsim świetam, z ŭsimi ludźmi — bratami. Twoj pot krywawy niechaj za cement pasłużyć…</br> {{Водступ|2|em}}Pracaj drużnaj, achwoczaj — z Boham<section end="Dumki"/><noinclude></noinclude> rlde2dfslh2w7f8os9p7np2o2nlpm57 104 80427 301502 296703 2026-10-17T19:51:13Z RAleh111 4658 301502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Dumki"/>i dla Boha — paniasiom my ŭsie, ŭsieczysta, cehliny dumak naszych i naszych trudoŭ — i zbudujem Budawańnie wialikaja… {{Водступ|2|em}}Boh nam pamoże — sonijka ŭstanie — i zaświecić nam lepszaja dola! {{Калёнтытул|left={{Водступ|2|em}}''Rym.''|right=''Piotra Prosty.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Maje"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Maje żadańnia.''</center> </div> ''Da was, braty, da was —''<br /> ''Szto dzień, szto kożny czas,''<br /> ''Latu ja dumkaju rupliwaj''<br /> ''Da waszych wiosak, boru, niwau…''<br /> ''Chacia zdalok — hladżu ja zblizka''<br /> ''Na biedna pola, strechu nizku,''<br /> ''Na dolu waszu, na stahnańnie —''<br /> ''I serca pounicca żadańniem…''<br /> ''Chacieuby polam — czarnaziomam''<br /> ''Zrabicca bratawi radnomu —''<br /> ''Pładzić, radzić, szto jon pasieje,''<br /> ''Kab syty byu z swajej siamiejaj.''<br /> ''Chacieuby drewam u polnaj kniei''<br /> ''Dać chaładok u poudzień żniei.''<br /> ''Chacieuby kwietkaju charotnaj''<br /> ''Raswiasialić pahlad markotny.''<br /> ''Chacieuby dobraju wiatrynkaj''<br /> ''Szumieci zbożam, dreu halinkaj,''<br /> ''Łahodna, cicha twar pracounu''<br /> ''Achaładzić bratom sztodzionna.''<br /> ''Chacieuby ptuszkaju wiasnoju,''<br /> ''I letkam, wosianiu, zimoju''<br /> ''Czylikać, lotaci dy pieci —''<br /> ''Pa usim — dzie my jość — świeci.''<br /> ''Chacieuby jasnym ciopłym soncam''<br /> ''Zausiodanki swajoj staroncy''<br /> ''Dać świet dy ciopłaść z wysi u mieru,''<br /> ''Kab kożny u dobrać żyćcia wieryu.''<br /> ''I chmarkaj niebnaj cicha płyć''<br /> ''Paletki rodnyja rasić —''<br /> ''Chacieuby ni daci hroznych chmarau,''<br /> ''Szto bjuć piarunami pażarau…''<br /> ''Chacieuby niebam byci jasnym,''<br /> ''Kab biełarusa baczyć szczasnym,''<br /> ''Kab ludzi dumkaj u wyś lacieli,''<br /> ''Kab stacca dobrymi chacieli.''<br /> ''Chacieuby byci ja u Boha,''<br /> ''Dyk ni dla raju — szczaścia swoha!''<br /> ''A dziela rodnaho narodu,''<br /> ''Kab łaskawym jamu zausiodu''<br /> ''Niabiesny byu Wialiki Pan''<br /> ''Chacieub, braty, być ja tam —''<br /> ''I tam i u rodnaj Bielarusi…''<br /> ''— Ab hetym wieczna ja malusia!''<br /> ''Da was, braty, da was —''<br /> ''Szto dzień, szto kożny czas,''<br /> ''Serdecznaj dumkaju rupliwa''<br /> ''Latu da waszych chatau, niwau…''<br /> ''Chacia zdalok — hladżu ja zblizka''<br /> ''Na biedna pola, strechu nizku''<br /> ''Na dolu waszu na stahnańnie…''<br /> ''— O Boże, zbycca daj zadańniu!''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Antoni B.'''''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Maje"/> <section begin="Klikaŭ"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>Klikaǔ mianie brat moj…</center> </div> {{Водступ|2|em}}Klikaŭ mianie brat moj… siadzieŭ jon u hłybokaj jaminie ciemry, biedny, abiazdoleny. Nia słowy czuŭ ja ŭ kliku hetym, a baluczy stohn pakaleczenaha, hałodnaha…</br> {{Водступ|2|em}}— Za szto, za szto zabyŭsia ty na mianie? Za szto pakinuŭ ty mianie hetkaho biazdolnaho??..</br> {{Водступ|2|em}}Czamu paszoŭ ty, bracie, czużoje pole harać, czużym ludziom służyć? Ci-ż my nie razam ŭzhadawalisia, nie razam wyrasli ŭ adnej i tej samaj wioscy ŭbohaj? Ci-ż nie razam s taboj słuchali my sumnych kazak hustaj {{Абмылка|imiszary.|imiszary}} i żudasnaho szeptu adwiecznaho boru? Czamu-ż uciekajesz ty ad mianie, a nie wyciahiwajesz z hamy hłybokaj, kab i ja uhledziŭ światło i sonce, kab i ja staŭsia roŭnym tabie czaławiekam?.. Czamu śmiajeszsia z mianie? Czamu kpinami zbywajesz? Czamu mianie — brata swajho skacinaj abzywajesz? Hlań i uspomni: ci-ż my nie razam wykarmilisia — praŭda — czornym z miakinaj chlebam, ale… ŭ swajej chacie! Ci-ż nie adna i taja samaja mowa nas ŭskalychała — prostaja jana — ale zrazumiełaja — bo rodnaja!..</br> {{Водступ|2|em}}Dyk, bracie moj, prychodź, śpiaszysia, ratuj mianie bo nia czuży ciabie klicze, a klicze ciabie twoj rodny brat!… <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Hetak klikaŭ mianie brat moj z hłybokaj jaminy ciemry… {{Калёнтытул|left=|right=''Z.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Klikaŭ"/><noinclude></noinclude> oj01dx43s0kphm79kdvzdfyf3oio6vf 301503 301502 2026-10-17T19:51:39Z RAleh111 4658 301503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Dumki"/>i dla Boha — paniasiom my ŭsie, ŭsieczysta, cehliny dumak naszych i naszych trudoŭ — i zbudujem Budawańnie wialikaja… {{Водступ|2|em}}Boh nam pamoże — sonijka ŭstanie — i zaświecić nam lepszaja dola! {{Калёнтытул|left={{Водступ|2|em}}''Rym.''|right=''Piotra Prosty.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Maje"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Maje żadańnia.''</center> </div> ''Da was, braty, da was —''<br /> ''Szto dzień, szto kożny czas,''<br /> ''Latu ja dumkaju rupliwaj''<br /> ''Da waszych wiosak, boru, niwau…''<br /> ''Chacia zdalok — hladżu ja zblizka''<br /> ''Na biedna pola, strechu nizku,''<br /> ''Na dolu waszu, na stahnańnie —''<br /> ''I serca pounicca żadańniem…''<br /> ''Chacieuby polam — czarnaziomam''<br /> ''Zrabicca bratawi radnomu —''<br /> ''Pładzić, radzić, szto jon pasieje,''<br /> ''Kab syty byu z swajej siamiejaj.''<br /> ''Chacieuby drewam u polnaj kniei''<br /> ''Dać chaładok u poudzień żniei.''<br /> ''Chacieuby kwietkaju charotnaj''<br /> ''Raswiasialić pahlad markotny.''<br /> ''Chacieuby dobraju wiatrynkaj''<br /> ''Szumieci zbożam, dreu halinkaj,''<br /> ''Łahodna, cicha twar pracounu''<br /> ''Achaładzić bratom sztodzionna.''<br /> ''Chacieuby ptuszkaju wiasnoju,''<br /> ''I letkam, wosianiu, zimoju''<br /> ''Czylikać, lotaci dy pieci —''<br /> ''Pa usim — dzie my jość — świeci.''<br /> ''Chacieuby jasnym ciopłym soncam''<br /> ''Zausiodanki swajoj staroncy''<br /> ''Dać świet dy ciopłaść z wysi u mieru,''<br /> ''Kab kożny u dobrać żyćcia wieryu.''<br /> ''I chmarkaj niebnaj cicha płyć''<br /> ''Paletki rodnyja rasić —''<br /> ''Chacieuby ni daci hroznych chmarau,''<br /> ''Szto bjuć piarunami pażarau…''<br /> ''Chacieuby niebam byci jasnym,''<br /> ''Kab biełarusa baczyć szczasnym,''<br /> ''Kab ludzi dumkaj u wyś lacieli,''<br /> ''Kab stacca dobrymi chacieli.''<br /> ''Chacieuby byci ja u Boha,''<br /> ''Dyk ni dla raju — szczaścia swoha!''<br /> ''A dziela rodnaho narodu,''<br /> ''Kab łaskawym jamu zausiodu''<br /> ''Niabiesny byu Wialiki Pan''<br /> ''Chacieub, braty, być ja tam —''<br /> ''I tam i u rodnaj Bielarusi…''<br /> ''— Ab hetym wieczna ja malusia!''<br /> ''Da was, braty, da was —''<br /> ''Szto dzień, szto kożny czas,''<br /> ''Serdecznaj dumkaju rupliwa''<br /> ''Latu da waszych chatau, niwau…''<br /> ''Chacia zdalok — hladżu ja zblizka''<br /> ''Na biedna pola, strechu nizku''<br /> ''Na dolu waszu na stahnańnie…''<br /> ''— O Boże, zbycca daj zadańniu!''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Antoni B.'''''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Maje"/> <section begin="Klikaŭ"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>Klikaǔ mianie brat moj…</center> </div> {{Водступ|2|em}}Klikaŭ mianie brat moj… siadzieŭ jon u hłybokaj jaminie ciemry, biedny, abiazdoleny. Nia słowy czuŭ ja ŭ kliku hetym, a baluczy stohn pakaleczenaha, hałodnaha…</br> {{Водступ|2|em}}— Za szto, za szto zabyŭsia ty na mianie? Za szto pakinuŭ ty mianie hetkaho biazdolnaho??..</br> {{Водступ|2|em}}Czamu paszoŭ ty, bracie, czużoje pole harać, czużym ludziom służyć? Ci-ż my nie razam ŭzhadawalisia, nie razam wyrasli ŭ adnej i tej samaj wioscy ŭbohaj? Ci-ż nie razam s taboj słuchali my sumnych kazak hustaj {{Абмылка|imiszary.|imiszary}} i żudasnaho szeptu adwiecznaho boru? Czamu-ż uciekajesz ty ad mianie, a nie wyciahiwajesz z hamy hłybokaj, kab i ja uhledziŭ światło i sonce, kab i ja staŭsia roŭnym tabie czaławiekam?.. Czamu śmiajeszsia z mianie? Czamu kpinami zbywajesz? Czamu mianie — brata swajho skacinaj abzywajesz? Hlań i uspomni: ci-ż my nie razam wykarmilisia — praŭda — czornym z miakinaj chlebam, ale… ŭ swajej chacie! Ci-ż nie adna i taja samaja mowa nas ŭskalychała — prostaja jana — ale zrazumiełaja — bo rodnaja!..</br> {{Водступ|2|em}}Dyk, bracie moj, prychodź, śpiaszysia, ratuj mianie bo nia czuży ciabie klicze, a klicze ciabie twoj rodny brat!… <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Hetak klikaŭ mianie brat moj z hłybokaj jaminy ciemry… {{Калёнтытул|left=|right=''Z.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Klikaŭ"/><noinclude></noinclude> dyyrwfouebrwsljkz45que7khoes8nl 104 80440 301536 297321 2026-10-18T07:55:55Z RAleh111 4658 301536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Padjałowiec"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Padjałowiec.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Akuratna nie skażu kali heta było, ale jak staryje ludzi każuć, dyk duża daŭno.</br> {{Водступ|2|em}}U tyje daŭnyje czasy na adnej łahczynie ros jelnik, pamiż katoraho szmat było pryhożych, statnych, kunacieńkich drewak. Woś pamiż hetaj hramady, zaznałasia adna jełaczka swajej pieknatoj i paczała pahardżać jana swaimi tawaryszkami — susiedkami. Zachaciełasia joj być i najbolszaj, i nawyszejszaj nad ŭsim lesam. I stała jana raspanoszywacca, raspuszczać na ŭsie baki swaje wietki, dyj hłuszyć susiednije drewy. I padniaŭszysia za ŭsich wyżej, horda pahledała jana ŭ wokał, a haliny jaje samalubna pieraszeptywalisia pamiż siabie.</br> {{Водступ|2|em}}Ciażka pryjszłosia tym jełkam, szto pobacz raśli: ŭsie soki z ziamli smaktała ich samalubnaja tawaryszka, bo musiła nakarmić swaju niepamiernuju wielicz, i czym bolej jana razrastałasia, tym bolej hłuszyła ŭ wokał siabie żyćcio, tym ciażej było żyć druhim. Ale prykazka każe: nie pahardżaj swaich i czużych, bo upadziesz niżej za ŭsich. Tak stałosia i z hordaj jełkaj.</br> {{Водступ|2|em}}Nasunułasia chmara, nalacieŭ wieciar, piaruny laskać stali; a wializarnaja jełka dryżyć i dryżyć, i pa halinkach jaje praletajuć trywożnyje szepty…</br> {{Водступ|2|em}}I choczecca jełcy na hety straszenny czas znoŭ stacca malenkaj, znoŭ schawacca pamiż swaich, ale… zichanuła małanka, hruknaŭ piarun i na miejscy hordaj jełki walalisia tolki szczepki, dy tyrczeŭ pień u pojas, wyszyni…</br> {{Водступ|2|em}}Ażno {{Абмылка|adazwa sia|adazwaŭsia}} hołas: „za twaju hordaść i zniewahu da swaich, pacznie raści ad ciabie nia wyszej twajho pnia nikomu niazhodnyje, kaluczyje kuściki, katoryje buduć nazywacca padjałoŭcam.</br> {{Водступ|2|em}}I woś s taho czasu zawialisia ŭ nas nikomu nie patrebnyje, ni na szto niazhodnyje kusty padjałoŭca, chiba tolki pastuch, abo araty wyraże sabie z jaho puhaŭjo. Raście padjałowiec bytcam saromiajuczysia, pry ziamli, ale ŭ haru padniacca nie adważycca.</br> {{Калёнтытул|right=''M. Hrymot.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Padjałowiec"/> <section begin="Daczuszce"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>''Daczuszce.</center> </div> ''Ni płacz, zaśni, majo dziciatka,''<br /> ''Zaucześni sloz swaich ni trać,''<br /> ''Tut pry kałysce twaja matka —''<br /> ''Ni pierastanie kałychać.''<br /> {{Gap|2em}}''Zaśni dzicia, majo małoja —''<br /> {{Gap|2em}}''Użo hodzie płakać, addychni;''<br /> {{Gap|2em}}''Twoj stohn da boli serce kroje,''<br /> {{Gap|2em}}''Baj — baj, daczuraczka, zaśni!''<br /> ''A tam prysniacca raj i kwietki,''<br /> ''Paczujesz pieśni sałauja, —''<br /> ''Tam jość, jak ty małyje dzietki''<br /> ''I razam z imi la ruczcza''<br /> {{Gap|2em}}''Ty budziesz biehać, zabaulacca,''<br /> {{Gap|2em}}''Czas projdzie miła u hulni —''<br /> {{Gap|2em}}''I snom swaim spakoj dasz matce…''<br /> {{Gap|2em}}''Baj — baj, małaja, luli śpi!''<br /> ''Ty płaczesz znou, znou bol niamaja''<br /> ''Twoj son szczaśliwy złosna rwie;''<br /> ''Biaz sił, schudauszy, ledź żywaja''<br /> ''Ty ciahniesz ruczaczki swaje.''<br /> {{Gap|2em}}''Dziciatka, słaby stohn twoj słyszu;''<br /> {{Gap|2em}}''Prymi-ż lekarstwa, duch zmacni,''<br /> {{Gap|2em}}''A ja spiaju i zakałyszu''<br /> {{Gap|2em}}''Baj — baj, dziciatka, luli, śpi!''<br /> ''Ach, ni hladzi dzicia panyła:''<br /> ''Pahlad twoj sumny straszny mnie…''<br /> ''Jak łaski prosisz kaplu siły,''<br /> ''Jakby szkaduju ja tabie!''<br /> {{Gap|2em}}''Samoj piakuć mnie slozy woczy.''<br /> {{Gap|2em}}''Dzicia, ni stań ty narakać:''<br /> {{Gap|2em}}''Ja nirazłuczna dni i noczy…''<br /> {{Gap|2em}}''Baj — baj, Janinka, luli, spać!''<br /> ''Niaznosnych muk daznała ucześni,''<br /> ''U ciarpieńniach, wiek paczała swoj —''<br /> ''Życcio i śmierć twajej pradwieśni''<br /> ''Zmahajucca uściaż z saboj.''<br /> {{Gap|2em}}''Być wuhal, ledźwie tłejesz:''<br /> {{Gap|2em}}''To niby haśniesz, to harysz,''<br /> {{Gap|2em}}''To biez nadziei żadnaj mlejesz,''<br /> {{Gap|2em}}''To znou tak radasna hladzisz!''<br /> ''Zaśni ni płacz, a son zdarowy''<br /> ''Zniasie zniamohu, daść spakoj;''<br /> ''Ni chmur tak żalabliwa browy,''<br /> ''Baj — baju, luli, zajczyk moj!''<br /> {{Gap|2em}}''Bo ni para, maja niaboha,''<br /> {{Gap|2em}}''Zarańnie dolu abmywać —''<br /> {{Gap|2em}}''U żyćci slozak budzie mnoha…''<br /> {{Gap|2em}}''Ich ni zdalejesz zatrymać.''<br /> ''Ni płacz dzicia, dość slozam licca!''<br /> ''I żalem serca mnie nia kroj:''<br /> ''Pakul ni znajesz hora żyćcia,''<br /> ''Pakul Boh łaskau — ty sa mnoj!''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Albert Paułowicz.'''''}} {{block center/e}}<section end="Daczuszce"/><noinclude></noinclude> gxlrn9hqbp88mihbhl657sh7brn88f5 301537 301536 2026-10-18T07:57:15Z RAleh111 4658 301537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Padjałowiec"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Padjałowiec.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Akuratna nie skażu kali heta było, ale jak staryje ludzi każuć, dyk duża daŭno.</br> {{Водступ|2|em}}U tyje daŭnyje czasy na adnej łahczynie ros jelnik, pamiż katoraho szmat było pryhożych, statnych, kunacieńkich drewak. Woś pamiż hetaj hramady, zaznałasia adna jełaczka swajej pieknatoj i paczała pahardżać jana swaimi tawaryszkami — susiedkami. Zachaciełasia joj być i najbolszaj, i nawyszejszaj nad ŭsim lesam. I stała jana raspanoszywacca, raspuszczać na ŭsie baki swaje wietki, dyj hłuszyć susiednije drewy. I padniaŭszysia za ŭsich wyżej, horda pahledała jana ŭ wokał, a haliny jaje samalubna pieraszeptywalisia pamiż siabie.</br> {{Водступ|2|em}}Ciażka pryjszłosia tym jełkam, szto pobacz raśli: ŭsie soki z ziamli smaktała ich samalubnaja tawaryszka, bo musiła nakarmić swaju niepamiernuju wielicz, i czym bolej jana razrastałasia, tym bolej hłuszyła ŭ wokał siabie żyćcio, tym ciażej było żyć druhim. Ale prykazka każe: nie pahardżaj swaich i czużych, bo upadziesz niżej za ŭsich. Tak stałosia i z hordaj jełkaj.</br> {{Водступ|2|em}}Nasunułasia chmara, nalacieŭ wieciar, piaruny laskać stali; a wializarnaja jełka dryżyć i dryżyć, i pa halinkach jaje praletajuć trywożnyje szepty…</br> {{Водступ|2|em}}I choczecca jełcy na hety straszenny czas znoŭ stacca malenkaj, znoŭ schawacca pamiż swaich, ale… zichanuła małanka, hruknaŭ piarun i na miejscy hordaj jełki walalisia tolki szczepki, dy tyrczeŭ pień u pojas, wyszyni…</br> {{Водступ|2|em}}Ażno {{Абмылка|adazwa sia|adazwaŭsia}} hołas: „za twaju hordaść i zniewahu da swaich, pacznie raści ad ciabie nia wyszej twajho pnia nikomu niazhodnyje, kaluczyje kuściki, katoryje buduć nazywacca padjałoŭcam.</br> {{Водступ|2|em}}I woś s taho czasu zawialisia ŭ nas nikomu nie patrebnyje, ni na szto niazhodnyje kusty padjałoŭca, chiba tolki pastuch, abo araty wyraże sabie z jaho puhaŭjo. Raście padjałowiec bytcam saromiajuczysia, pry ziamli, ale ŭ haru padniacca nie adważycca.</br> {{Калёнтытул|right=''M. Hrymot.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Padjałowiec"/> <section begin="Daczuszce"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Daczuszce.</center> </div> ''Ni płacz, zaśni, majo dziciatka,''<br /> ''Zaucześni sloz swaich ni trać,''<br /> ''Tut pry kałysce twaja matka —''<br /> ''Ni pierastanie kałychać.''<br /> {{Gap|2em}}''Zaśni dzicia, majo małoja —''<br /> {{Gap|2em}}''Użo hodzie płakać, addychni;''<br /> {{Gap|2em}}''Twoj stohn da boli serce kroje,''<br /> {{Gap|2em}}''Baj — baj, daczuraczka, zaśni!''<br /> ''A tam prysniacca raj i kwietki,''<br /> ''Paczujesz pieśni sałauja, —''<br /> ''Tam jość, jak ty małyje dzietki''<br /> ''I razam z imi la ruczcza''<br /> {{Gap|2em}}''Ty budziesz biehać, zabaulacca,''<br /> {{Gap|2em}}''Czas projdzie miła u hulni —''<br /> {{Gap|2em}}''I snom swaim spakoj dasz matce…''<br /> {{Gap|2em}}''Baj — baj, małaja, luli śpi!''<br /> ''Ty płaczesz znou, znou bol niamaja''<br /> ''Twoj son szczaśliwy złosna rwie;''<br /> ''Biaz sił, schudauszy, ledź żywaja''<br /> ''Ty ciahniesz ruczaczki swaje.''<br /> {{Gap|2em}}''Dziciatka, słaby stohn twoj słyszu;''<br /> {{Gap|2em}}''Prymi-ż lekarstwa, duch zmacni,''<br /> {{Gap|2em}}''A ja spiaju i zakałyszu''<br /> {{Gap|2em}}''Baj — baj, dziciatka, luli, śpi!''<br /> ''Ach, ni hladzi dzicia panyła:''<br /> ''Pahlad twoj sumny straszny mnie…''<br /> ''Jak łaski prosisz kaplu siły,''<br /> ''Jakby szkaduju ja tabie!''<br /> {{Gap|2em}}''Samoj piakuć mnie slozy woczy.''<br /> {{Gap|2em}}''Dzicia, ni stań ty narakać:''<br /> {{Gap|2em}}''Ja nirazłuczna dni i noczy…''<br /> {{Gap|2em}}''Baj — baj, Janinka, luli, spać!''<br /> ''Niaznosnych muk daznała ucześni,''<br /> ''U ciarpieńniach, wiek paczała swoj —''<br /> ''Życcio i śmierć twajej pradwieśni''<br /> ''Zmahajucca uściaż z saboj.''<br /> {{Gap|2em}}''Być wuhal, ledźwie tłejesz:''<br /> {{Gap|2em}}''To niby haśniesz, to harysz,''<br /> {{Gap|2em}}''To biez nadziei żadnaj mlejesz,''<br /> {{Gap|2em}}''To znou tak radasna hladzisz!''<br /> ''Zaśni ni płacz, a son zdarowy''<br /> ''Zniasie zniamohu, daść spakoj;''<br /> ''Ni chmur tak żalabliwa browy,''<br /> ''Baj — baju, luli, zajczyk moj!''<br /> {{Gap|2em}}''Bo ni para, maja niaboha,''<br /> {{Gap|2em}}''Zarańnie dolu abmywać —''<br /> {{Gap|2em}}''U żyćci slozak budzie mnoha…''<br /> {{Gap|2em}}''Ich ni zdalejesz zatrymać.''<br /> ''Ni płacz dzicia, dość slozam licca!''<br /> ''I żalem serca mnie nia kroj:''<br /> ''Pakul ni znajesz hora żyćcia,''<br /> ''Pakul Boh łaskau — ty sa mnoj!''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Albert Paułowicz.'''''}} {{block center/e}}<section end="Daczuszce"/><noinclude></noinclude> 0971kt1xlrco1egc8yeyg69jxzwkqlb 104 80467 301538 297323 2026-10-18T08:00:55Z RAleh111 4658 301538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="U"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''U {{Абмылка|Balnicy|balnicy}}.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U wialikim swietłym pakoi ziemskaj balnicy sprawa i zlewa na łożkach, a to i dzie-nia-dzie na padłozie leżali s pabialeŭszymi twarami chworyje. Sonce, zaliwajuczy jasnymi blaskami ścieny, kidajuć pramieni swaje ŭ woczy nieszczasnych. Hladziuczy na hetyje hłyboka zapaŭszyje twary, — strach zachopliwaje zdarowaho czaławieka, żal ściskaje serce — choczecca płakać… Mo niekolki dzion tamu, niekolki hadzin nawat może i nia dumałosia hetym biedakam apynucca ŭ hetym pakoi, ale los pakierawaŭ inaczej: skryhanuli dźwiery balnicy i… zaczynilisia. Ci na doŭha? Mo zusim ad hetul nia wyjści, a tolki staraja kaniaka zaciahnie zamuczenaje cieła na mahilnik?</br> {{Водступ|2|em}}Chto zhadaje buduczynu? I kożny chwory, zataiŭszy ŭ duszy nadzieju, pryhledajecca charastwu dnia, bliskuczamu soncu, a dumki latuć i latuć…</br> {{Водступ|2|em}}Pry samych dźwierach na ćwiordym łożku lażyć dzicianio — kruhłaja sirata. Razumny pohlad jaho woczaŭ kwapna spatykaje ŭsiakaho, chto tolki nie zachodzie ŭ balnicu, choć wiedaje jon dobra, szto jamu czekać niekoha, jaho dawiedacca nia pryjdzie nichto, nichto… Nawat tut — u balnicy, dzie jon lażyć ŭżo daŭno, zbrydaŭ usim tut: nia prywykli doŭha zajmacca chworymi, a jon lażyć i lażyć — czuży, daloki dla ŭsich, i tolki {{Абмылка|dumki.|dumki,}} sumnyje dumki ŭjucca ŭ jaho zbalełaj haloŭce. Ujucca dumki, kali byŭ jeszcze zdarowym, kali byŭ padpasawiczam, jak lotaŭ jon pa uzhorkach i chmyźniaczkoch za skacinkaj, a woś ciapier pryjszłosia jamu leżać, prykawanym da lożka i hladzieć, jak pobacz jaho śmierć kosić i kosić, i kali czutno było, jak sumna i zważna hudzieli zwany, ciażka i hłyboka uzdychaŭ sirota, a dumka hwałtam uciskałasia: kali-ż zazwoniać po im?… {{Калёнтытул|left={{gap|2em}}''Minsk.''|right=''Hałubok.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="U"/> <section begin="Kaścielny"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielny kalendar.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Luty.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{gap|2em}}8. P. † Jana z Matty Wyznaŭcy</br> 9. S. † Apolonii Dz. M. i św. Cyryla B.</br> 10. ''Niadz. Starazapusnaja'' (u paczatku chryścijanstwa u hetu niadz. zahaŭlali) św. Schalastyki Dziewy.</br> 11. P. ''Abjauleńnie Matki Boskaj u Lurd'' i św. Lucyja B. Mucz.</br> 12. A. Eulalii Dz. Mucz.</br> 13. S. † Juljana i Dobroslawa</br> 14. C. Walentaho K. Mucz. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Sw"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Sw. Apolonija Dziewa Muczynica.</center> </div> {{Водступ|2|em}}Swiataja Apolonija radziłasia i żyła ŭ mieści Aleksandryi ŭ trecim wieku pa naradżeńni Chrystusa. U hety czas ŭ Rymi byŭ imperataram Decyjusz, pahanin i praśledawaciel chryścianaŭ. Pa jaho zahadu jak ŭ Rymi, tak i ŭ AlekSandryi chryścianaŭ ławili dy muczyli. Świataja Apolonija jeszcze ŭ dziecinstwie paznała i wielmi pakachała nawuku zbaŭlennuju Jezusa, Chrystusa dy nia tolki sama żyła pa tej nawuce, ale i druhich da hetaho nawaroczywała.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk, zławiŭszy jaje, katy pahanskije zahadali bluźnić proci Chrystusa; kaliż hetaho nie zrabiła, pałamali joj paszczenki i wybili ŭsie zuby, dy pryhrazili spalić żywuju, kali nie pakłonicca bałwanam i nie złoże im achwiaraŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Ale ŭ jaje sercy byŭ haraczejszy ahoń miłaści da Chrystusa, czym toj, na katorym jaje palić mieli, dyk jana i adkazała katam, szto hatowa na ŭsielakije muki i śmierć, a nikoli nie wyraczecca praŭdy i Chrystusa. Tady ŭżo pastanawili {{Абмылка|jaie|jaje}} spalić; razłażyli ahoń i dali joj trochi czasu da namysłu, dumajuczy, szto jak śmierć zahlanie ŭ woczy, tady jana na ŭsio zhodzicca. Ale świataja dzieŭczyna wyrwałasia z ich ruk i kinułasia ŭ ahoń sama.</br> {{Водступ|2|em}}Hetak spaliłasia jaje słaboje cieła, a mocnaja świataja duszyczka paszła da nieba, kab ŭziać zapłatu ad Taho, za katoraho ciarpieła muki i śmierć. Heta było ŭ 249 hadu.</br> {{Водступ|2|em}}Dziela taho, szto św. Apolonii byli wybity zuby, jana liczycca patronkaj ad bolu zuboŭ. {{Калёнтытул|right=''B. P-ko.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Sw"/> <section begin="Kaścielnyje"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyje wiedamaści.'''</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwi Wilensksj dyjec.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho ks. Administratara ŭ Wilenskaj dyjec. stalisia pieramieny: ks. Roch Gielażunas na wikaraho da Mereczy, ks. Franciszak Pieściuk z Ostraj Bramy na wikaraho da<section end="Kaścielnyje"/><noinclude></noinclude> 65rmrwwhj1wc1fordg6ziml3gw7v8ot 301546 301538 2026-10-18T08:11:07Z RAleh111 4658 301546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="U"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''U {{Абмылка|Balnicy|balnicy}}.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U wialikim swietłym pakoi ziemskaj balnicy sprawa i zlewa na łożkach, a to i dzie-nia-dzie na padłozie leżali s pabialeŭszymi twarami chworyje. Sonce, zaliwajuczy jasnymi blaskami ścieny, kidajuć pramieni swaje ŭ woczy nieszczasnych. Hladziuczy na hetyje hłyboka zapaŭszyje twary, — strach zachopliwaje zdarowaho czaławieka, żal ściskaje serce — choczecca płakać… Mo niekolki dzion tamu, niekolki hadzin nawat może i nia dumałosia hetym biedakam apynucca ŭ hetym pakoi, ale los pakierawaŭ inaczej: skryhanuli dźwiery balnicy i… zaczynilisia. Ci na doŭha? Mo zusim ad hetul nia wyjści, a tolki staraja kaniaka zaciahnie zamuczenaje cieła na mahilnik?</br> {{Водступ|2|em}}Chto zhadaje buduczynu? I kożny chwory, zataiŭszy ŭ duszy nadzieju, pryhledajecca charastwu dnia, bliskuczamu soncu, a dumki latuć i latuć…</br> {{Водступ|2|em}}Pry samych dźwierach na ćwiordym łożku lażyć dzicianio — kruhłaja sirata. Razumny pohlad jaho woczaŭ kwapna spatykaje ŭsiakaho, chto tolki nie zachodzie ŭ balnicu, choć wiedaje jon dobra, szto jamu czekać niekoha, jaho dawiedacca nia pryjdzie nichto, nichto… Nawat tut — u balnicy, dzie jon lażyć ŭżo daŭno, zbrydaŭ usim tut: nia prywykli doŭha zajmacca chworymi, a jon lażyć i lażyć — czuży, daloki dla ŭsich, i tolki {{Абмылка|dumki.|dumki,}} sumnyje dumki ŭjucca ŭ jaho zbalełaj haloŭce. Ujucca dumki, kali byŭ jeszcze zdarowym, kali byŭ padpasawiczam, jak lotaŭ jon pa uzhorkach i chmyźniaczkoch za skacinkaj, a woś ciapier pryjszłosia jamu leżać, prykawanym da lożka i hladzieć, jak pobacz jaho śmierć kosić i kosić, i kali czutno było, jak sumna i zważna hudzieli zwany, ciażka i hłyboka uzdychaŭ sirota, a dumka hwałtam uciskałasia: kali-ż zazwoniać po im?… {{Калёнтытул|left={{gap|2em}}''Minsk.''|right=''Hałubok.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="U"/> <section begin="Kaścielny"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielny kalendar.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Luty.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{gap|2em}}8. P. † Jana z Matty Wyznaŭcy</br> 9. S. † Apolonii Dz. M. i św. Cyryla B.</br> 10. ''Niadz. Starazapusnaja'' (u paczatku chryścijanstwa u hetu niadz. zahaŭlali) św. Schalastyki Dziewy.</br> 11. P. ''Abjauleńnie Matki Boskaj u Lurd'' i św. Lucyja B. Mucz.</br> 12. A. Eulalii Dz. Mucz.</br> 13. S. † Juljana i Dobroslawa</br> 14. C. Walentaho K. Mucz. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Sw"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Św. Apolonija Dziewa Muczynica.</center> </div> {{Водступ|2|em}}Swiataja Apolonija radziłasia i żyła ŭ mieści Aleksandryi ŭ trecim wieku pa naradżeńni Chrystusa. U hety czas ŭ Rymi byŭ imperataram Decyjusz, pahanin i praśledawaciel chryścianaŭ. Pa jaho zahadu jak ŭ Rymi, tak i ŭ AlekSandryi chryścianaŭ ławili dy muczyli. Świataja Apolonija jeszcze ŭ dziecinstwie paznała i wielmi pakachała nawuku zbaŭlennuju Jezusa, Chrystusa dy nia tolki sama żyła pa tej nawuce, ale i druhich da hetaho nawaroczywała.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk, zławiŭszy jaje, katy pahanskije zahadali bluźnić proci Chrystusa; kaliż hetaho nie zrabiła, pałamali joj paszczenki i wybili ŭsie zuby, dy pryhrazili spalić żywuju, kali nie pakłonicca bałwanam i nie złoże im achwiaraŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Ale ŭ jaje sercy byŭ haraczejszy ahoń miłaści da Chrystusa, czym toj, na katorym jaje palić mieli, dyk jana i adkazała katam, szto hatowa na ŭsielakije muki i śmierć, a nikoli nie wyraczecca praŭdy i Chrystusa. Tady ŭżo pastanawili {{Абмылка|jaie|jaje}} spalić; razłażyli ahoń i dali joj trochi czasu da namysłu, dumajuczy, szto jak śmierć zahlanie ŭ woczy, tady jana na ŭsio zhodzicca. Ale świataja dzieŭczyna wyrwałasia z ich ruk i kinułasia ŭ ahoń sama.</br> {{Водступ|2|em}}Hetak spaliłasia jaje słaboje cieła, a mocnaja świataja duszyczka paszła da nieba, kab ŭziać zapłatu ad Taho, za katoraho ciarpieła muki i śmierć. Heta było ŭ 249 hadu.</br> {{Водступ|2|em}}Dziela taho, szto św. Apolonii byli wybity zuby, jana liczycca patronkaj ad bolu zuboŭ. {{Калёнтытул|right=''B. P-ko.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Sw"/> <section begin="Kaścielnyje"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyje wiedamaści.'''</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwi Wilensksj dyjec.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho ks. Administratara ŭ Wilenskaj dyjec. stalisia pieramieny: ks. Roch Gielażunas na wikaraho da Mereczy, ks. Franciszak Pieściuk z Ostraj Bramy na wikaraho da<section end="Kaścielnyje"/><noinclude></noinclude> ecv33ye260wrjuc0bzvcrkrpz1nlp6x 104 80476 301539 297324 2026-10-18T08:03:21Z RAleh111 4658 301539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Kaścielnyje"/>Usich Światych ŭ Wilni, ks. Zyhmunt Lewicki da Ostraj Bramy, ks. Michał Piotroŭski z Mosara na wikaraho da Sokołki, ks. Fel. Mingin na wik. da Franciszkanoŭ ŭ Hrodni, ks. Teodory Żylinski na mansionara da Franciszkanaŭ ů Hrodni, ks. Feliks Kaczmarek sa Swiru na wikaraho da Holszan, ks. Stanisłaŭ Mikulski z Holszan na wikaraho da Oszmiany, ks. Ksawery Bobroŭski z Oszmiany na parocha da Mikieleŭszczyny, ks. Zyhmunt Miłkoŭski z Trok na wik. da Swira, ks. Stanisłaŭ Filmanowicz z Drui na wikaraho da Bernardynaŭ ŭ Hrodni. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwi Żmudzkaj dyjec.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho biskupa ks. Cyrtoŭta stalisia pieramieny: ks. kanonik Franciszak Landzberg pa prośbie uwalniajecca ad abawiazkaŭ parocha ŭ Surwiliszkach, a na jaho miejsca naznaczan Surwialiski wikary ks. Skorupski. Wikary z Retowa ks. Krzyżanowski pasyłajecca na 2 miesiacy na wikaraho ŭ Chwejdany, ks. Gajdis z Chwejdanoŭ pieranosicca na swojo miejsce na wikaraho ŭ Szwekszni. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u archidyjecezii Mohylouskaj.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Jaho Wysoka-Prewielebnaści ks. Mitrapolity ks. doktar Wojcicki naznaczany profesaram ŭ Duchownaj Akademii, a ks. Białohołowy spawiednikam ŭ Siminarii. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Sprawa ks. Jurszana.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Na dniach wilenska sudnaja pałata razhladała sprawu ks. Kazimira Jurszana z Nowahrudka, abwinawaczanaho ŭ tym, szto pryniaŭ da kaścioła katalickaho niepoŭnaletniaju i daŭ joj szlub s {{Абмылка|katalikom|katalikom.}}</br> {{Водступ|2|em}}Pałata utwierdziła pryhawor minskaho suda, pa katoramu ks. Jurszan maje zapłacić 25 rub. kary, ci adsiadzieć 7 dzion ŭ aryszci. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Jak ksiandzy majuć adbywać kary.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Szmat hubernataroŭ zwiarnułosia da ministra ŭnutrennich sprawaŭ s pytańniem, jak majuć adbywać karu tyje ksiandzy, szto pryhaworeny ŭ aryszt administracyjnym paradkam. Ministar daŭ taki atkaz, szto takije ksiandzy majuć adbywać karu nia ŭ klasztory, jak było dahetul, ale ŭ turmach — u addzielnych pakojach. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pierszaja rasiejskaja imsza św. u Rymi.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}5 śnieżnia, ŭ kaścieli św. Saby ŭ Rymi była adpraŭlenna praz ajca Serhija Werihina parocha rasiejcaŭ katolikaŭ, św. imsza ŭ rasiejskim abradzie. Rasiejskaja parochija maje ni wialikuju cerkaŭku św. Wawrzyńca.</br> {{Водступ|2|em}}Rasiejcy-kataliki zachawali ŭsio toje, szto maje prawaslaŭna cerkwa, tolki szto Haławoj Cerkwi liczać Papieża.</br> {{Водступ|2|em}}U Rasiei — takaja samaja cerkoŭ dla katalikoŭ-rasiejcaŭ jość ŭ Piecierburzie. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyje"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Hasudarstwen. Duma.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}U Hasudarstwiennaj Dumie rabota mała kratajecca i dla nas — biełarusoŭ niczoha cikaŭnaho nima. Pa praŭdzi każuczy, hetaho treba było i spadziewacca: niaŭmieli my wybrac swaich predstaŭnikoŭ, katoryje rupilisia-b ab naszych sprawach. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Cikaŭna tolki toje, szto pieradwybarnaja kampanija, jakaja wiałasia ŭsiudy, jak widać krychu pośliznułasia. Prawasłaŭnyje duchoŭniki, katorych staralisia jak maha bolsz ucisnuć ŭ Dumu, nia ŭsie pakazalisia pakornymi służkami i nie pajszli tej darohaj, jakoj chacieli i dumali pawieści ich zahadczyki. Pierszym niepasłusznikam, katory nie zachacieŭ prystać da prawych deputatoŭ, znajszoŭsia archirej Nikan, katoraho za heta jaho naczalstwa — Synod, pierakidywaje na służbu ŭ samuju hłusz — Jenisiejskuju huberniu. Niekatoryje duchoŭniki prawasłaŭnyje straszenna hetym abureny, i każuć, szto ich czekaje heta samaja ścieżka. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''U m. Popielanach,'''</span> Kow. hub. i akolicy paczynaje usio bolsz i bolsz szyrycca wospa; u karotkim czasie było 7 prypadkaŭ śmierci. U szkołach pryszczepka wospy zakonczana, a żychary szczepiać jaje sabie i dzietkam.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''{{Абмылка|Wiiejka|Wilejka}},'''</span> Wilejskaho paw. Pa zahadu rady pry ministry ŭnutrennich spraŭ addali pad sud wilenskaj sudnaj pałaty ziemskaho naczalnika 6-ho ŭczastka Ridihiera za rastratu kazionnych hroszy.</div> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dzwinsk,'''</span> Witebskaj hub. 23 studnia sielanin wioski „Nowy Takary“ — Tamasz Demidoŭ pajechaŭ s susiedami da kazionnaho lesu rubić kuplonyje drowy, adno dzierawa upało i prybiło jaho da śmierci.<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> btd27il5gby559nqptvlo1tcyex1gfk 301540 301539 2026-10-18T08:04:18Z RAleh111 4658 301540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Kaścielnyje"/>Usich Światych ŭ Wilni, ks. Zyhmunt Lewicki da Ostraj Bramy, ks. Michał Piotroŭski z Mosara na wikaraho da Sokołki, ks. Fel. Mingin na wik. da Franciszkanoŭ ŭ Hrodni, ks. Teodory Żylinski na mansionara da Franciszkanaŭ ů Hrodni, ks. Feliks Kaczmarek sa Swiru na wikaraho da Holszan, ks. Stanisłaŭ Mikulski z Holszan na wikaraho da Oszmiany, ks. Ksawery Bobroŭski z Oszmiany na parocha da Mikieleŭszczyny, ks. Zyhmunt Miłkoŭski z Trok na wik. da Swira, ks. Stanisłaŭ Filmanowicz z Drui na wikaraho da Bernardynaŭ ŭ Hrodni. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwi Żmudzkaj dyjec.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho biskupa ks. Cyrtoŭta stalisia pieramieny: ks. kanonik Franciszak Landzberg pa prośbie uwalniajecca ad abawiazkaŭ parocha ŭ Surwiliszkach, a na jaho miejsca naznaczan Surwialiski wikary ks. Skorupski. Wikary z Retowa ks. Krzyżanowski pasyłajecca na 2 miesiacy na wikaraho ŭ Chwejdany, ks. Gajdis z Chwejdanoŭ pieranosicca na swojo miejsce na wikaraho ŭ Szwekszni. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u archidyjecezii Mohylouskaj.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Jaho Wysoka-Prewielebnaści ks. Mitrapolity ks. doktar Wojcicki naznaczany profesaram ŭ Duchownaj Akademii, a ks. Białohołowy spawiednikam ŭ Siminarii. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Sprawa ks. Jurszana.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Na dniach wilenska sudnaja pałata razhladała sprawu ks. Kazimira Jurszana z Nowahrudka, abwinawaczanaho ŭ tym, szto pryniaŭ da kaścioła katalickaho niepoŭnaletniaju i daŭ joj szlub s {{Абмылка|katalikom|katalikom.}}</br> {{Водступ|2|em}}Pałata utwierdziła pryhawor minskaho suda, pa katoramu ks. Jurszan maje zapłacić 25 rub. kary, ci adsiadzieć 7 dzion ŭ aryszci. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Jak ksiandzy majuć adbywać kary.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Szmat hubernataroŭ zwiarnułosia da ministra ŭnutrennich sprawaŭ s pytańniem, jak majuć adbywać karu tyje ksiandzy, szto pryhaworeny ŭ aryszt administracyjnym paradkam. Ministar daŭ taki atkaz, szto takije ksiandzy majuć adbywać karu nia ŭ klasztory, jak było dahetul, ale ŭ turmach — u addzielnych pakojach. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pierszaja rasiejskaja imsza św. u Rymi.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}5 śnieżnia, ŭ kaścieli św. Saby ŭ Rymi była adpraŭlenna praz ajca Serhija Werihina parocha rasiejcaŭ katolikaŭ, św. imsza ŭ rasiejskim abradzie. Rasiejskaja parochija maje ni wialikuju cerkaŭku św. Wawrzyńca.</br> {{Водступ|2|em}}Rasiejcy-kataliki zachawali ŭsio toje, szto maje prawaslaŭna cerkwa, tolki szto Haławoj Cerkwi liczać Papieża.</br> {{Водступ|2|em}}U Rasiei — takaja samaja cerkoŭ dla katalikoŭ-rasiejcaŭ jość ŭ Piecierburzie. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyje"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Hasudarstwen. Duma.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}U Hasudarstwiennaj Dumie rabota mała kratajecca i dla nas — biełarusoŭ niczoha cikaŭnaho nima. Pa praŭdzi każuczy, hetaho treba było i spadziewacca: niaŭmieli my wybrac swaich predstaŭnikoŭ, katoryje rupilisia-b ab naszych sprawach. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Cikaŭna tolki toje, szto pieradwybarnaja kampanija, jakaja wiałasia ŭsiudy, jak widać krychu pośliznułasia. Prawasłaŭnyje duchoŭniki, katorych staralisia jak maha bolsz ucisnuć ŭ Dumu, nia ŭsie pakazalisia pakornymi służkami i nie pajszli tej darohaj, jakoj chacieli i dumali pawieści ich zahadczyki. Pierszym niepasłusznikam, katory nie zachacieŭ prystać da prawych deputatoŭ, znajszoŭsia archirej Nikan, katoraho za heta jaho naczalstwa — Synod, pierakidywaje na służbu ŭ samuju hłusz — Jenisiejskuju huberniu. Niekatoryje duchoŭniki prawasłaŭnyje straszenna hetym abureny, i każuć, szto ich czekaje heta samaja ścieżka. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''U m. Popielanach,'''</span> Kow. hub. i akolicy paczynaje usio bolsz i bolsz szyrycca wospa; u karotkim czasie było 7 prypadkaŭ śmierci. U szkołach pryszczepka wospy zakonczana, a żychary szczepiać jaje sabie i dzietkam.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''{{Абмылка|Wiiejka|Wilejka}},'''</span> Wilejskaho paw. Pa zahadu rady pry ministry ŭnutrennich spraŭ addali pad sud wilenskaj sudnaj pałaty ziemskaho naczalnika 6-ho ŭczastka Ridihiera za rastratu kazionnych hroszy.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dzwinsk,'''</span> Witebskaj hub. 23 studnia sielanin wioski „Nowy Takary“ — Tamasz Demidoŭ pajechaŭ s susiedami da kazionnaho lesu rubić kuplonyje drowy, adno dzierawa upało i prybiło jaho da śmierci.<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> e6djir4f0uwkgqesi9gc28p1ddw8xau 104 80478 301541 297325 2026-10-18T08:05:19Z RAleh111 4658 301541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{Водступ|2|em}}<span style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''M. Horbowo,'''</span> Orszanskaho paw. Żychary miasteczka zwiarnulisia da hubernskaho praŭleńnia s praszeńniem ab ućwierżeńni „hurtka ćwiarozych“.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Szymkajcie,'''</span> Rosienskaho paw. Użo 9 miesiacoŭ prajszło ad czasu jak Szymkajckaja wołaść padała da hubernskaho {{Абмылка|pra leńnia|praŭleńnia}} prośbu, kab zamknuli ŭ Szymkajciach karczmu i dahetul nie majuć nijakoha atkazu. A karczma pa daŭnamu wypiwaje aposznije soki z życharoŭ.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Minsk,'''</span> Jak pisze „Kurjer Litoŭski“, z minskaj turmy wypuścili ks. Miłaszeŭskaho, parocha ŭ Rubieżewiczach. Sprawa ks. Miłaszeŭskaho, paczałasia ŭ 1910 hodu, t. j. ad czasu jak pryjechaŭ jon da Rubieżewicz. Parochija heta daŭniej była prymuszena da pryniaćcia prawasłaŭja, dyk nia wielmi mocna jaho trymałasia, bo ŭ 1905 hadu ŭsia wiarnułasia ŭ katalictwo. Kaścioła ŭ Rubieżewiczach ni było i ks. Miłaszeŭski, dastaŭszy pazwaleńnie na budowu jaho, pakul szto zrabiŭ kaplicu ŭ plebanii. Tady pasypalisia danosy na ks. parocha za kaplicu, za nabażenstwy, śpiewy i dr.</br> {{Водступ|2|em}}U wosień minski akrużny sud razhledziŭ sprawu ks. Miłaszeŭskaho abwinawaczenaho ŭ tym, szto atkryŭ biez pazwaleńnia uradu kaplicu i pryhawaryŭ jaho na 50 rb. kary, kaplicu pastanawiŭ ni zakrywać, ale jak jana była użo ni patrebna, ks. paroch zakryŭ jaje sam i zapłaciŭ nałożanu karu, nie prasiŭszy ni ad kaho pomaczy. Parochijanie sami sabrali pamiż siabie 35 rub. i wiarnuli ich ks. M.</br> {{Водступ|2|em}}Pierad kaladami ŭ 1912 hadu pryjechaŭ da Rubieżewicz {{Абмылка|czunoŭnik|czynoŭnik}} hubernatora i paczaŭ rabić jakojeś śledzctwa i pytaŭ {{Абмылка|ks,|ks.}} M. czamu heta jon „sowraszczajet“ prawasłaŭnych u katalictwo, zahadywyje katalikam ni żanicca z inowiercami, piszeć praszeńnia da hubernatara dla tych szto choczuć pierajści ŭ katalictwo i daje im marki, i szmat druhih dawaŭ pytaniaŭ. Ks. M. wyjaśniŭ heta ŭsio. Czynoŭnik spisaŭ heta ŭ pratak i wyjechaŭ. a 11 studnia zjawilisia da Rubieżewicz asesar i skazaŭ ks. Miłaszeŭskamu, szto hubernatar zahadaŭ jaho arysztawać i dastawić ŭ Minsk ŭ turmu. Ksiondz M. atkazaŭ szto patreba jamu 2 dzion czasu kab ustroić ŭsie sprawy kaścielny, tady asesar skazaŭ, szto arysztujeć jaho siłaj.</br> {{Водступ|2|em}}Ksiondz, akrużeny strażnikami, pajechaŭ ŭ Minsk da spraŭnika, dzie dawiedaŭsia, szto hubernatar naznaczyŭ jamu kary 3 miesiacy turmy za toje, szto jakoby zbiraŭ jon ad parochijan składki. Z hubernataram baczycca nie pazwolili. U turmie s ks. Miłaszeŭskim abchodzilisia jeszcze horsz, jak s katarżnikam: nielha było widzieć nikoha s swajakoŭ, dali chałodny pakoj, nie pazwolili ŭziać ni ciaplejszaj paduszki, ni kołdry. Na prahułki wadzili razam z druhimi arysztantami.</br> {{Водступ|2|em}}U hetym czasi ks. M. pasłaŭ 2 telehramy da ministra ŭnutrennich sprawaŭ.</br> {{Водступ|2|em}}1 lutaho wieczaram ks. M. abjawili, szto jon swabodny.</br> {{Водступ|2|em}}Jak ks. Milaszeŭski nia wiedaŭ za szto jaho arysztawali, tak i ciapier nia może dawiedacca dziela czaho jaho aswabadzil. — <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Radaszkowiczy"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''H. Radaszkowiczy,'''</span> Wilensk. hub. Wilej. paw. Praświeta ŭ nas bytcam krychu blisnuła: jość narodnaje wuczyliszcze, jość i haradzkoje 4-och klasowaje, kudy pryjmajuć nawat i dziaŭczynak. Z usiej wakolicy baćki zwoziać swaich dzietak na nawuku, a dziecca im nima kudy: kwatery dastać trudna, a tyje, katoryje traplajucca — najczaściej niepryhodnyje dla dziaciej — wuczenikoŭ. Ni spakojnaho kutka, ni dobraj jady, ni apieki praŭdziwaj — nima.</br> {{Водступ|2|em}}Para było-b kamu dadumacca i narychtawać kwateru dla tutejszaj maładzieży: sam to peŭna-b na hetym nie straciŭ, a wyhodu zrabiŭ-by szmat kamu. {{Калёнтытул|right=''Susied.''{{gap|2em}}}} <section end="Radaszkowiczy"/> <section begin="Manujły"/>{{Водступ|2|em}}<span style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Manujły,'''</span> Wilensk. hub. Wilejsk. p. Niestałaja zima, niechwat śniehu, drennyje darohi mala dajuć zarablać wozkaj drewa. Kupcoŭ lasnych zawiałosia ŭ naszych wakolicach, — choć hać haci. Szto z hetaha budzie — nima wiedama, ale czy nia prydziecca sielanam hety zarabotak wyłażyć paśla na treski z lasoŭ, bo tolki jany, zdajecca, i zastanucca. Ni wadnaho hodu stolki nie spałaszywali ŭ naszych wakolicach lesu stolki, kolki sioleta. {{Калёнтытул|right=''Z.''{{gap|2em}}}} <section end="Manujły"/> <section begin="Łuskawo"/>{{Водступ|2|em}}<span style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Łuskawo,'''</span> Minskaj hub. i paw. Pa trakcie daŭhinaŭsko — minskim bolsz piaci hodoŭ, jak paczali stroić szosku. Kawałki dzie-nia-dzie pałatali, a dalej kinuli. Jak i czamu hetak zrabiłosia — cikaŭna było-b wiedać. Chiba szto hroszy na heta dadzieny, dyk dzie jany? A trakt hety wielmi ważny i ruchawy.</br> {{Калёнтытул|right=''K.''{{gap|2em}}}}<section end="Łuskawo"/><noinclude></noinclude> j0piwywdq3450c105xbsp13hw1r1dso 104 80483 301543 297326 2026-10-18T08:07:08Z RAleh111 4658 301543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach —'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> razharajecca szto raz szyrej i szyrej. Peŭnych i praŭdziwych wiestak trudna adtul daczucca, bo kożny starajecca sfalszywić i raschwalić siabie. Adno tolki wiadoma, szto ludzkaja <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''krou ljecca sztraszenna.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Z niekatorych pałkoŭ jak tej, tak i druhoj starany pazastawałasia tolki pa 2 — 3 dziesiatki ludziej. Nie żalejuć żyćcia i naczalniki — aficery: lezuć napierad. Prawadyr parcii mładoturkaŭ — <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Enwer-Bej ranieny.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Turki starajucca uciahnuć u hetu wajnu ŭsich swaich adnawiercoŭ i kali heta im udasca, to ahoń i śmierć zachopie nia tolki Bałkany… Tym czasam <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Bałhary adstupajuć.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Ci heta ich wajennaja chitryka tolki, ci mo i napraŭdy im prychodzicca horacza — niczoha peŭnaha skazać pakul szto nia można. Widać tolki adno, szto <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''nadziei Bałhar nia zbylisia.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Spadziewalisia i chwalilisia Bałhary, szto u kolki dzioń, a najbolsz u tydzień woźmuć Adryanopal, a tymczasam i pa siahoniaszni dzień <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''{{Абмылка|Aaryanopal|Adryanopal}} nia zdausia.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Szturmy na jaho byli straszennyje; z harmataŭ prażyli dzień i nocz, horad stajaŭ ŭ ahni, adnak niczoha nie pamahło. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Niespakojnyja wiestki'''</center> </div> iduć i z druhich staronak: ŭsiudy rychtujucca da wajny. Tak ŭżo widać skroś zawiałosia, szto nichto adzin druhomu nia wieryć. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Niemcy, Francuzy i Austryjaki'''</center> </div> adny pierad druhimi pawialiczywajuć swajo wojska. Hroszy na heta, razumiejecca, leciać straszennyje, a brać ich prychodzicca s tych, chto ich zarablaje swajej pracaj — z narodu. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Trywoha suniecca'''</center> </div> i z druhoha boku. U Japonii i Kitajszczynie paczałasia zawierucha. Czym hana skonczycca — nie zhadana, wiadomaja recz, szto hetyje hasudarstwy zdaŭna szczyrać zuby czuć nie na ŭsiu Aziju. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza Haspadarka.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Nia wiedaju, jak tam chto zarablaje na kuplonych paraszkoch, pyrskajuczy imi ziamielku, mo i nia kiepska, bo tki ja sam krychu baczyŭ rożnicu, ale tady ŭżo waźmusia da ich, kali nia budzie chwatać swajho hnoju. A i wam, braty chlebaroby, raiŭ-by tak sama rabić. Bo — tki padumajcie sami: addać hroszy-to addać, ale chiba na toje, czaho doma niechwat, a to hłumim, raskidajem biaz tołku swajo dabro — a tady na czużoje — hroszy wykładaj. I śmiech, i hrech!</br> {{Водступ|2|em}}Ahledźciesia tolki kala siabie, kala swajej haspadarki, zahlańcie ŭ koźny kutok nadworku, za kożny wuhoł chaty, budyniny, hlańcie {{Абмылка|ua|na}} {{Абмылка|swajǝ|swaje}} pazapływaŭszyje szlamam rawy, na kupiny pa sianażaciach, na torf pa nizinach i t. d. i t. d. paźbirajcie-ż heta ŭsio, pryrychtujcie jak maje być, zawiazicie na pole, wykarystajcie heta bahaćcie, szto walajecca biez patreby i tady ŭżo, kali nie chwacie i hetaha, — chwacie i hetaha, skażu: rady nima — dakupi hnoju — dakupi paraszkoŭ!</br> {{Водступ|2|em}}Wiadomaja recz, szto hnoj — heta bahaćcie haspadara, ale czy my jaho źbirajem, czy my jaho szanujem? Dy i toj jaki jość — jak że my z nim abchodzimsia?! Woś choć zahlanuć ŭ chleŭ: karowa staić u adnym kucie, karowa — u druhim; u zaharodcy z boku — awieczki i ŭsie jany abkareŭszy — stajać na mokrym; a zwaruszycie tolki hnoj pa siaredzinie chlewa, abo paprabujcie jaho kala samych ścienak budynku, dy ŭ kutoch, — toż tam suchutańkaja najczyściejszaja sałomka, dy abjedki leżać! Ci-ż heta nie mały hlum? Waźmiciesia tolki za kożnym razam choć pa krysie, ale drobnaj, a jeszcze lepsz pasieczanaj sałomaj padkinuć skacinie pad nohi; paźbirajce abjedki, pawyciahiwajcie ich s pad ścien i usio heta wiłkami razraŭnujcie pad skacinu, kab u chlewi hnoj skroź byŭ roŭny; a kali karowy na prywiazi stajać, a i miejsca chapaje, to dobra zrobicie, kali ich budziecie pierestaŭlać pa krysie dalej i dalej ŭ wokał ścien, kab hnoj skroź roŭna byŭ ubity. Kali niemajecie na nadworku zroblenaho śmietnika, to nie wysypajcie s chaty śmiećcia hetaho aby dzie — kab wieciar jaho raznasiů, abo jak heta najczaściej robicca — pad wuhły budyniny — dzie tolki ścieny hnijuć, a zaniasicie adrazu u toj chlawok, ci ŭ tuju zaharodku, s katoraj hnoj maniciosia wywozić na aharodninu, bo u śmiaćci szmat traplajecca usielakaha ziella, dyk taki hnoj na pole wieźci nielha, — zboże <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> duki4p584mmk2r6jx1xa071uepzwazx 0 84108 301251 199928 2026-10-17T12:47:12Z Gleb Leo 2440 301251 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларусь калгасная | безаўтара = | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Беларусь калгасная. — Студзень 1932. — {{Скан|[[Беларусь калгасная (1932)/1|№1]]|Беларусь калгасная. 1932. № 1.pdf}} * Беларусь калгасная. — Люты 1932. — {{Скан|[[Беларусь калгасная (1932)/2|№2]]|Беларусь калгасная. 1932. № 2.pdf}} * Беларусь калгасная. — Сакавік 1932. — {{Скан|[[Беларусь калгасная (1932)/3|№3]]|Беларусь калгасная. 1932. № 3.pdf}} * Беларусь калгасная. — Красавік 1932. — {{Скан|[[Беларусь калгасная (1932)/4|№4]]|Беларусь калгасная. 1932. № 4.pdf}} * Беларусь калгасная. — Май 1932. — {{Скан|[[Беларусь калгасная (1932)/5|№5]]|Беларусь калгасная. 1932. № 5.pdf}} * Беларусь калгасная. — Чэрвень—ліпень 1932. — {{Скан|[[Беларусь калгасная (1932)/6-7|№6-7]]|Беларусь калгасная. 1932. № 6-7.pdf}} * Беларусь калгасная. — Жнівень 1932. — {{Скан|[[Беларусь калгасная (1932)/8|№8]]|Беларусь калгасная. 1932. № 8.pdf}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] [[Катэгорыя:Творы 1932 года]] s2c57wzr0kln49sonbipd8vgskxm4gz 0 84129 301263 199929 2026-10-17T12:52:39Z Gleb Leo 2440 301263 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Заклік | безаўтара = | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Заклік. — 1933. — {{Скан|[[Заклік (1933)/1|Кніга 1]]|Беларусь калгасная. 1933. Кніга 1.pdf}} * Заклік. — 1933. — {{Скан|[[Заклік (1933)/2|Кніга 2]]|Беларусь калгасная. 1933. Кніга 2.pdf}} * Заклік. — Сакавік 1933. — {{Скан|[[Заклік (1933)/3|Кніга 3]]|Беларусь калгасная. 1933. Кніга 3.pdf}} * Заклік. — Красавік 1933. — {{Скан|[[Заклік (1933)/4|Кніга 4]]|Беларусь калгасная. 1933. Кніга 4.pdf}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] 1ab0kwl6ihf9rwwk4rrrkxd6osz33eu 301454 301263 2026-10-17T18:59:09Z Gleb Leo 2440 301454 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Заклік | безаўтара = | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Заклік. — 1933. — {{Скан|[[Заклік (1933)/1|Кніга 1]]|Заклік (1933). Кніга 1.pdf}} * Заклік. — 1933. — {{Скан|[[Заклік (1933)/2|Кніга 2]]|Заклік (1933). Кніга 2.pdf}} * Заклік. — Сакавік 1933. — {{Скан|[[Заклік (1933)/3|Кніга 3]]|Заклік (1933). Кніга 3.pdf}} * Заклік. — Красавік 1933. — {{Скан|[[Заклік (1933)/4|Кніга 4]]|Заклік (1933). Кніга 4.pdf}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] k9v22il6u4cg7ygqs8ozyahlgrz43ze 0 84383 301220 201657 2026-10-17T12:22:18Z Gleb Leo 2440 301220 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Зьвязда | безаўтара = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1917 год—наш час | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Звязда (газета)|Звязда}} == Звезда (1917—1927) == {{АРЦ|[[Звязда (газета)/1925|1925]] • [[Звязда (газета)/1926|1926]] • [[Звязда (газета)/1927|1927]]}} == Зьвязда (1927—1942) == {{АРЦ|[[Звязда (газета)/1927|1927]] • [[Звязда (газета)/1928|1928]] • [[Звязда (газета)/1927|1927]] • [[Звязда (газета)/1928|1928]] • [[Звязда (газета)/1929|1929]] • [[Звязда (газета)/1930|1930]] • [[Звязда (газета)/1931|1931]] • [[Звязда (газета)/1932|1932]] • [[Звязда (газета)/1933|1933]] • [[Звязда (газета)/1934|1934]] • [[Звязда (газета)/1935|1935]] • [[Звязда (газета)/1936|1936]] • [[Звязда (газета)/1937|1937]] • [[Звязда (газета)/1938|1938]] • [[Звязда (газета)/1939|1939]] • [[Звязда (газета)/1940|1940]] • [[Звязда (газета)/1941|1941]] • [[Звязда (газета)/1942|1942]]}} == Зьвязда (1944—наш час) == {{АРЦ|[[Звязда (газета)/1944|1944]] • [[Звязда (газета)/1945|1945]] • [[Звязда (газета)/1946|1946]] • [[Звязда (газета)/1947|1947]] • [[Звязда (газета)/1948|1948]] • [[Звязда (газета)/1949|1949]] • [[Звязда (газета)/1950|1950]]}} [[Катэгорыя:Газеты Мінска]] [[Катэгорыя:Газеты БССР]] ka5ti52lqbmlmjn04ayht8544s10bwl 0 84386 301218 201662 2026-10-17T12:21:57Z Gleb Leo 2440 301218 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Чырвоная змена | безаўтара = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1921 год—наш час | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Чырвоная змена|Чырвоная зьмена}} {{АРЦ|[[Чырвоная змена (газета)/1925|1925]] • [[Чырвоная змена (газета)/1926|1926]] • [[Чырвоная змена (газета)/1927|1927]] • [[Чырвоная змена (газета)/1928|1928]] • [[Чырвоная змена (газета)/1929|1929]] • [[Чырвоная змена (газета)/1930|1930]] • [[Чырвоная змена (газета)/1931|1931]] • [[Чырвоная змена (газета)/1932|1932]] • [[Чырвоная змена (газета)/1933|1933]] • [[Чырвоная змена (газета)/1934|1934]] • [[Чырвоная змена (газета)/1935|1935]] • [[Чырвоная змена (газета)/1936|1936]] • [[Чырвоная змена (газета)/1937|1937]] • [[Чырвоная змена (газета)/1938|1938]] • [[Чырвоная змена (газета)/1939|1939]] • [[Чырвоная змена (газета)/1940|1940]] • [[Чырвоная змена (газета)/1941|1941]] • [[Чырвоная змена (газета)/1942|1942]] • [[Чырвоная змена (газета)/1943|1943]] • [[Чырвоная змена (газета)/1944|1944]] • [[Чырвоная змена (газета)/1945|1945]] • [[Чырвоная змена (газета)/1946|1946]] • [[Чырвоная змена (газета)/1947|1947]] • [[Чырвоная змена (газета)/1948|1948]] • [[Чырвоная змена (газета)/1949|1949]] • [[Чырвоная змена (газета)/1950|1950]]}} [[Катэгорыя:Газеты Мінска]] [[Катэгорыя:Газеты БССР]] 6h042r5axzgez7nmjmcqkuat83l3iw4 0 84387 301219 201663 2026-10-17T12:22:07Z Gleb Leo 2440 301219 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Літаратура і мастацтва | безаўтара = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1932 год—наш час | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва}} == 1932—1941 == {{АРЦ|[[Літаратура і мастацтва (газета)/1932|1932]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1933|1933]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1934|1934]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1935|1935]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1936|1936]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1937|1937]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1938|1938]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939|1939]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1940|1940]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1941|1941]]}} == 1945—наш час == {{АРЦ|[[Літаратура і мастацтва (газета)/1945|1945]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1946|1946]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1947|1947]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1948|1948]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1949|1949]] • [[Літаратура і мастацтва (газета)/1950|1950]]}} [[Катэгорыя:Газеты Мінска]] [[Катэгорыя:Газеты БССР]] 8ohmw9ealgrcmjmwn9ugfu70hwr15eg 0 84426 301257 201815 2026-10-17T12:49:29Z Gleb Leo 2440 301257 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Малады араты | безаўтара = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1925—1926 год | анатацыі = }} * [[Малады араты (часопіс)/1925|1925]] * [[Малады араты (часопіс)/1926|1926]] [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] rmacwrddggtmrvdw7d26rif7wzg0kzi 0 84443 301369 201868 2026-10-17T16:17:07Z Gleb Leo 2440 301369 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Чырвоны Сьцяг | безаўтара = | год = 1925 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны Сьцяг. — Люты 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/1|№1]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 1.pdf}} * Чырвоны Сьцяг. — Сакавік 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/2|№2]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 2.pdf}} * Чырвоны Сьцяг. — Красавік—Май 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/3-4|№3-4]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 3-4.pdf}} * Чырвоны Сьцяг. — Верасень—Кастрычнік 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/5-6|№5-6]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 5-6.pdf}} * Чырвоны Сьцяг. — Лістапад 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/7|№7]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Часопісы]] rb3isk9p3g8xox12kzlo298py169txk 301372 301369 2026-10-17T16:18:38Z Gleb Leo 2440 301372 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Чырвоны Сьцяг | безаўтара = | год = 1925 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны Сьцяг. — Люты 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/1|№1]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 1.pdf}} * Чырвоны Сьцяг. — Сакавік 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/2|№2]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 2.pdf}} * Чырвоны Сьцяг. — Красавік—Май 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/3-4|№3-4]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 3-4.pdf}} * Чырвоны Сьцяг. — Верасень—Кастрычнік 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/5-6|№5-6]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 5-6.pdf}} * Чырвоны Сьцяг. — Лістапад 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/7|№7]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] [[Катэгорыя:Студэнцтва]] jlknaghlxjfad7h8btbxdzvvkxzphug 301373 301372 2026-10-17T16:18:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Чырвоны сьцяг (1925)]] у [[Чырвоны Сьцяг (1925)]] 301372 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Чырвоны Сьцяг | безаўтара = | год = 1925 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Чырвоны Сьцяг. — Люты 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/1|№1]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 1.pdf}} * Чырвоны Сьцяг. — Сакавік 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/2|№2]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 2.pdf}} * Чырвоны Сьцяг. — Красавік—Май 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/3-4|№3-4]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 3-4.pdf}} * Чырвоны Сьцяг. — Верасень—Кастрычнік 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/5-6|№5-6]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 5-6.pdf}} * Чырвоны Сьцяг. — Лістапад 1925. — {{Скан|[[Чырвоны Сьцяг (1925)/7|№7]]|Чырвоны Сьцяг (1925). № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] [[Катэгорыя:Студэнцтва]] jlknaghlxjfad7h8btbxdzvvkxzphug 0 84444 301215 201870 2026-10-17T12:20:20Z Gleb Leo 2440 301215 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускі піонэр | безаўтара = | год = 1924—1929 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Беларускі піянер|Беларускі піянэр}} {{АРЦ|[[Беларускі піонэр (часопіс)/1924|1924]] • [[Беларускі піонэр (часопіс)/1925|1925]] • [[Беларускі піонэр (часопіс)/1926|1926]] • [[Беларускі піонэр (часопіс)/1927|1927]] • [[Беларускі піонэр (часопіс)/1928|1928]] • [[Беларускі піонэр (часопіс)/1929|1929]]}} [[Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы]] [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] 7e430r1jarl8lgqjkci873vvskjh3s1 301295 301215 2026-10-17T14:01:01Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускі піонэр (часопіс)]] у [[Беларускі піонэр (1924)]] 301215 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускі піонэр | безаўтара = | год = 1924—1929 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Беларускі піянер|Беларускі піянэр}} {{АРЦ|[[Беларускі піонэр (часопіс)/1924|1924]] • [[Беларускі піонэр (часопіс)/1925|1925]] • [[Беларускі піонэр (часопіс)/1926|1926]] • [[Беларускі піонэр (часопіс)/1927|1927]] • [[Беларускі піонэр (часопіс)/1928|1928]] • [[Беларускі піонэр (часопіс)/1929|1929]]}} [[Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы]] [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] 7e430r1jarl8lgqjkci873vvskjh3s1 0 84445 301253 201871 2026-10-17T12:47:24Z Gleb Leo 2440 301253 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Бальшавік Беларусі | безаўтара = | год = 1927—1952 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} == 1927—1941 == {{АРЦ|[[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1927|1927]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1928|1928]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1929|1929]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1930|1930]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1931|1931]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1932|1932]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1933|1933]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1934|1934]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1935|1935]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1936|1936]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1937|1937]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1938|1938]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1939|1939]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1940|1940]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1941|1941]]}} == 1945—1952 == {{АРЦ|[[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1945|1945]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1946|1946]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1947|1947]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1948|1948]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1949|1949]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1950|1950]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1951|1951]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1952|1952]]}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] 9ihb5576nsqj30xfny0kstcdru41skz 301275 301253 2026-10-17T13:00:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Бальшавік Беларусі (часопіс)]] у [[Бальшавік Беларусі (1927)]] 301253 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Бальшавік Беларусі | безаўтара = | год = 1927—1952 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} == 1927—1941 == {{АРЦ|[[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1927|1927]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1928|1928]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1929|1929]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1930|1930]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1931|1931]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1932|1932]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1933|1933]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1934|1934]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1935|1935]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1936|1936]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1937|1937]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1938|1938]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1939|1939]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1940|1940]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1941|1941]]}} == 1945—1952 == {{АРЦ|[[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1945|1945]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1946|1946]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1947|1947]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1948|1948]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1949|1949]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1950|1950]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1951|1951]] • [[Бальшавік Беларусі (часопіс)/1952|1952]]}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] 9ihb5576nsqj30xfny0kstcdru41skz 0 84446 301211 223895 2026-10-17T12:18:12Z Gleb Leo 2440 301211 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Іскры Ільіча | безаўтара = | год = 1929—1941 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{АРЦ|[[Іскры Ільіча (1929)/1929|1929]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1930|1930]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1931|1931]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1932|1932]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1933|1933]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1934|1934]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1935|1935]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1936|1936]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1937|1937]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1938|1938]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1939|1939]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1940|1940]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1941|1941]]}} == Гл. таксама == * ''[[Аўтар:Якуб Колас|Колас, Я]]''. [[«Іскры Ільіча» (Колас)|„Іскры Ільіча“]], 1930 [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] irz4x5pf70yulmarj2vlqr7jyd2uq01 301214 301211 2026-10-17T12:20:03Z Gleb Leo 2440 301214 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Іскры Ільіча | безаўтара = | год = 1929—1941 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{АРЦ|[[Іскры Ільіча (1929)/1929|1929]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1930|1930]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1931|1931]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1932|1932]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1933|1933]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1934|1934]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1935|1935]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1936|1936]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1937|1937]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1938|1938]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1939|1939]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1940|1940]] • [[Іскры Ільіча (1929)/1941|1941]]}} == Гл. таксама == * ''[[Аўтар:Якуб Колас|Колас, Я]]''. [[«Іскры Ільіча» (Колас)|„Іскры Ільіча“]], 1930 [[Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы]] [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] q9yvoir13ptsb2tpd1qu8k73i8fzlre 0 84447 301346 201873 2026-10-17T15:41:52Z Gleb Leo 2440 301346 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Chryścijanskaja Dumka | безаўтара = | год = 1928—1939 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Chryścijanskaja Dumka|Chryścijanskaja Dumka}} {{АРЦ|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1928|1928]] • [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1929|1929]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1930|1930]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1931|1931]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1932|1932]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1933|1933]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1934|1934]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1935|1935]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1936|1936]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1937|1937]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1938|1938]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1939|1939]]}} [[Катэгорыя:Часопісы Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] bfa4nex42x7t2qgpvvewb05lyi79wj4 301347 301346 2026-10-17T15:42:23Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)]] у [[Chryścijanskaja Dumka (1928)]] 301346 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Chryścijanskaja Dumka | безаўтара = | год = 1928—1939 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Chryścijanskaja Dumka|Chryścijanskaja Dumka}} {{АРЦ|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1928|1928]] • [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)/1929|1929]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1930|1930]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1931|1931]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1932|1932]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1933|1933]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1934|1934]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1935|1935]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1936|1936]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1937|1937]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1938|1938]] • [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1939|1939]]}} [[Катэгорыя:Часопісы Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] bfa4nex42x7t2qgpvvewb05lyi79wj4 0 84453 301393 236603 2026-10-17T16:53:29Z Gleb Leo 2440 301393 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1925—1930 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = [[Савецкая Краіна (1930)|Савецкая Краіна]] {{smaller|(1930—1933)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наш край (часопіс)|Наш край (1925)}} {{АРЦ|[[Наш Край (1925)/1925|1925]] • [[Наш Край (1925)/1926|1926]] • [[Наш Край (1925)/1927|1927]] • [[Наш Край (1925)/1928|1928]] • [[Наш Край (1925)/1929|1929]] • [[Наш Край (1925)/1930|1930]]}} == Гл. таксама == * ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|С. Т]]''. [[«Наш край» штомесячнік Ц.Б. краязнаўства пры Інстытуце беларускай культуры (Ластоўскі)|«Наш край» штомесячнік Ц.Б. краязнаўства пры Інстытуце беларускай культуры]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} [[Катэгорыя:Часопісы]] b1hljrhu87swgmn45vf5jus9184lwww 301414 301393 2026-10-17T17:02:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)]] у [[Наш Край (1925)]] 301393 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1925—1930 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = [[Савецкая Краіна (1930)|Савецкая Краіна]] {{smaller|(1930—1933)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наш край (часопіс)|Наш край (1925)}} {{АРЦ|[[Наш Край (1925)/1925|1925]] • [[Наш Край (1925)/1926|1926]] • [[Наш Край (1925)/1927|1927]] • [[Наш Край (1925)/1928|1928]] • [[Наш Край (1925)/1929|1929]] • [[Наш Край (1925)/1930|1930]]}} == Гл. таксама == * ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|С. Т]]''. [[«Наш край» штомесячнік Ц.Б. краязнаўства пры Інстытуце беларускай культуры (Ластоўскі)|«Наш край» штомесячнік Ц.Б. краязнаўства пры Інстытуце беларускай культуры]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} [[Катэгорыя:Часопісы]] b1hljrhu87swgmn45vf5jus9184lwww 301426 301414 2026-10-17T17:08:08Z Gleb Leo 2440 301426 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1925—1930 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = [[Савецкая Краіна (1930)|Савецкая Краіна]] {{smaller|(1930—1933)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наш край (часопіс)|Наш край (1925)}} {{АРЦ|[[Наш Край (1925)/1925|1925]] • [[Наш Край (1925)/1926|1926]] • [[Наш Край (1925)/1927|1927]] • [[Наш Край (1925)/1928|1928]] • [[Наш Край (1925)/1929|1929]] • [[Наш Край (1925)/1930|1930]]}} == Гл. таксама == * ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|С. Т]]''. [[«Наш край» штомесячнік Ц.Б. краязнаўства пры Інстытуце беларускай культуры (Ластоўскі)|«Наш край» штомесячнік Ц.Б. краязнаўства пры Інстытуце беларускай культуры]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] ck10bcoowb7386u4ecf80efsa54rdwg 0 84456 301427 201898 2026-10-17T17:08:45Z Gleb Leo 2440 301427 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Савецкая Краіна | безаўтара = | год = 1930—1933 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = [[Наш Край (1925)|Наш Край]] {{smaller|(1925—1930)}} | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{АРЦ|[[Савецкая Краіна (1930)/1930|1930]] • [[Савецкая Краіна (1930)/1931|1931]] • [[Савецкая Краіна (1930)/1932|1932]] • [[Савецкая Краіна (1930)/1933|1933]]}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] cvb6fk4lr37rywtua29ed0it9cxgffh 301428 301427 2026-10-17T17:08:58Z Gleb Leo 2440 301428 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Савецкая Краіна | безаўтара = | год = 1930—1933 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = [[Наш Край (1925)|Наш Край]] {{smaller|(1925—1930)}} | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{АРЦ|[[Савецкая Краіна (1930)/1930|1930]] • [[Савецкая Краіна (1930)/1931|1931]] • [[Савецкая Краіна (1930)/1932|1932]] • [[Савецкая Краіна (1930)/1933|1933]]}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] ovikf3fvljsabx0rb87junlg2p4wgum 301429 301428 2026-10-17T17:09:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Савецкая краіна (1930)]] у [[Савецкая Краіна (1930)]] 301428 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Савецкая Краіна | безаўтара = | год = 1930—1933 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = [[Наш Край (1925)|Наш Край]] {{smaller|(1925—1930)}} | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{АРЦ|[[Савецкая Краіна (1930)/1930|1930]] • [[Савецкая Краіна (1930)/1931|1931]] • [[Савецкая Краіна (1930)/1932|1932]] • [[Савецкая Краіна (1930)/1933|1933]]}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] ovikf3fvljsabx0rb87junlg2p4wgum 0 84457 301247 243771 2026-10-17T12:37:40Z Gleb Leo 2440 301247 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Крывіч | безаўтара = | год = 1923—1927 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя}} == 1923 == * Крывіч. — Чэрвень 1923. — {{Скан|[[Крывіч (часопіс)/1923/1|№1]]|Крывіч. 1923. № 1.pdf}} * Крывіч. — Ліпень 1923. — {{Скан|[[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]|Крывіч. 1923. № 2.pdf}} * Крывіч. — Жнівень 1923. — {{Скан|[[Крывіч (часопіс)/1923/3|№3]]|Крывіч. 1923. № 3.pdf}} * Крывіч. — Верасень—Кастрычнік 1923. — {{Скан|[[Крывіч (часопіс)/4|№4]]|Крывіч. 1923. № 4.pdf}} * Крывіч. — Лістапад 1923. — {{Скан|[[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]|Крывіч. 1923. № 5.pdf}} * Крывіч. — Сьнежань 1923. — {{Скан|[[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]|Крывіч. 1923. № 6.pdf}} == 1924 == * Крывіч. — Студзень—сакавік 1924. — {{Скан|[[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]|Крывіч. 1924. № 1 (7).pdf}} * Крывіч. — Красавік—сьнежань 1924. — {{Скан|[[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]|Крывіч. 1924. № 2 (8).pdf}} == 1925 == * Крывіч. — Студзень—чэрвень 1925. — {{Скан|[[Крывіч (часопіс)/1925/1|№9 (1)]]|Крывіч. 1925. № 9 (1).pdf}} * Крывіч. — Ліпень—сьнежань 1925. — {{Скан|[[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]|Крывіч. 1925. № 10 (2).pdf}} == 1926—1927 == * Крывіч. — Студзень—чэрвень 1926. — {{Скан|[[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]|Крывіч. 1926. № 1 (11).pdf}} * Крывіч. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — {{Скан|[[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]|Крывіч. 1927. № 12.pdf}} [[Катэгорыя:Крывіч|*]] 5z0kk9f2b6jer3zdqblmfdo2r4jxjvy 0 84462 301260 201907 2026-10-17T12:51:34Z Gleb Leo 2440 301260 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Маладняк Калініншчыны | безаўтара = | год = 1924—1926 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Маладняк Калініншчыны. — 23 лістапада 1924. — {{Скан|[[Маладняк Калініншчыны (часопіс)/1|№1]]|Маладняк Калініншчыны. 1924. № 1.pdf}} * Маладняк Калініншчыны. — 1925. — {{Скан|[[Маладняк Калініншчыны (часопіс)/2|№2]]|Маладняк Калініншчыны. 1925. № 2.pdf}} * Маладняк Калініншчыны. — 1926. — {{Скан|[[Маладняк Калініншчыны (часопіс)/3-4|№3-4]]|Маладняк Калініншчыны. 1926. № 3-4.pdf}} * Маладняк Калініншчыны. — 1926. — {{Скан|[[Маладняк Калініншчыны (часопіс)/5-6|№5-6]]|Маладняк Калініншчыны. 1926. № 5-6.pdf}} [[Катэгорыя:Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Калінкавічы]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] hu57m7p2xel7g55bij23ixfbj7r7eg7 301314 301260 2026-10-17T14:16:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Маладняк Калініншчыны (часопіс)]] у [[Маладняк Калініншчыны (1924)]] 301260 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Маладняк Калініншчыны | безаўтара = | год = 1924—1926 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Маладняк Калініншчыны. — 23 лістапада 1924. — {{Скан|[[Маладняк Калініншчыны (часопіс)/1|№1]]|Маладняк Калініншчыны. 1924. № 1.pdf}} * Маладняк Калініншчыны. — 1925. — {{Скан|[[Маладняк Калініншчыны (часопіс)/2|№2]]|Маладняк Калініншчыны. 1925. № 2.pdf}} * Маладняк Калініншчыны. — 1926. — {{Скан|[[Маладняк Калініншчыны (часопіс)/3-4|№3-4]]|Маладняк Калініншчыны. 1926. № 3-4.pdf}} * Маладняк Калініншчыны. — 1926. — {{Скан|[[Маладняк Калініншчыны (часопіс)/5-6|№5-6]]|Маладняк Калініншчыны. 1926. № 5-6.pdf}} [[Катэгорыя:Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Калінкавічы]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] hu57m7p2xel7g55bij23ixfbj7r7eg7 301520 301314 2026-10-17T20:59:57Z Gleb Leo 2440 301520 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Маладняк Калініншчыны | безаўтара = | год = 1924—1926 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Маладняк Калініншчыны. — 23 лістапада 1924. — {{Скан|[[Маладняк Калініншчыны (часопіс)/1|№1]]|Маладняк Калініншчыны. 1924. № 1.pdf}} * Маладняк Калініншчыны. — 1925. — {{Скан|[[Маладняк Калініншчыны (часопіс)/2|№2]]|Маладняк Калініншчыны. 1925. № 2.pdf}} * Маладняк Калініншчыны. — 1926. — {{Скан|[[Маладняк Калініншчыны (часопіс)/3-4|№3-4]]|Маладняк Калініншчыны. 1926. № 3-4.pdf}} * Маладняк Калініншчыны. — 1926. — {{Скан|[[Маладняк Калініншчыны (часопіс)/5-6|№5-6]]|Маладняк Калініншчыны. 1926. № 5-6.pdf}} [[Катэгорыя:Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Калінкавічы]] [[Катэгорыя:Часопісы]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] 8rc1sy5jkmzacijsgz0to3m3at3xn13 0 84463 301256 201909 2026-10-17T12:48:57Z Gleb Leo 2440 301256 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Аршанскі маладняк | безаўтара = | год = 1925—1928 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Аршанскі маладняк. — Май (травень) 1925. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/1|№1]]|Аршанскі маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Лістапад 1925. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/1|№1]]|Аршанскі маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Студзень 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/3|№1 (3)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 1 (3).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Май (травень) 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/4|№2 (4)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 2 (4).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Сьнежань 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/5|№5 (3)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 5 (3).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Ліпень 1927. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/6|№6]]|Аршанскі маладняк. 1927. № 6.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Красавік 1928. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/7|№7]]|Аршанскі маладняк. 1928. № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Часопісы Оршы]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] 5q2q7padfnmymoed4gogpagtzocw5o1 301262 301256 2026-10-17T12:51:54Z Gleb Leo 2440 301262 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Аршанскі маладняк | безаўтара = | год = 1925—1928 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Аршанскі маладняк. — Май (травень) 1925. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/1|№1]]|Аршанскі маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Лістапад 1925. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/1|№1]]|Аршанскі маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Студзень 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/3|№1 (3)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 1 (3).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Май (травень) 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/4|№2 (4)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 2 (4).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Сьнежань 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/5|№5 (3)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 5 (3).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Ліпень 1927. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/6|№6]]|Аршанскі маладняк. 1927. № 6.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Красавік 1928. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (часопіс)/7|№7]]|Аршанскі маладняк. 1928. № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Орша]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] 6y3jj7roq8oef7nd359nhbi7pds9b0y 301304 301262 2026-10-17T14:12:58Z Gleb Leo 2440 301304 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Аршанскі маладняк | безаўтара = | год = 1925—1928 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Аршанскі маладняк. — Май (травень) 1925. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/1|№1]]|Аршанскі маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Лістапад 1925. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/1|№1]]|Аршанскі маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Студзень 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/3|№1 (3)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 1 (3).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Май (травень) 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/4|№2 (4)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 2 (4).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Сьнежань 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/5|№5 (3)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 5 (3).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Ліпень 1927. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/6|№6]]|Аршанскі маладняк. 1927. № 6.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Красавік 1928. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/7|№7]]|Аршанскі маладняк. 1928. № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Орша]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] rahmtmgski5thruvh3svltlrm8q0uoz 301305 301304 2026-10-17T14:13:06Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Аршанскі маладняк (часопіс)]] у [[Аршанскі маладняк (1925)]] 301304 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Аршанскі маладняк | безаўтара = | год = 1925—1928 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Аршанскі маладняк. — Май (травень) 1925. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/1|№1]]|Аршанскі маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Лістапад 1925. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/1|№1]]|Аршанскі маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Студзень 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/3|№1 (3)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 1 (3).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Май (травень) 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/4|№2 (4)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 2 (4).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Сьнежань 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/5|№5 (3)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 5 (3).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Ліпень 1927. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/6|№6]]|Аршанскі маладняк. 1927. № 6.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Красавік 1928. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/7|№7]]|Аршанскі маладняк. 1928. № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Орша]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] rahmtmgski5thruvh3svltlrm8q0uoz 301308 301305 2026-10-17T14:14:16Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Аршанскі маладняк (1925)]] у [[Аршанскі Маладняк (1925)]] 301304 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Аршанскі маладняк | безаўтара = | год = 1925—1928 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Аршанскі маладняк. — Май (травень) 1925. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/1|№1]]|Аршанскі маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Лістапад 1925. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/1|№1]]|Аршанскі маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Студзень 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/3|№1 (3)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 1 (3).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Май (травень) 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/4|№2 (4)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 2 (4).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Сьнежань 1926. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/5|№5 (3)]]|Аршанскі маладняк. 1926. № 5 (3).pdf}} * Аршанскі маладняк. — Ліпень 1927. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/6|№6]]|Аршанскі маладняк. 1927. № 6.pdf}} * Аршанскі маладняк. — Красавік 1928. — {{Скан|[[Аршанскі маладняк (1925)/7|№7]]|Аршанскі маладняк. 1928. № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Орша]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] rahmtmgski5thruvh3svltlrm8q0uoz 301312 301308 2026-10-17T14:15:15Z Gleb Leo 2440 301312 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Аршанскі маладняк | безаўтара = | год = 1925—1928 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Аршанскі Маладняк. — Май (травень) 1925. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/1|№1]]|Аршанскі Маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі Маладняк. — Лістапад 1925. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/1|№1]]|Аршанскі Маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі Маладняк. — Студзень 1926. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/3|№1 (3)]]|Аршанскі Маладняк. 1926. № 1 (3).pdf}} * Аршанскі Маладняк. — Май (травень) 1926. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/4|№2 (4)]]|Аршанскі Маладняк. 1926. № 2 (4).pdf}} * Аршанскі Маладняк. — Сьнежань 1926. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/5|№5 (3)]]|Аршанскі Маладняк. 1926. № 5 (3).pdf}} * Аршанскі Маладняк. — Ліпень 1927. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/6|№6]]|Аршанскі Маладняк. 1927. № 6.pdf}} * Аршанскі Маладняк. — Красавік 1928. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/7|№7]]|Аршанскі Маладняк. 1928. № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Орша]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] 3wcsrpt80xgz4hyvqb5bnssjvhlayo3 301519 301312 2026-10-17T20:59:32Z Gleb Leo 2440 301519 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Аршанскі маладняк | безаўтара = | год = 1925—1928 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} * Аршанскі Маладняк. — Май (травень) 1925. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/1|№1]]|Аршанскі Маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі Маладняк. — Лістапад 1925. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/1|№1]]|Аршанскі Маладняк. 1925. № 1.pdf}} * Аршанскі Маладняк. — Студзень 1926. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/3|№1 (3)]]|Аршанскі Маладняк. 1926. № 1 (3).pdf}} * Аршанскі Маладняк. — Май (травень) 1926. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/4|№2 (4)]]|Аршанскі Маладняк. 1926. № 2 (4).pdf}} * Аршанскі Маладняк. — Сьнежань 1926. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/5|№5 (3)]]|Аршанскі Маладняк. 1926. № 5 (3).pdf}} * Аршанскі Маладняк. — Ліпень 1927. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/6|№6]]|Аршанскі Маладняк. 1927. № 6.pdf}} * Аршанскі Маладняк. — Красавік 1928. — {{Скан|[[Аршанскі Маладняк (1925)/7|№7]]|Аршанскі Маладняк. 1928. № 7.pdf}} [[Катэгорыя:Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Орша]] [[Катэгорыя:Часопісы]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] 88eouwgsj7ekoqtbl55k6nh92igfd00 102 85242 301424 203491 2026-10-17T17:06:52Z Gleb Leo 2440 301424 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Васіль |Прозвішча = Самцэвіч |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 7 (19) сакавіка 1889 |Месца нараджэння = Дакудава, Барысаўскі павет, Менская губэрня, Паўночна-Заходні край, Расейская імпэрыя |ДС = 11 кастрычніка 1973 (84 гады) |Месца смерці = Барысаў, Менская вобласьць, БССР, СССР |Апісанне = беларускі краязнавец і пэдагог |Іншае = |Вікіпедыя = Васіль Самцэвіч |Вікіпедыя2 = Васіль Самцэвіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Vasil Samcevič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Васіль Самцэвіч |Першая літара прозвішча = С }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Экспэдыцыйныя досьледы ўстаноў ІБК па вывучэньні прыродных багацьцяў і народнае гаспадаркі БССР у 1928 г.]] // {{Fine|[[Наш Край (1925)|Наш Край]]. — Люты 1929. — [[Наш Край (1925)/1929/2|№2 (41)]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Савецкія палітыкі]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 76fkrf8ap5uv75gx5s9k3iyr5muqima 0 85440 301255 204094 2026-10-17T12:48:02Z Gleb Leo 2440 301255 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Асьвета | безаўтара = | год = 1924—1929 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Асвета (часопіс)|Асьвета (часопіс)}} {{АРЦ|[[Асьвета (часопіс)/1924|1924]] • [[Асьвета (часопіс)/1925|1925]] • [[Асьвета (часопіс)/1926|1926]] • [[Асьвета (часопіс)/1927|1927]] • [[Асьвета (часопіс)/1928|1928]] • [[Асьвета (часопіс)/1929|1929]]}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] tpzvg3uxwji9yw4q9jdteso8hweu3e9 301273 301255 2026-10-17T12:58:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Асьвета (часопіс)]] у [[Асьвета (1924)]] 301255 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Асьвета | безаўтара = | год = 1924—1929 год | сэкцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|Асвета (часопіс)|Асьвета (часопіс)}} {{АРЦ|[[Асьвета (часопіс)/1924|1924]] • [[Асьвета (часопіс)/1925|1925]] • [[Асьвета (часопіс)/1926|1926]] • [[Асьвета (часопіс)/1927|1927]] • [[Асьвета (часопіс)/1928|1928]] • [[Асьвета (часопіс)/1929|1929]]}} [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] tpzvg3uxwji9yw4q9jdteso8hweu3e9 0 85477 301394 204258 2026-10-17T16:54:15Z Gleb Leo 2440 301394 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = [[Наш Край (1925)/1926|1926 год]] | анатацыі = }} * Наш Край. — Кастрычнік 1925. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1925/1|№1]]|Наш Край. 1925. № 1.pdf}} * Наш Край. — Лістапад—сьнежань 1925. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1925/2-3|№2-3]]|Наш Край. 1925. № 2-3.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1925 года]] jzwp2c04i2mczagjp1nquuckyvd9glj 301395 301394 2026-10-17T16:54:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)/1925]] у [[Наш Край (1925)/1925]] 301394 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = [[Наш Край (1925)/1926|1926 год]] | анатацыі = }} * Наш Край. — Кастрычнік 1925. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1925/1|№1]]|Наш Край. 1925. № 1.pdf}} * Наш Край. — Лістапад—сьнежань 1925. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1925/2-3|№2-3]]|Наш Край. 1925. № 2-3.pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1925 года]] jzwp2c04i2mczagjp1nquuckyvd9glj 0 85478 301397 204259 2026-10-17T16:55:21Z Gleb Leo 2440 301397 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Наш Край (1925)/1925|1925 год]] | наступны = [[Наш Край (1925)/1927|1927 год]] | анатацыі = }} * Наш Край. — Студзень 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/1|№1 (4)]]|Наш Край. 1926. № 1 (4).pdf}} * Наш Край. — Люты—сакавік 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/2-3|№2-3]]|Наш Край. 1926. № 2-3 (5-6).pdf}} * Наш Край. — Красавік—май 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/4-5|№4-5]]|Наш Край. 1926. № 4-5 (7-8).pdf}} * Наш Край. — Чэрвень—ліпень 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/6-7|№6-7]]|Наш Край. 1926. № 6-7 (9-10).pdf}} * Наш Край. — Жнівень—верасень 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/8-9|№8-9]]|Наш Край. 1926. № 8-9 (11-12).pdf}} * Наш Край. — Кастрычнік—лістапад 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/10-11|№10-11]]|Наш Край. 1926. № 10-11 (13-14).pdf}} * Наш Край. — Сьнежань 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/12|№12 (15)]]|Наш Край. 1926. № 12 (15).pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1926 года]] mxivr0veg3twas3k8n2qdrzzmwyqcsg 301398 301397 2026-10-17T16:55:58Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)/1926]] у [[Наш Край (1925)/1926]] 301397 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Наш Край (1925)/1925|1925 год]] | наступны = [[Наш Край (1925)/1927|1927 год]] | анатацыі = }} * Наш Край. — Студзень 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/1|№1 (4)]]|Наш Край. 1926. № 1 (4).pdf}} * Наш Край. — Люты—сакавік 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/2-3|№2-3]]|Наш Край. 1926. № 2-3 (5-6).pdf}} * Наш Край. — Красавік—май 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/4-5|№4-5]]|Наш Край. 1926. № 4-5 (7-8).pdf}} * Наш Край. — Чэрвень—ліпень 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/6-7|№6-7]]|Наш Край. 1926. № 6-7 (9-10).pdf}} * Наш Край. — Жнівень—верасень 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/8-9|№8-9]]|Наш Край. 1926. № 8-9 (11-12).pdf}} * Наш Край. — Кастрычнік—лістапад 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/10-11|№10-11]]|Наш Край. 1926. № 10-11 (13-14).pdf}} * Наш Край. — Сьнежань 1926. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1926/12|№12 (15)]]|Наш Край. 1926. № 12 (15).pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1926 года]] mxivr0veg3twas3k8n2qdrzzmwyqcsg 0 85479 301400 204260 2026-10-17T16:57:06Z Gleb Leo 2440 301400 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Наш Край (1925)/1926|1926 год]] | наступны = [[Наш Край (1925)/1928|1928 год]] | анатацыі = }} * Наш Край. — Студзень 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/1|№1 (16)]]|Наш Край. 1927. № 1 (16).pdf}} * Наш Край. — Люты 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/2|№2 (17)]]|Наш Край. 1927. № 2 (17).pdf}} * Наш Край. — Сакавік 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/3|№3 (18)]]|Наш Край. 1927. № 3 (18).pdf}} * Наш Край. — Красавік 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/4|№4 (19)]]|Наш Край. 1927. № 4 (19).pdf}} * Наш Край. — Май 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/5|№5 (20)]]|Наш Край. 1927. № 5 (20).pdf}} * Наш Край. — Чэрвень—ліпень 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/6-7|№6-7 (21-22)]]|Наш Край. 1927. № 6-7 (21-22).pdf}} * Наш Край. — Жнівень—верасень 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/8-9|№8-9]]|Наш Край. 1927. № 8-9.pdf}} * Наш Край. — Кастрычнік 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/10|№10]]|Наш Край. 1927. № 10.pdf}} * Наш Край. — Лістапад 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/11|№11]]|Наш Край. 1927. № 11 (26).pdf}} * Наш Край. — Сьнежань 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/12|№12]]|Наш Край. 1927. № 12 (27).pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1927 года]] hykzjldtbjmyujy3dd3r1pwucp18zir 301401 301400 2026-10-17T16:57:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)/1927]] у [[Наш Край (1925)/1927]] 301400 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Наш Край (1925)/1926|1926 год]] | наступны = [[Наш Край (1925)/1928|1928 год]] | анатацыі = }} * Наш Край. — Студзень 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/1|№1 (16)]]|Наш Край. 1927. № 1 (16).pdf}} * Наш Край. — Люты 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/2|№2 (17)]]|Наш Край. 1927. № 2 (17).pdf}} * Наш Край. — Сакавік 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/3|№3 (18)]]|Наш Край. 1927. № 3 (18).pdf}} * Наш Край. — Красавік 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/4|№4 (19)]]|Наш Край. 1927. № 4 (19).pdf}} * Наш Край. — Май 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/5|№5 (20)]]|Наш Край. 1927. № 5 (20).pdf}} * Наш Край. — Чэрвень—ліпень 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/6-7|№6-7 (21-22)]]|Наш Край. 1927. № 6-7 (21-22).pdf}} * Наш Край. — Жнівень—верасень 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/8-9|№8-9]]|Наш Край. 1927. № 8-9.pdf}} * Наш Край. — Кастрычнік 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/10|№10]]|Наш Край. 1927. № 10.pdf}} * Наш Край. — Лістапад 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/11|№11]]|Наш Край. 1927. № 11 (26).pdf}} * Наш Край. — Сьнежань 1927. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1927/12|№12]]|Наш Край. 1927. № 12 (27).pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1927 года]] hykzjldtbjmyujy3dd3r1pwucp18zir 0 85480 301403 204261 2026-10-17T16:58:30Z Gleb Leo 2440 301403 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Наш Край (1925)/1927|1927 год]] | наступны = [[Наш Край (1925)/1929|1929 год]] | анатацыі = }} * Наш Край. — Студзень 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/1|№1 (28)]]|Наш Край. 1928. № 1 (28).pdf}} * Наш Край. — Люты 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/2|№2 (29)]]|Наш Край. 1928. № 2 (29).pdf}} * Наш Край. — Сакавік 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/3|№3 (30)]]|Наш Край. 1928. № 3 (30).pdf}} * Наш Край. — Красавік 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/4|№4 (31)]]|Наш Край. 1928. № 4 (31).pdf}} * Наш Край. — Май 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/5|№5 (32)]]|Наш Край. 1928. № 5 (32).pdf}} * Наш Край. — Чэрвень—ліпень 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/6-7|№6-7 (33-34)]]|Наш Край. 1928. № 6-7 (33-34).pdf}} * Наш Край. — Жнівень—верасень 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/8-9|№8-9 (35-36)]]|Наш Край. 1928. № 8-9 (35-36).pdf}} * Наш Край. — Кастрычнік 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/10|№10 (37)]]|Наш Край. 1928. № 10 (37).pdf}} * Наш Край. — Лістапад 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/11|№11 (38)]]|Наш Край. 1928. № 11 (38).pdf}} * Наш Край. — Сьнежань 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/12|№12 (39)]]|Наш Край. 1928. № 12 (39).pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1928 года]] 4n9j2dioj1ebnsy0niem2tjep7xdlh1 301405 301403 2026-10-17T17:00:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)/1928]] у [[Наш Край (1925)/1928]] 301403 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Наш Край (1925)/1927|1927 год]] | наступны = [[Наш Край (1925)/1929|1929 год]] | анатацыі = }} * Наш Край. — Студзень 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/1|№1 (28)]]|Наш Край. 1928. № 1 (28).pdf}} * Наш Край. — Люты 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/2|№2 (29)]]|Наш Край. 1928. № 2 (29).pdf}} * Наш Край. — Сакавік 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/3|№3 (30)]]|Наш Край. 1928. № 3 (30).pdf}} * Наш Край. — Красавік 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/4|№4 (31)]]|Наш Край. 1928. № 4 (31).pdf}} * Наш Край. — Май 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/5|№5 (32)]]|Наш Край. 1928. № 5 (32).pdf}} * Наш Край. — Чэрвень—ліпень 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/6-7|№6-7 (33-34)]]|Наш Край. 1928. № 6-7 (33-34).pdf}} * Наш Край. — Жнівень—верасень 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/8-9|№8-9 (35-36)]]|Наш Край. 1928. № 8-9 (35-36).pdf}} * Наш Край. — Кастрычнік 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/10|№10 (37)]]|Наш Край. 1928. № 10 (37).pdf}} * Наш Край. — Лістапад 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/11|№11 (38)]]|Наш Край. 1928. № 11 (38).pdf}} * Наш Край. — Сьнежань 1928. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1928/12|№12 (39)]]|Наш Край. 1928. № 12 (39).pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1928 года]] 4n9j2dioj1ebnsy0niem2tjep7xdlh1 0 85481 301409 204262 2026-10-17T17:01:24Z Gleb Leo 2440 301409 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Наш Край (1925)/1929|1929 год]] | наступны = | анатацыі = }} * Наш Край. — Студзень 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/1|№1 (40)]]|Наш Край. 1930. № 1 (52).pdf}} * Наш Край. — Люты 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/2|№2 (41)]]|Наш Край. 1930. № 2 (53).pdf}} * Наш Край. — Сакавік 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/3|№3 (42)]]|Наш Край. 1930. № 3 (54).pdf}} * Наш Край. — Красавік 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/4|№4 (43)]]|Наш Край. 1930. № 4 (55).pdf}} * Наш Край. — Май—чэрвень 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/5-6|№5-6 (56-57)]]|Наш Край. 1930. № 5-6 (56-57).pdf}} * Наш Край. — Ліпень—жнівень 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/7-8|№7-8 (58-59)]]|Наш Край. 1930. № 7-8 (58-59).pdf}} * Наш Край. — Верасень—кастрычнік 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/9-10|№9-10 (60-61)]]|Наш Край. 1930. № 9-10 (60-61).pdf}} * Наш Край. — Лістапад—сьнежань 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/9-10|№11-12 (62-63)]]|Наш Край. 1930. № 11-12 (62-63).pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1930 года]] eisikt3qwilki157u83yknb67srjvc0 301411 301409 2026-10-17T17:01:36Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)/1930]] у [[Наш Край (1925)/1930]] 301409 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Наш Край (1925)/1929|1929 год]] | наступны = | анатацыі = }} * Наш Край. — Студзень 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/1|№1 (40)]]|Наш Край. 1930. № 1 (52).pdf}} * Наш Край. — Люты 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/2|№2 (41)]]|Наш Край. 1930. № 2 (53).pdf}} * Наш Край. — Сакавік 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/3|№3 (42)]]|Наш Край. 1930. № 3 (54).pdf}} * Наш Край. — Красавік 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/4|№4 (43)]]|Наш Край. 1930. № 4 (55).pdf}} * Наш Край. — Май—чэрвень 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/5-6|№5-6 (56-57)]]|Наш Край. 1930. № 5-6 (56-57).pdf}} * Наш Край. — Ліпень—жнівень 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/7-8|№7-8 (58-59)]]|Наш Край. 1930. № 7-8 (58-59).pdf}} * Наш Край. — Верасень—кастрычнік 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/9-10|№9-10 (60-61)]]|Наш Край. 1930. № 9-10 (60-61).pdf}} * Наш Край. — Лістапад—сьнежань 1930. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1930/9-10|№11-12 (62-63)]]|Наш Край. 1930. № 11-12 (62-63).pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1930 года]] eisikt3qwilki157u83yknb67srjvc0 0 85482 301404 204263 2026-10-17T16:59:42Z Gleb Leo 2440 301404 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1929 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Наш Край (1925)/1928|1928 год]] | наступны = [[Наш Край (1925)/1930|1930 год]] | анатацыі = }} * Наш Край. — Студзень 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/1|№1 (40)]]|Наш Край. 1929. № 1 (40).pdf}} * Наш Край. — Люты 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/2|№2 (41)]]|Наш Край. 1929. № 2 (41).pdf}} * Наш Край. — Сакавік 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/3|№3 (42)]]|Наш Край. 1929. № 3 (42).pdf}} * Наш Край. — Красавік 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/4|№4 (43)]]|Наш Край. 1929. № 4 (43).pdf}} * Наш Край. — Май 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/5|№5 (44)]]|Наш Край. 1929. № 5 (44).pdf}} * Наш Край. — Чэрвень—ліпень 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/6-7|№6-7 (45-46)]]|Наш Край. 1929. № 6-7 (45-46).pdf}} * Наш Край. — Жнівень—Верасень 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/8-9|№8-9 (47-48)]]|Наш Край. 1929. № 8-9 (47-48).pdf}} * Наш Край. — Жнівень—Верасень 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/8-9|№8-9 (47-48)]]|Наш Край. 1929. № 8-9 (47-48).pdf}} * Наш Край. — Кастрычнік 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/10|№10 (49)]]|Наш Край. 1929. № 10 (49).pdf}} * Наш Край. — Лістапад 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/11|№11 (50)]]|Наш Край. 1929. № 11 (50).pdf}} * Наш Край. — Сьнежань 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/12|№12 (51)]]|Наш Край. 1929. № 12 (51).pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1929 года]] ft7w8rnqmujr4be250cyd5urc53tttd 301407 301404 2026-10-17T17:00:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)/1929]] у [[Наш Край (1925)/1929]] 301404 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш Край | безаўтара = | год = 1929 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = [[Наш Край (1925)/1928|1928 год]] | наступны = [[Наш Край (1925)/1930|1930 год]] | анатацыі = }} * Наш Край. — Студзень 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/1|№1 (40)]]|Наш Край. 1929. № 1 (40).pdf}} * Наш Край. — Люты 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/2|№2 (41)]]|Наш Край. 1929. № 2 (41).pdf}} * Наш Край. — Сакавік 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/3|№3 (42)]]|Наш Край. 1929. № 3 (42).pdf}} * Наш Край. — Красавік 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/4|№4 (43)]]|Наш Край. 1929. № 4 (43).pdf}} * Наш Край. — Май 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/5|№5 (44)]]|Наш Край. 1929. № 5 (44).pdf}} * Наш Край. — Чэрвень—ліпень 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/6-7|№6-7 (45-46)]]|Наш Край. 1929. № 6-7 (45-46).pdf}} * Наш Край. — Жнівень—Верасень 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/8-9|№8-9 (47-48)]]|Наш Край. 1929. № 8-9 (47-48).pdf}} * Наш Край. — Жнівень—Верасень 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/8-9|№8-9 (47-48)]]|Наш Край. 1929. № 8-9 (47-48).pdf}} * Наш Край. — Кастрычнік 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/10|№10 (49)]]|Наш Край. 1929. № 10 (49).pdf}} * Наш Край. — Лістапад 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/11|№11 (50)]]|Наш Край. 1929. № 11 (50).pdf}} * Наш Край. — Сьнежань 1929. — {{Скан|[[Наш Край (1925)/1929/12|№12 (51)]]|Наш Край. 1929. № 12 (51).pdf}} [[Катэгорыя:Творы 1929 года]] ft7w8rnqmujr4be250cyd5urc53tttd 102 85515 301423 204334 2026-10-17T17:06:28Z Gleb Leo 2440 301423 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Іосіф |Прозвішча = Васількоў |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 11 сакавіка 1879 |Месца нараджэння = Ялец, Ялецкі павет, Арлоўская губэрня, Расійская імпэрыя |ДС = 23 жніўня 1942 (63 гады) |Месца смерці = |Апісанне = беларускі батанік, адзін з першых даследчыкаў расліннасці Беларусі |Іншае = |Вікіпедыя = Іосіф Георгіевіч Васількоў |Вікіпедыя2 = Язэп Васількоў |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Іосіф Васількоў |Першая літара прозвішча = В }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Як зьбіраць расьліны]] // {{Fine|[[Наш Край (1925)|Наш Край]]. — Кастрычнік 1925. — [[Наш Край (1925)/1925/1|№1]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Батанікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] ift6fv38fx4ei2w4in2fs0h0r3enzv1 102 85521 301420 204339 2026-10-17T17:05:22Z Gleb Leo 2440 301420 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Зміцер |Прозвішча = Жарынаў |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = ? |Месца нараджэння = |ДС = ? |Месца смерці = |Апісанне = беларускі гісторык |Іншае = |Вікіпедыя = Зміцер Жарынаў |Вікіпедыя2 = Зьміцер Жарынаў |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Зміцер Жарынаў |Першая літара прозвішча = Ж }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Краязнаўства і працоўная сіла]] // {{Fine|[[Наш Край (1925)|Наш край]]. — Кастрычнік 1925. — [[Наш Край (1925)/1925/1|№1]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] ruahiae8av80r32vm9gss4fe8jkhrw7 301421 301420 2026-10-17T17:05:42Z Gleb Leo 2440 301421 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Зміцер |Прозвішча = Жарынаў |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = ? |Месца нараджэння = |ДС = ? |Месца смерці = |Апісанне = беларускі гісторык |Іншае = |Вікіпедыя = Зміцер Жарынаў |Вікіпедыя2 = Зьміцер Жарынаў |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Зміцер Жарынаў |Першая літара прозвішча = Ж }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Краязнаўства і працоўная сіла]] // {{Fine|[[Наш Край (1925)|Наш Край]]. — Кастрычнік 1925. — [[Наш Край (1925)/1925/1|№1]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] ipig39cdfh71935vp8jm7nvovao7hu3 104 85623 301279 255059 2026-10-17T13:01:43Z Gleb Leo 2440 301279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''АБ ВЫТОКАХ БЕЛАРУСКАГА НАЦ.-ДЭМОКРАТЫЗМУ І НАЦ.-ФАШЫЗМУ<ref>Артыкул друкаваўся ў „[[Бальшавік Беларусі (1927)|Бальш. Бел.]]“ 1929 г, [[Бальшавік Беларусі (1927)/1929/10|№ 10]].</ref>.'''}} {{Цэнтар|'''1. Да барацьбы супроць беларускага нац.-дэмократызму як галоўнай небясьпекі ва ўмовах БССР'''}} {{Водступ|2|em}}У апошнія часы беларускі нац.-дэмократызм настолькі разросься, што сваімі ценямі закрывае шовінізм іншых нацыянальнасьцяй — ён стаў аднэй з галоўнейшых праяў у правай небясьпецы ва ўмовах БССР. {{Водступ|2|em}}Чаму беларускі, а ня іншай нацыянальнасьці нацыянал-дэмократызм зьяўляецца небясьпекай найбольш актуальнай і пагрознай у даны пэрыод? Таму, што: 1) у сучасны момант капіталістычныя элемэнты аказваюць самае рэзкае супраціўленьне пераможнаму наступу соцыялістычнага будаўніцтва, імпэтнаму размаху колектывізацыі, аказваюць менавіта на вёсцы. Тут найбольш глыбокія карэньні капіталізму, тут найвастрэй і клясавая барацьба. 2) Нацыянал-дэмократызм, зьяўляючыся агентурай польскага фашызму, коордынуе сваю контр-рэволюцыйную работу з работай агентаў фашызму ў Зах. Беларусі — беларускімі нацыянал-фашыстамі. Гэтай коордынацыяй беларускі нац.-дэмократызм, як выяўленьне ідэолёгіі ў першую<noinclude></noinclude> gj0oi21c068oppge7f0b4ienefwu1o8 104 89031 301470 212262 2026-10-17T19:23:44Z Gleb Leo 2440 301470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{цэнтар|'''Ф. Акінчыц.'''}} {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} {{цэнтар|'''Аграрна-коопэратыўная<br />палітыка будучыні'''|памер=200%}} {{цэнтар|[[File:Аграрна-коопэратыўная палітыка будучыні (1936). Узор 1.png|50px]]}} {{цэнтар|'''Выданьне „[[Новы Шлях (1933)|Новага Шляху]]“'''}} {{цэнтар|{{Разьбіўка|ВІЛЬНЯ}} — — — — — — {{Разьбіўка|1936}}.}}<noinclude></noinclude> a3yssjqc44xf70ldcwoli8986u3mz5c 0 89318 301471 298867 2026-10-17T19:24:14Z Gleb Leo 2440 301471 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Аграрна-каапэратыўная палітыка будучыні | аўтар = Фабіян Акінчыц | секцыя = Эканамічная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1935 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Самапомач (1932)/Аграрна-коопэратыўная палітыка будучыні|Аграрна-коопэратыўная палітыка будучыні]] // {{Fine|[[Самапомач (1932)|Самапомач]]. — Красавік—чэрвень, жнівень—сьнежань 1935. — [[Самапомач (1932)/1935/4|№4 (33)]]—[[Самапомач (1932)/1935/6|6 (35)]], [[Самапомач (1932)/1935/8|8 (37)]]—[[Самапомач (1932)/1935/12|12 (41)]]}} * {{Скан|[[Аграрна-коопэратыўная палітыка будучыні (1936)|Аграрна-коопэратыўная палітыка будучыні]]|Аграрна-коопэратыўная палітыка будучыні (1936).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „[[Новы Шлях (1933)|Новага Шляху]]“, 1936}} [[Катэгорыя:Эканамічныя працы Фабіяна Акінчыца]] [[Катэгорыя:Сельская гаспадарка]] [[Катэгорыя:Кааперацыя]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 9lauww46tliv7y94ef6b5izskw0jkx3 102 95860 301278 228729 2026-10-17T13:01:28Z Gleb Leo 2440 301278 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Сцяпан |Прозвішча = Маргелаў |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 28 сакавіка 1902 |Месца нараджэння = Расохавічы, Клімавіцкі павет, Магілёўская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 16 чэрвеня 1938 (36 гадоў) |Месца смерці = Менск, БССР, СССР |Апісанне = беларускі эканаміст, географ |Іншае = |Вікіпедыя = Сцяпан Маргелаў |Вікіпедыя2 = Сьцяпан Маргелаў |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Sciapan Marhielaŭ |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Сцяпан Маргелаў |Першая літара прозвішча = М }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Дасьледчая справа ў галіне с.-г. экономіі па БССР]] // {{Fine|[[Бальшавік Беларусі (1927)|Бальшавік Беларусі]]. — Чэрвень—жнівень 1930. — [[Бальшавік Беларусі (1927)/1930/6-7|№6-7]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Эканамісты]] [[Катэгорыя:Географы]] [[Катэгорыя:Вязні]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] l6u3fpon21bxdc9gkjbcfzxbpq59fuc 14 97023 301209 230940 2026-10-17T12:17:27Z Gleb Leo 2440 301209 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя}} [[Катэгорыя:Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)]] [[Катэгорыя:Часопісы Мінска]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] lv1lwy1zw9rlhq8pkjdgtjorwkj14ey 104 97068 301467 297392 2026-10-17T19:20:40Z RAleh111 4658 301467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 21 lutaho 1913 hodu'''|right='''№ 7'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wialiki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wialiki Post.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Sorakadniowy post, szto paczniecca ŭ hetu sieradu papielcowuju, ŭ żyćci kaścielnym zawiecca Wialikim, dziela taho, szto jość jon ad ŭsich pastoŭ najdaŭżejszym, szto służyć pamiatkaj postu Jezusa Chrystusa, szto ŭreszcie daje nam możnaść macniej padumać, dy parupicca ab wialikich reczach, bo ab zbaŭleńni swajej duszy. Meta, dziela katoraj światy Kaścioł Katalicki ustanawiŭ post hety dla swaich duchoŭnych dzietak, woś jakaja.</br> {{Водступ|1.5|em}}1) Iści darohaj Zbaŭcy naszaho Jezusa Chrystusa, katory sprawu zbaŭleńnia czaławieka ad hresznaho żyćcia paczaŭ sorakadniowym postam na pustyni.</br> {{Водступ|1.5|em}}2) Kab addać cześć Zbaŭcy, na kryżu za Jaho muki, dy śmierć straszennu za ludziej, dy kab hodna pryhatawacca da abchodu Wialikadnia.</br> {{Водступ|1.5|em}}3) Kab chryścijanie, pakutujuczy ŭ hetym czasie, paprawili swaje hresznaje żyćcio, dy serdecznaj dobraj spowiedziaj, pabożna pryniataj Kamunijaj światoj, pieraprasili Boha za hrechi, stalisia znoŭ miłymi synami Nieba i</br> {{Водступ|1.5|em}}4) Kab ludzi mieli możnaść zalubawać praŭdziwaje żyćcio chyścijanina, kab mieli możnaść umacawacca ŭ cnotach, pabożnaści, dy wiery.</br> {{Водступ|1.5|em}}Wialiki Post jość najstarejszym zwyczajem, dy pastanaŭleńniem Matki naszaj Kaścioła. S paczatku paścili rozna: adny 70 dzion, {{Абмылка|druhie|druhije}} — 60 ci 50, a inszyje — 40.</br> {{Водступ|1.5|em}}Papież Wigiliusz, kab była ŭsiudu adnakowaść, pastanawiŭ post sorakadniowy dla cełaho Katalickaho Kaścioła. {{Водступ|1.5|em}}Szto takoje post? {{Водступ|1.5|em}}Postam nazywajecca czas, kali my admaŭlajem sabie wa ŭsim tym, biez czaho możem abyjścisia: dziela zapanawańnia nad swaim ciełam kali jamo reczy posnyje, miensz pasilnyje, kali jamo tolki raz na dzień, a pobacz z hetym, starajemsia życi pa katalicku: uspamahajem naszych ''bliznich'' radaj, achwiaraju; ściarażemsia ŭsiaho, szto maje jakujukoleczy złucznaść z hrecham; pakutujem, dy molimsia czaściej da Boha. I, chacia ad postu ŭ jedzie kożny, kamu ni pazwalaje zdaroŭje, może być zwoleny (na szto treba prasić pazwaleńnia u swajho proboszcza), dyk ad pakuty duchoŭnaj, ad dobrych pastupkaŭ, ad malitwy zwolnicca nichto i nikoli nia może, kali chocze być dobrym katalikom, dy wiernym synam Kaścioła. {{Водступ|1.5|em}}Jaszcze niekolki słoŭ ab Papielcy.</br> {{Водступ|1.5|em}}Sierada, ad katoraj Wialiki Post paczynajecca, nazywajecca Papielcom, dziela taho, szto ŭ hety dzień ksiondz pasyplaja haławu pabożnych popiełam na znak taho, szto paczynajecca czas pakuty, wialikaj pakory prykazam Bożym dy kaścielnym syplecca na pachilenyje hałowy popieł, kab prypomnić czaławieku marnatu reczaŭ ziemskich, marnatu jaho samoha, — szto ŭsienka, szto ziemska, daczesna — piarojdzie, zhinie, — jak popieł…</br> {{Водступ|1.5|em}}„Pomni czaławiecze — szto prach ty i stanieszsia pracham“ — leciać u heny dzień z wusnaŭ kapłana słowy, katoryje Boh skazaŭ da Adama, kali toj sahraszyŭ.</br> {{Водступ|1.5|em}}Pomni, czaławiecze, zaŭsiudy pomni, szto żyćcio minie, szto metaj naszaj nie<section end="Wialiki"/><noinclude></noinclude> 84mlom3euub9bbf12oiajb0ogizbx3i 301618 301467 2026-10-18T10:28:18Z RAleh111 4658 301618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 21 lutaho 1913 hodu'''|right='''№ 7'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wialiki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wialiki Post.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Sorakadniowy post, szto paczniecca ŭ hetu sieradu papielcowuju, ŭ żyćci kaścielnym zawiecca Wialikim, dziela taho, szto jość jon ad ŭsich pastoŭ najdaŭżejszym, szto służyć pamiatkaj postu Jezusa Chrystusa, szto ŭreszcie daje nam możnaść macniej padumać, dy parupicca ab wialikich reczach, bo ab zbaŭleńni swajej duszy. Meta, dziela katoraj światy Kaścioł Katalicki ustanawiŭ post hety dla swaich duchoŭnych dzietak, woś jakaja.</br> {{Водступ|1.5|em}}1) Iści darohaj Zbaŭcy naszaho Jezusa Chrystusa, katory sprawu zbaŭleńnia czaławieka ad hresznaho żyćcia paczaŭ sorakadniowym postam na pustyni.</br> {{Водступ|1.5|em}}2) Kab addać cześć Zbaŭcy, na kryżu za Jaho muki, dy śmierć straszennu za ludziej, dy kab hodna pryhatawacca da abchodu Wialikadnia.</br> {{Водступ|1.5|em}}3) Kab chryścijanie, pakutujuczy ŭ hetym czasie, paprawili swaje hresznaje żyćcio, dy serdecznaj dobraj spowiedziaj, pabożna pryniataj Kamunijaj światoj, pieraprasili Boha za hrechi, stalisia znoŭ miłymi synami Nieba i</br> {{Водступ|1.5|em}}4) Kab ludzi mieli możnaść zalubawać praŭdziwaje żyćcio chyścijanina, kab mieli możnaść umacawacca ŭ cnotach, pabożnaści, dy wiery.</br> {{Водступ|1.5|em}}Wialiki Post jość najstarejszym zwyczajem, dy pastanaŭleńniem Matki naszaj Kaścioła. S paczatku paścili rozna: adny 70 dzion, {{Абмылка|druhie|druhije}} — 60 ci 50, a inszyje — 40.</br> {{Водступ|1.5|em}}Papież Wigiliusz, kab była ŭsiudu adnakowaść, pastanawiŭ post sorakadniowy dla cełaho Katalickaho Kaścioła. {{Водступ|1.5|em}}Szto takoje post? {{Водступ|1.5|em}}Postam nazywajecca czas, kali my admaŭlajem sabie wa ŭsim tym, biez czaho możem abyjścisia: dziela zapanawańnia nad swaim ciełam kali jamo reczy posnyje, miensz pasilnyje, kali jamo tolki raz na dzień, a pobacz z hetym, starajemsia życi pa katalicku: uspamahajem naszych ''bliznich'' radaj, achwiaraju; ściarażemsia ŭsiaho, szto maje jakujukoleczy złucznaść z hrecham; pakutujem, dy molimsia czaściej da Boha. I, chacia ad postu ŭ jedzie kożny, kamu ni pazwalaje zdaroŭje, może być zwoleny (na szto treba prasić pazwaleńnia u swajho proboszcza), dyk ad pakuty duchoŭnaj, ad dobrych pastupkaŭ, ad malitwy zwolnicca nichto i nikoli nia może, kali chocze być dobrym katalikom, dy wiernym synam Kaścioła. {{Водступ|1.5|em}}Jaszcze niekolki słoŭ ab Papielcy.</br> {{Водступ|1.5|em}}Sierada, ad katoraj Wialiki Post paczynajecca, nazywajecca Papielcom, dziela taho, szto ŭ hety dzień ksiondz pasyplaja haławu pabożnych popiełam na znak taho, szto paczynajecca czas pakuty, wialikaj pakory prykazam Bożym dy kaścielnym syplecca na pachilenyje hałowy popieł, kab prypomnić czaławieku marnatu reczaŭ ziemskich, marnatu jaho samoha, — szto ŭsienka, szto ziemska, daczesna — piarojdzie, zhinie, — jak popieł…</br> {{Водступ|1.5|em}}„Pomni czaławiecze — szto prach ty i stanieszsia pracham“ — leciać u heny dzień z wusnaŭ kapłana słowy, katoryje Boh skazaŭ da Adama, kali toj sahraszyŭ.</br> {{Водступ|1.5|em}}Pomni, czaławiecze, zaŭsiudy pomni, szto żyćcio minie, szto metaj naszaj nie<section end="Wialiki"/><noinclude></noinclude> 8v0l3p5cbafxe6ax56zquzt73gdkca3 104 97069 301497 297318 2026-10-17T19:37:24Z RAleh111 4658 301497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Nasza"/>u takich wypadkach kuplać hetkije maszyny u składczynu i karystać z joj usim supolnikam.</br> {{gap|1.5em}}Jak-ni-jak, a chto chocze padprawić swaju haspadarku, — treba kanieszna czasta zahladać i ŭ kniżki, i ŭ hazety. Żyćcio czaławieka karotkaje i sam jon spraktykawać usiaho nia może, bo nia uśpieje, dyk prychodzicca karystać z rozumu i praktyki druhich. {{Калёнтытул|right=''Lo—nik.''{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.'''</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Żywy niaboszczyk.'''</center> </div> {{Водступ|1.5|em}}U żydoŭskaj balnicy ŭ Lublini było woś jakoje zdareńnie: dachtary, daŭszy na son niejkamu chworamu, zrabili aperaciju, dy paśla zabylisia prabudzić. Prysłużniki, dumajuczy, szto chwory pamier, wyniaśli jaho ŭ trupiarniu. U noczy chwory abudziŭsia i paczaŭ kryczeć; dyżurny, kali paczuŭ stohny „niaboszczyka“ — sa strachu ŭciok, dy paklikaŭ ludziej. Zbiehłasia usia bolniczna prysłuha i żywoha „niaboszczyka“ pieraniaśli nazad da balnicy, dzie jon cieraz try dni zusim wyzdarawieŭ. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{Цэнтар|'''Z jakich hasudarstwau najbolej wyjeżdzajuć za hranicu?'''}} </div> {{block center/s}} {| |style="vertical-align:top;"| Z |style="vertical-align:top;"| Italii ŭ |style="vertical-align:top;"| hod |style="vertical-align:top;"| — |style="vertical-align:bottom;"| 447.000 |style="vertical-align:bottom;"| czaławiek |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Anhlii |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| — |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 310.000 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>„</center> |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Aŭstryi |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| — |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 290.000 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>„</center> |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Rasiei |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| — |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 99.000 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>„</center> |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> | colspan="3;" style="vertical-align:top"| Niamieczczyny |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 28.000 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>„</center> |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Belhii |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| — |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 28.000 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>„</center> |- |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| Belhii |style="vertical-align:top;"| <center>„</center> |style="vertical-align:top;"| — |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| 13.000 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>„</center> |} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Czamu pot i ślozy salonyje?'''</center> </div> {{Водступ|1.5|em}}Szto pot i ślozy salonyje, wiedaje chiba kożny czaławiek; dyk dziela czaho, jak heta wytłumaczyć, szto ślozy salonyje nawat takich ludziej, katoryje jaduć biaz soli?</br> {{Водступ|1.5|em}}Na pytańnie heta nawuka daje atkaz taki: my siabie aszukiwajem, kali każem, szto jamo biaz soli. — Sol jość ŭsiudy: ŭ syrym (nia solenym) miasie, jajkach, fruktach, małace, wadzie i. t. p. reczach. — Sol jość ŭsiudy, tolki małymi czastkami i dziela hetaho my czujem niekali patrebu niekatoryje reczy prysalić bolej. Zusim biaz soli czaławiek nia mohby być zdarowym, paczaŭby nidamahać, chwareć, bo sol dla czaławieczaha arhanizmu (składu cieła) patrebna. Znaczycca sol ŭ naszym cieli jość zaŭsiody — i dziela taho ślozy, ci pot, szto wychodziać z hetaho cieła tak sama salonyje. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Najstarejszaje drewo u Europie. —'''</center> </div> {{Водступ|1.5|em}}U harah Saksonii — kala aŭstryjackaj hranicy raście drewo — wializarny cis katory liczycca najstarejszym, bo maje ażno 2000 hadoŭ. — U abchwat maje jano 6 arszynaŭ. Nia hledziuczy na swoj doŭhi wiek, drewa heta trymajecca jaszcze wielmi dobra: raście ŭściaż, zielanieje, widać prażywie jeszcze s 1000 hadoŭ. —</br> {{Водступ|1.5|em}}{{Абмылка|Hota|Heta}} ŭ nas ŭ Eŭropie, — a na Anhlijskich wostrawach rastuć jeszcze bolsz starej szyje drewy — wialikany. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''DUMKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Narod — tolki praz doŭhije hody pracy wialikaj — robie adzin usiaho krok napierad. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|{{larger|'''ZAHADKI.'''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}14) U dzień — jak abrucz, u noczy — jak wuż?</br> {{Водступ|1.5|em}}15) U lesie — wyrublena, u kramie — kuplena, na rukach — płacze. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/8|№ 8]].'''</center> </div> {{Водступ|1.5|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/6|№ 6]]:'''</span> 12) Błyskawica. 13) Cymbały. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|'''ŻARTY, PRYKAZKI, PRYPIEUKI.'''}} <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pasłuchniany.'''</center> </div> {{Водступ|1.5|em}}Dziaciuk wioŭ na wiaroŭczynie cialo, katoraje tak upierałosia i kidałosia na ŭsie baki, szto ledź moh jaho strymać. Ażno padjeżdżaje wuradnik.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Ty czamu szapki pierada mnoj nie źnimajesz? zakryczeŭ jon na chłopca.</br> {{Водступ|1.5|em}}— Ajakże — zara, zara źnimu szapku, tolki źleście z wozu i patrymajcie, kali łaska, cialo, bo ruki maje zaniaty, — atkazywaje chłopiec. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Huszcza — dziaciej nie razhaniaje, a ŭ kuczu zbiraje. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.'''}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> jf6jsthxto9gt0empanzb7zsj5k2rz4 104 97134 301453 297393 2026-10-17T18:56:06Z RAleh111 4658 301453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 1 marca 1913 hodu'''|right='''№ 8'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/>{{block center/s}} <div style="font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0.1px;"> <center>''Da pracy!''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> ''Da pracy, da czynu!''<br /> ''Ty rodny moj synu,''<br /> ''Zawu ciabie ja —''<br /> ''Baćkou i twaja''<br /> ''Harotnaja dola:''<br /> ''Nia śpi ty użo bolaj!''<br /> ''Mnie ciażka samoj''<br /> ''Być wieczna s taboj —''<br /> ''Taki ty słaby''<br /> ''Ledź-ledź pou-żywy…''<br /> ''Sama by chacieła,''<br /> ''Kab brausia za dzieła''<br /> ''I s pracy mieu plon,''<br /> ''Prahnau mianie won…''<br /> ''Z achwotaj wialikaj''<br /> ''Paszła-b, kab nia klikau,''<br /> ''Mianie nia trymau''<br /> ''Ty sam, kab nie spau!..''<br /> ''Choć raz by da czynu''<br /> ''Ustań-że moj synu!..''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Antoni B.'''''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Naszaje"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0.1px;"> <center>'''Naszaje narekańnie.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Narekajuć ludzi na ciażkije czasy. Narekajuć ciapier — jak narekali daŭniej. Praŭda — żyćcio ludzkoje ciażkoje, harotnaje. Nawat tyje, katoryje żywuć u wialikich dastatkach — zdawoleny żyćciom nikoli nia bywajuć. Taki ŭżo skład samoha żyćcia, szto czaławiek — kolki-b jon nia mieŭ, czaho-b nie dabiŭsia, a jamu zaŭsiody — mała. Heta, badaj, i dobra. Padumajcie sami, szto-ż było-b z naszaho żyćcia, kali-b ludzi zusim byli im zdawoleny? Żadać, znaczycca, było-b nieczaha; dabiwacca jakohaś palapszeńnia ŭ hetym żyćci — nia było-b patreby. Szto-ż z hetaho było-b? A było-b toje, szto ŭsio żyćcio — jak taja wada stajaczaja — skora-b sapsawałosia i zapleśniało.</br> {{Водступ|2|em}}Każuć, szto kożny czaławiek — kawal swajho szczaścia. Praŭdu każuczy, nie zaŭsiody tak bywaje: adnamu — szczaście samo lezie ŭ ruki, a jon tolki nia ŭmieje, ci nia chocze jaho brać; druhi — bjeccca jak ryba ab lod i — niczoha dabicca nia może.</br> {{Водступ|2|em}}Usia sztuka żyćcia ŭ tym, kab zrazu ad niaho mnoha nie żadać, a tolki pracaj i rozumam — krok za krokam śmieła iści napierad.</br> {{Водступ|2|em}}Ciapier, naprykład, moda pajszła szukać szczaścia pa czużych krajoch: moładź — a znaczycca samyje siły naszych wiosak — jedzie ŭ Ameryku nażywać hroszy. Nia kożnamu, razumiejecca, heta ŭdajecca, a choć niekatorym bywaje i paszencie, dyk jak heta baczym — lepszaj doli pa naszych wioskach nia prybyło: hroszy amerykanskije niejak skora raspaŭzajucca, i jak było ciażka, tak i ciapier nie lahczej; jak było narekańnie, tak i ciapier jano jość. A ŭsio, badaj, praz toje, szto, szukajuczy zarabotkaŭ pa czużych staronkach, mała źwiertajem uwahi na swajo bahaćcie.</br><section end="Naszaje"/><noinclude></noinclude> rdgs2r13so0yep1o7s6day5x58l3m92 301617 301453 2026-10-18T10:28:00Z RAleh111 4658 301617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 1 marca 1913 hodu'''|right='''№ 8'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/>{{block center/s}} <div style="font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0.1px;"> <center>''Da pracy!''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> ''Da pracy, da czynu!''<br /> ''Ty rodny moj synu,''<br /> ''Zawu ciabie ja —''<br /> ''Baćkou i twaja''<br /> ''Harotnaja dola:''<br /> ''Nia śpi ty użo bolaj!''<br /> ''Mnie ciażka samoj''<br /> ''Być wieczna s taboj —''<br /> ''Taki ty słaby''<br /> ''Ledź-ledź pou-żywy…''<br /> ''Sama by chacieła,''<br /> ''Kab brausia za dzieła''<br /> ''I s pracy mieu plon,''<br /> ''Prahnau mianie won…''<br /> ''Z achwotaj wialikaj''<br /> ''Paszła-b, kab nia klikau,''<br /> ''Mianie nia trymau''<br /> ''Ty sam, kab nie spau!..''<br /> ''Choć raz by da czynu''<br /> ''Ustań-że moj synu!..''<br /> {{Калёнтытул|right='''''Antoni B.'''''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Naszaje"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria; letter-spacing: 0.1px;"> <center>'''Naszaje narekańnie.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Narekajuć ludzi na ciażkije czasy. Narekajuć ciapier — jak narekali daŭniej. Praŭda — żyćcio ludzkoje ciażkoje, harotnaje. Nawat tyje, katoryje żywuć u wialikich dastatkach — zdawoleny żyćciom nikoli nia bywajuć. Taki ŭżo skład samoha żyćcia, szto czaławiek — kolki-b jon nia mieŭ, czaho-b nie dabiŭsia, a jamu zaŭsiody — mała. Heta, badaj, i dobra. Padumajcie sami, szto-ż było-b z naszaho żyćcia, kali-b ludzi zusim byli im zdawoleny? Żadać, znaczycca, było-b nieczaha; dabiwacca jakohaś palapszeńnia ŭ hetym żyćci — nia było-b patreby. Szto-ż z hetaho było-b? A było-b toje, szto ŭsio żyćcio — jak taja wada stajaczaja — skora-b sapsawałosia i zapleśniało.</br> {{Водступ|2|em}}Każuć, szto kożny czaławiek — kawal swajho szczaścia. Praŭdu każuczy, nie zaŭsiody tak bywaje: adnamu — szczaście samo lezie ŭ ruki, a jon tolki nia ŭmieje, ci nia chocze jaho brać; druhi — bjeccca jak ryba ab lod i — niczoha dabicca nia może.</br> {{Водступ|2|em}}Usia sztuka żyćcia ŭ tym, kab zrazu ad niaho mnoha nie żadać, a tolki pracaj i rozumam — krok za krokam śmieła iści napierad.</br> {{Водступ|2|em}}Ciapier, naprykład, moda pajszła szukać szczaścia pa czużych krajoch: moładź — a znaczycca samyje siły naszych wiosak — jedzie ŭ Ameryku nażywać hroszy. Nia kożnamu, razumiejecca, heta ŭdajecca, a choć niekatorym bywaje i paszencie, dyk jak heta baczym — lepszaj doli pa naszych wioskach nia prybyło: hroszy amerykanskije niejak skora raspaŭzajucca, i jak było ciażka, tak i ciapier nie lahczej; jak było narekańnie, tak i ciapier jano jość. A ŭsio, badaj, praz toje, szto, szukajuczy zarabotkaŭ pa czużych staronkach, mała źwiertajem uwahi na swajo bahaćcie.</br><section end="Naszaje"/><noinclude></noinclude> llby6lebrbl6wbyk84kyhewfsuy892z 104 97136 301457 297299 2026-10-17T19:02:59Z RAleh111 4658 301457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><center>'''Pamiataj ab śmierci.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Anhlijcy — jak praktycznyje i dbajuczyje ab swaim narodzie, zahadali pa swaich haradoch — na wulicach, dzie jakoje nieszczaście stałosia z ludźmi, — nalepliwać u tych miejscach drukowanyje abwiestki ab nieszczaści, i hetym — prypaminać ludziam, kab ścierahlisia ad usielakich prypadkaŭ i mieli na pamiaci śmierć. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Ciahni, ciahni lamku, ażno pakul nie parwiecca. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}16) Żyŭ-byŭ kapitan — siem dusz karmiŭ jon; pryjszłosia jamu ŭmirać, — nichto nie biare pachawać; wykinuli — za wuhoł i sabaki nie jaduć.</br> {{Водступ|2|em}}17) Zaroŭ miadźwiedź na sielanskaj hare, a paczuli hołas — na hasudarskim dware. <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/9-10|№ 9]].'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhatki z [[Biełarus (1913)/1913/7|№ 7]]:'''</span> 14) pojas; 15) skrypka. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''U horadzie.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}— Pradajesz, haspadyńka, hetaho swajho pieŭnia?</br> {{Водступ|2|em}}— Ani dumaju.</br> {{Водступ|2|em}}— A kudy-ż jaho wałaczesz?</br> {{Водступ|2|em}}— Da zeharnika: nieszta papsawaŭsia, had — hadziny na dźwie paźniej, jak treba, piaje. <center>'''Prytkaja rabota.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Da dziaŭczynki, szto rabiła panczoszki, padychodzić matka i pytaje:</br> {{Водступ|2|em}}— Szmat użo raboty zrabiła?</br> {{Водступ|2|em}}— O-ho, mamaczka, ŭżo druhuju panczoszku kanczaju.</br> {{Водступ|2|em}}— A pakażysz — pierszuju.</br> {{Водступ|2|em}}— Pierszaj jeszcze niema, bo ja paczała zrazu ad druhoj. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Nia tyje pany, szto hroszy majuć,<br /> Ale pany tyje, szto Boha znajuć.<br /> {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kouna, K. H—ro.'''</span> Dziakujem za tak szczyruju pracu dla „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa, [[Аўтар:Гальяш Леўчык|L—ku]].'''</span> Dziakujem. Czekajem abiecanki.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ziembin, [[Аўтар:Язэп Шпэт|I. Sz—tu]].'''</span> Za usio prysłanaje — dziakujem; prysyłajcie jeszcze: S czaho można budzie skarystajem, a inszyje — mohuć pryhadzicca ŭ buduczynie. Twory da druku można prysyłać pad bandarolkaj, ale pry nich nielha dapisywać listu swajho, bo Redakcii prydziecca zapłacić za ŭsio, — i to u dwaja.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Stawiszcze, Kijeusk. hub. Jazepku z nad Ukrainy.'''</span> Prysyłajcie ŭsio — wielmi budziem rady. S czaho można budzie — skarystajem. Usio, ab czym Wy uspaminajecie, można prysyłać u banderolcy; za kożnyje czatyry łoty wahi treba marku tolki za 2 kap. Kab nie zahinuło na poczcie, można pasyłać „zakaznym“, tady jeszcze pryjdziecca dapłacić 7 kap. Tolki nia można dapisywać u hetaj pasyłcy asabistaho listu. Za prychilnasć dla naszaj sprawy z usiaho serca dziakujem.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh, K. Bah—iczu.'''</span> Wierszy Waszy atrymali. Dziakujem. Dumka ŭ nich wielmi dobraja, ale szmat jość u nich słoŭ nie biełaruskich, dyk z hetym nam treba być wielmi aściarożnymi, bo hazeta nasza razychodzicca daloka i szyroka, dy dataho sami wierszy — nie na czasie. Prosim prysyłać prozaj, szto czutno ŭ Was. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=5px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{АРЦ|1-ho Krasawika (Kwietnia) st. st. 1913 h, a hadz. 10-aj ranicy, ŭ administracii dwara Iwji hr. Tamasza Zamojskaho (poczta Iwje, hub. Wilensk. st. ż. d. paleskaj — Hawja) buduć}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-size:200%; font-family:Cambria;"> <center>'''TARHI — LICYTACIJA'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> na pachty ŭ czatyroch folwarkach. Mleka bywaje ŭ hod kala 70-ci tysiaczoŭ harncoŭ kazionnaj miery. Licytacija paczniecca ad 13 kap. za harniec na ŭzwyż (in plus). Chto-b chacieŭ uziacca za heta — chaj padaje swaje warunki ŭ zapieczatanych listoch z załoham — 400 rub.</br> {{Водступ|2|em}}Pachty paczynajucca z 23-ho Krasawika.</br> {{Водступ|2|em}}A bolej detalnych warunkach — można dawiedacca ŭ administracii dwara Iwje. {{Выроўніваньне-канец}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 0ak9hby7vw1lks66198oyvwyct2bt31 301459 301457 2026-10-17T19:05:08Z RAleh111 4658 301459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><center>'''Pamiataj ab śmierci.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Anhlijcy — jak praktycznyje i dbajuczyje ab swaim narodzie, zahadali pa swaich haradoch — na wulicach, dzie jakoje nieszczaście stałosia z ludźmi, — nalepliwać u tych miejscach drukowanyje abwiestki ab nieszczaści, i hetym — prypaminać ludziam, kab ścierahlisia ad usielakich prypadkaŭ i mieli na pamiaci śmierć. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Ciahni, ciahni lamku, ażno pakul nie parwiecca. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}16) Żyŭ-byŭ kapitan — siem dusz karmiŭ jon; pryjszłosia jamu ŭmirać, — nichto nie biare pachawać; wykinuli — za wuhoł i sabaki nie jaduć.</br> {{Водступ|2|em}}17) Zaroŭ miadźwiedź na sielanskaj hare, a paczuli hołas — na hasudarskim dware. <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/9-10|№ 9]].'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhatki z [[Biełarus (1913)/1913/7|№ 7]]:'''</span> 14) pojas; 15) skrypka. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''U horadzie.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}— Pradajesz, haspadyńka, hetaho swajho pieŭnia?</br> {{Водступ|2|em}}— Ani dumaju.</br> {{Водступ|2|em}}— A kudy-ż jaho wałaczesz?</br> {{Водступ|2|em}}— Da zeharnika: nieszta papsawaŭsia, had — hadziny na dźwie paźniej, jak treba, piaje. <center>'''Prytkaja rabota.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Da dziaŭczynki, szto rabiła panczoszki, padychodzić matka i pytaje:</br> {{Водступ|2|em}}— Szmat użo raboty zrabiła?</br> {{Водступ|2|em}}— O-ho, mamaczka, ŭżo druhuju panczoszku kanczaju.</br> {{Водступ|2|em}}— A pakażysz — pierszuju.</br> {{Водступ|2|em}}— Pierszaj jeszcze niema, bo ja paczała zrazu ad druhoj. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Nia tyje pany, szto hroszy majuć,<br /> Ale pany tyje, szto Boha znajuć.<br /> {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kouna, K. H—ro.'''</span> Dziakujem za tak szczyruju pracu dla „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa, [[Аўтар:Гальяш Леўчык|L—ku]].'''</span> Dziakujem. Czekajem abiecanki.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ziembin, [[Аўтар:Язэп Шпэт|I. Sz—tu]].'''</span> Za usio prysłanaje — dziakujem; prysyłajcie jeszcze: S czaho można budzie skarystajem, a inszyje — mohuć pryhadzicca ŭ buduczynie. Twory da druku można prysyłać pad bandarolkaj, ale pry nich nielha dapisywać listu swajho, bo Redakcii prydziecca zapłacić za ŭsio, — i to u dwaja.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Stawiszcze, Kijeusk. hub. Jazepku z nad Ukrainy.'''</span> Prysyłajcie ŭsio — wielmi budziem rady. S czaho można budzie — skarystajem. Usio, ab czym Wy uspaminajecie, można prysyłać u banderolcy; za kożnyje czatyry łoty wahi treba marku tolki za 2 kap. Kab nie zahinuło na poczcie, można pasyłać „zakaznym“, tady jeszcze pryjdziecca dapłacić 7 kap. Tolki nia można dapisywać u hetaj pasyłcy asabistaho listu. Za prychilnasć dla naszaj sprawy z usiaho serca dziakujem.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh, K. Bah—iczu.'''</span> Wierszy Waszy atrymali. Dziakujem. Dumka ŭ nich wielmi dobraja, ale szmat jość u nich słoŭ nie biełaruskich, dyk z hetym nam treba być wielmi aściarożnymi, bo hazeta nasza razychodzicca daloka i szyroka, dy dataho sami wierszy — nie na czasie. Prosim prysyłać prozaj, szto czutno ŭ Was. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=5px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{АРЦ|1-ho Krasawika (Kwietnia) st. st. 1913 h, a hadz. 10-aj ranicy, ŭ administracii dwara Iwji hr. Tamasza Zamojskaho (poczta Iwje, hub. Wilensk. st. ż. d. paleskaj — Hawja) buduć}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <div style="font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>'''TARHI — LICYTACIJA'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> na pachty ŭ czatyroch folwarkach. Mleka bywaje ŭ hod kala 70-ci tysiaczoŭ harncoŭ kazionnaj miery. Licytacija paczniecca ad 13 kap. za harniec na ŭzwyż (in plus). Chto-b chacieŭ uziacca za heta — chaj padaje swaje warunki ŭ zapieczatanych listoch z załoham — 400 rub.</br> {{Водступ|2|em}}Pachty paczynajucca z 23-ho Krasawika.</br> {{Водступ|2|em}}A bolej detalnych warunkach — można dawiedacca ŭ administracii dwara Iwje. {{Выроўніваньне-канец}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> jrmy40zcms0863cihjxty0f0ef3a35f 104 97167 301436 297322 2026-10-17T17:40:40Z RAleh111 4658 301436 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Żarty"/>{{Водступ|2|em}}— Nie, paniczka, atkazywaje taja, — kuryca zusim zdarowaja, a sumnaja jana dziela taho tolki, szto tak mała płacicie za jaje. <center>{{larger|'''U sudzie.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}— Heta ty ukraŭ sasnu z lesu?</br> {{Водступ|2|em}}— Zusim nie ja, wasze skarodzije. Ja szczyra pryznamsia wam — jak było. Jechaŭ ja praz les i woś maja zaczapiłasia za drewa, a toje — daj — dy złamałasia i braź na woz. I szto było rabić? Drewa ciażkoje — ja adzin nia skinu, — nu i zaciahnuŭ da chaty. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Na Boha spadziewajsia.<br /> Ale i sam — nia hultuj. {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk, [[Аўтар:Альберт Паўловіч|A. P-czu]].'''</span> Za prysłanaje — szczyra dziakujem. S czaho można budzie skarystajem. Czekajem ad Was czaho koleczy wiesialejszaho, żywuczaho — takije reczy Wy umiejecie padhledzić i padchapić.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk, [[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|H-ku]].'''</span> I ad Was żdżem taho samaho, ab czym uspaminajem ŭ pierszym atkazie „swajej poczty“.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Aszmiana, A. K-amu.'''</span> Czamu Wy sumlewajeciesia? Niczaho padobnaha rabić nichto i nia dumaje.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna, S-aj.'''</span> Szczyra dziakujem za pracu dla naszaj sprawy.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kirensk, Irkutsk. hub. Loł-ku.'''</span> Piszycie, szto pasyłajecie 1 r., a tyje, praz kaho pasłali — pryniasli 1 r. 30 k. Szto heta znaczyć?</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W-mu H. Cz-mu.'''</span> Listoŭ takich jak Wasz — atrymali my nimała. Dyk, pryznacca, ni razumiejem, szto mahło Was i druhich nawiaści na takija dumki, dy sumlewańnia. Zdajecca, dawoli ŭziać № „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“ i № „[[Наша Ніва (1906)|Haшай Нiвы]]“, kab prakanacca, szto roznica pamiż hazetami — hetymi wialikaja.</br> {{Водступ|2|em}}Redakcija „Biełarusa“, apracza mowy, dy ahulnaho biełaruskaho kierunku, niczoha supolnaho z redakcijaj „Нашай Нiвы“ ni maje. Ni adkazywali my „Haшай Нiве“ na jaje staćciu ŭ [[Наша Ніва (1906)/1913/3|3-cim]] numery tamu, dziela czaho ni dali adkazu i inszym hazetam — ci jany adazwalisia ab nas dobra, ci drenna. Apiakunoŭ ni abiareszsia nikoli. Ahryzacca-ż z ŭsimi — ni majem ni miejsca, ni achwoty; tym bolej jeszcze i tamu, szto palemika (a pa sposabu jakim jana wiadziecca papraŭdzie — hazetnaja łajanka) da prahramy „Biełarusa“ nie należyć.</br> {{Водступ|2|em}}Metaj naszaj jość i budzie zaŭsiody: palapszeńnie warunkaŭ żyćcia sielanina, dy razwićcio jaho duszy, jak katalika — biełarusa, a darohaj da hetaho — cichaja, spakojnaja praca z Boham!</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Samarkand, Azija. Wyhnance.'''</span> Jak że my rady, szto nasz „Biełarus“ tak ucieszyŭ Was!</br> {{Водступ|2|em}}Wasz wierszyk maje wielmi hłybokuju dumku, ale pakul szto — nie addrukujem, bo szmat majem zapasu — nadasłanaho śpiersza. Dyk nia trymacca paradku — czarady — nielha.</br> {{Водступ|2|em}}Pryszlicie, kali łaska, swaje apawiedańnia, a katorych Wy uspaminajecie u swajej pisulcy, — szto padojdzie — addrukujem.</br> {{Водступ|2|em}}Swajej Siastryczce — pa rodnaj mowie — pasyłajem u dalokaju krainu życzeńnie adno: Boh chaj Was pacieszaje ŭ Waszaj ciażkaj doli!… <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=5px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{АРЦ|1-ho Krasawika (Kwietnia) st. st. 1913 h, a hadz. 10-aj ranicy, ŭ administracii dwara Iwji hr. Tamasza Zamojskaho (poczta Iwje, hub. Wilensk. st. ż. d. paleskaj — Hawja) buduć}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> <div style="margin-bottom:0em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed"> <center>'''TARHI — LICYTACIJA'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> na pachty ŭ czatyroch folwarkach. Mleka bywaje ŭ hod kala 70-ci tysiaczoŭ harncoŭ kazionnaj miery. Licytacija paczniecca ad 13 kap. za harniec na ŭzwyż (in plus). Chto-b chacieŭ uziacca za heta — chaj padaje swaje warunki ŭ zapieczatanych listoch z załoham — 400 rub.</br> {{Водступ|2|em}}Pachty paczynajucca z 23-ho Krasawika.</br> {{Водступ|2|em}}A bolej detalnych warunkach — można dawiedacca ŭ administracii dwara Iwje. {{Выроўніваньне-канец}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 44gxybuvahri3e7zl2e9h9cielsr4fs 301437 301436 2026-10-17T17:41:34Z RAleh111 4658 301437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="Żarty"/>{{Водступ|2|em}}— Nie, paniczka, atkazywaje taja, — kuryca zusim zdarowaja, a sumnaja jana dziela taho tolki, szto tak mała płacicie za jaje. <center>{{larger|'''U sudzie.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}— Heta ty ukraŭ sasnu z lesu?</br> {{Водступ|2|em}}— Zusim nie ja, wasze skarodzije. Ja szczyra pryznamsia wam — jak było. Jechaŭ ja praz les i woś maja zaczapiłasia za drewa, a toje — daj — dy złamałasia i braź na woz. I szto było rabić? Drewa ciażkoje — ja adzin nia skinu, — nu i zaciahnuŭ da chaty. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} Na Boha spadziewajsia.<br /> Ale i sam — nia hultuj. {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>''Swaja poczta.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk, [[Аўтар:Альберт Паўловіч|A. P-czu]].'''</span> Za prysłanaje — szczyra dziakujem. S czaho można budzie skarystajem. Czekajem ad Was czaho koleczy wiesialejszaho, żywuczaho — takije reczy Wy umiejecie padhledzić i padchapić.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk, [[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|H-ku]].'''</span> I ad Was żdżem taho samaho, ab czym uspaminajem ŭ pierszym atkazie „swajej poczty“.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Aszmiana, A. K-amu.'''</span> Czamu Wy sumlewajeciesia? Niczaho padobnaha rabić nichto i nia dumaje.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna, S-aj.'''</span> Szczyra dziakujem za pracu dla naszaj sprawy.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kirensk, Irkutsk. hub. Loł-ku.'''</span> Piszycie, szto pasyłajecie 1 r., a tyje, praz kaho pasłali — pryniasli 1 r. 30 k. Szto heta znaczyć?</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W-mu H. Cz-mu.'''</span> Listoŭ takich jak Wasz — atrymali my nimała. Dyk, pryznacca, ni razumiejem, szto mahło Was i druhich nawiaści na takija dumki, dy sumlewańnia. Zdajecca, dawoli ŭziać № „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“ i № „[[Наша Ніва (1906)|Haшай Нiвы]]“, kab prakanacca, szto roznica pamiż hazetami — hetymi wialikaja.</br> {{Водступ|2|em}}Redakcija „Biełarusa“, apracza mowy, dy ahulnaho biełaruskaho kierunku, niczoha supolnaho z redakcijaj „Нашай Нiвы“ ni maje. Ni adkazywali my „Haшай Нiве“ na jaje staćciu ŭ [[Наша Ніва (1906)/1913/3|3-cim]] numery tamu, dziela czaho ni dali adkazu i inszym hazetam — ci jany adazwalisia ab nas dobra, ci drenna. Apiakunoŭ ni abiareszsia nikoli. Ahryzacca-ż z ŭsimi — ni majem ni miejsca, ni achwoty; tym bolej jeszcze i tamu, szto palemika (a pa sposabu jakim jana wiadziecca papraŭdzie — hazetnaja łajanka) da prahramy „Biełarusa“ nie należyć.</br> {{Водступ|2|em}}Metaj naszaj jość i budzie zaŭsiody: palapszeńnie warunkaŭ żyćcia sielanina, dy razwićcio jaho duszy, jak katalika — biełarusa, a darohaj da hetaho — cichaja, spakojnaja praca z Boham!</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Samarkand, Azija. Wyhnance.'''</span> Jak że my rady, szto nasz „Biełarus“ tak ucieszyŭ Was!</br> {{Водступ|2|em}}Wasz wierszyk maje wielmi hłybokuju dumku, ale pakul szto — nie addrukujem, bo szmat majem zapasu — nadasłanaho śpiersza. Dyk nia trymacca paradku — czarady — nielha.</br> {{Водступ|2|em}}Pryszlicie, kali łaska, swaje apawiedańnia, a katorych Wy uspaminajecie u swajej pisulcy, — szto padojdzie — addrukujem.</br> {{Водступ|2|em}}Swajej Siastryczce — pa rodnaj mowie — pasyłajem u dalokaju krainu życzeńnie adno: Boh chaj Was pacieszaje ŭ Waszaj ciażkaj doli!… <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{Накіравальная рыса|height=5px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{АРЦ|1-ho Krasawika (Kwietnia) st. st. 1913 h, a hadz. 10-aj ranicy, ŭ administracii dwara Iwji hr. Tamasza Zamojskaho (poczta Iwje, hub. Wilensk. st. ż. d. paleskaj — Hawja) buduć}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="margin-bottom:0em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed"> <center>'''TARHI — LICYTACIJA'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> na pachty ŭ czatyroch folwarkach. Mleka bywaje ŭ hod kala 70-ci tysiaczoŭ harncoŭ kazionnaj miery. Licytacija paczniecca ad 13 kap. za harniec na ŭzwyż (in plus). Chto-b chacieŭ uziacca za heta — chaj padaje swaje warunki ŭ zapieczatanych listoch z załoham — 400 rub.</br> {{Водступ|2|em}}Pachty paczynajucca z 23-ho Krasawika.</br> {{Водступ|2|em}}A bolej detalnych warunkach — można dawiedacca ŭ administracii dwara Iwje. {{Выроўніваньне-канец}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> bsbku0p5dfszfwkl2gwin8lzwkz00cb 104 97170 301452 297394 2026-10-17T18:51:34Z RAleh111 4658 301452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 14 marca 1913 hodu'''|right='''№ 9-10'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Adwiecznaja"/>{{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''Adwiecznaja mowa''<br /> ''Prastoha narodu''<br /> ''Ty s chaty wiaskowaj''<br /> ''Wyjdzi na swabodu!''<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''I stań prad ludźmi,''<br /> ''Maja darahaja''<br /> ''Stań śmieła — idzi,''<br /> ''Bo ty — ty żywaja!!...''<br /> {{справа|'''''Antoni B.'''''{{водступ|-3|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Adwiecznaja"/> <section begin="Katalickaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Katalickaja chata.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Kożnaja chata, ŭ katoraj żywuć kataliki, pawinna być katalickaj, — ni żydoŭskaj, ani pahanskaj, ci inszaj jakoj, a tolki katalickaj, kab sam wyhlad hetakaj chaty świedczyŭ, jakoj wiery żywuć ŭ jej ludzi.</br> {{Водступ|2|em}}Jak tolki chata wybudawana, treba pastaracca zaraz, ''kab jana była paświenczana ksiandzom'', bo tak nam raić Kaścioł. „Biaz Boha — ani da paroha“, każyć prykazka. Na Boha ŭsia nasza nadzieja. Dyk ci-nie wypadaje zaraz-że spaczatku paprasić ŭ Jaho błahasławienstwa dla siabie, dy apieki. Kolki-ż heta niszczaścia nad kożnaj chataj? Bury, piaruny, pażary, wada, chwaroby, złyje duchi i niadobryje ludzi ŭ adnej chwilcy mohuć zrujnawać nasza szczaścia, naszu pracu. Dyk karyść samych żylcoŭ wymahaje, kab jany staralisia chatu swaju paświeńcić. Ksiondz, kropiaczy świanconaj wadoj, prosić ŭ malitwie swajej Boha, kab Jon ŭziaŭ pad swaju apieku i chatu, i jaje żylcoŭ, — kab ŭ dalejszym żyćciu błahasławiŭ im. Za patrebaj paświanczeńnia chaty pramaŭlaje jaszcze woś szto: świataść praznaczeńnia czaławieka-katalika da ŭsich tych warunkaŭ, katoryje dapamahajuć jamu dajści da jaho światoj mety. Cieła dziciaci pry chryście św. ksiondz pamazywajeć św. alejami, ŭ żyćci czaławiek prymaje św. sakramenty, molicca u światym kaścieli, damawina, ŭ katoraj majuć złażyć cieła ŭmierszaha, tak sama paświenczwajecca, dyk tym bolej pawinna być paświenczena chata, ŭ katoraj czaławiek prawodzić bolszu pała winu swajho daczesnaho żyćcia.</br> {{Водступ|2|em}}Druhoje, — czym roznicca katalickaja chata ad niekatalickaj — heta ''światyje abrazy''. Heta figury, dy malunki tych, szto żyli praŭdziwa pa-katalicku, szto mieli na ziamli, a ciapier ŭ niebie majuć łasku u Boha. Cześć światych abrazoŭ — zhodna z naszaj św. wieraj: ŭ pierszych wiekach chryścijanstwa była jana tolki zwyczajem, paźniej — ad 787 hodu (ad Saboru Nicejskaho) użo pastanaŭleńniem Kaścioła, abrazy raźwieszy wajuć nia tolki ŭ siarodku chaty, ale i znadworku — z wulicy, ni haworuczy ŭżo ab tym, szto czuć nia ŭ kożnaj katalickaj wioscy — staŭlajucca pa kancoch jaje kryży. Umieszczywańnie abrazoŭ pa chatach służyć i azdobaj i prynosić szmat roznych łask i dabradziejstwa ad Boha. Abrazy dapamahajuć nam dobra malicca, brać prykład sa światych, — jak treba żyć; dapamahajuć<section end="Katalickaja"/><noinclude></noinclude> dh81g0e8o57e7nw5t62ghnamdq0k32n 301616 301452 2026-10-18T10:27:43Z RAleh111 4658 301616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 14 marca 1913 hodu'''|right='''№ 9-10'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Adwiecznaja"/>{{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''Adwiecznaja mowa''<br /> ''Prastoha narodu''<br /> ''Ty s chaty wiaskowaj''<br /> ''Wyjdzi na swabodu!''<br /> {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} ''I stań prad ludźmi,''<br /> ''Maja darahaja''<br /> ''Stań śmieła — idzi,''<br /> ''Bo ty — ty żywaja!!...''<br /> {{справа|'''''Antoni B.'''''{{водступ|-3|em}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Adwiecznaja"/> <section begin="Katalickaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Katalickaja chata.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Kożnaja chata, ŭ katoraj żywuć kataliki, pawinna być katalickaj, — ni żydoŭskaj, ani pahanskaj, ci inszaj jakoj, a tolki katalickaj, kab sam wyhlad hetakaj chaty świedczyŭ, jakoj wiery żywuć ŭ jej ludzi.</br> {{Водступ|2|em}}Jak tolki chata wybudawana, treba pastaracca zaraz, ''kab jana była paświenczana ksiandzom'', bo tak nam raić Kaścioł. „Biaz Boha — ani da paroha“, każyć prykazka. Na Boha ŭsia nasza nadzieja. Dyk ci-nie wypadaje zaraz-że spaczatku paprasić ŭ Jaho błahasławienstwa dla siabie, dy apieki. Kolki-ż heta niszczaścia nad kożnaj chataj? Bury, piaruny, pażary, wada, chwaroby, złyje duchi i niadobryje ludzi ŭ adnej chwilcy mohuć zrujnawać nasza szczaścia, naszu pracu. Dyk karyść samych żylcoŭ wymahaje, kab jany staralisia chatu swaju paświeńcić. Ksiondz, kropiaczy świanconaj wadoj, prosić ŭ malitwie swajej Boha, kab Jon ŭziaŭ pad swaju apieku i chatu, i jaje żylcoŭ, — kab ŭ dalejszym żyćciu błahasławiŭ im. Za patrebaj paświanczeńnia chaty pramaŭlaje jaszcze woś szto: świataść praznaczeńnia czaławieka-katalika da ŭsich tych warunkaŭ, katoryje dapamahajuć jamu dajści da jaho światoj mety. Cieła dziciaci pry chryście św. ksiondz pamazywajeć św. alejami, ŭ żyćci czaławiek prymaje św. sakramenty, molicca u światym kaścieli, damawina, ŭ katoraj majuć złażyć cieła ŭmierszaha, tak sama paświenczwajecca, dyk tym bolej pawinna być paświenczena chata, ŭ katoraj czaławiek prawodzić bolszu pała winu swajho daczesnaho żyćcia.</br> {{Водступ|2|em}}Druhoje, — czym roznicca katalickaja chata ad niekatalickaj — heta ''światyje abrazy''. Heta figury, dy malunki tych, szto żyli praŭdziwa pa-katalicku, szto mieli na ziamli, a ciapier ŭ niebie majuć łasku u Boha. Cześć światych abrazoŭ — zhodna z naszaj św. wieraj: ŭ pierszych wiekach chryścijanstwa była jana tolki zwyczajem, paźniej — ad 787 hodu (ad Saboru Nicejskaho) użo pastanaŭleńniem Kaścioła, abrazy raźwieszy wajuć nia tolki ŭ siarodku chaty, ale i znadworku — z wulicy, ni haworuczy ŭżo ab tym, szto czuć nia ŭ kożnaj katalickaj wioscy — staŭlajucca pa kancoch jaje kryży. Umieszczywańnie abrazoŭ pa chatach służyć i azdobaj i prynosić szmat roznych łask i dabradziejstwa ad Boha. Abrazy dapamahajuć nam dobra malicca, brać prykład sa światych, — jak treba żyć; dapamahajuć<section end="Katalickaja"/><noinclude></noinclude> lsmcx8ojv77lbdklcibhji4c24h0h3b 104 97722 301350 300558 2026-10-17T15:47:47Z Gleb Leo 2440 301350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:4px double black; padding:0.1em 0em}} {{Цэнтар|'''Кніжкі таго-ж аўтара:'''|памер=140%}} {{Цэнтар|1. [[Доктар Францішак Скарына — першы друкар беларускі|DOKTAR FRANCIŠAK SKARYNA,<br />PIERŠY DRUKAR BIEŁARUSKI<br />1525—1925]].<br />{{smaller|Wydańnie Biełaruskaha Nawukowaha T-wa<br />Wilnia, 1925 h.}}<br />{{x-smaller|Knižka wydana hraždankaj i łacinkaj}}}} {{Цэнтар|2. [[Biełaruskaja mowa ŭ skołach Biełarusi XVI i XVII st. (1928)|BIEŁARUSKAJA MOWA Ŭ ŠKOŁACH BIEŁARUSI XVI i XVII ST]].<br />{{smaller|Wydańnie „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaj Krynicy]]“<br />Wilnia, 1928 h.}}}} {{Цэнтар|3. [[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|RODNAJA MOWA Ŭ ŚWIATYNIACH]].<br />{{smaller|Wydańnie „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“<br />Wilnia, 1929 h.}}}} {{Цэнтар|4. [[Franciš Bahušewič (1930)|{{Разьбіўка|FRANCIŠ BAHUŠEWIČ}}<br />{{smaller|jaho žyćcio i tworčaść<br />u tryccatyja ŭhodki śmierci}}]]<br />{{smaller|(1900—1930).Wyd. Biełaruskaha Instytutu Hasp. i Kultury<br />Wilnia, 1930.}}}} {{Цэнтар|5. [[Вітаўт Вялікі і беларусы|{{Разьбіўка|ВІТАЎТ ВЯЛІКІ І БЕЛАРУСЫ}}]].<br />{{smaller|Выданьне Бел. Нацыянальнага Камітэту<br />Вільня, 1930.}}}} {{Цэнтар|6. [[Kazimier Swajak (1931)|KAZIMIER SWAJAK<br />{{smaller|Narys ab jahonaj ideolohii,<br />u piatyja ŭhodki śmierci}}]].<br />{{smaller|Wydańnie „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“<br />Wilnia, 1931.}}}} {{Цэнтар|7. [[Кастусь Каліноўскі, «Мужыцкая праўда» і ідэя Незалежнасьці Беларусі|KASTUŚ KALINOŬSKI „MUŽYCKAJA<br />PRAUDA“ I IDEJA NIEZALEŽNAŚCI<br />BIEŁARUSI]].<br />{{smaller|Wyd. Biełaruskaha Nacyjanalnaha K-tu<br />Wilnia, 1933.}}}} {{Цэнтар|8. {{smaller|[[Прафэсар Браніслаў Эпімах-Шыпіла (1935)|Праф. Браніслаў ЭПІМАХ-ШЫПІЛА]],<br />З яго жыцьця і працы.<br />Выд. Бел. Інстытуту Гасп. і Культуры.<br />Вільня, 1935.}}}} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> 9yp2dh9ta1po4c0tc0svzy6lys3m5g5 104 98114 301351 300563 2026-10-17T15:48:20Z Gleb Leo 2440 301351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{block center/s|style=width:100%; max-width:25em; border:2px solid black; padding:0.1em 0em}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Кніжкі таго-ж аўтара:}}'''|памер=140%}} {{Цэнтар|1. [[Доктар Францішак Скарына — першы друкар беларускі|DOKTAR FRANCIŠAK SKARYNA,<br />PIERŠY DRUKAR BIEŁARUSKI<br />1525—1925]].<br />{{smaller|Wydańnie Biełaruskaha Nawukowaha T-wa<br />Wilnia, 1925 h.}}<br />{{x-smaller|Knižka wydana hraždankaj i łacinkaj}}}} {{Цэнтар|2. [[Biełaruskaja mowa ŭ skołach Biełarusi XVI i XVII st. (1928)|BIEŁARUSKAJA MOWA Ŭ ŠKOŁACH BIEŁARUSI XVI i XVII ST]].<br />{{smaller|Wydańnie „[[Беларуская Крыніца (1925)|Biełaruskaj Krynicy]]“<br />Wilnia, 1928 h.}}}} {{Цэнтар|3. [[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|RODNAJA MOWA Ŭ ŚWIATYNIACH]].<br />{{smaller|Wydańnie „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“<br />Wilnia, 1929 h.}}}} {{Цэнтар|4. [[Franciš Bahušewič (1930)|{{Разьбіўка|FRANCIŠ BAHUŠEWIČ}}<br />{{smaller|jaho žyćcio i tworčaść<br />u tryccatyja ŭhodki śmierci}}]]<br />{{smaller|(1900—1930).Wyd. Biełaruskaha Instytutu Hasp. i Kultury<br />Wilnia, 1930.}}}} {{Цэнтар|5. [[Вітаўт Вялікі і беларусы|{{Разьбіўка|ВІТАЎТ ВЯЛІКІ І БЕЛАРУСЫ}}]].<br />{{smaller|Выданьне Бел. Нацыянальнага Камітэту<br />Вільня, 1930.}}}} {{Цэнтар|6. [[Kazimier Swajak (1931)|KAZIMIER SWAJAK<br />{{smaller|Narys ab jahonaj ideolohii,<br />u piatyja ŭhodki śmierci}}]].<br />{{smaller|Wydańnie „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“<br />Wilnia, 1931.}}}} {{Цэнтар|7. [[Кастусь Каліноўскі, «Мужыцкая праўда» і ідэя Незалежнасьці Беларусі|KASTUŚ KALINOŬSKI „MUŽYCKAJA<br />PRAUDA“ I IDEJA NIEZALEŽNAŚCI<br />BIEŁARUSI]].<br />{{smaller|Wyd. Biełaruskaha Nacyjanalnaha K-tu<br />Wilnia, 1933.}}}} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> g6v1blclj3ii15p844gj0pdczq3ncmx 104 98740 301327 234407 2026-10-17T14:22:54Z Gleb Leo 2440 301327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=цер|к=піць}} і… не чырванее. Часамі яе бялізна горш чырвані. Але што каму да гэтага. {{Водступ|2|em}}Не зважаў ні на вошта і Ўл. Дубоўка, які (проста незразумелым стаецца!) у тэй-жа кніжачцы „Маладняк — Янку Купалу“ нячувана дзіка апляміў Якуба Коласа. І чамусьці ўмысна ў час урачыстага сьвяткаваньня юбілею Янкі Купалы. Няўжо яму здавалася, што, даючы адначасна пахвальбу юбіляру і ганьбуючы яго таварыша сябра і саратніка ў змаганьні за вялікую справу вызваленьня працоўных Беларусі, ён цешыць Янку Купалу? Нельга было згадзіцца з гэтым. Болей таго, жудасна ставала ад безадчотнае „сьмеласьці“ пайсьці на напісаньне наступных радкоў аб Я. Коласе: „Сыканьне і гойканьне распачалі супроць „Маладняка“ некаторыя старыя пісьменьнікі і культурнікі, спагадаючыя ім. Адзін поэта, які прэтэндуе на нейкае нязвычайнае значэньне ў Беларусі, напісаўшы тысячы радкоў, зьвязаных прымітыўнымі, дзіцячымі дзеяслоўнымі рыфмамі, стаў вольна ці нявольна на чале ''сыкуноў'' (курсіў Ул. Дубоўкі)… Але дарма! Сьмехам і жартамі праводзяць цяпер гэткіх „дзеячоў“ (лапкі Ул. Д.)“. У падобным артыкуле ў часопісі „[[Аршанскі Маладняк (1925)|Аршанскі Маладняк]]“ [[Аршанскі Маладняк (1925)/1|№ 1]] (артыкул: „[[Янка Купала і «Маладняк»|Янка Купала і „Маладняк]]“) зноў жа Ўл. Дубоўка пра Якуба Коласа кажа: „У той час, калі некаторыя старыя пісьменьнікі беларускія, замест таго, каб дапамагчы маладым беларускім поэтам і пісьменьнікам у іх творча-грамадзкай працы, заняліся пісанінай фэльетонаў на<noinclude></noinclude> 6oj1ezqsk586yexi67mdao3gl4y0i61 0 99866 301228 236602 2026-10-17T12:27:37Z Gleb Leo 2440 301228 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Праваслаўная Беларусь | безаўтара = | год = 1927—1928 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя}} * [[Праваслаўная Беларусь (1927)/1927|1927]] * [[Праваслаўная Беларусь (1927)/1928|1928]] [[Катэгорыя:Праваслаўнае беларускае дэмакратычнае аб’яднанне]] [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] 2yv5josvbth0wpkch032vfs0tobl103 0 100285 301300 238159 2026-10-17T14:04:11Z Gleb Leo 2440 301300 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Кажы, дзе твой сын? | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1927 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларускі піонэр (1924)/1927/6/Кажы, дзе твой сын|Кажы, дзе твой сын]] // {{Fine|[[Беларускі піонэр (1924)|Беларускі піонэр]]. — 1927. — [[Беларускі піонэр (1924)/1927/6|№6]]}} * [[Танзілія (1927)/Powiedź, dzie jest twój syn?|Powiedź, dzie jest twój syn?]] // {{Fine|[[Танзілія (1927)|Танзілія]]. Менск: Узвышша, 1927}} * [[Тры пальцы (1930)/«Powiedz, gdzie jest twój syn»|„Powiedz, gdzie jest twój syn“]] // {{Fine|[[Тры пальцы (1930)|Тры пальцы]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Танзілія (Бядуля)]] [[Катэгорыя:Польска-савецкая вайна ў прозе]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ef2qcho4xmcp6qjogfohyg63mvnso68 104 101519 301413 239383 2026-10-17T17:02:15Z Gleb Leo 2440 301413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>ў агульную композыцыю ўключана дрэва, разам з тым аб‘ядняючае ўсю складаную композыцыю ў адзін цэлы малюнак. Месца назіраньня выбрана ўдзячнае, калі вежы цэнтральнай часткі Віцебску, згрупаваўшыся ў адно месца, ствараюць надзвычайна прыгожы архітэктурны пэйзаж. {{Водступ|2|em}}У 1927 г. Мінін сваімі гравюрамі прымаў удзел у наступных выстаўках: 1) „Расійская ксілёграфія за 10 год“ у Ленінградзе; 2) „Гравюра СССР за 10 год“ у Маскве; 3) „Мастацтва нацыянальнасьцяй СССР“ у Маскве; 4) „Усебеларуская мастацкая выстаўка“ у Менску; 5) „Віцебская акруговая выстаўка культурнага і гаспадарчага будаўніцтва“ у Віцебску; 6) „Міжнародная выстаўка кніжнага знаку“ у Лос-Анжэласе (Амэрыка), у 1928 г. і 7) „Выстаўка гравюры і рысунку, наладжаная Асоцыацыяй революцыйнага мастацтва {{Абмылка|Украіны,|Украіны“}} у Кіеве, у 1928 г. {{Водступ|2|em}}Гравюры Мініна былі зьмешчаны ў часопісі „[[Наш Край (1925)|Наш Край]]“ [[Наш Край (1925)/1926/12|№ 12 (15)]] за 1926 г., а весткі аб яго творчасьці былі надрукаваны ў выданьнях: 1) часопіс „[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]“ [[Маладняк (часопіс)/1927/6|№ 6]] за 1927 г., 2) М. І. Касьпяровіч — „[[Матар’ялы да вывучэньня Віцебскай краёвай літаратуры і мастацтва (1927)|Матар‘ялы да вывучэньня Віцебскай краёвай літаратуры і мастацтва]]“, Менск, 1927 г. і 3) Всеволод Воинов — „Русская ксилография за 10 лет“, Ленінград, 1927.<noinclude></noinclude> 1rgay1z1bwi5cj7787nfephjpfvo5bc 0 105599 301367 249461 2026-10-17T16:08:42Z Gleb Leo 2440 301367 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Родныя гоні | безаўтара = | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Родныя гоні|Родныя гоні (1927)}} * Родныя гоні. — Сакавік 1927. — {{Скан|[[Родныя гоні (1927)/1|Кніжка 1]]|Родныя гоні. 1927. Кніжка 1.pdf}} * Родныя гоні. — Красавік 1927. — {{Скан|[[Родныя гоні (1927)/2|Кніжка 2]]|Родныя гоні. 1927. Кніжка 2.pdf}} * Родныя гоні. — Май 1927. — {{Скан|[[Родныя гоні (1927)/3|Кніжка 3]]|Родныя гоні. 1927. Кніжка 3.pdf}} * Родныя гоні. — Чэрвень 1927. — {{Скан|[[Родныя гоні (1927)/4|Кніжка 4]]|Родныя гоні. 1927. Кніжка 4.pdf}} * Родныя гоні. — Ліпень—Жнівень 1927. — {{Скан|[[Родныя гоні (1927)/5|Кніжка 5]]|Родныя гоні. 1927. Кніжка 5.pdf}} * Родныя гоні. — Верасень—Кастрычнік 1927. — {{Скан|[[Родныя гоні (1927)/6|Кніжка 6]]|Родныя гоні. 1927. Кніжка 6.pdf}} [[Катэгорыя:Часопісы Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Творы 1927 года]] 5nr4twfgssnc5zwdzudre5m1q8nlsjz 0 108057 301264 253718 2026-10-17T12:53:11Z Gleb Leo 2440 301264 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Запісы Беларускага Навуковага Таварыства. Сшыток 1 | безаўтара = | год = 1938 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938). Сшыток 1.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938). Сшыток 1.pdf" from="71" to="73" /> ----------- {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Часопісы Вільні]] [[Катэгорыя:Часопісы Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Творы 1938 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] 12yw2irwv4ikqsi2d79o9w8g7wa025t 0 108239 301446 254128 2026-10-17T18:47:49Z Gleb Leo 2440 301446 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускі Фронт | безаўтара = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1936—1939 год | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускі фронт (газета)|Беларускі фронт (газэта)}} {{АРЦ|[[Беларускі Фронт (1936)/1936|1936]] • [[Беларускі Фронт (1936)/1937|1937]] • [[Беларускі Фронт (1936)/1938|1938]] • [[Беларускі Фронт (1936)/1939|1939]]}} [[Катэгорыя:Беларускі Фронт (газета)|*]] o0csm635p1tok1mn7upxmi5ebvqojtb 301447 301446 2026-10-17T18:48:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускі фронт (газета)]] у [[Беларускі Фронт (1936)]] 301446 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускі Фронт | безаўтара = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | крыніца = | год = 1936—1939 год | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускі фронт (газета)|Беларускі фронт (газэта)}} {{АРЦ|[[Беларускі Фронт (1936)/1936|1936]] • [[Беларускі Фронт (1936)/1937|1937]] • [[Беларускі Фронт (1936)/1938|1938]] • [[Беларускі Фронт (1936)/1939|1939]]}} [[Катэгорыя:Беларускі Фронт (газета)|*]] o0csm635p1tok1mn7upxmi5ebvqojtb 0 108240 301449 254127 2026-10-17T18:48:53Z Gleb Leo 2440 Выдалена перасылка на [[Беларускі фронт (газета)]] 301449 wikitext text/x-wiki {{Хутка выдаліць|}} 4nn113q9r6wf3bvguzdjwwec6ftypl3 102 124389 301419 288577 2026-10-17T17:04:52Z Gleb Leo 2440 301419 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Павел |Прозвішча = Салаўёў |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1876 |Месца нараджэння = |ДС = |Месца смерці = |Апісанне = беларускі заоляг |Іншае = |Вікіпедыя = Павел Фёдаравіч Салаўёў |Вікіпедыя2 = Павел Салаўёў |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Павел Салаўёў |Першая літара прозвішча = С }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Некаторыя вывады з фэнолёгічных назіраньняў]] // {{Fine|[[Наш Край (1925)|Наш Край]]. — Кастрычнік 1925. — [[Наш Край (1925)/1925/1|№1]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Заолагі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 53lvoqjnqtdg3qze09ljzir6fr7xlwr 102 124392 301417 288583 2026-10-17T17:04:05Z Gleb Leo 2440 301417 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Міхаіл |Прозвішча = Эндэ |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1888 |Месца нараджэння = Перм, Пермскі павет, Пермская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 16 красавіка 1932 |Месца смерці = Масква, РСФСР, СССР |Апісанне = беларускі жывапісец, графік і пэдагог |Іншае = |Вікіпедыя = Міхаіл Георгіевіч Эндэ |Вікіпедыя2 = Міхаіл Эндэ |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Mikhail Ende |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Міхаіл Эндэ |Першая літара прозвішча = Э }} == Творы == {{Усе творы}} == Ілюстрацыі == * [[Наш Край (1925)|Наш край]]. — Кастрычнік 1925—сьнежань 1927. — [[Наш Край (1925)/1925/1|№1]]—[[Наш Край (1925)/1924/12|№12 (27)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Мастакі]] [[Катэгорыя:Ілюстратары]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] qaplux2rsdqtg94r658l4ynf4koqk0a 301418 301417 2026-10-17T17:04:24Z Gleb Leo 2440 301418 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Міхаіл |Прозвішча = Эндэ |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1888 |Месца нараджэння = Перм, Пермскі павет, Пермская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 16 красавіка 1932 |Месца смерці = Масква, РСФСР, СССР |Апісанне = беларускі жывапісец, графік і пэдагог |Іншае = |Вікіпедыя = Міхаіл Георгіевіч Эндэ |Вікіпедыя2 = Міхаіл Эндэ |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Mikhail Ende |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Міхаіл Эндэ |Першая літара прозвішча = Э }} == Творы == {{Усе творы}} == Ілюстрацыі == * [[Наш Край (1925)|Наш Край]]. — Кастрычнік 1925—сьнежань 1927. — [[Наш Край (1925)/1925/1|№1]]—[[Наш Край (1925)/1924/12|№12 (27)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Мастакі]] [[Катэгорыя:Ілюстратары]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] hemh0lnxgft5uo0gtmwolin76irysov 104 125194 301352 290069 2026-10-17T15:48:47Z Gleb Leo 2440 301352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Цэнтар|'''U čeść 950-hodździa<br />chryščeńnia Biełarusi'''|памер=250%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{АРЦ|''(Pramova ks. Ad. Stankieviča, skazanaja ŭ kaśc. śv. Mikałaja ŭ Vilni na Słužbie Božaj, jakuju, pieršy raz siarod Biełarusaŭ, za pamysnaść Biełaruskaha narodu, z nahody jubileju 950-bodździa chryščeńnia Biełarusi, adpraviŭ ajciec [[Аўтар:Міхась Маскалік|M. Maskalik]] 2.X.1938 h.).''}} {{block center/e}} [[Файл:U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938). Узор 1.png|60px|center]] {{Цэнтар|{{Разьбіўка|1938}} h.<br />Adbitka z „[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaj Dumki]]“.}}<noinclude></noinclude> 3oelkmdt0zzbrtb06rdoeeh7cuzz4wf 0 125214 301356 290091 2026-10-17T15:52:35Z Gleb Leo 2440 301356 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У чэсьць 950-годзьдзя хрышчэньня Беларусі | аўтар = Адам Станкевіч | секцыя = Прамова | папярэдні = | наступны = | год = 1938 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1938/28/U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi]] // {{Fine|[[Chryścijanskaja Dumka (1928)|Chryścijanskaja Dumka]]. — 10 kastryčnika 1938. — [[Chryścijanskaja Dumka (1928)/1938/28|№28 (176)]]}} * {{Скан|[[U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938)|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi]]|U čeść 950-hodździa chryščeńnia Biełarusi (1938).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Bieł. Drukarnia im. Fr. Skaryny ŭ Vilni, 1938}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Адама Станкевіча]] [[Катэгорыя:Хрысціянства]] [[Катэгорыя:Прамовы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 8agm8yonu9nj4hweu0wibdfisx8wyte 104 126119 301466 297316 2026-10-17T19:17:47Z RAleh111 4658 301466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Naszaje"/>{{Водступ|2|em}}Ziamielka nasza nie takaja ŭżo błahaja i biednaja, jak na jaje prywykli narekać. Postup nawuki haspadarskaj szto raz bolej i bolej szyrycca, i ciapier użo nawat s samych horszych, jak heta ŭważali daŭniej, — bo zusim pieszczanych hruntaŭ, — prydumali ludzi ciahnuć wialikije dachody. Woś tolki treba nam kanieszna nie siadzieć na miejscy, a iści za hetym postupam nawuki.</br> {{Водступ|2|em}}Usia bieda nasza ŭ tym, szto nasza wioska pazbywajecca ŭsich lepszych sił swaich na pracu abo dla czużyncaŭ, abo kidajucca jany ŭ harady, szukajuczy lohkich, jak im zdajecca, zarabotkaŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Jak adno, tak i druhoje, jak heta my skroś baczym, nia tolki ŭsiej naszaj sprawy — naszaho żyćcia samoha, nie palepszyli, {{Абмылка|aie|ale}} nawat pahorszyli.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk nie na czużyncaŭ nam treba tracić swaje siły, i nie na czynoŭnikaŭ — kirawać swaich dziaciej, a — czyja zmoha — wuczyć swaich dzietak u hasparskich szkołach, dy kab paśla waroczalisia jany ŭ swaju rodnuju wiosku, — na swoj rodny zahon — szyryć tam praświetu i nawuku nowaj haspadarki, katoraja ciapier i z małoha kawałaczka ziamli może patrapić wycisnuć usio, szto patreba dla lepszaho żyćcia naszaho. {{Калёнтытул|right=''Ha.''{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naszaje"/> <section begin="Jak"/>{{block center/s}} <div style="font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Jak u nas bywaje.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Paszoŭ tatka da harańnia,<br /> {{gap|7em}}Maci ŭ pole żać —<br /> Astalisia kala chaty —<br /> {{gap|7em}}Dzieci pilnawać.<br /> Pryszoŭ złodziej, — dzieciam cacku<br /> {{gap|7em}}Wielmi pieknu daŭ,<br /> Sam, zabraŭszysia ŭ kamoru,<br /> {{gap|7em}}Szto chacieŭ uziaŭ:<br /> Zabraŭ hroszy blizka żmieni —<br /> {{gap|7em}}S panczochaj zusim —<br /> Usienka lepsza, a szto horsza —<br /> {{gap|7em}}Ta pakinuŭ im.<br /> Pryszoŭ tatka, pryszła matka —<br /> {{gap|7em}}Stohnuć ad raboty:<br /> Jana chocze czarawikaŭ,<br /> {{gap|7em}}Jon — zrabici boty.<br /> Na padworku siadziać dzieci —<br /> {{gap|7em}}Blaszkaju hulajuć,<br /> Baćki cieszacca, szto dobrych<br /> {{gap|7em}}Dziaciej takich majuć.<br /> „Chto wam cacku daŭ“? pytajuć —<br /> {{gap|7em}}A jany lapieczuć:<br /> „Dziadźka, dziadźka“! a ni znajuć,<br /> {{gap|7em}}Szto ciażka adwieczuć.<br /> Paszła maci da kamory<br /> {{gap|7em}}Krupoŭ trochi ŭziać —<br /> Na wiaczerańku sztokolak<br /> {{gap|7em}}Treba zhatawać.<br /> Ledźwie dźwiery adczyniła,<br /> {{gap|7em}}Zara dawaj ŭ krok<br /> (Mużyk pajszoŭ dać skacinie):<br /> {{gap|7em}}„Moj ty hałubok!<br /> „Chutezej — siudy“! — Jon siawienku<br /> {{gap|7em}}S sieczkaj nios kaniej,<br /> A jak kryknuła — tak zaraz<br /> {{gap|7em}}Kinuŭ — dy da niej.<br /> Toj — abrok siarod padworku<br /> {{gap|7em}}Pastawiŭ na czas —<br /> Parszuk chrukaŭ, bo hałodny<br /> {{gap|7em}}Padyszoŭ jak raz;<br /> Pahladzieŭ, paniuchaŭ łyczam,<br /> {{gap|7em}}Szturchnuŭ raz — druhi,<br /> I siawienku pierakinuŭ<br /> {{gap|7em}}— Nia było puhi!<br /> Baćka ŭskoczyŭ da kamory —<br /> {{gap|7em}}Maci bje dzicia,<br /> Jon pichnuŭ jaje ŭ złości:<br /> {{gap|7em}}„Nie zabi chacia“!<br /> — Abakrali nas, hałosić:<br /> {{gap|7em}}Hroszy, miasa — ŭsio,<br /> A jany, pamorki, blaszkaj<br /> {{gap|7em}}Zabaŭlajućsio!..<br /> Tatka hlanuŭ pa kutoch —<br /> {{gap|7em}}Praŭda, szto nima!<br /> Zniaŭszy dziahu, uziaŭ starszoha:<br /> {{gap|7em}}Kab ciabie, szelma!<br /> „Ci hulać ciable pakinuŭ<br /> {{gap|7em}}Kala chaty — ha“?<br /> I dawaj siaczy z apleczka,<br /> {{gap|7em}}Aż kroŭ paciakła.<br /> Matcy serca zabaleła<br /> {{gap|7em}}Dawaj baranić:<br /> „Ty, harodzie, ty za szto tak<br /> {{gap|7em}}Paczaŭ jaho bić pierestań<br /> Mużyk ŭ złości kinuŭ syna,<br /> {{gap|7em}}Sciabanuŭ i babu,<br /> Jana koł schapiŭszy hruby,<br /> {{gap|7em}}Szturchnuła pad skabu.<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /> Szto ŭżo dalej tam było,<br /> {{gap|7em}}Lepiej zamaŭczać:<br /> Kryki, płacz, praklaćcie —<br /> {{gap|7em}}Lepiej ich ni znać!..<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /> Astalisia biez wiaczery,<br /> {{gap|7em}}Jamu balić bok,<br /> Żonka ruk padniać nia może,<br /> {{gap|7em}}Zachwareŭ synok.<br /> Baćka sieczku sa smiaciom<br /> {{gap|7em}}Dla kania zharnuŭ —<br /> A za dwa dni ŭżo zdychlinu<br /> {{gap|7em}}U jamu zawiarnuŭ.<br /> Dzicia kaszlaje i sochnie<br /> {{gap|7em}}I pryszła para —<br /> U dwa tydni cielca biedna<br /> {{gap|7em}}Pryniała hara.<br /> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.<br /><section end="Jak"/><noinclude></noinclude> 1gapeaio3kmms1zwuw00agcqikottw8 104 126204 301465 297313 2026-10-17T19:16:45Z RAleh111 4658 301465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Jak"/>Tak niarozumam czasami<br /> {{gap|7em}}Wodu sabie mucim —<br /> Żyćcio ciażka, dolu horku<br /> {{gap|7em}}Jaszcze bolej trucim!<br /> {{Калёнтытул|right=''Tamasz Kancawy.''{{gap|1.5em}}}} {{Калёнтытул|left={{fine|''Hrodna.''}}}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Jak"/> <section begin="Dobry"/><div style="font-size:180%;"> <center>DOBRY DUCH.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Ad rańniaj wosini czuć było można ŭ wioscy Dubnikoch szto dnia zyczny hołas zwanka szkolnaha, zzywajuczy dziaciej wiaskowych na nawuku. Hołas hety jość adnej paciechaj dla życharoŭ wioski Dubnikoŭ, bo nimajuć jany blizka ani kaścioła, ani adnej darohi pacztowaj. Nawat dziwa wialikaje — karczmy ŭ joj — i to nima. Niczoha, — apracza zwanka szkolnaha, nieprarywaje adzinokaha żyćcia cichaj wioski. Ad dwuch {{Абмылка|hadaŭ|hadoŭ}} zwanok hety zwonić nad Dubnikami. Pierad hetym niabyło tut ani zwanka, ani szkoły.</br> {{Водступ|2|em}}Budynina, ŭ katoraj żyła ciapier wuczycielka, i dzie wuczyła dziaciej, była daŭniej świrnam hramadziańskim, a paśla pierarabili jaho na szkołu. Prad dwuma hadami pryjechała, — nichto niawiedaje skul i szto za adna, — wuczycielka: maładaja, pieknaja, spakojnaja, jak anioł. Nikomu jana nie zrabiła prykraści, {{Абмылка|ala|ale}} zaŭsiody dobra raiła haspadarom, niadnamu — napisała list da syna ŭ sałdaty, praczytała pawiestku na sud, abliczyła skolki chto winawat padatku, słowam — była jana praz dwa hady, jakby aniołam paciechi i dabraty hetaj wioski.</br> {{Водступ|2|em}}A zimoj — ŭ niadzielu pa paŭdni — schodzilisia k joj dzieŭczaty wiaskowyja, i jana wuczyła ich śpiewać pieknyja pieśni, apawiedała ŭsiakija historyi.</br> {{Водступ|2|em}}Siahońnia… zmoŭk zwanok, jakby hety maroz studniowy serca jamu zamaroziŭ; budynak szkolny akryŭsia niejkim patajnym pakrywałam nudy żalby…</br> {{Водступ|2|em}}Panna Jadwiga Parczynska — jak heta kazaŭ ksiondz napisać na biełym kryžu, praznaczanym na mahiłu, adpaczywaje jeszcze ŭ szkole, ale nia wuczyć użo dziaciej, choć jany zhramadzilisia ŭ budynku szkolnym, — nie prahawore ŭzo dobraja panienka da wiaskowych dzieŭczat, nie paddaść im wiasiołaj pieśni!</br> {{Водступ|2|em}}Błahasławionaja heta asoba zmoŭkła ŭžo na zaŭsiody. U skromnym pakoiku — na katafalku — lażyć u biełaj sukiency, jak anioł, wykawany z marmuru. Pieknyje jaje woczy zhaśli, — zhaśli — na wieki, paciamnieli wusny, s katorych stolki dabratliwych słoŭ płyło! Dzieci hledziać spużanyje na swaju dabradziejku. Ślozy pływuć pa rumianych, maładzieńkich twarach…</br> {{Водступ|2|em}}— „Użo nia konczu alimantara“, — adzywajecca z żalam dziaŭczynka waśmiletka da swajej mamy, — „pani ŭżo nima“…</br> {{Водступ|2|em}}— „Abrazok mnie dała pazłacany“, — skazaŭ chłopczyk. — „Byŭ by jeszcze nie adzin dastaŭ… Ale paniu pachawajuć“…</br> Ale „pani“ nia czuje ŭżo hetych słoŭ, hetaha szczebiatu… Jakże joj żal było umirać, kali wiedała, szto asiarocić stolki dziaciej!…</br> {{Водступ|2|em}}— „Sztoż joj tak raptoŭna stała“? — zapytaŭsia Maciej ŭ swajho siabry, zaniatoha habloŭkaj damawiny ŭ siencach.</br> {{Водступ|2|em}}— „Hawaryła heta kabiecina, szto joj mleka danosiła, — pramierzła, jak chadziła pa zapłatu ŭ horad“…</br> {{Водступ|2|em}}— „Takaja dalikatnaja — i iszła piechatoj“…</br> {{Водступ|2|em}}— „Czamu nieprasiła kania? Chto niebudź pajechaŭ by“…</br> {{Водступ|2|em}}— „Nu i hladzicia, nawat nichto i z radni nia prybyŭ… Musić nikoha nia mieła swaich“…</br> {{Водступ|2|em}}— „A, praŭda, nichto da jaje nie pryjeżdżaŭ nikoli… Biednaja sirata… Czamu jaje jaki pan nie spadabaŭ: takaja była pieknaja“!..</br> {{Водступ|2|em}}— „U państwie — to trudna zamuż wyjści: nie tak, jak u muzykoŭ“.</br> {{Водступ|2|em}}— „A ja czuła ad jaje, — adazwałasia Maryla — szto jana sama niechacieła iści zamuż, choć jaje pany i swatali. Hawaryła, szto lepiej pojdzie wuczyć mużyckich dziaciej, i szto heta dla jaje budzie wialikim szczaściam“…</br> {{Водступ|2|em}}— „E — e, niewialikaje heta szczaście, — zahawaryŭ Maciej, — adnym mlekam i bulbaj żyła“…</br> {{Водступ|2|em}}U hetaj minucie nadyjszli ludzi s choronhwiami, i ciażki mużycki woz zajechaŭ prad szkołu. Nadjechaŭ ksiondz. Adazwaŭsia zwanok szkolny żałaśliwa, zzywajuczy życharoŭ Dubnikoŭ na pacharony. Usia wioska ruszyłasia. Kabiety i dzieci paczali płakać na hołas.</br> {{Водступ|2|em}}Da prostaj — s sasnowych doszczak zroblenaj damawiny — pałażyli biełuju, cichuju, maŭczliwuju dziaŭczynku i wyniaśli na woz. Ksiondz adśpiewaŭ „Rekwijem“, pakrapiŭ damawinu i ŭwieś prowad pacharonny ruszyŭ na mohiłki — u druhuju wiosku…</br> {{Водступ|2|em}}Za pamierszaj apastołkaj praświety — nia iszoŭ nichto z radni, bo i paszto? Czyż hetaja hramada ludziej s czystym<section end="Dobry"/><noinclude></noinclude> 6evsoefufkuxpkumnrb1dlu05ujmx0i 104 126254 301464 297311 2026-10-17T19:15:20Z RAleh111 4658 301464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Dobry"/>i haraczym {{Абмылка|śercam|sercam}} nia była joj radnioj? Czy jaje mieniej lubiła, czym swaich najdarażejszych rodnych?..</br> {{Водступ|2|em}}U Dubnikoch iznoŭ cisz. Zwanok zmoŭk na asiroczanaj szkołcy. Wokny ŭ joj pabledli, jak henyje woczy pamierszaj… Chto idzie darohaj, toj zdaloku adhadaje szto heta — pustka!</br> <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Ad zachodu chmary ciahnucca. Śniech zasypaje pole i aharody; pabialeli strechi i padworki, wiecier zanosie darohi… Dubniki jeszcze bolsz addzielacca ad świetu, bo i da kascioła ŭ susiedniuju wiosku nia budzie darohi. Ach, jak żutka ŭ {{Абмылка|h taj|hetaj}} wioscy, jak żutka!..</br> {{Водступ|2|em}}Ale szto dnia, jak tolki źmierkańnie i tuman nieba zakrywajuć, nosicca ŭ hare świetły duch — heta dobry duch pamierszaj wuczycielki zabieraje żalbu biednych ludziej, kab zanieści jaje da Bożaha tronu!…</br> {{Калёнтытул|right='''J. Szpet.'''{{gap|1.5em}}}} {{Калёнтытул|left={{fine|''Kazimirowo 19¹/₁₅13 h.''}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dobry"/> <section begin="Kaścielny"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielny kalendar.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{Цэнтар|'''Marec.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{gap|2em}}1. P. †† Albina Biskupa.</br> 2. S. † Aleny Carowaj.</br> 3. ''Niadz. I-sza Wialik. Postu'', Kunegundy Carowaj.</br> 4. P. † [[Аўтар:Казімір Казіміравіч|Kazimiera Karalewicza Wyznaucy]]</br> 5. A. † Euzebiusza Biskupa.</br> 6. S. †† Wiktora Mucz.</br> 7. C. † [[Аўтар:Тамаш Аквінскі|Tamasza z Akwinu]] D. K. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Swiaty"/><div style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>[[Аўтар:Казімір Казіміравіч|Światy Kazimier Karalewicz Wyznaǔca]].</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Ludzi, katoryje sami nia wierać ŭ Boha i starajucca szyryć swaje niedawierstwa pamiż druhimi, nasampierad każuć prostamu niawuczanamu czaławieku, szto Boha ludzi duchoŭnyje wydumali, szto kali czaławiek chocza być wuczonym, razumnym to pawinien piersz-na-piersz adraczysia i Boha, i ŭsiaho, szto z wieraj u Jaho złuczana.</br> {{Водступ|2|em}}Szto taki pohlad ich zusim falszywy, szto jany łhuć, możem pierakanacca, chaciab s kalendara na hety tydzień. Baczymo tutaka światymi nia tolki duchoŭnych — biskupaŭ, ale dźwioch carowych adnaho karalewicza. Usim hetym światym za żyćcia ich na ziamli, nawuki peŭna szto ni brakawała, a św. [[Аўтар:Тамаш Аквінскі|Tamasz z Akwinu]] (dzień katoraho abchodzicca 7 marca), byŭ tak duża wuczony i razumny, jak ni adzin s samazwanych mudraloŭ-nidawierkaŭ, — a ŭsio-ż taki i biskupy, i carowy, i karalewicz, i św. Tamasz z Akwinu — wieryli ŭ Boha mocna i żyli tak, jak nawuczaje św. katalickaja wiera.</br> {{Водступ|2|em}}Za prykładam światych pawinny iści i my ŭsie ci chto wuczony, ci nia wuczony, bahaty, ci biedny, bo ŭ Boha ŭsie roŭnyje i pobacz s Papieżam, biskupami, karalami, {{Абмылка|wuczonvmi|wuczonymi}} — baczym u Katalickim Kaścieli światymi i ludziej prostych, biednych, jak św. Zyta, abo św. Izydor.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk chacia ŭsie światyje zaachwoczywajuć nas da naśledawańnia ich cnotaŭ, ŭsio-ż taki bliżejszymi da nas pawinny być tyje, szto żyli niekaliś pamiż nami, na naszaj ziamlicy. Takim światym ''naszym'' jość św. Karalewicz Kazimier; każu — naszym, bo żyŭ z naszymi pradziedami, uspamahaŭ, lubia nasz biedny narod, maliŭsia za jaho, dy liczycca ciapier Patronam naszaho kraju.</br> Radziŭsia św. Kazimier ŭ Krakowie na Wawelu ŭ karaleŭskim zamku s carowaj Alżbiety, żonki karala polskaho Kazimiera 4-ho ŭ 1458 hodu. Bolszuju czastku żyćcia swajho prawioŭ ŭ Wilni, ŭ Karaleŭskich Miodnikach, dy ŭ Hrodnie. Hadawany swajej pabożnaju matkaju ŭ światoj katalickaj wiery, św. Karalewicz zmałku zalubawaŭ usio paważnaje, usio, szto hawaryłasia ab Bohu, ab żyćci wiecznym.</br> {{Водступ|2|em}}Padrosszy, paznaŭszy nawuku ludzkuju, dy nawuku Bożuju, prakanaŭsia ab marnacie daczesnaści, sławy, karaleŭskich honaraŭ. Maładym i niawinnym swaim sercam i duszoj — zwiarnuŭsia sucelna da Boha, da Matki Bożaj, bo tolki ŭ złucznaści z Imi baczyŭ cel swajho ziemskaho żyćcia. Atkinuŭ kuraleŭskaje dahadżańnie sabie, spaŭ na ćwiordaj ziamli, nasiŭ hrubuju kaszulu s konskich wałasoŭ, dy zaŭsiody paściŭ, addajuczy swaju jadu biednym, a da ŭsiaho hetaho jaszcze wielmi maliŭsia; maliŭsia nia tolki ŭ dzień, majuczy wolnyje ad pracy czasiny, ale i ŭ noczy, leżuczy kryżam pierad zamknionymi dźwiarmi kaściołaŭ. Malitwa była pierszaj i najwialikszaj jaho cnotaj. Druhoj wialikaj hwiezdaj ŭ jaho duchoŭnaj światoj karonie była — jałmużna. Ni było czaławieka, katoraho by św. Knzimier ni ŭspamoh; bywała, razdaŭszy ŭsio, szto mieŭ pry sabie, addawaŭ biednamu i swoj karaleŭski płaszcz, mieniajuczy jaho duża czasta na żabrackuju siermiahu. Nazywali jaho<section end="Swiaty"/><noinclude></noinclude> 3i62hyb59p6o1l6iabkpifsle2d0fwu 104 126265 301463 297309 2026-10-17T19:11:50Z RAleh111 4658 301463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Swiaty"/>„Ajcom dy apiekunam ŭsich biednych“. Treciaju wialikaju cnotaj św. Karalewicza — była czystata duszy. Choczuczy być miłym N. Maryi Dziewicy, szlubawaŭ jon, szto nikoli ni padumaje, ni skaże, ni zrobie niczoha brydkoha i — czystym, dy niawinnym prażyŭ aż da śmierci. — „Lepiej śmierć — czym hrech!“ — atkazwaŭ tym, szto namaŭlali jaho da złoha.</br> {{Водступ|2|em}}Jaśniejuczy henymi i inszymi cnotami, św. Kazimier addaŭ Bohu duszu 4 marca 1484 hodu; pachowany ŭ Wilni ŭ katedralnym kaścieli św. Stanisława, dzie i pa siahońniaszni dzień prachoŭlajucca astatki jaho światoha cieła. Da liczby światych zaliczany byŭ Papieżam Leonam X ŭ 1521 hodu.</br> {{Водступ|2|em}}Tak skonczyłosia żyćcio jaho daczesnaje, a paczałosia wiecznaje. Dyk ni adniaŭ jon swajej nad ludźmi apieki; jak za żyćcia maliŭsia za bliźnich, dy pamahaŭ im, dobrym prykładam zaachwoczwaŭ da pabożnaści, tak i pa śmierci malitwaj swajej tam — ŭ niebie paczaŭ dapamahać ludziam żywuczym na ziamli: pry kaplicy, dzie jon byŭ pachawany, stali twarycca cudy. Chworyje, szto z wialikaju wieraj prasili jaho pomaczy, azdaraŭlali, a nawat adna pamierłaja dziaŭczyna, na modły swaich baćkoŭ u katedralnym kaścieli, na modły da Boha i da św. Kazimiera, — cudoŭna była wierniena da żyćcia.</br> {{Водступ|2|em}}Wialikaho Patrona, dy apiekuna naszaho kraju majem u niebie, dyk pamiatujmo ab hetym zaŭsiody, a z malitwaju da św. Kazimiera Karalewicza złuczajmo mocnuju wieru, dobryje pastupki, naśladujmo jaho cnoty, kali choczym być pa śmierci razam z im.</br> {{Калёнтытул|right=''B. P-ko.''{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Swiaty"/> <section begin="Kaścielnyje"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyje wiedamaści.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Цэнтар|'''Pieramieny u duchawienstwie u Żmudskaj dyjecezii.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho biskupa ks. Cyrtoŭta stalisia pieramieny: ks. Adam Wilimowicz — wikary ŭ Pawondeni — pieranosicca da Jaswojń; ks. Jazep Jaroszunas, wikary ŭ katedry, — na filiju ŭ Łopiach; ks. Jan Maciejeŭski — filialist ŭ Łopiach, — da Paniewieża na kiroŭnika pry budowie nowaho kaścioła; ks. Izydor Hudowicz, filialist ŭ Łaŭkosodach, — na parocha da Linkowa; ks. Bołtrymas, wikary ŭ Hrynkiszkach, naznaczajecca kapelanam szkoły ŭ Hrywie. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Pastanauleńnia ministra unutrennich sprawau.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Dyrektar departamentu inszych wier, pa zahadu ministra, razasłaŭ da katalickich kansystoryj taki cyrkular: 1) Dyjecezyjalna ŭłaść nie pawinna razhladać takich sprawaŭ, dzie asoby źwiarnulisia da jaje nie ŭ rasiejskaj mowie; takim prasicielam treba wyjaśnić, szto proźby ich razhladacca nia buduć. 2) Nijakoje pastanaŭleńnie Papieża nia może być abjaŭlena ŭ dyjecezii, kali jano dastałosia ŭ ruki biskupa inszaj darohaj, czym praz ministra. 8) Usie sudnyje sprawy — należać tolki da kansystoryi i nichto ni maje prawa da ich mieszacca. 4) Kamisii: budynkowaja (dahladajuczaja kaścielnych budynkaŭ), archeolohiczna (dahladajuczaja, kab ŭ dyjecezii nia znisztożywali starych kaścielnych reczaŭ, abrazoŭ, arnatoŭ i dr.), i liturhiczna (dahladajuczaja spraŭ nabażeństwa), — kasujucca. 5) Kasujucca ŭsie płaty za dyspensy i składki ad duchawienstwa na syminaryi. 6) Ab usich zjezdach duchawienstwa, kali jany ni majuć charakteru czysta duchoŭnaho — pawinna pawiedamlać urad. 7) Abawiazak parafijan utrymwać duchawienstwa pawinien być źniesieny — zakon pazwalaje tolki na składki dziela ŭtrymańnia kaściołaŭ. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Konkordat s Serbijej.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U adwajowanych Serbami ad Turcii ziemlach — żywie kala 400 tysiaczaŭ katalikoŭ. Dziela hetaha Papież zwiarnuŭsia da Serbii s tym, kab napisać konkordat ({{Абмылка|konkordat -|konkordat —}} heta takaja umowa miz Papieżam i hasudarstwam, ŭ katoraj pakazany ŭsie prawy Katalickaho Kaścioła). Serbski ŭrad atkazaŭ, szto niczoha nie maje prociŭ konkordatu, ale, tolki s tym warunkam, szto ŭ Serbiju nia buduć prysyłać aŭstryjackich ksiandzoŭ. Atkaz taki usioroŭna szto i admowa. Treba wiedać, szto Serbija należyć do aŭstryjackaj Djakowarskaj dyjecezii i szto tolki ksiandzy z Aŭstryi (serby, charwaty i dr. sławianie) mohuć zajmacca duszpastyrstwam ŭ serbskich ziemlach. Kali zabaranić aŭstryjackim ksiandzom pracawać ŭ Serbii, to tady buduć mahli pracawać tolki ksiandzy francuzy, dy italijcy. Tyje znoŭ nia znajuć mowy narodu, a kali nawat i nawuczacca, to ŭsio taki narod budzie liczyć ich czużyncami, szto dla sprawy katalickaj budzie nie raz szkodna. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Kaścielnyje"/><noinclude></noinclude> 4a5twnnx9ciw0nb4m2lyxdd1ju150zu 104 126276 301460 297306 2026-10-17T19:07:21Z RAleh111 4658 301460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>i Turkam daduć żachu takoha, szto tym i nosa nielha wytknuć. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Hrekam udałosia'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> hetymi dniami zachapić u swaje ruki wielmi ważny turecki horad — Janinu. Bitwa tam iszła straszennaja, ale Hreki tak prycisnuli Turkaŭ, szto tyje paddalisia z usim swaim wojskam. Ale nie paszenciło druhomu chaŭrusniku bałkanskich narodaŭ — <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Serbam pryjszłosia horacza.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> Kinulisia jany pamahać Czornahorcam: — pamahczy — nie pamahli, a nałażyło haławoj ich bolsz tysiaczy. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Adryanopal jeszcze nie zdajecca,'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> choć byli czutki śpiersza, szto charczoŭ tam użo zusim skupa. Wialikije śniahi i marozy aposznimi czasami szmat pieraszkodżywali Bałharam, ale ciapier iznoŭ uzialisia jany szturmawać horad. Padyjszli da nich na pomacz i Serby. Szto budzie ciapier — nie zhadana. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Pawiałosia i Turkam'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> u adnym miejscy — kala Hakinkoj. Napali Jany tam na Bałharoŭ nieŭspadzieŭki i dobruju im sprawili łaźniu. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''A zamireńni —'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> piszuć i haworać szmat, ale, zdajecca, — pakul szto — heta tolki pieraliwańnie s pustoha — dy ŭ parożniaje. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Цэнтар|'''Austryja.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Aŭstryja ani dumaje raspuszczać swajho wojska. Trymaje jana i zapasowych sałdataŭ pad arużżem na hatowie. Aposznimi czasami paczali tam skuplać szmat koni dla wojska. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Halandzija.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Na prypadak wajny, — pastanawili tut, szto ŭsie mużczyny — da 40 hadoŭ stanuć pad arużże. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Ameryka.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Niejki amerykaniec wydumaŭ nowuju strelbu, katoraja może dać u adnu minutu 652 strełaŭ. Amerykancy choczuć zawieści hetkije strelby dla swajho wojska. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Kitajszczyna.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Kitajski ŭrad zabaraniŭ dawać jakije koleczy wiestki ab swaim wojsku: — kolki jaho ciapier i kudy jaho pasyłajuć. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Цэнтар|'''Straszny pamiatnik.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Niedaloka Niszu — hdzie ciapier hłaŭnaje prystaniszcze Serbaŭ, jość dziŭny i razam straszenny pamiatnik.</br> {{Водступ|2|em}}U 1809 hodu, a znaczycca bolsz, czym sto hadoŭ tamu nazad, było paŭstańnie ŭ Serbii prociŭ ŭłaści i ździeku nad nimi — Turkaŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Turki — kala Niszu — akrużyli zusich staronak Serbaŭ i kamandzier ich — Stefan Sinojewicz — baczyŭ, szto wyratawacca nielha. Tady jon zahadaŭ padłażyć miny i padpalić ich, — usie abaroncy kraju swajho — zhinuli.</br> {{Водступ|2|em}}Turecki kamandzier prykazaŭ paadrezać usie hałowy Serbaŭ, i za heta płaciŭ jeszcze nahrady hraszmi swaim prysłużnikam. Z hałoŭ hetych, — a ich nabrali amal nia tysiaczu, — zrabili wysoki pamiatnik, skleiwajuczy ich cementam.</br> {{Водступ|2|em}}Nia dziwa, szto ciapier Serby, hledziuczy na taki straszenny ździek nad ich prodkami, choczuć adamścić Turkam. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Cikaunyje wiestki.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Na Indyjskim akianie jość tysiaczy wostrawoŭ, na katorych i dahetul nichto nia żywie i nie karystaje z hetaj ziamli, choć, jak piszuć, wielmi prydatnaja jana i pad haspadarku, i można mieć z jaje wialikije dachody. Można nawat stacca, choć i niewialikim, ale ŭsioż taki karalom tych szmatoczkaŭ ziamli, na katoryje — pakul szto — nichto nie pakwapiŭsia.</br> {{Водступ|2|em}}Wostrawoŭ hetkich jość tam tysiaczaŭ 16, a tolki 6 sotak s pamiż ich — dzie żywuć ludzi, a druhije — zusim słabodnyje. Ci wytrywaŭ by nasz brat i toj klimat, i tyje warunki żyćcia, — kab zadumaŭ stacca karalom, heta jeszcze wialikaje, — wielmi wialikaje pytańnie. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Цэнтар|'''Dzie najdarażejszaje żyćcio.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Kali padliczyć, dzie najdarażej abchodzicca żyćcio, — to pierszaje miejsca — zajmaje Transwaal (u Afrycy — dzie wajewali Bury z Anhlijcami); paśla idzie Ameryka, a potym użo Jehipiet, Anhlija, Niamieczczyna, Halandzija, Aŭstryja, Francija, Szwajcaryja, Belhija, Italija i Hiszpanija. Ab Rasiei skazać szto koleczy — trudna, bo źbirańnie wiestak u nas — statystaka — wiadziecca słaba.</br><section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> kktdtv1iem702nriw7w2rht4922dkkb 104 126278 301461 297308 2026-10-17T19:09:54Z RAleh111 4658 301461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Taurohi, Rosienskaho pawietu, Kowien. huberni.'''</span> Kowienski akrużny sud u Taŭrohach pryhawaryŭ ks. Jazepa Kojelisa na 25 rb. kary i zwalnienie na 3 miesiacy ad abawiazkaŭ za toje, szto daŭ szlub Iwanu {{Абмылка|Husakowu|Husarowu}}, pryniaŭszaho katalictwo zahranicaj, z Juljannaj Rebaczys. Sud zasudziŭ tolki dziela taho, szto Husaroŭ nia byŭ wypisany sa spiskaŭ prawasłaŭnych. Cikaŭna toje, szto Husaroŭ, jak świedka, nie chacieŭ prysiahać pierad prawasłaŭnym świaszczennikam, a żadaŭ ksiendza. Sud prośby nia spoŭniŭ, i ŭziaŭ z Husarowa słowa, szto jon budzie kazać praŭdu.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> 29 marca wilenskaja sudnaja pałata budzie razhladać sprawu byŭszaho ziemskaha naczalnika 3 wuczastku, biełastockaha pawietu, — Chwoszczynskaha, abwinawaczenaho ŭ tym, szto aszukanstwam dastaŭ z hasudarstwiennaho banku 6485 rubloŭ. Chwaszczynskaha, uciekajuczaho z hroszyma — arysztawali ŭ Wilni. U czasie śledstwa, Chwaszczynski skazaŭ, szto jon zrabiŭ heta, buduczy niaprytomnym, ale dachtary pryznali szto heta łharstwa.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Z 22 na 23 lutaho — reka Świsłacz wystupiła z bierahoŭ i zaliła usie prybreżnyje miejscy. Pawodka hetaha hodu kudy bolsz usich, szto byli dahetul. Najbolsz zaliwała wada wulicy: Mała-Tatarskuju, Podzamkowoju, Nabiereżnuju, Plebanski zawułak, Palicejskuju, Aharodna-Nabiereżny zawułak, i dr. U czasie pawodki ŭtanuŭ sałdat, katory chacieŭ wyratawać boczku z ahurkami.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U Bobrujsku'''</span> zhareła fabryka sierczykoŭ — Larcho. Straty — 100 tysiaczaŭ rubloŭ. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Warszawa"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa.'''</span> 15-ho lutaho ŭ nas była wieczarynka biełaruskaja. Zrabili jaje prawasłaŭnyje seminarysty z Biełarusi, katoryje majuć ciapier prawy pastupać u Warszaŭski uniwersytet.</br> {{Водступ|2|em}}Na wiaczaryncy hetaj, szczyra każuczy, choć narodu było hibiel, ale ani biełarusaŭ, ani samaj mowy biełaruskaj — mała było czutno. Na scenie, praŭda, śpiejali biełaruskije pieśni i śpiejali niszto: „[[А хто там ідзе?|A chto tam idzie?]]“, „[[Дуда-весялуха|Dudu wiesiałuchu]]“, „[[Чаму ж мне ня пець|Czamu-ż mnie nia pieć]]“. Śpiewakami zahadywaŭ student — M. Teadarowicz. Paśla — wielmi piekna pradaklamawaŭ biełaruskije twory małady jeszcze zusim biełarus — [[Аўтар:Павел Гуткоўскі|Paŭluk Hutkoŭski]]: „[[Абразкі (Просты)|Abrazki]]“ — [[Аўтар:Пётра Просты|Piotry Prostaha]], wierszy — [[Аўтар:Альберт Паўловіч|Alberta Paŭłowicza]] i „[[Важная фіга|Ważnuju fihu]]“ — [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Jadwihina Sz]].</br> {{Водступ|2|em}}Ureszcie wystupiŭ s swaimi tańcami [[Аўтар:Ігнат Буйніцкі|Ihnat Bujnicki]] u sześć par; praskakali Miacielicu, Lawonichu, Jurku, Mielnika i insz. Skakali pad sielanskuju muzyku: cymbały, dudara i skrypku.</br> {{Водступ|2|em}}Tancy hetyje wielmi spadabalisia ŭsim: hladzieli na nich, jak na nieszta nowaje, nieznanaje, a ŭsioż-tki pryhożaje, żywuczaje…</br> {{Водступ|2|em}}Pradawali i kniżki biełaruskije, ale bytcam bajuczysia — ścichacza.</br> {{Калёнтытул|right=''Czorny Busieł.''{{gap|1.5em}}}} <section end="Warszawa"/> <section begin="Ajczyzna"/>{{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Folwark Ajczyzna, Wilenskaj hubern. Wilejsk. paw.'''</span> Cikaŭny hety kutoczak — folwark — Ajczyzna N—ich. Mnie — padarożnamu czaławieku — pierszy raz zdaryłasia ŭbaczyć, szto daroha — amal nie na wiarstu — wysadżena tam fruktowymi dreŭcami i choć padnialisia ŭžo jany ŭ haru, i peŭna, szto rodziać, — stajać cełymi — nie pakaleczenymi.</br> {{Водступ|2|em}}Apracza taho, ŭ folwarku hetym, choć maje jon usiaho z wałoku wornaj ziamli, jość da tysiaczy fruktowych dreŭ, a jeszcze dla prykrasy — roznyje zahranieznyje kuściki, kwietki i drewy, katoryje mohuć żyć i hadawacca ŭ naszym kraju.</br> {{Водступ|2|em}}Ale szto jeszcze cikaŭniej, — to heta les pry hetym folwarku. Takoha lesu, szto, zdajecca, ażno z niebam hawore, mała ŭżo znajści można i pa wialikich dwaroch, — a tut jon jość.</br> {{Водступ|2|em}}Dwa wializarnyje sady, zamiest płotu — husta absadżeny jołaczkami. Jak ja dawiedaŭsia, pasadzili ich — hadoŭ z 20 tamu nazad, i ciapier użo ani czaławieku, ani skacinie — praz jaho nie praleźci. Ale jołaczki hetyje skroź roŭna i nizka abstryżeny, dyk wyhladajuć wielmi azdobna — bytcam mur jaki.</br> {{Калёнтытул|right=''Padarożny.''{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ajczyzna"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{Цэнтар|'''Wajna na Bałkanach —'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> haryć i haryć. Turki kidajucca na ŭsielakie wykruty, kab jak ubicca na zawajowanaje ŭżo pole balkanskimi szajuźnikami. Ale i hetyje nie śpiać u szapku. Zaŭsiody praniuchajuć tureckije chitryki<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> iicxr9g8mcx9hrkc5au4ip0e1bfmv0o 104 126286 301450 296632 2026-10-17T18:49:17Z RAleh111 4658 301450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Katalickaja"/>zrazumieć praŭdu wiery, paŭstrymliwajuć ad hrachoŭ, zmuszajuć nas żyć prystojna, paważna, pa Bożamu, a ni raz i da pakuty prywodziać nawat najbolszych hresznikaŭ. Hetak św. Maryja Ehipieckaja, wialikaja piersz hresznica, uzhlanuŭszy na abraz Matki Bożaj, nawiarnułasia da Boha; św. Franciszku Salezymu malitwa pierad abrazam Matki Boskaj dapamahła zwolnicca ad niaczystych myślaŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk kali ty, czaławiecze, katalik, — to światyje abrazy ŭ chacie twajej być pawinny.</br> {{Водступ|2|em}}A jakije abrazy, jakich światych nam treba mieć?</br> {{Водступ|2|em}}Sama piersza miejsca ŭ chacie pawinien zajmać Kryż. Jezus na kryży — heta najdarażejszaja nasza pamiatka, najwialikszy nasz życiowy znak. Szto-ż-by było z naszaj duszoj, kab Pan Jezus nia ŭziaŭ na swaje pleczy kryża i ni pamior na im za nasza zbaŭleńnie? Jezus ciarpieŭ na kryżu, kab my ni ciarpieli wieczna: Jezus pamior na kryżu, kab my żyli wieczna. Za miłaść — treba adpłaczywać miłaściaj. Dyk ni szkadujma ŭ swajej chacie miejsca dla Ukryżowanaho Boha. Radam s Kryżam — pawieś na ścianie abraz Matki Boskaj. Stajała Maryja pad kryżam na Kalwaryi i razam ciarpieła, dyk i my nie razłuczajmo Matki s Synam. Aprocz hetaho treba staracca mieć abrazy swaich patronaŭ, katorych imia nosim, dy abraz św. Izydora, patrona chlebarobaŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Kuplać abrazy treba tolki ŭ katalickaj kramie i ni brać takich, katory namalowany drenna, katoryje chutczej mohuć być naśmieszkaj sa światych, czym ich padabiznaj.</br> {{Водступ|2|em}}Malunki świeckija ŭ chacie można mieć, ale nia treba ich wieszać ŭ adzin rad sa światymi i treba ściarahczysia, kab nia było na ich niczoha nieprystojnaho.</br> {{Водступ|2|em}}Napaśledak — muszu skazać niekolki słoŭ ab paradku, jaki pawinien być ŭ naszych chatach. Spatykaŭ ja nidaŭna jaszcze takija chaciny, dzie awieczki, cielaty, dy parasiaty żywuć razam z ludźmi. Ciapier, dziakawać Bohu, hetakich chat — szto raz miensz, ale daloka nam da siakoha takoha paradku i czystaty. Szmat dzie jaszcze hetak brudna, duszna i brydka, szb sam nia wiedajesz, ci ludzi, ci nia ludzi tam żywuć i chata, ci chleŭ. Dyk, nichaj-że chaty waszy buduć ustrojeny nia tolki pa katalicku, ale i pa ludzku. „My ni pany“ — każuć inszyja haspadyni, kali źwierniesz ich uwahu, szto ŭ chatach ich brudna i brydka. Ależ ni panskaści tutaka damahajecca, a czystaty i ładu, katoryja mohuć być i ŭ najbiadniejszaj chacince. Kali jana czysta wymieciena, naczyńnia wymyty, ścieny — wybieleny, wokny i szyby wyczyszczany, pawucina i inszyje brudy — sciorty — woś i budzie paradak i czystata, jakije patrebny dla ludziej, kali jany choczuć życi pa ludzku, dy byci zdarowymi, bo brudnata — paczatak usielakich chwarobaŭ. I dziela taho treba jaszcze czysta ubiracca. Choć biedna, ale czysta pawinna być i chata i jaje żylcy. A ci jość hetak? Nia ŭsiudy. Dzieci abkareŭszyja, niamytyja, ni peczesanyja — biehajuć pa chacie, jak cyhaniaty pa cyhanskaj budzie. Baćka, syn chodziać ŭ brudnaj padziortaj adzieży, a maci i daczka — niraz wyhladajuć hetak, szto śmieła można pastawić na aharodzie za puhała na wierabjoŭ! Dahetul kazali i pisali, szto zly duch baicca świanconaj wady, a kolki-ż heta ludziej da hetaj pary baicca ni świanconaj, ale zwyczajnaj wady, bo myjucca i czeszucca tolki raz ŭ niadzielu; u budnija dni każuć — nima czasu. Drenna dzie tak jaszcze bywaje — treba paprawicca! <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Katalickaja"/> <section begin="Na"/>{{block center/s}} <div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Na szlachu.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''(Z rodnych malunkau).'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Trywoha niamaja sztoś serce szczamiła,<br /> {{gap|2.5em}}Idu — kab prajści pa szlachu —<br /> Tut cisza świataja prywolna i miła,<br /> {{gap|2.5em}}I dyszycca lohka, jak ptachu.<br /> Abapał prybranyje ŭ szereń biarozy,<br /> {{gap|2.5em}}Jak panny ŭ bieli stajali;<br /> Zastyhszyje kapli, jak być tyje ślozy,<br /> {{gap|2.5em}}Na kożnaj na wietcy zijali.<br /> Ad sonca ziachcić, śnieh iskrycca;<br /> {{gap|2.5em}}I lohkaja chwala pa poli,<br /> Uzniataja wietram, strujoju pramczycca<br /> {{gap|2.5em}}I cicha znoŭ zdremie na woli.<br /> A szlach — jak kabierac toj — roŭny, hładziutki,<br /> {{gap|2.5em}}Daloka ustużkaj ŭjecca.<br /> Idu ja i czuju: z duszy majej smutki<br /> {{gap|2.5em}}Znikajuć, znikajuć… zdajecca.<br /> Tut koń-pry-koń panski wichrom praniasiecca,<br /> {{gap|2.5em}}U sankach znoŭ nasz brat abminie;<br /> Warona krykliwaja s kusta sarwiecca,<br /> {{gap|2.5em}}Spałochaje zajca ŭ dalinie.<br /><section end="Na"/><noinclude></noinclude> c94l2nhl1ibfl1ii6czjpk64t699z75 104 126297 301444 296635 2026-10-17T18:42:39Z RAleh111 4658 301444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Na"/>Toj pre biez ahladki, chawajecca ŭ kniei.<br /> {{gap|2.5em}}Stul słuchaje, wuszki padniaŭszy.,<br /> Chmyźniak ŭ wodali — jak chmurka sinieje,<br /> {{gap|2.5em}}Za snieżnaj haroju apaŭszy.<br /> A tam — wo dziadoczak siwieńki placiecca<br /> {{gap|2.5em}}S kijkom i katomkaj daŭhoju,<br /> I świtka, i wusy abmierzły — zdajecca,<br /> {{gap|2.5em}}Marozu nios woblik saboju.<br /> Skazaŭ „Pachwalony“ (nasz zwyczaj witańnia) —<br /> {{gap|2.5em}}I krekczuczy pchniecca da chaty…<br /> Tak chwila nieznaczna prajszła mnie ad rańnia,<br /> {{gap|2.5em}}Hladżu — ŭżo czas paznawaty.<br /> Aż niejak znoŭ nudna na sercy mnie stała,<br /> {{gap|2.5em}}Szto muszu szlach hety pakinuć, —<br /> Szto dumki iznoŭ i nudźha szto spała —<br /> {{gap|2.5em}}Duszu maju smutkam abwinuć.<br /> Idu, cień kładzieccca. Skroś cisza swiataja;<br /> {{gap|2.5em}}Biarozki nudniej zaszumieli;<br /> Kiwajucca wiećcia, szlach zdalu witaje —<br /> {{gap|2.5em}}A mary szto raz — to ciamnieli…<br /> {{Калёнтытул|left='''Minsk.'''}} {{Калёнтытул|right=''Albert Paułowicz''}} {{block center/e}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Na"/> <section begin="Chto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Chto jana?'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Praz rażok swajho wakna — baczyŭ ''jaje'' — szto dnia…</br> {{Водступ|2|em}}Maładzieńkaja, kruhlenkaja, rumianieńkaja, jak kozaczka dzikaja — prytnaja — biehła jana i… kidajuczysia na kalency, prytulałasia da wializarnych, żalezam akawanych, dźwiarej kaścioła… i doŭha, doŭha maliłasia…</br> {{Водступ|2|em}}Hledziuczy na jaje, nie pustaja ciekaŭnaść, a niejki bol, żal straszenny — cisnuli majo serca…</br> {{Водступ|2|em}}„Zahublenaja! Nieszczasnaja!“ naletała dumka ŭ maju haławu, uhledajuczysia na hetu — jak kwietka majowaja — pryhożuju dziaŭczynku. <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Ja wyjszoŭ. Kirujuczysia drobnieńkimi pa świeżym śniahu sladoczkami, — padyjszoŭ da jaje. A jana, — prypaŭszy da chałodnaho żaleza, — maliłasia i maliłasia…</br> {{Водступ|2|em}}Czas-ad-czasu cieła jaje uzdryhiwała; czutny byŭ, chiba wialikaj siłaj, strymwany płacz…</br> {{Водступ|2|em}}„Zahublenaja! Nieszczasnaja!“ szto raz bolej cisnułasia dumka ŭ maju haławu, a jeszcze bolszy żal chapaŭ mianie za serca…</br> {{Водступ|2|em}}Ustała ''jana''…</br> {{Водступ|2|em}}— {{Абмылка|Wybaczajcie.|Wybaczajcie,}} każu, siastryczka, — ŭ was chiba bieda — bieda wialikaja. Nia hniewajciesia na nieznanaho wam czaławieka, ale mo-b u czym moh wam zaraić — pamahczy?</br> {{Водступ|2|em}}Na mianie hlanuli jasnyje, jak samo nieba, sinieńkije woczki.</br> {{Водступ|2|em}}— A wy chto? pytajecca dziaŭczynka.</br> {{Водступ|2|em}}— Ja — zwyczajny czaławiek, chryścijanin i katalik, dyk z abawiazku…</br> {{Водступ|2|em}}— Paczekajcie, wiasioła pierapyniła maju mowu nieznajomaja, szto wy czaławiek — to-ż baczu, i mo nawat czaławiek nia kiepski, ale szto chryścijanin i katalik, — to widać nie asabliwy…</br> {{Водступ|2|em}}— A heta jeszcze szto? ŭzo krychu ŭ złości, pytaju.</br> {{Водступ|2|em}}— A heta — woś szto, uśmiechajuczysia, każe ''jana:'' czaławiek pawinien malicca nia tolki „kali trywoha, — tady da Boha“, a zaŭsiody. Wam — ja skażu szczyra: ani sa mnoj, ani z radnioj, ci blizkimi maimi — nijakoha nieszczaścia, ani biady — nima, a wam — ŭsio-ż taki dziakuju i… bywajcie zdarowy…</br> {{Водступ|2|em}}Rastapyryŭszy ruki, praz doŭhi czas stajaŭ ja… kala mianie staŭ źbiracca narod… zasaromiŭszysia, uciok ja da chaty i ciapier siadżu i dumaju: ''chto jana?'' {{Калёнтытул|right=''Jurka Mucha.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Chto"/> <section begin="Kaścielny"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielny kalendar.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Marec.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{Водступ|2.6|em}}8. P. †† Jana Bożaho.</br> {{Водступ|0.6|em}}9. S. †† Pranciszki ŭdawy.</br> 10. ''Niadz. 2 Wialik. Poslu, 40 muczynikau''.</br> 11. P. † Kanstantyna Wyznaŭcy.</br> 12. A. † Hryhora Wialik. Papieża i D. K.</br> 13. S. †† Krystyny Dz. M. i Kaciaryny.</br> 14. C. † Matyldy Carowaj.</br> 15. P. †† Klemensa</br> 16. S. †† 7 boleściaŭ N. M. P.</br> 17. ''Niadz. 3 Wialik. Postu'', Jazepa z Ar.</br> 18. P. † Gabryela Archan.</br> 19. A. † Jazepa Obl.</br> 20. S. †† Wolframa biskupa</br> 21. C. † Benedykta opata. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Kaścielny"/><noinclude></noinclude> 9tco7ruf5vkh3yaplsqc1ekw6c5n5zp 104 126412 301442 296636 2026-10-17T18:37:51Z RAleh111 4658 301442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="40"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> {{Цэнтар|40 muczynikaǔ.'''|памер=200%}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U dziesiaty dzień marca miesiaca kaścioł katalicki abchodzić świata 40 muczynikaŭ — wajakaŭ, szto ŭmierli za swaje prakanańnia ab praŭdzi światoj wiery Chrystusowaj.</br> {{Водступ|2|em}}Historyja żyćcia, dy mukaŭ ich — niadoŭhaja. Było heta na paczatku 4 wieku. U armeńskim mieści Sebasta — pahanie wykryli ŭ wojsku chryścijanaŭ. 40 czaławiek z ich arysztawali i pasadzili ŭ turmu; bili, katawali ŭsielak, dyk niczoha nipamahała: chryścijanie ad wiery swajej ni adrekalisia. Tady pahanie asudzili ich na śmierć. U traskuczy maroz razdzieli i wywiali ich na lod — na woziera, a pobacz pabudawali ciaplicu, kab toj z muczynikaŭ, katory zachocza wyraczysia Chrysta, moh zaraz-że uciaczy da ciopłaho miejsca. Z malitwaj na wusnach, z mocnym pastanaŭleńniem ŭ sercy — mierźli światyje muczyniki i tak addali Bohu swaje duszy — za wieru. Dyk nia ŭsie; adzin ŭzbajaŭszysia śmierci, wyraksia żyćcia wiecznaho ŭ niebie dy, kab ratawać żyćcio daczesnaje, kinuŭsia da ciaplicy hrecca, ale niszczasny nia wyratawaŭsia: niŭbaŭki tam-że skanaŭ. A nad ciełami muczynikaŭ na lodzie pakazałasia 39, aniałaŭ z niabiesnymi ŭ rukach karonami, szto baczuczy, adzin z wajakaŭ, katoryje stajali na straży kruhom woziera, dy czujuczy naśmieszki pahanaŭ nad wieraj ŭ Boha — szto nia ŭsie chzryścijanie tak mocna ŭżo wierać, bo woś adzin chacieŭ ratawacca i ŭciok da ciaplicy, — kryknuŭ: „i ja chryścijanin“! i, kab prakanać niawiernych; kab zastupić miejsce zdrajcy, pabieh na lod, dzie i zamierz, i — dastaŭ muczynickuju karonu razam z druhimi.</br> {{Водступ|2|em}}Nawuka dla nas z hetaho apawiedańnia takaja: mocna trymacca swajej wiery, chaciab nam hrazili śmierciaj ludzi, ci warunki żyćcia; bo śmierć ŭsioroŭna prydzie, tolki taja roznica, szto dla adnych jana budzie stupieniam da wiecznaj nahrody, dla druhich — stupieniam — da wiecznaj kary. {{Калёнтытул|right=''B. P—ko.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="40"/> <section begin="Kaścielnyje"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyje wiedamaści.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''Pieramieny u duchawienstwie.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka Prawielebnaha Administratara — ks. Michalkiewicza, ŭ duchawienstwie Wilenskaj dyjecezii stalisia pieramieny: ks. Nikanazy Hintoŭt-Dziewiałtoŭski naznaczajecca na parocha da Korycina; ks. Edward Wojciechoŭski, — paroch ŭ Korycini, — na parocha ŭ Holszanach; ks. Bolesłaŭ Moczulski — paroch ŭ Holszanach — na parocha da Ejszyszek; ks. Franciszak Sokołoŭski — paroch ŭ Wasiliszkach — na czasowaho dziekana ŭ Raduni. ks. Jazep Chlewiński czasow. paroch ŭ Szereniewie — da Biełaj Waki; ks. {{Абмылка|Romuadld|Romuald}} Chodyko, czasow. paroch ŭ Miorach — da Szerszewa; ks. Stan. Hrynieŭski — na parocha da Mior; ks. Edmund {{Абмылка|Pietkiewicz pietkiewicz|Pietkiewicz}} paroch ŭ Trabach — na parocha da Swisłoczy; ks. Maciej Bugianis z Biełaj Waki — na {{Абмылка|paroch|parocha}} da Trabaŭ; ks. Maliszeŭski — na wikaraha da Zdziatowa ks. Ołdziejeŭski — na wikaraha da Daŭhinawa; ks. Bronerna — na wikaraha da Lipniszek. <center>'''U sprawie Mahilnikau.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Wysoko-Prawielebny ks. Administratar zahadaŭ praz Kansystoryju ŭsim ks. ks. parochani, kab jany uparadkawali wiaskowyje i parochijalnyje mahilniki.</br> {{Водступ|2|em}}Mahilniki pawinny być kaniesznie abharożeny; klucz ad mahilnika pawinien być ŭ ks. parocha, a ad wiaskowaho — ŭ wybarnaha, katory nie maje prawa pazwalać chawać niaboszczykaŭ, pakul jon nie zapisany ŭ metryki.</br> {{Водступ|2|em}}Tyje mahilniki, szto nia buduć da 15-ha kastrycznika hetaho hodu uparadkawany, buduć skasawany i chawać na nich niaboszczykaŭ budzie zabaroniena. <center>'''U sprawie Minskaj dyjecezii.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}21 lutaha, hetaho hodu, kataliki byŭszaj Minskaj dyjecezii pasłali na Imia [[Аўтар:Мікалай II Раманаў|Hasudara]] praszeńnie ab adkryćci byŭszaj Minskaj dyjecezii i naznaczeńni biskupa. U praszeńni pakazany czas zakryćcia Minskaj dyjecezii i ŭspamianuli, kali wywiaźli aposzniaha biskupa ks. Wojtkiewicza. <center>'''Z Rymu.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}S pryczyny jubileuszu edyktu Medjolanskaho — da Rymu {{Абмылка|żbirajecca|źbirajecca}} szmat pilihrymak. Pierszaj prybuduć — 11 sakawika (marca) polskaja; a pa niej prybuduć italijskaja, belhijskaja, níamieckaja, czeskaja, 2 wenhierskije, 6 francuskich, 3 hiszpanskije, arhentynskaja, brazylijskaja i szmat druhih. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Kaścielnyje"/><noinclude></noinclude> ooxf9ujl88ki753ghpxllm2z9t54obi 301443 301442 2026-10-17T18:38:20Z RAleh111 4658 301443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="40"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> {{Цэнтар|40 muczynikaǔ.'''|памер=200%}} </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-2.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U dziesiaty dzień marca miesiaca kaścioł katalicki abchodzić świata 40 muczynikaŭ — wajakaŭ, szto ŭmierli za swaje prakanańnia ab praŭdzi światoj wiery Chrystusowaj.</br> {{Водступ|2|em}}Historyja żyćcia, dy mukaŭ ich — niadoŭhaja. Było heta na paczatku 4 wieku. U armeńskim mieści Sebasta — pahanie wykryli ŭ wojsku chryścijanaŭ. 40 czaławiek z ich arysztawali i pasadzili ŭ turmu; bili, katawali ŭsielak, dyk niczoha nipamahała: chryścijanie ad wiery swajej ni adrekalisia. Tady pahanie asudzili ich na śmierć. U traskuczy maroz razdzieli i wywiali ich na lod — na woziera, a pobacz pabudawali ciaplicu, kab toj z muczynikaŭ, katory zachocza wyraczysia Chrysta, moh zaraz-że uciaczy da ciopłaho miejsca. Z malitwaj na wusnach, z mocnym pastanaŭleńniem ŭ sercy — mierźli światyje muczyniki i tak addali Bohu swaje duszy — za wieru. Dyk nia ŭsie; adzin ŭzbajaŭszysia śmierci, wyraksia żyćcia wiecznaho ŭ niebie dy, kab ratawać żyćcio daczesnaje, kinuŭsia da ciaplicy hrecca, ale niszczasny nia wyratawaŭsia: niŭbaŭki tam-że skanaŭ. A nad ciełami muczynikaŭ na lodzie pakazałasia 39, aniałaŭ z niabiesnymi ŭ rukach karonami, szto baczuczy, adzin z wajakaŭ, katoryje stajali na straży kruhom woziera, dy czujuczy naśmieszki pahanaŭ nad wieraj ŭ Boha — szto nia ŭsie chzryścijanie tak mocna ŭżo wierać, bo woś adzin chacieŭ ratawacca i ŭciok da ciaplicy, — kryknuŭ: „i ja chryścijanin“! i, kab prakanać niawiernych; kab zastupić miejsce zdrajcy, pabieh na lod, dzie i zamierz, i — dastaŭ muczynickuju karonu razam z druhimi.</br> {{Водступ|2|em}}Nawuka dla nas z hetaho apawiedańnia takaja: mocna trymacca swajej wiery, chaciab nam hrazili śmierciaj ludzi, ci warunki żyćcia; bo śmierć ŭsioroŭna prydzie, tolki taja roznica, szto dla adnych jana budzie stupieniam da wiecznaj nahrody, dla druhich — stupieniam — da wiecznaj kary. {{Калёнтытул|right=''B. P—ko.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="40"/> <section begin="Kaścielnyje"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyje wiedamaści.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''Pieramieny u duchawienstwie.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka Prawielebnaha Administratara — ks. Michalkiewicza, ŭ duchawienstwie Wilenskaj dyjecezii stalisia pieramieny: ks. Nikanazy Hintoŭt-Dziewiałtoŭski naznaczajecca na parocha da Korycina; ks. Edward Wojciechoŭski, — paroch ŭ Korycini, — na parocha ŭ Holszanach; ks. Bolesłaŭ Moczulski — paroch ŭ Holszanach — na parocha da Ejszyszek; ks. Franciszak Sokołoŭski — paroch ŭ Wasiliszkach — na czasowaho dziekana ŭ Raduni. ks. Jazep Chlewiński czasow. paroch ŭ Szereniewie — da Biełaj Waki; ks. {{Абмылка|Romuadld|Romuald}} Chodyko, czasow. paroch ŭ Miorach — da Szerszewa; ks. Stan. Hrynieŭski — na parocha da Mior; ks. Edmund {{Абмылка|Pietkiewicz pietkiewicz|Pietkiewicz}} paroch ŭ Trabach — na parocha da Swisłoczy; ks. Maciej Bugianis z Biełaj Waki — na {{Абмылка|paroch|parocha}} da Trabaŭ; ks. Maliszeŭski — na wikaraha da Zdziatowa ks. Ołdziejeŭski — na wikaraha da Daŭhinawa; ks. Bronerna — na wikaraha da Lipniszek. <center>'''U sprawie Mahilnikau.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Wysoko-Prawielebny ks. Administratar zahadaŭ praz Kansystoryju ŭsim ks. ks. parochani, kab jany uparadkawali wiaskowyje i parochijalnyje mahilniki.</br> {{Водступ|2|em}}Mahilniki pawinny być kaniesznie abharożeny; klucz ad mahilnika pawinien być ŭ ks. parocha, a ad wiaskowaho — ŭ wybarnaha, katory nie maje prawa pazwalać chawać niaboszczykaŭ, pakul jon nie zapisany ŭ metryki.</br> {{Водступ|2|em}}Tyje mahilniki, szto nia buduć da 15-ha kastrycznika hetaho hodu uparadkawany, buduć skasawany i chawać na nich niaboszczykaŭ budzie zabaroniena. <center>'''U sprawie Minskaj dyjecezii.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}21 lutaha, hetaho hodu, kataliki byŭszaj Minskaj dyjecezii pasłali na Imia [[Аўтар:Мікалай II Раманаў|Hasudara]] praszeńnie ab adkryćci byŭszaj Minskaj dyjecezii i naznaczeńni biskupa. U praszeńni pakazany czas zakryćcia Minskaj dyjecezii i ŭspamianuli, kali wywiaźli aposzniaha biskupa ks. Wojtkiewicza. <center>'''Z Rymu.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}S pryczyny jubileuszu edyktu Medjolanskaho — da Rymu {{Абмылка|żbirajecca|źbirajecca}} szmat pilihrymak. Pierszaj prybuduć — 11 sakawika (marca) polskaja; a pa niej prybuduć italijskaja, belhijskaja, níamieckaja, czeskaja, 2 wenhierskije, 6 francuskich, 3 hiszpanskije, arhentynskaja, brazylijskaja i szmat druhih. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Kaścielnyje"/><noinclude></noinclude> 1auku6kzf7eo1zxz92f5u92j6eri723 301445 301443 2026-10-17T18:45:17Z RAleh111 4658 301445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="40"/><div style="font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>40 muczynikaǔ.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U dziesiaty dzień marca miesiaca kaścioł katalicki abchodzić świata 40 muczynikaŭ — wajakaŭ, szto ŭmierli za swaje prakanańnia ab praŭdzi światoj wiery Chrystusowaj.</br> {{Водступ|2|em}}Historyja żyćcia, dy mukaŭ ich — niadoŭhaja. Było heta na paczatku 4 wieku. U armeńskim mieści Sebasta — pahanie wykryli ŭ wojsku chryścijanaŭ. 40 czaławiek z ich arysztawali i pasadzili ŭ turmu; bili, katawali ŭsielak, dyk niczoha nipamahała: chryścijanie ad wiery swajej ni adrekalisia. Tady pahanie asudzili ich na śmierć. U traskuczy maroz razdzieli i wywiali ich na lod — na woziera, a pobacz pabudawali ciaplicu, kab toj z muczynikaŭ, katory zachocza wyraczysia Chrysta, moh zaraz-że uciaczy da ciopłaho miejsca. Z malitwaj na wusnach, z mocnym pastanaŭleńniem ŭ sercy — mierźli światyje muczyniki i tak addali Bohu swaje duszy — za wieru. Dyk nia ŭsie; adzin ŭzbajaŭszysia śmierci, wyraksia żyćcia wiecznaho ŭ niebie dy, kab ratawać żyćcio daczesnaje, kinuŭsia da ciaplicy hrecca, ale niszczasny nia wyratawaŭsia: niŭbaŭki tam-że skanaŭ. A nad ciełami muczynikaŭ na lodzie pakazałasia 39, aniałaŭ z niabiesnymi ŭ rukach karonami, szto baczuczy, adzin z wajakaŭ, katoryje stajali na straży kruhom woziera, dy czujuczy naśmieszki pahanaŭ nad wieraj ŭ Boha — szto nia ŭsie chzryścijanie tak mocna ŭżo wierać, bo woś adzin chacieŭ ratawacca i ŭciok da ciaplicy, — kryknuŭ: „i ja chryścijanin“! i, kab prakanać niawiernych; kab zastupić miejsce zdrajcy, pabieh na lod, dzie i zamierz, i — dastaŭ muczynickuju karonu razam z druhimi.</br> {{Водступ|2|em}}Nawuka dla nas z hetaho apawiedańnia takaja: mocna trymacca swajej wiery, chaciab nam hrazili śmierciaj ludzi, ci warunki żyćcia; bo śmierć ŭsioroŭna prydzie, tolki taja roznica, szto dla adnych jana budzie stupieniam da wiecznaj nahrody, dla druhich — stupieniam — da wiecznaj kary. {{Калёнтытул|right=''B. P—ko.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="40"/> <section begin="Kaścielnyje"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyje wiedamaści.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''Pieramieny u duchawienstwie.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Pa zahadu Wysoka Prawielebnaha Administratara — ks. Michalkiewicza, ŭ duchawienstwie Wilenskaj dyjecezii stalisia pieramieny: ks. Nikanazy Hintoŭt-Dziewiałtoŭski naznaczajecca na parocha da Korycina; ks. Edward Wojciechoŭski, — paroch ŭ Korycini, — na parocha ŭ Holszanach; ks. Bolesłaŭ Moczulski — paroch ŭ Holszanach — na parocha da Ejszyszek; ks. Franciszak Sokołoŭski — paroch ŭ Wasiliszkach — na czasowaho dziekana ŭ Raduni. ks. Jazep Chlewiński czasow. paroch ŭ Szereniewie — da Biełaj Waki; ks. {{Абмылка|Romuadld|Romuald}} Chodyko, czasow. paroch ŭ Miorach — da Szerszewa; ks. Stan. Hrynieŭski — na parocha da Mior; ks. Edmund {{Абмылка|Pietkiewicz pietkiewicz|Pietkiewicz}} paroch ŭ Trabach — na parocha da Swisłoczy; ks. Maciej Bugianis z Biełaj Waki — na {{Абмылка|paroch|parocha}} da Trabaŭ; ks. Maliszeŭski — na wikaraha da Zdziatowa ks. Ołdziejeŭski — na wikaraha da Daŭhinawa; ks. Bronerna — na wikaraha da Lipniszek. <center>'''U sprawie Mahilnikau.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Wysoko-Prawielebny ks. Administratar zahadaŭ praz Kansystoryju ŭsim ks. ks. parochani, kab jany uparadkawali wiaskowyje i parochijalnyje mahilniki.</br> {{Водступ|2|em}}Mahilniki pawinny być kaniesznie abharożeny; klucz ad mahilnika pawinien być ŭ ks. parocha, a ad wiaskowaho — ŭ wybarnaha, katory nie maje prawa pazwalać chawać niaboszczykaŭ, pakul jon nie zapisany ŭ metryki.</br> {{Водступ|2|em}}Tyje mahilniki, szto nia buduć da 15-ha kastrycznika hetaho hodu uparadkawany, buduć skasawany i chawać na nich niaboszczykaŭ budzie zabaroniena. <center>'''U sprawie Minskaj dyjecezii.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}21 lutaha, hetaho hodu, kataliki byŭszaj Minskaj dyjecezii pasłali na Imia [[Аўтар:Мікалай II Раманаў|Hasudara]] praszeńnie ab adkryćci byŭszaj Minskaj dyjecezii i naznaczeńni biskupa. U praszeńni pakazany czas zakryćcia Minskaj dyjecezii i ŭspamianuli, kali wywiaźli aposzniaha biskupa ks. Wojtkiewicza. <center>'''Z Rymu.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}S pryczyny jubileuszu edyktu Medjolanskaho — da Rymu {{Абмылка|żbirajecca|źbirajecca}} szmat pilihrymak. Pierszaj prybuduć — 11 sakawika (marca) polskaja; a pa niej prybuduć italijskaja, belhijskaja, níamieckaja, czeskaja, 2 wenhierskije, 6 francuskich, 3 hiszpanskije, arhentynskaja, brazylijskaja i szmat druhih. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Kaścielnyje"/><noinclude></noinclude> 6lok6epqsm6ukl99xueu15egbo32o3c 104 126587 301441 296637 2026-10-17T18:32:53Z RAleh111 4658 301441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia,'''</span> 4 sakawika adbyŭsia tut kiermasz. Kupcoŭ było szmat; prodana tawaraŭ blizka na 300 tysiaczoŭ rubloŭ. Szkada tolki, szto ŭ hetym hadu miensz było sielanskich wyrabaŭ.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Rosieni,'''</span> Kowien. hub. Sielanie Widuklanskaj wołaści na schodzie pastanawili prasić urad zakrywać szynki i manapolki ŭ miasteczku Widuklach ŭ niadzieli i światy.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Zahory,'''</span> Kowiensk. hub. 14 lutaha jechaŭ z miasteczka rybnik. Sześć wiorst adjechaŭszy ad miasteczka, jon nahnaŭ mużczynu, dy kabietu, katoryje paprasilisia padwiaści ich. Praz paŭtary hadziny żychary miasteczka uhledzili kania z wazom biaz furmana. Dali znać u paliciju, i kali prajechali 6 wiorst — znajszli rybnika czuć żywoha.</br> {{Водступ|2|em}}Kali jaho adczucili, to jon skazaŭ, szto jaho ŭdaryła pa haławie kabieta. Żonka kupca każe, szto ŭ muża prapała 24 rubli.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Krypno,'''</span> Biełastockaha paw. Hrod. hub. Szto może stacca praz harełku baczym z hetaha prypadku.</br> {{Водступ|2|em}}U haspadara J. S. zachwarela kabyła J. S. zahadaŭ synu zawiaści chworuju żywiołu da felczera. Felczar, ahledziŭszy kabyłu, daŭ paraszkoŭ. Małady S. u darozie da chaty — zajszoŭ s siabrukami da manapolki, dy tak nalizaŭsia, szto kali wiarnuŭsia da chaty, zamiest kabyle — dau paraszki swajej chworaj matcy. Biednaja kabieta amal szto nie pamierła ad hetaha lekarstwa.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kalinouka,'''</span> Biełastoc. paw. Hrodz. hub. U hetu wosień, dziakujuczy pracy kaścielnaha kamitetu i ks. parocha, pryrychtawalisia da budowy kaścioła. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Piszuć"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Uzlany, Minsk. hub. Ihum. paw.'''</span> S 14-ho na 15-je lutaho — noczaj — tut adzin czaławiek nalizaŭszysia harełki, adyjszoŭ ad rozumu i, błudziaczy pa miasteczku, ŭwaliŭsia ŭ studniu.</br> {{Водступ|2|em}}Na zaŭtra — doświta — żyd, pryjszoŭszy brać wadu z hetaj studni, nia moh zaczarpnuć jaje. Dyk, waroczajuczysia damoŭ biez wady, staŭ łajać i klaści uźlanskich chłopcoŭ, szto jany, bytcam sumysłu, nakidali ŭ studniu paleńniaŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Kali-ż dobra razwidnieła, pryjszła kabieta da hetaj-że samaj studni i, uhledziŭszy na dnie jaje czaławieka, — sprawiła kryk. Zbiehlisia uźlanie i wyciahnuli tapielnika.</br> {{Водступ|2|em}}Woś da czaho dawodzie hetaja praklataja harelica. {{Калёнтытул|right=''A. Z.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Piszuć"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Balkanach —'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> nia tolki nie ścichaje, ale za aposznije czasy paczynajecca tam nieszta nowaje i zusim niespadziewanaje.</br> {{Водступ|2|em}}Dahetul — usie sajuźniki bałkanskije — iszli zhodna — ruka ŭ ruku, a ciapier i hetyje. <center>'''Sajuźniki paczali bracca za czuby.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Hetak, spatkaŭszysia Bałhary z Hrekami — adny druhim zadali dobraho pytlu.</br> {{Водступ|2|em}}Jak z adnej, tak i z druhoj starany zhinuła szmat narodu, a Hreki adabrali nawat niekolki harmatoŭ u swaich {{Абмылка|sajużnikaŭ|sajuźnikaŭ}} — Bałharoŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Prahawitość ludzkaja, jak i ŭsiudy, tak i tut — wylezaje nawierch: kożny chocze szto najbolej zachapić ŭ swaje ruki.</br> {{Водступ|2|em}}Kożny zasobku narod s pamiż balkańskich sajuźnikaŭ chocze, kab kożny szmatoczak ziamli, ci horad, katory jany adwajowywajuć swajej kroŭju ŭ Turkaŭ, zastaŭsia pry nich — to jest pry tych, szto kroŭ swaju pralili.</br> {{Водступ|2|em}}A jak dahetul — bitwy s Turkami wialisia supolnymi siłami, dyk razabracca ciapier i ciażkawata: chto dzie bolsz pieradaŭ, ci niedadaŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Na zachwat ważniejszych punchtaŭ u Tureczczynie bałkanskimi sajuźnikami nieszta <center>'''kruciać nasami i ważniejszyje hasudarstwy Europy'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Choć i nie pryczastny jany — pakul szto, ale kożny dumaje: „anuż zjaduć miadźwiedzia, a mnie — i kostki nie zastanie cca?!“</br> {{Водступ|2|em}}Ci czasam nie pahryzucca za kostku hetu??… <center>'''Aposznije wiestki —'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> szto raz horszyje i horszyje. Była, praŭda, pohałaska, szto Rasieja i Austryja — zhawarylisia zhodna pamiż saboj, kab wojska na swaich hranicach zmieńszyć, bo strach wajny to minuŭ. Ale paśla pakazałosia, szto hetkaho żuczka padpuściŭ predstaŭnik Aŭstryi {{перанос-пачатак|п=Pieciarbur|к=hu}}<section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> as1qwfd6falxb2ni9fcys9051185rjg 104 126590 301440 296638 2026-10-17T18:24:24Z RAleh111 4658 301440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{перанос-канец|п=Pieciarbur|к=hu}} na swaju ruku — biaz wiedama swajho ŭradu i jak ciapier widać z aposznich telehramak — {{АРЦ|'''Austryja — nie pamienszaje, a pawialiczywaje swajo wojska.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Praŭda — ci nie, a bytcam usich swaich zapasnych ciahnie na cyhundar. A heta ŭżo sprawa — śmiardziuczaja… <center>'''Turkam wiadziecca drenna.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Niejki tam Dżawid — pasza zdaŭsia z usim swaim wojskam Serbam. Widać — kruta pryjszłosia. Choć na druhih ważniejszych punchtach — jak Adryanopal i Skutary — katoryje Bałkanskije sajuźniki prażuć i prażuć, ale pakul szto — łamajuć tolki sami sabie zuby… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасьля=1em}} {{block center/e}} <center>'''Hrecija.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Niejki czaławiek, jak tym czasam piszuć telehramy — hrek — Aleksandra Schinas, padyjszoŭszy zzadu da karala hreckaha, kali toj prachadziŭ pa wulicy, streliŭ z rewalweru i ŭsadziŭ jamu kulu pad serca.</br> {{Водступ|2|em}}Praz poŭ hadziny — karol pamier. Ubiŭcu — arysztawali. <center>'''Bałharyja.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U wojsku, katoraje idzie prociŭ Turkaŭ, paczaŭsia bunt. Sałdaty damahajucca, kab ich puścili damoŭ. Czatyry bataljony, bytcam, maniacca raspuścić. <center>'''Belhija.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Na zjezdzie sacialistaŭ pastanawili s pierszaho krasawika zrabić ahulnaju zabastoŭku <center>'''Aposznija nacznyja telehramy.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}'''Paśla straszennaho szturmu, Bałhary adaleli ureszcie Adryanopalam. Horad — haryć. Turki padpalili sami składy z arużżem i zapasowyje mahazyny. Ludzi z horadu — jak maha uciekajuć.'''</br> {{Водступ|2|em}}'''Wielmi ważny wajenny puncht — Czetaldży — użo bliski zusim (wiorst 30) samaj stalicy Turcii — Kanstantynopala — Bałhary zachapili u swaje ruki.''' <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza Haspadarka.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Kożny wiedaje dobra, jakaja ciapier na ŭsio pajszła darażynia, i jaki dachod można mieć haspadaru s swajho dabytku.</br> {{Водступ|2|em}}Kab pryhadawać bolsz hetaho dabytku i jak prynależe pracharczawać jaho — abyjścisía tolki swaimi sienażaciami — pociażka. Prykuplać — najczaściej bywaje jeszcze horsz ciażej, bo hetaho praklataho kupidły — zaŭsiody skupa. Dyk choćki-nia-choćki treba kidacca na chitryki.</br> {{Водступ|2|em}}Pola — jak wiadoma — skupawata ŭ nas. A i toje — jakoje jość — dzie wiadziecca sznurowaja, trochpaletkowaja haspadarka, — trejciaja czaść — lażyć biez nijakaj karyści — bo pad paparam.</br> {{Водступ|2|em}}Papar hety liczycca pad paszu dla żywioły, ale, praŭdu każuczy, trawa na nim paraście tolki u drennaho haspadara, i to — jakaja tam trawa — tolki ŭsielakaho pa krysie ziella. U taho-ż haspadara, katory ziamlu wyrablaje dobra i sumlenna kala jaje zawichajecca, — na papary nijakaj paszy nia budzie, bo jon nie dapuście, kab na jaho poli razrastałosia usielakaje ziella i smaktało soki z ziamli i hetkim paradkam wypałaskiwało samu ziamlicu, s katoraj pryjdziecca żywicca zbażynie.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk dzie-ż znajści padmohu dziela kormu swajej żywioły? A szukać jaje treba ŭsiudy — dzie tolki maha.</br> {{Водступ|2|em}}Piersz-napiersz — nia kidać swajho paparu pustym. Jak heta wiadziecca, — papar idzie ŭ nas paśla jaryny, dyk ŭ hetu jarynu treba kanieszna ŭsiewać kaniuszynu. Mała taho, szto kaniuszyna budzie wialikaj padmohaj ŭ karmieszcy żywioły, ale i sama kaniuszyna padpraŭlaje ziamlu: żyto paśla jaje — zaŭsiody ŭdajecca dobra, a heta samaje ważnaje dla nas apiryszcze.</br> {{Водступ|2|em}}Tam — dzie hrunt pad kaniuszynu nie padchodzie, — treba z wiasny wywiaści hnoj na papar, usled jaho zaharać i pasiejać szperhiel. Nasieńnie jaho, tannaje, ŭzrastaje jon skora i wielmi karystny i pażyŭny dla karoŭ. Ad jaho nia tolki szto prybywaje małaka, ale i heta małako budzie szmat tłuściejszaje.</br> {{Водступ|2|em}}Treba parupicca i ab paszy na wosień. Najlepsz z wiasny padsiejać ruń — seradelej, abo jak nazywajuć jaje — ptaszyncam. Nasieńnie — tak sama tannaje, i choć s paczatku biarecca jano słaba, ale poznaj wosieni — kali źnimicie żyta i daścio dostup sonca da saradeli, — jana skora razrastajecca wielmi dobra — jak najlepszaja wika. S paczatku, praŭda, żywioła krychu czurajecca jaje, ale u skoraści prywykaje i łasa jeść, i sycieje.</br> {{Водступ|2|em}}Usielakije hetyje nasieńnia znojdziecie ŭ kożnym sielska-haspadarskim {{перанос-пачатак|п=skła|к=dzie}}<section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> emx4tstif57oepu5faadx3510ra73jp 104 126594 301438 296639 2026-10-17T18:11:58Z RAleh111 4658 301438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос-канец|п=skła|к=dzie}}, abo nawat u susiednich dwaroch, tolki, razumiejecca, treba kuplać s peŭnych ruk. {{Калёнтытул|right=''Lo—nik.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="List"/><div style="font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: -0.1px;"> <center>''List ŭ redakciju.''</center></div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>Wysoka paważanaja redakcija!</center> {{Водступ|2|em}}Prypadkam trapiŭsia da mianie [[Biełarus (1913)/1913/1|pierszy №]] „Biełarusa“. Da wioski niaskora dachodziać haradzkija nawiny.</br> {{Водступ|2|em}}Paczała wydawacca nowaja hazeta — nawina wielmi ważnaja dla kożnaho świadomaha biełarusa i nasyłajeć ŭ haławu mnoha radasnych i trywożnych dumak.</br> {{Водступ|2|em}}Radaść ŭ samym tym, szto wychodzić adnej bolej białaruskich hazet, — a znaczycca sprawa biełaruskaja nie zamiraić, a szyrycca…</br> {{Водступ|2|em}}Trywoha — ŭ tym, ci buduć ŭsie biełaruskije hazety zhodna służyć narodu? ci nia {{Абмылка|budzuć|buduć}} niekatoryje z ich dla sprawy biełaruskaj szkodnymi?</br> {{Водступ|2|em}}{{Абмылка|Pryznacca.|Pryznacca,}} jak mnie skazali, szto ŭ Wilni paczała wychadzić katalickaja biełaruskaja hazeta, u haławie prabiehła trywożnaja dumka: „ci czasam nia kryjecca tut jakaja {{Абмылка|zdrada?|zdrada?“}}</br> {{Водступ|2|em}}Ale, woś — pierszy № „Biełarusa“ ŭ mianie, i ja — ŭ zwarotce da czytaczoŭ „[[Biełarus (1913)/1913/1/Z Nowym Hodam!|Z Nowym hodam]]“ — czytaju życzeńnia Redakcji: „… ''kab pakachali szczyra i mocna swaich bratou biełarusou, i swaju ziamielku, i swaju mowu''…“ —</br> {{Водступ|2|em}}Dziakuj, Tabie, Boże! Takich słoŭ worah biełaruskaj nacii ŭżo peŭna nie paważycca skazać. Pużaŭsia ja, jak baczu, naprasna.</br> {{Водступ|2|em}}Strach, widać, nalacieŭ dziela taho, szto ŭ nas, użo Boh wiedajeć s czyjej winy, paniaćcia „palak“ i „katalik“ — zusim pieramieszalisia…</br> {{Водступ|2|em}}Dla biełarusa — katalika wyjście ŭ świet katalickaj hazety, jak i kożnaj katalickaj drukawanaj pracy ŭ rodnaj mowie, maić wialikaje znaczeńnie. Nadta ŭżo horkaja dola biełarusoŭ: i malicca, i wuczycca wiery swajej — im prychodzicca u czużoj mowie: nima ŭ nas, aprycz [[Karotki Katachizm (1907)|karotkaha katechizmu]], kniżak ni dla malitwy, ni dla nawuki.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk, kali wy, pracoŭniki, na niwie narodnaj, szczyra wierycie ŭ toje, szto każycie, chaj wam Boh pamoże ŭ waszej — miłaj Jamu — pracy. <center>Z paważańniem ''Bolesłau Łapyr''.</center> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ad Redakcii.'''</span> Za Waszu szczyraść — dziakujem; i tak sama szczyra atkazywajem: nia tolki chiba pierszy numer, ale i dalejszyje numery — razhoniać, badaj, Waszy sumlewańnia. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="List"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''Postup nawuki.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}Nie tak daŭna — za hranicaj — dachtary prydumali takuju maszynku, katoraju można chworamu czaławieku praz horła zapuścić ażno ŭ samaje nutro. Na kancy tej kiszki, na katoraj trymajecca maszynka, jość druhaja pryłada, dzie i adbiwajecca, jak u lustry ŭsio nutro czaławieka i hetkim paradkam, razumiejecca, szmat kudy lahczej razhadać samuju chwarabu. <center>'''Dziunaja matka.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}U lokaja adnaho anhlijskaho ministra była kotka, ŭ katoraj dzieci — zaŭsiody radzilisia niażywymi.</br> {{Водступ|2|em}}Woś hety lokaj padmianiŭ adnaho razu niażywych kacianiat cełaj kuczaj maleńkich pacukoŭ. Kotka wielmi ŭścieszyłasia, zaapiekawałasia imi szczyra, wykarmiła i wyhadawała ich.</br> {{Водступ|2|em}}Niczoha tolki nia piszuć hazety, ci czasam paśla — heta matula nie złasawała swaich haduncoŭ? <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Ruka ŭ chlebaroba czornaja, — ale swoj chleb jeść i druhih kormie. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Lepsz płakać z razumnym, czym śmiejacca z durniem. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}18) Miasnaja boczka — załaty abrucz?</br> {{Водступ|2|em}}19) Na koliku — siem sakolikaŭ, — kożny ŭ kapotcy?</br> {{Водступ|2|em}}20) Asnowa — sasnowa; sałamiany utok? <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/11|№ {{Абмылка|10|11}}]].'''</center> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/8|№ 8]]:'''</span> 16) harszczok, 17) hrom. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Цэнтар|'''Na rynku.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}— Wasza kuryca chiba chworaja, bo nieszta sumna wyhledajeć, każe niej kajapania da sielanki<section end="Żarty"/><noinclude></noinclude> m7cibn4vaacmy14vi3bxp6kvq6u7en2 301439 301438 2026-10-17T18:13:52Z RAleh111 4658 301439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос-канец|п=skła|к=dzie}}, abo nawat u susiednich dwaroch, tolki, razumiejecca, treba kuplać s peŭnych ruk. {{Калёнтытул|right=''Lo—nik.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="List"/><div style="font-size:200%; font-family:Cambria; letter-spacing: -0.1px;"> <center>''List ŭ redakciju.''</center></div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>Wysoka paważanaja redakcija!</center> {{Водступ|2|em}}Prypadkam trapiŭsia da mianie [[Biełarus (1913)/1913/1|pierszy №]] „Biełarusa“. Da wioski niaskora dachodziać haradzkija nawiny.</br> {{Водступ|2|em}}Paczała wydawacca nowaja hazeta — nawina wielmi ważnaja dla kożnaho świadomaha biełarusa i nasyłajeć ŭ haławu mnoha radasnych i trywożnych dumak.</br> {{Водступ|2|em}}Radaść ŭ samym tym, szto wychodzić adnej bolej białaruskich hazet, — a znaczycca sprawa biełaruskaja nie zamiraić, a szyrycca…</br> {{Водступ|2|em}}Trywoha — ŭ tym, ci buduć ŭsie biełaruskije hazety zhodna służyć narodu? ci nia {{Абмылка|budzuć|buduć}} niekatoryje z ich dla sprawy biełaruskaj szkodnymi?</br> {{Водступ|2|em}}{{Абмылка|Pryznacca.|Pryznacca,}} jak mnie skazali, szto ŭ Wilni paczała wychadzić katalickaja biełaruskaja hazeta, u haławie prabiehła trywożnaja dumka: „ci czasam nia kryjecca tut jakaja {{Абмылка|zdrada?|zdrada?“}}</br> {{Водступ|2|em}}Ale, woś — pierszy № „Biełarusa“ ŭ mianie, i ja — ŭ zwarotce da czytaczoŭ „[[Biełarus (1913)/1913/1/Z Nowym Hodam!|Z Nowym hodam]]“ — czytaju życzeńnia Redakcji: „… ''kab pakachali szczyra i mocna swaich bratou biełarusou, i swaju ziamielku, i swaju mowu''…“ —</br> {{Водступ|2|em}}Dziakuj, Tabie, Boże! Takich słoŭ worah biełaruskaj nacii ŭżo peŭna nie paważycca skazać. Pużaŭsia ja, jak baczu, naprasna.</br> {{Водступ|2|em}}Strach, widać, nalacieŭ dziela taho, szto ŭ nas, użo Boh wiedajeć s czyjej winy, paniaćcia „palak“ i „katalik“ — zusim pieramieszalisia…</br> {{Водступ|2|em}}Dla biełarusa — katalika wyjście ŭ świet katalickaj hazety, jak i kożnaj katalickaj drukawanaj pracy ŭ rodnaj mowie, maić wialikaje znaczeńnie. Nadta ŭżo horkaja dola biełarusoŭ: i malicca, i wuczycca wiery swajej — im prychodzicca u czużoj mowie: nima ŭ nas, aprycz [[Karotki Katachizm (1907)|karotkaha katechizmu]], kniżak ni dla malitwy, ni dla nawuki.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk, kali wy, pracoŭniki, na niwie narodnaj, szczyra wierycie ŭ toje, szto każycie, chaj wam Boh pamoże ŭ waszej — miłaj Jamu — pracy. <center>Z paważańniem ''Bolesłau Łapyr''.</center> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ad Redakcii.'''</span> Za Waszu szczyraść — dziakujem; i tak sama szczyra atkazywajem: nia tolki chiba pierszy numer, ale i dalejszyje numery — razhoniać, badaj, Waszy sumlewańnia. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="List"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''Postup nawuki.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Nie tak daŭna — za hranicaj — dachtary prydumali takuju maszynku, katoraju można chworamu czaławieku praz horła zapuścić ażno ŭ samaje nutro. Na kancy tej kiszki, na katoraj trymajecca maszynka, jość druhaja pryłada, dzie i adbiwajecca, jak u lustry ŭsio nutro czaławieka i hetkim paradkam, razumiejecca, szmat kudy lahczej razhadać samuju chwarabu. <center>'''Dziunaja matka.'''</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}U lokaja adnaho anhlijskaho ministra była kotka, ŭ katoraj dzieci — zaŭsiody radzilisia niażywymi.</br> {{Водступ|2|em}}Woś hety lokaj padmianiŭ adnaho razu niażywych kacianiat cełaj kuczaj maleńkich pacukoŭ. Kotka wielmi ŭścieszyłasia, zaapiekawałasia imi szczyra, wykarmiła i wyhadawała ich.</br> {{Водступ|2|em}}Niczoha tolki nia piszuć hazety, ci czasam paśla — heta matula nie złasawała swaich haduncoŭ? <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Ruka ŭ chlebaroba czornaja, — ale swoj chleb jeść i druhih kormie. {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Lepsz płakać z razumnym, czym śmiejacca z durniem. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}18) Miasnaja boczka — załaty abrucz?</br> {{Водступ|2|em}}19) Na koliku — siem sakolikaŭ, — kożny ŭ kapotcy?</br> {{Водступ|2|em}}20) Asnowa — sasnowa; sałamiany utok? <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/11|№ {{Абмылка|10|11}}]].'''</center> {{Водступ|2|em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/8|№ 8]]:'''</span> 16) harszczok, 17) hrom. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><center>{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Цэнтар|'''Na rynku.'''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{Водступ|2|em}}— Wasza kuryca chiba chworaja, bo nieszta sumna wyhledajeć, każe niej kajapania da sielanki<section end="Żarty"/><noinclude></noinclude> ioc135u2zlhcrqhwtz5jsaucjvfiy2s 104 127177 301525 296705 2026-10-18T07:33:13Z RAleh111 4658 301525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Kaścielny"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielny kalendar.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Luty.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{gap|2em}}15. P. Faustyna Jowity M. M.</br> 16. S. Juljanny D. M.</br> 17. Niadziela miasapusnaja Donata M.</br> 18. P. Symeona B. Mucz.</br> 19. A. Leonarda W. i św. Konrad W.</br> 20. S. Leona i Eucharego B.</br> 21. C. Maksymiljana i Sewerjana B.B.M. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Swiataja"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>Swiataja Juljanna D. M.</center> </div> <center>{{larger|'''16 Lutaho.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Świataja Juljanna Dziewa Muczynica heta ŭzor, jak skwapna treba paznawać praŭdu i jak ćwiorda tej praŭdy dzierżacca. Radziłasia jana ŭ 293 h. pa naradżeńni Chrystusa ŭ Małoj Azii, dzie ciapier Tureczczyna, a ŭ toj czas hetaja kraina należała da Rymu. Baćki jaje byli pahancami. Juljanna buduczy małoj paznała nawuku Chrystusa i patajkom ad baćkoŭ achryściłasia i wyznawała hetu wieru {{Абмылка|światuju|światuju.}} Kali-ż jana mieła ŭżo 18 hod i da jaje swataŭsia naczalnik krainy Nikomedyi pa imiani Ewilajusz, Juljanna atkazałasia wyjści za jaho zamuż, dy na prymuszańnie baćkoŭ atkazała, szto jość chryścijankaj i nia może pajści zamuż za pahanca, a kali Ewilajusz kaniesznie chocze z jeju żanicca, dyk nichaj paznaje nawuku chreścijanskuju i pryjmie chrest, tady jana za jaho wyjdzie, a tak ni maje dla jaje znaczeńnia ni jaho wialiki czyn, ni sława, ni bahactwy.</br> {{Водступ|2|em}}Razzlawanyje hetym baćki addali jaje ŭ ruki praśledawacielaŭ chryścijanstwa. Św. Juljanna z spakojnym twaram ciarpieła muki, i addała swaju czystuju światuju duszaczku ŭ ruki Chrystusa, katoraho miławała nad ŭsie skarby na ziamli i nad swajo ŭłasnoje żyćcio.</br> {{Водступ|2|em}}Jakże zastydżaje św. Juljanna mnoha ciapieresznich dziaŭczyn, szto dziela małoj nawat sławy i bahactwa aśmieliwajucca łamać światuju swaju wieru. {{Калёнтытул|right=''B. P-ko.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Swiataja"/> <section begin="Kaścielnyje"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyje wiedamaści.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Sprawa ks. Sperskaho.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Wilenskaja sudnaja pałata pastanawiła spodnie pryhawor a sprawi ks. Sperskaho, katoru razhladali ŭ Biełymstoku — i asudzili ks. Sperskaha na 1 hod i 4 miesiacy ŭ turmu. Ks. Sperski, buduczy chworym, prasiŭ pałatu kab adbyćcie kary adłażyli da czasu, kali jon wyzdarawieje.</br> {{Водступ|2|em}}Pałata ŭ prośbie admowiła. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Sprawa ks. Hanicza.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Prociŭ ks. Hanicza idzie nowaje sledstwa za zniewahu prawosłaŭja ŭ czasi kali byŭ parocham u {{Абмылка|Nowa-Myszko skaj|Nowa-Myszkoŭskaj}} parochii, Minskaj hubernii. Śledstwa wiadzie sudny śledawaciel minskaho sudu. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Kanonizacja Marka d’Aviano.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Z Rymu piszuć, szto Papież utwierdziŭ pastanaŭleńnie kongregacii wiery ab wybarach kamissi kanonizacii (kanonizacja — pryznańnie światym) kapucyna Marka d’Aviano, pamierszaho ŭ Wiedni ŭ 1699 hadu. Mark d’Aviano buduczy pasłannikam Papieża szmat zrabiŭ dobraho ŭ czasi wajny s turkami ŭ 1683 hadu. Ab pryznańni jaho światym prosić szmat asob, a pamiż imi: imperatar Aŭstryi [[Аўтар:Франц Іосіф I Габсбург|Franciszak-Jazep]], naślednik tronu Franciszak-Ferdynand i szmat kniazioŭ. Mark d’Aviano prybyŭ ŭ Wiedeń z Wenecii, kab mowaj swajej zaachwoczywać da wajny s turkami. 12-ho wereśnia 1683 h. rannicoj pierad bitwaj, Mark d’Aviano ŭ kaplicy na Kahlenbergu adprawiŭ Imszu św., katoraj wysłuchali ŭsie naczalniki wojsk, a karol polski [[Аўтар:Ян Сабескі|Jan Sobieski]] służyŭ pry aŭtary. Pa Imszy paczałasia bitwa, katora konczyłasia razhromam turkaŭ i aswabadżeńniem Eŭropy ad tureckaha jarma. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyje"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Trochsotnaja Hadauszczyna Panujuczaj Familii Ramanawych.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}21 lutaho hetaho hodu zbudziecca 300 let, jak na tronie Rasiejskaho Hasudarstwa zasiadajuć Cary, dy Imperatary s familii daŭniejszych bajar Ramanawych. {{Водступ|2|em}}S pryczyny hetaho Hasudarstwiennaho świata czekajecca Najwyższy Manifest, katorym buduć dadzieny niejkije miłaści: maniacca być darowany zasudżenym kary, ciażejszyja kary byccam buduć pamienszany i t. {{Абмылка|d,|d.}} {{Водступ|2|em}}Lida, Wilenskaj hub. U prykazie pawietowaj palicii ispraŭnik zwiartaje uwahu na toje, szto strażniki palicii prymuszajuć sielan i kramnikaŭ dawać<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> jfmlzxgzgm54mataiophul76ywj3he5 301527 301525 2026-10-18T07:36:31Z RAleh111 4658 301527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Kaścielny"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielny kalendar.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Luty.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{gap|2em}}15. P. Faustyna Jowity M. M.</br> 16. S. Juljanny D. M.</br> 17. Niadziela miasapusnaja Donata M.</br> 18. P. Symeona B. Mucz.</br> 19. A. Leonarda W. i św. Konrad W.</br> 20. S. Leona i Eucharego B.</br> 21. C. Maksymiljana i Sewerjana B.B.M. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Swiataja"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>Swiataja Juljanna D. M.</center> </div> <center>{{larger|'''16 Lutaho.'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Świataja Juljanna Dziewa Muczynica heta ŭzor, jak skwapna treba paznawać praŭdu i jak ćwiorda tej praŭdy dzierżacca. Radziłasia jana ŭ 293 h. pa naradżeńni Chrystusa ŭ Małoj Azii, dzie ciapier Tureczczyna, a ŭ toj czas hetaja kraina należała da Rymu. Baćki jaje byli pahancami. Juljanna buduczy małoj paznała nawuku Chrystusa i patajkom ad baćkoŭ achryściłasia i wyznawała hetu wieru {{Абмылка|światuju|światuju.}} Kali-ż jana mieła ŭżo 18 hod i da jaje swataŭsia naczalnik krainy Nikomedyi pa imiani Ewilajusz, Juljanna atkazałasia wyjści za jaho zamuż, dy na prymuszańnie baćkoŭ atkazała, szto jość chryścijankaj i nia może pajści zamuż za pahanca, a kali Ewilajusz kaniesznie chocze z jeju żanicca, dyk nichaj paznaje nawuku chreścijanskuju i pryjmie chrest, tady jana za jaho wyjdzie, a tak ni maje dla jaje znaczeńnia ni jaho wialiki czyn, ni sława, ni bahactwy.</br> {{Водступ|2|em}}Razzlawanyje hetym baćki addali jaje ŭ ruki praśledawacielaŭ chryścijanstwa. Św. Juljanna z spakojnym twaram ciarpieła muki, i addała swaju czystuju światuju duszaczku ŭ ruki Chrystusa, katoraho miławała nad ŭsie skarby na ziamli i nad swajo ŭłasnoje żyćcio.</br> {{Водступ|2|em}}Jakże zastydżaje św. Juljanna mnoha ciapieresznich dziaŭczyn, szto dziela małoj nawat sławy i bahactwa aśmieliwajucca łamać światuju swaju wieru. {{Калёнтытул|right=''B. P-ko.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Swiataja"/> <section begin="Kaścielnyje"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyje wiedamaści.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Sprawa ks. Sperskaho.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Wilenskaja sudnaja pałata pastanawiła spodnie pryhawor a sprawi ks. Sperskaho, katoru razhladali ŭ Biełymstoku — i asudzili ks. Sperskaha na 1 hod i 4 miesiacy ŭ turmu. Ks. Sperski, buduczy chworym, prasiŭ pałatu kab adbyćcie kary adłażyli da czasu, kali jon wyzdarawieje.</br> {{Водступ|2|em}}Pałata ŭ prośbie admowiła. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Sprawa ks. Hanicza.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Prociŭ ks. Hanicza idzie nowaje sledstwa za zniewahu prawosłaŭja ŭ czasi kali byŭ parocham u {{Абмылка|Nowa-Myszko skaj|Nowa-Myszkoŭskaj}} parochii, Minskaj hubernii. Śledstwa wiadzie sudny śledawaciel minskaho sudu. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Kanonizacja Marka d’Aviano.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Z Rymu piszuć, szto Papież utwierdziŭ pastanaŭleńnie kongregacii wiery ab wybarach kamissi kanonizacii (kanonizacja — pryznańnie światym) kapucyna Marka d’Aviano, pamierszaho ŭ Wiedni ŭ 1699 hadu. Mark d’Aviano buduczy pasłannikam Papieża szmat zrabiŭ dobraho ŭ czasi wajny s turkami ŭ 1683 hadu. Ab pryznańni jaho światym prosić szmat asob, a pamiż imi: imperatar Aŭstryi [[Аўтар:Франц Іосіф I Габсбург|Franciszak-Jazep]], naślednik tronu Franciszak-Ferdynand i szmat kniazioŭ. Mark d’Aviano prybyŭ ŭ Wiedeń z Wenecii, kab mowaj swajej zaachwoczywać da wajny s turkami. 12-ho wereśnia 1683 h. rannicoj pierad bitwaj, Mark d’Aviano ŭ kaplicy na Kahlenbergu adprawiŭ Imszu św., katoraj wysłuchali ŭsie naczalniki wojsk, a karol polski [[Аўтар:Ян Сабескі|Jan Sobieski]] służyŭ pry aŭtary. Pa Imszy paczałasia bitwa, katora konczyłasia razhromam turkaŭ i aswabadżeńniem Eŭropy ad tureckaha jarma. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyje"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Trochsotnaja Hadauszczyna Panujuczaj Familii Ramanawych.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}21 lutaho hetaho hodu zbudziecca 300 let, jak na tronie Rasiejskaho Hasudarstwa zasiadajuć Cary, dy Imperatary s familii daŭniejszych bajar Ramanawych.</br> {{Водступ|2|em}}S pryczyny hetaho Hasudarstwiennaho świata czekajecca Najwyższy Manifest, katorym buduć dadzieny niejkije miłaści: maniacca być darowany zasudżenym kary, ciażejszyja kary byccam buduć pamienszany i t. {{Абмылка|d,|d.}}</br> {{Водступ|2|em}}Lida, Wilenskaj hub. U prykazie pawietowaj palicii ispraŭnik zwiartaje uwahu na toje, szto strażniki palicii prymuszajuć sielan i kramnikaŭ dawać<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> fwl7gqvguuuamnpfj5mu2j2dg4bm19p 104 127184 301528 296706 2026-10-18T07:41:00Z RAleh111 4658 301528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Szto"/>ŭziatki i kuplać im harełku. Ispraŭnik predaścierahaje, szto kali pastupić ad kaho koleczy takaja żalba, to abwinawaczeny ŭ ŭziatkach uradnik, ci strażnik budzie wyhnany sa służby, biez pajaśnieńnia pryczyn, a kali budzie dakazana, szto prymuszaŭ dawać ŭziatki, to tady budzie addany pad sud.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Reżyca,'''</span> Witebskaj hub. Zjezd pawietowy pastanawiŭ addać pad sud predsiedaciela Zaśpienskaha wałasnoha sudu — Bandarenku za toje, szto jon pryniaŭ ŭziatku ad padsudzimych.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Słonim,'''</span> Hrodzienskaj hub. Uciok za hranicu sekretar woinskaha naczalnika, zachapiŭszy s saboj sakretnyje papiery.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Hrodna.'''</span> U subotu 9 lutaha na stancii „Hrodna“ maszyna tawarowa najechała na pasażyrku: papsawałasia adna maszyna, dy razbiłosia 8 wahonaŭ; niszczaścia z ludźmi ni było.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Saratau.'''</span> Da Hubiernskaj uprawy danosiać, szto 7 wołaściej, pryznanyje „błahopałucznymi“ — haładajuć, siarod ludziej szyrycca tyfus, zachwareła na jaho 100 czaławiek. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Hasudarstwiennaja Duma.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Hasudarstwiennaja Duma razabrała szmat prajektaŭ, katoryje ni majuć wialikaha znaczeńnia.</br> {{Водступ|2|em}}Sami deputaty pryznajuć, szto Duma idzie ni saŭsim tej darohoj, jak wypadała.</br> {{Водступ|2|em}}Składajuczysia z ludziej bolsz ŭsiaho pracisnutych pa zahadu z hary, jany sami czujuć, szto z ich dumkami nie saŭsim zhadżajucca ich wybarszczyki, i dziela hetaho praca ich nimaje peŭnaho kirunku.</br> {{Водступ|2|em}}Szmat hutarak było ŭ Dumie ab sprawi deputata Chwastowa (b. niżeharodzkaha hubernatara), katory wielmi cisnuŭ wybarszczykaŭ. Prociŭ Chwastowa było raspaczata sledstwa i ŭsie czekali, szto z hetaha budzie. A prawyje deputaty pastaralisia, kab z hetaha niczoha nia było i… chodziać czutki, szto pa zahadu ministra sudoŭ sledstwa hetaje dalej jak ŭ archiŭ — nia pojdzie.</br> {{Водступ|2|em}}Spraŭ takich ab niprawilnych wybarach jość szmat.</br> {{Водступ|2|em}}Na adnym z aposznich zasiedańnioŭ Dumy razhladali pilnuju asyhnoŭku hroszy na abchod hadaŭszczyny Domu Ramanawych pa ŭsiej Rasiei; patrebnyje na heta hroszy Duma asyhnawała, Dumskaja kamisija abchodu hadaŭszczyny carstwawańnia Domu Ramanawych prahladała prajekty roznych parcij, jak upamiatnić hetu hadaŭszczynu.</br> {{Водступ|2|em}}Prawyje rasiejskije arhanizacji ŭ Dumie padali prajekt, kab na hetu pamiatku pabudawać {{Абмылка|bahatujŭ|bahatuju}} cerkwu za 50 miljonaŭ rubloŭ. Inszyje radzili, kab lepiej adpuścić miljard (1000 miljonaŭ) rubloŭ na padniaćcie sielskaj haspadarki, — na — czyim stanie niet wiedama.</br> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pieciarburh.'''</span> U Piecierburzie jość niewialikaja cerkwa rasiejcaŭ-katalikoŭ ŭschodniaha abradu. Jak heta my ŭżo pisali u [[Biełarus (1913)/1913/5|5 №]] „Biełarusa“, cerkwa heta zachawała ŭsie abrady prawasłaŭnaj cerkwy, tolki haławoj pryznaje św. Ajca Papieża Rymskaho. Nabażenstwy adpraŭlajucca u joj publiczna — zakonna; zawiedywaje joju departament sprawa {{Абмылка|duchoŭuych|duchoŭnych}}.</br> {{Водступ|2|em}}U niadzielu 10 lutaha, jak pisze haz. „Birż. Wied.“, da cerkwy hetaj prybyŭ prawasłaŭny biskup Nikandr, padyjszoŭ da aŭtara i zwiarnuŭsia da ajca Dejbnera (parocha cerkwi) s pytańniem:</br> {{Водступ|2|em}}— Ci heta cerkwa prawasłaŭna?</br> {{Водступ|2|em}}— Ajciec Dejbner piererwaŭ nabażeństwa, padyjszoŭ da biskupa i atkazaŭ:</br> {{Водступ|2|em}}— Prawasłaŭna-katalickaja.</br> {{Водступ|2|em}}— Synod pryznajecio?</br> {{Водступ|2|em}}— Za hoławu cerkwi pryznajem Rymskaho Papieża.</br> {{Водступ|2|em}}Tady biskup zwiarnuŭsia da maliŭszychsia sa słowami: tut was aszukiwajuć. Heta cerkaŭ ni prawasłaŭna, a katalicka. Prawasłaŭnym tut nia miejsce. Praszu ŭsich prawasłaŭnych wyjści z hetul! Chto s prawasłaŭnych nie pakinie hetaj cerkwy, na taho kinu praklaćcie. Dyk nichto na słowy hetyje ni kranuŭsia. Tady biskup Nikandr skazaŭ jaszcze: pryzawu paliciju, i zrablu pratakoł.</br> {{Водступ|2|em}}Ajciec Dejbner uzyjszoŭ na ambonu i atkazaŭ biskupu:</br> {{Водступ|2|em}}— Władyka, zastańciesia i pamaliciesia razam z nami da kańca św. Imszy, a pabaczycie, szto niczoha błahoha my nia robim.</br> {{Водступ|2|em}}Biskup Nikandr, niczoha na heta ni atkazywajuczy, wyszaŭ, dy prykazaŭ paklikać paliciju. Hetym czasam ajciec Dejbner, uspakoiŭszy maliŭszychsia, konczyŭ nabażenstwa.</br> {{Водступ|2|em}}Pastupak biskupa Nikandra, jak danosić „Wiecz. Wrem.“, wielmi abraziŭ katalikoŭ-rasiejcaŭ (miż katorymi jość szmat arystakrataŭ — pryp. Red.).</br> {{Водступ|2|em}}U hetaj sprawi majecca być zrobleny zapros ŭ Hasudarstwiennaj Dumie.</br> {{Водступ|2|em}}9-ho — ŭ Pieciarburzie adbyłasia biełaruskaja wieczarynka.</br> {{Водступ|2|em}}Predstaŭlali kamedyju „[[Паўлінка|Paŭlinka]]“ [[Аўтар:Янка Купала|Janki Kupały]], zatym wystupaŭ chor i była deklamacija.</br> {{Водступ|2|em}}Usio, jak piszuć da nas, adbyłosia wielmi składna, dy miła. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> sqp84gewnd8kdg64nr1f9pebao8ot6o 104 127217 301529 296707 2026-10-18T07:44:20Z RAleh111 4658 301529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Ziembin"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''M. Ziembin,'''</span> Minsk. hub, Barys. paw. U [[Biełarus (1913)/1913/1|№ 1]] „Biełarusa“ pad literami [[Аўтар:Ядвігін Ш.|I. Sz]]. niechta [[Biełarus (1913)/1913/1/Piszuć da nas/M. Ziembin|napisaŭ]] ab Ziembinie, szto heta hłuchi kutok biełaruskaj ziamli, zabyty nia tolki ludźmi, ale i Boham. Kolki praŭdy ŭ hetych słowach — pakaże nam bolej detalnaje apisańnie Ziembina i szto ŭ im i kala jaho robicca.</br> {{Водступ|2|em}}Ziembinu — u samaj siaredzinie barysaŭskaho pawietu; jość ŭ nim kala 7—8 tysiaczoŭ narodu: białarusa, palakaŭ i żydoŭ. {{Абмылка|Josć|Jość}} kaścioł murawany, wielmi dobry, ŭsimi szanawany ksiondz; jość nowaja cerkaŭ murawanaja, tak sama murawanaja żydoŭskaja szkoła; ziemskaja zusim dobraja poczta; jość pacztowaja, telehrafnaja i telefonnaja kantory, ziemski skład dla czystki ziernia; jość nawat adwakat, doktar, felczar, apteka, aptecznaja krama; ziemski naczalnik, uradnik, strażnik; majem sa try dobryje zajezdy. Bojka idzie handal ŭsiakim dabrom; raz na tydzień bywajuć tarhowyje dni, ŭ katoryje nawodziać szmat skaciny i koni; ŭ Ziembinie jość dobryje rymary i wyrablajuć sielakije skury. Praz miasteczka iduć: szoska z Barysawa ŭ Dokszyczy i trakty na Pleszczanicy, Łahojsk i Minsk. Kala Ziembina praciekajuć spłaŭnyje reczki: {{Абмылка|Cna.|Cna,}} Hajna i Biarezyna, pa katoraj — za 4 wiarsty ad samoha miasteczka — chodziać pasażyrskije parachody, na Lepel, Barysaŭ, Babrujsk i Kijeŭ. Żaleznaja daroha ad miasteczka — 25 wiorstaŭ, ale pa dobraj szoscy, dyk dabracca da jaje nie tak użo ciażka.</br> {{Водступ|2|em}}Jość ŭ Ziembinie i haspadarskaja supołka, maje jana skład ŭsielakich haspadarskich pryładaŭ: płuhoŭ, baron, nasieńnie roznaje i t. d.; pry hetaj supołcy jość {{Абмылка|jeszzce|jeszcze}} asobny kantrolnik dla skaciny. Jość i pazyczkowyje dźwie kasy: adna pry wołaści, druhaja — pry haspadarskaj supołcy. Dahledaje za składam haspadarskim pan Dżyniewicz i za heta nijakaj płaty nie biare; tak sama darma pracujuć i zahadczyki supołki: Jazep Dziendziawicki i Boleśka Świancicki. U pazyczkowaj supołcy tak sama pracujuć znoŭ toj samy Boleśka Świancicki i Broniś Rawa. Szmat pracy ŭ hetu sprawu dakładajuć czleny praŭleńnia: Michaś Lichadziejeŭski, Żukowicz, Jarasz i Biełabłocki. Usim hetym szczyrym pracoŭnikom dla hramadzianstwa — wialikaje dziakuj.</br> {{Водступ|2|em}}Ziembinskaja pazyczkowaja kasa paczała s 5-ciu tysiaczami rubloŭ, katoryje pażyczyła ŭ hasudarstwiennym banku. Ciapier — praz poŭczwarta hodu — daŭhu ŭ hasudarstw, bank astalosia ŭsiaho 1900 r., swajho kapitału jość kala troch tysiaczaŭ: za aposzni hod ludzi pałażyli ŭ bank 38 tys., pazyczali — kali 35 tys., czystaho dachodu astałosia bolej 2 tys. rubloŭ.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk wos, kali ŭsio heta my zważym, to pierekanajemsia, szto nasz Ziembin nie taki ŭżo hłuchi kutok, jakim jon pakazaŭsia dla I. Sz. {{Калёнтытул|right=''Januk s pad Ziembina.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ziembin"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Balkanach —'''}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> haryć i haryć. I chacia bałkanskije sajużniki śpiersza lohka adaleli czuć nia ŭsiu Eurapejskuju Turciju, ale kali pryjszłosia zmahacca z lepsz umacowanymi krepaściami i nie na wialikich abszarach, a ŭ ciaśniejszych, wuziejszych miejscach, ŭsia sprawa zaciahnułasia. Pryczyna, razumiejecca, jość tut i druhaja. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Turki acznulisia.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pakul iszła bojka za ziemli choć i zdaŭna, ale hwałtam zabranyje, — patul narod spaŭ, ale, kali paczali dabiracca da serca Tureczczyny, — jak Adryanopal, a nawat Kanstantynopal — dusza narodu zahawaryła. Znajszlisia uzbadawanyje rodnaj ziamlicaj prawadyry, katoryje patrapili uciahnuć narod, i hrudźmi swaimi strymali swaich worahoŭ. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Abmyłka Turkau.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Dahetul siłu swaju dumali jany znajści tolki ŭ czynoŭnikach swaich, katorym i dali ŭ ruki powialiku ŭłaść, a tyje, karystajuczy z hetaha, pracawali, razumiejecca, bolsz dla siabie, czym dla samoha narodu. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Dażylisia Turki'''</center> </div> nawat da taho, szto za wajennych kamandzieraŭ dla siabie panajmali czużyncaŭ — niemcaŭ. A tyje ssali tolki soki s Tureczczyny, {{Абмылка|biaruczu|biaruczy}} wializarnyje hroszy za heta. Mała taho, {{Абмылка|spichaii|spichali}} swaje ni na szto nia zhodnaje arużże i inszyje wajennyje pryłady tak sama za szalonyje hroszy. Woś, kali pryjszłosia da wajny, — <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''szyło z miecha wylazło.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Pakazałosia tady, szto czużaja apieka — bokam wylezaje; bo praŭdziwymi zastupnikami swajho kraju i narodu — <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> dsnmp6i8x6cxizcfg4xiwv5og57arva 104 127220 301531 296708 2026-10-18T07:46:51Z RAleh111 4658 301531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>mohuć być tolki syny taho-ż kraju i narodu. Tak jano i wyjszło. Kali ŭziali ŭłasć u swaje ruki syny narodnyje. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''wajna zaciahnułasia.'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}Czym jana ciapier skonczycca — nie zhadana. Jak z adnej, tak i z druhoj starany syplucca straszennyje afiary nia tolki ŭ ludzioch, ale i u hroszach. A wytrywać hetaho praz daŭżejszy czas — niejakoje hasudarstwa nia może. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Koszt wajny'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}ciapier abychodzicca szto miesiac dla Bałhara kala 40 miljonoŭ rubloŭ; Serbam — 30 mil.; Czarnahorcam — 6 mil.; a Turkam — kala 80 mil. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Susiednim staronkam'''</center> </div> {{Водступ|2|em}}katorym choćki — nia choćki prychodzicca padciahnucca i wuszy trymać wostra, bo wir może zachapić usich, tak sama heta sprawa salonaja. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza Haspadarka.'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}Pisać jakije koleczy ahulnyje rady haspadarskije dla ŭsiaho naszaho biełaruskaho kraju — nia tolki trudna, ale nia tolki trudna, ale i nielha. Kożny z nas wiedaje dobra, jak roznicca nasza ziamla nia tolki hubernia ad huberni, pawiet ad pawietu, ale czasta — husta i morh ad morhu, a to i sznur ad sznuru. Dyk choć nawuka haspadarskaja i rady praktykoŭ — ahranomaŭ wielmi dla nas ważny i patrebny i ciapierasznimi czasami biaz hetaha abyjścisia nielha, ale kożny haspadar pawinien zważna razdumać, czy takaja, abo inszaja rada może być prytasawana da jaho haspadarki — da jaho ralli. Tam tolki, dzie majem miejscowych ahranomaŭ, dzie majem probnyje paletki, na katorych — jak na dałani — możem baczyć swaimi waczami roznyje nowyje sposaby haspadarki, tam tolki i tady tolki możem śmieła puszczacca na nowyje ścieżki.</br> {{Водступ|2|em}}Apracza wuczonych ahranomaŭ, katorych, praŭdu każuczy, zusim skupa, majem my, dziakawać Bohu, szmat swaich haspadaroŭ — praktykaŭ, katoryje praz doŭhije hody swaimi mazalistymi rukami nie mała czaho dawiedalisia i rady ich s kożnaho kutoczka naszaj baćkaŭszczyzny byli-b wielmi cikaŭnymi i karystnymi, kali-b zachacieli jany swajej doŭhaletniaj praktykaj padzialicca s czytaczami — chlebarobami hazety „Biełarusa“.</br> {{Водступ|2|em}}Wiadoma i znana {{Абмылка|ŭsim.|ŭsim,}} jak źmianilisia ciapier czasy: darażynia pajszła na ŭsio straszennaja; narod sasłabieŭ — czym moh i szto moh daŭniej wytrywać dzied — ŭnuk ciapier hetym nie abojdziecca: a prymicie jeszcze pad uwahu, jak zdrabnieli nadzieły naszy, a z nich treba-ż wyżywić siamiejku takuju samuju, a to nieraz i bolszuju, czym daŭniej, to taki musim zhadzicca s tym, szto treba prydumać i inszyje sposaby haspadarki, kab zdawolić i wyżywić hetaje nowaje swaje pakaleńnie. A sposab na heta adzin — praświeta.</br> {{Водступ|2|em}}Dyk szyrcie-ż hetu praświetu chto może i jak może, a zhodnaja hramadzianskaja praca nie prapadzie darma. Niechta apomnicca i skaże nam — szczyraje dziakuj! {{Калёнтытул|right=''W-a.''{{gap|2em}}}} {{block center/s}} {{***2||50%|15|перад=0em|пасьля=0em}} {{block center/e}} <section end="Nasza"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto rabić?'''</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|2|em}}„Haspadarka — kłapatarka“. Heta kożny chlebarob dobra wiedaje na swajoj ŭłasnaj skury. Nie małaja kłapatarka dla nas — chlebarobaŭ — siolatni hod.</br> {{Водступ|2|em}}S pryczyny praz ład ŭžo mokraj wosieni, — szmat dzie nie padasiewali nawat na dobra pryrychtowanaj ziamli — żyta. Szto-ż z hetkimi kawałkami rabić? Czyja zmoha dastać nasieńnie wiesnowaha (ŭ susieda, abo składach haspadarskich supołak) żyta — chaj im dasieje, ale tolki nie jarycaj, bo jana ani kormu, ani umałotu "dobraha nie daje. Lepiej ŭżo — szmat lepiej zasiejać pole — dzie jano pad heta padchodzić — harocham. Pad haroch, razumiejecca, treba dobryje ziemli, ale udajecca jon i na pieszczanych hruntach, aby krychu było ŭ nim marhlu, ci wapny.</br> {{Водступ|2|em}}Haroch ważny dla nas nia tolki dziela taha, szto jon zaŭsiady trymaje dobruju rynkowuju canu, ale i dziela nas samich maje ważnaje znaczeńnie. Skupa my majem chleba, namahajem najbolsz bulbaj, a heta wielmi niepażyŭnaja strawa — tolki żywaty raspichaje, a nasza jada pawinna być bolsz mocnaj, trywałaj. Heta nam może dać haroch, bob, fasola, kukurudza i inszyje padobnyje. {{Калёнтытул|right=''Ło-h.''{{gap|2em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}}<section end="Szto"/><noinclude></noinclude> bj94jdvyg3m86mjbswqy6xwcnhjuz0w 104 127585 301390 297284 2026-10-17T16:49:49Z RAleh111 4658 301390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 28 marca 1913 hodu'''|right='''№ 11-12'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Szczaście"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Szczaście.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}U wialikszyje światy, Nowy Hod, na imianiny i pry roznych druhich akazijach — ludzi majuć zwyczaj winszawacca ǔzajemna i życzyć adzin druhomu usiaho dobraho, pryczym duża czasta czuwać słowy „szczaście“. Bo ǔżo-ż, kali chto chocze druhomu dahadzić, dyk najlahczej hetaho dakanaje, skazaŭszy, szto życzyć jamu szczaścia. Tolki bieda ŭ tym, szto hetaje szczaście nia ŭsie adzinakawa razumiejuć: chworyje — skazuć, szto kali czaławiek zdaroŭ — to i szczaśliwy, biednyje skaźuć, szto czaławiek bahaty — szczaśliwy czaławiek; muż, katory maje błahuju żonku, kaže, szto byǔ-by szczaśliwym, kab jana stałasia dobraj; żoncy pjanicy zdajecca, szto jana była-b szczaśliwaj, kab jaje muż piarestaŭ zahledać u czarku. Z hetaho widać, szto kożny czaławiek pa swojmu razumieje szczaście. I kali zdarajecca, szto chwory stajecea zdarowym, ci biedny — bahatym, słowam, szto czaławiek dastaje toje, czaho żadaŭ, to hetaje szczaście u jaho nia doŭha trywaje.</br> {{gap|1.5em}}Czamu? Jon-ża dajszoŭ taho, czaho tak wielmi dabiwaŭsia!</br> {{gap|1.5em}}A woś dziela taho, szto praŭdziwaje i wiecznaje szczaście jość tolki ŭ niebi — ŭ Boha. Na ziamli jaho nima. Na ziamli-ż może mieć cień hetaho praŭdziwaho szczaścia tolki toj czaławiek, katory idzie prostaj ścieżkaj da hetaho wiecznaho szczaścia — da Boha; — katory żywie i pastupaje tak, jak praŭdziwaja katalickaja wiera wymahaje. Woś da hetkaho szczaścia pawinien iści kożyn dobry, razumny czaławiek, a złaszcza chryścijanin — katalik.</br> {{gap|1.5em}}Adnak heta nie znaczyć, szto treba zusim apuścić ruki i tolki ab tym dbać, kab nia mieć na sumleńni hresznych pastupkoŭ, a druhoje — choć propadam prapadzi! Niechta skazaŭ, szto dosi budzie czaławieku piekła za toje, kali jon niczoha dobraho za smoj wiek nia zrobić. I praŭda skazana, bo kali czaławiek nia robić taho, szto pawinien, jon użo tym samym hreszyć, a kożyn pawinien pracawać i biez pierestanku pracawać nad tym, kab być i sytym, i adzietym, i zdarowym i druhim pamahać czym zmoha.</br> {{gap|1.5em}}A jak czaławiek budzie rabić usio toje, — szto pawinien, dyk jon budzie stajać na tej prostaj darozie, na katoraj jon być pawinien, a saznawajuczy usio heta, czaławiek budzie zdawolany saboj, i można skazać, szto jon budzie szczaśliwym. I czym bolej czaławiek budzie pracawać dla druhich, tym czaściej budzie mieć zdawaleńnie s taho, szto i hramadzianstwo i paadzinocznyje asoby uważajuć jaho za karysnaho i dobraho, i tym jon budzie szczaśliwiejszy.</br> {{gap|1.5em}}Woś da hetakaho szczaścia pawinien kierawacca kożny dobry czaławiek, a złasza kożyn katalik, katoraho wiera każe lubić Boha nad usio, a bliźniaho, to znaczyć kożnaho czaławieka tak, jak sam siabie. A szto-ż znaczyć lubić kożnaho, kali nia toje, szto treba im usiudy i usiohdy dobra rabić. I można-b skazać: Lubi Boha nad usio, a bliżniaho, jak sam siabie, dyk i budzisz szczaśliwym! {{справа|''B. Prauka.{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=2px}} <section end="Szczaście"/><noinclude></noinclude> 7v2wqh96z1p7yf7v87fo4huqcvn9ny8 301615 301390 2026-10-18T10:27:12Z RAleh111 4658 301615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 28 marca 1913 hodu'''|right='''№ 11-12'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Szczaście"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Szczaście.'''</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|1.5em}}U wialikszyje światy, Nowy Hod, na imianiny i pry roznych druhich akazijach — ludzi majuć zwyczaj winszawacca ǔzajemna i życzyć adzin druhomu usiaho dobraho, pryczym duża czasta czuwać słowy „szczaście“. Bo ǔżo-ż, kali chto chocze druhomu dahadzić, dyk najlahczej hetaho dakanaje, skazaŭszy, szto życzyć jamu szczaścia. Tolki bieda ŭ tym, szto hetaje szczaście nia ŭsie adzinakawa razumiejuć: chworyje — skazuć, szto kali czaławiek zdaroŭ — to i szczaśliwy, biednyje skaźuć, szto czaławiek bahaty — szczaśliwy czaławiek; muż, katory maje błahuju żonku, kaže, szto byǔ-by szczaśliwym, kab jana stałasia dobraj; żoncy pjanicy zdajecca, szto jana była-b szczaśliwaj, kab jaje muż piarestaŭ zahledać u czarku. Z hetaho widać, szto kożny czaławiek pa swojmu razumieje szczaście. I kali zdarajecca, szto chwory stajecea zdarowym, ci biedny — bahatym, słowam, szto czaławiek dastaje toje, czaho żadaŭ, to hetaje szczaście u jaho nia doŭha trywaje.</br> {{gap|1.5em}}Czamu? Jon-ża dajszoŭ taho, czaho tak wielmi dabiwaŭsia!</br> {{gap|1.5em}}A woś dziela taho, szto praŭdziwaje i wiecznaje szczaście jość tolki ŭ niebi — ŭ Boha. Na ziamli jaho nima. Na ziamli-ż może mieć cień hetaho praŭdziwaho szczaścia tolki toj czaławiek, katory idzie prostaj ścieżkaj da hetaho wiecznaho szczaścia — da Boha; — katory żywie i pastupaje tak, jak praŭdziwaja katalickaja wiera wymahaje. Woś da hetkaho szczaścia pawinien iści kożyn dobry, razumny czaławiek, a złaszcza chryścijanin — katalik.</br> {{gap|1.5em}}Adnak heta nie znaczyć, szto treba zusim apuścić ruki i tolki ab tym dbać, kab nia mieć na sumleńni hresznych pastupkoŭ, a druhoje — choć propadam prapadzi! Niechta skazaŭ, szto dosi budzie czaławieku piekła za toje, kali jon niczoha dobraho za smoj wiek nia zrobić. I praŭda skazana, bo kali czaławiek nia robić taho, szto pawinien, jon użo tym samym hreszyć, a kożyn pawinien pracawać i biez pierestanku pracawać nad tym, kab być i sytym, i adzietym, i zdarowym i druhim pamahać czym zmoha.</br> {{gap|1.5em}}A jak czaławiek budzie rabić usio toje, — szto pawinien, dyk jon budzie stajać na tej prostaj darozie, na katoraj jon być pawinien, a saznawajuczy usio heta, czaławiek budzie zdawolany saboj, i można skazać, szto jon budzie szczaśliwym. I czym bolej czaławiek budzie pracawać dla druhich, tym czaściej budzie mieć zdawaleńnie s taho, szto i hramadzianstwo i paadzinocznyje asoby uważajuć jaho za karysnaho i dobraho, i tym jon budzie szczaśliwiejszy.</br> {{gap|1.5em}}Woś da hetakaho szczaścia pawinien kierawacca kożny dobry czaławiek, a złasza kożyn katalik, katoraho wiera każe lubić Boha nad usio, a bliźniaho, to znaczyć kożnaho czaławieka tak, jak sam siabie. A szto-ż znaczyć lubić kożnaho, kali nia toje, szto treba im usiudy i usiohdy dobra rabić. I można-b skazać: Lubi Boha nad usio, a bliżniaho, jak sam siabie, dyk i budzisz szczaśliwym! {{справа|''B. Prauka.{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=2px}} <section end="Szczaście"/><noinclude></noinclude> d5n5r6yr3kpf8l7q04tklh6tw2ce8fx 104 127586 301391 294992 2026-10-17T16:52:16Z RAleh111 4658 301391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Zmrokam"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Zmrokam.</center> </div> {{block center/s}} ''Ni znaju ja, czamu ǔ toj czas,</br> ''Jak sonce kryjecca za hory,</br> ''I hasnie dzień — dusza maja</br> ''Tak poǔna zmuszanaj pakory. ''Ni znaju ja — czamu jak zmrok</br> ''Nawiśnie lohka nad ziamloju</br> ''I dal błakitnaja kruhom,</br> ''Usia paciahniecca imhloju ''Ǔ hrudziach maich styhaje kroǔ.</br> ''Czahoś tak žal, czacho — ni znaju</br> ''I mnie zdajecca — ad żyćcia —</br> ''Niczoha bolsz ni wymahaju. ''Zdajecca bolsz ja ni żywu,</br> ''A niejak styhnu, zwoli mleju;</br> ''Żadańniaǔ żadnych — i ab ich,</br> ''Zdajecca maryć ja nia śmieju. ''Paczućcie lepszaje ǔ toj czas —</br> ''Jak cień biez znaku niknuć stanie,</br> ''I serce czułaje ǔ hrudziach,</br> ''Jak list sarwany, chutka wianie.</br> ''…Szto raz hłybieje ciszyna,</br> ''Ledź czutna strujka wietru tchaje, —</br> ''Ǔ pakory zmuszenaj dusza</br> ''Balić i sumna uzdychaje. ''A woczy, rosnyje ad sloz,</br> ''Szukajuć bledny promień słonca,</br> ''Darma! — skroś prymrok i imhła,</br> ''I niejkaja nura biaz konca… ''Prycichła ǔsio… Dzieś zorki blask</br> ''Na chmurnym niebie ledź iskrycca;</br> ''Lnuć dumki smutnyje ǔ duszu,</br> ''I ich nima mnie sił pozbycca. ''I pamimawoli ǔ zabyćcio —</br> ''Ja uhłyblajusia zdajecca,</br> ''I wielmi rad, kali ǔ toj czas</br> ''Na chwilu cisza pierarwiecca. ''Kali paczuju cichi zwon</br> ''Na Anioł Pański z wież kaścioła,</br> ''Lachczej szmat stanie na duszy</br> ''I stanie radaśniej naǔkola… {{справа|'''Albert Paǔłowicz.}} {{gap|1.5em}}''Mińsk. {{накіравальная рыса|4em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Zmrokam"/> <section begin="Spatkańnie"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center> <center>'''Spatkańnie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Choć heta i drenna, — zusim nawat drenna, ale lepsz użo pryznacca — na duszy mo lahczej stanie.</br> {{gap|1.5em}}Sprawa woś u czym.</br> {{gap|1.5em}}Jak baczycie maju chwarabu ǔżo takuju — hłumić papieru swaimi pisańniami. Achwotnikaŭ da hetaho zawiałosia ciapier — choć hać imi haci.</br> {{gap|1.5em}}Nia wiedaju, ci kożnaho z nich, ale mianie — to zaǔsiody biare straszennaja zazdrasć i niejkaja złość na taho z maich bratoŭ — pisakoǔ, katoryje patraplajuć lepsz zhłumić papieru, czym heta rablu ja sam. Nu, pasudzicie ciapier, — ci-ż, heta nia drenna? nia soramna?</br> {{gap|1.5em}}Żywuczy ǔ horadzie, czytaju, razumiejecca, nie adnu hazetu, i s pamiż pisakoǔ u nich, nichto tak mianie nie zławaŭ, jak niejki „Karol“.</br> {{gap|1.5em}}Ci heta praŭdziwaje proźwiszcze jaho, ci tolki wydumanaje — Boh jaho wiedaje. Ale kali napisze — to napisze: jak nażom adreże, dy zaŭsiody takoje wiasiołaje — szto choć za baki biarysia. Wyjdziesz, bywało, na wulicu, kupisz tuju hazetku, a katoraj pisze hety „Karol“, paŭziesz pamaleńku i czytajesz. Hladzisz — szmat jeszcze takich samych achwotnikoŭ: iduć — czytajuć. Zapuścisz heta żuraŭla adnym wokam — szto czytajuć? tak sama: pisańnie „Karala“. Czytajuć, dy uśmiechajucca, a inszy nia ździerżycca, dy choć na wylicy, a zarahocze.</br> {{gap|1.5em}}Hetak było i uczora. Wyjszaŭ ja, kupiǔ hazetku, idu, czytaju — nu i napisaŭ-že hety „Karol“ — choć ty uwarwisia sa śmiechu! Baczu, — i szmat jeszcze chto tak sama czytaje, i tak sama uśmiechajecca. Dyj niadziwa: — prosta strymacca trudna, hetak wiasioła napisana! A tut — jak na biadu — niaboszczyka wiaduć. U czatyroch niasuć prostuju na czorna pamalawanaju damawinu, za joj biedna adzietaja kabiecina i czaćwiora dzietak: adno druhoha mienszaje.</br> {{gap|1.5em}}Hore i śmiech — spatkalisia.</br> {{gap|1.5em}}Tut użo sam siabie pachwalu. Nie daczytaǔszy da kanca „Karala“, skruciǔ ja hazecinu, upchnuǔ u kiszeń, dy i pajszoŭ za damawinaj.</br> {{gap|1.5em}}— Sztoż heta woza jakoha koleczy nie ŭziali? hetak daloka nieści — ciażka, źwiertajusia da starszaho chłopczyka.</br> {{gap|1.5em}}Hlanuŭ jon na mianie sumna, sumna, raźwioŭ ruczkami i szapanuǔ:</br> {{gap|1.5em}}— Nia było za szto… i tak niaboszczyk tatka nasz addawaŭ usio nam, a sam haładaŭ, i dziela taho biez pary zyjszoǔ z hetaho świetu… — zaǔsiody ŭ biadzie siadzieli: płakali, dy płakali…</br> <section end="Spatkańnie"/><noinclude></noinclude> iwmc4rdab37fr0c6cxpcsz26h8uxhxz 301392 301391 2026-10-17T16:53:28Z RAleh111 4658 301392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Zmrokam"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Zmrokam.</center> </div> {{block center/s}} ''Ni znaju ja, czamu ǔ toj czas,</br> ''Jak sonce kryjecca za hory,</br> ''I hasnie dzień — dusza maja</br> ''Tak poǔna zmuszanaj pakory. ''Ni znaju ja — czamu jak zmrok</br> ''Nawiśnie lohka nad ziamloju</br> ''I dal błakitnaja kruhom,</br> ''Usia paciahniecca imhloju ''Ǔ hrudziach maich styhaje kroǔ.</br> ''Czahoś tak žal, czacho — ni znaju</br> ''I mnie zdajecca — ad żyćcia —</br> ''Niczoha bolsz ni wymahaju. ''Zdajecca bolsz ja ni żywu,</br> ''A niejak styhnu, zwoli mleju;</br> ''Żadańniaǔ żadnych — i ab ich,</br> ''Zdajecca maryć ja nia śmieju. ''Paczućcie lepszaje ǔ toj czas —</br> ''Jak cień biez znaku niknuć stanie,</br> ''I serce czułaje ǔ hrudziach,</br> ''Jak list sarwany, chutka wianie.</br> ''…Szto raz hłybieje ciszyna,</br> ''Ledź czutna strujka wietru tchaje, —</br> ''Ǔ pakory zmuszenaj dusza</br> ''Balić i sumna uzdychaje. ''A woczy, rosnyje ad sloz,</br> ''Szukajuć bledny promień słonca,</br> ''Darma! — skroś prymrok i imhła,</br> ''I niejkaja nura biaz konca… ''Prycichła ǔsio… Dzieś zorki blask</br> ''Na chmurnym niebie ledź iskrycca;</br> ''Lnuć dumki smutnyje ǔ duszu,</br> ''I ich nima mnie sił pozbycca. ''I pamimawoli ǔ zabyćcio —</br> ''Ja uhłyblajusia zdajecca,</br> ''I wielmi rad, kali ǔ toj czas</br> ''Na chwilu cisza pierarwiecca. ''Kali paczuju cichi zwon</br> ''Na Anioł Pański z wież kaścioła,</br> ''Lachczej szmat stanie na duszy</br> ''I stanie radaśniej naǔkola… {{справа|'''Albert Paǔłowicz.}} {{gap|1.5em}}''Mińsk. {{накіравальная рыса|4em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Zmrokam"/> <section begin="Spatkańnie"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center> <center>'''Spatkańnie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Choć heta i drenna, — zusim nawat drenna, ale lepsz użo pryznacca — na duszy mo lahczej stanie.</br> {{gap|1.5em}}Sprawa woś u czym.</br> {{gap|1.5em}}Jak baczycie maju chwarabu ǔżo takuju — hłumić papieru swaimi pisańniami. Achwotnikaŭ da hetaho zawiałosia ciapier — choć hać imi haci.</br> {{gap|1.5em}}Nia wiedaju, ci kożnaho z nich, ale mianie — to zaǔsiody biare straszennaja zazdrasć i niejkaja złość na taho z maich bratoŭ — pisakoǔ, katoryje patraplajuć lepsz zhłumić papieru, czym heta rablu ja sam. Nu, pasudzicie ciapier, — ci-ż, heta nia drenna? nia soramna?</br> {{gap|1.5em}}Żywuczy ǔ horadzie, czytaju, razumiejecca, nie adnu hazetu, i s pamiż pisakoǔ u nich, nichto tak mianie nie zławaŭ, jak niejki „Karol“.</br> {{gap|1.5em}}Ci heta praŭdziwaje proźwiszcze jaho, ci tolki wydumanaje — Boh jaho wiedaje. Ale kali napisze — to napisze: jak nażom adreże, dy zaŭsiody takoje wiasiołaje — szto choć za baki biarysia. Wyjdziesz, bywało, na wulicu, kupisz tuju hazetku, a katoraj pisze hety „Karol“, paŭziesz pamaleńku i czytajesz. Hladzisz — szmat jeszcze takich samych achwotnikoŭ: iduć — czytajuć. Zapuścisz heta żuraŭla adnym wokam — szto czytajuć? tak sama: pisańnie „Karala“. Czytajuć, dy uśmiechajucca, a inszy nia ździerżycca, dy choć na wylicy, a zarahocze.</br> {{gap|1.5em}}Hetak było i uczora. Wyjszaŭ ja, kupiǔ hazetku, idu, czytaju — nu i napisaŭ-že hety „Karol“ — choć ty uwarwisia sa śmiechu! Baczu, — i szmat jeszcze chto tak sama czytaje, i tak sama uśmiechajecca. Dyj niadziwa: — prosta strymacca trudna, hetak wiasioła napisana! A tut — jak na biadu — niaboszczyka wiaduć. U czatyroch niasuć prostuju na czorna pamalawanaju damawinu, za joj biedna adzietaja kabiecina i czaćwiora dzietak: adno druhoha mienszaje.</br> {{gap|1.5em}}Hore i śmiech — spatkalisia.</br> {{gap|1.5em}}Tut użo sam siabie pachwalu. Nie daczytaǔszy da kanca „Karala“, skruciǔ ja hazecinu, upchnuǔ u kiszeń, dy i pajszoŭ za damawinaj.</br> {{gap|1.5em}}— Sztoż heta woza jakoha koleczy nie ŭziali? hetak daloka nieści — ciażka, źwiertajusia da starszaho chłopczyka.</br> {{gap|1.5em}}Hlanuŭ jon na mianie sumna, sumna, raźwioŭ ruczkami i szapanuǔ:</br> {{gap|1.5em}}— Nia było za szto… i tak niaboszczyk tatka nasz addawaŭ usio nam, a sam haładaŭ, i dziela taho biez pary zyjszoǔ z hetaho świetu… — zaǔsiody ŭ biadzie siadzieli: płakali, dy płakali…</br> <section end="Spatkańnie"/><noinclude></noinclude> mmg2lk58jc24817vkg4peustiyknne9 104 127594 301410 295128 2026-10-17T17:01:27Z RAleh111 4658 301410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Spatkańnie"/>{{gap|1.5em}}— A czym-że jon zarablaǔ? staǔ dapytawać ja chłopczyka.</br> {{gap|1.5em}}— Pisańniem, atkazywaje jon.</br> {{gap|1.5em}}— Pisańniem? a jakże zwali waszaho tatku?</br> {{gap|1.5em}}— Tarczynski, ale jaho najbolsz zwali „Karalom“… <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{gap|1.5em}}Ja padyjszoǔ da ludziej, szto nieśli damawinu.</br> {{gap|1.5em}}— A wy — niaboszczyka swajaki? pytaju.</br> {{gap|1.5em}}— Nie — naniatyje, atkazywajuć jany.</br> {{gap|1.5em}}— Dyk dajcie-ż, kažu, padmianiu z was katoraho. Hroszy ŭsio roŭna buduć wam zapłaczeny, za heta ruczajusia ja sam.</br> {{gap|1.5em}}— A wy z radni? pytajecca adzin s prawadnikoǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Ja — brat — rodny brat „Karala“…</br> {{gap|1.5em}}I, choć damawina była ciażkaja — nieści daloka, ale mnie było lohka, — zusim lohka…</br> {{gap|1.5em}}Kali prynieśli my damawinu na mahilnik i spuścili ǔ zahadzia pryhatawany doł, — pierszuju hrudku ziamlicy na jaje — paśpiaszyǔ kinuć ja…</br> {{gap|1.5em}}I zachaciełosia mnie kryknuć nad mahilaj hetaho nieznajomaho mnie czaławieka — kryknuć tak, — kab uwieś świet paczuǔ:</br> {{gap|1.5em}}„Śpi bracie! moj rodny bracie! — śpi spakojna: twaje zapisanyje dumki jeszcze nie adnu duszu razwiesielać, jeszcze nie adnu ślazinu strymajuć u żyćci harotnaho czaławieka… Czamu-ż nikoha nie znajszłosia uciorci ślazinu twaju? ślazinu siamji twajej“?</br> {{gap|1.5em}}Chacieŭ ja kryknuć, ale strymaǔsia: pa szto? pierad kim? Hora siamji nie ǔbaŭlu, a reszta? — reszta — ludzi… tolki czużyje — tolki… naniatyje… {{справа|''Jurka Mucha.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Spatkańnie"/> <section begin="Kaścielny"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Kaścielny kalendar.</center> </div> {{block center/s}} <center>{{larger|'''Marec.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> 22.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}{{larger|††}}{{gap|0.5em}}Bohusława i Paŭla B.</br> 23.{{gap|0.7em}}S.{{gap|0.5em}}{{larger|††}}{{gap|0.5em}}Kaciaryny D.</br> 24.{{gap|0.5em}}''Niadz. 4 W. Postu,'' Marka mucz.</br> 25.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}''Zwiastawańnie N. M. P.</br> 26.{{gap|0.5em}}A.{{gap|0.5em}}{{larger|††}}{{gap|0.5em}}Ludgiera B. W.</br> 27.{{gap|0.7em}}S.{{gap|0.5em}}{{larger|††}}{{gap|0.5em}}Jana Pustelnika.</br> 28.{{gap|0.5em}}C.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Sykstusa III Papieża.</br> 29.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}{{larger|††}}{{gap|0.5em}}7 boleściaŭ N. M. P., Eustazaho Opata.</br> 30.{{gap|0.7em}}S.{{gap|0.5em}}{{larger|††}}{{gap|0.5em}}Anieli Udawy.</br> 31.{{gap|0.5em}}''Niadz. Muki Panskaj'', Balbiny. <center>{{larger|'''Krasawik.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|0.5em}}1.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Teadory i Gugona.</br> {{gap|0.5em}}2.{{gap|0.5em}}A.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Pranciszka s Pauli.</br> {{gap|0.5em}}3.{{gap|0.7em}}S.{{gap|0.5em}}{{larger|††}}{{gap|0.5em}}Ryszarda biskupa.</br> {{gap|0.5em}}4.{{gap|0.5em}}C.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Izydora B. W. {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Zwiastawańnie"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:220%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Zwiastawańnie N. M. P.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}25 marca Kaścioł Katalicki, a z im i ŭsie my, abchodzili świata ''Zwiastawańnia N. M. P.'', abchodzili pamiatku tej wialikaj chwili u historyi naszaj światoj wiery, kali Aniał Gabryel abjawiǔ N. Maryi Dziawicy, szto Jana staniecca Matkaj Boha — Jezusa Chrystusa.</br> {{gap|1.5em}}U biednaj żydoǔskaj miaścinie — Nazaret, żyła Taja, Katoru sam Boh zapawiedaŭ jeszcze pierszym ludziam ŭ rai, a Katoraj, jak a Matcy Atkupiciela świata praroczyli natchnionyja ludzi Staroha Zakonu. Katora wolaj Najwyższaho była wybrana na Matku druhoj Asoby św. Trojcy i dziela hetaho wialikaho praznaczeńnia była zachowana ad hrechu, była miłaj Bohu, była „poǔna łaski“ Božaj, jak zaświedczyǔ Aniał. Cicha, spakojna — pamiż malitwaj i kłopatami sztodziennaho żyćcia — prachodziǔ Maryi Dziewicy hod za hodkam, aż ǔreszcie nastupiła hadzina, kali prywatnaje — asabistaje jaje żyćcio skonczyłasia, a paczałosia żyćcio dla ludziej, żyćcio dla Taho, Katory mieǔ za nas pamierci.</br> {{gap|1.5em}}Niawinnaj Czystaj Dziawicy zjawiǔsia Aniał i — prywitaŭ jak Matku Boha! Zdziǔleńnie, radaść, dy ǔreszcie wialikaja pakora — było u słowach atkazu N. Maryi Dziawicy pasłanniku Bożamu. Zhodziłasia Jana z wolaj Boha ŭ hetaj chwili, tak sama, jak i pad kryżam — na Golgocie. I radasć, i clarpieńnia prymała z najwialikszaj pakoraj, bo była Jana „Służebnicaj Boha“ — ni slużebnicaj świetu, daczesnaści, ziemskaho żyćcia, ale „Slużebnicaj Wyżejszaho Nakazu“, „Służebnicaj Praznaczeńnia“, „Służebnicaj Boha“!</br> {{gap|1.5em}}Nawuka z hetaho dla nas — synoŭ Maryi, — wyrazna:</br> {{gap|2em}}Naśledawać żyćcio Matki Božaj: cichaje, niawinnaje, biednaje, prymać zaǔsiody spakojna ŭsieńka, szto-by nas ni spatkała — i radaści, i ciarpieńnia; ni wywyszywacca, ni pysznicca. Kali nam bywaje krychu lepsz, czym druhim, ni narekać — kali horej; ab adnym tolki <section end="Zwiastawańnie"/><noinclude></noinclude> 912vxvi13zld42xc4pjtc8vgv74yrv8 104 127600 301422 296626 2026-10-17T17:05:47Z RAleh111 4658 301422 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Zwiastawańnie"/>zaŭsiody treba prasić Boha i samym rupicca — heta kab nia być hresznymi, heta, kab być ǔściaż miłymi Maryi Dziawicy, a tym samym i Bohu! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zwiastawańnie"/> <section begin="Kaścielnyje"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Kaścielnyje wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''Pieramieny u duchawienstwie.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prawielebnaho Administratora ks. Michalkiewicza u duchawienstwie Wilenskaj dyjecezii stalisia pieramieny:</br> {{gap|1.5em}}Ks. Feliks Mingin — naznaczeny na wikaraho u Dzisnu; ks. Alfons Chalecki — na wikaraho Sakołku; ks. Aǔhustyn Aǔtuchiewiecz — s Sakołki — na wikaraho ŭ Tabaryszki, i razam zamieniać chworaho tamtejszaho parocha; ks. Benon Kajparoch Łubina i ks. Jazep Rowinski — paroch s Ciechanoŭca — na swai prośby — zamieniajucca miejscami; ks. Antoni Dalinkiewicz — paroch z Herwiatoǔ, i ks. kan. Anicet Butkiewicz — paroch z Nowa-Wilejki zwalniajucca ad abawiazkoǔ na czatyry miesiacy dla papraŭki zdaroǔja. <center>'''Zapret.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Urad atkinuŭ prośbu Wysoko-Prawielebnaho Administratara ks. Michalkiewicza ab pazwaleńni abchodu 1600-lecia. edyktu Medjolanskaha.</br> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ministar ǔnutreńnich spraǔ admowiǔ prośbie ks. Fordona ab pazwaleńni ǔstupić da klasztara ks. ks. Franciszkanaǔ u Hrodni. <center>'''Rym.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na Wialikdzień — Papież skasawaǔ interdykt, wydany praz Jaho na horad Adreju (ǔ Italii) za źniewahu swajho biskupa. (Interdykh — pazbaŭleńnie jakich koleczy łask kaścielnych). <center>'''Austro-Wenhry.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pierszy biskup Wenhryi wydaǔ pasterski list, ǔ katorym razważaje sprawu apieki nad moładziej.</br> {{gap|1.5em}}Pryzywaje jon duchawienstwo i wuczycieloŭ apiekawacca siemjami, majuczymi szmat dziaciej: zahadywaje duchawienstwu dahladać wychawańnia moładzi, adbywajuczej kary ǔ turmach i apiekawacca jeju pa wychadzie s turmaŭ; wymahaje zbirać wiedamaści ab dzieciach katalickich, katoryje chodziać da szkołak inawiercaŭ i wychawanych ŭ domie apiakunoŭ inawiercaŭ; ureszcie — hanić apieku hasudarstwa nad dziaćmi, bo miest pamahać biednym baćkom samim wychowywać swaich dziaciej. — buduje tolki damy dla wychawańnia. <center>'''XXIV miżnarodny eucharystyczny Konhres.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Konhres (albo zjezd) budzie at 23–26 krasawika hetaha hodu na wostrowie Malcie. Wostraŭ maje 184 tysiaczy dusz narodu. Maltancy — narod katalicki i wielmi paboźny.</br> {{gap|1.5em}}U 58 hadu pa naradzeńni Chrystusa — kala Malty — razbiŭsia karabl, na katorym jecha św. Paweł da Rymu, i clapier jaszcze ǔ horadzi Notabil jość kaścioł, pabudowany na pieczary, dzie żyǔ św. Paweł. <center>'''Indija.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Katalicki Kaścioł ǔ Indji i na wostrawie Cejłoni maje ciapier 9 arcybiskupoǔ, 30 biskupoŭ i 4 apostalskije prefektury. Ksiandzoǔ eŭrapejcaŭ tam — 1039, ksiandzoŭ indijan — 1596. Apracza taho, jość tam 561 manachaŭ i 2961 manaszak. Kaściołaŭ i kaplic ǔ Indii — 4914. Katalickich dziaciej ŭ szkołach — 230 tysiaczaŭ, a ǔsich katalikoŭ jość ǔ Indijach — kala 2 s pałowaj miljonaǔ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyje"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Tut użo wiesna — zusim wiesna: ciopła, pryhoza; na niekatorych kuścikach pakazalisia liştki; na inszych drewach panabuchali ǔżo i poczki. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}U wilenskim akrużnym sudzie razbirajecca ciapier wielmi cikaǔnaja sprawa.</br> {{gap|1.5em}}Padsudnych — czaławiek 80. A sudziać ich za toje, szto jany, nie zdaŭzsy, jak patreba ekzaminu, pakuplali sabie za hroszy falszawanyje atestaty — patenty, i hetkim paradkam, karystajuczy s padfałszawanych świadectwoǔ, paǔbiwalisia ǔ uniwersytety — uczycca na daktaroǔ; inszyje — prajszli ǔ czynoǔniki i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Sprawa ciachniecca doŭha, i jeszcze nia skonczyłasia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Aposznimi czasami — nad Rasiejaj, asabliwa sa staron {{перанос пачатак|Niamiecz|czyny}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> b0mtfiy0ofm0kgp0ab4zr6t5ioq4alj 104 127601 301425 296627 2026-10-17T17:08:04Z RAleh111 4658 301425 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|Niamiecz|czyny}} i Aŭstryjackaj, paczali czasta pakazywacca latuczyje maszyny. Chto, i dziela czaho na ich lotajuć nad ziamloj rasiejskaj — nima wiedama.</br> {{gap|1.5em}}Woś, dziela hetaha — rasiejski ǔrad manicca wydać pastanaŭleńnie, szto, kali-b hetyje latuczyje maszyny pa danym znaku palicii, nie zachacieli spuścicca na ziamlu, kab zahlanuć, jakije tam hości lotajuć, — strelać u hetyje ptuszki.</br> {{gap|1.5em}}Choć, praŭdu każuczy, my — i ǔ miadźwiedzia adwykli ǔżo traplać, a szto-ż hawaryć a takich ptuszkach, katoryje lotajuć i wysoka, i daloka?... <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Pieciarburhu jość akademija, ŭ katoraj wuczacca na wajennych dachtaroǔ.</br> {{gap|1.5em}}Woś, hetym akademikam, dzlela taho, szto jany nosiać adzieżynu, padchadzia na wajennuju, zahadali addawać „cześć“ nia tolki aficeram armii, ale nawat żandarmskim aficeram.</br> {{gap|1.5em}}Hetkim rasparadzeńniem — studenty straszenna aburylisia i, sabraǔszy pamiż saboj schod, — pastanawili pakul szto bolsz nia uczycca na wajennych dachtaroŭ, i pazrywali s swaich mundzieroŭ pahony, pałamali swaje szaszki i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Akademiju hetu pa zahadu naczalstwa — pakul szto — zakryli.</br> {{gap|1.5em}}Nu, dyk szto-ż z hetaho budzie? — Rezać lohka, ale laczyć — ciażkawata… <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}U ministerstwie praświety — znoǔ stali apracowywać prajekty ahulnaj, paczatkowaj nawuki dla usiej moładzi.</br> {{gap|1.5em}}Prajekty i… tolki prajekty…</br> {{gap|1.5em}}Szto-ż? — dobraja recz: czym-by dzicia nia cieszyłosia, aby nie płakało…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Białystok.'''</span> U pryharodnym lesie, palicija arysztawała 16 rabotnikoŭ s fabryk biez daj pryczyny. Kwatery arysztawanych pieratresli. U try dni pasla hetaho troch czaławiek wypuścili na swabodu, a druhich — trymajuć jeszcze i ciapier u aryszcie.</br> {{gap|1.5em}}Nie kujecca, a pleszczycca…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ryha.'''</span> Aposznimi czasami pajszła moda na usielakije zjezdy. Tak, naprykład, u Ryzie byǔ zjezd zładziejaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Zjechacca — to zjechalisia, ale razjechacca — nie ǔdalosia… Palicija ǔ czas praniuchała i usich hetych panoŭ arysztawała.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Carycyn.'''</span> Azimina prapała, a heta ǔżo czaćwiorty pad rad nieuradžaj. Znoŭ, znaczycca, można spadziewacca hoładu.</br> {{gap|1.5em}}Woś jeszcze adna paciecha; nu, ale my da hetaho prywykli. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Prudziszcze"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''F. Prudziszcze, Wilensk. hub. Wilejsk. paw.'''</span> Za aposznije czasy — szto raz bolej i bolej stała prybywać kupcoŭ na lasy. Szto jeszcze horsz — paczali jany jeździć pa naszym kraju s pierawoznymi swaimi pryładami — tartakami.</br> {{gap|1.5em}}Dzie hetki tartak zawiadziecca, — u kruh wypałaskiwaje les. I, choć na razie zarabotki traplajucca i nia drennyje, ale paśla, badaj, prydziecca źwiarnuć ich… na treski, bo apału ǔ wakolicy budzie skupawata.</br> {{gap|1.5em}}U Prudziszczy jość użo dwa parawiki, katoryje pracujuć nad tym, kab spusztoszyć naszu wakolicy. Szto budzie dalej — nima wiedama, ale ŭzo trudna czaławieku dakupicca biarwienca na chatu. {{справа|''Z.{{gap|1.5em}}}} <section end="Prudziszcze"/> <section begin="Mienski"/><center>{{larger|'''Szto czuwać u nas.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Kali sudzić z nawinaŭ u hazecie, —</br> Szmat lepiej dzieicca ǔ ludziej na Bożym świecie,</br> Jak tut u nas — ǔ Ihumienskim pawiecie.</br> Bo ludzi ab duszy tam bolej dbajuć:</br> Harełku pić i klaścisia — kidajuć,</br> I ǔ spowiedzi na rok raz niekolki bywajuć.</br> A ǔ nas — rady ǔ-hady chto zjeździć da kaścioła,</br> A ǔsio na torh — u Minsk, miasteczki, sioła,</br> I tam harelicaj czastujucca wiasioła.</br> A to i hetkaho spatkaisz tut pjaniuszku,</br> Szto raz prapiǔ chamut, kažuch i apraniuszku;</br> I ledź duszy nie zapradaŭ czartu na juszku…</br> Nie mała i takich joś, szto na wieczarynki</br> Nie żalejuć husiej, kurej, aposzniaj szynki,</br> I na harełku zboża zbyć sa try aśminki…</br> Tady ǔżo bal: na stoł, znaj, padajecca</br> Zakuska żarana, harełka moram ljecca,</br> Aż czort na pokuci ad radaści śmiajecca.</br> A jak na dobry czyn prykinucca da składki,</br> Dyk: „trudna żyć siamiejka, niedastatki“…</br> Takije ǔ nas — u Mienszczynie paradki.</br> Para, bratki, aczuchacca nam s czadu:</br> Pryniać ludcoŭ ad nas mudrejszych radu,</br> Rabić, kab bolsz było ŭ żyćci duchoŭnym ładu:</br> <section end="Mienski"/><noinclude></noinclude> 9q1tlk8u0mnhh8ks1t16om0kzg0kh2l 104 127618 301431 296628 2026-10-17T17:11:43Z RAleh111 4658 301431 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Mienski"/>Za pracu treba nam, braty, uziacca,</br> Błahich narowaŭ, pjanstwa wyrakacca,</br> I da ŭsiaho, szto dobra, prykładacca!</br> {{gap|9em}}''Mienski Biełarus. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Mienski"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <center>{{larger|'''Italija.}}</center> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Rym. Trywożnyja wiestki latuć z Rymu. Papież ciażka zachwareǔ.</span></br> {{gap|1.5em}}Byli, praŭda, i śpiersza czutki a chwarobie św. Ajca, ale tady pisali, szto heta tolki ''influencija'' — niczoha strasznoha, i tyki skora jana minuła. A ciapier, jak piszuć u telehramach, Papież zachwareǔ na zapaleńnie nyrak, i czasta mleje. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{gap|1.5em}}Boże! Źmiłujsia nad Ajcom naszym! <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach —}}</center> ciapier, badaj, może skora i skonczycca, bo, jak użo wiedama, Bałhary — czaho najbolsz dabiwalisia — taho i dabilisia: Adryanopal uziali.</br> {{gap|1.5em}}Hłaǔny turecki naczalnik Adryanopala — Szukry-pasza, choć baraniŭsia dahetul wielmi adważna, ale — baczuczy, szto nijakoha ratunku ǔżo nima, zdaŭsia z usim swaim wojskam.</br> {{gap|1.5em}}Bałharski karol, chwaluczy adwahu Szukry-paszy, addaŭ jamu nazad jaho sablu. <center>'''Zawirucha kala Skutary —</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> hetaho wielmi ważnaho punchtu tureckaha, najbolsz ciapier zwiertaje wahu ŭsich.</br> {{gap|1.5em}}Na Skutary palahli Czornahorcy, a padmahajuć im Serby. Ale na heta <center>'''naszupyryłasia Europa.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Aŭstryjaki, niemcy, anhlijcy, italijcy i francuzy — pasłali swaje karabli na more ad starany Skutary, kudej idzie padmoha wojskam i charczami czornahorcam i serbam, i hetkim paradkam choczuć zaharadzić im darohu z hetaj starany, kab nia było padwozu — pomaczy.</br> {{gap|1.5em}}Robiać jany heta dziela taho, szto zhawarylisia pamiż saboj, kab Skutary — ci adalejuć im bałkanskije sajuźniki — ci nie, — a nie addać jaho czornahorcam, bo tak wymahaje palityka…</br> {{gap|1.5em}}Palityka — palitykaj, a tymczasam czornahorcy i serby, nie zważajuczy na pratest wialikszych hasudarstwaŭ, prażuć i prażuć heta nieszezasnaje Skutary, i badaj skora budzie z nim toje, szto i z Adryanopalam.</br> {{gap|1.5em}}Szto tady budzie — nie zhadana… {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ci nia pojduć u hety krywawy taniec inszyje pary?</span> {{gap|1.5em}}Bo, jak-ni-jak, a eǔropejskije karabli papłyli tudy dziela taho tolki, kab pieraszkodzić bałkanskim sajuźnikam brać Skutary. A tym czasam, hetyje sajuźniki i ǔwahi nie zwiertajuć: „pływajcie sabie, każuć jany, kali ŭ was jość czas i achwota, a my budziem rabić swajo — szto nam patreba“.</br> {{gap|1.5em}}Dyk ciapier prychodzicca, abo chwost padtuliǔszy, papłyć sabie… da chaty, abo… udarycca ǔ honar. A honar hety pachnie kroŭju… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Nasza Haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wialikaj padmohaj ŭ naszaj haspadarcy może być kormnaja morkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Nia dumajcie, szto kali aharodnina — jak, znaczycca, morkaŭ, to ŭżo kanieszna i patrabuje ziamli tolki s pad aharodu — zusim nie. Nawat, każyczy praŭdu, kormnaja morkaŭ nia lubić ani wielmi hnojanaj ziamli, ani ciażkaj, bo tam raście jana karotkaj, a najlepsz udajecca na hruntach lohkich — pieszczanych, choć, razumiejecca, nie zusim pustych.</br> {{gap|1.5em}}A pryrychtawańni ziamli pad morkaŭ z wośeni (bo heta najlepsz) — ciapier użo hawaryć pozna; ale można siejać jaje na bulbiańni.</br> {{gap|1.5em}}Kali ziemla mała hnojena, to treba padwieści krychu drobnaho hnoju, najlepsz — awieczaho, abo konskaho i razsypaŭszy jaho, akuratna — zaharać.</br> {{gap|1.5em}}Zahorywać pad morkaŭ treba szto najhłybiej. Najbolsz robiać tak, szto puszczajuć adnej i tej samaj baraznoj płuh za płuham, abo sachu — za sachoj, kab jaknajhłybiej uspulchnić ziamlu. Paśla hetaho, treba jaje hładzieńka zabaranawać i bracca da siaŭby morkwy — szto najraniej z wiasny.</br> {{gap|1.5em}}Siejuć jaje roznymi sposabami. Abo, źmieszaǔszy s piaskom, siejuć jak mak, a paśla razhaniajuć u hranki, abo śpiersza robiać hranki — jak pad kapustu, i siejuć radoczkami u zusim płytki rawoczak, zrobleny na hetaj hrancy, abo ŭreszcie na hładka wybaranawanym {{перанос пачатак|po|li}} <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> 7typa0rgbv7eef36d58nhp7hb2hrwf2 301434 301431 2026-10-17T17:25:16Z RAleh111 4658 301434 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Mienski"/>Za pracu treba nam, braty, uziacca,</br> Błahich narowaŭ, pjanstwa wyrakacca,</br> I da ŭsiaho, szto dobra, prykładacca!</br> {{gap|9em}}''Mienski Biełarus. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Mienski"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div style="margin-bottom:0.5em; font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed"> <center> <center>{{larger|'''Italija.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Rym. Trywożnyja wiestki latuć z Rymu. Papież ciażka zachwareǔ.</span></br> {{gap|1.5em}}Byli, praŭda, i śpiersza czutki a chwarobie św. Ajca, ale tady pisali, szto heta tolki ''influencija'' — niczoha strasznoha, i tyki skora jana minuła. A ciapier, jak piszuć u telehramach, Papież zachwareǔ na zapaleńnie nyrak, i czasta mleje. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{gap|1.5em}}Boże! Źmiłujsia nad Ajcom naszym! <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach —}}</center> ciapier, badaj, może skora i skonczycca, bo, jak użo wiedama, Bałhary — czaho najbolsz dabiwalisia — taho i dabilisia: Adryanopal uziali.</br> {{gap|1.5em}}Hłaǔny turecki naczalnik Adryanopala — Szukry-pasza, choć baraniŭsia dahetul wielmi adważna, ale — baczuczy, szto nijakoha ratunku ǔżo nima, zdaŭsia z usim swaim wojskam.</br> {{gap|1.5em}}Bałharski karol, chwaluczy adwahu Szukry-paszy, addaŭ jamu nazad jaho sablu. <div style="margin-bottom:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed"> <center> <center>'''Zawirucha kala Skutary —</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> hetaho wielmi ważnaho punchtu tureckaha, najbolsz ciapier zwiertaje wahu ŭsich.</br> {{gap|1.5em}}Na Skutary palahli Czornahorcy, a padmahajuć im Serby. Ale na heta <div style="margin-bottom:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed"> <center> <center>'''naszupyryłasia Europa.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Aŭstryjaki, niemcy, anhlijcy, italijcy i francuzy — pasłali swaje karabli na more ad starany Skutary, kudej idzie padmoha wojskam i charczami czornahorcam i serbam, i hetkim paradkam choczuć zaharadzić im darohu z hetaj starany, kab nia było padwozu — pomaczy.</br> {{gap|1.5em}}Robiać jany heta dziela taho, szto zhawarylisia pamiż saboj, kab Skutary — ci adalejuć im bałkanskije sajuźniki — ci nie, — a nie addać jaho czornahorcam, bo tak wymahaje palityka…</br> {{gap|1.5em}}Palityka — palitykaj, a tymczasam czornahorcy i serby, nie zważajuczy na pratest wialikszych hasudarstwaŭ, prażuć i prażuć heta nieszezasnaje Skutary, i badaj skora budzie z nim toje, szto i z Adryanopalam.</br> {{gap|1.5em}}Szto tady budzie — nie zhadana… {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ci nia pojduć u hety krywawy taniec inszyje pary?</span> {{gap|1.5em}}Bo, jak-ni-jak, a eǔropejskije karabli papłyli tudy dziela taho tolki, kab pieraszkodzić bałkanskim sajuźnikam brać Skutary. A tym czasam, hetyje sajuźniki i ǔwahi nie zwiertajuć: „pływajcie sabie, każuć jany, kali ŭ was jość czas i achwota, a my budziem rabić swajo — szto nam patreba“.</br> {{gap|1.5em}}Dyk ciapier prychodzicca, abo chwost padtuliǔszy, papłyć sabie… da chaty, abo… udarycca ǔ honar. A honar hety pachnie kroŭju… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Nasza Haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wialikaj padmohaj ŭ naszaj haspadarcy może być kormnaja morkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Nia dumajcie, szto kali aharodnina — jak, znaczycca, morkaŭ, to ŭżo kanieszna i patrabuje ziamli tolki s pad aharodu — zusim nie. Nawat, każyczy praŭdu, kormnaja morkaŭ nia lubić ani wielmi hnojanaj ziamli, ani ciażkaj, bo tam raście jana karotkaj, a najlepsz udajecca na hruntach lohkich — pieszczanych, choć, razumiejecca, nie zusim pustych.</br> {{gap|1.5em}}A pryrychtawańni ziamli pad morkaŭ z wośeni (bo heta najlepsz) — ciapier użo hawaryć pozna; ale można siejać jaje na bulbiańni.</br> {{gap|1.5em}}Kali ziemla mała hnojena, to treba padwieści krychu drobnaho hnoju, najlepsz — awieczaho, abo konskaho i razsypaŭszy jaho, akuratna — zaharać.</br> {{gap|1.5em}}Zahorywać pad morkaŭ treba szto najhłybiej. Najbolsz robiać tak, szto puszczajuć adnej i tej samaj baraznoj płuh za płuham, abo sachu — za sachoj, kab jaknajhłybiej uspulchnić ziamlu. Paśla hetaho, treba jaje hładzieńka zabaranawać i bracca da siaŭby morkwy — szto najraniej z wiasny.</br> {{gap|1.5em}}Siejuć jaje roznymi sposabami. Abo, źmieszaǔszy s piaskom, siejuć jak mak, a paśla razhaniajuć u hranki, abo śpiersza robiać hranki — jak pad kapustu, i siejuć radoczkami u zusim płytki rawoczak, zrobleny na hetaj hrancy, abo ŭreszcie na hładka wybaranawanym {{перанос пачатак|po|li}} <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> pe8en3f8pl96lanr0nkaiwlf2f7decu 104 127619 301432 295132 2026-10-17T17:16:38Z RAleh111 4658 301432 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос канец|po|li}} — pad znacznik, ci pad sznur — tak sama, znaczycca, radoczkami.</br> {{gap|1.5em}}Radok — ad radka pawinien być tak, jak i bulba, kab paśla s kaniom można było ich abahnać. Siejać treba ǔ radkoch hustawata i kanieszna pierad hetym samo nasieńnie abciorci tak, kab wusiki jaho źnisztożyć. Tady jano lepsz prystaje da ziamli, nietak baicca suchaty i lepsz uschodzie.</br> {{gap|1.5em}}Jak tolki pakażecca uschod — znaczny ǔżo buduć wiłaczki morkwy, treba kanieszna jaje apałoć. Druhoje i tracieje poliwo — zależyć ad ziamli: kali tolki trawa ussiedaje — tady, razumiejecca, treba i pałoć, bo hetaje ziallo zachopliwaje ǔsie soki, ǔsiu pażyǔnaść, katoryje patrebny dla samoj morkwy.</br> {{gap|1.5em}}Kali morkaŭ ǔžo pojdzie ŭ haru, treba jaje abahnać i aprawić tak, jak heta robim z bulbaj. Abhaniać pryjdziecca razy dwa, ci try, zważajuczy na sam rost morkwy; ale mała taho: tut użo treba i pierarywać samuju morkwu, pakidajuczu kaliwo ad kaliwa mieniej-bolej na ćwierć arszyna.</br> {{gap|1.5em}}Wyrwanyje i apałaskanyje ŭ wadzie kaliwy morkwy, wielmi łasa jeść usielakaja żywioła: husi, świńni, karowy, koni i t. p.</br> {{gap|1.5em}}U poźniaj wosieni — kali nima ǔžo nijakaj trawicy — morkaŭ najbolsz szumić i staić zielaniutkaja, dyj nie baicca nawat niewialikich prymarozkoǔ. Tady, ŭ kaho morkwy pasadżeny ładny kawałak, wybirać jaje można czastkami i adrezajuczy markoŭnik, karmić im żywiołu. Samu-ż morkaŭ prachowywajuć na zimu tak, jak i bulbu: u sklapoch, jamach, ci kapcoch.</br> {{gap|1.5em}}S pamiż hatunkoŭ morkwy najbolsz używajuć biełuju — tak zwanuju — zialonahałowuju. Kormnaja morkaŭ prydatna nia tolki dla żywioły, ale i ludziam. Jeści i prypraŭlać jaje možna, jak i kożnuju inszuju morkwu. {{справа|''Wat-ka.{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <section end="Nasza"/> <section begin="Aściarożna"/><center>'''Aściarożna z nasieńniem.</center> {{gap|1.5em}}Ciapier — pad wiasnu — kożny haspadar zahadzia rupicca nabyć nasieńnia taho, jakoha niechwat u jaho samoha.</br> {{gap|1.5em}}Kuplajuczy awies, jaczmień, ci szto padobnaje, — uczycca naszamu bratu — nieczaha: aby ǔziaŭ na ruku — wiedaje ǔžo, szto jano warta.</br> {{gap|1.5em}}Zusim inszaja sprawa, kali prychodzicca nażywać nasieńnie roznych traǔ. U siabie — nasieńnia hetaho my hadujem mała, dy i nia możem nawat, bo ziamli skupa, dyk abaznany z im — mała.</br> {{gap|1.5em}}Woś, naprykład, kaniuszyna. Siejać jaje paczali szmat užo dzie, ale na nasieńnie — mała chto jaje pakidaje, i prychodzicca nabywać jaho s czużych ruk.</br> {{gap|1.5em}}Dla samoj ziamli — jano i dobra. Kaniuszyna, kali skoszena u ćwiecie, ziamlu prawie, ale, kali pakidajem jaje na nasieńnie — szmat zapasowych sokaŭ, katoryje patrebny dla inszaho ziernia, — wyciahiwaje.</br> {{gap|1.5em}}Ale, kali kuplać nasieńnie kaniuszyny, to kuplać jaho tolki s peŭnych ruk. Jość, naprykład, na rynkach, dy i pa kramach szmat kaniuszyny amerykanskaj, tak zwanaj — ''„sztanhlik“'', katoraja u naszym kraju — wymierzaje, a znaczyca — prapadaje. Nasieńnie sztanhlika wielmi padobna da naszaj kaniuszyny, dyk handlary ǔpichajuć jaho nam, bo jano prychodzicca im zusim tanna, a hroszy łupiać dobryje.</br> {{gap|1.5em}}Kuplajuczy kaniuszynu, treba dobra uhledacca, kab jana była czystaja i kab jak najbolsz było ǔ joj zierniatkoǔ sinieńkich (fialatowych), bo takije najlepszyje i najmacniejszyje da ŭschodu.</br> {{gap|1.5em}}Lepsz zapłacić darażej, ci mieniej kupić, — ale szto dobraje, i nia wykidač hroszy na niapeǔnaje, na katorym możym lohka zmarnawać swoj i biez taho skupieńki sznuroczak ziamli. {{справа|''K—in—k.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Aściarożna"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <center>'''Nowy sposab dawać telehramy.</center> {{gap|1.5em}}Anhlijski inženier — Bizan prydumaǔ nowy sposab pasyłać telehramy.</br> {{gap|1.5em}}Pry pomaczy hetaj pryłady, nawat biez pracy czaławieka, aby tolki załażyǔ napisanuju papierku, bytcam, można budzie adtelehrafowywać 500 słoŭ u adnu minutu. <center>'''Nowy handel.</center> {{gap|1.5em}}Chiba szmat użo chto czuǔ, szto kitajcy ŭ swajej jadzie niczym nie hańbujuć: jaduć jany nawat dochłych — katoŭ, sabak, świniej i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Ale woś znajszlisia ludzi, katoryje ǔ horadzie Drezdenie załażyli kramku, dzie pradajuć miasa — tolki sabaczaje, zusim z hetym nia kryjuczysia. Praz adzin hod pradali jany hetaho dabra funcikami — 700 sztuk.“</br> <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> 808w2ubn0yhu3x83h4wftg88c5bnaps 301433 301432 2026-10-17T17:22:20Z RAleh111 4658 301433 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос канец|po|li}} — pad znacznik, ci pad sznur — tak sama, znaczycca, radoczkami.</br> {{gap|1.5em}}Radok — ad radka pawinien być tak, jak i bulba, kab paśla s kaniom można było ich abahnać. Siejać treba ǔ radkoch hustawata i kanieszna pierad hetym samo nasieńnie abciorci tak, kab wusiki jaho źnisztożyć. Tady jano lepsz prystaje da ziamli, nietak baicca suchaty i lepsz uschodzie.</br> {{gap|1.5em}}Jak tolki pakażecca uschod — znaczny ǔżo buduć wiłaczki morkwy, treba kanieszna jaje apałoć. Druhoje i tracieje poliwo — zależyć ad ziamli: kali tolki trawa ussiedaje — tady, razumiejecca, treba i pałoć, bo hetaje ziallo zachopliwaje ǔsie soki, ǔsiu pażyǔnaść, katoryje patrebny dla samoj morkwy.</br> {{gap|1.5em}}Kali morkaŭ ǔžo pojdzie ŭ haru, treba jaje abahnać i aprawić tak, jak heta robim z bulbaj. Abhaniać pryjdziecca razy dwa, ci try, zważajuczy na sam rost morkwy; ale mała taho: tut użo treba i pierarywać samuju morkwu, pakidajuczu kaliwo ad kaliwa mieniej-bolej na ćwierć arszyna.</br> {{gap|1.5em}}Wyrwanyje i apałaskanyje ŭ wadzie kaliwy morkwy, wielmi łasa jeść usielakaja żywioła: husi, świńni, karowy, koni i t. p.</br> {{gap|1.5em}}U poźniaj wosieni — kali nima ǔžo nijakaj trawicy — morkaŭ najbolsz szumić i staić zielaniutkaja, dyj nie baicca nawat niewialikich prymarozkoǔ. Tady, ŭ kaho morkwy pasadżeny ładny kawałak, wybirać jaje można czastkami i adrezajuczy markoŭnik, karmić im żywiołu. Samu-ż morkaŭ prachowywajuć na zimu tak, jak i bulbu: u sklapoch, jamach, ci kapcoch.</br> {{gap|1.5em}}S pamiż hatunkoŭ morkwy najbolsz używajuć biełuju — tak zwanuju — zialonahałowuju. Kormnaja morkaŭ prydatna nia tolki dla żywioły, ale i ludziam. Jeści i prypraŭlać jaje možna, jak i kożnuju inszuju morkwu. {{справа|''Wat-ka.{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <section end="Nasza"/> <section begin="Aściarożna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed"> <center>'''Aściarożna z nasieńniem.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ciapier — pad wiasnu — kożny haspadar zahadzia rupicca nabyć nasieńnia taho, jakoha niechwat u jaho samoha.</br> {{gap|1.5em}}Kuplajuczy awies, jaczmień, ci szto padobnaje, — uczycca naszamu bratu — nieczaha: aby ǔziaŭ na ruku — wiedaje ǔžo, szto jano warta.</br> {{gap|1.5em}}Zusim inszaja sprawa, kali prychodzicca nażywać nasieńnie roznych traǔ. U siabie — nasieńnia hetaho my hadujem mała, dy i nia możem nawat, bo ziamli skupa, dyk abaznany z im — mała.</br> {{gap|1.5em}}Woś, naprykład, kaniuszyna. Siejać jaje paczali szmat užo dzie, ale na nasieńnie — mała chto jaje pakidaje, i prychodzicca nabywać jaho s czużych ruk.</br> {{gap|1.5em}}Dla samoj ziamli — jano i dobra. Kaniuszyna, kali skoszena u ćwiecie, ziamlu prawie, ale, kali pakidajem jaje na nasieńnie — szmat zapasowych sokaŭ, katoryje patrebny dla inszaho ziernia, — wyciahiwaje.</br> {{gap|1.5em}}Ale, kali kuplać nasieńnie kaniuszyny, to kuplać jaho tolki s peŭnych ruk. Jość, naprykład, na rynkach, dy i pa kramach szmat kaniuszyny amerykanskaj, tak zwanaj — ''„sztanhlik“'', katoraja u naszym kraju — wymierzaje, a znaczyca — prapadaje. Nasieńnie sztanhlika wielmi padobna da naszaj kaniuszyny, dyk handlary ǔpichajuć jaho nam, bo jano prychodzicca im zusim tanna, a hroszy łupiać dobryje.</br> {{gap|1.5em}}Kuplajuczy kaniuszynu, treba dobra uhledacca, kab jana była czystaja i kab jak najbolsz było ǔ joj zierniatkoǔ sinieńkich (fialatowych), bo takije najlepszyje i najmacniejszyje da ŭschodu.</br> {{gap|1.5em}}Lepsz zapłacić darażej, ci mieniej kupić, — ale szto dobraje, i nia wykidač hroszy na niapeǔnaje, na katorym możym lohka zmarnawać swoj i biez taho skupieńki sznuroczak ziamli. {{справа|''K—in—k.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Aściarożna"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <div style="margin-bottom:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed"> <center>'''Nowy sposab dawać telehramy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Anhlijski inženier — Bizan prydumaǔ nowy sposab pasyłać telehramy.</br> {{gap|1.5em}}Pry pomaczy hetaj pryłady, nawat biez pracy czaławieka, aby tolki załażyǔ napisanuju papierku, bytcam, można budzie adtelehrafowywać 500 słoŭ u adnu minutu. <div style="margin-bottom:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed"> <center>'''Nowy handel.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Chiba szmat użo chto czuǔ, szto kitajcy ŭ swajej jadzie niczym nie hańbujuć: jaduć jany nawat dochłych — katoŭ, sabak, świniej i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Ale woś znajszlisia ludzi, katoryje ǔ horadzie Drezdenie załażyli kramku, dzie pradajuć miasa — tolki sabaczaje, zusim z hetym nia kryjuczysia. Praz adzin hod pradali jany hetaho dabra funcikami — 700 sztuk.“</br> <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> oa4zfapd5rbweluvcah5x3qpmevkkt4 104 127620 301435 297283 2026-10-17T17:33:39Z RAleh111 4658 301435 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed"> <center> <center>'''Chiba nacieszyłasia.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Bałharskim horadzie — Tyrnawie pamierla kabieta, prażyǔszy 188 hadoǔ. Heta nie pa naszamu… <div style="margin-bottom:0em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed"> <center> <center>'''Na szto traciać hroszy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Niejki amerykanin — bahacz — pa proźwiszczu — Dinler, — prahandlawaǔsia i abankruciǔsia da astatku. Za daǔhi — pradawali ŭsie nażytyje im za lepszych czasaŭ — dastatki.</br> {{gap|1.5em}}Pamiż imi — była i sabaka, za katoruju niejki anhlijski bahacz zapłaciǔ 36 tysiaczoŭ rubloŭ. Treba jeszcze wiedać, szto sabaka heta nia mieła nijakaj asabliwaści. Dyk ci z mordy, ci s chwościka spadabałasia jana bahaczu — anhlijcu — nima wiedama.</br> {{gap|1.5em}}A jeszcze kažuć, szto anhlijcy razumny i praktyczny narod. Widać, szto ŭ kożnym narodzie jość razumnyje, ale chapaje i… durnioǔ… <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><center>{{larger|'''DUMKI.}}</center> {{gap|1.5em}}Pracuj tak, — jak by mieǔ prażyć jeszcze sto hadoǔ; malisia tak, — jak by śmierć stajała za placzyma. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}Chto nie papraŭlaje staraj adzieżyny, tamu u skoraści nie chopie spraŭlać i nowuju. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><center>{{larger|'''ZAHADKI.}}</center> {{gap|1.5em}}21) Żalezny tok, świnny pieraskok, pasad — hreczany?</br> {{gap|1.5em}}22) Idzie miadźwiedź pa wulicy, a miedźwieżaty — ǔ kożnuju chatu zabiehajuć? <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/12|№ 12]].</center> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhadki z № [[Biełarus (1913)/1913/9-10|9–10]]:'''</span> 18) piarścionak na palcy: 19) wietki aŭsa; 20) sałamianaja stracha. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{c|{{larger|'''ŻARTY i PRYKAZKI.}}}} <center>'''Dahadaǔsia.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}— Ci nia wiedajesz, Piatruk, czamu heta zimoj wieciar chaładniejszy, czym u letku?</br> {{gap|1.5em}}— Stydno tabie, Hanulka, nie dahadacca takoj prostaj reczy: ŭ letku — wieciar czasta puszczajuć u chatu, a zimoj — praz uwieś czas jon na dware. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=1em|пасля=1em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>'''Chto budzie jeści?</center> {{gap|1.5em}}Prychodzie cyhan u chatu, kali haspadynia piacze bliny.</br> {{gap|1.5em}}— Oho, adzywajecca cyhan, to-ż pojedajem blinoǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Pajedajem — dy nia ǔsie, atkazywaje haspadynia.</br> {{gap|1.5em}}— A ci-ż ty, haspadyńka, nia choczesz? pytajecca cyhan. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>''Swaja poczta.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Jezno, W-mu ks. H…'''</span> Żyć — to żywie, ale chwareje… na kiszeniowyje suchoty, dyk nie zaŭsiody akuratna może pryjeżdżać… {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Samara K-mu.'''</span> Każuć: „chwali — dy mieru znaj“, a Wy ǔżo praz ład raspisalisia. Dziakujem, ale drukawać nia wypadaje. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kansk, Jenisiejskaj hub. St. D-lu.'''</span> Choć i skupa ich — ale zadańnie Wasze — spoǔnim. Prosim prysyłać nam swaje wiestki. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W-nym Zur-mu, K-cu, J-aj i insz.'''</span> Za prysłanyje adresy Waszych znajomych — wielmi dziakujem: — paskutkawała. Prosim prysyłać jeszcze. Usim im Redakcija „Biełarusa“ paszle probnyje numery — darma. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/><center>{{x-larger|{{larger|ABWIESTKI}}.}}</center> {|style="margin:auto; margin-top:0.5em; width:20em; font-family:Cambria;" |<center>Pawiedamlajem, szto</center> |- |<center>{{x-larger|{{разьбіўка|'''TARHOU — LICYTACII}}}}</center> |- |na pacht małaka, katoryje byli naznaczeny na 1-aje Krasawika (Apryla) h. h. u dware hr. T. Zamojskaho — IWJE (poczt. st. Iwje, Wilensk. hub. st. pal. ż. d. Hawja) — |- |<center>{{x-larger|'''NIA BUDZIE.}}</center> |- |<center>'''''Upraŭleńnie dwara Iwje.</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> mlxdxsmzqedfe7i1wxww7q116heb95g 104 127651 301387 297282 2026-10-17T16:43:40Z RAleh111 4658 301387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%; font-family:Cambria" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 11 krasawika 1913 hodu'''|right='''№ 13'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>{{x-larger|'''Usich naszych supracounikau, czytaczou i prychilnikou winszujem Wialikim Światam — Wialikadnia.</br>ALLELUJA! ALLELUJA! ALLELUJA!}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Da moładzi katalickaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pryjszoŭ wiasioły dzień Wialikadnia! Radujecca kaścioł nasz światy, prypaminajuczy tryumf Chrystusa-Zbaŭcy nad piekłam i śmierciaj; radujecca i ŭsio stwareńnie, może czujuczy hetu radaść kaścielnuju, a mo i taho, szto pryjszła wiasna, — ciopła i ǔsim zrabiłosia lahczej i pryjamniej. Radujecca i nasz biełaruski narod, ale… musim pryznacca, szto miż nami ducha Chrystusowaho wielmi niamnoha, bo naszy biełarusy radujucca bolsz może s taho, szto skonczyǔsia doŭhi, wialiki post, dy ǔżo można miasa i małako jeści.</br> {{gap|1.5em}}Moładź nasza radujecca — radaściaj nie światoju, a s taho, szto ciapier — paśla postu, pacznie znoǔ rabić ihryszczy i schodki, dzie choć czasta paszczapajuć hałowy adzin druhomu, a usio-ż tyki ich tudy ciahnie duch niaczysty.</br> {{gap|1.5em}}Nikatoryje z maładziaży, u dni paświenczanyje raspamiatawańniu muki Chrystusa, dumali ab tym, jak pojduć u „Wałaczobniki“, nabiaruć jajak, dy buduć imi zabaŭlacca, i ŭ hetyje dni sumnyje wyczylisia napamiać roznyje łałymki.</br> {{gap|1.5em}}Darażeńkije chryścijanie! Nam treba radawacca s kaściołam — pa Bożamu; treba nam paznać naszu światuju wieru; nawuku Chrystusa i Jaho żyćcio najświaciejszaje, — tady tolki my budzim mahczy być dobrymi chryścijanami, tady my razbiarom, szto można i czaho nia można.</br> {{gap|1.5em}}I dawiedajemsia, szto ihryszczaŭ s tancami kaścioł zabaraniaje ad papielcu i aż da paniadziełku prawodnaho, dyk na Wialikdzień ich rabić niamożna. Zrazumiejem i toje, szto chadzić z Allelujaj można, ale nia dziela jajak, wybiwańnia woknaŭ ludziam panaczy, dy razboju z druhimi — spatkanymi, a tolki dziela radaści sa Zmiortwychustania Chrystusa; i szto lepsz chadzić z Allelujaj ad poŭdnia na pierszy dzień i pakul ludzi pakładucca spać, a nia noczaj prarywać ludziam son, dy czasta bić im wokny paciomku.</br> {{gap|1.5em}}Wiasielimosia — ale z Boham! Alleluja! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Cikawy"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''{{разьбіўка|CIKAWY}}.</center> </div> {{block center/s}} ''Iz usich świataǔ s cełaho hodu,</br> ''Musić dla naszaho brata,</br> ''Każuć, Wialikdzień — dyk dlu narodu,</br> ''Budzie najbolszaje świata.</br> ''Tamu pryczyna budzie takaja,</br> ''Szto jaho żduć usiej duszoju,</br> <section end="Cikawy"/><noinclude></noinclude> tm9wqx9gr58afisyza6pgp8xan41yq8 301388 301387 2026-10-17T16:45:24Z RAleh111 4658 301388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%; font-family:Cambria" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 11 krasawika 1913 hodu'''|right='''№ 13'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>{{x-larger|'''Usich naszych supracounikau, czytaczou i prychilnikou winszujem Wialikim Światam — Wialikadnia.</br>ALLELUJA! ALLELUJA! ALLELUJA!}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Da moładzi katalickaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pryjszoŭ wiasioły dzień Wialikadnia! Radujecca kaścioł nasz światy, prypaminajuczy tryumf Chrystusa-Zbaŭcy nad piekłam i śmierciaj; radujecca i ŭsio stwareńnie, może czujuczy hetu radaść kaścielnuju, a mo i taho, szto pryjszła wiasna, — ciopła i ǔsim zrabiłosia lahczej i pryjamniej. Radujecca i nasz biełaruski narod, ale… musim pryznacca, szto miż nami ducha Chrystusowaho wielmi niamnoha, bo naszy biełarusy radujucca bolsz może s taho, szto skonczyǔsia doŭhi, wialiki post, dy ǔżo można miasa i małako jeści.</br> {{gap|1.5em}}Moładź nasza radujecca — radaściaj nie światoju, a s taho, szto ciapier — paśla postu, pacznie znoǔ rabić ihryszczy i schodki, dzie choć czasta paszczapajuć hałowy adzin druhomu, a usio-ż tyki ich tudy ciahnie duch niaczysty.</br> {{gap|1.5em}}Nikatoryje z maładziaży, u dni paświenczanyje raspamiatawańniu muki Chrystusa, dumali ab tym, jak pojduć u „Wałaczobniki“, nabiaruć jajak, dy buduć imi zabaŭlacca, i ŭ hetyje dni sumnyje wyczylisia napamiać roznyje łałymki.</br> {{gap|1.5em}}Darażeńkije chryścijanie! Nam treba radawacca s kaściołam — pa Bożamu; treba nam paznać naszu światuju wieru; nawuku Chrystusa i Jaho żyćcio najświaciejszaje, — tady tolki my budzim mahczy być dobrymi chryścijanami, tady my razbiarom, szto można i czaho nia można.</br> {{gap|1.5em}}I dawiedajemsia, szto ihryszczaŭ s tancami kaścioł zabaraniaje ad papielcu i aż da paniadziełku prawodnaho, dyk na Wialikdzień ich rabić niamożna. Zrazumiejem i toje, szto chadzić z Allelujaj można, ale nia dziela jajak, wybiwańnia woknaŭ ludziam panaczy, dy razboju z druhimi — spatkanymi, a tolki dziela radaści sa Zmiortwychustania Chrystusa; i szto lepsz chadzić z Allelujaj ad poŭdnia na pierszy dzień i pakul ludzi pakładucca spać, a nia noczaj prarywać ludziam son, dy czasta bić im wokny paciomku.</br> {{gap|1.5em}}Wiasielimosia — ale z Boham! Alleluja! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Cikawy"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''{{разьбіўка|CIKAWY}}.</center> </div> {{block center/s}} ''Iz usich świataǔ s cełaho hodu,</br> ''Musić dla naszaho brata,</br> ''Każuć, Wialikdzień — dyk dlu narodu,</br> ''Budzie najbolszaje świata.</br> ''Tamu pryczyna budzie takaja,</br> ''Szto jaho żduć usiej duszoju,</br> <section end="Cikawy"/><noinclude></noinclude> fzekdeiwmysuprl24iomqnui1mwt9sr 301389 301388 2026-10-17T16:46:45Z RAleh111 4658 301389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%; font-family:Cambria" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 11 krasawika 1913 hodu'''|right='''№ 13'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>{{x-larger|'''Usich naszych supracounikau, czytaczou i prychilnikou winszujem Wialikim Światam — Wialikadnia.</br>ALLELUJA! ALLELUJA! ALLELUJA!}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Da moładzi katalickaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pryjszoŭ wiasioły dzień Wialikadnia! Radujecca kaścioł nasz światy, prypaminajuczy tryumf Chrystusa-Zbaŭcy nad piekłam i śmierciaj; radujecca i ŭsio stwareńnie, może czujuczy hetu radaść kaścielnuju, a mo i taho, szto pryjszła wiasna, — ciopła i ǔsim zrabiłosia lahczej i pryjamniej. Radujecca i nasz biełaruski narod, ale… musim pryznacca, szto miż nami ducha Chrystusowaho wielmi niamnoha, bo naszy biełarusy radujucca bolsz może s taho, szto skonczyǔsia doŭhi, wialiki post, dy ǔżo można miasa i małako jeści.</br> {{gap|1.5em}}Moładź nasza radujecca — radaściaj nie światoju, a s taho, szto ciapier — paśla postu, pacznie znoǔ rabić ihryszczy i schodki, dzie choć czasta paszczapajuć hałowy adzin druhomu, a usio-ż tyki ich tudy ciahnie duch niaczysty.</br> {{gap|1.5em}}Nikatoryje z maładziaży, u dni paświenczanyje raspamiatawańniu muki Chrystusa, dumali ab tym, jak pojduć u „Wałaczobniki“, nabiaruć jajak, dy buduć imi zabaŭlacca, i ŭ hetyje dni sumnyje wyczylisia napamiać roznyje łałymki.</br> {{gap|1.5em}}Darażeńkije chryścijanie! Nam treba radawacca s kaściołam — pa Bożamu; treba nam paznać naszu światuju wieru; nawuku Chrystusa i Jaho żyćcio najświaciejszaje, — tady tolki my budzim mahczy być dobrymi chryścijanami, tady my razbiarom, szto można i czaho nia można.</br> {{gap|1.5em}}I dawiedajemsia, szto ihryszczaŭ s tancami kaścioł zabaraniaje ad papielcu i aż da paniadziełku prawodnaho, dyk na Wialikdzień ich rabić niamożna. Zrazumiejem i toje, szto chadzić z Allelujaj można, ale nia dziela jajak, wybiwańnia woknaŭ ludziam panaczy, dy razboju z druhimi — spatkanymi, a tolki dziela radaści sa Zmiortwychustania Chrystusa; i szto lepsz chadzić z Allelujaj ad poŭdnia na pierszy dzień i pakul ludzi pakładucca spać, a nia noczaj prarywać ludziam son, dy czasta bić im wokny paciomku.</br> {{gap|1.5em}}Wiasielimosia — ale z Boham! Alleluja! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Cikawy"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''{{разьбіўка|CIKAWY}}.</center> </div> {{block center/s}} ''Iz usich świataǔ s cełaho hodu,</br> ''Musić dla naszaho brata,</br> ''Każuć, Wialikdzień — dyk dlu narodu,</br> ''Budzie najbolszaje świata.</br> ''Tamu pryczyna budzie takaja,</br> ''Szto jaho żduć usiej duszoju,</br> <section end="Cikawy"/><noinclude></noinclude> mwmohc4j2s8u4fa1yppf87o5x500lil 301614 301389 2026-10-18T10:26:39Z RAleh111 4658 301614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%;" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 11 krasawika 1913 hodu'''|right='''№ 13'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>{{x-larger|'''Usich naszych supracounikau, czytaczou i prychilnikou winszujem Wialikim Światam — Wialikadnia.</br>ALLELUJA! ALLELUJA! ALLELUJA!}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Da"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Da moładzi katalickaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pryjszoŭ wiasioły dzień Wialikadnia! Radujecca kaścioł nasz światy, prypaminajuczy tryumf Chrystusa-Zbaŭcy nad piekłam i śmierciaj; radujecca i ŭsio stwareńnie, może czujuczy hetu radaść kaścielnuju, a mo i taho, szto pryjszła wiasna, — ciopła i ǔsim zrabiłosia lahczej i pryjamniej. Radujecca i nasz biełaruski narod, ale… musim pryznacca, szto miż nami ducha Chrystusowaho wielmi niamnoha, bo naszy biełarusy radujucca bolsz może s taho, szto skonczyǔsia doŭhi, wialiki post, dy ǔżo można miasa i małako jeści.</br> {{gap|1.5em}}Moładź nasza radujecca — radaściaj nie światoju, a s taho, szto ciapier — paśla postu, pacznie znoǔ rabić ihryszczy i schodki, dzie choć czasta paszczapajuć hałowy adzin druhomu, a usio-ż tyki ich tudy ciahnie duch niaczysty.</br> {{gap|1.5em}}Nikatoryje z maładziaży, u dni paświenczanyje raspamiatawańniu muki Chrystusa, dumali ab tym, jak pojduć u „Wałaczobniki“, nabiaruć jajak, dy buduć imi zabaŭlacca, i ŭ hetyje dni sumnyje wyczylisia napamiać roznyje łałymki.</br> {{gap|1.5em}}Darażeńkije chryścijanie! Nam treba radawacca s kaściołam — pa Bożamu; treba nam paznać naszu światuju wieru; nawuku Chrystusa i Jaho żyćcio najświaciejszaje, — tady tolki my budzim mahczy być dobrymi chryścijanami, tady my razbiarom, szto można i czaho nia można.</br> {{gap|1.5em}}I dawiedajemsia, szto ihryszczaŭ s tancami kaścioł zabaraniaje ad papielcu i aż da paniadziełku prawodnaho, dyk na Wialikdzień ich rabić niamożna. Zrazumiejem i toje, szto chadzić z Allelujaj można, ale nia dziela jajak, wybiwańnia woknaŭ ludziam panaczy, dy razboju z druhimi — spatkanymi, a tolki dziela radaści sa Zmiortwychustania Chrystusa; i szto lepsz chadzić z Allelujaj ad poŭdnia na pierszy dzień i pakul ludzi pakładucca spać, a nia noczaj prarywać ludziam son, dy czasta bić im wokny paciomku.</br> {{gap|1.5em}}Wiasielimosia — ale z Boham! Alleluja! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Da"/> <section begin="Cikawy"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''{{разьбіўка|CIKAWY}}.</center> </div> {{block center/s}} ''Iz usich świataǔ s cełaho hodu,</br> ''Musić dla naszaho brata,</br> ''Każuć, Wialikdzień — dyk dlu narodu,</br> ''Budzie najbolszaje świata.</br> ''Tamu pryczyna budzie takaja,</br> ''Szto jaho żduć usiej duszoju,</br> <section end="Cikawy"/><noinclude></noinclude> cgkv987xnosah7m94h9fkhdkvrh6d3u 104 127665 301386 295098 2026-10-17T16:38:00Z RAleh111 4658 301386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Cikawy"/>''Bo jano z wieku tak prypadaje</br> ''Zaǔsiody rańniaj wiasnoju.</br> ''Jak ustaje so snu nasza ziamlica,</br> ''Raście na kuście listoczek,</br> ''I zielanieje tady trawica;</br> ''Adżyǔ żuczok, matyloczek.</br> ''Szera ziaziula z ranka i ǔ wieczer,</br> ''Tady kukuje u sadzie,</br> ''Pawiejeć ciopły i cichi wiecier,</br> ''Pojdzie skacinka u stadzie.</br> ''Dy akrom taho u naszym narodzie</br> ''Jość uspaminki takije,</br> ''Sieuszy na pryźbie, dy pry pahodzie</br> ''Czasam haworać staryje:</br> ''Szto adna tolki u hadu bywaje</br> ''Na cełym świecie czasina,</br> ''Jak miż saboju razmowu maje,</br> ''Usia żywioła — skacina.</br> ''I jak tykiele poǔnacz nastanie</br> ''Prad hetym światam wialikim,</br> ''U pamiać Chrystusa zmartwychpaǔstańnia</br> ''Ludzkim haworyć jazykam.</br> ''Dyk raz, paczuǔszy hutarku tuju,</br> ''Adzin cikawy naszoǔsia,</br> ''Chacieǔ padsłuchać mowu dziǔnuju,</br> ''Dy u chleǔ na wyszki zabraǔsia,</br> ''Żdaci pryjszłosia jamu niemała,</br> ''Bo czas pawoli ciahnuǔsia;</br> ''Aż zrazu żutka i ściszna stała,</br> ''Pad szapkaj wołas uzduǔsia.</br> ''Pieǔni zapieli — poǔnacz prabiła,</br> ''Ciszynia stała niamaja;</br> ''Aż uzdychnuǔszy, zahawaryła</br> ''S cicha kabyłka siwaja:</br> ''„Oj ciażka praca na maje hrudzi,</br> ''„Maju rabotku niamiłu;</br> ''„Haspadaroczka mnie treba budzie</br> ''„Zawiaźci zaǔtra u mahiłu.</br> ''„Horkaja dola, maje siastrycy,</br> ''„Żdże hetu sialibu naszu:</br> ''„Chto pryniasie nam sienca, wadzicy</br> ''„I chto pahonić na paszu“!</br> ''Jon jak asinka, ǔwieś zatrossia,</br> ''Choć byǔ i śmiełkaj natury,</br> ''Saǔsim biaz duchu u chatu paniossia</br> ''Maroz paczuǔszy na skury.</br> ''Prypior u chatu, paǔ na karwaci,</br> ''A tam siamiejka użo spała;</br> ''Zastahnaǔ tolki: Oj dzietki! maci!</br> ''Nadtaż niadobra mnie stała!</br> ''Znachara z wioski zaraz pazwali,</br> ''I warażbitku kabietu,</br> ''I choć kuryli i szmat szeptali,</br> ''Jaho niestała da świetu…</br> ''Hałosiać dzieci, hałosić matka,</br> ''Płacze siamiejka — uzdychaja;</br> ''Radni, susiedzieǔ paszła hramadka, —</br> ''Trunu pawiezła Siwaja.</br> ''Hetak na świeci było kaliści,</br> ''Dy ciapier czasta bywajeć,</br> ''Szto dla nawuki i dla karyści,</br> ''Boh za cikawaść karajeć.</br> ''I ǔspamianuli heta dawoli</br> ''Dziela wialikaj uwahi;</br> ''Ale za toje ǔżo słuchać bolej</br> ''Nichto niemaje adwahi. {{справа|'''Stary Ułas{{gap|1em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Cikawy"/> <section begin="Na"/><div style="font-size:100%; font-family:Cambria"> <center>{{x-larger|'''Na asabniak!..}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Było heto u niadzielu… Wiarnuuszysia s kaścioła, pasiliǔsia tym — szto dała mnie maja kabieta i wyjszoŭ na wulicu. Zatrymaǔszysia kala chaty, hlanuǔ ja na druhi bok wulicy, dzie byŭ sadok i haspadarskija budoǔli. Kala samaj wulicy, abtuliǔszy waroty, stajali, jakby pilnujuczy, dwa haliniastyje klony; dalej — widać była lipa; stareńkaja, szyrokaja, katora pamiatawała jeszcze pradzieda… Panawała jana nad sadkom, kolki hadoŭ tamu zasadżanym, a jon tuliŭsia da jaje, jak tulacca dzieci da babki… Drewy ǔżo pakrylisia kwietkami: biełyja, drobnyja kwietki ihrusz i ciareszni; bieła-różawatyja — jabłaniaŭ, zliwalisia ŭ adno wialikaje małocznaje more… Soniejko ǔżo sadziłasia; ǔ pawietry czutny byǔ zapach wilhaci; kruhom panawała cisz…</br> {{gap|1.5em}}Hlanuŭ ja i serca ścisnułosia ad żalu: — tak usio było pryhoża, szto nichaciełosia wyskazywać dumak, nalacieǔszych u duszu…</br> {{gap|1.5em}}Usio-ż taki pastanowiǔ ja zrakczysia usiaho, nawat wyciać — wykarczawać, kab tolki dzieci mielisia lepiej i nie narekali na baćkoǔ: — pastanowiǔ ja prajści na asabniak — chutar.</br> {{gap|1.5em}}Ha! lohka skazać: ''pastanowiǔ'', — ale zrabić heta — wielmi, a wielmi trudna.</br> {{gap|1.5em}}U kożnaj wioscy, toż i ŭ naszaj — jość tak zwanyje — „prawadyry“. Prakanajcie ich — ceła wioska pojdzie za wami. Woś i mieciŭ ja paczać z imi wajnu — ab pierachodzie na asabniaki — chutary.</br> {{gap|1.5em}}Było ich dwoch. Wiarnuǔszysia s kaścioła, hutaryli sabie pad chataju. {{перанос пачатак|Pry|witaŭszysia}} <section end="Na"/><noinclude></noinclude> 1j0676fdiw9ilu1qzzccoa3234d4e4g 104 127666 301385 295263 2026-10-17T16:36:57Z RAleh111 4658 301385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Na"/>{{перанос канец|Pry|witaŭszysia}} z imi, praz kolki czasu — paczaŭ ja:</br> {{gap|1.5em}}— „Nu, susiedzi, kali projdziem na asabniaki?</br> {{gap|1.5em}}— Jak i szto? kryknuli razam, na jakije asabniaki?</br> {{gap|1.5em}}— Wiedajecie, susiedzi, szto ciapier, kazaŭ ja dalej, ludzi pajszli pa rozum da haławy i prakanalisia, szto lepsz żyć na asabniakoch — celyja wołaści zrabili użo heta…</br> {{gap|1.5em}}— A tak — czuli; chaj sabie razychodziacca; my nia wierym, kab lepiej było na dzielankach, każe adzin z ich; wiedajem tolki, szto ni adzin wyliǔ mnoha potu i ślozaǔ, pakidajuczy staradaŭnyje paradki.</br> {{gap|1.5em}}— „Biaz pracy — nia jeści kałaczy“, atkazywaju. Było heta na paczatku, a hlańcie clapier na ich chaty: jakija pryhożyja, dyj ŭ kamory poŭna.</br> {{gap|1.5em}}— Chaj sabie bahaciejuć, ja ni baczu ni odnaj pryczyny dla pieramieny naszych paradkoǔ.</br> {{gap|1.5em}}— Haspadar, susiedzie! nima pryczyny? Woś tut wykażu wam hibiel pryczyn.</br> {{gap|1.5em}}Skażycie, szto stałasia s 14 chatami ǔ wioscy Małyszoǔcy?</br> {{gap|1.5em}}— Szto stałosia? — zhareli, — padpaliǔ niejki „złodziej“.</br> {{gap|1.5em}}— A ciapier, skażycie mnie, ci zharełaby 14 chataŭ, kab haspadary siadzieli na dzielankach?</br> {{gap|1.5em}}— Jasna, jak słonka, szto nie.</br> {{gap|1.5em}}— Nu — ci u pažary nie baczycia pryczyny?</br> {{gap|1.5em}}— A ciapier skażycie, kolki razoŭ sprawicisia zawieści wazoŭ hnoju ŭ dzień na „Morhie“.</br> {{gap|1.5em}}— Najbolsz razoŭ 7, atkazywajuć susiedzi.</br> {{gap|1.5em}}— A kab mieli my hety kusok ziamli wiorstaŭ sa try bliżej, ci udwoje ni zawiaźli-b ǔ dzień? pytaju.</br> {{gap|1.5em}}— Nu, heta — to praŭda, kažuć Jany.</br> {{gap|1.5em}}— Aprycz hetaha, szto tak mnoha tracicie darma czasu, jeszcze druhija prykraści bywajuć. Piersz, — ni szto rok możecie dawiaści hnoj, dyk ziamla marnieje; druhoje — jak ciażka iści takuju daleczyniu i waroczacca pa raboci. Na takija raboty, jak żniwo — treba wybiracca s cełaju siamiejkaju, a szto staniecca s chataju? Zładziei mohuć abakraści, a barani Boże pażar, to nie zdalejecie prybiehczy na ratunak.</br> {{gap|1.5em}}— Szto praŭda, — to praǔda: letaszniaho hodu mała mnie serca nia łopnuła, kali ubaczyǔ dym nad wioskaju.</br> {{gap|1.5em}}Susiedzie, ci-ż hetaho mała? Prypomnicie jeszcze jakije majem nadzieły: ad 4 — da 12 zahonaŭ, ciahnucca jany za dźwie wiorsty; a u Kamiency majuć pa 2 zahony, raskidanych u tym samym paletku. Ci dobra pracawać na takim sznurku? Kolki bywaje kałatni za adnu skibu ziamli? Szto skażycie na heta? Ci choczycie dalej hetak żyć?</br> {{gap|1.5em}}— Staić mnie heta ŭsio — jak kość u horle: treba musi budzie z maim pryjacielam-susiedam da sudu pajści — usio skubie, dyj skubie moj zahonczyk, adzywajecca adzin z maich susiedzieŭ.</br> {{gap|1.5em}}— Na szto maicie iści ǔ sud, projdziem lepsz na asabniaki, to nia treba budzie wajewać za skibu. Ciapier u nas, ci-ż tolki na hetym kanczajucca swarki? Czasta najdrabniejszaja zdareńnie — kuryca, naprykład, robić wajnu nia tolki pamiż kabietami, ale i pamiż haspadarami.</br> {{gap|1.5em}}Zwiarniecie uwahu na toje, kolki niawyhody daje supolnaja haspadarka z wioskaju…</br> {{gap|1.5em}}Asudzicie jeszcze adno: dzieci naszy nia widziali-b i ni rabili-b tolki złoha, kab my żyli na asabniakoch.</br> {{gap|1.5em}}— Dobra, susiedzie, — zhoda, ale skażycie, za szto my pierebiaremsia na nowuju haspadarku? — Szmat kasztuje hroszej, a skul ich uziać?</br> {{gap|1.5em}}— „Chto chocze ǔdaryć sabaku — kij nojdzie“ — kaže prykazka. A na szto-ż rozum? — treba raić. Kali nia sioleta, to zrobim heta za hady dwa; za hety czas pryrychtujem patrebny materyał i hroszy, a potym — z Boham — na asabniak.</br> {{gap|1.5em}}— Jeszcze, susiedzie. Czuǔ ja, szto treba mnoha farmalnaściaŭ pry hetym, a prytom rożnie dzielać ziamlu haspadary miż saboj.</br> {{gap|1.5em}}— Farmalnaściaŭ — nimnoha, a sposaby — możem dawiedacca ad tych, szto prajszli ǔżo na nowaju haspadarku. <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{gap|1.5em}}Słonka użo zajszło; wieczar byŭ ciopły; zoraczki mihcieli na niebi; cicha… My razyjszlisia. Waroczajuczysia, hlanuŭ ja na lipu, sadok, katory cicha szapoczuczy, spaǔ zawity ǔ kwietki…</br> {{gap|1.5em}}Serca — szczamiłosia, ale rozum kazaǔ: — „idzi“. {{справа|''L. Małyszewicz.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Na"/> <section begin="Kaścielny"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Kaścielny kalendar.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>{{larger|'''Krasawik.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.0em"></div> {{block center/s}} {{gap|0.5em}}5.{{gap|1em}}P.{{gap|0.5em}}{{larger|††}}{{gap|0.5em}}Wincentaho</br> {{gap|0.5em}}6.{{gap|1em}}S.{{gap|0.5em}}{{larger|††}}{{gap|0.5em}}Wilhelma</br> <section end="Kaścielny"/><noinclude></noinclude> ixyv6qutnx3nxwgbd5bn4em88pn2nh0 104 127671 301384 295262 2026-10-17T16:35:12Z RAleh111 4658 301384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude><section begin="Kaścielny"/>{{gap|0.5em}}7.{{gap|1em}}''Niadz. Wierbnaja'' Epifanijusza</br> {{gap|0.5em}}8.{{gap|1em}}P.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|1em}}Djonizaho</br> {{gap|0.5em}}9.{{gap|1em}}A.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|1em}}Maryi Kleofasowaj</br> 10.{{gap|1em}}S.{{gap|0.5em}}{{larger|††}}{{gap|0.5em}}Ezebijasza</br> 11.{{gap|1em}}C.{{gap|0.5em}}w.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Leona Pap. W.</br> 12.{{gap|1em}}{{larger|††}}{{gap|0.5em}}Wialiki Piontak Juljusza</br> 13.{{gap|1em}}{{larger|††}}{{gap|0.5em}}Wialikaja Subota Idy Dz.</br> 14.{{gap|1em}}'''Niadz. Wielk. Zmartwychustańnie</br>{{gap|2.2em}}Chrystusa Pana.</br> 15.{{gap|1em}}'''Pan. Wielek.''' Anastazii</br> 16.{{gap|1em}}A.{{gap|0.5em}}Marceljana i Lamb.</br> 17.{{gap|1em}}S.{{gap|0.5em}}Anicenta Pap.</br> 18.{{gap|1em}}C.{{gap|0.5em}}Bohumiła {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Alleluja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''{{разьбіўка|ALLELUJA!}}<ref>Alleluja — słowo hebrajskaje — chwalimo Pana.</ref></center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Boh tak palubiǔ świet, szto ǔłasnaho syna wydaŭ za jaho na achwiaru. Hety Syn Boży — Jezus Chrystus, kab zbawić świet, pahrużany ŭ bałota roznych prastupkaǔ, nia tolki, szto buduczy Boham — staŭsia czaławiekam i chodziuczy pa świecie ŭsiudy dabro rabiŭ i wuczyǔ usich, jak majuć żyć, kab być dobrymi dziaćmi Boha Stwaryciela, i wuczyǔ miławacca ǔzajemna, dy milawać nawat swaich niepryjacielaŭ, bo tolki hetkaja miłaść może aszczaśliwić usich ludziej, ale Jon dziela zbaŭleńnia świetu addaǔsia na najciażejszyja muki i najstraszniejszuju śmierć.</br> {{gap|1.5em}}Praz dni dwa pa śmierci Zbawiciel nasz ustaŭ z umiorszych z wialikaj chwałaj i hetak zwajawaŭ śmierć i piekła.</br> {{gap|1.5em}}Prypaminajuczy heta usio, nam chryścijanam treba pastanowić umierci dla hrechu i a zmiortwychustać da żyćcia nowaho, żyćcia ǔ Bohu i z Boham ǔsiudy i zaǔsiody.</br> {{gap|1.5em}}Treba pastanowić być ludźmi dobrymi i katalickimi nia tolki ǔ kaściele, dy pry pacierach, ale tak sama i pry usielakaj rabocie i na kożnym miejscy, kab usio naszaje żyćcio i kożen pastupak byli niepierastawajuczaj malitwaj i chwałaj Bohu; kab my nia tolki wusnami, ale i ŭsim żyćciom swaim śpiewali Bohu ǔściaż: Alleluja, Alleluja, Alleluja! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Alleluja"/> <section begin="Encyklika"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Encyklika (abo list) Papieża</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}S pryczyny jubileusza edyktu Medjolanskaho.</br> {{gap|1.5em}}Dla upamiatowańnia 1600-letniaj hadaŭszczyny edytktu Medjolanskaho, katorym car Kanstanty Wialiki daŭ swabodu Kaściołu, Swiaty Ajciec Pius X chocze ǔsim dać możnaść skarystać z niabiesnych łask; dziela hetaho ustanowiŭ jubileusz 1 wydaŭ da ŭsich wiernych Encykliku. Warunki, na jakich można skarystać z jubileǔszu, jość takije:</br> {{gap|1.5em}}1){{gap|0.5em}}U czasi — ad niadzieli t. z. przewodnaj pa Wialikadniu — da świata Niepakalanaha Paczaćcia Matki Bożaj — patreba boć pa dwa razy ǔ troch Rymskich bazylikach: św. Jana Lateranenskaho, św. Pietra i św. Paŭła za Murami i pamalicca a padwyższeni Kaścioła i św. Apostalskaj Stalicy, a źnisztożeńni herezii i nawiarnieńnie hresznikaŭ, a zhodu caroǔ chryścijańskich i a pakoj i jednaść narodu chryścijanskaha. Chto nia budzie mahczy pajechać da Rymu, mohuć dastupić odpustu, kali buduć 6 razoǔ u kasciołach, jakije buduć naznaczeny praz Biskupoǔ. (U Wilenskaj, Mahiloŭskaj i Żmudzkaj dyjecezijach — a sposabach i czasi adbyćcia jubileusza, budzie abjaŭlena z ambony wa ǔsich kaściołach).</br> {{gap|1.5em}}2){{gap|0.5em}}Spawiadniki ŭ hetym czasi majuć prawa adpuszczać hrachi, zamieniać abietnicy (sluby) na inszyja dobryja sprawy, zwalniać ad usich kar kaścielnych i szm. dr. Spawiadnik budzie mieć prawa nawat adpuszczać takije hrachi, jakije adpuszczaje Światy Ajciec.</br> {{gap|1.5em}}3){{gap|0.5em}}Jałmużna.</br> {{gap|1.5em}}Otpust może być achfiarowany i za pamiorszych.</br> {{gap|1.5em}}''Papież zahadywaje, kab kaniecznie malilisia i za inawiercaǔ''. Pryzywaje ǔsich wiernych da malitwy da Boha, Matki Bożaj, Światych Pańskich, asabliwa św. Apostałaŭ, kab ǔsie narody nawiarnulisia da swajej Matki-Kaścioła, adraklisia ad schyzmy (abo atstupstwa) i byli pasłuszny Rymskamu Biskupu, a św. Wieru Katalicku pryznali za swaju abaronu i aporu. <center>'''Nawiarnieńnie.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Biskup syryjskaha kaścioła ŭ Jerozolimie — pryniaŭ katalictwa. Złażyŭ swajo wyznańnie wiery ǔ ruki katalickaha Patryarcha Jerozolimy, katory naznaczyǔ jaho swaim wikarym. (Kaścioł syryjski, tak jak i Prawasłaǔny — nia pryznaje jednáści s kaściołam katalickim Papieżam). <center>'''Urad nia utwierdziǔ.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Ministar ǔnutreńnich sprawaŭ nia utwierdziŭ prałatami kanonikaŭ Żmudskaj dyjecezii: ks. Franciszka Pacewicza i <section end="Encyklika"/><noinclude></noinclude> mnw3gj7cvb370tc7bmso9x7j09mphgp 104 127673 301382 296622 2026-10-17T16:32:48Z RAleh111 4658 301382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Encyklika"/>Pietra Baroŭskaha. Ks. Baroŭskaha ŭrad nia chocze utwierdzić użo trejci raz. <center>'''Nowy kaścioł u Wilni.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Na rahu wulic Tamboŭskaj i Archanielskaj prystupili ǔżo da pierszych rabot pad budowu nowaho kaścioła „Serca Pana Jezusa“. <center>'''16-taja afiara.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}''Kijeǔ''. Nowy kaścioł św. Mikalaja ŭ Kijewi — jeszcze i dahetul nia skonczyli budawać, bo ŭsio skupa z hraszyma.</br> {{gap|1.5em}}Woś niedaŭna, wiadomy tutejszy abywatel — p. Leanard Jankoǔski daŭ na hetu światujú sprawu 10 tysiaczaŭ rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}Szto najcikawiejszaja, szto heta ǔžo 16-taja afiara pływie s tej samaj kiszani na budawu nowaha kaścioła. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Encyklika"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''w. Wierchawica,'''</span> brest. paw. U wioscy hetaj zawiałosia straszenna mnoha myszaǔ; dyk, kab źnisztożyć ich, — sielanie paraskidali atrutu — strychninu; myszy — jak myszy, ale nieszczasnaja skacinka, traplajuczy na hetu atrutu prypadkam, — amal nia ǔsia prapała. Straty dla sielan — wializarnyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''w. Zastaryni,'''</span> Wilensk. hub. Dzis. paw. Na Źwiastawańnie zhareła tut chata ad piaruna.</br> {{gap|1.5em}}Paraniŭsia hety hość…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Lida,'''</span> Wilensk. hub. Pa pryhawaru Wilenskaho Wajennaho Sudu — ǔ Lidzie razstrelali saldata Formana za toje, szto jon zabiǔ aficera Pachojkina, katory admowiǔ proźbie saldata pajści ǔ horad.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Ministerstwa ŭnutreńnich sprawaŭ za minuły — 1912 hod mieło dachodu ad sztrafaŭ na hazety 1 miljon 700 tysiaczoŭ rubloǔ. U hetym hadu jość nadzieja, szto hetakich sztrafaŭ zbiarecca nia miensz 1 mil. 200 tys. rubl. Źmieńszycca dziela taho tolki, szto szmat pryjdziecca darawać pa wedłuh manifestu.</br> {{gap|1.5em}}Ażno dziwa, jak heta można zhadać napierad, chto i na kolki prasztrafujесса?</br> {{gap|1.5em}}Ale-ż na toje i ministerstwa…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Nowaja, mała znanaja jeszcze chwaroba, tak zwanaja — „zaraza Bolinhera“ — wielmi niebiazpiecznaja dla naszaj żywioły, stała szyrycca ǔ zachodnim kutku Hrodzienszczyny.</br> {{gap|1.5em}}Zaraza heta zazwyczaj paczynajecca pamiż zajcoŭ, a paśla idzie dalej i dalej, i zachopliwaje ŭreszci i damowuju żywiołu.</br> {{gap|1.5em}}Hetak, u dware Wierchawice — praz dwa tydni palo 60 sztuk skaciny i czaść żerabiatoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dw. Szyrwinty,'''</span> Wil. hub. i paw. Szaści hadkoŭ chłopczyk — syn Branisława Dymszewicza, astaŭszysia adzin u chacie, dzie hareła ŭ pieczcy, musić to hulajuczy z ahniom, zahareŭsia i sam. Wiarnuǔszyjasia baćki — znajszli, miest swajho synka, tolki… wuhalczyki. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> U pamiać hadaǔszczyny rastrełu raboczych u Sybiry na zawodzie Lenskim, u Pieciarburhu zabastawała bolsz 50-ci tysiaczaŭ rabotnikaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Iszła heta wializarnaja hramada s pieśniami i czyrwonym sztandaram.</br> {{gap|1.5em}}Manifestantoŭ razahnała palicija arużżam. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wałożyn"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>''Piszuć da nas.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''m. Wałożyn,'''</span> Wilensk. hub. Aszm. p. Niewielmi czym jość u nas chwalicca, skazać Bożuju praŭdu; ale ab tym, szto lażyć na sercy, chaciełasia-b padzialicca z druhimi; bo każuć, szto, wyskazaǔszy swajo hore druhomu, lahczej zrobicca czaławieku. Tak, jak chwory, kali razkaże pierad dochtaram swaju chwarobu, dyk jamu zdajecca, szto woś ǔžo i palahczeła.</br> {{gap|1.5em}}Miasteczka nasza z wakolicami na 14 wiorstaŭ u wokruch — liczyć paǔtary tysiaczy dusz katalikoǔ.</br> {{gap|1.5em}}U miasteczku josć czatyry żydoŭskija bażnicy i czatyry carkwy; ŭ tym liku — adna wybudawana starym hrafam Tyszkiewiczam; druhaja — unijackaja, a treciaja — ǔ miasteczku, i czaćwiortaja na mahiłkach.</br> {{gap|1.5em}}Prawasłaǔnyje i żydy majuć hdzie malicca Bohu, a nam — katalikom treba ciahacca za dźwie, a inszym i za try mili da Zabrezia, kudy nas pryłuczyli ǔ 1866-m hadu, paśla skasawańnia naszaho parafijalnaho kascioła ǔ Wałożyni. A treba wiedać, szto dastacca da Zabrezia nie tak to lohka, jak heta kamu zdajecca, dy jaszcze pry hetakich darohach, jakija jany u nas jość; a najhorsz ŭ wosieni i wiasnoj za wadami i bałotam.</br> <section end="Wałożyn"/><noinclude></noinclude> ch0l8p6og915gi3gagrrzng8k5m0ugd 301383 301382 2026-10-17T16:33:44Z RAleh111 4658 301383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Encyklika"/>Pietra Baroŭskaha. Ks. Baroŭskaha ŭrad nia chocze utwierdzić użo trejci raz. <center>'''Nowy kaścioł u Wilni.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Na rahu wulic Tamboŭskaj i Archanielskaj prystupili ǔżo da pierszych rabot pad budowu nowaho kaścioła „Serca Pana Jezusa“. <center>'''16-taja afiara.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}''Kijeǔ''. Nowy kaścioł św. Mikalaja ŭ Kijewi — jeszcze i dahetul nia skonczyli budawać, bo ŭsio skupa z hraszyma.</br> {{gap|1.5em}}Woś niedaŭna, wiadomy tutejszy abywatel — p. Leanard Jankoǔski daŭ na hetu światujú sprawu 10 tysiaczaŭ rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}Szto najcikawiejszaja, szto heta ǔžo 16-taja afiara pływie s tej samaj kiszani na budawu nowaha kaścioła. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Encyklika"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''w. Wierchawica,'''</span> brest. paw. U wioscy hetaj zawiałosia straszenna mnoha myszaǔ; dyk, kab źnisztożyć ich, — sielanie paraskidali atrutu — strychninu; myszy — jak myszy, ale nieszczasnaja skacinka, traplajuczy na hetu atrutu prypadkam, — amal nia ǔsia prapała. Straty dla sielan — wializarnyje.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''w. Zastaryni,'''</span> Wilensk. hub. Dzis. paw. Na Źwiastawańnie zhareła tut chata ad piaruna.</br> {{gap|1.5em}}Paraniŭsia hety hość…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Lida,'''</span> Wilensk. hub. Pa pryhawaru Wilenskaho Wajennaho Sudu — ǔ Lidzie razstrelali saldata Formana za toje, szto jon zabiǔ aficera Pachojkina, katory admowiǔ proźbie saldata pajści ǔ horad.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Ministerstwa ŭnutreńnich sprawaŭ za minuły — 1912 hod mieło dachodu ad sztrafaŭ na hazety 1 miljon 700 tysiaczoŭ rubloǔ. U hetym hadu jość nadzieja, szto hetakich sztrafaŭ zbiarecca nia miensz 1 mil. 200 tys. rubl. Źmieńszycca dziela taho tolki, szto szmat pryjdziecca darawać pa wedłuh manifestu.</br> {{gap|1.5em}}Ażno dziwa, jak heta można zhadać napierad, chto i na kolki prasztrafujесса?</br> {{gap|1.5em}}Ale-ż na toje i ministerstwa…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Nowaja, mała znanaja jeszcze chwaroba, tak zwanaja — „zaraza Bolinhera“ — wielmi niebiazpiecznaja dla naszaj żywioły, stała szyrycca ǔ zachodnim kutku Hrodzienszczyny.</br> {{gap|1.5em}}Zaraza heta zazwyczaj paczynajecca pamiż zajcoŭ, a paśla idzie dalej i dalej, i zachopliwaje ŭreszci i damowuju żywiołu.</br> {{gap|1.5em}}Hetak, u dware Wierchawice — praz dwa tydni palo 60 sztuk skaciny i czaść żerabiatoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dw. Szyrwinty,'''</span> Wil. hub. i paw. Szaści hadkoŭ chłopczyk — syn Branisława Dymszewicza, astaŭszysia adzin u chacie, dzie hareła ŭ pieczcy, musić to hulajuczy z ahniom, zahareŭsia i sam. Wiarnuǔszyjasia baćki — znajszli, miest swajho synka, tolki… wuhalczyki. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> U pamiać hadaǔszczyny rastrełu raboczych u Sybiry na zawodzie Lenskim, u Pieciarburhu zabastawała bolsz 50-ci tysiaczaŭ rabotnikaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Iszła heta wializarnaja hramada s pieśniami i czyrwonym sztandaram.</br> {{gap|1.5em}}Manifestantoŭ razahnała palicija arużżam. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wałożyn"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''m. Wałożyn,'''</span> Wilensk. hub. Aszm. p. Niewielmi czym jość u nas chwalicca, skazać Bożuju praŭdu; ale ab tym, szto lażyć na sercy, chaciełasia-b padzialicca z druhimi; bo każuć, szto, wyskazaǔszy swajo hore druhomu, lahczej zrobicca czaławieku. Tak, jak chwory, kali razkaże pierad dochtaram swaju chwarobu, dyk jamu zdajecca, szto woś ǔžo i palahczeła.</br> {{gap|1.5em}}Miasteczka nasza z wakolicami na 14 wiorstaŭ u wokruch — liczyć paǔtary tysiaczy dusz katalikoǔ.</br> {{gap|1.5em}}U miasteczku josć czatyry żydoŭskija bażnicy i czatyry carkwy; ŭ tym liku — adna wybudawana starym hrafam Tyszkiewiczam; druhaja — unijackaja, a treciaja — ǔ miasteczku, i czaćwiortaja na mahiłkach.</br> {{gap|1.5em}}Prawasłaǔnyje i żydy majuć hdzie malicca Bohu, a nam — katalikom treba ciahacca za dźwie, a inszym i za try mili da Zabrezia, kudy nas pryłuczyli ǔ 1866-m hadu, paśla skasawańnia naszaho parafijalnaho kascioła ǔ Wałożyni. A treba wiedać, szto dastacca da Zabrezia nie tak to lohka, jak heta kamu zdajecca, dy jaszcze pry hetakich darohach, jakija jany u nas jość; a najhorsz ŭ wosieni i wiasnoj za wadami i bałotam.</br> <section end="Wałożyn"/><noinclude></noinclude> q67d9ybgm16jx2a4whsh9q15z9sdqxl 104 127684 301381 296623 2026-10-17T16:31:35Z RAleh111 4658 301381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wałożyn"/>{{gap|1.5em}}Nie adno dzicia pamiraje biaz chrystu światoha, nie adno staroje idzie na toj swiet nie zjednaǔszysia z Boham.</br> {{gap|1.5em}}Była ŭ naszym dware hrafskaja kapliczka i woś, hadoŭ s sześć tamu nazad, paczali tudy zbiracca na malitwu i s pazwaleńnia Wysoka-Prawielebnaho Biskupa Roppa, pryjeżdżaŭ adzin raz na tydzień ksiondz z Zabrzezia i atpraŭlaŭ św. Imszu.</br> {{gap|1.5em}}Radaść była wialikaja i ŭsie stali harnucca da kapliczki hramadoju. Ale szto-ż? niekamu heta niepadabałasia…</br> {{gap|1.5em}}Nie inaczej, jak niaczystaj sile; bo joj lepsz, kali ludzi chodziać pa korczmach, upiwajucca i szczapajuć adzin druhomu hałowy. Dyk, jak widać, z Bozaho dapuszczeńnia pryjszli na nas Hijobawy dni. Naszu kapliczku zakryli, a iszcze skolki było ciahaniny, sudoǔ!</br> {{gap|1.5em}}Ciapier stali pahawarywać, szto Wałożyncy daczekajuć lepszych czasoŭ: a niekatoryje haworać, szto budzie budawacca nowy kaścioł. Każuć, niejkaja hrafinia ǔziała uwieś dwor u swaje ruki i bytcam daje plac na kaścioł u niekolki sot łokciaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Dyk, kali Boh pazwolić, to może i pryždžom, szto budzim mieć swoj ŭłasny, choć skromny kaściołak.</br> {{gap|1.5em}}Daj Boże, — kab skarej. {{справа|''Stary Ułas.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wałożyn"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Italija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Rym. Chwaroba papieża'''</span> była wielmi ciażkaja: da zapaleńnie nyrak, pryłuczyłosia zapaleńnie lohkich. Nadziei na wyzdaraǔleńnie śpiersza amal nijakaj nia było. Zjechałasia radnia i nie atstupała św. Ajca.</br> {{gap|1.5em}}Ale, aposznimi dniami — jak iduć wiestki — strach minuǔ: Papież papraǔlajecca i ǔżo zajmajecca kaścielnymi sprawami. <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach —}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}ścichaje. Praŭdu kažuczy, nima ǔżo za szto i bicca. Czaho chacieli bałkanskije sajużniki — taho dabilisia: adabrali amal nia ŭsiu eŭrapejskuju tureczczynu; ale ciapier prychodzicca dzialicca hetym tłustym kawałkam, dyk adzin na druhoha <center>'''szczyrać zuby.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Bałhary choczuć zachapić horad Wieles, dzie zasieli Serby; a tyje i nia dumajuć adtul wyłazić, dyk Bałhary hroziać padłażyć kurawo… <center>'''Serby i Czarnohorcy —</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}tak sama biarucca pamiż saboj za czuby. Zawialisia śpiersza aficery, za nich zastupilisia sałdaty, pajszli na sztyki — nu i nakryszyli ludzkaho miasa… <center>'''Aposznija wiestki</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}Czarnahorcy ǔziali Skutary. <center>{{larger|'''Kitajszczyna.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kitajcy na hranicy swajho hasudarstwa spatkalisia z Manhołami.</br> {{gap|1.5em}}Spatkalisia i… pacaławalisia… Ad hetaho pocałunku, aprycz rannych, lahło trupam 400 kitajcoǔ.</br> {{gap|1.5em}}Jak na paczatak — chiba dosyć… <center>{{larger|'''Hiszpanija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kali karol hiszpanski waroczaǔsia konna s prohladu wojsk da swajho pałacu, niejki czaławiek, padbiehszy, schapiŭ kania za uzdeczku i narychtawaŭsia strelić z rewolwaru u hrudzi karala; ale toj, nie straciǔszy prytomnaści, — mocna szarpanuǔ kania. Koń uźwiǔsia na dybki, hruknuli dwa wystrały, ale kuli papali nie ŭ karala, a ŭ kania.</br> {{gap|1.5em}}Paliciejskije — nakinulisia ǔ moment na nieznanaho czaławieka i pawalili jaho, ale toj uśpieǔ jeszcze dać dwa streły, adnym s katorych zraniŭ paliciejskaho.</br> {{gap|1.5em}}Wiadziecca śledstwa. Paczalisia aryszty. <center>'''{{larger|Turcija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kanstantynopal.'''</span> U domie armianina — niejkaho Karandżana — nima wiedama dziela jakoj pryczyny — staŭsia straszenny uzryǔ.</br> {{gap|1.5em}}Nia tolki hety dom, ale i susiednije ruchnuli i pad hruzami zhinuło niemało ludziej; znajszli, raskopywajuczy razwaliny damoŭ, szmat pryrychtowanych bombaŭ, hranataŭ i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Pajszli, razumiejecca, aryszty i paczali pieratrasać damy niekatorych armianaǔ. I tak sama znajszli niemała pryrychtawanych bombaŭ i arużża.</br> {{gap|1.5em}}Widać, szto czym dalej ŭ les — tym bolej droǔ… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> llrc9afknlefyb9aqdt5miprjnhcihy 104 127688 301380 297280 2026-10-17T16:30:35Z RAleh111 4658 301380 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Dziǔny zwyczaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}U niekatorych niewialikich anhlijskich haradoch, zachawaǔsia jeszcze i pa siahoniasznija czasy staradaǔny dziǔny zwyczaj.</br> {{gap|1.5em}}Jak tolki wybiaruć nowaho haradzkoha haławu i czlenaǔ — hłasnych u haradzkuju dumu, usich ich paasobku ważuć i zapisywajuć u knihi. Kali kanczajuć swaju słužbu wybarnyje, — ich znoǔ kożnaho piereważywajuć. Taho, szto straciŭ na wazie — wielmi wychwalajuć, bo, znaczycca, rupny i staranny byǔ; a taho, katory razsycieǔ — prybyǔ na wazie — haniać i wykpiwajuć, szto na hramadzianskaj służbie hetak razbuchaŭsia.</br> {{gap|1.5em}}Tak to jano — tak, dyj nia zusim tak.</br> {{gap|1.5em}}Rupnych chapaje usiudy, ale najczaściej na swaju karyść… Dyk choć i inszym razam na wazie i stracie, ale ŭ kiszani prybudzie. Dyk miest samoha czaławieka, ci nie sprawiedliwiej było-b ważyć tolki jaho miaszeczak z hraszyma?.. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Kolki było arysztowanych u Rasiei.</center> </div> {|style="margin:auto; margin-top:0em; margin-bottom:1em;" |U{{gap|0.5em}}</br>"</br>"</br>"</br>" |1907{{gap|0.5em}}</br>1908</br>1909</br>1910</br>1911 |hadu{{gap|0.5em}}</br>{{gap|1em}}„</br>{{gap|1em}}“</br>{{gap|1em}}„</br>{{gap|1em}}“ | —{{gap|0.5em}}</br>—</br>—</br>—</br>— |138,500.</br>171,219.</br>175,007.</br>171,864.</br>178,700. |} {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=-0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}U maskoǔskim źwiaryncy lwica radziła dwoje małych. Ich zaraz-że adabrali ǔ matki i addali pad apieku mamcy — suczce, katoraja wielmi uścieszyłasia z hetych źwiarkoŭ i staranna ich kormie i dahledaje.</br> {{gap|1.5em}}Ci s czasam hetyje haduncy, apracza mleka, nia ǔzdumajuć pałasawacca i miasam swajej mamki?… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Dobra — to dobra, ale nie zusim.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ciapier u Anhlii — maładyja dzieŭczaty z ważniejszaho stanu — bytcam pa naszamu — hrafini i kniahini — paczali sami bracca da pracy: zakładajuć kramiki, sami ǔ nich tarhujuć i t. p., kab pakazać, szto nijakaja praca — hańby nia robie.</br> {{gap|1.5em}}Sprawa sama, razumiejecca, wielmi ważnaja i dobraja, — pracawać pawinien koźny. Tolki hetkaja praca bahaczoǔ, ci nie adbiraje chleba i zarabotku u tych, katoryje z hetaho musiać wyżyć? {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Kolki jość zwarjaciełych?</center> </div> {{gap|1.5em}}Pawedłuh padliczeńnia, ciapier u Rasiei zwarjaciełych ludziej, katoryje majuć prytułak u balnicach i apieku daktaroŭ — 300 tysiaczoǔ.</br> {{gap|1.5em}}A chto-ż padlicze, kolki hetych nieszczasnych ciahajecca ǔ nas i nie majuć nad saboj nijakoha dahlodu?… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Dasużyja.</center> </div> {{gap|1.5em}}Amerykanskije kabiety wielmi dasużyja. Adna s pamiż ich nasiedałasia nawat, kab jaje wybrali u prezydenty. Szmat jość pamiż ich daktaroǔ, adwakatoŭ, inżenieraŭ i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Niedaŭna amerykanskija kabiety załażyli tawarystwo swajo, katoraje biare padrady na budowu damoǔ. Uziaǔszy hetki padrad, da budoŭli nia pryjmajuć na rabotu ni adnaho mużczynu — ŭsiu rabotu sami robiać.</br> {{gap|1.5em}}Heta — dyk pa Amerykansku! {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nowyje żandary.</center> </div> {{gap|1.5em}}Kożny chiba wiedaje, jak karszuny nia lubiać waronaŭ. Nia to, kab jany bajalisia ich, ale, jak każuć, źwiahi hetaj nia lubiać. Bo, kali choć adna warona padaść swoj hołas na karszuna, to z usiej wakolicy — jak bacz — zletajecca ich celyja chmary, kryczać i taǔkuć hetaho letajuczaho waŭka.</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś ciapier, nadumalisia tyje, katoryje hadujuć u siabie hałuboŭ, padkładać im u hniozdy jajki warony. Wyhadawanyja razam, jany prywykajuć da hałuboŭ, lotajuć paśla z nimi razam i hetkim paradkam ścierahuć ich ad napaści karszunoŭ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''DUMKI.</center> </div> {{block center/s}} Ludzi, ludzi — wy pawiercie:</br> Chto nabaleǔszaho serca</br> Patrapić raskazać muki —</br> Dawoli dla taho nawuki!…</br> {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <section end="Dumki"/><noinclude></noinclude> 8ll8qnw1bpdrghy7lyrke3ph5z0647s 104 127691 301379 297279 2026-10-17T16:28:46Z RAleh111 4658 301379 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Dumki"/>{{gap|1.5em}}Niasumlenna nażytoje — skora prażywajecca. Dabytoje pracaj — sporyć. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}23) Na mory dub siakuć — na uwieś świet treski latuć?</br> {{gap|1.5em}}24) Lacić ptica, nos — jak śpica; chto jaje zabje, swaju kroŭ razalje?</br> {{gap|1.5em}}25) Maŭczliwy sabaczka dom ścieraże? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/14|№ 14]].</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/11-12|№ 11-12]]:'''</span> 21) skwarada, podmazka, blin, 22) daroha praz wiosku, a ad niej darożki ǔ kožnuju chatu. {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</br></br>{{fine|Usim baleła.}}</center> </div> {{gap|1.5em}}Susied źwiertajecca da cyrulika:</br> {{gap|1.5em}}— Szto heta za kryk taki byǔ u was siahońnia?</br> {{gap|1.5em}}— At — hłupaść, atkazywaje cyrulik. Wyrwaŭ kawalowaj żoncy zub, ale jana pryjszła s szaściorma dzietkami swaimi, dyk ǔsie razam kryczali. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Ahledziǔsia.</center> </div> {{gap|1.5em}}Na pjanoha czaławieka, wiertajuczahosia konna da chaty, napali, zładziei i abczyściǔszy kiszeni, pasadzili jaho nosam da chwasta konskaha, prywiazali, kab nie zwaliǔsia, dyj pahnali kania.</br> {{gap|1.5em}}Koń prypior da chaty i staǔ kala płotu.</br> {{gap|1.5em}}Razczuchaŭsia haspadar, macnuǔ pa kiszeniach, hlanuŭ na konski zad, dyj każe:</br> {{gap|1.5em}}— A kab was licha! Mała taho, szto mianie ababrali, jeszcze i kaniu haławu adrezali!… {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''''Swaja poczta.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk [[Аўтар:Альберт Паўловіч|A. P—u]].'''</span> Szto aznaczaje Wasza aposzninja pisulka — dalipan nie razbiaromsia! Ci-ż by Wy nie atrymali ǔsich numeraŭ „Biełarusa“? — Pasyłali — i pasyłajem jeszcze raz.</br> {{gap|1.5em}}Za abiecánku dziakujem — czekajem.</br> {{gap|1.5em}}Mo Światam budziecie ŭ Wilni zahlańcie da nas. Spatkajecie starych znajomych pry… „kominku“! {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Wałożyn, [[Аўтар:Стары Улас|St. U—su]].'''</span> Jość tut pamiż nas taki, katory baczyǔsia z Wami hadki so try tamu ŭ Wałożynie, i achwotna pahandlawaǔsia-b z Wami swaimi hadami, adnak lamku swaju ciahnie. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; padding:0em;" |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="padding:0.5em;" | <div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>ABWIESTKI.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Patrebny Ahrodnik — Sadoǔnik}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> Dawiedacca: Wilnia, Siemionaŭskaja d. 6 kw. 5. |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:2em; margin-bottom:2em; padding:1.5em; border-left:solid 10px gray;border-right:solid 10px gray;border-top:solid 10px gray;border-bottom:solid 10px gray;" |<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div>{{c|'''Usie kataliki pawinny|памер=160%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.0em"></div> <center>{{larger|wypisywać, razszyrać i czytać}}</br>'''biełaruskaju katalickaju tydniowuju</br>hazetu</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''„{{разьбіўка|BIEŁARUS}}“</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|z pierasyłkaj kasztuje: na hod 1 rb.</br>50 kap., na 6 miesiacaǔ 80 kap.</br>Addzielny numer 3 kap.}}</br>Adres redakcji: Wilnia, Siemionouskaja 6</br>kw. 5. „BIEŁARUS“.</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> dif4lvbr2rjaqh6ia06va6i4tgmtr4u 104 127693 301588 297247 2026-10-18T10:17:04Z RAleh111 4658 301588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 25 krasawika 1913 hodu'''|right='''№ 14'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wiasna"/><center>{{x-larger|'''Wiasna.}}</center> {{gap|1.5em}}I pryhoża-ż ty nasza ziamielka, Biełaruś wialikaja! raskinułasia ty szyroka i daloka: mnoha na hrudzioch swaich ludziej ty nosisz, mnoha wiosak, dwaroŭ, asabniakoŭ roznych; mnoha rek i reczak burlić pa Tabie, a lasoŭ, lasoŭ! a pola, pola!!</br> {{gap|1.5em}}Jak wokam kinuć u dal — raściłajecca ziemla, maci nasza, aż tudy — pa tyje lasy siniejuczyje, pa tyja horki wysokija i zdajecca padniaŭsia-b wysoka, wysoka na kryłach lohkaj ptuszki i jeszcze-b nia uhledziŭ kanca jaje… Tut — pole szyrokaje — ralla czornaja — raskinułasia kala wioski, ludzi pa joj, jak muraszki, zawichajucca, siejuć, haruć, baranujuć… tam — bałota pad lesam zielanieje; busły pa jom dzybajuć, bytcam jakije ważnyje pany pa zialonym dywani, a dzikija husi i kaczki to ǔźletajuć u haru, to znoŭ kidajucca ŭ wyżary; tam — lasy siniaju stużkaju spawili wokał ŭsio: i pole, i bałota, i wioski, i ludziej…</br> {{gap|1.5em}}I staniesz czasami siarod pola, i zadumajeszsia hłyboka: chto ja? dzie ja? na jakoj ja ziamlicy staju? pa szto ja żywu?…</br> {{gap|1.5em}}I kali hlanu ja u wokał na ǔsiu hetu pryrodu, na hetyja miejscy, siarod katorych uzhadawaŭsia, na ludziej, siarod katorych uzros, to adna dumka prychodzić mnie ŭ haławu; ja — tutejszy, ja — Biełarus…</br> {{gap|1.5em}}I kali hlanu ja na swaich bratoŭ — wiaskowych ludziej, na ich twary sumnyja, czornyja, jak heta ralla, na ich woczy zadumanyja, na ich padziertuju wopratku, to ab adnym tolki dumaju: jany maje braty, jany Biełarusy…</br> {{gap|1.5em}}I kali paczuju ja ich mowu, mowu rodnuju, jakoj mnie maci jeszcze pry kałyscy pieśni piejała, — jakoj mianie pierszyja słowy wymaŭlać nawuczyli, kali jeszcze byǔ dzicianiom i nia wiedaŭ, jakaja heta mowa, katoraj usie naszy ludzi haworać, dumaju: maja heta mowa, ja Biełarus…</br> {{gap|1.5em}}I pryhoza-ż ty wiasnoju, Biełaruś nasza! chto ciabie pakachaŭ, toj ciabie nikoli niezabudzie, a chto kachaje, toj wiasialicca…</br> {{gap|1.5em}}Dyk czamu-ż heta naszy ludzi takije sumnyje? czamu zadumanyje? czamu nie hlanuć jany ŭwokoł i nia lubujucca charastwom swajej ziamlicy? Czamu nie wiasialacca?… — Bo jaje nie znajuć, nie znajuć czyja jana…</br> {{gap|1.5em}}I treba zahlanuć u duszu Biełarusa, treba spytacca ab jaho doli, ab jaho chacie, ab uradżai, a siamji, ab tym szto jaho muczaje i ab czym jon dumaje, — jon tady ǔsio raskaże, czym jaho serce balić: szto jon ciomny, szto ziemla nia rodzie, szto nia wiedaje, jak da jaje ŭziacca, szto nimaje kniżak i hazetaŭ u swajoj rodnaj mowie, szto nima takich ludziej, katoryje jamu pamahli-b… i dahadaŭsia ja — dziela czaho żywu na świecie…</br> {{gap|1.5em}}A żawaranak wysoka, wysoka nada mnoju piejaŭ swaju wiasiołuju, wiasnawuju pieśniu: piejaŭ ab tym, szto wiasna nastała na ǔsioj ziamli, piejaŭ i ab tym, szto nastanie jana kaliś i dla nas: wiasna jasnaja, wiasiołaja, szczaśliwaja… {{справа|''Jaśka Rataj.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wiasna"/><noinclude></noinclude> 9wcbdyc1ho6wvc6m68hr8rsif5vw8bx 301613 301588 2026-10-18T10:26:19Z RAleh111 4658 301613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 25 krasawika 1913 hodu'''|right='''№ 14'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Siemionouskaja wulica d. 6 kw. 5. Redakcija „Biełarusa.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Wiasna"/><center>{{x-larger|'''Wiasna.}}</center> {{gap|1.5em}}I pryhoża-ż ty nasza ziamielka, Biełaruś wialikaja! raskinułasia ty szyroka i daloka: mnoha na hrudzioch swaich ludziej ty nosisz, mnoha wiosak, dwaroŭ, asabniakoŭ roznych; mnoha rek i reczak burlić pa Tabie, a lasoŭ, lasoŭ! a pola, pola!!</br> {{gap|1.5em}}Jak wokam kinuć u dal — raściłajecca ziemla, maci nasza, aż tudy — pa tyje lasy siniejuczyje, pa tyja horki wysokija i zdajecca padniaŭsia-b wysoka, wysoka na kryłach lohkaj ptuszki i jeszcze-b nia uhledziŭ kanca jaje… Tut — pole szyrokaje — ralla czornaja — raskinułasia kala wioski, ludzi pa joj, jak muraszki, zawichajucca, siejuć, haruć, baranujuć… tam — bałota pad lesam zielanieje; busły pa jom dzybajuć, bytcam jakije ważnyje pany pa zialonym dywani, a dzikija husi i kaczki to ǔźletajuć u haru, to znoŭ kidajucca ŭ wyżary; tam — lasy siniaju stużkaju spawili wokał ŭsio: i pole, i bałota, i wioski, i ludziej…</br> {{gap|1.5em}}I staniesz czasami siarod pola, i zadumajeszsia hłyboka: chto ja? dzie ja? na jakoj ja ziamlicy staju? pa szto ja żywu?…</br> {{gap|1.5em}}I kali hlanu ja u wokał na ǔsiu hetu pryrodu, na hetyja miejscy, siarod katorych uzhadawaŭsia, na ludziej, siarod katorych uzros, to adna dumka prychodzić mnie ŭ haławu; ja — tutejszy, ja — Biełarus…</br> {{gap|1.5em}}I kali hlanu ja na swaich bratoŭ — wiaskowych ludziej, na ich twary sumnyja, czornyja, jak heta ralla, na ich woczy zadumanyja, na ich padziertuju wopratku, to ab adnym tolki dumaju: jany maje braty, jany Biełarusy…</br> {{gap|1.5em}}I kali paczuju ja ich mowu, mowu rodnuju, jakoj mnie maci jeszcze pry kałyscy pieśni piejała, — jakoj mianie pierszyja słowy wymaŭlać nawuczyli, kali jeszcze byǔ dzicianiom i nia wiedaŭ, jakaja heta mowa, katoraj usie naszy ludzi haworać, dumaju: maja heta mowa, ja Biełarus…</br> {{gap|1.5em}}I pryhoza-ż ty wiasnoju, Biełaruś nasza! chto ciabie pakachaŭ, toj ciabie nikoli niezabudzie, a chto kachaje, toj wiasialicca…</br> {{gap|1.5em}}Dyk czamu-ż heta naszy ludzi takije sumnyje? czamu zadumanyje? czamu nie hlanuć jany ŭwokoł i nia lubujucca charastwom swajej ziamlicy? Czamu nie wiasialacca?… — Bo jaje nie znajuć, nie znajuć czyja jana…</br> {{gap|1.5em}}I treba zahlanuć u duszu Biełarusa, treba spytacca ab jaho doli, ab jaho chacie, ab uradżai, a siamji, ab tym szto jaho muczaje i ab czym jon dumaje, — jon tady ǔsio raskaże, czym jaho serce balić: szto jon ciomny, szto ziemla nia rodzie, szto nia wiedaje, jak da jaje ŭziacca, szto nimaje kniżak i hazetaŭ u swajoj rodnaj mowie, szto nima takich ludziej, katoryje jamu pamahli-b… i dahadaŭsia ja — dziela czaho żywu na świecie…</br> {{gap|1.5em}}A żawaranak wysoka, wysoka nada mnoju piejaŭ swaju wiasiołuju, wiasnawuju pieśniu: piejaŭ ab tym, szto wiasna nastała na ǔsioj ziamli, piejaŭ i ab tym, szto nastanie jana kaliś i dla nas: wiasna jasnaja, wiasiołaja, szczaśliwaja… {{справа|''Jaśka Rataj.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wiasna"/><noinclude></noinclude> t4q2muufm5z1mw02w5peih4myagd6qp 104 127696 301328 296620 2026-10-17T14:24:02Z RAleh111 4658 301328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Lirnik"/><div style="font-size: 250%; font-family:Cambria;"> <center>''Lirnik.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} ''Tolki woczy pracior, —</br> {{gap|2em}}''Dzień, zajaśniǔsia ǔschod,</br> ''Wałaczecca u dwor</br> {{gap|2em}}''Biedny lirnik z warot. ''Kab darohu znajści</br> {{gap|2em}}''Jon, ci ǔ noczy, ci ǔ dzień,</br> ''Kijam bje pa puci,</br> {{gap|2em}}''Bo ślapy, jak toj pień. ''Padyszoǔ pad pakoj,</br> {{gap|2em}}''Liru s plecz chudych źniaǔ</br> ''I niaśmiełaj rukoj</br> {{gap|2em}}''Cicha stroić paczaǔ. ''Pośla ǔ dźwiery stuknuǔ</br> {{gap|2em}}''Zlohka kijam raz znoǔ,</br> ''Kab lakaj choć paczuǔ,</br> {{gap|2em}}''Ci chtokolak s panoǔ. ''Doǔha spali pany,</br> {{gap|2em}}''Nia budziǔ ich lakaj,</br> ''A ty dzied niawisny,</br> {{gap|2em}}''Chwilu jeszcze paczakaj. ''Tolki pani adna,</br> {{gap|2em}}''Niejak ǔczuła toj hruk,</br> ''I cikawa z wakna</br> {{gap|2em}}''Spazirnuła ǔwakruh. ''Widzić lirnik siadzić</br> {{gap|2em}}''Z liraj kobzaj swajej,</br> ''I, kazaǔby, hladzić</br> {{gap|2em}}''Ǔsio na klamku dźwiarej. ''Woś na ganak swoj krok</br> {{gap|2em}}''Skierawała prytnom,</br> ''Kab paczuć, jak dziadok</br> {{gap|2em}}''Budzie hrać pad waknom. ''Chwilak niekolki jon,</br> {{gap|2em}}''Jak i ǔpierad, maǔczaǔ —</br> ''I, prabujuczy ton,</br> {{gap|2em}}''Struny zlohka czapaǔ. ''Ǔreszcie ciażka ǔzdychnuǔ,</br> {{gap|2em}}''Woczy k niebu uźniaǔ,</br> ''Korbaj ǔ mach pawiarnuǔ,</br> {{gap|2em}}''Klawiszy pierabraǔ. ''Zadrymcieła struna,</br> {{gap|2em}}''Hłucha szurchnaǔ klawisz —</br> ''I pad ton bylina</br> {{gap|2em}}''Paliłasia ǔ wyż. ''Ad duszy ǔsiaje</br> {{gap|2em}}''Sa ślazoju biedak</br> ''Ab minuǔszym piaje,</br> {{gap|2em}}''Kab paczuǔ z nas usiak. ''I da pani tajej</br> {{gap|2em}}''Nadyszło bolsz panoǔ,</br> ''I dwarowych ludziej</br> {{gap|2em}}''Słuchać liry i sloǔ. ''Czarawała usich</br> {{gap|2em}}''Pieśnia-byl kabzara:</br> ''Razczulaǔsia u nich</br> {{gap|2em}}''Kożny żychar dwara. ''Pakraplaǔsia u duchu,</br> {{gap|2em}}''Horki ǔspomniǔszy los —</br> ''I ślapniǔ — biedaku</br> {{gap|2em}}''Hrosz jałmazniny nios.</br> .{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. ''Konczyǔ dzied bylinu,</br> {{gap|2em}}''Liru ǔzwiesiǔ iznoǔ,</br> ''I budzić z mary—snu</br> {{gap|2em}}''Lud wiaskowy paszoǔ…</br> {{справа|'''''{{larger|A. Ziaziula.}}{{водступ|-4|em}}}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Lirnik"/> <section begin="Kaścielny"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielny kalendar.</center> </div> <div style="font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Krasawik.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} 19.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Tymona i Hermana</br> 20.{{gap|0.5em}}S.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Serwilina i św. Ahnieszki Dz.</br> 21.{{gap|0.5em}}''N.{{gap|0.5em}}Prawodn'', Anzelma B. i D. K.</br> 22.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}Sotera i Kaja PP. MM.</br> 23.{{gap|0.5em}}A.{{gap|0.5em}}Juryja Mucz.</br> 24.{{gap|0.5em}}S.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Wojciecha B. M. i Fidelisa M.</br> 25.{{gap|0.5em}}C.{{gap|0.5em}}''Marka Ewan.</br> 26.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Teofila i Zytty Dz.</br> 27.{{gap|0.5em}}S.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Witalisa M. Kleta i Marcelina</br> 28.{{gap|0.5em}}''N.{{gap|0.5em}}2 pa wialikad.'' Paŭła ad Kryża.</br> 29.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}Pietra Mucz.</br> 30.{{gap|0.5em}}A.{{gap|0.5em}}Katarzyny Senenskaj. <div style="font-family:Cambria;"> <center>{{larger|'''Maj.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|0.5em}}1.{{gap|0.5em}}Ś.{{gap|0.5em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Filipa i Jakuba Ap.</br> {{gap|0.5em}}2.{{gap|0.5em}}C.{{gap|0.5em}}Zyhmunta i Atanazaho. {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/><noinclude></noinclude> 5auy40nyz3b1xqpu79ktblcqjhzr0i9 104 127701 301337 299571 2026-10-17T14:33:53Z RAleh111 4658 301337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Św"/>[[Файл:Biełarus (1913—1915). Малюнак 1.jpg|200px|center]] <div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Św. Wojciech B. Mucz.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Światy Wojciech rodam byǔ Czech. Radnia jaho była swajakami caroǔ niamieckich. Baćkam jaho byǔ hraf Słaǔnik, a matkaj — pabożnaja Strezisława.</br> {{gap|1.5em}}Kali mały Wojciech byǔ chwory, baćki achwiarawali jaho Bohu i Matce Najświaciejszaj i pryabiecali, szto jaho nia puściać s chaty dahetul, pakгl nie naǔczycca napamiać usich psalmoŭ. Na wychawańnie addali jaho Biskupu Magdeburskamu Adalbertг, katory tak palubiŭ Wojciecha, szto pry biermawańni daŭ jamu swajo imia — Adalberta.</br> {{gap|1.5em}}Tam prabyǔ na nawukach 9 hadoǔ i kali pamior Dytmar, biskup Prahi, pa woli biskupa Adalberta, karala polskaho Balesława i Cara Attona św. Wojciech byǔ wyświenczany i naznaczany biskupam Prahi.</br> {{gap|1.5em}}Na biskupstwie, jak i pierad tym, św. Wojciech adznaczaǔsia wialikaj pabożnaściaj i cnotami: za heta jaho pierawiali na Arcybiskupstwo u Hniezno.</br> {{gap|1.5em}}Prabyǔszy try hady u Hnieźnie, pajszoǔ u Prusy nawaroczywać da wiery Chrystusa pahancaŭ prusakoŭ, ale misija miż hetym ćwiordym narodam była wielmi trudnaja i dziela taho nia mnoha ǔdałosia ich nawiarnuć, a ŭ kancy — pahancy astupili św. Wojciecha, adpraŭlajuczaho Imszu św. i zabili jaho wiosłami i kijami 23 krasawika 897 hodu.</br> {{gap|1.5em}}Cieła jaho karol Polski Balesłaŭ Chrobry wykupiǔ ad pahancaǔ i pachawaŭ u Hnieźnie, dzie i dahetul spaczywaje i sływie cudami. {{справа|''B. P.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Św"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed"> <center>'''Abchod jubileuszu Edyktu Medjolanskaho.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prawielebnaho Administratara ks. Michalkiewicza paradak abchodu 1600-h. jubileuszu Edyktu Kanstantaho Wialikaho pawinien być taki.</br> {{gap|1.5em}}1) Czas jubileuszu budzie liczycca ad niadzieli prawodnaj hetaho hodu da świata Niepakalanaho Paczaćcia Matki Bożaj.</br> {{gap|1.5em}}2) Kab atrymać odpust jubileuszowy, treba być u kaściołach: u Wilni — a Katedry, św. Jana, po-Bernardynskim, Wostraj-Bramie, Usich Światych i Światoha Ducha — pa razu.</br> {{gap|1.5em}}U Hrodni — ǔ Farnym kaściele, po-Bernardynskim i Franciszkanskim — pa 2 razy.</br> {{gap|1.5em}}Pa inszych miejscach — u kaściołach parachijalnych, abo filjalnych, dzie idzie adprawa św. Imszy — po 6 razoǔ.</br> {{gap|1.5em}}28 krasawika h. h. — ŭ dzień wydańnia samoha Edyktu Medjolanskaho pa ǔsich kaściołach Wilenskaj dyjecezii pawinny być adpraǔleny Imszy (sumy) z wystaŭleńniam Przenajświentrzaho Sakramentu, padczas Imszy — kazańnia; a paśla — pracesija jak na świata Božaho Cieła (tolki biaz stacij) u kruh kaścioła, ci pa wulicach, jak dzie budzie można. Pa haradoch — dzie niekolki kaściołaŭ — pracesija pawinna być ahulnaja. <div style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwie.</center> <center>{{fine|'''Wilenskaja dyjecezija.}}</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prawielebnaho Administratara ks. Michalkiewicza — ks. Jan Kandrat, na zadańnie ministr. ŭnut. spr. pazbaŭleny swajho stanowiszcza ǔ Kiernowie, naznaczajecca na parocha ǔ Traby, a na jaho miejscy budzie paroch s Trabaŭ — ks. Maciej Buhianis.</br> <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> rr1rg9l7ah9j5g07fgtgy053x8a416n 104 127702 301368 296619 2026-10-17T16:14:46Z RAleh111 4658 301368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Mahiloǔskaja archidyjecezija i dyjec. Minskaja.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prawielebnaho ks. Metrapolity ǔ duchawienstwie hetych dyjecezij pieranosiacca: ks. J. M. Widal ǔ kaścioł św. Ludwika ǔ Maskwu; ks. W. Franckiewicz — da kaścioła św. Stanisława u Pieciarburhu; ks. E. Kluczeǔski zwalniajecca ad abawiazkaŭ Wice Oficijała Kansystoryi, na jahoż miejsce naznaczajecca ks. kanonik Pr. Ostroǔski; ks. St. Ejsymont M. T. na wikaraho da Mazyra i na kapelana tamasznych szkołaŭ; ks. Pranc. Rutkoŭski — na wikaraho pry kaśc. św. Kazimiera ŭ Pieciarburhu; ks. Jan Paŭlowicz — na wikaraho ǔ Ryhu; ks. Uład. Issajewicz, na swaju proźbu zwalniajecca z abawiszkaŭ parocha u Hłusku, kudy naznaczajecca ks. Zyhm. Siemaszko; ks. Al. Łentoŭski — na wikaraho ǔ Darewo; ks. J. Worsłaǔ — na wikaraho ǔ Barysoŭ; ks. P. Barkoŭski — na kap. u Uszaczu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pamierli:'''</span> ks. kanonik Jan Krassoŭski u Babrujsku, ks. Teofil Wojczynski i ks. Winc. Kuszeleŭski. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Czenstochowo.'''</span> U pałowie krasawika ǔ hetych staronkach była straszennaja nawalnica z hradam i wichram. Szmat z jakich damoŭ paźdirało strechi, a i sam hrad parabiŭ niemałyja szkody — asabliwa pa sadoch. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ihumensk. paw.'''</span> Predsiedaciela Piereżarskaho wałasnoha sudu — F. Kruka paciahnuli pad sud wilenskaj sudowaj pałaty za toje, szto pan predsiedaciel Kruk, adnu sprawu pamiż sielanami, pakruciǔ jaje nia zusim tudy, kudy treba było — za try kwarty czortawa ziella. {{gap|1.5em}}Try kwarty — nie żarty: warta i pasiadzieć. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Pry ciapieraszniaj budoǔli krepaści kala Hrodny, rabotniki — kapaczy aitrafili na kości mamuta. Leżali jany ŭsiaho na sażań hłybini pad ziamloj. Raboty kapaczoŭ u hetym miejscy strymali; dali znać u Pieciarburh, adkul manicca pryjechać wuczonaja kamisija.</br> {{gap|1.5em}}(Mamut, katory niekolki tysiaczoŭ hadoŭ tamu źwioŭsia ǔżo zusim, padobny da słana, ale wialiczynioj byǔ z dobruju chatu). {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Czapuń, Wilensk. hub. Aszm. paw.'''</span> Hetymi dniami zhareło tut 82 chaty i 307 budynin z usim dabrom. Strataŭ bolsz czym na 100 tysiaczaŭ rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}Pażar paczaǔsia s komina adnaho haspadara, katoraho ciapier za niedahlod addali pad sud. Paciecha niewialikaja, a karyść jeszcze mienszaja. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Ad Redakcii.'''</span> U kożnaj wioscy znojdziecca, badaj, choć adzin starec, katory nie zdacien użo da haspadarskaj pracy. Woś hetkaha starca wioska i pawinna prynaniać, ssypajuczy jamu pa harczyku — druhim dabra, kab szto tydnia akuratna dahledaŭ i czyściǔ kominy ŭsiej wioski. Raschod zusim mały, a spakoj — wialiki. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dw. Zabałoćcie, Minsk. hub. i paw.'''</span> Sielanie, zawioŭszysia z dwarom za serwitutnuju paszu, pryjszli hramadoj da haspadara dwara Swarczeǔskaho, akrużyli dom i paczali kidać kamieńniami. Swarczeǔski i dwoch jaho synoŭ paczali strelać praz wakno. Adnaho sielanina zabili na miejscy, dwoch — ciażka zranili. Tady sielanie uwarwalisin ǔ dom, źbili Swarczeǔskaho i jaho synoŭ i adabrali arużże. Wieczaram najechała palicja razbirać sprawu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> U hetu wosień naznaczano z ǔsiaho Rasiejskaho hasudarstwa nabrać 465 tyciaczoŭ rekrutoǔ. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Ministerstwa żaleznych daroh padliczyło, kolki za minuły hod zławili ǔ wahonach „zajcoǔ“ (zajcami nazywajuć tych, katoryje jeduć cichaczom — biaz biletu). Pakazałosia, szto hetaj żwiaryny upalawali blizka miljona sztuk. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Prawaslaŭny Synod wydaŭ nowuju ustanowu, pawedłuh {{абмылка|karoraj|katoraj}} kumami dziaciej prawasłaŭnych, mohuć być ''tolki prawasłaǔnyje. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Na zapytańnie papieczyciela maskoŭskaho wuczebnaho wokruhu, ci wuczeniki i wuczenicy katalickaj wiery pawinny chadzić u tabelnyje dni ŭ cerkaŭ, — departament inawercaŭ razjaśniǔ, szto pawedłuh ukazu 25 czerwienia 1897 hodu wuczenic i wuczenikoŭ — katalikoŭ prymuszać da hetaho nielha. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Samara.'''</span> Aposznimi dniami pralacieła tut straszennaja bura z miacielicaj. Apracza Samary, zachapiła jana Kazań i Jekacierynburh. Bura łamała i kryszyła drewy, parazrywała telehraf, a śniech sypaǔ taki, szto zdawałosia i kanca jamu nia budzie. Wichor paadrywaŭ ad bierahoǔ Wołhi parachody i pahnaŭ pa razszalełaj buraj wadzie.</br> <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 7n8bj07t5j0ykpso1h7jpt85ca4hy9w 104 127703 301371 296618 2026-10-17T16:18:37Z RAleh111 4658 301371 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Hłybokaje, Wil. hub. Dzis. paw.'''</span> 14-ho maja budzie tut sielska-haspadurskaja wystaŭka; 15-ho — wystaǔka koni. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Biełastok.'''</span> 19-ho krasawika poǔdniam nad horadam pralacieła bura z hradam i piarunami. Na wulicy piarun zabiǔ raboczaho Iwana Rotkawicza. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Bucłaŭ"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Bucłau,'''</span> Wilejskaho pawietu, Wilen. hub. Nidaǔna zalażyli tut chaǔrusnuju kramku „Wyhoda“. Pirad światam Wialikadniam natta dobra torh u joj iszoŭ. Oś na Wierbnicu utarhawali da paŭpiaty sotki rubloŭ u adzin dzień. Praz Wialiki tydziń razyjszłosia bolsz waśmisot pudoŭ pszonnaj muki na pirahi k światu. Jak daczulisia ludzi pra hetu kramu, dyk ażno s susiednich parafij pryjeżdżali kuplać taki-siaki drobiź. Szczyra pamahaǔ tutejszy ksiondz załażyć hetu kramu, dyk za toja pajszli na jaho ad żydoǔ błahija plotki. Mużyki szczyra pryharnulisia da „swajej“, jak nazywajuć jany, kramy, za toja í dobry pawioŭsia paczatak.</br> {{gap|1.5em}}U chaŭrusie kramnym użo bolsz sotki „pajszczykaǔ“. Chto-niachto z miajscowych ni padaŭsia jaszcze ŭ chaŭrus i nia iduć u „swaju“ „Wyhodu“, a da żydoŭ, kab ni stracić łaski u dwornaha pana, bo ǔ jaho damoch tolki żydoŭskija kramy.</br> {{gap|1.5em}}Zdajecca hetymi czasami, ci nia zrobiać tolki parafijanie warot na mahilnik, a to świńni zusim zryli mohiłki, ażno strach hlanuć.</br> {{gap|1.5em}}Wałasny dom, dzie miaściłasia kancylaryja, padupaŭ, dyk kancylaryju piraniaśli ŭ susiedni dom, a stary zabili doszkami. Niejak nima kamu padbać ab budynku, jość tolki ludzi, szto bjucca — kab starszynioj jak — nibudź astacca, nima wiedama dziela jakoj wyhody…</br> {{gap|1.5em}}Ale tki byǔszyje wybary, kažuć, zmieniany i buduć abirać nowaha starszyniu; moża toj budzie i lepszy?..</br> {{gap|1.5em}}A pra sudy u ziemskaha — dyk mnoha bajak, tolki niekamu śmiełamu hub raźniać, nu i ja pakul szto strymajusia. Bolsz daznajusia, tady zaraz taki homan padnimu — ażno papużaicisia. {{справа|''Wałaczobnik.{{gap|1.5em}}}} </br> <section end="Bucłaŭ"/> <section begin="Mścisz"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Mścisz,'''</span> Barysaŭsk. paw. Minsk. h. Aposznimi czasami ǔ hetym miasteczku pakrali koni ŭ sielan. Sielanie prykmiecili ŭ hetym dziele dwuch niewialikich chlapczukoǔ, katoryje pryjechali z m. Ziembina za niejkimi patrebami. Czy krali jany koni, czy nie — hetaha nichto ni baczyǔ, ale szto jany byli prykmieczany ŭ małych zładziejstwach, jak padsiadziołki, uzdeczki, abo tak szto z woza ściahnuć, i ab hetym mnoha chto wiedaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś, znaczycca, Mścizkije sielanie i ŭziali na „akzamin“, jak jany nazywajuć. Stali sielanie dapytywać, dzie jany padzieli koni, a tyje — zarekacca, szto niczoha niawiedajuć. Tady chłapcoǔ stali bić tak, szto tyje, kab jak wykrucicca, skazali, szto pieradali życharu m. Ziembina Ł. Prad… Tady ich pakinuli bić i zapiorli u kłapoǔnik, a uradnik patrebawaŭ E. Prad…</br> {{gap|1.5em}}Pryjechaŭszy u Mściż, Ł. Prad…, pakul da uradnika, — papaŭsia ǔ ruki sielanam, a tyje dali jamu hetkaju łaźniu, tak źbili, akrywawili, szto musić, kab ni skazaŭ: „ja koni ukraǔ“, dyk-by i na śmierć zabili! Ale jak skazaǔ jon hetak, dyk jaho pierastali bić i atdali ǔradniku.</br> {{gap|1.5em}}Uradnik uziaŭszy Ł. Prad…, pajechaŭ u Ziembin na daznańnia. Staǔ pytać Ziembinskich życharoǔ, dzie Ł. P… byǔ tej naczy, jak koni pakrali, a jamu i atkazali, szto byǔ doma i nihdzie nie atłuczaŭsia, dyk jaho, znaczycca, i atpuścili da chaty. {{справа|''„Swoj“{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Mścisz"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach —}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}prycichła. Bałhary, Serby i Hreki zdawolenyje, szto tki ǔreszcie ǔdalosia im sahnuć swajho adwiecznaho woraha — Turka — ŭ barani roh, siedziać i czekajuć: <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> <center>'''jakaja budzie raspłata.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}A raspłata budzie ciażkawata; bo ziemla — ziamloj, ale prydziecca Turkam jeszcze wiarnuć i wojennyje raschody bałkanskim sajuźnikam. Wiarnuć — to wiarnuć, ale skul na heta ŭziać? Bo treba wiedać, szto Turki majuć jeszcze hibiel daǔniejszych daǔhoǔ. Dyk woś maniacca zjechacca predstaǔniki wialikszych hasudarstwaǔ i razam s predstaǔnikami wajujuczych staron, jak koleczy razabracca z hetaj sprawaj. <center>'''Ci usich zdawolić zjezd</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{gap|1.5em}}hety — jeszcze wialikaje pytańnie, ale szto Turku — to peŭna nia tolki abreżuć <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> oliutwhiy5zagky4wok4i4cp6nnf0rv 104 127720 301376 295183 2026-10-17T16:20:10Z RAleh111 4658 301376 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>zamiraje ǔsio: paletki, kuściki, sady — śmierć usim i ǔsiamu!</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś nidaŭna try hary: Wezuwiusz, Etna i Stramboli adnaczaśnie (czaho nikoli nia bywało) paczali buchać ahniom. Szto budzie dalej — nie zhadana. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Nasza Haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Sioletniaja wiasna tak rana nasunułasia, szto badaj, nie adnaho haspadara zachapiła nieŭspadzieŭki, asabliwa takich, katoryje majuć brydki zwyczaj adkładadywać kožnuju rabotu na pasla. „Budzie paroj“, każuć jany; hladź — a tut s pary i syjszło. Toje, szto można bylo zrabić zahadzia — swabadniejszym czasam, dyk ciapier — kali ǔżo atkryłosia raboty pa horła na poli, prychodzicca marnawać hety darahi czas ładziuczy kalosy, adstaiwać po dni try ŭ kawala, kab jak naroh, ci palicu naprawić i t. p. Dobra każuć: nikoli nie adkładaj tej raboty na zaŭtra, katoruju możesz zrabić siahońnia.</br> {{gap|1.5em}}Za szto-ż chapacca treba s samaj wiasny? za jakuju rabotu?</br> {{gap|1.5em}}Hultaju — nijakaja rada, razumiejecca, nie pamoże; rupnamu-ż haspadaru — ǔ katoraho pole pryrychtowano z wosieni — pa siaŭbie nia biedawać: budzie iści jana pa czarodzie adna za druhoj i na paru ǔsio zrobicca, dyk usiakuju walhatniejszaju chwilku treba wykarystać na palepszeńnie swajej haspadarki nia tolki na hety hod, ale i na buduczynu.</br> {{gap|1.5em}}Piersz-na-piersz treba paczynać z łuhoǔ-sienażacioŭ. Heta, badaj, najważniejszaja sprawa ŭ cełaj haspadarcy, a tymczasam i sam niawiedaju czamu — najmiensz my a niej dbajem.</br> {{gap|1.5em}}Bo tki sami padumajcie: kali ǔ nas budzie bolsz siena, my możem lepsz karmić swaju żywiołu, a to i pryhadawać jaki liszni chwost; kali lepszy budzie korm i bolsz skaciny, bolej i lepszaho budziem mieć hnoju; bolsz hnoju — lepszyje ǔradżai; lepszyje ǔradżai — to iznoŭ, apracza szto prybudzie ziernia, ale prybudzie iszcze bolsz kormu, iszcze lepsz budziem mahczy karmić swoj dabytak, dyk iznoŭ prybudzie hnoju itd. — u kruch i usciaż — my niemała możem padprawić swaju ziamielku, a znaczycca i ǔsiu haspadarku.</br> {{gap|1.5em}}Jakija-ż najpatrabniejszyja raboty na łuhoh?</br> {{gap|1.5em}}Na sam pierad treba aczyścić ad zaraśniakoŭ i kustoŭ, katorych czasta nie mała bywaje pa naszych sienażaciach. Rabić heta na wiasnu lepsz tym, szto ziemla sama słabiejszaja, dyk lahczej wydziarci kust. Szmat dzie tolki ssiekajuć kusty roǔna ziamli, dy iszcze z roznymi durnymi zababonami, kab kust nieadrastaŭ, ale heta pamahaje, jak kaszal u chwarobie. Dyk najlepsz z rydloŭkaj i taparom dabracca da hłaŭnaho kornia kusta i dastać jaho ŭwieś ažno z hłybini, tady pabocznyje adrostki buduć dziorcisia ǔżo zusim lohka i choć raz pracy dałożysz, za toje raz na zaŭsiody źwiadziesz hetaho waŭka da zwańnia.</br> {{gap|1.5em}}Czasta sielanie naszy pakidajuć, żalejuczy wysiekać, dreǔcy na swaich łuhoh. Dobraja recz: drewa treba szanawać, hadawać, ale nia ŭsiakaje. Na sienażaciach, ci choćby sabie i siarod paletkoŭ można tolki takija drewy pakidać, katoryja mała szkodziać uzrostu tych raślin, jakija kala ich rastuć. A szkody najmiensz robić tolki takoje drewo, kareńnia katoraho idzie u hłyb ziamli: dub, klon, jasień i t. p. z hora można nawat pakinuć sasnu, ale nikoli — biarozy, ci jołki, bo kala ich niczoha raści nia budzie: ǔsie soki ziamli sabie wysmakczuć. Dub, ci klon — drewy darahija i patrebnyja ǔ haspadarcy, dyk ich można pakinuć, ale znizu suki treba padrezać, kab szto najmiensz było cieniu, bo ǔ cieni nijakaja raślina żyć nia tolki nia lubić, ale i nia może.</br> {{gap|1.5em}}Kala reczak najczaściej raście wolcha. Źnisztożywać zusim jaje nie warta, bo kareńnia jaje nie tak dajuć pawodkam rwać bierahi samaj reczki; ale dzie hetaj wolhi pohusta — treba piereciarabić, zważajuczy pry hetym, kali raście wolcha mieszanaja — biełaja i czornaja, to wyrezać biełuju, a czornuju pakidać, bo jana szmat wartniejszaja.</br> {{gap|1.5em}}Druhoj wielmi ważnaj rabotaj na naszych sienażaciach — heta ździrańnia kupinaŭ i źnisztożywańnie muraszacznikoǔ.</br> {{gap|1.5em}}Kupiny bywajuć roznyja. Adny pazastawalisia ad daŭniejszych bałotaŭ, druhija — ad muraszak, a inszyja znoǔ — ad staradaŭnych sparachnielych ǔżo pnioŭ dreǔ. Dyk i dzierci ich nie adnakowa lohka. Niekatoryja kupiny, aby zaczapiǔ i paciahnuŭ krukam — biez wialikaj siły można ǔsiu adarwać roŭna ziamli; druhija — treba rassiecz na kryż taparom i tady ǔżo uzrywać ich, a znoŭ traplajucca i takija kupiny, katoryja treba i źwierchu rassiecz i źnizu padbić rydloǔkaj.</br> {{gap|1.5em}}Paździraǔszy kupiny, treba ich pazwozić pad chleŭ, ci stajniu i tam paskładać u maleńkije stażoczki — dziornam u siaredzinu. Jak tolki dzioran <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> 2ce988o99vpr0ozp5hd2mlltrysvw5h 104 127722 301377 297245 2026-10-17T16:20:56Z RAleh111 4658 301377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>dobra pierahnije, stażki raskinuć kab pierasochli i drobna razbić, a paśla hetym paraszkom — ziamloj pasypać hnoj u chlewie praz kolki dzion, a u stajni, choć pakrysie, ale szto dnia. Hetkim paradkam i hnoju szmat prybudzie i kudy macniejszym jon sam budzie.</br> {{gap|1.5em}}Pa składoch haspadarskich pradajuć naży da zrezywańnia kupinaŭ. Czyja zmoha kupić hetkuju pryładu (kasztuje jon, zdajecca, rub. 12–14), to rabota wielmi chutka idzie, bo pry hetym naży jość worczyk, za katory zaczepliwajuć kania, dyk za adzin dzień można wialiki kawałak admachać.</br> {{gap|1.5em}}Pa takich wioskach, dzie jość choć niekolki sielanaŭ, razumiejuczych dobra karyść nowych palepszanych sposaboǔ haspadarki, najlepsz, razumiejecca, kuplać usielakija maszyny supolna. Možna i swaju rabotu parabić i iszcze na staranie zarabić.</br> {{gap|1.5em}}Miejscy tyja, katoryja zastanucca paśla wykarczowanych kustoǔ, pnioǔ, ci s pad kupinaŭ, kab skarej zanialisia trawoj, treba śpiersza roǔnieńka wyhładzić, kab nie zastawałosia ani ǔzhorka, ani jamy, a byli roǔna s samaj sienażaciej, i — u kaho jość — padsiejać jakoj koleczy mieszankaj, napr. koniuszynami, rajhrasam, cimafiejkaj i t. p.; kali-ż hetaho nima, to treba sabrać choć patruchi s pad truszanki, jakuju rabili zimoj dla skaciny, i hetaj patruchaj pazasiewać łaciny.</br> {{gap|1.5em}}Naszy sienażaci tak zdaŭna zapuszczany, szto ciapier — zrazu raboty kala ich i nie abiareszsia. A tym czasam bracca da hetaj raboty choćki-nia-choćki treba, bo szto raz siena u nas skupiej: sienażaci zusim pazarastali, padziczeli, tak szto miejscami nawat rabotnik nie apłaczywajecca kasić.</br> {{gap|1.5em}}Kab choć krychu padprawić sienażaci, treba dobra dziorci ich wostrymi żaleznymi baronami — aż daczarna. Moch, szto wydziarecca — zhrabić, jak padsochnie, dy ǔ chleŭ — na podścił, a praz hetyja szczeliny, szto żaleznymi zubami parazdzirajecie sam dzioran, budzie dostup pawietru da ziamli i trawa pierszaho-ż hodu choć krychu, dy paprawicca, a za toj czas, katory wy stracicie na hetu rabotu, lisznica siena u dwoja wam zapłacie. {{справа|''Lo-nik,{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Drewy u kaściele.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Anhlii, u miasteczku Rosie wybrali miejsce pad nowy kaścioł i załażyli ǔžo fundament. Jak raz pa siarodku raśli dwa pieknyje wialikije drewy, katoryje rabotniki manilisia ǔżo zrezać. Tamtejszy abbat (ksiondz) paszkadawaŭ drewak i skazaŭ pakinuć. Kaścioł wybudawali, a ǔ siarodku jaho i ciapier rastuć dwa wialikije pieknyje drewy. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Żywy strach.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Kitajszczynie moda ǔżo takaja ciapier zawiałasia, jak nia tut kažuczy i ŭ nas: szmat jość achwotnikaŭ pażywicca śpiełymi kałaskami s czużoha pola…</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś kitajcy, jak tolki paśpieje niwa, ubiwajuć u ziamlu czatyry wializarnyja żerdzi, pamiż katorych — u hare pryładżywajuć bytcam pałatki, kudy pa drabinie uźbirajecca naniataja jakaja koleczy staraja kabiecina, i siedziuczy tam, pilnuje dabryco.</br> {{gap|1.5em}}Nima wiedama tolki, jak heta pamahaje, bo pakul-by heta babula zlezła s swajej szubinicy, to złodziej nia tolki nakałaciǔ-by zierniatkaŭ, ale badaj sprawiǔsia-b i… blin upiaczy.</br> {{gap|1.5em}}Chiba, szto hety żywy strach taki pryhoży, szto doś hlanuć na jaho, kab usiaho adraczysia… <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}26) U ciomnaj ciamnicy — szyjuć kaŭrycy, — nihto tak nia wyszyje — jak jany?</br> {{gap|1.5em}}27) Jość u mianie baran, nia stolki woǔny — skolki ran?</br> {{gap|1.5em}}28) Dwa haubki pad ziamlicaj lotajuć? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/15|№ 15]].'''</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/13|№ 13]]:'''</span> 23) sol; 24) kamar; 25) zamok. <section end="Zahadki"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; width:22em; font-family:Bahnschrift Condensed;" |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0;" | |- |{{gap|1.5em}}'''{{larger|Ad 1-ho Maja redakcija „Biełarusa“ pieramieniaje kwateru. Adres budzie taki: Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6.}} |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 2udym4bw58n4ioxi0s1cyat8epr2eu3 104 127725 301319 297243 2026-10-17T14:18:39Z RAleh111 4658 301319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 10 maja 1913 hodu'''|right='''№ 15'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Maj"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''{{разьбіўка|Maj}}.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Prajszła maroznaja ściudzionaja zima, kali czaławiek i żywioła i nawat ptuszki dzierżacca uściaż kala budynku, dzie ciaplej i niciarpliwie czakajuć, kali nadojdzie para, szto Boh Stwaryciel i kieraŭnik usiej pryrody, zahadaje śniehu raspuścicca i papłyć u hłyboki mory, dy ŭ szyroki akiany; prajszła i czaść wiasny azdoblanaja pieknym śpiewańniem padniabiesnaj skaŭronaczki i najwiasialejszym światam Wialikadnia, choć z druhoj starany mucili hetu pieknaść bałoty, chałady, dy nidachwaty charczoŭ ludziam i żywiole.</br> {{gap|1.5em}}Prajszło usio heta i pryszoŭ piekny Maj. Jon, kazaŭ-by, jaki strojny kawaler, adziety u zialony, ubrany roznakalornymi kwietkami cudnie — piekny płaszcz, na haławie jaho — mleczna-biełaja karona s ćwituczych jabłanak, hrusz i bezu, s pamiż hetaj bializny, bytcym darahije kamienczyki prahladajuć zialonieńkije listoczki. A nad hetaj karonaj siudy i tudy fyrkajuć rabieńkije ziaziulki, szpaki, szczygły i saławiejczyki, katoryje swaimi pieśniami razwiesielajuć hetaho czaroŭnaho małojca.</br> {{gap|1.5em}}Ciapier i żywioła najchodzić dawoli paszy i ptuszka żyru i usie wiasioła pahladajuć na piekny czaroǔny zialonakwiacisty maj, a biednamu harapasznamu biełarusu-mużyku kali i nidachwat trochi chleba, dyk jon naźbiraja szczaŭja dy hrabuźniku, zwara jaho, dy zjeść s bulbaczkaj i wyszaŭszy na pole da pracy piajeć wiasiołuju, pradziadoŭskuju pieśniu, zredka pierarywajuczy jaje, kab kryknuć na kania, abo pierakinuć baranu, ci sachu praz kamień.</br> {{gap|1.5em}}A wieczaram, wiarnuŭszysia s paloǔ, sabiarucca naszyje harotniki u kancy wioski pad kryżam, pry katorym ustrojanaja kapliczka s fihuraj Matki Boskaj i, hramadoju paklenczyǔszy pierad hetaj fihurkaj, zapiajuć światuju Litaniju i pieśniu da Matki Boskaj… Hetaja Litanija i pieśnia raschodzicca szyroka i wysoka i idzie, idzie wyszej i wyszej aż da wysokaho nieba, da Wialikaho i miłasernaho Boha, szto miła paziraje na pakoru i pabożnaść pracawitaho biełaruskaho ludu.</br> {{gap|1.5em}}Dyk piekny i czaroŭny nasz maj biełaruski, a kudy jeszcze piekniejszy, kali jon pry tym, dy jeszcze i katalicki! I za toje, braty biełarusy, ni zanidbajmo hetaho pieknaho zwyczaju, ale na adwarot rasszyrajmo jaho miż druhimi, bo heta i Bohu i Matce Najświaciejszaj padabajecca i nam samym prynosić karyść duchowuju, uproszywajuczy roznyje łaski Boskije. {{справа|''J.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Maj"/> <section begin="Matczyna"/><div style="font-size: 250%; font-family:Cambria;"> <center>''Matczyna dola.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} ''Czuju hdzieś spiewajuć,</br> ''Sumna u waddali —</br> ''Peǔnie na mahiłki,</br> ''Kahoś paniaśli…</br> <section end="Matczyna"/><noinclude></noinclude> 6m0n7t0zjo6aeyzttp5eds1a7cjgkxy 301589 301319 2026-10-18T10:17:55Z RAleh111 4658 301589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 10 maja 1913 hodu'''|right='''№ 15'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Maj"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''{{разьбіўка|Maj}}.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Prajszła maroznaja ściudzionaja zima, kali czaławiek i żywioła i nawat ptuszki dzierżacca uściaż kala budynku, dzie ciaplej i niciarpliwie czakajuć, kali nadojdzie para, szto Boh Stwaryciel i kieraŭnik usiej pryrody, zahadaje śniehu raspuścicca i papłyć u hłyboki mory, dy ŭ szyroki akiany; prajszła i czaść wiasny azdoblanaja pieknym śpiewańniem padniabiesnaj skaŭronaczki i najwiasialejszym światam Wialikadnia, choć z druhoj starany mucili hetu pieknaść bałoty, chałady, dy nidachwaty charczoŭ ludziam i żywiole.</br> {{gap|1.5em}}Prajszło usio heta i pryszoŭ piekny Maj. Jon, kazaŭ-by, jaki strojny kawaler, adziety u zialony, ubrany roznakalornymi kwietkami cudnie — piekny płaszcz, na haławie jaho — mleczna-biełaja karona s ćwituczych jabłanak, hrusz i bezu, s pamiż hetaj bializny, bytcym darahije kamienczyki prahladajuć zialonieńkije listoczki. A nad hetaj karonaj siudy i tudy fyrkajuć rabieńkije ziaziulki, szpaki, szczygły i saławiejczyki, katoryje swaimi pieśniami razwiesielajuć hetaho czaroŭnaho małojca.</br> {{gap|1.5em}}Ciapier i żywioła najchodzić dawoli paszy i ptuszka żyru i usie wiasioła pahladajuć na piekny czaroǔny zialonakwiacisty maj, a biednamu harapasznamu biełarusu-mużyku kali i nidachwat trochi chleba, dyk jon naźbiraja szczaŭja dy hrabuźniku, zwara jaho, dy zjeść s bulbaczkaj i wyszaŭszy na pole da pracy piajeć wiasiołuju, pradziadoŭskuju pieśniu, zredka pierarywajuczy jaje, kab kryknuć na kania, abo pierakinuć baranu, ci sachu praz kamień.</br> {{gap|1.5em}}A wieczaram, wiarnuŭszysia s paloǔ, sabiarucca naszyje harotniki u kancy wioski pad kryżam, pry katorym ustrojanaja kapliczka s fihuraj Matki Boskaj i, hramadoju paklenczyǔszy pierad hetaj fihurkaj, zapiajuć światuju Litaniju i pieśniu da Matki Boskaj… Hetaja Litanija i pieśnia raschodzicca szyroka i wysoka i idzie, idzie wyszej i wyszej aż da wysokaho nieba, da Wialikaho i miłasernaho Boha, szto miła paziraje na pakoru i pabożnaść pracawitaho biełaruskaho ludu.</br> {{gap|1.5em}}Dyk piekny i czaroŭny nasz maj biełaruski, a kudy jeszcze piekniejszy, kali jon pry tym, dy jeszcze i katalicki! I za toje, braty biełarusy, ni zanidbajmo hetaho pieknaho zwyczaju, ale na adwarot rasszyrajmo jaho miż druhimi, bo heta i Bohu i Matce Najświaciejszaj padabajecca i nam samym prynosić karyść duchowuju, uproszywajuczy roznyje łaski Boskije. {{справа|''J.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Maj"/> <section begin="Matczyna"/><div style="font-size: 250%; font-family:Cambria;"> <center>''Matczyna dola.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} ''Czuju hdzieś spiewajuć,</br> ''Sumna u waddali —</br> ''Peǔnie na mahiłki,</br> ''Kahoś paniaśli…</br> <section end="Matczyna"/><noinclude></noinclude> 5z4r80mgms7laevo5xr1czj2wghrmcs 301612 301589 2026-10-18T10:26:02Z RAleh111 4658 301612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 10 maja 1913 hodu'''|right='''№ 15'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Maj"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''{{разьбіўка|Maj}}.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Prajszła maroznaja ściudzionaja zima, kali czaławiek i żywioła i nawat ptuszki dzierżacca uściaż kala budynku, dzie ciaplej i niciarpliwie czakajuć, kali nadojdzie para, szto Boh Stwaryciel i kieraŭnik usiej pryrody, zahadaje śniehu raspuścicca i papłyć u hłyboki mory, dy ŭ szyroki akiany; prajszła i czaść wiasny azdoblanaja pieknym śpiewańniem padniabiesnaj skaŭronaczki i najwiasialejszym światam Wialikadnia, choć z druhoj starany mucili hetu pieknaść bałoty, chałady, dy nidachwaty charczoŭ ludziam i żywiole.</br> {{gap|1.5em}}Prajszło usio heta i pryszoŭ piekny Maj. Jon, kazaŭ-by, jaki strojny kawaler, adziety u zialony, ubrany roznakalornymi kwietkami cudnie — piekny płaszcz, na haławie jaho — mleczna-biełaja karona s ćwituczych jabłanak, hrusz i bezu, s pamiż hetaj bializny, bytcym darahije kamienczyki prahladajuć zialonieńkije listoczki. A nad hetaj karonaj siudy i tudy fyrkajuć rabieńkije ziaziulki, szpaki, szczygły i saławiejczyki, katoryje swaimi pieśniami razwiesielajuć hetaho czaroŭnaho małojca.</br> {{gap|1.5em}}Ciapier i żywioła najchodzić dawoli paszy i ptuszka żyru i usie wiasioła pahladajuć na piekny czaroǔny zialonakwiacisty maj, a biednamu harapasznamu biełarusu-mużyku kali i nidachwat trochi chleba, dyk jon naźbiraja szczaŭja dy hrabuźniku, zwara jaho, dy zjeść s bulbaczkaj i wyszaŭszy na pole da pracy piajeć wiasiołuju, pradziadoŭskuju pieśniu, zredka pierarywajuczy jaje, kab kryknuć na kania, abo pierakinuć baranu, ci sachu praz kamień.</br> {{gap|1.5em}}A wieczaram, wiarnuŭszysia s paloǔ, sabiarucca naszyje harotniki u kancy wioski pad kryżam, pry katorym ustrojanaja kapliczka s fihuraj Matki Boskaj i, hramadoju paklenczyǔszy pierad hetaj fihurkaj, zapiajuć światuju Litaniju i pieśniu da Matki Boskaj… Hetaja Litanija i pieśnia raschodzicca szyroka i wysoka i idzie, idzie wyszej i wyszej aż da wysokaho nieba, da Wialikaho i miłasernaho Boha, szto miła paziraje na pakoru i pabożnaść pracawitaho biełaruskaho ludu.</br> {{gap|1.5em}}Dyk piekny i czaroŭny nasz maj biełaruski, a kudy jeszcze piekniejszy, kali jon pry tym, dy jeszcze i katalicki! I za toje, braty biełarusy, ni zanidbajmo hetaho pieknaho zwyczaju, ale na adwarot rasszyrajmo jaho miż druhimi, bo heta i Bohu i Matce Najświaciejszaj padabajecca i nam samym prynosić karyść duchowuju, uproszywajuczy roznyje łaski Boskije. {{справа|''J.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Maj"/> <section begin="Matczyna"/><div style="font-size: 250%; font-family:Cambria;"> <center>''Matczyna dola.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} ''Czuju hdzieś spiewajuć,</br> ''Sumna u waddali —</br> ''Peǔnie na mahiłki,</br> ''Kahoś paniaśli…</br> <section end="Matczyna"/><noinclude></noinclude> 6m0n7t0zjo6aeyzttp5eds1a7cjgkxy 104 127727 301316 295225 2026-10-17T14:17:05Z RAleh111 4658 301316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude> <section begin="Matczyna"/>{{gap|2em}}''Cicha iduć ludzi,</br> {{gap|2em}}''Hoławy schyliǔszy,</br> {{gap|2em}}''Padydu za imi,</br> {{gap|2em}}''Pacier zhawaryǔszy.</br> ''Bieła damawina,</br> ''Wianok piekny — źwity —</br> ''Ciahnie konik siwy…</br> ''Dy żalam zabity —</br> {{gap|2em}}''Zboku idzie mużczyna,</br> {{gap|2em}}''Za trunu chapaja…</br> {{gap|2em}}''Biedny — śmierci woza,</br> {{gap|2em}}''Jon ǔżo nie strymaja.</br> ''Heta jaho żonka,</br> ''Abwita wianoczkam,</br> ''Razstałasia z świetam,</br> ''Dwadcatym hadoczkam.</br> {{gap|2em}}''Było hroszaj, chleba,</br> {{gap|2em}}''Bahactwa dawoli,</br> {{gap|2em}}''Ale szto pamoża,</br> {{gap|2em}}''Proci Božaj Woli!...</br> ''Da mohlic padchodziać,</br> ''Ksiondz każa spynicca —</br> ''Za czystuju duszu,</br> ''Treba pamalicca.</br> {{gap|2em}}''Zmrok. Ciemień nawisła,</br> {{gap|2em}}''Sumna znoǔ spiawajuć…</br> {{gap|2em}}''Maci ślaźmi placza:</br> {{gap|2em}}''Marylku chawujuć.</br> ''Aposznio dźiciatko,</br> ''Jak kwietaczka, zwiało;</br> ''Biednaja, staraja,</br> ''Kala dołu upała,</br> {{gap|2em}}''I cicha hałosić,</br> {{gap|2em}}''Ale ǔ niebi czujuć —</br> {{gap|2em}}''Tut jaje ǔsie dzietki,</br> {{gap|2em}}''Тut і muż… naczujuć.</br> ''Biednuj, joj odnoj,</br> ''Treba astawacca…</br> ''A trunu adkryli,</br> ''Kab ǔżo pażagnacca.</br> {{gap|2em}}''Homan, płacz naǔkoła —</br> {{gap|2em}}''Płaczuć usie ludzi,</br> {{gap|2em}}''A Marylka ruczki</br> {{gap|2em}}''Złożyła na hrudzi.</br> ''Nahnułasia maci,</br> ''Ruczki caławaci:</br> ''„Dabranac, Marylko!</br> ''Rana paszła spaci…</br> {{gap|2em}}''Użo bolsz ni czuje,</br> {{gap|2em}}''Niczoha ni baczyć —</br> {{gap|2em}}''Adno jaje woczy,</br> {{gap|2em}}''Płaczuć — ǔsio dy płaczuć.</br> ''Adno jak spuścili,</br> ''Ǔ doł ǔżo damawinu —</br> ''Ǔ sercy ǔsio powierło,</br> ''Jak ziamli chtoś kinuǔ.</br> {{gap|2em}}''Schapiłasia z miejsca,</br> {{gap|2em}}''Dy razam samleła,</br> {{gap|2em}}''A ziamla u doli,</br> {{gap|2em}}''Pa trunie hrymieła…</br> ''Muż iznoǔ schapiǔsia,</br> ''Powietra chapaja,</br> ''Dyk ziemlu szto sypluć,</br> ''Jon ǔżo nie strymaje… {{справа|''Ol.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Matczyna"/> <section begin="Z"/><div style="font-size: 100%; font-family:Cambria;"> <center>{{x-larger|'''Z Biełaruskich kazak.}}</center> </div> <center>III.</center> {{gap|1.5em}}Żyǔ byǔ na świecie adzin czaławiek i mieŭ jon dwuch synoǔ. Pracawaŭ na ich, harawaŭ, ażno pakul tyje nie paŭzrastali. Tady baćka i każe: „nu, synoczki maje, hodzia ja z wami namuczyŭsia — para wam i na swoj chleb iści: da czaho katory z was budzie mieć achwotu, nichaj za toje i biarecca“.</br> {{gap|1.5em}}Woś, wybralisia u troch jany ŭ darohu. Iduć, dy iduć. Ażno baczać: wializarnaja, wializarnaja wioska raskinułasia pad lesam. Starszy syn i każe: „oto, kab tut kuźniu pastawiǔ, kaczaǔsia-b jak syr u maśle“ — „Dobra, synoczku, atkazywaje baćka, budzie tabie i kuźnia“.</br> {{gap|1.5em}}Zajszli jany ŭ wiosku, stary pierahawaryǔ s sielanami, naniaŭ kawałak hruntu, pastawii kuźniu, daŭ starszamu synu krychu na pierszy paczatak uspamohi, dyj pakinuǔ jaho na nowaj haspadarcy, a z małodszym — pajszli dalej.</br> {{gap|1.5em}}Iduć jany, iduć, ażno na łuhu niedaloka wioski ŭ kustoch pasucca wały.</br> {{gap|1.5em}}Małodszy syn i każe: „oto tatka, kab hetkaho sytaho wała ukraści? pajedali-b <section end="Z"/><noinclude></noinclude> oetfztpsjz1n03b8ng5apnp1abigmyt 104 127728 301311 295227 2026-10-17T14:14:34Z RAleh111 4658 301311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Z"/>miasa, pajedali, ażno sami badaj, takimi-ż sytymi parabilisia-b.</br> {{gap|1.5em}}— „A szto-ż, synoczku, atkazywaje baćka, kradzi, kali ǔ ciabie da hetaho achwota. Zajmi wała i hani da chaty, a ja zara prydu“.</br> {{gap|1.5em}}Syn tak i zrabiǔ: zaniaǔ wała i pahnaǔ, ahladajuczysia, ci chto ni bacze, da chaty. A baćka tymczasam zajszoŭ u wiosku, dawiedaŭsia czyja heta była żywioła, zapłaciǔ za jaje i tak sama paciahnuŭsia da chaty.</br> {{gap|1.5em}}Prychodzie, ażno syn ǔżo abkaciǔ wała i skuru dziare z jaho. Na zaǔtra nahatawali poǔny sahan miasa i sadziacca za stoł jeści. Ażno baćka każe: „paczakaj, synoczku, daj śpiersza źmierymsia dziahaj, dyk pasla budzim wiedać, katory z nas, zjeǔszy miasa, bolsz pasycieje. Dobra — źmierylisia.</br> {{gap|1.5em}}Woś paczali jany szto dnia prażyć, dyj prażyć miasa. Baćka pre — ażno nos jaho hniecca, a syn, aby dźwiery tolki skryhiel, abo dzie szto stuknuło — užo i chodu z za stała. Wiadoma, bajaǔsia, kab jak nie daznalisia a pakraży.</br> {{gap|1.5em}}Doǔha, ci nie — balawali hetak baćka s synam, ale ǔreszcie miasa skonczyli. Tady baćka, źniaǔszy dziahu, kae: „nu, synoczku, dawaj źnimiem mierku, katory z nas bolej pasycieŭ“.</br> {{gap|1.5em}}Jak źniali jany mierku, dyk kudy tam! Ani pryraŭniać adnaho da druhoha: baćka — i praŭda, razjeŭsia, jak toj woł, a syn — schudaŭ, wypiatryǔ, — jak taja szczepka.</br> {{gap|1.5em}}Uśmiachnuŭsia stary baćka i każe da swajho syna: „a szto, dziciatka, baczysz, jakaja pamiż nami roznica. Ja jeǔ heta miasa s spakojnym sumleńniem, bo za wała, szto ty ukraŭ, choć tabie hetaho i nie kazaŭ, hroszy haspadaru zapłaciǔ, woś mnie jano i pajszło na zdaroŭje, i syć uziała. A ty — zaŭsiody u strachu byŭ, bo adna dumka ciabie hryzła, — kab czasam jak nie uspłyła na wierch twaja pakraża, woś i wysach ty, jak toj korcz. Dyk pamiatuj-że raz na zaŭsiody: kradzianym nikoli nie pasyciejesz“. {{справа|''Wat—ka.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Z"/> <section begin="Znachod"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Znachod św. Kryża.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Da śmierci Chrystusa i jeszcze doǔha paśla u pahancaŭ kryż byŭ u pahardzie, za toje, szto na im wiesili, abo prybiwali samych najbolszych prastupnikaŭ — razbojnikoŭ. Ale kali na kryżu byŭ prybity i skanaŭ Boh, ustupiŭszy u ludzkoja cieła, katory ni tolki szto ni mieŭ ani Najmienszaj winy, ale byŭ sam najświaciejszym, dyk praz Jaho niawinnuju, a takuju strasznuju śmierć kryż byŭ paświenczany i jak pahancy usimi sposabami ratawalisia, kali kamu z ich hraziła śmierć na kryżu, tak chreścijanie mieli sabie, za najbolszaje szczaście umierci takoj śmierciaj, jakoj umior Zbawiciel Jezus Chrystus, ale szczytali siabie niahodnymi hetaho. I tak baczym, szto, kali pahancy asudzili apostoła św. Piatra na śmierć na kryży, jon prasiŭ kab jaho, choć i na kryży, ale prybili nie tak, jak Pana Jezusa, a haławoj u niz; druhi apostoł św. Andrej tak sama prasiŭ prybić jaho nie tak, jak byŭ prybity Zbawiciel. Adnym słowam kryż staŭsia świataściaj i nikatoryje chreścijanie za prykładam samoj Najśw. Matki z nabażenstwam adwiedawali miejscy muki i słup da katoraho byŭ prywiazany i kryż, na katorym byŭ raspiaty Jezus Chrystus.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż pahancy, aŭładzieŭszyje i Jeruzalimaj paczali praśledawać chreścijanaŭ pa ŭsich kutkoch, dzie mieli swaju siłu, dyk i słup i kryż schawali i prykapali, a na tych miejscach pastawili pahanskije bałwany.</br> {{gap|1.5em}}Kali Kanstantyn Wialiki — cezar Rymski, zwajawaŭszy swaich praciŭnikaŭ pad znamiem kryża, wydaŭ prawo swabodnie wyznawać chreścijanskuju wieru i budawać kaścioły, świataja Helena — maci Kanstantyna pajehała da Jeruzalimy i dapytaŭszysia u starych ludziej, dzieby moh być kryż światy, zahadała razwiarnuć bałwana Wenery, stajaŭszaho u tym miejscy i kapać ziemlu.</br> {{gap|1.5em}}Adkapali razam aż try kryży i tabliczku, szto była prybitaja nad haławoj Chrystusa.</br> {{gap|1.5em}}Ale ni było wiedama, katory s kryżoŭ byŭ kryżam Chrystusa. Dyk patryarcha Jeruzalimski Makary paśla postu i madlitwy zahadaŭ datknucca kryżami da chworaj kabuiety. I datknulisia adnym i druhim biz nijakich skutkaŭ, a kali datknulisia trecim, chworaja zaras że azdarawieła; pa hetym i paznali kryż Chrystusa. Tady św. Helena wybudawała wialiki kaścioł i u im pałażyli adnu czaść światoha drewa kryżowaho, druhujuż czaść św. Helena posłała swajmu synu cezaru Kanstantynu, katory pryniaŭ heta z wialikim nabażenstwam i pałaży u kaściele św. Zofii u Konstantynopali, a pośla czastku z hetaho pieresłaŭ u Rym, dzie naŭmysla zbudawaŭ kaścioł nazwany kaściołam św. Kryża Jeruzalimskaho.</br> {{gap|1.5em}}Znachod takoj ważnaj reczy — jak Kryż światy, kaścioł pastanowiŭ uspaminać asobnym naboženstwam szto hod 3-ho maja. {{справа|'''B.{{gap|1.5em}}}} <section end="Znachod"/><noinclude></noinclude> di9fm92paj3lcmpmjbricx111t7qib6 104 127730 301307 295231 2026-10-17T14:13:46Z RAleh111 4658 301307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pracesija jubileuszowaja.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U niedzielu — 28 krasawika ŭ Wilni adbywałasia uroczystaja pracesija z Pranajświaciejszym Sakramentam u pamiać 1600-leccia swabody wiery chreścianskaj.</br> {{gap|1.5em}}Z usich kaściołaŭ wilenskich procesii zyszlisia da kaścioła św. Jakuba, adkul razam usie z nabożnymi pieśniami piezajszli da Katedry, dzie adbylasia ceramonija błahasławienstwa Pr. Sakr. i hetym zakonczyłasia pracesija.</br> {{gap|1.5em}}Miełasia jana być a hadzinie 10 zranku, ale pamieszaŭ hetamu dożdż, dyk adbyłasia a 5-aj h. wieczara. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Arcybiskupam Warszauskim</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}na miejsce pamiorszaho Arcyb. W. T. Chościak-Popiela naznaczany i zatwierdżany praz Papieża byǔszy dahetul rektaram duchoǔnaj akademii u Pieciarburhu ks. A. Kakoǔski. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Piarun u kaścieli.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}19-ho krasawika u Białobrzegu pad Tamaszowam-Raǔskim, u Polszczy, piarun uderyǔ u kaścioł, jak raz, kali adbywałosia majowaje nabazenstwo (tam u hety dzień było 2 maja, bo u ǔsim świecie kalendar idzie na 13 dzion raniej, czym u Rasiei).</br> {{gap|1.5em}}Hety piarun uderyǔ u wieżu, paśla u kaściele zapaliǔ abrusy na bocznym aŭtary, dalej prabieh kala wialikaho aŭtaru i padzior nowyje boty na nahach, pasłuhujuczaho ksiandzu, chłopczyka i samaho chłopczyka trochi pryhłuszyǔ i, adarwaǔszy kamień s pasadzki, prapaǔ u ziemlu. Niekatoryje sa strachu asłupieli, ale słuha kaścielny J. Piatroǔski skoczyǔ da bocznaho aŭtara, sarwaǔ na pasadzku haruszczyje abrusy i zaczaǔ hasić, tady i druhije paczali jamu pamahać i tak usio zakończyłosia biaz bolszaj biady. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Śmierć maładoha ksiandza.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}3-ho krasawika u majontku Kroszki, kala Rakiszak pamior na 28 hadu życia, wyświenczany u 1910 hadu ks. Mik. Mickiewicz wikary z Trok. Wieczny pakoj! <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Miłaść pa manifeście.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Wilni pry Bernadynskim kaściele żywieć adsunieny ad probastwa u Wialikaj Biarastawicy, Hrodz. hub., za danie szlubu prawasłaŭnaj asobie try hady tamu ks. Adolf Michniewicz; ciapier pawiedamili jaho, szto sudu nad im nia budzie, bo wina heta darawanaja carskim manifestam. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Prześladowańnie katalikoǔ u Portuhalii.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Urad tamaczny, złożany z nidawiarkaŭ hramadami sadzie katalikoǔ u turmy biez nijakaj winy i biez sudu, a tam usielak nad imi ździekujucca. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Sud nad ksiandzom.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}3-ho maja u Babrujsku sudzili Daǔhinoǔskaho probaszcza ks. Ant. Besztu-Boroŭskaho, zawinawaczanaho u padburywani ludziej proci właściaŭ i katalikoŭ proci prawasłaŭnych, aposzniaje wyraziłosia tym, szto bytcym ksiondz abicaŭ niapryjmać da spowiedzi tych, szto pasyłajuć dziaciej u cerkieǔnyje szkołki.</br> {{gap|1.5em}}Ks. Beszta-Baroŭski wytłumaczyǔ, szto niczoho padobnaho nie było i tolki jon hawaryǔ parachwijanam, szto lepiej pasyłać dziaciej u narodnuju szkołu, bo tam lepiej wuczać. Sud usioż tyki pryhawaryŭ ksiandza B. na 4 miesiacy kary, pad aresztam, u tym miejscy, dzie prykaże duchoŭnaja ŭłaść.</br> {{gap|1.5em}}Sud hety uzniaŭsia, jak każe sam ksiondz, pa danosu wuczyciela cerkeiŭnaj szkołki — Jackiewicza. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwie.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka Prawialebnaho ks. K. Michalkiewicza, u wilenskaj dyecezii stalisia takije pieramieny: ks. Al. Michajło, wikary s Swiencianaŭ pieranosicca na wik. da Ejszyszak, na miejsce ks. L. Pietkiela. Ks. Franc Bernot, prob. z Rotnicy zwalniajecca na 2 miesiacy na leta. U hety czas jaho budzie zamieszczać ks. M. Puzyreŭski wikary turgielski. Ks. J. Sacharko probaszcz s Knyszyna zwalniajecca ad abawiazkoǔ na 6 tydniaŭ; jaho budzie zamieszczać ks. J. Niedroszlanski wikary s Choroszczy. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''U Wilenskaj seminaryi</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}duchoǔnaj 22 i 24 krasawika ehzaminawalisia na pastupleńnie u kleryki 30 małojcaŭ s katorych zdali ehzaminy tolki 18 woś jakije:</br> {{gap|1.5em}}Zygm. Białkoŭski, Jury Dekonis, Aleks. Hanusewicz, Stan. Iwaszkiewicz, Zenon Jakuć, Antoni Kozłoǔski, Bolesłaǔ Łozoǔski, Stan. Możejko, Jan Muraǔski, Piotra Niekraszynski, Alfons Orwid, Jazep Peńko, Leonard Pacewicz, Leonard Putrament, Wacłaŭ Siekierko, Stanisłaŭ Ulinski-Stankiewicz, Jury Usanis, Ihnat {{перанос пачатак|Wo|robiej}} <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> sf5b51su7yvumurc63o1kfl2q3kteac 104 127731 301301 296615 2026-10-17T14:04:26Z RAleh111 4658 301301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{перанос канец|Wo|robiej}}. Usie pašla spaǔnieńnia farmalnościaŭ, wosieńju buduć pryniatyje na 1-szy kurs seminaryi. Niedaŭna pamior kleryk 1 kursu Juljan Woszczuk 21 hodu.</br> {{gap|1.5em}}Kab pastupić u seminaryju na kleryka, ciapier wymahaje ŭrad, kab pastupajuczy akonczyǔ najmieńsz 4 klasy himnazii, realnaj szkoły, abo haradzkuju szkołu, paśla czaho treba umieć dobra pa łacinie, s czaho zdajuć ahzamin pry samoj seminaryi. Daǔniej można było pastupać zdaŭszym ahzamin na aptekarskaho wucznia, ale ministr nidaǔna zabaraniǔ hetakich prymać u seminaryju. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Sałdata 120-ho wiackaho połku — Prakofjewa za kradzież siarebranaho hadzińnika zasudzili na poŭtreécia hodu ŭ arysztanskija roty. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Siało Siamionoŭskaje,'''</span> Arłoŭskaj hubernii. Paśla śmierci tutejszaho wałasnoha pisara, pryjszłosia wybirać nowaho. Sabrali schod i pakazałosia, szto nima ni adnaho hramatnaho mużczyny ŭ wołości, katory moh by zaniać hety abawiazak. Schod wybraŭ hramatnuju sielanku Marju Kaniukowu.</br> {{gap|1.5em}}Padciahnicisia chłopcy, kab i nam czasam nie dażyć hetkaho soramu! {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Sielec"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"></div> <center>'''Sielec, Hrodz. huberni.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}28 krasawika pa zahadu W. P. ks. Admistratara dyjecezyi Wilenskaj odbywałasia tut uraczystaja pracesija u pamiać 1600 hadaǔszczyny wydańnia wolnaści wiery chreścijanskaj. Naproci hetaj pracesii wyjszoǔ miejscowy asesor i dzierżacy ruku na szabli zahadaŭ ksiandzu, niasuczamu Pr. Sakrament źwiarnucca ŭ kaścioł. Asesar hety pastupiǔ proci rozparadżeńnia nawat ministra i tłumaczycca, szto bytcym niawiedaŭ ab hetym i szczytaŭ procesiju nieduzwolanaj.</br> {{gap|1.5em}}Mnie zdajecca, szto kab i nia było pozwaleńnia na procesiju, dyk tak, jak pracesija nikomu nijakaj kryǔdy i szkody ni pryczyniłab, asesaru trebab było jej nie pieraszkadzać, a lepsz paśla, zaskarżyć heta, kamu treba. {{справа|''Z. S.{{gap|1em}}}} <section end="Sielec"/> <section begin="Jałucewiczy"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Jałucewiczy,'''</span> Hrodz. hub. Wołk. paw. U wioscy hetaj znajszoŭsia taki czaławiek-źwier, pra katoraha, kab usiu praŭdu napisać, to ludzi hatowy padumać, szto niejkuju bajku raskazwaju, a toż nie bajka, a praŭdziwaja praŭda.</br> {{gap|1.5em}}Hety czaławiek-źwier wielmi nia lubiǔ swajej daczki iszcze kali jana była małaja. Ździekawaŭsia nad joj, jak moh: to kary roznyja naznaczaŭ, to biŭ jaje czym i dzie papała: puhaǔjom, dziahaj, palenam pa placzoch, pa haławie, ci tak dzie — ŭsio roŭna. Adnak biednaje dzicianio niejak wytrywała hetu katarhu: padkaczałasia dziaŭczynioszka, ǔżo takaja-siakaja i pomacz była z jej u haspadarcy — to ŭ aharodzie kapałasia, to skacinku paświla, ale baćka na heta nie zważaŭ — biǔ, jak daŭniej datul, pakul nie adbiŭ zusim rozumu biednaj dziaŭczyncy.</br> {{gap|1.5em}}Pryżdaŭszy hetkaj paciechi, źwier-baćka ǔziaǔ swaju daczku na łancuh i ǔ letku prywiazywaŭ jaje pad pawietkaj, ci u chlewie, a zimoj — u ciomnym kutku — ŭ chacie. Usiej adzieżyny była adna-adniusieńka czornaja padranaja kaszulina; usiej jady — chleb, a to i padhniǔszaja, syrawataja bulba.</br> {{gap|1.5em}}Hetak muczyłasia na łancuhu biednaja, adyjszoŭszaja ad rozumu dziaŭczyna praz dwa hady. A choć susiedzi czuli nie raz jaje stohny ad puhaŭja, ci dziahi; wiedali i baczyli ǔsielakije zdzieki źwiera-czaławieka nad rodnaj doczkaj, — usie maŭczali. I, tolki dziakujuczy tamu, szto ludzi dalszyje — sa starany, dawiedaŭszysia ab tym, jak heny baćka haduje swaich dziaciej, usia sprawa uspłyła na wierch. Źbituju chworuju zabrali u szpital, baćku sudziebny śledawaciel adprawiŭ u pawiet, nu i razumiejecca, pojdzie paśla pad sud.</br> {{gap|1.5em}}Najcikawiejszaje toje, szto kali spytalisia sielanoŭ, czamu jany, wiedajuczy ab hetkich ździekach, maŭczali, — tyje atkazali, szto bajalisia adazwacca, kab heny źwier pasla pa złości nie zabiǔ, ci nie spaliŭ danoszczyka.</br> {{gap|1.5em}}Kożny danos, razumiejecca, sprawa śmiardziuczaja i nie nam — Biełarusam hetym zajmacca, ale tut byŭ by nie danos, a zastupstwo za słabiejszaje, pakryǔdzanaje stwareńnie Bożaje: heta ǔżo nia tolki nia soram, a abawiazak. A szto da strachu, dyk — waǔka bajacca — to i ŭ les nie chadzić. {{справа|''Wakulary.{{gap|1.5em}}}} <section end="Jałucewiczy"/><noinclude></noinclude> 3jbvnpji696cl9jpo3877xi6cxfrokl 104 127745 301297 296614 2026-10-17T14:01:09Z RAleh111 4658 301297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Zabałać"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Zabałać,'''</span> Minsk. hub. Ihumiensk. paw. Z hetaj wioski 1-ho krasawika pajechali ǔ Minsk dwoch susiedoǔ kupić toja-sioja k światu.</br> {{gap|1.5em}}Pierszy — Łukasz byǔ s synam, a druhi — sam adzin. Sprawiŭszysia ŭ Minsku s pakupkami, waroczalisia jany damoŭ i zatrymalisia kala karczmy, padkrapicca na darohu harelicaj. Syn Łukasza klikaŭ baćku damoǔ, ale susied, katory z nim jechaŭ, staŭ uhawarywać: „paczakajcie, każe, razam pajedzim; woś pryduć maje znajomyje — wypjem pa czarcy i pasunimsia da chaty“.</br> {{gap|1.5em}}A znajomych jon naprasiǔ, kab Łukasza pabić. Pryjszli tyje siabry, sieli wypiwać, a tymczasam Łukaszoǔ susied, padniaŭszysia s kresła, laś jamu poŭchu, a praszonyje wypiwaki tolki hetaho i czekali: stali bić czaławieka czym papała i, musić-to prykonczyli-b Jaho na miejscy, kab nie nadbiehli strażniki. Nie razabraŭszy sprawy, pahnali jany ǔsich u chałodnuju. Tam — źbitaho Łukasza iszcze paczastawali tak, szto toj nazaŭtra, pryjechaŭszy damoǔ, pamior.</br> {{gap|1.5em}}Woś i padkrapiǔsia… {{справа|''Padarożny.{{gap|1.5em}}}} <section end="Zabałać"/> <section begin="Dziewieniszki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Dziewieniszki,'''</span> Wilensk. hub., Aszmiansk. paw. U hetym miasteczku 19-ho krasawika byǔ kirmasz. Adziń czaławiek pradaŭ tam swajho kania za 200 rubloŭ. Zładziei heta padhledzieli, dyj zakralisia zahadzia na tej darozie, kudoj wiedali, szto budzie waroczacca pradawiec kania.</br> {{gap|1.5em}}Tym czasam, jak na biadu, nałuczyǔsia im zusim inszy czaławiek, katory tak sama hetaj darohaj waroczaǔsia s kirmaszu da chaty. Zładziei, nie raspaznaŭszy, prystali da jaho, kab addaŭ im 200 rubloǔ. Jak toj nie bazyǔsia, szto ǔsiaho pry duszy maje 40 kop., niczoha nie pamahała. Stali jaho muczyć: zrobili 30 ranoŭ nażami na cielie i musić-by to prykonczyli zusim jaho, kab nie nadjechali ludzi; choć i tak nijakaj nadziei nima, kab jon zastaŭsia pry żyćci.</br> {{gap|1.5em}}Złydni helyje, jak chodziać czutki, bajuczysia sudu, drapanuli ǔžo ŭ Ameryku.</br> {{gap|1.5em}}I smutna, dyj żutka pisać i czytać padobnyja wiestki… A hetkich wiastak — mnoha, praz ład mnoha — ǔsich ich i na wałowaj skury nia śpiszysz… A czamu hetak ludzi askacinilisia? Bo traciać wieru, nasłuchaŭszysia i nahledziǔszusia za aposznije hody usielakich rastreloǔ, dyj wieszaniny ludziej… {{справа|''F. A.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dziewieniszki"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Tureczczyna.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Trywożnyja wiestki iduć s tureckaj prawincii — Nestorjany: bytcam u Tuchmie maniacca wyrezać usich chryścijan; użo jość ranienyje i zabityje. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Ameryka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"> {{gap|1.5em}}U amerykanskaj prawincii Aryzonie dynamitam ǔzarwało wajenny pojezd, paǔniusieńki saldataŭ. Bolszaja ich czaść zhinuła. Chto winoŭca hetaj piakielnaj raboty — pakul szto nima wiedama. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Bałharyja.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"> {{gap|1.5em}}Choć tymezasam wajawać Bałharam i nima ǔżo s kim, adnak s kazny iznoǔ wydali 50 miljonoŭ na wajennyja patreby. Widać rychtujucca na dalniejszyje czasy. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Hrecija.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"> {{gap|1.5em}}Aposznimi dniami Hreki, spatkaǔszysia s Bałharami, nieszta nie paładzili, dyj tak zawialisia, szto nawat puścili ǔ chod artyleryju.</br> {{gap|1.5em}}Och, ciażka, badaj, budzie zhodna razabracca hetkim sajuźnikam… <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Serbija.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"> {{gap|1.5em}}Na Serbski pasażyrski parachod, kali jon plyǔ spakojna bliska bierahu Aǔstryjackaj hranicy, pasypalisia adtul streły. Zranili adnaho pasażyra i prabili kulami parachodny komin. Serby straszenna hetym aburany. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"> {{gap|1.5em}}Padyjszła samaja najważniejszaja para dla haspadara-chlebaroba: czas siaŭby.</br> {{gap|1.5em}}Kali i szto siejać? Na heta praǔdziwaha atkazu dać nielha; nielha dziela taho, szto naszy ziemli najbolsz słabyja, wypałaskanyja, dyk kinutaja ziarnio ǔ takuju pustyniu nie maje siły patrebnaj, nie maje padmohi ŭ samaj ziamli wiaści baraćbu s klimatycznymi, czasta praz ład źmiennymi, niespryjajuczymi warunkami dla dobraho uzrostu i raźwićcia samoj raśliny.</br> {{gap|1.5em}}Zusim inakszaja sprawa tam, dzie haspadarka pastaǔlena dobra, jak za hranicaj, abo choć i pa naszych {{перанос пачатак|niekato|rych}} <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> n56a0yl4gjileijtrwhngymf7excu96 104 127749 301294 297242 2026-10-17T13:56:14Z RAleh111 4658 301294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос канец|niekato|rych}} dwaroch: tam mała źwiertajuć na paru siaŭby, bo kali źwierchu prypiacze, prysusze, ci zachaładaje, sam koreń maje ŭ siabie stolki siły, szto amal nia ŭsielakuju biadu piaretrywaje.</br> {{gap|1.5em}}Heta i nia dziwa. Toje samaje my możem baczyć i na ludzioch. Koźny czaławiek, katory maje wyhodu, dobryje charczy, dobry dahlad, nie tak lohka paddasca jakoj koleczy chwarobie, a kali i zaniadużaje, to chutczej aprawicca, czym inszy biedak, katory nie maje ani czym, ani za szto padtrymać swaje słabyja sily.</br> {{gap|1.5em}}Hetak bywaje i z raślinami. I, kali nasza ziamlica mała maje zapasu hnoju, kab padtrymać żyćcio raśliny, to my prynamsi pawinny źwiarnuć wialikuju ŭwahu, kab jak nailepsz ułuczyć sam czas siaŭby.</br> {{gap|1.5em}}Piersz-na-piersz treba pamiatawać, szto nie na kożnaj ziamli można siejać u adzin i toj samy czas. Hetak — na hruntach lohkich — pieszczanych, katoryje lohka wysychajuć i chutczej abahrewajucca, siaŭbu treba paczynać raniej; na ciażkich-że hruntach, hlejewatych, padzolistych — rannaj siaŭby treba ścierahczysia, bo ŭsie hetkija ziemli chałodnyja, wada nia skora prachodzie u hrunt i dziela taho nie raz bywaje pry rannaj siaŭbie, zbażyna wymakaje cełymi łatami. S siaŭboj na hetkich hruntach treba czekać, pakul ziemla dobra nie abahrejecca, nie padsochnie, a sama ralla pakul nia zrobicca kruchawaj.</br> {{gap|1.5em}}Na wohuł treba trymacca takoha paradku: paśla harachoŭ, bracca za siaŭbu aŭsa, potym siejać jaczmień, ureszci sadzić bulbu. Jaczmiani siejuć jeszcze i zusim poznyje, ażno da 7-aho czerwienia i — kali pad hod — udajucca i nia zhorsza, tolki biada taja, szto ŭ wosień poznuju siaŭbu trudna dasuszycca, dyk zaŭsiody lepiej trymacca rannaj siaŭby, pamiatujuczy prykazku: rannaja siaŭba, kali i nia ŭrodzie, to nasieńnia nia zwodzie. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U sadoch.'''</span> Chto maje sadok — na wiasnu — kali abirajecca jon u pryhożyja bledna-rużowyja i biełyja kwietki — niespakojnyja noczki pierażywaje haspadar-sadounik: anu-ż stuknie maroz i usiu pracu i nadzieju na siolatni uradżaj źnisztożyć. Bo tki hetak czasta-husta bywaje.</br> {{gap|1.5em}}Za hranicaj — asabliwa u Francii, dzie na wialikich abszarach hadujuć darahije, bo najbolsz winahranowyje sady, a wiesnawyje prymarozki bywajuć tak sama, jak i ŭ nas, zawiedzieny inszyje paradki.</br> {{gap|1.5em}}Jak tolki sady zacwituć, praz usiu nocz chodziać kaławurszczyki i, aby tolki prykmiecili, szto źbirajecca na maroz, paczynajuć dzwanić, jak ma pażar. Nia tolki haspadary sadoŭ, ale z usiej wakolicy źbiehajecca tady narod baranić sady ad marozu. Tam kożny razumieje dobra, szto tut strata nia tolki dla samoha sadoŭnika, ale i dla usiej akolicy, bo kali prapadzie uradżaj u sadzie, prapaduć i zarabotki dla bliżejszych sielanoŭ pry hetych sadoch.</br> {{gap|1.5em}}Sposaby, jakimi baroniać francuzy swaje sady ad marozaŭ zusim nie kasztoŭnyje i prydatny tak sama i dla naszych sadoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Zważajuczy na abszar sadu, zahadzia ŭ kolki miejscach pryhatoŭlajucca łamy, na nich kładucca kuczki dobra niepierahniŭszaho hnoju, śmiećcia, niepatrebnyje abrezki skuratoŭ i t. p. Naczami, razumiejecca, treba pilnawacca i, kali tolki pakazywaje na maroz, to ŭżo treba być na hatowie. Maroz najczaściej biarecca pad ranicu — samym uschodam sonca i tady jon bywaje najszkadliwiejszy dla ćwietu. Woś i treba pierad hetym pazapaliwać pryrychtowanyje łamy, zważajuczy, kab nia stolki było ahniu, kolki dymu. Wiasnoj — pad czas marozu — amal nie zaŭsiody bywaje cichaje nadworje, woś dym, uźniaŭszysia nad drewami, zawiśnie nad nimi i bytcam pościłkaj zakryje ŭwieś sad ad prypieku sonca i maroz, aby tolki dymu było dosyć, ćwietu nie paszkodzić.</br> {{gap|1.5em}}Apracza taho, hety jadki dym, bo ad śmiećcia, dy skuratoŭ, niemała hubić i adhaniaje napaśnikoŭ na naszy sady: rabakoŭ, żukoŭ, matyloŭ i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Sposab hety ja prabawaŭ niekolki razoŭ u swaim sadzie i zaŭsiody jon pamahaŭ. {{справа|''Ka-zak.{{gap|1em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Chwastaty syszczyk.</center> </div> {{gap|1.5em}}Chiba mała ǔžo chto nia czuǔ, szto ciapier i sabaki jość wuczonyje: spoŭniajuć jany służbu syszczykoǔ. Dzie stałasia pakraża, zdaryłosia ǔbijstwa, ci tak szto jakoje, — prywodziać hetkaho mudraha ciućku, a toj, abniuchaŭszy tolki ślady, dzie byǔ niaproszany hość, ci jakija reczy, da katorych jon dakratywaŭsia: zamok, szafu, łożka i t. p., wybiehaje potym na dwor i tam razbirajuczy hety samy pach, kocie darohaj, <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> 30njibn33f4vjfi7kyqjxz05laue1tj 104 127754 301292 297241 2026-10-17T13:55:14Z RAleh111 4658 301292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>lesam, pierałazie praz płaty i t. d., ażno pakul nie dawiadzie sledam da taho czaławieka, ci jaho reczaŭ, katoryja treba było adszukać. Adnym słowam: czaho syszczyk nia może dajści swaim rozumam, sabaczy nos, jak bacz, raźbiare.</br> {{gap|1.5em}}Woś hetkaja cikaŭszaja sprawa zdaryłasia nidaǔna ǔ bardyczoǔskim pawiecie ŭ wioscy Nowaja Hrebla, dzie ǔbiŭcy, pahaliǔszysia na hroszy, wyrezali ǔsiu siamju — wosiem dusz — i starych, i małych. Dali telehramku ŭ Kijeǔ, dyk adtul u skoraści pryjechała palicija z musztrawanym sabakam.</br> {{gap|1.5em}}Chwastaty syszczyk, abniuchaǔszy akuratna chatu i pazabiwanych ludziej, wybieh na dwor i praz doŭhi czas nia moh dać rady, bo wiadomaja recz — ślady użo krychu pazataptywali druhije ludzi, dy i sam pach źwiatreǔ. Ale ǔreszcie, dapaŭszy da chaty adnaho rabotnika s tamtejszaj cukroǔni, zabiehsia tudy, kinuŭsia pad łożka i, wyciahnuŭszy adtul boty, staŭ ich razzłosczany hryści. Czyje hetyje byli boty, dawiedacca było razumiejecca, nia trudna, dyk pajszli na fabryku i tam zaraz-że arysztawali hetaha rabotnika.</br> {{gap|1.5em}}Jak tolki stali dapytywać arysztowanaho, jon paprasiŭ, kab dali jamu wady napicca. Uziaǔszy ǔ ruki dzbanok, jon z usiaho machu puściŭ im u haławu pilnujuczaho jaho strażnika, a sam wybiǔszy szybu, wyskaczyǔ praz wakno, kinuŭsia da wysokaj fabrycznaj baszty, uźbieh na samy wierch, dyj zaczyniǔsia. Jak że tolki paczuǔ, szto dźwiery ǔżo padważyli i adczynili, rynuǔsia jon u niz haławoj i zabiŭsia nia miejscy.</br> {{gap|1.5em}}Z hetaha my baczym, szto s kurtatymi syszczykami — nia pieraliŭki, a najhorsz, toja, szto nia biare, had, nijakoho chabara… <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}29) Boh ni baczyć nikoli, cary — redka, a sielanin — zaǔsiody?</br> {{gap|1.5em}}30) Zimoj jeździać, a ŭ letku ślady znać? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/16|№ 16]].</center> </div> {{gap|1.5em}}Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/14|№ 14]]: 26) wulej, pszczoły, wosk; 27) kałodka na katoraj siakuć drowy, ci miasa; 28) narohi ǔ sasie. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pacieszyǔ.</center> </div> {{gap|1.5em}}Żonka turemnaho nadziraciela prybiehaje, pierepałochanaja, da muža:</br> {{gap|1.5em}}— Czuǔ ty? hetaż dwoch arysztantoǔ uciakło! Szto-ż z nami ciapier budzie?</br> {{gap|1.5em}}— Nie biaduj, hałubka, supakaiwaje żonku dobry muż, na ich miejsce dwaccać nowych pryszluć. <section end="Żarty"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''DUMKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}Czym hanić druhich, pakaży sam jak treba żyć. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Z durnym śpiracca, — szto za czuprynu z łysym ciahacca. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.</center> </center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wołkawysk. W―mu ks. [[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|Tołoczko]].'''</span> Nia lik, a Waszy darahija słowy wialikaj padmohaj dla nas!</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Szwejcaryja. Fryburh. W-mu ks. A. Jaroszewiczu.'''</span> Z miłaj achwotaj spoŭniajem Wasze żadańnie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Aǔstryja. Zakopane. W―mu Dk. K. Szapowiczu.'''</span> Wielmi nas cieszyć, szto naszy dumki zusim zychodziacca z Waszymi pohladami na sprawu. Za abiecanyja wiestki — dziakujem i czekajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Sybir. h. Kirensk. J. M―sci [[Аўтар:Язэп Лёсік|O. Lesiku]].'''</span> Prosta nie razumiejem, jakaja pryczyna, szto Wy nie atrymali aposzních numeroŭ „Biełarusa“. Pasyłali i jeszcze raz pasyłajem. Zrabicie akuratnuju spraǔku na poczcie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dw. Czerepoǔszczyzna. J. M―ści A. Malinoǔskaj.'''</span> Choć mowu jeszcze i nia uśpieli pryswoić, ale duszoj i sercam, widać, pryihnuli da narodu. Kali-b bolej mieŭ jon takich apiakunak, chutczej „zahlanulo-b sonce i ŭ nasza wakonce“…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''St. Chaczmas, Wład. ż d. J. M―ści B. Nawickamu.'''</span> Kali-b usie tak razumieli sprawu, jak Wy, bardziej pryżdali-b swoj chleb jeści, a nie szukać jaho u czużoj staroncy. Za dobryja życzeńnia — Szczyra dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}Inżenieru W. B. razam z hetym numeram — pasyłajem usie ad 1-ho.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''P. S. Kryczewo. J. M―ści [[Аўтар:Язэп Ціхінскі|J. Cichinskamu]].'''</span> Z Waszaj — choć karocieńkaj pisulki baczym, szto nie źwialisia jeszcze ŭ nas praŭdziwyje syny swajej baćkoŭszczyny, dyj chiba ǔżo i nie źwiaducca. Radzi, Boże, takich.</br> {{gap|1.5em}}Jak za ''prysłanaje'', tak i za ''abiecanaje'' — z usiaho serca dziakujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> f5e2tjaitg0bydgcqk72vsxrlgfwjxw 301293 301292 2026-10-17T13:55:33Z RAleh111 4658 301293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>lesam, pierałazie praz płaty i t. d., ażno pakul nie dawiadzie sledam da taho czaławieka, ci jaho reczaŭ, katoryja treba było adszukać. Adnym słowam: czaho syszczyk nia może dajści swaim rozumam, sabaczy nos, jak bacz, raźbiare.</br> {{gap|1.5em}}Woś hetkaja cikaŭszaja sprawa zdaryłasia nidaǔna ǔ bardyczoǔskim pawiecie ŭ wioscy Nowaja Hrebla, dzie ǔbiŭcy, pahaliǔszysia na hroszy, wyrezali ǔsiu siamju — wosiem dusz — i starych, i małych. Dali telehramku ŭ Kijeǔ, dyk adtul u skoraści pryjechała palicija z musztrawanym sabakam.</br> {{gap|1.5em}}Chwastaty syszczyk, abniuchaǔszy akuratna chatu i pazabiwanych ludziej, wybieh na dwor i praz doŭhi czas nia moh dać rady, bo wiadomaja recz — ślady użo krychu pazataptywali druhije ludzi, dy i sam pach źwiatreǔ. Ale ǔreszcie, dapaŭszy da chaty adnaho rabotnika s tamtejszaj cukroǔni, zabiehsia tudy, kinuŭsia pad łożka i, wyciahnuŭszy adtul boty, staŭ ich razzłosczany hryści. Czyje hetyje byli boty, dawiedacca było razumiejecca, nia trudna, dyk pajszli na fabryku i tam zaraz-że arysztawali hetaha rabotnika.</br> {{gap|1.5em}}Jak tolki stali dapytywać arysztowanaho, jon paprasiŭ, kab dali jamu wady napicca. Uziaǔszy ǔ ruki dzbanok, jon z usiaho machu puściŭ im u haławu pilnujuczaho jaho strażnika, a sam wybiǔszy szybu, wyskaczyǔ praz wakno, kinuŭsia da wysokaj fabrycznaj baszty, uźbieh na samy wierch, dyj zaczyniǔsia. Jak że tolki paczuǔ, szto dźwiery ǔżo padważyli i adczynili, rynuǔsia jon u niz haławoj i zabiŭsia nia miejscy.</br> {{gap|1.5em}}Z hetaha my baczym, szto s kurtatymi syszczykami — nia pieraliŭki, a najhorsz, toja, szto nia biare, had, nijakoho chabara… <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}29) Boh ni baczyć nikoli, cary — redka, a sielanin — zaǔsiody?</br> {{gap|1.5em}}30) Zimoj jeździać, a ŭ letku ślady znać? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/16|№ 16]].</center> </div> {{gap|1.5em}}Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/14|№ 14]]: 26) wulej, pszczoły, wosk; 27) kałodka na katoraj siakuć drowy, ci miasa; 28) narohi ǔ sasie. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pacieszyǔ.</center> </div> {{gap|1.5em}}Żonka turemnaho nadziraciela prybiehaje, pierepałochanaja, da muža:</br> {{gap|1.5em}}— Czuǔ ty? hetaż dwoch arysztantoǔ uciakło! Szto-ż z nami ciapier budzie?</br> {{gap|1.5em}}— Nie biaduj, hałubka, supakaiwaje żonku dobry muż, na ich miejsce dwaccać nowych pryszluć. <section end="Żarty"/> <section begin="Dumki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''DUMKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}Czym hanić druhich, pakaży sam jak treba żyć. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Z durnym śpiracca, — szto za czuprynu z łysym ciahacca. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dumki"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.</center> </center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wołkawysk. W―mu ks. [[Аўтар:Уладзіслаў Талочка|Tołoczko]].'''</span> Nia lik, a Waszy darahija słowy wialikaj padmohaj dla nas!</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Szwejcaryja. Fryburh. W-mu ks. A. Jaroszewiczu.'''</span> Z miłaj achwotaj spoŭniajem Wasze żadańnie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Aǔstryja. Zakopane. W―mu Dk. K. Szapowiczu.'''</span> Wielmi nas cieszyć, szto naszy dumki zusim zychodziacca z Waszymi pohladami na sprawu. Za abiecanyja wiestki — dziakujem i czekajem.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Sybir. h. Kirensk. J. M―sci [[Аўтар:Язэп Лёсік|O. Lesiku]].'''</span> Prosta nie razumiejem, jakaja pryczyna, szto Wy nie atrymali aposzních numeroŭ „Biełarusa“. Pasyłali i jeszcze raz pasyłajem. Zrabicie akuratnuju spraǔku na poczcie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dw. Czerepoǔszczyzna. J. M―ści A. Malinoǔskaj.'''</span> Choć mowu jeszcze i nia uśpieli pryswoić, ale duszoj i sercam, widać, pryihnuli da narodu. Kali-b bolej mieŭ jon takich apiakunak, chutczej „zahlanulo-b sonce i ŭ nasza wakonce“…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''St. Chaczmas, Wład. ż d. J. M―ści B. Nawickamu.'''</span> Kali-b usie tak razumieli sprawu, jak Wy, bardziej pryżdali-b swoj chleb jeści, a nie szukać jaho u czużoj staroncy. Za dobryja życzeńnia — Szczyra dziakujem.</br> {{gap|1.5em}}Inżenieru W. B. razam z hetym numeram — pasyłajem usie ad 1-ho.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''P. S. Kryczewo. J. M―ści [[Аўтар:Язэп Ціхінскі|J. Cichinskamu]].'''</span> Z Waszaj — choć karocieńkaj pisulki baczym, szto nie źwialisia jeszcze ŭ nas praŭdziwyje syny swajej baćkoŭszczyny, dyj chiba ǔżo i nie źwiaducca. Radzi, Boże, takich.</br> {{gap|1.5em}}Jak za ''prysłanaje'', tak i za ''abiecanaje'' — z usiaho serca dziakujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> tgt8vh7vubcbisd3aocb2hpqh8p4djs 104 127761 301282 297240 2026-10-17T13:33:59Z RAleh111 4658 301282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 25 maja 1913 hodu'''|right='''№ 16'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Kab"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kab ja byǔby pieśniar…</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{fine|(Afiaruju p. Janku Fabijanu ― pabratymcu).}}</center> {{gap|1.5em}}Czamu ja nie pieśniar?…</br> {{gap|1.5em}}Czamu dumak wialikich, czamu sloŭ skrydłatych i hramowych — dar mnie ni dany?…</br> {{gap|1.5em}}Czamu ja nie pieśniar?.. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=-0.5em|пасля=-0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Kab ja byŭby pieśniar, ja ab rodnaj śpiewaŭby staroncy.</br> {{gap|1.5em}}Na skrydłach natchnieńnia ja uźbiŭsiab u wyś — pad abłoki, pad jasnaja nieba, — tudy, dzie arły szybujuć adny.</br> {{gap|1.5em}}Wokam bystrym spazirnuǔby adtul na szyroki, prywolny prastor Ziamli-Matki. Adnym pahladam abniaŭby ŭsio bahactwa i piaknatu jaje pryrody: napaściǔby woka na zielani pożań i łuhoŭ; cieszyŭsiab na uradżai niwaŭ załatych hledziuczy; pryhladaŭsiab u jasnym lustru rek błyskotnych i ŭ spakojnaj woziaraŭ hłybinie, — ni spuzaŭsiab bałot i imszaryn, szto „niaczystymi“ nasialiła fantazija ludzkaja.</br> {{gap|1.5em}}Czutkim wucham ławiŭby minułych wiakoŭ naszych kazki załatyja, szto u czas ciomnaj nipahody zawodziuć nam markotna nasupiŭszysia bary. Ja pieraniaŭby hułki homan lasoŭ staradaŭnych i padsłuchaŭby cichuju hutarku świentarnych lip i biarozak, — kali lohki wieciarok ich kałyszyć i ŭ listoczkach ich paciery szepczyć nabożna za pakoj mierćwiacoŭ hramady…</br> {{gap|1.5em}}Da żywych ja paszoŭby — da biazdolnych, da siermiaźnych bratoŭ darahich. Na żyćcio ich hlanuŭby miłosna; da duszy ich dostupu szukaŭby, — i adtul ja dabyŭby strasznaj skarhi zahłuszanyja jenki… I naszoŭby ja u joj — duszy biełaruskaj — skarbaŭ wialikich bahaty pakład… Ja tam ''szczyraść'' naszoŭby, dy takuju, szto jak zołata, — biaz prymieszki, biaz abmanu, biaz chitraści nijakaj, — tak usim u woczy i bje, chto ni zdradaj — a praŭdaj da duszy hetaj trapić chocza. I naszoŭby jeszcze ja ŭ sercu Biełarusa i paszanu wialikuju dla Dabra i Praŭdy, — i dla rodnaj Ziamielki miłaść niskanczonuju, — i siły tajemnaj, hartawanaj u ciażkim wiekawiecznym zmahańniu z niadolaj, zapas ni mały. Bo dusza Biełarusa, choć u kryǔdzie, dy niadoli hadawanaja, ni ǔtraciła wieru u sprawiadliwaść i u toja, szto nastanić kaliści Karaleŭstwa Wiecznaj Praŭdy i Wiecznaha Dabra… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=-0.5em|пасля=-0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Kab ja byŭby pieśniar — ja dla rodnaj śpiewaŭby staronki.</br> {{gap|1.5em}}Kab ja byŭby pieśniar — pierastroiŭby liru swaju i bratom ja inaczej śpiewaŭby.</br> {{gap|1.5em}}Ja śpiewaŭby ab tym, — jak na świecie żywuć szczaśliwiejszyja ad nas hramadzianie. Ja śpiewaŭby ab tym, — jak doli szukajuć i za szczaściam haniajucca wieczna.</br> {{gap|1.5em}}Ja śpiewaŭby ab tym, — jak Praświeta pa świecie idzie i jak piekna jaje karaleŭstwa.</br> {{gap|1.5em}}Maja pieśnia, jak hrom, prakaciłasiab skroś pa ziamli Biearuskaj prastorach. Uskałychnułab jana gruby mur ciamnaty, szto od świetu nas Bożaha dzielić. I źwiniełab jana duża horkaj nahanaj za laniŭstwa, zababony i ducha upadak.</br> <section end="Kab"/><noinclude></noinclude> goc36fwim8b47nko9uyo5fo2ajcz6mr 301590 301282 2026-10-18T10:18:24Z RAleh111 4658 301590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 25 maja 1913 hodu'''|right='''№ 16'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Kab"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kab ja byǔby pieśniar…</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{fine|(Afiaruju p. Janku Fabijanu ― pabratymcu).}}</center> {{gap|1.5em}}Czamu ja nie pieśniar?…</br> {{gap|1.5em}}Czamu dumak wialikich, czamu sloŭ skrydłatych i hramowych — dar mnie ni dany?…</br> {{gap|1.5em}}Czamu ja nie pieśniar?.. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=-0.5em|пасля=-0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Kab ja byŭby pieśniar, ja ab rodnaj śpiewaŭby staroncy.</br> {{gap|1.5em}}Na skrydłach natchnieńnia ja uźbiŭsiab u wyś — pad abłoki, pad jasnaja nieba, — tudy, dzie arły szybujuć adny.</br> {{gap|1.5em}}Wokam bystrym spazirnuǔby adtul na szyroki, prywolny prastor Ziamli-Matki. Adnym pahladam abniaŭby ŭsio bahactwa i piaknatu jaje pryrody: napaściǔby woka na zielani pożań i łuhoŭ; cieszyŭsiab na uradżai niwaŭ załatych hledziuczy; pryhladaŭsiab u jasnym lustru rek błyskotnych i ŭ spakojnaj woziaraŭ hłybinie, — ni spuzaŭsiab bałot i imszaryn, szto „niaczystymi“ nasialiła fantazija ludzkaja.</br> {{gap|1.5em}}Czutkim wucham ławiŭby minułych wiakoŭ naszych kazki załatyja, szto u czas ciomnaj nipahody zawodziuć nam markotna nasupiŭszysia bary. Ja pieraniaŭby hułki homan lasoŭ staradaŭnych i padsłuchaŭby cichuju hutarku świentarnych lip i biarozak, — kali lohki wieciarok ich kałyszyć i ŭ listoczkach ich paciery szepczyć nabożna za pakoj mierćwiacoŭ hramady…</br> {{gap|1.5em}}Da żywych ja paszoŭby — da biazdolnych, da siermiaźnych bratoŭ darahich. Na żyćcio ich hlanuŭby miłosna; da duszy ich dostupu szukaŭby, — i adtul ja dabyŭby strasznaj skarhi zahłuszanyja jenki… I naszoŭby ja u joj — duszy biełaruskaj — skarbaŭ wialikich bahaty pakład… Ja tam ''szczyraść'' naszoŭby, dy takuju, szto jak zołata, — biaz prymieszki, biaz abmanu, biaz chitraści nijakaj, — tak usim u woczy i bje, chto ni zdradaj — a praŭdaj da duszy hetaj trapić chocza. I naszoŭby jeszcze ja ŭ sercu Biełarusa i paszanu wialikuju dla Dabra i Praŭdy, — i dla rodnaj Ziamielki miłaść niskanczonuju, — i siły tajemnaj, hartawanaj u ciażkim wiekawiecznym zmahańniu z niadolaj, zapas ni mały. Bo dusza Biełarusa, choć u kryǔdzie, dy niadoli hadawanaja, ni ǔtraciła wieru u sprawiadliwaść i u toja, szto nastanić kaliści Karaleŭstwa Wiecznaj Praŭdy i Wiecznaha Dabra… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=-0.5em|пасля=-0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Kab ja byŭby pieśniar — ja dla rodnaj śpiewaŭby staronki.</br> {{gap|1.5em}}Kab ja byŭby pieśniar — pierastroiŭby liru swaju i bratom ja inaczej śpiewaŭby.</br> {{gap|1.5em}}Ja śpiewaŭby ab tym, — jak na świecie żywuć szczaśliwiejszyja ad nas hramadzianie. Ja śpiewaŭby ab tym, — jak doli szukajuć i za szczaściam haniajucca wieczna.</br> {{gap|1.5em}}Ja śpiewaŭby ab tym, — jak Praświeta pa świecie idzie i jak piekna jaje karaleŭstwa.</br> {{gap|1.5em}}Maja pieśnia, jak hrom, prakaciłasiab skroś pa ziamli Biearuskaj prastorach. Uskałychnułab jana gruby mur ciamnaty, szto od świetu nas Bożaha dzielić. I źwiniełab jana duża horkaj nahanaj za laniŭstwa, zababony i ducha upadak.</br> <section end="Kab"/><noinclude></noinclude> obk1g6ufemb6fevatzuts4s4cr1cs0t 301611 301590 2026-10-18T10:25:48Z RAleh111 4658 301611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 25 maja 1913 hodu'''|right='''№ 16'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Kab"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kab ja byǔby pieśniar…</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{fine|(Afiaruju p. Janku Fabijanu ― pabratymcu).}}</center> {{gap|1.5em}}Czamu ja nie pieśniar?…</br> {{gap|1.5em}}Czamu dumak wialikich, czamu sloŭ skrydłatych i hramowych — dar mnie ni dany?…</br> {{gap|1.5em}}Czamu ja nie pieśniar?.. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=-0.5em|пасля=-0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Kab ja byŭby pieśniar, ja ab rodnaj śpiewaŭby staroncy.</br> {{gap|1.5em}}Na skrydłach natchnieńnia ja uźbiŭsiab u wyś — pad abłoki, pad jasnaja nieba, — tudy, dzie arły szybujuć adny.</br> {{gap|1.5em}}Wokam bystrym spazirnuǔby adtul na szyroki, prywolny prastor Ziamli-Matki. Adnym pahladam abniaŭby ŭsio bahactwa i piaknatu jaje pryrody: napaściǔby woka na zielani pożań i łuhoŭ; cieszyŭsiab na uradżai niwaŭ załatych hledziuczy; pryhladaŭsiab u jasnym lustru rek błyskotnych i ŭ spakojnaj woziaraŭ hłybinie, — ni spuzaŭsiab bałot i imszaryn, szto „niaczystymi“ nasialiła fantazija ludzkaja.</br> {{gap|1.5em}}Czutkim wucham ławiŭby minułych wiakoŭ naszych kazki załatyja, szto u czas ciomnaj nipahody zawodziuć nam markotna nasupiŭszysia bary. Ja pieraniaŭby hułki homan lasoŭ staradaŭnych i padsłuchaŭby cichuju hutarku świentarnych lip i biarozak, — kali lohki wieciarok ich kałyszyć i ŭ listoczkach ich paciery szepczyć nabożna za pakoj mierćwiacoŭ hramady…</br> {{gap|1.5em}}Da żywych ja paszoŭby — da biazdolnych, da siermiaźnych bratoŭ darahich. Na żyćcio ich hlanuŭby miłosna; da duszy ich dostupu szukaŭby, — i adtul ja dabyŭby strasznaj skarhi zahłuszanyja jenki… I naszoŭby ja u joj — duszy biełaruskaj — skarbaŭ wialikich bahaty pakład… Ja tam ''szczyraść'' naszoŭby, dy takuju, szto jak zołata, — biaz prymieszki, biaz abmanu, biaz chitraści nijakaj, — tak usim u woczy i bje, chto ni zdradaj — a praŭdaj da duszy hetaj trapić chocza. I naszoŭby jeszcze ja ŭ sercu Biełarusa i paszanu wialikuju dla Dabra i Praŭdy, — i dla rodnaj Ziamielki miłaść niskanczonuju, — i siły tajemnaj, hartawanaj u ciażkim wiekawiecznym zmahańniu z niadolaj, zapas ni mały. Bo dusza Biełarusa, choć u kryǔdzie, dy niadoli hadawanaja, ni ǔtraciła wieru u sprawiadliwaść i u toja, szto nastanić kaliści Karaleŭstwa Wiecznaj Praŭdy i Wiecznaha Dabra… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=-0.5em|пасля=-0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Kab ja byŭby pieśniar — ja dla rodnaj śpiewaŭby staronki.</br> {{gap|1.5em}}Kab ja byŭby pieśniar — pierastroiŭby liru swaju i bratom ja inaczej śpiewaŭby.</br> {{gap|1.5em}}Ja śpiewaŭby ab tym, — jak na świecie żywuć szczaśliwiejszyja ad nas hramadzianie. Ja śpiewaŭby ab tym, — jak doli szukajuć i za szczaściam haniajucca wieczna.</br> {{gap|1.5em}}Ja śpiewaŭby ab tym, — jak Praświeta pa świecie idzie i jak piekna jaje karaleŭstwa.</br> {{gap|1.5em}}Maja pieśnia, jak hrom, prakaciłasiab skroś pa ziamli Biearuskaj prastorach. Uskałychnułab jana gruby mur ciamnaty, szto od świetu nas Bożaha dzielić. I źwiniełab jana duża horkaj nahanaj za laniŭstwa, zababony i ducha upadak.</br> <section end="Kab"/><noinclude></noinclude> goc36fwim8b47nko9uyo5fo2ajcz6mr 104 127762 301283 295324 2026-10-17T13:35:24Z RAleh111 4658 301283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kab"/>{{gap|1.5em}}Swajej pieśniaj natchnionaj ja razwiejaŭby tumany, szto nam jasnaja nieba zakryli; son prahnaŭby s pawiek, źniaŭby puty ciamnoty — niawoli, i da doli pawioŭby harotnych…</br> {{gap|1.5em}}I ǔstałaby Maci-Biełaruś da nowaha żyćcia, i da pracy syny jaje uzialisiab.</br> {{gap|1.5em}}Ni na bitwu ja ich wioŭby krywawuju i nia mścicca za kryŭdy wuczyŭby… Ja darohu inakszuju pakazaŭby, a darohu — praz adwieczny Boży Zakon. Ja im Miłaść u serca uliŭby i praz Wieru da Chwały zawioŭby… {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=-0.5em|пасля=-0.5em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}I tady — ja nanowa żwiaknuŭ by pa strunach liry natchnionaj majej…</br> {{gap|1.5em}}Nowuju pieśniu paczaŭby piejać — usiamu świetu na dziwa i na nawuku!</br> {{gap|1.5em}}Ja piejaŭby ab tym, szto ǔżo słonka ǔzyszło i tuman razahnała adwieczny…</br> {{gap|1.5em}}Ja piejaŭby ab tym, szto — żywie Biełarus i żyć budzia doǔha i szczaśliwa!..</br> {{gap|1.5em}}I liłasiaby pieśnia pa świecie, i znajszła by adhuł u ludziej. Nas spatkałob s paczotam — pawahaj bratoŭ naszych.</br> {{gap|1.5em}}I worahaŭ naszych ździek konezyǔsiab stramny i — nastałab para adradzeńnia. {{***||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{gap|1.5em}}Czamuż ja nie pieśniar?!..</br> {{gap|1.5em}}Czamu dumak wialikich, czamu słoŭ skrydłatych i hramowych — dar mnie ni dany?!..</br> {{gap|1.5em}}O, czamuż ja nie pieśniar?!.. {{справа|'''Piotra Prosty.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}''Rym. — Maj. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kab"/> <section begin="Les"/><div style="font-size: 250%; font-family:Cambria;"> <center>''Les ŭ mai.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} ''Nadyszoǔ ciopły maj</br> ''Poǔna skroś charastwa:</br> ''Dzie nie hlań — ǔsiudy raj —</br> ''Pacham dysze trawa. ''U liściastym wianku</br> ''Ściszna drewy stajać</br> ''Pamiż ich u ciańku</br> ''Jałaǔcy ǔ wyż hladziać. ''I barlinka listok</br> ''Małażlawy ǔ haru</br> ''Uźniała, i zwanok</br> ''Prykurnuǔ ǔ huszczaru. ''I dzieraza praz moch</br> ''Wyhladaje ziałom,</br> ''Bytcam ǔjecca la noh</br> ''Lesu, bjuczy czałom. ''Szyszki jełak jak szcyr</br> ''Czyrwiniacca ǔ hary; —</br> ''Mo’ siłacz — bahatyr</br> ''Dremić les ǔ pancyry ''Ad kalczuhi źwiańnio</br> ''Zichacić na światle</br> ''Krukaujo, warańnio</br> ''Straż dziarżyć na czale. ''Słonka zołatam lje,</br> ''Ledź nia mienicca ǔ żar, —</br> ''I pramieńnie swaje</br> ''Zapuszczaje ǔ huszczar. ''Chwału Bohu dajuć</br> ''Ptuszki pieśniaj swajej.</br> ''Ściszna pszczołki huduć,</br> ''Biaruczy wosk u wulej. ''I chaciełasia-b im</br> ''Pamahczy hymn piejać,</br> ''U nastroju takim</br> ''Czym daǔżej prastajać; ''Nawuczycca ad ich</br> ''Mieć wiasielle ǔ żyćci</br> ''I u chwilach ciażkich</br> ''Lhi szukać zabyćci. ''Tak jak pszczołki ǔ ciszy</br> ''S pracy soład źbirać,</br> ''Kab wiasielle duszy</br> ''I spakoj ǔliwać. ''I u sercy na dnie</br> ''Czujesz rozkasz żyćcia</br> ''I śmiajeszsia mo ǔ śnie</br> ''Ad prypływu czućcia. ''I sapraǔdy les toj</br> ''Zamieniajecca ǔ raj</br> ''I chacieǔby duszoj</br> ''Tam lacieć na wyraj… ''Abudżaisia z mar</br> ''I niawyśnianych snoǔ,</br> ''A żyćcio słotnych chmar</br> ''Prad taboju iznoǔ.</br> <section end="Les"/><noinclude></noinclude> q49048xoqghjyxsneb8ejjkbt578a5x 104 127770 301284 296608 2026-10-17T13:38:21Z RAleh111 4658 301284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude> <section begin="Les"/>''Uzirajeszsia ǔ wyź</br> ''I szukajesz tych zor,</br> ''Szto wiaduć nas praz kryż</br> ''U niabiesny prastor… ''I nadziei pramień</br> ''Razam z wieraj tady</br> ''Prabiwaicca ǔ cień</br> ''Biezpraświetnaj żudy. ''Woś tady, jak dzicia</br> ''Choczysz żyć i lubić</br> ''Kryż i cierni żyćca,</br> ''Kab na Raj zasłużyć.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Piekny les u mai</br> ''U karonie jak car,</br> ''Tut kazaǔby ǔ rai</br> ''Czuisz roskaszy czar. {{справа|'''''A. Ziaziula.{{водступ|-2|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Les"/> <section begin="Ś-ty"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Ś-ty Izydor Araty.</center> </center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Światy Izydor, Aratym nazwany, dziela taho, szto bolszuju czastku swajho żyćcia prawioŭ, buduczy parabkam u adnaho pana u Hiszpanii, ǔ paczatku 12-ho wieku. Pa śmierci swaich ubohich backoŭ światy Izydor dastaŭ tolki płuh i sachu i to biez waloŭ. Dyk naniaŭsia za parabka da bahataho pana Jana Wergasa. U skoraści ażaniŭsia s takojże, jak sam, biednaj dzieŭczynaj Maryjannaj, katoruju pakachaŭ za toje, szto była wielmi pracawitaja i nabożnaja.</br> {{gap|1.5em}}Boh daŭ im synka, katoraho hadawali starajuczysia pierad usim ab toje, kab jon nia byǔ kali wyrodnym synam Boha i kaścioła św. Dyk i ros chłopczyk na takohoż pabożnaho i dobraho, jak baćki jaho. Ale adnaho razu jon upaŭ u studniu tak, szto nijak wyratawać było niamożna. Tady św. Izydor z żonkaj uklenczyli i stali malicca da Matki Boskaj, kab Jana sprawiła toje, czaho ludzi zrabić ni zdalejuć… i staŭsia cud: chłopczyk uspłyǔ na wierch wady i, choć użo doǔha byǔ u wadzie, usioż astaŭsia zusim nawat zdarowy, nia to, szto żywy. Na padziaku za hetu łasku Bosku św Izydor z Maryjannaj pastanawili żyć, jak brat s siastroj.</br> {{gap|1.5em}}J. Wergas wielmi szanawaŭ swajho parabka za jaho szczyraść i pracawitaść, dyk zazdrośniki stali skarżyć, szto jon paźniej druhich prychodzie da pracy, bo szto dzień chodzie da kaściola i druhoje. Tady Wergas paklikaŭ Izydora i zapytaŭ łahodna, ci praŭda heta; Izydor atkazaŭ, szto praŭda, ale szto jon usioż rabotu, szto da jaho należyć, robić zaǔsiody ǔ paru. Kaliż hetkije skarhi uściaż paŭtaralisia, dyk Wergas zachacieǔ sam pierakanacca, ci praŭda, szto Izydor robić stolkiż, abo i bolej, jak druhije parabki. Jon pajazoŭ, dzie jany harali i schawaŭszysia u kustoczkach — pryhladaǔsia jak hareć Izydor.</br> {{gap|1.5em}}Hladzić, aż zamiesta adnaho Izydora haruć pobacz jaho jeszcze niejkije dwa chłopcy ŭ bieli i hetak u Izydora rabota idzieć wielmi sporna. Zdziwiǔszysia, pryzwaŭ Wergas Izydora da siabie i spytaŭ, chto heta jamu pamahaje harać? Hartai zniknuli. Izydor bajaźliwa atkazaŭ, szto, jak jon czasta prosić Boha pamahać jamu u pracy, dyk peŭna Boh ssyłaje jamu aniołaŭ na pomacz, ale jon ich nie baczyć. Adhetul Wergas użo nie zwaroczywaŭ uwahi na skarhi, tym bolej, szto Izydor da swaich praciǔnikoǔ adnosiǔsia z najbolszaj miłaściaj.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż za pryczynaj madlitwy św. Izydora paczali dzieicca cudy, dyk i samyje hetyje worahi Izydora paczali jaho szanawać.</br> {{gap|1.5em}}Sława cudoǔnych skutkaŭ jaho madlitwaŭ razyszłasia szyroka i szmat chto zwaroczywaǔsia da Izydora s prośbaj ab madlitwy u ŭsiakich pryhodach.</br> {{gap|1.5em}}Hetak, kali umiorła daczka Wergasa, jon prasiǔ swajho parabka paratawać jaho ǔ smutku. I zapraŭdy kali Izydor pamaliŭsia, dziaǔczynka adzyła i azdarawieła. Tahdy Wergas zrabiŭ Izydora rasparadzicielam swajho majontku i chacieù dać jamu szmat hroszy, ale Izydor hroszy nia pryniaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Majuczy bolej czasu, Izydor tym bolej addawaŭsia pabożnaści i dawaŭ jałmużny. I hetak ǔzbahaciŭszysia światymi cnotami, pachawaŭszy piersz swaju takujuż światuju żonku, pamior i sam 15 maja 1170 hodu.</br> {{gap|1.5em}}I tak nikomu z nas nia można adhawarywacca, szto nia może być pabożnym, bo jaho stan i abawiazki pieraszkadzajuć hetamu, bo woś widzim, szto i ubohi parabak staŭsia światym; dyk idziemo i my jaho darohaj, a tak sama zajdzim da nieba. {{справа|''B.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ś-ty"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Azdaraǔleńnie Papieża.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}7 maja u Rymie adpraŭlałosia uraczystaje nabazenstwo u Bazylice św. ap. ap. Piatra i Paŭla, dziakujuczy za wyzdaraǔleńnie Jaho światabliwości Piusa X.</br> <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> srrrf7g04y16eh16qldyoqm0bsn4efs 301285 301284 2026-10-17T13:42:19Z RAleh111 4658 301285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" />{{block center/s}}</noinclude> <section begin="Les"/>''Uzirajeszsia ǔ wyź</br> ''I szukajesz tych zor,</br> ''Szto wiaduć nas praz kryż</br> ''U niabiesny prastor… ''I nadziei pramień</br> ''Razam z wieraj tady</br> ''Prabiwaicca ǔ cień</br> ''Biezpraświetnaj żudy. ''Woś tady, jak dzicia</br> ''Choczysz żyć i lubić</br> ''Kryż i cierni żyćca,</br> ''Kab na Raj zasłużyć.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Piekny les u mai</br> ''U karonie jak car,</br> ''Tut kazaǔby ǔ rai</br> ''Czuisz roskaszy czar. {{справа|'''''A. Ziaziula.{{водступ|-2|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Les"/> <section begin="Ś-ty"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Ś-ty Izydor Araty.</center> </center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Światy Izydor, Aratym nazwany, dziela taho, szto bolszuju czastku swajho żyćcia prawioŭ, buduczy parabkam u adnaho pana u Hiszpanii, ǔ paczatku 12-ho wieku. Pa śmierci swaich ubohich backoŭ światy Izydor dastaŭ tolki płuh i sachu i to biez waloŭ. Dyk naniaŭsia za parabka da bahataho pana Jana Wergasa. U skoraści ażaniŭsia s takojże, jak sam, biednaj dzieŭczynaj Maryjannaj, katoruju pakachaŭ za toje, szto była wielmi pracawitaja i nabożnaja.</br> {{gap|1.5em}}Boh daŭ im synka, katoraho hadawali starajuczysia pierad usim ab toje, kab jon nia byǔ kali wyrodnym synam Boha i kaścioła św. Dyk i ros chłopczyk na takohoż pabożnaho i dobraho, jak baćki jaho. Ale adnaho razu jon upaŭ u studniu tak, szto nijak wyratawać było niamożna. Tady św. Izydor z żonkaj uklenczyli i stali malicca da Matki Boskaj, kab Jana sprawiła toje, czaho ludzi zrabić ni zdalejuć… i staŭsia cud: chłopczyk uspłyǔ na wierch wady i, choć użo doǔha byǔ u wadzie, usioż astaŭsia zusim nawat zdarowy, nia to, szto żywy. Na padziaku za hetu łasku Bosku św Izydor z Maryjannaj pastanawili żyć, jak brat s siastroj.</br> {{gap|1.5em}}J. Wergas wielmi szanawaŭ swajho parabka za jaho szczyraść i pracawitaść, dyk zazdrośniki stali skarżyć, szto jon paźniej druhich prychodzie da pracy, bo szto dzień chodzie da kaściola i druhoje. Tady Wergas paklikaŭ Izydora i zapytaŭ łahodna, ci praŭda heta; Izydor atkazaŭ, szto praŭda, ale szto jon usioż rabotu, szto da jaho należyć, robić zaǔsiody ǔ paru. Kaliż hetkije skarhi uściaż paŭtaralisia, dyk Wergas zachacieǔ sam pierakanacca, ci praŭda, szto Izydor robić stolkiż, abo i bolej, jak druhije parabki. Jon pajazoŭ, dzie jany harali i schawaŭszysia u kustoczkach — pryhladaǔsia jak hareć Izydor.</br> {{gap|1.5em}}Hladzić, aż zamiesta adnaho Izydora haruć pobacz jaho jeszcze niejkije dwa chłopcy ŭ bieli i hetak u Izydora rabota idzieć wielmi sporna. Zdziwiǔszysia, pryzwaŭ Wergas Izydora da siabie i spytaŭ, chto heta jamu pamahaje harać? Hartai zniknuli. Izydor bajaźliwa atkazaŭ, szto, jak jon czasta prosić Boha pamahać jamu u pracy, dyk peŭna Boh ssyłaje jamu aniołaŭ na pomacz, ale jon ich nie baczyć. Adhetul Wergas użo nie zwaroczywaŭ uwahi na skarhi, tym bolej, szto Izydor da swaich praciǔnikoǔ adnosiǔsia z najbolszaj miłaściaj.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż za pryczynaj madlitwy św. Izydora paczali dzieicca cudy, dyk i samyje hetyje worahi Izydora paczali jaho szanawać.</br> {{gap|1.5em}}Sława cudoǔnych skutkaŭ jaho madlitwaŭ razyszłasia szyroka i szmat chto zwaroczywaǔsia da Izydora s prośbaj ab madlitwy u ŭsiakich pryhodach.</br> {{gap|1.5em}}Hetak, kali umiorła daczka Wergasa, jon prasiǔ swajho parabka paratawać jaho ǔ smutku. I zapraŭdy kali Izydor pamaliŭsia, dziaǔczynka adzyła i azdarawieła. Tahdy Wergas zrabiŭ Izydora rasparadzicielam swajho majontku i chacieù dać jamu szmat hroszy, ale Izydor hroszy nia pryniaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Majuczy bolej czasu, Izydor tym bolej addawaŭsia pabożnaści i dawaŭ jałmużny. I hetak ǔzbahaciŭszysia światymi cnotami, pachawaŭszy piersz swaju takujuż światuju żonku, pamior i sam 15 maja 1170 hodu.</br> {{gap|1.5em}}I tak nikomu z nas nia można adhawarywacca, szto nia może być pabożnym, bo jaho stan i abawiazki pieraszkadzajuć hetamu, bo woś widzim, szto i ubohi parabak staŭsia światym; dyk idziemo i my jaho darohaj, a tak sama zajdzim da nieba. {{справа|''B.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ś-ty"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Azdaraǔleńnie Papieża.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}7 maja u Rymie adpraŭlałosia uraczystaje nabazenstwo u Bazylice św. ap. ap. Piatra i Paŭla, dziakujuczy za wyzdaraǔleńnie Jaho światabliwości Piusa X.</br> <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> s5205wdgh0fncknm96g88j5xz3qdbxf 104 127771 301286 296609 2026-10-17T13:44:45Z RAleh111 4658 301286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Wieczaram taho dnia rymskije mieszczanie s tej samaj pryczyny aświatlili i paubierali wokny swaich kwateraŭ. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z rasparadzeńnia W. Prawielebnaho ks. Administratora Wilenskaj dyecezii pamiż duchawienstwam stalisia pieramieny hetakije:</br> {{gap|1.5em}}Ks. Jazep Puciłoŭski wikary z Waŭkawyska pieranosicca na wik. da Suchawoli, jahoż miejsce zajmie b. wikary suchawolski ks. Władysłaŭ Muraŭski; ks. Jan Skrodzis pa swajej woli zwalniajecca ad prabostwa u Surwiliszkach, kudy naznaczajecca wikary s Twerecza ks. Jan-Michał Skardyński. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Dni kryżowyje.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U paniadziełak, aŭtorak i sieradu adbylisia pracesii pakutnyje, sabranyje z usich wilenskich kaściołaŭ; u paniadziełak iszli s katedralnaho kaścioła, da kaśc. św. Jana, u aŭtorak s Katedry da kaśc. św. Ducha (dominikany) i u sieradu — s Katedry da kaścioła św. Franciszka (bernardynski).</br> {{gap|1.5em}}Za kożnym razam waroczalisia do Katedry. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''{{larger|Smutnyja sprawy.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa prośbie litwinoŭ, z rasparadzeńnia Adminisrtatara dyecezii Wilenskaj i za zhodaj miejscowaho probaszcza, u kaściele św. Jana ŭ Wilni mieło adbywacca praz miesiac maj a 6-aj hadzinie rana nabazenstwo majowaje pa litoŭsku. Parachwijanież palaki, dumajuczy, szto litwinom pamału choczecca zachapić i zusim kaścioł św. Jana, sabralisia 1-ho i 2-ho maja i śpiewami ŭ polskaj mowie zahłuszyli śpiewy litwinoŭ, katorych było kudy mieniej. Niczoha nie pamahli uhawory ksiandza litwina i probaszcza św. Jana: palaki nie ustupili i, kab nie dajszło da horszych biezparadkoŭ u kaściele, ŭłaści dyecezii skasawali nabażenstwo dla litwinoŭ i za karu nie pazwolili adpraŭlač nabażenstwa majowaho i dla palakoŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Mir,'''</span> Minskaj hub. Huberskije ŭłaści zapieczatawali tut kaplicu katalickuju nawat z Pr. Sakramentam u aŭtary. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Koronacija abrazu M. Boskaj.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}W. Pr. biskup Sandomierski wydaŭ list pasterski, u katorym abwieściŭ, szto 8 wiereśnia odbudziecca u Sulisławicach koronacija abrazu Matki Boskaj, cudoŭnaho użo praz 300 hadoŭ. S pryczyny hetaj uraczystaści, Papież ustanawiŭ u Sulisławicach jubileuszowy odpust ad 15 sierpnia da 15 wiereśnia hetaho hodu. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Kataliki u Polszczy.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U 7 dyecezjach Karaleŭstwa Polskaho katalikoŭ nachodzicca 8 miljonaŭ 100 tysiacz. U Warszaŭskaj — 1.900.000, u Lublinskaj — 1.600.000, Kaliszskaj — 1.400.000, u Kieleckaj — 1.090.000, u Sandomierskaj — 800.000, u Płockaj — 800.000 i Sejneuskaj — 600.000. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Kataliki u Sibiry.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Katalickije parachwiii u Sibiry należać do Mahileŭskaj archi-dyecezii. Jany rasdzielany na try dekanaty. Omski dekanat maje 35.900 dusz, 10 parachwij, 13 kaściołaŭ i 9 kaplic. Irkucki maje 7 parachwij 29.925 dusz, 6 kaściołaŭ i 7 kaplic. Aprocz hetych dekanatoŭ jość iszcze ŭ Sibiry 8 parachwij, katoryja s przyczyny dalokaści ad druhich kaściolaŭ nie należać da żadnaho dekanatu. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pierachod u katalictwo.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kala Jeruzalimy, dzie żyŭ i byŭ zamuczany Zbaŭca nasz Jezus Chrystus, aposznimi czasami dyzunickaje duchawienstwo stało pierachodzić u katalictwo. Niedaŭno pierajszli hetak biskup Syryjski u Jeruzalimie, ab czym użo pisałosia, i biskup Damascenski z mnohimi papami, a ciapier pierajszoŭ u katalictwo i Patryarcha Syryjski u Jeruzalimie. Można spadziewacca, szto u skoraści usia ludnaść Syryi staniecca katalickaj. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Kongres eucharystyczny.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na wyspie Malcie adbyŭsia zjezd na cześć Pr. Sakramentu. Na hety zjezd sabralisia tawarystwy, bractwy, zakonniki maltanskije i szmat roznych dastojnikaŭ, miż katorymi było 30 biskupoŭ i 5 kardyłoŭ. Pabożnych liczyli na 70 tysiacz.</br> {{gap|1.5em}}Zjezd zakonczyŭsia uraczystaj pracesijaj, paśla katoraj kardynał legat (wysłany ad Papieża) daŭ sabranym Apastolskaje błahasławienstwo.</br> {{gap|1.5em}}Niezadoŭha takiż kongres adbudziecca u Francii u m. Lurd, dzie prad 25 hadami uziali paczatak hetyje kongresy. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Kongres wuczycieloŭ katalickich u Paryży. (Francija).}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wuczycieli katalickich prywatnych szkołaŭ u Paryży niedaŭna adbyli swoj kongres (zjezd), na katory sabrałosia 500<noinclude></noinclude> filmgr0kozm0ulg1h9kkywitw8yfxak 104 127772 301287 296610 2026-10-17T13:46:18Z RAleh111 4658 301287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>wuczycieloǔ. Z hetaho baczym, szto choć u Francii ŭrad i wialikaja czastka hramadzian — biezboźniki — usloż tyki jość i szczyrych synoŭ kaścioła światoha, katoryje majuć adwahu publiczna pryznawacca da swajej wiery. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Tamże u Paryży'''</span> adbyǔsia zjezd katalickich kabiet, złuczanych u tawarystwo pad nazwańniem: „Liga francuzkich kabiet“. Hetaje tawarystwo robie szmat zbożnaj raboty pamiż apahanieŭszych francuzoǔ. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Tawarystwo katalickaho uniwersytetu u Solnohoradzie (Austryja).}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}13-ho maja nowaho stylu u Solnohoradzie adbyǔsia zjezd tawarystwa katalickaho uniwersytetu. Prawadziǔ hetym zjezdam kardynał Kacztaler.</br> {{gap|1.5em}}Padliczyli sabranyja achwiary na uniwersytet; majuć użo bolsz dwoh miljonoǔ rubloǔ. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''U Londonie spalili kaścioł.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kabiety anhlickija (sufrażystki), uraiǔszyja sabie, szto bytcym kaścioł katalicki pieraszkadzaje im dabywać raǔnyje z mużczynami prawy, sa złości padłażyli u adnym kaściele u Londonie bombu, katoruju najszoǔ zakrystyjan i pryniaǔ u paru.</br> {{gap|1.5em}}Paśla hetaho jany udaczna padpalili kaścioł św. Kaciaryny; heta najpiakniejszaja u Londonie światynia i zhareła; škody zrobleno na sto tysiacz rubloǔ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> U kancy miesiaca Sierpienia, abo s paczatku wiereśnia hetaho hodu ǔ Wilni manicca być pierszaja wystaŭka wiaskowych wyraboǔ.</br> {{gap|1.5em}}Naszym sielanam treba kaniesznie zahadzia pryrychtawacca da jaje i adusiul — s samych hłuchich nawat kutoczkoǔ naszaj Biełarusi paściahiwać usio, szto prydatna dla wystaŭki, kab i my mahli pachwalicca swajej pracaj. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Hetymi dniami palicija zławiła tut daǔno znanaho zładzieja — Rozentala. Jak tolki padwiali jaho ǔżo da turmy, wyrwaǔsia z ruk haradawych i ǔciok. Na zaŭtra znoŭ jaho zławili i na hety raz upchnuli-tki ŭ turmu. Tam Rozental pryczapiǔsia da druhoha zładzieja — Mehera, bytcam toj jaho zdradziǔ pierad palicijej i paczałasia bojka, padczas katoraj Meher nażom ciażka pakaleczyǔ swajho byŭszaho tawarysza. Rozentala czuć żywoha adwieźli u szpital. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Sioleta, jak i tyje hady, czaść pamiaszczeńnia ǔ muroch, szto franciszkanskimi zawucca, addajecca dla padarożnych, katoryje letnim czasam maniacca źwiedać Wostruju Bramu, Kalwaryju i insz. kaścioły.</br> {{gap|1.5em}}Kab tut mieć miejsca zahatoŭlinym dla ǔsiakaj hramady, treba zahadzia dać znać ǔ Wilniu (Wulica Trockaja, d. № 14) ǔ Kantoru Tawarystwa apieki nad biednymi: kali hramada maje być ǔżo ǔ Wilni i na lik skolki asob chocze karystać z miejsca dla swajho czasowaho prytułku. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Kolki dzion tamu, pan Hoǔwald, jeduczy samachodam, najehaǔ na chłopca i taho tak pryciorła, szto, adwiezieny da szpitalu, na druhi dzień pamior. Pana Hoǔwalda ciahnuć pad sud za nieaściarożnuju jazdu. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Sudzili tut u sudziebnaj pałacie ziemskaha naczalnika 4-ho wuczastku Waŭkamierskaho powietu za paboi mużykoǔ na zbory ǔ wołaści.</br> {{gap|1.5em}}Zasudzili jaho na 6 dzion u adsiedku. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}U wilenskuju turmu nidaǔna prysłali z Uść-Kamieniehrodzku niejkaho W. Nawickaho, zasudżenaho wajennym sudam na 3 hady u ssyłku. Pawedłuh manifestu jaho manilisia ad hetul puścić na swabodu. Tymczasam pry daprosie Nawicki staŭ nieszta płutać, a jak ŭzialisia kala jaho jeszcze szczyrej, to pakazałasia, szto heta zusim nie Nawicki, a znany kaŭkazki razbojnik, katory za zhodaj Nawickaho pryjechaŭ siudy, kab pad czużym imianiam wykrucicca na swabodu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Hłybokaje,'''</span> Wilen. hub. 14 i 15 maja adbyłasia tut haspadarskaja wystaǔka. Apracza żywioły, sielanie panawozili i roznyje swaje chatnije wyraby: pałotny, abrusy, ruczniki, kapy, pościłki, roznyja tkaniny, prutkowyja raboty i t. p.; byli i kawalskija, ślesarskija, stalarskija i dr. raboty.</br> {{gap|1.5em}}Za lepszyje chatnije wyraby dali sielanam nahrady hraszyma na 100 rubl.; za koni i skacinu — wydali nahrady 600 rub. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Świr,'''</span> Wilensk. hub., Świenc. paw. Hetymi dniami zhareło tut 20 budynin. Straty 4 tys. rubl.</br> <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> l1cawiore5zs0v472t44hgw4ti1g1pn 301288 301287 2026-10-17T13:46:32Z RAleh111 4658 301288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>wuczycieloǔ. Z hetaho baczym, szto choć u Francii ŭrad i wialikaja czastka hramadzian — biezboźniki — usloż tyki jość i szczyrych synoŭ kaścioła światoha, katoryje majuć adwahu publiczna pryznawacca da swajej wiery. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Tamże u Paryży'''</span> adbyǔsia zjezd katalickich kabiet, złuczanych u tawarystwo pad nazwańniem: „Liga francuzkich kabiet“. Hetaje tawarystwo robie szmat zbożnaj raboty pamiż apahanieŭszych francuzoǔ. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Tawarystwo katalickaho uniwersytetu u Solnohoradzie (Austryja).}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}13-ho maja nowaho stylu u Solnohoradzie adbyǔsia zjezd tawarystwa katalickaho uniwersytetu. Prawadziǔ hetym zjezdam kardynał Kacztaler.</br> {{gap|1.5em}}Padliczyli sabranyja achwiary na uniwersytet; majuć użo bolsz dwoh miljonoǔ rubloǔ. <div style="font-size: 100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''U Londonie spalili kaścioł.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kabiety anhlickija (sufrażystki), uraiǔszyja sabie, szto bytcym kaścioł katalicki pieraszkadzaje im dabywać raǔnyje z mużczynami prawy, sa złości padłażyli u adnym kaściele u Londonie bombu, katoruju najszoǔ zakrystyjan i pryniaǔ u paru.</br> {{gap|1.5em}}Paśla hetaho jany udaczna padpalili kaścioł św. Kaciaryny; heta najpiakniejszaja u Londonie światynia i zhareła; škody zrobleno na sto tysiacz rubloǔ. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> U kancy miesiaca Sierpienia, abo s paczatku wiereśnia hetaho hodu ǔ Wilni manicca być pierszaja wystaŭka wiaskowych wyraboǔ.</br> {{gap|1.5em}}Naszym sielanam treba kaniesznie zahadzia pryrychtawacca da jaje i adusiul — s samych hłuchich nawat kutoczkoǔ naszaj Biełarusi paściahiwać usio, szto prydatna dla wystaŭki, kab i my mahli pachwalicca swajej pracaj. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Hetymi dniami palicija zławiła tut daǔno znanaho zładzieja — Rozentala. Jak tolki padwiali jaho ǔżo da turmy, wyrwaǔsia z ruk haradawych i ǔciok. Na zaŭtra znoŭ jaho zławili i na hety raz upchnuli-tki ŭ turmu. Tam Rozental pryczapiǔsia da druhoha zładzieja — Mehera, bytcam toj jaho zdradziǔ pierad palicijej i paczałasia bojka, padczas katoraj Meher nażom ciażka pakaleczyǔ swajho byŭszaho tawarysza. Rozentala czuć żywoha adwieźli u szpital. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Sioleta, jak i tyje hady, czaść pamiaszczeńnia ǔ muroch, szto franciszkanskimi zawucca, addajecca dla padarożnych, katoryje letnim czasam maniacca źwiedać Wostruju Bramu, Kalwaryju i insz. kaścioły.</br> {{gap|1.5em}}Kab tut mieć miejsca zahatoŭlinym dla ǔsiakaj hramady, treba zahadzia dać znać ǔ Wilniu (Wulica Trockaja, d. № 14) ǔ Kantoru Tawarystwa apieki nad biednymi: kali hramada maje być ǔżo ǔ Wilni i na lik skolki asob chocze karystać z miejsca dla swajho czasowaho prytułku. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Kolki dzion tamu, pan Hoǔwald, jeduczy samachodam, najehaǔ na chłopca i taho tak pryciorła, szto, adwiezieny da szpitalu, na druhi dzień pamior. Pana Hoǔwalda ciahnuć pad sud za nieaściarożnuju jazdu. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Sudzili tut u sudziebnaj pałacie ziemskaha naczalnika 4-ho wuczastku Waŭkamierskaho powietu za paboi mużykoǔ na zbory ǔ wołaści.</br> {{gap|1.5em}}Zasudzili jaho na 6 dzion u adsiedku. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}U wilenskuju turmu nidaǔna prysłali z Uść-Kamieniehrodzku niejkaho W. Nawickaho, zasudżenaho wajennym sudam na 3 hady u ssyłku. Pawedłuh manifestu jaho manilisia ad hetul puścić na swabodu. Tymczasam pry daprosie Nawicki staŭ nieszta płutać, a jak ŭzialisia kala jaho jeszcze szczyrej, to pakazałasia, szto heta zusim nie Nawicki, a znany kaŭkazki razbojnik, katory za zhodaj Nawickaho pryjechaŭ siudy, kab pad czużym imianiam wykrucicca na swabodu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Hłybokaje,'''</span> Wilen. hub. 14 i 15 maja adbyłasia tut haspadarskaja wystaǔka. Apracza żywioły, sielanie panawozili i roznyje swaje chatnije wyraby: pałotny, abrusy, ruczniki, kapy, pościłki, roznyja tkaniny, prutkowyja raboty i t. p.; byli i kawalskija, ślesarskija, stalarskija i dr. raboty.</br> {{gap|1.5em}}Za lepszyje chatnije wyraby dali sielanam nahrady hraszyma na 100 rubl.; za koni i skacinu — wydali nahrady 600 rub. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Świr,'''</span> Wilensk. hub., Świenc. paw. Hetymi dniami zhareło tut 20 budynin. Straty 4 tys. rubl.</br> <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> h2026vxuxwaebogsjxvzapi4cyrztoq 104 127773 301289 296611 2026-10-17T13:48:30Z RAleh111 4658 301289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Razabrałasia ǔ sudzie sprawa buntu sielanskaho ŭ Wostrawie. 2-ch zasudzili pa 8 mies. arysztanskich rotaŭ; 8 — u turmu ad 8 da 20-ci miesiacoǔ, a 11 — aswabadzili. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Płock.'''</span> (Polszcza). Płocki pawiet pierszy zawodzie ŭ siabie ahulnuju hramatu, tak szto praz kolki hadoŭ tam użo nia budzie nihramatnych ni chłopcaŭ, ni dzieŭczataǔ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> U sadzie marskoha ministra palicija zławiła niejkaho nieznanaho czaławieka, katory prakradaǔsia da letniaho jaho domu. Czaho jon tam byǔ i jak tydy zabraŭsia, dy chto jon — na heta nieznany czaławiek admowiǔsia dać atkaz. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}U Hasudarstw. Dumu padadzieny ministram sprawiadliwaści prajekt, kab prysiażnym zasiedacielam płacić prahony i sutacznyja. Na heta pojdzie bolsz poǔ miljonu rubl. ǔ hod. {{gap|1.5em}}={{gap|0.5em}}Wajennaje, ministerstwa rasparadziłosia, kab takich nawabrancoǔ, katoryje majuć lhoty ad sałdatczyny dziela padmohi swajaj siamji, a hetaha nie spaǔniajuć i budzie na ich żałaba (ad baćki, matki, dzieda, ci babki) brać ich u wojska. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''St. Bobrynskaja.'''</span> Na hetaj stancii arysztawali i adprawili ŭ turmu byŭszaho prawaho deputata 2-oj Has. Dumy — Malarenku, pry katorym najszli niekolki pudoǔ kradzienaho cukru.</br> {{gap|1.5em}}Niema czaho skazać — sałodki prawy deputat! {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Saratoǔ.'''</span> Na ahramadnaj, tak zwanaj, Sakoławaj hare zrabiłasia wializarnaja — s pod wiarsty daŭżyni szczalina, adkul ziemla uściaż asowywajecca i zasypaje bliżejszyje damy. Narod sa strachu ŭciekaje, adrekajuczysia usiaho swajho dabra. Straty wializarnyja. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Traścianica"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Traścianica,'''</span> Minsk. hub., Barysaŭsk. paw., Byczanskaj woł. Praz hetu wiosku 23-ho krasawika prachadzili parcii rabotnikaŭ ad stancii Barysawa ŭ w. Damaszkowiczy, Mściażkaj wołaści; bo ŭ tej staranie ciapier dobryja zarabotki: Dziadziławickuju puszczu jeszcze nia zusim wypałaskali — na heta treba nimało siły; dyk kupcy, znaczycca, kab tki jaje bardziej prykonczyć, wypisali rabotnikoŭ z druhich staronak.</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś, niekatoryje s pamiż hetych ludziej, napiŭszysia harełki, razbili kapliczku, kataraja stajała krychu u staranie ad wioski Traścianicy: pałamali dźwiery, wokny i abrazy.</br> {{gap|1.5em}}Pakul szto arysztawali tolki troch zapadazronych czaławiek, ale, badaj, winoŭnych ŭ hetaj sprawi było i bolej.</br> {{gap|1.5em}}Daŭniej naszy baćki i dziady, zdajecca, krychu inaksz prawodzili toj dzień, kali wychodzili zarablać na kusok chleba {{справа|''„Swoj“.{{gap|1.5em}}}} <section end="Traścianica"/> <section begin="Stajki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Stajki,'''</span> Wilensk. hub., Wilejsk. paw. Chto choć kryszku znaje hetu wiosku, to peŭna wiedaje, szto tut żywuć adny biełarusy, bo i mowa ich biełaruskaja, i zwyczai, hulni nawat — usio biełaruskaje. Adnak jany nazywajuć siabie „palakami“ praz toje tolki, szto ŭsie jany kataliki.</br> {{gap|1.5em}}Biedny, ciomny narod! Nie razumiejuć jaszcze jany, szto wiera i narodnaść niczoha supolnaha pamiż saboj ni majuć. Kataliki jość u kożnym zahranicznym kraju, a aposznimi czasami nimała ŭżo i rasiejcoŭ pierajszło na katalictwo, dyk czyż usie tyje zahranicznyje narody, abo rasiejcy, praz toje tolki, szto jany kataliki, dyk użo i palaki? Dyk nie pa wiery pawinien liczyć swaju narodność czaławiek, a pa tej staroncy ŭ jakoj jon radziŭsia, dy chto byli jaho baćki.</br> {{gap|1.5em}}Hetkuju prastuju i jasnuju recz naszy stajkoŭcy ani jak nia mohuć zrazumieć. Badaj, ci nia wino ny ŭ hetym tyje 23 szynoczki, jakije my majem na swaje 150 chat, u katorych zatumaniwajuć sabie hałowy naszy sielanie…</br> {{gap|1.5em}}23 szynki na 150 chat! Heta ǔżo i nie pa biełarusku, i nie pa polsku, a najhorsz, szto zusim nie pa katalicku! {{справа|''K.{{gap|1.5em}}}} <section end="Stajki"/> <section begin="Surwiliszki"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Surwiliszki,'''</span> Wilensk. hub., Aszmianskaho paw. U hetaj parafii chłopiec I… pakachaŭ dziaŭczynu A… Lubiŭ jaje chłopiec, pakul nia wykruciŭ ad dziaŭczyny 200 rubloŭ i nie adabraŭ jej sławy, a kali dziaŭczyna uspomnila a szlubie, toj i słuchać nie chacieŭ.</br> {{gap|1.5em}}Pakryŭdżonaja, padpaliła pa złości jaho chlawy, katoryje razam z żywiołaj i zharell. Straty ad pażaru było na 3000 rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}Jak huknuŭ, tak i adhuknułasia… {{справа|''Tutejszy.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Surwiliszki"/><noinclude></noinclude> 9nraob3gn0r5w94yk2evajxnqpej2hb 104 127774 301290 297239 2026-10-17T13:52:04Z RAleh111 4658 301290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Bałkany.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kab sapraŭdy akuratna razabracca, szto ciapier robicca na Bałkanach, dyj zhadać, szto z hetaj kaszy dalej budzie — badaj i żalezny bob nie pamoh-by. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''S Tureczczynaj razabralisia</center> </div> użo wajujuczyje sajuźniki — razabralisia pa susiedzku. Schapiǔszy Turku za czuprynu, nahnuli jaho ŭ niz, dyj toŭk nosam u ziamlu: — „choczesz, pytajuć sajuźniki, miru?“ — „Nie, dryhanuǔszy nahoj u staranu niamieczczyny“, atkazywaje Turak. Sajuźniki, jeszcze krapczej uploǔszysia ǔ czuprynu susieda, dawaj dzioŭbać ziamlu tureckim nosam: usio jak dzioŭb, tak dzioŭb, ażno pakul dobra juszki nia spuścili. — „Choczesz susiedaczka, miru?“ znoŭ dapytywajuć sajuźniki. Sumna zirknuǔ s pad łokcia Turak na Aziju i cichańka atkazaǔ: „chaczu“. Nu i pamirylisia. Czym nie pa susiedzku? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Padyszoǔ czarod razabracca i bratom-sławianam pamiż saboj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Nie darma, widać, każuć, szto lepsz mieć interas s czużym, czym sa swaim. Tak jano i tut wychodzie. Najbolsz naszupyrylisia braty — Bałhary na bratoŭ — Serbaǔ, dy użo pa krysie paczynajuć adzin druhoha skubać. Kazyracca i druhije braty-sławianie adzin na druhoha. Chto za kaho paciahnie — jeszcze nima wiedama; najbolsz maje kłopatu z hetym kudy pryłuczycca — Rumynija. Joj usio roŭna: może jana i „naszym“ i „waszym“, zważajuczy dzie lepsz można pażywicca. Bałharyja padmirhiwaje nawat Tureczczynie…</br> {{gap|1.5em}}Kab czasam hetyje niedaŭnyje sajuźniki, braty-sławianie nie paczali pamiż saboj ciahacca za czupryny?… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Takaja ǔžo dola chlebaroba, szto jamu pieradyszki nikoli ni bywaje: pazbudzicca adnej raboty — hladź — druhaja ǔżo nasunułasia; uprawicca z hetaj, a tut dźwie druhija czakajuć i t. d.; a barani Boże jeszcze kali dzie zmachlawaǔ czasu, nu — to ǔžo nie na Boha, a sam na siabie narekaj, bo straczanaho czasu ŭ haspadarcy nikoli nie nahonisz i biady nie naprawisz…</br> {{gap|1.5em}}Sieŭba ǔżo kańczajecca, chiba dzie jeszcze pazastawalisia paźniejszyje jaczmiani, abo mieszanki na zialony korm dla żywioły; a tut ǔžo i kaśba suniecca.</br> {{gap|1.5em}}Samo saboj razumiejecca, szto za hetkuju rannuju kaśbu można tolki bracca pa niekatorych miejscach.</br> {{gap|1.5em}}Piersz na piersz pawinny źwiarnuć swaju uwahu takije haspadary, katoryje majuć u siabie bałotnyja sienażaci.</br> {{gap|1.5em}}Z bałotnaj sienażaci, a asabliwa z asaki, tolki tady budzie takaja-siakaja karyść dla żywioły, kali jana skoszana zahadzia — pakul nia ustareje. Inaksz u hetkim sienie niabudzie ani smaku, ani pażywy i zimoj skacina lepsz wybiare i zjeść s truszanki dobruju sałomu, czym staroja bałotnaja siena; jaho ŭtopcze pad nohi.</br> {{gap|1.5em}}Druhaja karyść z rannaj kaśby bałocinoǔ jeszcze i taja, szto takija sienażaci skora adrastajuć i pakul Piatroŭkaj uprawiszsia s siŭcami i murahami, to choć iznoŭ biarysia za kaśbu rana pakoszanych bałocinaŭ; a kali doŭhaja i dobraja wosień, to jeszcze na hałodny zub padyjmiecca atawa.</br> {{gap|1.5em}}Paśla bałotnych sienażaciaǔ, treba bracca za siŭcy.</br> {{gap|1.5em}}S siŭcawatych sienażaciaŭ nikoli tki szmat siena nie nabiaresz, a kali skosisz jaho maładzieńkim, to i zusim budzie mała. Ale na heta zważać nia treba. Tak sama jak staraja bałocina, i stary siwiec nie jadki i pażywy ŭ siabie nie maje: robicca jon drot-drotam.</br> {{gap|1.5em}}Jak czaławieku i smaczniej, i sytniej zjeści choć miensz, ale czaho lepszaho, czym by nabochaŭsia jakich koleczy pamyj, dy chleba z miakinaj, tak sama i kożnamu żywomu stwareńniu.</br> {{gap|1.5em}}Heta, zdajecca, zrazumieć nia trudna, i ab hetym naszym haspadarom treba pamiatawać. {{справа|''Lo—nik.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Anuż pażywicca?</center> </div> {{gap|1.5em}}Jeszcze letaś pamior u Pieciarburzi hraf Strohanaŭ. Pamior jon biazdzietny i nijakaj nie majuczy bliżejszaj swajoj radni: dyk uwieś spadak pa im (a spadku hetaho było ǔsiaho tolki 50 miljonaǔ rubelczykoǔ!) użo maniłasia prytulić da siabie… kazna.</br> {{gap|1.5em}}Ażno niedaŭna dabraŭsia ażno ŭ Maskwu niejki sielanin s piermskaj hubernii — Wasil Strohanoŭ i predstawiŭ adwakatu ǔsie patrebnyja papiery, s {{перанос пачатак|kato|rych}} <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> ier9xa6pripvqw6zvmoxi9w0tkumg9m 104 127775 301291 297238 2026-10-17T13:52:55Z RAleh111 4658 301291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>{{перанос канец|kato|rych}} widać, szto hety Wasil maje prawy da spadku paśla hrafa. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Kolki kasztuje koźny sałdat swajej kaźnie u hod.</center> </div> {|style="margin:auto; margin-top:1em" |colspan="7"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |rowspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 2px" | | |rowspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 2px 0px 0" | |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0; padding:0.5em" |<center>Rubl.</center> |rowspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" | |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0;" |<center>Kap.</center> |rowspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 2px 0px 0" | |- |{{gap|1em}}U Amerycy{{gap|0.3em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|0.5em}}2816{{gap|1em}} |{{gap|0.5em}}25{{gap|0.5em}} |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Anhlii{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}771 |{{gap|0.5em}}88 |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Aŭstryi{{gap|1.2em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}421 |{{gap|0.5em}}88 |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Niamieczczynie{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}403 |{{gap|0.5em}}13 |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Francii{{gap|1.2em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}403 |{{gap|0.5em}}12 |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Italii{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}356 |{{gap|0.5em}}25 |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Rasiei{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}346 |{{gap|0.5em}}88 |- |{{gap|1em}}„{{gap|0.5em}}Tureczczynie{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |{{gap|1em}}150 |{{gap|.5em}}— |} {{gap|1.5em}}Koszt hety pakazany u spakojnyje czasy; — padczas wajny, ci choćby wajennaho „pałażeńnia“ kożny sałdat, razumiejecca, szmat darażej abychodzicca. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}31). Boczka staić, a bajary miod pjuć?</br> {{gap|1.5em}}32). Biaz ruk, biaz noh, a na drewa uźlezie?</br> {{gap|1.5em}}{{абмылка|32|33}}). Iszła szczuka s Kremianczuka; les waliła — hory stanawiła? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/17|№ 17]].</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/15|№ 15]]:'''</span> 29) Boh nikoli nie baczyć Boha, bo Jon tolki adzin; cary s carami spatykajucca redka, a sielanin swajho brata bacze zaǔsiody; 30) kapcy na mahilniku. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pracawity.</center> </div> {{gap|1.5em}}— Ty za szto siadzieŭ u turmie?</br> {{gap|1.5em}}— A oś spytajsia! Pryczapilisia i tolki. Zyŭ ja cicha, spakojna, nijakaj kryŭdy nikomu nie zrabiŭ, kapiejki czużoj nie zaczapiŭ, usio s pracy ruk swaich, bo nawat hroszy i tyje sam wyrablaŭ. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Spałochaŭsia.</center> </div> {{gap|1.5em}}''Sielanin.'' Ot, kab Boh daŭ ciapier ciopły dożdżyk — jak stoj — usio-b z ziamli palezła</br> {{gap|1.5em}}''Harażanin.'' Jak to ŭsio? Try dni tolki jak, dziakawać Bohu, pachawaŭ ja swaju cieszczu, dyk jana iznoŭ wylezie? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nie chapaje.</center> </div> {{gap|1.5em}}''Żebrak.'' Dajcie, kali łaska, choć kapiejaczku biednamu.</br> {{gap|1.5em}}''Pan.'' Peŭna na harełku zbirajesz, szelma.</br> {{gap|1.5em}}''Żebrak.'' Na harełku ja ŭżo, panoczku, sabraŭ, ale na zakusku nie chapaje. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Arżanaja kasza sama siabie chwalić. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Baćka nichaj idzie arać — jaho koni znajuć; a ja pajdu ǔ karczmu — mianie ludzi czekajuć. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''H. Karasubazar, Taurydzk. hub. [[Аўтар:Сымон Рак-Міхайлоўскі|S. Michałoǔskamu]].'''</span> Wasza nadzieja chiba Was nie zawiadzie. — Prośbu Waszu z achwotaj spoǔniajem. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Barnauł, W-mu ks. A. Ż.'''</span> Z usiaho serca dziakujem. Abiecanych wiestak czekajem z wialikaj nieciarpliwaściu: jany dla nas wielmi cikaǔny. Usiudy dzie tolki bjecca biełaruskaje serca, jak by jano daloka nia było, — dla nas — blizkoje, darahoje, rodnaje. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Niezbudka — Michalewo, Hr. h. W. Prochaskamu.'''</span> Pasyłajem. U zahałoǔku na pierszaj stranicy znajdziecie ŭsio, szto Was cikawić. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Koǔna. J. M—ści K. Hiaro.'''</span> Z usiaho serca, z usiej duszy dziakujem Wam za tak szczyruju i karystnuju pracu Waszu dla sprawy.</br> {{gap|1.5em}}Kali budzicie ǔ Wilni, nie zabudźcie, prosim, zahlanuć da nas. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Sybir, h. Kirensk. J. M—ści [[Аўтар:Алесь Гарун|A. Pruszynskamu]].'''</span> Ale-ż, razumiejecca, prośbu Waszu z wialikaj achwotaj zaraz-że spoǔnim.</br> {{gap|1.5em}}Czamu nia prysyłajecie wiestak a swaim żyćci, tamtejszych paradkach, zwyczajach i t. p.? Szto można budzie addrukujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> sv2ezafrw6xbu1q22bc40r4g3006ncj 104 127807 301249 297237 2026-10-17T12:39:31Z RAleh111 4658 301249 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 6 Czerwienia 1913 hodu'''|right='''№ 17'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |</center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Żyto"/><div style="font-size: 250%; font-family:Cambria;"> <center>''Żyto krasuje.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} ''Chto-ż żurbu ciapier czuje —</br> ''Kali żyto krasuje?</br> ''Kalasinka siwaja,</br> ''Żoǔty ćwiet wysuwaje,</br> ''I pylicca nad niwaj,</br> ''Wichuroju hulliwaj.</br> ''Woś artaj wiesialeja,</br> ''Bo żywie ǔ im nadzieja,</br> ''Szto za pracu, za hora</br> ''Ǔżo na pokuci skora</br> ''Pierszy snop apyniecca,</br> ''I hałoǔkaj pryhniecca</br> ''Na pakłon ǔsiamu domu,</br> ''Baćku — chlebu staromu;</br> ''Szto s snapkom-hościam razam,</br> ''Na kałku prad abrazam,</br> ''Zabialeja wianoczak</br> ''Żytni, źwity ǔ krużoczak;</br> ''A pry im na kruczoczku —</br> ''Na trajnym łancużoczku,</br> ''Źwiśnie lampa z aliwaj,</br> ''I światło mihatliwa,</br> ''Pad abrazam zaziaje,</br> ''Jak ślaza trudawaja,</br> ''Ǔ znak padziaki dla Nieba,</br> ''Szto dało ludziam chleba…</br> ''Hety hość la parohu,</br> ''Dyk malimosia Bohu,</br> ''Kab adwioǔ ad nas karu —</br> ''Hradabojnuju chmaru,</br> ''Nawalnicu, hrymoty,</br> ''Wichry, bury i słoty.</br> ''Kab żyła ǔ nas nadzieja,</br> ''Szto żytco nam naśpieja,</br> ''Poǔny kołas prychilić</br> ''I ludcoǔ ǔsich umilić,</br> ''Bliszczuczy z dalaczyni,</br> ''Jak wał morskaj puczyni…</br> ''Dyk czaho-ż tut żurycca:</br> ''Kałasinka siwaja,</br> ''Ǔżo krasu wysuwaje,</br> ''I na soncy, zdajecca,</br> ''Tumanom razaljecca.</br> {{справа|'''''A. Ziaziula.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Żyto"/> <section begin="Miesiac"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Miesiac.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Noczka była, zory jaśnieli i mirhali na niebi… Miesiac wypłyǔ nad lesam czyrwony, krywawy i hlanuŭ waczyma swaimi na wiosku, spawituju snom… Cicha ŭsiudy było, ano dzie-nia-dzie sabaka zabresze, abo dzicia zakwilić u kałyscy… i znoŭ cicha… Tolki czutkaja matka na hołas dziciaci hałoŭ padymie i szepcze jamu: luli, luli synoczku… i znoŭ cicha i cicha ŭwokał… Ludzi spali mocna paśla pracy, bo ciażkaja była ich praca siahońnia, ciażkaja jana budzie i zaŭtra.</br> {{gap|1.5em}}I padniaŭsia miesiac czyrwony nad wialikim siałom i hlanuŭ jon u niz… a <section end="Miesiac"/><noinclude></noinclude> sw9ipwno21aemm08ybcj0xodqyhxafo 301591 301249 2026-10-18T10:18:50Z RAleh111 4658 301591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 6 Czerwienia 1913 hodu'''|right='''№ 17'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |</center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Żyto"/><div style="font-size: 250%; font-family:Cambria;"> <center>''Żyto krasuje.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} ''Chto-ż żurbu ciapier czuje —</br> ''Kali żyto krasuje?</br> ''Kalasinka siwaja,</br> ''Żoǔty ćwiet wysuwaje,</br> ''I pylicca nad niwaj,</br> ''Wichuroju hulliwaj.</br> ''Woś artaj wiesialeja,</br> ''Bo żywie ǔ im nadzieja,</br> ''Szto za pracu, za hora</br> ''Ǔżo na pokuci skora</br> ''Pierszy snop apyniecca,</br> ''I hałoǔkaj pryhniecca</br> ''Na pakłon ǔsiamu domu,</br> ''Baćku — chlebu staromu;</br> ''Szto s snapkom-hościam razam,</br> ''Na kałku prad abrazam,</br> ''Zabialeja wianoczak</br> ''Żytni, źwity ǔ krużoczak;</br> ''A pry im na kruczoczku —</br> ''Na trajnym łancużoczku,</br> ''Źwiśnie lampa z aliwaj,</br> ''I światło mihatliwa,</br> ''Pad abrazam zaziaje,</br> ''Jak ślaza trudawaja,</br> ''Ǔ znak padziaki dla Nieba,</br> ''Szto dało ludziam chleba…</br> ''Hety hość la parohu,</br> ''Dyk malimosia Bohu,</br> ''Kab adwioǔ ad nas karu —</br> ''Hradabojnuju chmaru,</br> ''Nawalnicu, hrymoty,</br> ''Wichry, bury i słoty.</br> ''Kab żyła ǔ nas nadzieja,</br> ''Szto żytco nam naśpieja,</br> ''Poǔny kołas prychilić</br> ''I ludcoǔ ǔsich umilić,</br> ''Bliszczuczy z dalaczyni,</br> ''Jak wał morskaj puczyni…</br> ''Dyk czaho-ż tut żurycca:</br> ''Kałasinka siwaja,</br> ''Ǔżo krasu wysuwaje,</br> ''I na soncy, zdajecca,</br> ''Tumanom razaljecca.</br> {{справа|'''''A. Ziaziula.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Żyto"/> <section begin="Miesiac"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Miesiac.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Noczka była, zory jaśnieli i mirhali na niebi… Miesiac wypłyǔ nad lesam czyrwony, krywawy i hlanuŭ waczyma swaimi na wiosku, spawituju snom… Cicha ŭsiudy było, ano dzie-nia-dzie sabaka zabresze, abo dzicia zakwilić u kałyscy… i znoŭ cicha… Tolki czutkaja matka na hołas dziciaci hałoŭ padymie i szepcze jamu: luli, luli synoczku… i znoŭ cicha i cicha ŭwokał… Ludzi spali mocna paśla pracy, bo ciażkaja była ich praca siahońnia, ciażkaja jana budzie i zaŭtra.</br> {{gap|1.5em}}I padniaŭsia miesiac czyrwony nad wialikim siałom i hlanuŭ jon u niz… a <section end="Miesiac"/><noinclude></noinclude> ethry8x1rb61p4893t2kct1ia6qdhfy 301610 301591 2026-10-18T10:25:29Z RAleh111 4658 301610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 6 Czerwienia 1913 hodu'''|right='''№ 17'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |</center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Żyto"/><div style="font-size: 250%; font-family:Cambria;"> <center>''Żyto krasuje.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} ''Chto-ż żurbu ciapier czuje —</br> ''Kali żyto krasuje?</br> ''Kalasinka siwaja,</br> ''Żoǔty ćwiet wysuwaje,</br> ''I pylicca nad niwaj,</br> ''Wichuroju hulliwaj.</br> ''Woś artaj wiesialeja,</br> ''Bo żywie ǔ im nadzieja,</br> ''Szto za pracu, za hora</br> ''Ǔżo na pokuci skora</br> ''Pierszy snop apyniecca,</br> ''I hałoǔkaj pryhniecca</br> ''Na pakłon ǔsiamu domu,</br> ''Baćku — chlebu staromu;</br> ''Szto s snapkom-hościam razam,</br> ''Na kałku prad abrazam,</br> ''Zabialeja wianoczak</br> ''Żytni, źwity ǔ krużoczak;</br> ''A pry im na kruczoczku —</br> ''Na trajnym łancużoczku,</br> ''Źwiśnie lampa z aliwaj,</br> ''I światło mihatliwa,</br> ''Pad abrazam zaziaje,</br> ''Jak ślaza trudawaja,</br> ''Ǔ znak padziaki dla Nieba,</br> ''Szto dało ludziam chleba…</br> ''Hety hość la parohu,</br> ''Dyk malimosia Bohu,</br> ''Kab adwioǔ ad nas karu —</br> ''Hradabojnuju chmaru,</br> ''Nawalnicu, hrymoty,</br> ''Wichry, bury i słoty.</br> ''Kab żyła ǔ nas nadzieja,</br> ''Szto żytco nam naśpieja,</br> ''Poǔny kołas prychilić</br> ''I ludcoǔ ǔsich umilić,</br> ''Bliszczuczy z dalaczyni,</br> ''Jak wał morskaj puczyni…</br> ''Dyk czaho-ż tut żurycca:</br> ''Kałasinka siwaja,</br> ''Ǔżo krasu wysuwaje,</br> ''I na soncy, zdajecca,</br> ''Tumanom razaljecca.</br> {{справа|'''''A. Ziaziula.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Żyto"/> <section begin="Miesiac"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Miesiac.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Noczka była, zory jaśnieli i mirhali na niebi… Miesiac wypłyǔ nad lesam czyrwony, krywawy i hlanuŭ waczyma swaimi na wiosku, spawituju snom… Cicha ŭsiudy było, ano dzie-nia-dzie sabaka zabresze, abo dzicia zakwilić u kałyscy… i znoŭ cicha… Tolki czutkaja matka na hołas dziciaci hałoŭ padymie i szepcze jamu: luli, luli synoczku… i znoŭ cicha i cicha ŭwokał… Ludzi spali mocna paśla pracy, bo ciażkaja była ich praca siahońnia, ciażkaja jana budzie i zaŭtra.</br> {{gap|1.5em}}I padniaŭsia miesiac czyrwony nad wialikim siałom i hlanuŭ jon u niz… a <section end="Miesiac"/><noinclude></noinclude> sw9ipwno21aemm08ybcj0xodqyhxafo 104 127808 301250 295410 2026-10-17T12:42:37Z RAleh111 4658 301250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Miesiac"/>ŭ siale było tak sama cicha, jak i ǔ wioscy… tolki na kancy taho sieła stajała chata, ahoń bliszczeǔ u waknie, a praz pabituju szybu czutny byli kryki i praklaćcia… szto heta? — tam karczmar tarhuje harełkaj i piwam… I zahlanuǔ miesiac praz wakno ŭ korczmu: za stałom sielanin siadzić, pje harełku-atrutu i klanie swaju dolu… upiŭsia… karczmar wypchnuǔ jaho za dzwiery. I pajszoǔ sielanin da chaty s krykam i łajankaj wialikaj… i hlanuŭ miesiac, i nia moh paznać czaławieka: bydło i toje chodzić, roŭna, a hety — kidajecca na baki, bjecca a płaty, walajecca ǔ bałocie… I hlanuǔszy na ''rozum'', walajuczyjsia u hnai, zbladnieǔ miesiac i papłyǔ dalej.</br> {{gap|1.5em}}I uzniaǔsia miesiac nad horadam i hlanuǔ: wiesiała i jasna tam było na wulicach; kryki i homan adusiul — znać nie spali tut ludzi, znać żyćcio tut kipieło: tam handlar starajecca aszukać swajho susieda; tam pjany mużyk bje swaju żonku, a dzieci, zabiǔszysia sa strahu na {{абмылка|pieez|piecz}}, ścicha uschlipywajuć; tam znoŭ kabieta klanie niesuświetna swajho muża i dziaciaj; a tam dzieci, padhaniajuczy kułakami, wyhaniajuć s chaty swaich starych baćkoŭ… i baczyć miesiac, szto ŭsiudy hrech i hrech, a dabra zusim mała, — źbialeŭ da czysta… i hlanuŭszy na ŭsiu ziamlu, zachawaŭsia jon za ciomnuju chmaru.</br> {{gap|1.5em}}I wyhlanuŭ miesiac jeszcze raz z za chmary na ziamlu: tam byŭ cmentar… cicha było, tolki żałaśliwyja pieśni zliwalisia s szepatam asiny i biarozy: chawali czaławieka — ŭ noczy, pa paciomku… a czamu ŭ noczy — chto-ż zhadaje?…</br> {{gap|1.5em}}I schawaŭ miesiac swoj twar za cmentarnuju asinu, za cmentarnuju biarozu i zakaciŭsia ŭ niz, kab iznoŭ nazaŭtra ustać, i być świedkaj nacznoha żyćcia na ziamli… {{справа|''Jaśka Rataj.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Miesiac"/> <section begin="Z"/>{{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0.5em}} ''Z uwahaj jak budzisz</br> ''Ty zor pilnawać —</br> ''Czaściej palituchi,</br> ''Ǔ waczach zamichciać. ''Jak z bolszaj achwotaj,</br> ''Paczniesz pracawać —</br> ''Czaściej budzie szczaście</br> ''S taboj siabrawać. {{справа|'''''Hrymot.{{водступ|-2.5|em}}}} {{block center/e}} <section end="Z"/> <section begin="Bożaje"/><div style="font-size: 200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Bożaje Cieła.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Uraczystaść Bożaho Cieła ustanoŭlana na padziaku najmiłaserniejszamu Bohu za toje, szto kali mieǔ Jon nas pakinuć na ziamli, adychodziaczy ǔ nieba dyk, kab my nie zastalisia zusim sirotami, ustanowiǔ najbolszuju i najświaciejszuju tajemnicu prabywańnia swajho biezustanku na naszych aŭtaroch u Pr. Sakramencie.</br> {{gap|1.5em}}Hetu uraczystaść treba byłob abchodzić u Wialiki Czećwierh, bo Pan Jezus ustanowiŭ Pr. Sakrament na astatniaj wiaczery, katoraja adbyłasia u henym dni, ale ŭ toj dzień kaścioł nasz światy zaniaty razmyszlańniem mukaŭ Chrystusa Pana, dyk na uraczystaść Pr. Sakramentu, katoraja pawinna być radasnaj, nima tady miejsca.</br> {{gap|1.5em}}I zatoje kaścioł światy wybraŭ na hetu ŭraczystaść pierszy czećwierh pa „aktawie“ Sasłańnia Ducha światoha, bo heta wielmi stasoŭna: pa uraczystaści załażeńnia i rasszyreńnia Kaścioła światoha, zaraz że abchodzić i uraczystaść najbolszaj tajnicy hetaho Kaścioła, Przenajśw. Sakramentu.</br> {{gap|1.5em}}Dyk u hety czas abchodzicca uraczystaść Pr. Sakramentu użo nie adzin tolki dzień, a praz cełuju aktawu, to znaczyć — praz wosiem dzion, pryczym kożnaho z hetych waśmi dnioŭ adpraŭlajecca uraczystaja imsza, nieszpar i pracesija z wystawaj Najświaciejszaho Sakramentu.</br> {{gap|1.5em}}A adnaho dnia, najezaściej u samy czećwierh Bożaho Cieła, a kali warunki nie pazwalajuć, dyk ŭ inszy jaki dzień aktawy, adbywajecca najważniejszaja czaść hetaho abchodu: pracesija pa wulicach horadu, ci miasteczka, pry czym śpiewajucca paczatki czatyroch Ewanelijaŭ, pry sumyśla pastaŭlenych dziela hetaj parady aŭtaroch, a paśla hetaj pracesii ksiondz błahasłaŭlaje Pr. Sakramentam usie czatyry starony świetu.</br> {{gap|1.5em}}Pabożnyje kataliki prybirajuć u hety dzień swaje kwatery i budynki zielaninaj i kwietkami, kab czym zmoha prypadabacca Boskamu Hościu, prachodziaczamu kala ich budynkoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Bywajuczym na nabażenstwach i pracesii z nabożnym sercam, Kaścioł światy praznaczyŭ wialikije adpusty.</br> {{gap|1.5em}}Postu prad hetaj uraczystaściaj nia bywaje, bo jon adbywajecca u swaju paru — u wialikuju sieradu.</br> {{gap|1.5em}}Pracesija u dzień Bożaho Cieła adbywajecca na pamiać zwajawańnia {{перанос пачатак|kaścio|łam}} <section end="Bożaje"/><noinclude></noinclude> 149i2168jfpvkzftvu8t3418p2rfuoq 104 127809 301252 296607 2026-10-17T12:47:21Z RAleh111 4658 301252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Bożaje"/>{{перанос канец|kaścio|łam}} niepryjacielaŭ hetaj tajnicy naszaj Swiatoj Wiery i dla taho, kab Pan Jezus, utajany u Hostyi, pabłahasławiŭ damy, placy i wulicy, praz katoryje idzie pracesija.</br> {{gap|1.5em}}Paczatki 4-ch Ewanelijoŭ piajucca, kab pakazać, szto my wierym u tyja praŭdy, jakich nawuczajuć nas hetyja Ewanelii, a katoryja Pan Jezus kazaŭ apastołam rasszyrać pa ŭsim świecie. {{справа|''B.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Bożaje"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pryjezd Biskupa.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}W. Pr. ks. biskup Karaś s Sejn pryjeżdżaŭ u Wilniu wyświenczać klerykoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na dyakanoŭ wyswiańciŭ: Kazimiera Borzymu, Jazepa Brejwu, Antoniaha Jaskiela, Jazepa Mincewicza, Aleksandru Swerpela, Jana Bruzhu, Jazepa Hryhonisa, Kazimiera Piłucia, Jazepa Reszecia, Jakuba Zdanowicza, Alfonsa Zienkiewicza, Piotru Żarnoŭskaha, Jazepa Bajku i Wiktara Szutowicza.</br> {{gap|1.5em}}Na subdyakanoŭ wyświańciŭ: Andreja Cikotu, Teofila Pryszmonta i Henryka Wojniusza.</br> {{gap|1.5em}}Nikatoryje s pamiż klerykoŭ atrymali niżejszyja świanceńnia.</br> {{gap|1.5em}}U katedralnym kaściele na Uniebaustupleńnie P. Jezusa i ŭ niadzielu biskup pabiermawaŭ szmat maładziaży.</br> {{gap|1.5em}}16-ho czerwienia hetyż biskup maje iznoŭ pryjechać u Wilniu wyświeńczywać klerykoŭ na ksiandzoŭ. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu W. Pr. Administratara dyecezii ks. Michalkiewicza — ks. Kazimier Lesiewicz naznaczajecca na wikaraho ŭ Ejszyszki; ks. Lawon Petkiel — na wikaraho da Twerecza; ks. Karol Humbaragis s Szyrwintaŭ — na wikaraho ŭ Kalwaryju pad Wilniaj; a ks. Jazep Kancler s Kalwaryi — na wikaraho da Szyrwintaŭ. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Zabarona pracesij.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wilenski hubernatar zabaraniŭ adbywać pracesji ŭsim prychodziaczym sa starany z druhich miejscoŭ u Wilniu. Heta bytcam dziela taho, szto ŭ Wilni zawialisia swarki miż Palakami i Litwinami.</br> {{gap|1.5em}}Takaja zabarona budzie trywać datul, pokul ni naładzicca miż hetymi narodami zhoda. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Kaścioł Serca P. Jezusa.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na pierszy dzień Zialonych światkoŭ mielisia paświencać kamień wuhławy pad zakładku nowaho kaściołu Serca Pana Jezusa u Wilni.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam ŭłaści zahadali, kab kamitet budowy kaściołu pałażyŭ u hasudarstwieny bank stolki hroszy, kolki maje pa planu kasztawać usia budowa kaściołu t. j. bolsz sotki tysiaczaŭ rubl., a pakul szto pałożeno tolki tysiaczaŭ 60, dyj apracza taho na kuplu placu addali 38 tys., dyk i niedachwat niewialiki, a usioż-tki zakładku zabaranili. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Sprawa ks. Sienkiewicza.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pskoǔski akrużny sud prysudziǔ ksiandza J. Sienkiewicza z Wilni na 4 hady u adsiedku za pieradruk u hazecie „Przyjaciel“ staćci z zahranicznaj hazety katalickaj, u katoraj bytcam było sztoś skazana na prawasłaǔnuju wieru. Hety pryhawor użo uwajszoŭ u zakonnuju siłu, dyk sudziebnaje naczalstwo zahadało arysztawać ks. Sienkiewicza i pasadzić u turmu. Ale pa zakonu — ksiondz pawinien adbywać karu nie ǔ turmie, a ǔ klasztary, dyk Administratar dyecezii padaŭ prakuroru pratest proci niezakonnaho pastupku ǔłaści. Hety pratest pryznali sprawiadliwym i ks. Sienkiewicza zaraz że wypuścili na wolu. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Konsekracija biskupa.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}9-ho czerwienia ŭ Pieciarburzie adbudzicca ŭ kaściele św. Kaciaryny konsekracija na biskupa ks. Al. Kakoŭskaho, naznaczenaho arcybiskupam u Warszawie. Konsekrataram budzie W. Pr. ks. biskup Ździtowiecki z Wracłaŭka, ŭ asyście biskupoŭ ks. Cieplaka w Pieciarburhu i ks. Zarnawieckaho z Żytomira. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|{{разьбіўка|'''Pażary}}.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U miast. Mikuliczy,'''</span> Minsk. hub. Ihum p. zhareło 40 chat i carkwa. U ahni zhinuło dzicianio.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U w. Puchowiczy,'''</span> Minsk. h. Mazyrsk. p. zhareło 54 budyniny, a z imi i troje ludziej, pamiż katorych adzin mieǔ 100 hadoǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U w. Aziory,'''</span> Mahil. h. Czyrykoǔsk. p. zhareło 157 chat; straty padliczajuć na tysiaczoŭ 57 rubl.</br> <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> h0cbp96nrsapugj08nqjks6ch3z0kmf 301254 301252 2026-10-17T12:47:50Z RAleh111 4658 301254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Bożaje"/>{{перанос канец|kaścio|łam}} niepryjacielaŭ hetaj tajnicy naszaj Swiatoj Wiery i dla taho, kab Pan Jezus, utajany u Hostyi, pabłahasławiŭ damy, placy i wulicy, praz katoryje idzie pracesija.</br> {{gap|1.5em}}Paczatki 4-ch Ewanelijoŭ piajucca, kab pakazać, szto my wierym u tyja praŭdy, jakich nawuczajuć nas hetyja Ewanelii, a katoryja Pan Jezus kazaŭ apastołam rasszyrać pa ŭsim świecie. {{справа|''B.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Bożaje"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pryjezd Biskupa.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{gap|1.5em}}W. Pr. ks. biskup Karaś s Sejn pryjeżdżaŭ u Wilniu wyświenczać klerykoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na dyakanoŭ wyswiańciŭ: Kazimiera Borzymu, Jazepa Brejwu, Antoniaha Jaskiela, Jazepa Mincewicza, Aleksandru Swerpela, Jana Bruzhu, Jazepa Hryhonisa, Kazimiera Piłucia, Jazepa Reszecia, Jakuba Zdanowicza, Alfonsa Zienkiewicza, Piotru Żarnoŭskaha, Jazepa Bajku i Wiktara Szutowicza.</br> {{gap|1.5em}}Na subdyakanoŭ wyświańciŭ: Andreja Cikotu, Teofila Pryszmonta i Henryka Wojniusza.</br> {{gap|1.5em}}Nikatoryje s pamiż klerykoŭ atrymali niżejszyja świanceńnia.</br> {{gap|1.5em}}U katedralnym kaściele na Uniebaustupleńnie P. Jezusa i ŭ niadzielu biskup pabiermawaŭ szmat maładziaży.</br> {{gap|1.5em}}16-ho czerwienia hetyż biskup maje iznoŭ pryjechać u Wilniu wyświeńczywać klerykoŭ na ksiandzoŭ. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu W. Pr. Administratara dyecezii ks. Michalkiewicza — ks. Kazimier Lesiewicz naznaczajecca na wikaraho ŭ Ejszyszki; ks. Lawon Petkiel — na wikaraho da Twerecza; ks. Karol Humbaragis s Szyrwintaŭ — na wikaraho ŭ Kalwaryju pad Wilniaj; a ks. Jazep Kancler s Kalwaryi — na wikaraho da Szyrwintaŭ. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Zabarona pracesij.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wilenski hubernatar zabaraniŭ adbywać pracesji ŭsim prychodziaczym sa starany z druhich miejscoŭ u Wilniu. Heta bytcam dziela taho, szto ŭ Wilni zawialisia swarki miż Palakami i Litwinami.</br> {{gap|1.5em}}Takaja zabarona budzie trywać datul, pokul ni naładzicca miż hetymi narodami zhoda. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Kaścioł Serca P. Jezusa.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na pierszy dzień Zialonych światkoŭ mielisia paświencać kamień wuhławy pad zakładku nowaho kaściołu Serca Pana Jezusa u Wilni.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam ŭłaści zahadali, kab kamitet budowy kaściołu pałażyŭ u hasudarstwieny bank stolki hroszy, kolki maje pa planu kasztawać usia budowa kaściołu t. j. bolsz sotki tysiaczaŭ rubl., a pakul szto pałożeno tolki tysiaczaŭ 60, dyj apracza taho na kuplu placu addali 38 tys., dyk i niedachwat niewialiki, a usioż-tki zakładku zabaranili. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Sprawa ks. Sienkiewicza.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pskoǔski akrużny sud prysudziǔ ksiandza J. Sienkiewicza z Wilni na 4 hady u adsiedku za pieradruk u hazecie „Przyjaciel“ staćci z zahranicznaj hazety katalickaj, u katoraj bytcam było sztoś skazana na prawasłaǔnuju wieru. Hety pryhawor użo uwajszoŭ u zakonnuju siłu, dyk sudziebnaje naczalstwo zahadało arysztawać ks. Sienkiewicza i pasadzić u turmu. Ale pa zakonu — ksiondz pawinien adbywać karu nie ǔ turmie, a ǔ klasztary, dyk Administratar dyecezii padaŭ prakuroru pratest proci niezakonnaho pastupku ǔłaści. Hety pratest pryznali sprawiadliwym i ks. Sienkiewicza zaraz że wypuścili na wolu. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Konsekracija biskupa.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}9-ho czerwienia ŭ Pieciarburzie adbudzicca ŭ kaściele św. Kaciaryny konsekracija na biskupa ks. Al. Kakoŭskaho, naznaczenaho arcybiskupam u Warszawie. Konsekrataram budzie W. Pr. ks. biskup Ździtowiecki z Wracłaŭka, ŭ asyście biskupoŭ ks. Cieplaka w Pieciarburhu i ks. Zarnawieckaho z Żytomira. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|{{разьбіўка|'''Pażary}}.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U miast. Mikuliczy,'''</span> Minsk. hub. Ihum p. zhareło 40 chat i carkwa. U ahni zhinuło dzicianio.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U w. Puchowiczy,'''</span> Minsk. h. Mazyrsk. p. zhareło 54 budyniny, a z imi i troje ludziej, pamiż katorych adzin mieǔ 100 hadoǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U w. Aziory,'''</span> Mahil. h. Czyrykoǔsk. p. zhareło 157 chat; straty padliczajuć na tysiaczoŭ 57 rubl.</br> <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> 1krnmpbv21u1cqrzknvrws4v84277na 301258 301254 2026-10-17T12:49:32Z RAleh111 4658 301258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Bożaje"/>{{перанос канец|kaścio|łam}} niepryjacielaŭ hetaj tajnicy naszaj Swiatoj Wiery i dla taho, kab Pan Jezus, utajany u Hostyi, pabłahasławiŭ damy, placy i wulicy, praz katoryje idzie pracesija.</br> {{gap|1.5em}}Paczatki 4-ch Ewanelijoŭ piajucca, kab pakazać, szto my wierym u tyja praŭdy, jakich nawuczajuć nas hetyja Ewanelii, a katoryja Pan Jezus kazaŭ apastołam rasszyrać pa ŭsim świecie. {{справа|''B.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Bożaje"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pryjezd Biskupa.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}W. Pr. ks. biskup Karaś s Sejn pryjeżdżaŭ u Wilniu wyświenczać klerykoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Na dyakanoŭ wyswiańciŭ: Kazimiera Borzymu, Jazepa Brejwu, Antoniaha Jaskiela, Jazepa Mincewicza, Aleksandru Swerpela, Jana Bruzhu, Jazepa Hryhonisa, Kazimiera Piłucia, Jazepa Reszecia, Jakuba Zdanowicza, Alfonsa Zienkiewicza, Piotru Żarnoŭskaha, Jazepa Bajku i Wiktara Szutowicza.</br> {{gap|1.5em}}Na subdyakanoŭ wyświańciŭ: Andreja Cikotu, Teofila Pryszmonta i Henryka Wojniusza.</br> {{gap|1.5em}}Nikatoryje s pamiż klerykoŭ atrymali niżejszyja świanceńnia.</br> {{gap|1.5em}}U katedralnym kaściele na Uniebaustupleńnie P. Jezusa i ŭ niadzielu biskup pabiermawaŭ szmat maładziaży.</br> {{gap|1.5em}}16-ho czerwienia hetyż biskup maje iznoŭ pryjechać u Wilniu wyświeńczywać klerykoŭ na ksiandzoŭ. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu W. Pr. Administratara dyecezii ks. Michalkiewicza — ks. Kazimier Lesiewicz naznaczajecca na wikaraho ŭ Ejszyszki; ks. Lawon Petkiel — na wikaraho da Twerecza; ks. Karol Humbaragis s Szyrwintaŭ — na wikaraho ŭ Kalwaryju pad Wilniaj; a ks. Jazep Kancler s Kalwaryi — na wikaraho da Szyrwintaŭ. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Zabarona pracesij.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wilenski hubernatar zabaraniŭ adbywać pracesji ŭsim prychodziaczym sa starany z druhich miejscoŭ u Wilniu. Heta bytcam dziela taho, szto ŭ Wilni zawialisia swarki miż Palakami i Litwinami.</br> {{gap|1.5em}}Takaja zabarona budzie trywać datul, pokul ni naładzicca miż hetymi narodami zhoda. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Kaścioł Serca P. Jezusa.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na pierszy dzień Zialonych światkoŭ mielisia paświencać kamień wuhławy pad zakładku nowaho kaściołu Serca Pana Jezusa u Wilni.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam ŭłaści zahadali, kab kamitet budowy kaściołu pałażyŭ u hasudarstwieny bank stolki hroszy, kolki maje pa planu kasztawać usia budowa kaściołu t. j. bolsz sotki tysiaczaŭ rubl., a pakul szto pałożeno tolki tysiaczaŭ 60, dyj apracza taho na kuplu placu addali 38 tys., dyk i niedachwat niewialiki, a usioż-tki zakładku zabaranili. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Sprawa ks. Sienkiewicza.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pskoǔski akrużny sud prysudziǔ ksiandza J. Sienkiewicza z Wilni na 4 hady u adsiedku za pieradruk u hazecie „Przyjaciel“ staćci z zahranicznaj hazety katalickaj, u katoraj bytcam było sztoś skazana na prawasłaǔnuju wieru. Hety pryhawor użo uwajszoŭ u zakonnuju siłu, dyk sudziebnaje naczalstwo zahadało arysztawać ks. Sienkiewicza i pasadzić u turmu. Ale pa zakonu — ksiondz pawinien adbywać karu nie ǔ turmie, a ǔ klasztary, dyk Administratar dyecezii padaŭ prakuroru pratest proci niezakonnaho pastupku ǔłaści. Hety pratest pryznali sprawiadliwym i ks. Sienkiewicza zaraz że wypuścili na wolu. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Konsekracija biskupa.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}9-ho czerwienia ŭ Pieciarburzie adbudzicca ŭ kaściele św. Kaciaryny konsekracija na biskupa ks. Al. Kakoŭskaho, naznaczenaho arcybiskupam u Warszawie. Konsekrataram budzie W. Pr. ks. biskup Ździtowiecki z Wracłaŭka, ŭ asyście biskupoŭ ks. Cieplaka w Pieciarburhu i ks. Zarnawieckaho z Żytomira. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <div style="font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|{{разьбіўка|'''Pażary}}.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U miast. Mikuliczy,'''</span> Minsk. hub. Ihum p. zhareło 40 chat i carkwa. U ahni zhinuło dzicianio.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U w. Puchowiczy,'''</span> Minsk. h. Mazyrsk. p. zhareło 54 budyniny, a z imi i troje ludziej, pamiż katorych adzin mieǔ 100 hadoǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U w. Aziory,'''</span> Mahil. h. Czyrykoǔsk. p. zhareło 157 chat; straty padliczajuć na tysiaczoŭ 57 rubl.</br> <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> aahng3mm86gr8sn787l0r30mp1v0i7g 104 127813 301259 296606 2026-10-17T12:50:30Z RAleh111 4658 301259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U w. Horbawo,'''</span> Hrodz. h. Słonimsk. p. Siarod dnia zhareło 82 budyniny i manapol; zhareło i dwóchhadowaje dzicia.</br> {{gap|1.5em}}Tut cikaǔnaja sama pryczyna pażaru. Maleńki chłopczyk, zabraŭszysia ŭ humno, razłażyǔ ahoń na taku, kab napiaczy bulby. Bulbu niedapiok, a wiosku puściǔ z dymam…</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U w. Wialikije Chwaliwarki,'''</span> Hrodz. hub. Biełastock. p. Dwoch chłapczukoŭ — 6-ci i 8-i hadkoǔ, ukraǔszy ŭ baćki tytunu, papiery, dy siernikoŭ, schawalisia za humno, dyj paczali tam balawać, a z hetaho balu padpalili swajo humno, a za im pajszło jeszcze 7 humnaŭ czużych s prybudoŭkami.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> Minskaja haradzkaja rada postanowiła zawiaści ahulnuju hramatu dla ǔsich haradzkich dziaciej. Na hetu światuju sprawu horad daje 63 tys. rubl., dy jeszcze choczuć wycisnuć padmohi s kazny — 132 tys. rubl. Czy heta tolki ǔdasca?</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pinsk.'''</span> Wilenskaja sudowaja pałata zasudziła barysaŭskaho dziekana ks. Hurku na 100 rubloŭ sztrafu i praz try miesiacy niadapuszczać da abawiazkoŭ prabostwa i dziekanstwa za toje, szto achryściŭ prawasłaŭnych baćkoŭ dzicia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Smalensk.'''</span> Akrużny sud zasudziŭ sielanina Chadarenku za krażu brylantoǔ z abrazu Matki Boskaj na 7 hadoŭ u katarhu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Siudy pryjechaŭ z nad Wołhi raki niejaki Hryhor, katory padaje prajekt u Synod, kab sklikać predstaŭnikoǔ z usiaho świetu na zjezd dziela sprawiedliwaho padziełu ziamli pamiż usimi i zrabić wiecznuju zhodu. Adozwu swaju Hryhor nazywaje: „Wajna Chrystusa proci wajny usiaho świetu“.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Czułkinskaja,'''</span> Wiackaj hub. Niedaloka hetaj wioski ŭ lesie kala reczki znajszli abraz Matki Boskaj Czenstachoǔskaj, maleńkije kryżyki i abraziki, arnat i inszuju kaścielnuju adzieżynu. Niedaloka hetaho leżała skrynka, ŭ katoraj tak sama szmat było raznoj drobiazi, szto można było dastać, badaj, tolki u samym Czenstochawie.</br> {{gap|1.5em}}Idzie sledztwa, kab jak dajści paradkam skul hetyja reczy mahli ażno siudy trapić.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Czyta'''</span> (Sybir). Niedaloka hetaho horadu razbojniki, napaǔszy na maszynu, paczali strelać u pasażyraǔ, zranili pacztowaho czynoŭnika, adczapili bahażny i pacztowy wahony i szto dałosia — zabrali. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Masary"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Masary,'''</span> Wilen. h., Dzisien. paw. Jość tut stary i duża charoszy kaściol. Narod tutaka pabożny. U światocznyje i ŭ niadzielnyje dni narodu poǔny kaścioł. Szmat jaho zjeżdżaicca na fest św. Jana i na św. Pietra, kab pamalicca da św. Justyna, katoraha relikwii pierachowywajucca u Masarskim kaścieli. Na tyja światki pryjeżdżajuć ludzi adusiul: z Hłybokaha, z Łuczaju, z Zadzieŭja, dy nawati z dalejszych wakolicaŭ — aż Minskaj huberni. Pryjeżdżajuć nie tolki kataliki, ale i prawasłaŭnuje, daŭniejszyje unijaty. Chorasza hladzieć, jak usie hetyje ludzi szczyra, horacza molacca Bohu. Nie adzin nidawierak mohby nawiarnucca, hlanuǔszy na ich żywuju, haraczaju wieru i na ich wialikuju luboŭ da Boha.</br> {{gap|1.5em}}Drenna tut tolki toja, szto jakraz nidaloka kaściołu staić karczma. La jaje czasta pjanyje dziaciuki swaracca, dy i bjucca, nawat i u tyja wialikija światki. Bjucca najczaściej parabki masarskaha pana P… Jahoż i taja karczma. Jak to dobra było-b, zamiest addawać chatu pad karczmu, — kab Pan P… addaŭ jaje pad narodny dom, na czytalniu i biblioteku, ci na szto inszaje dobraje dla susiednich sialanoŭ, za ich ciażkuju pracu ǔ jaho dware, czymsia prysporywać atruty dla biednaha i ciomnaha mużyka. Hetym dapikaŭ pana P… ks. Dudz., ale widać — niczoha toja ni pamahło.</br> {{gap|1.5em}}Tutejszy narod trymaicca staryny: usie piajuć charoszyja biełaruskija pieśni, hulajuć daǔnyja hulni, prymieram „Ciareszku“, „Pirapiołku“ i inszyja. Szmat u jakich pieśniach jość zwarotki da Boha, da Chrystusa, da Jaho Matki Najświaciejszaj. Heta świedczyć ab tym, jak užo zdaŭna u naszym narodzie umacawałasia chryścianskaja wiera. U adnej pieśni, pra dziawoczuju niadolu tak piajecca: „Chiba mianie maci ǔ kaścioł ni nasila,</br> „Czamu bo mnie maci doli ni ŭprasiła“. {{gap|1.5em}}Adnaho razu, kali ja źbiraŭ i zapisywaŭ pieśni, dyk kabieta piejała mnie ich i płakała. Czaho, pytajusia, płaczysz? — „Jak, każe, ni płakać, kali mnie jak raz tak żyłosia, jak u hetaj pieśni piajecca“.</br> {{gap|1.5em}}Z hetaho widać, szto pieśni tutejszyja narod wypiajaŭ s swajej duszy, s swajho hora, żudy i radasci — s swajho minułaho żyćcia, dyk szanawać i zachawać hetyje skarby swaje chiba narod patrapić. {{справа|''J…{{gap|1.5em}}}} <section end="Masary"/><noinclude></noinclude> efrjjqvnlplk5t08tpo9cao4mttbxs1 104 127830 301261 296605 2026-10-17T12:51:47Z RAleh111 4658 301261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Krewa"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Krewa,'''</span> Wilen. h., Aszmian. paw. Paczynajuczy ad 1905 hodu, ażno da sioletniaha — sielanie Kreǔskaj wołaści prawili darohu kożny proci swajho pola. Siolitaż wiarnulisia iznoŭ staryje paradki: sielanam zahadywajuć prawić darohu i miż skarbowaj, dy panskaj ziamli. Nikatorym treba iści na papraǔku swajho uczastku darohi za wiorst 14–16. Bajuć ludzi, szto jak mużyki naprawiać hety raz darohu, dyk kazna zabiare jaje pad swaju apieku, znaczycca tady kazna budzie użo sama prawić darohi. Ci praŭda heta — chto zhadaje, a tymczasam ciahanina i ściorka czasu straszennyja. {{справа|''J–k.{{gap|1.5em}}}} <section end="Krewa"/> <section begin="Wałożyn"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Wałożyn,'''</span> Wilensk. hub. Aszmiansk. paw. Hetymi dniami kala nas było niekalki, nieszczaśliwych zdareńniaǔ. U wioscy Żuraŭcoch nałażyǔ na siabie ruki adzin małady czaławiek. Jon, pahnaǔszysia za pasaham, ażaniǔsia u miasajedzie, bo jamu cieść abiecaŭ dać dźwie dziesianciny ziamli pasahu. Tym czasam jak u nas każuć: „abiecanka cacanka, a durnomu radaść“.</br> {{gap|1.5em}}Hetak było i tut. Żonku jon dastaŭ nieǔdałaju, s tajej ziamloj jeszcze paradku niebyło nijakoha, a tut jak na złość sielskaja maładzież u woczy lezie; dyk jon nalizaǔszysia ŭ Wałożyni paradna „kazionki“, pryjszoŭ damoŭ, nasypaŭ poǔ rulki porachu, szrotu, a na wierch ussadziŭ kulu, wyjszoŭ za humno, dy i upakawaŭ sabie u hrudzi.</br> {{gap|1.5em}}U wioscy <span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Zamaścianach'''</span> byǔ wialiki pażar: zhareła 22 chaty z usimi haspadarskimi budynkami, i choć heta wioska lażyć na samym bierazie raki Biarozy, ale ŭ hetu susz, dy pry takoj huszczy budynkaŭ, jak heta ǔ nas ciapier wiadziecca pry praklataj szachaŭnicy, niamożna było dać nijakoha ratunku i tolki tady ahoń uniaŭsia, jak prypiorsia da prahonki. A jeszcze, jak na biadu, niabyło mużczynaŭ doma, bo ciapier u nas prawiać darohi, dyk usich honiać na kalejku. Da ahniu kinulisia ǔsie chto tolki moh, adny ratawać, a druhije dla cikaŭności, ot jak heta i zaǔsiady pry pażarach.</br> {{gap|1.5em}}Dyk hetak sama i z wioski Krażyna, katoraja lażyć na druhim bierazie r. Biarozy, ŭziali ludzi pierabiracca na czaŭnoch praz raku da pażaru, i u adzin nie samawity czowień sieło troch dzieŭczat i adzin chłapiec; czaŭnok byŭ niewialiki i niamoh utrymać na wadzie ŭsiaho ciżaru, dyk paczaŭ siorbać wadu, a ǔ paławinie raki staŭ tanuć. Paczaŭsia kryk i lament i pakul daśpieli im na ratunak, dyk chłapiec sam wypłyǔ, dwoch dzieŭczat wyratawali, a trejciuju — 19 hadoǔ dziaŭczynu dastali ǔżo niażywuju.</br> {{gap|1.5em}}Trudna apisać hora biednych paharelcaŭ i hora nieszczaśliwych baćkoŭ dziaŭczyny; zrazumieje chiba heta nasz brat sielanin, szto znaczyć baćkom stracić swaju daczku–rabotnicu!</br> {{gap|1.5em}}Braty Biełarusy! Kidajmo staryje naszy paradki, a pierachodźmo bardziej na chutary: budzie miensz nieszczaścia, a karyści mnoha! {{справа|''Stary Ułas.{{gap|1.5em}}}} <section end="Wałożyn"/> <section begin="Hudzi"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Hudzi,'''</span> Wilensk. hub. i paw. Rukojnskaj woł. Jeszcze ǔ marcy miesiacy hetaho hodu niejkije złydni prybraŭszysia s panska, pryciahnulisia ǔ naszu wiosku i paczali nahawarywać naszych sielanaŭ, kab tyje zapisywalisia ŭ nich na niejkija duża dobryja haspadarskija, zahranicznyja maszyny, katoryja hetyje panki abiecalisia wysłać z zahranicy tamu, chto daść im ciapier zadatak — rubloŭ 3–5. Hetkimi abiecankami u adnych Hudzioch sabrali jany rubloǔ z 20, dy i pa druhich wioskach naszaj wołaści pażywilisia nia zhorsz; a ab maszynach i pa siahoniaszni dzień, jak ni czuwać tak ni czuwać…</br> {{gap|1.5em}}Jak-ni-jak, a krychu soramna naszamu bratu, szto tak papaŭsia, dyk ciapier siedziać i maŭczać, zuby ściaŭszy.</br> {{gap|1.5em}}Kali-ż my wyraściem?.. {{справа|''Tutejszy.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hudzi"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Bałkany.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pamiż byǔszymi sławianskimi sajuźnikami nieszta anijak nia może naładzicca zhoda. Kożny z ich wojska swajo trymaje pad arużzem — na pahatowie. Kali da czaho i dojdzie, to, zdajecca, Serbam pojduć na padmohu Hreki, a mo i jeszcze jaki chaŭruśnik nojdziecca, kab razam z usich bakoŭ skubianuć Bałha- ryju…</br> {{gap|1.5em}}Kab nie dapuścić do hetaj skubaniny, Rasieja padradżajecca pahadzić niedaŭnych sajuźnikoŭ, a ciapierasznich worahoǔ. Zhadżajucca na heta i sajuźniki, nawat niby to cieszacca z hetaho, tolki… woś usia i bieda z hetymi „tolki“… Kożny sojuźnik prystupaje da zhody kali ''tolki'' prysudziać jamu toje, czaho jon sam chocze. Woś tut i raźbiarysia z hetkimi padsudnymi — dahadzi im usim!…</br> <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> g0p7bt93y5lrnbdmbuynh461f9ij53x 104 127831 301268 295449 2026-10-17T12:54:56Z RAleh111 4658 301268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/><div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Tureczczyna.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Prychilniki starych paradkaŭ zabili wialikaho wezyra tureckaho — Machmuda. Paczalisia straszennyje aryszty. Papałosia u spiskach szmat ważniejszych tureckich czynoŭnikoŭ, hienierałaŭ, ziaci sułtana i dr. Arysztawali kala paŭtary tysiaczy dusz. Usie jany pojduć pad wajenny sud. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Persija.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Persii paczałasia czuma. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Italija.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Apracza ŭ żaleznadarožnikoŭ, telehrafnych i pacztowych czynoŭnikoŭ, paczałasia ahulnaja zabastoŭka. <div style="font-size: 120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Aposznija wiestki.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pamiz Bałharami i Serbami ŭżo dajszło da bitwy. Bilisia hadziny dźwie. Serby adstupili. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Kożnaja sienażać — ci to bałotnaja, ci siǔcawataja, ci nawat murożnaja — baicca pierastoju, bo tracić swaju wartaść, ale najbolsz szkodzie pierastoj kaniuszynie, dyj roznym mieszankam, jakija ciapier skroś użo paczynajuć zasiewać naszy sielanie.</br> {{gap|1.5em}}Kaniuszyna, kali jaje manimsia źbirać na zialony korm, a nie na nasieńnie, aby tolki zakrasawała — samaja para bracca za kasu i nie zważajuczy na toja, szto, hetkuju maładuju trawinu wysuszyǔszy, budzie wialiki ǔpadak, treba śpieszacca abłażyć jaje ǔsiu.</br> {{gap|1.5em}}Na wohuł biaruczy, kaniuszyna nawat dobra-ǔ paru sabranaja i wysuszenaja kudy miensz warta na korm, czym dobry muroh. Usia pażyǔnaść kaniuszyny znajchodzicca ǔ jaje kwietkach, listoczkach i ǔtych drobnieńkich, cienieńkich huczkoch, jakije iduć u baki ad hłaǔnaho cybuka. Sam-że cybuk zusim mała czaho wart. Dyk woś, kali kaniuszyna ǔdałaja, hustaja, to jana skora wylehaje, a jaje samyja smaczniejszyja i dalikatniejszyja czastki, a jakich my uspaminali, padhniwajuć, a zastajucca tolki samyje cybuki i dzienia-nia-dzie na wiarchu krasaczka. Hetki korm sam pa sabie, razumiejecca, zusim mała maje pażywy i wartaści; kali nawat zrezać jaho na sieczku, to treba dobra abmieszywać, kab żywioła jaho zjeła.</br> {{gap|1.5em}}Szmat chto razam s kaniuszynaj siejeć cimafiejku. Robiać heta dziela taho, szto piersz-na-piersz kaniuszyna nie tak wylehaje, bo maje takoje-siakoje apiryszcze, a pa druhoje, szto cimafiejku usielakaja żywioła achwatniej jeść, czym kaniuszynu.</br> {{gap|1.5em}}Mnie dawiałosia baczyć takuju probu. Zimoj u adnaho haspadara zakinuli koniam pa dwa niewialikije achapki — z asobku adnej kaniuszyny, i tak sama z asobku adnej cimafiejki. Jak adno, tak i druhoje siena było sabrana wielmi dobra: maładoje, dyj zialonaje, i woś usie koni azialisia spiersza za cimafiejku. Toje samaje było i z rahataj skacinaj. Z hetaho widać, szto cimafiejku ci to adnu, ci nawat lepsz s kaniuszynaj, a siejać warta. (Biarecca cimafiejki czaćwiertaja, a to i trejciaja czaść). Treba tolki wiedać, szto cimafiejka bujniej razrastajecca na druhim hadu, czym na pierszym, dyk, znaczycca, wielmi karystna jana tam, dzie i kaniuszynu pakidajem na druhabodniuju kaśbu.</br> {{gap|1.5em}}Ale, kali pasiejana cimafiejka — adna, ci choć-by s kaniuszynaj, ci tak u jakoj mieszancy, to czas kaśby treba pilnawać, jak swajo woka. Barani Boże dasi cimafiejcy adkrasawać — prapaǔ uwieś korm za niszto. Adkrasawaǔszaja cimafiejka robicca takaja ćwiordaja, szto nawat rukami trudna jaje razarwać i tady koni, ci rahataja żywioła budzie jaje jeści chiba tolki z hoładu.</br> {{gap|1.5em}}Roznyja inszyja trawy, ci to pasiejanyja sami saboj, ci to ǔ mieszancy, jak wyka, seradela, pialuszka i t. p. zazwyczaj siejucca u papary i zbirać ich treba zaŭsiody tolki u samaj krasie. Tut użo treba śpieszacca s kaśboj nia tolki dziela taho, kab sabrać lepszaje siena, ale i dziela taho, kab sabrać paśla ich lepszaje żyto. Bo ǔsie hetyja trawy, kali skoszeny u krasie — pakul nie zawiażecca nasieńnie — nawat prawiać ziamlu; ale, kali pahaliszsia sabrać sparniejszaho na woka siena, t. j. kali takija trawy paczniesz śpialić, kab miensz pry suszcy było upadku, to tady hetkija trawy, ci mieszanki wypałaskiwajuć ziamlu i żyta paśla pierastojanaj trawy — dobraho nie spadziewacca.</br> {{gap|1.5em}}Adnym słowam, z jakoha-b boku nie hlanuć, pokazywaje adusiul, szto tolki rannaja kaśba daje praŭdziwuju karyść haspadaru. Bo jeszcze treba uziać pad uwahu i samy czas swabadniejszy, jaki bywaje zaraz-że pasla taho, jak uprawiszsia s siaŭboj, dy pakul nie naśpieje snop. Praŭda, szto tut pilnaja rabota i kala paparu, ale ǔžo lepsz zahon, {{перанос пачатак|dru|hi}} <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> sftqqyz7wsfovwl53e0d1hjxkx9aywb 104 127841 301270 297236 2026-10-17T12:55:54Z RAleh111 4658 301270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос канец|dru|hi}} i prypoźnicca zaarać, abo prynaniać, a nie zhłumić swajho bahaćcia — dobraho siena: papar można podprawić sprużynoŭkaj, a siena ŭzo niczym nie padprawisz. {{справа|''Lo–nik.{{gap|1.5em}}}} <section end="Nasza"/> <section begin="Suszka"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Suszka siena.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z bałotnymi, ci siŭcawatymi sienażaciami, choć sabie i zusim maładymi — jak ich pakosisz — bieda nie wialikaja wysuszyć. Dosi, kali palażyć hetkaja siena adzin dzień, zawianie krychu, na zaŭtra raźbić i wieczaram pastawić u kopy. Na druhi dzień, zułaszcza, kali dzień pahodny, dy jeszcze i wiecier krychu dmuchaje — niekanieszna i raztrasać: da wieczara i tak jano może być hatowa i można wazić u puniu.</br> {{gap|1.5em}}Zusim inszaja sprawa z murahami, kaniuszynaj, mieszankami. Dobry muroh, skoszeny ŭ samaj krasie swajoj — sochnie nia skora. Treba piersz paczakać dni sa dwa, pakul jon dobra nie zawianie u prakosach; razbiŭszy paśla, treba śpiersza stawić u mienszyja kopki, a prasuszyŭszy jeszcze raz, stawić tady ŭžo ŭ wialikija kopy. Kożnaje siena, a tym bolej muroh, pawinna krychu pierahrecca ŭ kopach, a tady użo, kali, pierasuszywajuczy, hety czad sojdzie, śmieła możesz kłaści ŭ tarpu, bo choć krychu i adojdzie, inszym razam nawat krychu sahrejecca, ale ŭżo nie zaharycca.</br> {{gap|1.5em}}Nie zaŭsiody szancuje s pahodaj, kab tak akuratna dało wysuszyć siena, a to chiba kożny wiedaje, szto niszto tak nia hłumie naszaho siena, jak dożdż, — nie dziela taho, szto jano pociamnieje, ale szto nie tolki dożdż, a nawet rasa wypałaskiwaje samyja pażyŭnyja czastki kormu. Dyk nieraz prychodzicca, kab uciaczy ad dażdżu, ciahać i nie zusim suchoje siena. Najczaściej robiać tak, szto hetkaje siena skidajuć da czasu tolki (aby nie zamokła) ŭ puniu, a jak bliśnie pahoda, wyciahiwajuć jaho iznoŭ na humniszcze i dasuszywajuć. Dobra i heta, ale tolki tam, dzie jość darmowyja raboczyja ruki, a zarabotkaŭ na staranie nima, bo ciahać heta siena to ŭ zad, to ŭ pierad — zajmaje niemała czasu. Szmat dzie ja baczyŭ, a paśla i sam rabiŭ tak: kuplaŭ toŭczanaj soli, suszyŭ jaje ŭ pieczcy, kab ażno traszczeła, a paśla pierasypaŭ hetkaj solaj nie zusim dasuszenaje siena, składajuczy jaho ŭ tarpu. Wyścialu płastami, ci achapkami tarpu i papyrskaju, jak siawiec, solaj; iznoŭ kładu rad siena, dy tak sama salu — i hetak składaju, pierasypajuczy, ażno ŭ wierch. Praz dni dwa, kali utkniesz ruku u siena, to makrusieńka jana budzie, bo suchaja sol usiu wilhać uciahnie ŭ siabie, ale samo siena nie sahrejecca, a zimoj hetki salony korm choć jakaja żywioła jeść wielmi łasa.</br> {{gap|1.5em}}Jeszcze trudniej suszyć roznyja mieszanki na siena, a asabliwa kaniuszynu.</br> {{gap|1.5em}}Kali nawat staić dobraja pahoda, to s suszkaj kaniuszyny treba być wielmi aściarożnymi. Tut sprawa usia ŭ tym, szto nasochszaja kaniuszyna, kali jaje waroczać — acirajecca, t. j. tracić samy ważniejszy swoj pażytak — listki i kwietki. Kab uścierahczysia ad hetaho ǔpadku josć niekolki sposaboǔ. Jak tolki krychu zawianie kaniuszyna u prakosach, skaczywajuć jaje ŭ chochliki (czuby), i staŭlajuć bytcam u maleńkija kopaczki z wichrom zakruczanym na wiarchu. Kali pahoda spryjaje, ǔziaǔszy za czub, kulajuć chochlik pod sonce, kab lepsz nasychała kaniuszyna. Hetkim paradkam, pawaraczywajuczy jaje praz niekolki dzion to na adzin, to na druhi bok, dasuszym jaje jak maje być.</br> {{gap|1.5em}}Robiać jeszcze i tak. Staŭlajuć abo doǔhije kazły, abo drukí i nakidajuć na ich zawiaǔszuju kaniuszynu. Treba tolki zważać, kab s padspodu prachodziŭ wieciar, a sam wierch dobra zawiarszyć, kab nie zaciekało. Hetak kaniuszyna może stajać praz doŭhi czas — da swabadniejszaj pary, a ǔpadku zusim mała budzie.</br> {{gap|1.5em}}Dobra kaniuszynu i aziaredzić, chto maje aziarody. Akuratna złożenaja, może jana tam stajać choć i da zimy. Kali-ż składajem kaniuszynu nie zusim suchuju ǔ tarpu, to tak sama, jak i muroh, treba jaje kanieszna pierasypać solej.</br> {{gap|1.5em}}Toje, szto my kazali tut a kaniuszynie, można s karyściaj prytasowywać i da inszych padobnych mieszanak. {{справа|''Wat–ka.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Suszka"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Najwialikszaja na świecie świeczka.</center> </div> {{gap|1.5em}}Paśla śmierci adnaho z najbahaciejszych amerykancoŭ — miljardera Morhana, siemja jaho achwiarawała ǔ kaścioł św. Pietra ǔ Rymie świeczku, katoraja budzie hareć szto hodu praz uwieś wialiki post.</br> {{gap|1.5em}}Kali-b hetuju świeczaczku palili nawat szto dnia, to chapiło-b jaje na 9 hadoǔ, ale dziela taho, szto budzie jana hareć tolki ǔ wialikim poście, to może <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> n18fwi753bv179fkw1havag7ppu7dug 104 127846 301272 297234 2026-10-17T12:57:01Z RAleh111 4658 301272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>chapić jaje na try tysiaczy hadoǔ. Sama świeczka maie ǔ wyszyniu 4¹/₄ arszyny, a taŭścini — 1¹/₄ arsz. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nie dahadalisia.</center> </div> {{gap|1.5em}}Amerykanskieje miljonszczyki, źwiedaŭszy i nacieszyǔszysia z usiaho, szto tolki można dastać za hroszy, wydumlajuć szto raz bolej jakija koleczy nawinki, katoryja mahli-b jeszcze choć krychu rozwaruszyć zastywajuczaje serca bahacza.</br> {{gap|1.5em}}Hetak niedaŭna nadumalisia pazabawicca stracham pierad śmierciej źwiaroŭ. Dziela hetaho sumyśla zakupili parachod, i pasadziŭszy na jaho z dziesiatak husiej, troje sabak, kata, lisa i dwuch miadźwiedziaŭ, nakirawali i puścili hety parachod na samy, badaj, straszniejszy wir na celym świeci — pad wadaspad Niahary. Na bierahoch raki sabrałosia hibiel narodu pryhledacca, jak budzie zmahacca sa śmierciej i hinuć ni ǔ czym nie pawinnaja żywioła. Jak jana tam hinuła — nas zusim nie cikawić, dy i sami amerykancy chiba mała mieli paciechi. Nie dahadalisia miljonszczyki pasadzić na toj samy parachod swajho kampana, katory wydumaŭ hetkuju hulniu i ździek nad żywym stwareńniem, oś tady mo i było-b na szto hlanuć… Ci pamahli-b jamu wyratawacca ad śmierci jaho miljony? <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nie dawajcie nurka.</center> </div> {{gap|1.5em}}Aposznimi czasami daktary zaǔważyli, szto ludzi, asabliwa moładź i sałdaty czaściej chwarejuć na bol u wuszoch u letku, czym zimoj. Zapisywajuczy akuratna pryczyny chwaroby, pierekanalisia, szto bolszaja czastka chworych na wuszy, kupajuczysia, dawała nurka. Wada, nabirajuczysia u hłyb wucha, spraŭlała spaczatku tolki łaskatańnie, a paśla czasta z hetaho paczynałasia i chwaroba wucha.</br> {{gap|1.5em}}Kupacca, wiadomaja recz, wielmi zdarowa, ale papisywacca nurkom, jak widać, nie warta. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}34). Pad aknami lażyć, a da ściany nia prystawisz?</br> {{gap|1.5em}}35). Uwieś les roǔny, adzin suk tyrczyć?</br> {{gap|1.5em}}36). Ad kuta-da kuta, lażyć baba raspiata. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/18|№ 18]].</center> </div> {{gap|1.5em}}'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/16|№ 16]]:''' 31) Świńnia i parasiaty; 32) chmiel; 33) kasa. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Prymierkawała.</center> </div> {{gap|1.5em}}''Żonka pijanoha muża:'' Jak tabie nia soramna hetak napiwacca: skacina i taja mierku znaje…</br> {{gap|1.5em}}''Muż:'' Woś prymierkawała! Szto-ż twaja, prymieram, Padłaska pje? adnu wadu, — dyk u wadzie i ja mierku wiedaju, a paprabawała-b jana „manapolki“, tady paladzieli-b, dzie taja mierka. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Darahije boty.</center> </div> {{gap|1.5em}}''Suddzia:'' Wy każecie, szto jon ukraŭ u was boty. Kolki-ż warty byli hetyje boty?</br> {{gap|1.5em}}''Symon:'' Za nowyje — hadoŭ piać tamu zapłaciŭ ja wosiem rubloŭ; dwa razy dawad padmiotki — to 2 rubli; adzin raz — pryszwy — 4 rubli, dy piać łatak prystawiŭ — rubiel; usiaho, znaczycca, warty jany 15 rubloǔ. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Dzie raście zwaniec — tam żytu kaniec. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Rannaja ptuszka zubki kałupaje, a poznaja — woczki praciraje. <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''D. Kazimirowo, [[Аўтар:Станіслаў Шыманоўскі|S. Sz-u]].'''</span> Nichto i nia dumaŭ zabywacca; dyj zusim nie taja pryczyna, a katoraj Wy uspaminajecia — pa henym nie biadujcie i nia turbujcisia… A lepsz napiszycie, mo-b dać abwiestku ǔ adnej — druhoj hazeci ab miejscy? Z achwotaj hetym zajmiemsia. Kosztu nijakoha nia budzie. Numery hazety, katorych Wy nie atrymali (niawiedajem-czamu?) wysyłajem. Szto maicie hatowaho-prysyłajcie. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wałożyn Ł-szu.'''</span> Razam z № 17 pasyłajem 14 i 15. Kar-iju z I. addrukawać nia możem; za jaje nie adna ůžo kureła redaktarskaja czupryna, kab jak wypłacicca… {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nowo-Wilejsk, K. Jelinskamu.'''</span> Pisulku Waszu atrymali. Pasyłajem razam z № 17. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> 17emi9bkm1rwdqz8pedzd5skovqr71a 104 127863 301245 297233 2026-10-17T12:37:09Z RAleh111 4658 301245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 17 Czerwienia 1913 hodu'''|right='''№ 18'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Busły"/><div style="font-size: 250%; font-family:Cambria;"> <center>''Busły.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} ''U sadoczku pry darozie</br> ''Z daǔnych czasaǔ na biarozie</br> {{gap|2.5em}}''Busły zawialisia. ''Wielmi było darahoje</br> ''Im swajo hniazdo staroje —</br> {{gap|2.5em}}''Na wiek z nim zżylisia; ''Ale ludzi zachacieli,</br> ''Kab to busły pierasieli</br> {{gap|2.5em}}''Na druhi bok sadu; ''Dla taho słup ukapali,</br> ''Baranu prymacawali —</br> {{gap|2.5em}}''Roznuju {{абмылка|prłyadu|pryładu}}. ''Tyje-ż busły bolsz canili</br> ''Hniazdo, szto dziady zrabili:</br> {{gap|2.5em}}''Na nim zastalisia. ''Wielmi było darahoje</br> ''Im swajo hniazdo staroje —</br> {{gap|2.5em}}''Na wiek z nim zżylisia. {{водступ|-0.8|em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}. ''Lepsz, milej swaja ruina</br> ''Czymsia pieknaja czużyna…</br> ''Białarus! swoj rodny kraj</br> ''Na czużyje nie mieniaj! {{справа|'''''Hrymot.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Busły"/> <section begin="Zmahajmosia"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Zmahajmosia s pażarami.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nima dnia, kab dzie koleczy ni zdaryǔsia pażar, dy, abwiarnuŭszy ŭ popiał i dym budynki, ni pakinuŭ haspadaroŭ u wialikaj biadzie. Tym horej, szto hetyje pażary zabirajuć ni adnu budyninu, a najczaściej bolszuju paławinu, a to i cełuju wiosku.</br> {{gap|1.5em}}Iszcze horsz, szto kali zaharycca adna budynina, dyk, ni haworaczy użo ab tym, kab jaje hasić, dla ratunku druhich najczaściej ni robicca niczoha, bo anijakich da hetaho pryładaŭ nima.</br> {{gap|1.5em}}Uwieś ratunak konczycca na tym, szto wynosiać z budynkaŭ toje, szto dajecca i uśpiewajuć wyniaści, a szto da reszty, dyk tolki łamajuć ruki, dy hałosiać, szto ich Boh pakaraŭ nima wiedama za szto.</br> {{gap|1.5em}}Woś na hetki lamant dyk można byłob adkazać, szto heta nia Boh, a my sami siabie karajem za naszyje ułasnyje hrachi: laniŭstwa, niezaradnaść i niaściarożnaść.</br> {{gap|1.5em}}Laniǔstwa — bo my nia rupimsia prydbać drabiny, boczki s sikaŭkaj i druhich pryładaŭ, patrebnych pry haszeni pażaru. Niezaradnaść - tamu, bo stawim naszy budynki adzin pry adnym, zabywajuczysia, szto pry niszczaści ǔsie razam stanucca achwiaraj niamiłasernaho ahniu. Niaściarożnaść — dziela taho, szto duża czasta harać naszy wioski praz niaściarożnuju chadniu z ahniom. Pry hetym czasta bywajuć winawaty papirosy i pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}A les szto raz darażeje i nowuju budyninu pastawić bywaje wielmi ciażka. Da taho ŭ budynkach czasta zharajuć <section end="Zmahajmosia"/><noinclude></noinclude> 2bcevwhlt2x0krum7lwhbqx7hbisx7c 301592 301245 2026-10-18T10:19:22Z RAleh111 4658 301592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 17 Czerwienia 1913 hodu'''|right='''№ 18'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Busły"/><div style="font-size: 250%; font-family:Cambria;"> <center>''Busły.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} ''U sadoczku pry darozie</br> ''Z daǔnych czasaǔ na biarozie</br> {{gap|2.5em}}''Busły zawialisia. ''Wielmi było darahoje</br> ''Im swajo hniazdo staroje —</br> {{gap|2.5em}}''Na wiek z nim zżylisia; ''Ale ludzi zachacieli,</br> ''Kab to busły pierasieli</br> {{gap|2.5em}}''Na druhi bok sadu; ''Dla taho słup ukapali,</br> ''Baranu prymacawali —</br> {{gap|2.5em}}''Roznuju {{абмылка|prłyadu|pryładu}}. ''Tyje-ż busły bolsz canili</br> ''Hniazdo, szto dziady zrabili:</br> {{gap|2.5em}}''Na nim zastalisia. ''Wielmi było darahoje</br> ''Im swajo hniazdo staroje —</br> {{gap|2.5em}}''Na wiek z nim zżylisia. {{водступ|-0.8|em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}. ''Lepsz, milej swaja ruina</br> ''Czymsia pieknaja czużyna…</br> ''Białarus! swoj rodny kraj</br> ''Na czużyje nie mieniaj! {{справа|'''''Hrymot.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Busły"/> <section begin="Zmahajmosia"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Zmahajmosia s pażarami.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nima dnia, kab dzie koleczy ni zdaryǔsia pażar, dy, abwiarnuŭszy ŭ popiał i dym budynki, ni pakinuŭ haspadaroŭ u wialikaj biadzie. Tym horej, szto hetyje pażary zabirajuć ni adnu budyninu, a najczaściej bolszuju paławinu, a to i cełuju wiosku.</br> {{gap|1.5em}}Iszcze horsz, szto kali zaharycca adna budynina, dyk, ni haworaczy użo ab tym, kab jaje hasić, dla ratunku druhich najczaściej ni robicca niczoha, bo anijakich da hetaho pryładaŭ nima.</br> {{gap|1.5em}}Uwieś ratunak konczycca na tym, szto wynosiać z budynkaŭ toje, szto dajecca i uśpiewajuć wyniaści, a szto da reszty, dyk tolki łamajuć ruki, dy hałosiać, szto ich Boh pakaraŭ nima wiedama za szto.</br> {{gap|1.5em}}Woś na hetki lamant dyk można byłob adkazać, szto heta nia Boh, a my sami siabie karajem za naszyje ułasnyje hrachi: laniŭstwa, niezaradnaść i niaściarożnaść.</br> {{gap|1.5em}}Laniǔstwa — bo my nia rupimsia prydbać drabiny, boczki s sikaŭkaj i druhich pryładaŭ, patrebnych pry haszeni pażaru. Niezaradnaść - tamu, bo stawim naszy budynki adzin pry adnym, zabywajuczysia, szto pry niszczaści ǔsie razam stanucca achwiaraj niamiłasernaho ahniu. Niaściarożnaść — dziela taho, szto duża czasta harać naszy wioski praz niaściarożnuju chadniu z ahniom. Pry hetym czasta bywajuć winawaty papirosy i pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}A les szto raz darażeje i nowuju budyninu pastawić bywaje wielmi ciażka. Da taho ŭ budynkach czasta zharajuć <section end="Zmahajmosia"/><noinclude></noinclude> iuwv91q3zzd04yfz5d4nc8xjkiyh6q7 301609 301592 2026-10-18T10:25:05Z RAleh111 4658 301609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''I. Hod'''|center='''Wilnia 17 Czerwienia 1913 hodu'''|right='''№ 18'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Busły"/><div style="font-size: 250%; font-family:Cambria;"> <center>''Busły.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} ''U sadoczku pry darozie</br> ''Z daǔnych czasaǔ na biarozie</br> {{gap|2.5em}}''Busły zawialisia. ''Wielmi było darahoje</br> ''Im swajo hniazdo staroje —</br> {{gap|2.5em}}''Na wiek z nim zżylisia; ''Ale ludzi zachacieli,</br> ''Kab to busły pierasieli</br> {{gap|2.5em}}''Na druhi bok sadu; ''Dla taho słup ukapali,</br> ''Baranu prymacawali —</br> {{gap|2.5em}}''Roznuju {{абмылка|prłyadu|pryładu}}. ''Tyje-ż busły bolsz canili</br> ''Hniazdo, szto dziady zrabili:</br> {{gap|2.5em}}''Na nim zastalisia. ''Wielmi było darahoje</br> ''Im swajo hniazdo staroje —</br> {{gap|2.5em}}''Na wiek z nim zżylisia. {{водступ|-0.8|em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}. ''Lepsz, milej swaja ruina</br> ''Czymsia pieknaja czużyna…</br> ''Białarus! swoj rodny kraj</br> ''Na czużyje nie mieniaj! {{справа|'''''Hrymot.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Busły"/> <section begin="Zmahajmosia"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Zmahajmosia s pażarami.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nima dnia, kab dzie koleczy ni zdaryǔsia pażar, dy, abwiarnuŭszy ŭ popiał i dym budynki, ni pakinuŭ haspadaroŭ u wialikaj biadzie. Tym horej, szto hetyje pażary zabirajuć ni adnu budyninu, a najczaściej bolszuju paławinu, a to i cełuju wiosku.</br> {{gap|1.5em}}Iszcze horsz, szto kali zaharycca adna budynina, dyk, ni haworaczy użo ab tym, kab jaje hasić, dla ratunku druhich najczaściej ni robicca niczoha, bo anijakich da hetaho pryładaŭ nima.</br> {{gap|1.5em}}Uwieś ratunak konczycca na tym, szto wynosiać z budynkaŭ toje, szto dajecca i uśpiewajuć wyniaści, a szto da reszty, dyk tolki łamajuć ruki, dy hałosiać, szto ich Boh pakaraŭ nima wiedama za szto.</br> {{gap|1.5em}}Woś na hetki lamant dyk można byłob adkazać, szto heta nia Boh, a my sami siabie karajem za naszyje ułasnyje hrachi: laniŭstwa, niezaradnaść i niaściarożnaść.</br> {{gap|1.5em}}Laniǔstwa — bo my nia rupimsia prydbać drabiny, boczki s sikaŭkaj i druhich pryładaŭ, patrebnych pry haszeni pażaru. Niezaradnaść - tamu, bo stawim naszy budynki adzin pry adnym, zabywajuczysia, szto pry niszczaści ǔsie razam stanucca achwiaraj niamiłasernaho ahniu. Niaściarożnaść — dziela taho, szto duża czasta harać naszy wioski praz niaściarożnuju chadniu z ahniom. Pry hetym czasta bywajuć winawaty papirosy i pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}A les szto raz darażeje i nowuju budyninu pastawić bywaje wielmi ciażka. Da taho ŭ budynkach czasta zharajuć <section end="Zmahajmosia"/><noinclude></noinclude> 2bcevwhlt2x0krum7lwhbqx7hbisx7c 104 127864 301243 295510 2026-10-17T12:35:24Z RAleh111 4658 301243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Zmahajmosia"/>i druhija bolej, abo mieniej darahija reczy; czasam skacina, a nawat ludzi i tady bywajuć straty, katorych nijak ni naprawisz.</br> {{gap|1.5em}}Adnym słowam treba kanieszna uziacca za sarjoznaje zmahańnie s pażarami.</br> {{gap|1.5em}}Dyk sztoż rabić dziela hetaho? Pa wioskach i miasteczkach, dzie budynki stajać husta, treba kanieszna arhanizawać pażarnyja drużyny, kab chłopcy i mużczyny umieli chadzić kala pażaraǔ; treba prydbać boczku s sikaŭkaj i druhimi pryładami.</br> {{gap|1.5em}}Najlepiej, kab hetyja drużyny byli zarhanizowany pa ustanowie, katoru można dastać hatowuju, napisaŭszy ab tym pa woś jakim adresie:</br> {{gap|1.5em}}С.-Петербургъ, Дворцовая Набережная, № 28, въ Совѣтъ Императорскаго Общества.</br> {{gap|1.5em}}Majuczy hetu ustanowu, treba sklikać schod i napisaŭszy pryhawor ab atkryćci pażarnaj drużyny, padpisać jaho i pierasłać heta hubernataru. Za jakije dwa miesiacy pastanaǔleńnie heta budzie zaćwierdżana, a tady można czasam dastać hroszy na padmohu, abo jakija pażarnyja pryłady.</br> {{gap|1.5em}}Adnakże choć i jak dobra umiejuczy hasić pażary, usioż tyki najlepiej, kalib hetych pazaraǔ zusim nia było.</br> {{gap|1.5em}}Dyk woś treba bylob, tam, dzie stawiacca nowyje budynki rabić ich nia z drewa, a z hliny, abo s piasku z wapnaj, szto i taniej kasztuje, czym biarwieńni i pażaru ni baiacca.</br> {{gap|1.5em}}A kali stawiacca dzieraǔlanyje, dyk treba kab budynki byli czym najradziej, a pamiż ich sadzić drewy: wiszni, ihruszy, jabłani, abo lipy, klon, aby ni jeki, albo sosny, bo tyja i sami dobra harać.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż sialiby wuskija, dyk treba budawacca tak, kab adna chata była pry wulicy, a druhaja dalej, a kala wulicy sadok.</br> {{gap|1.5em}}Wulica pawinna być szyrokaja i pa bakoch absadżena drewami. Hetak wioska najdzicca ǔsia ǔ sadzie i kali niszczaściami zaharycca adna budynina, dyk druhija ni tak lohka zajmucca i lahczej ich budzie uścierahczy.</br> {{gap|1.5em}}A najlepsz dyk byłob tady, kab wioski pakasawać, dy razyjścisia na zaścienki, bo nidarma naszaja prykazka każe: „Na adnasieli, jak na wiasieli, a ǔ siale, jak u smale“.</br> {{gap|1.5em}}Iszcze skażu ab tych abmyłkach, jakija czasta robiacca pry haszeńni pażaroǔ.</br> {{gap|1.5em}}Kali zaharycca, skażym, stracha, dyk czasta skubuć zahareǔszujusia sałomu, dumajuczy, szto hetak lahczej abaranić usiu strachu, a tymczasam hetak sałoma uskudłacicca i tady ahoń skarej iszcze szyryссa tak sama, kali zaharycca stoh siena, kudziela, ci szto inszaje… Najlepsz u hetych razach da ahniu niczym druhim ni czapacca akrom wady, abo ziamli. Kali wadoj zalijesz ahoń u katorym miejscy, dyk jon tam nia woźmiecca pakul spiersza nia wysuszyć taho miejsca, a kali jaho zasypisz piaskom, abo zalijesz bałotam, dyk tudy ǔżo i zusim ahoń nia wiernicca.</br> {{gap|1.5em}}Kab mieć bliska wadu, dyk treba pry kożnaj chacie mieć studniu. Wiodry, caberki peŭna znojducca i tak u kożnaho haspadara, tolki ich nia treba szkadawać, jak czasam heta bywaje, szto nia choczuć dawać wiodraǔ, kab ich ni pabili pry pażary. Paszkadujesz wiadra na dwa złotych, a praz heta może pażar strawić budyninu na 200 rubloŭ i bolej.</br> {{gap|1.5em}}Bywaje iszcze i tak: kali zaharycca u wioscy adzin budynak, dyk kożyn lacić tudy: adny hasić, a druhije tolki paladzieć. Abo, ni abdumaŭszy, szto wypadałab rabić, wynosiać z bydynkaŭ skryni, paduszki i dr.</br> {{gap|1.5em}}A treba rabić tak, kab i pażar było kamu hasić i pry swaich budynkach kab była choć adna asoba.</br> {{gap|1.5em}}Najlepsz kab na strasie praz usio leta stajaŭ cebar z wadoj, a jak zdarycca pażar, dyk bolszyje nichaj iduć hasić jaho, dy wynosić toje szto użo bliska ad ahniu, a mienszyje nichaj pauzlezajuć na strechi s pamiałom, dy, moczuczy jaho u wadu, tuszuć iskry, katoryja buduć zaletać na strachu, zahnanyja wietram ad pażaru. {{справа|''P—ko.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zmahajmosia"/> <section begin="Ś-ty"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Ś-ty Antoni s Padwy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ś-ty Antoni radziŭsia u 1195 roku ŭ stalicznym horadzie Portuhalii — Lizbonie. Chryszczonaja jaho imia było Ferdynand, a kali, ustupiŭszy ŭ zakon, pryjmaŭ zakonnuju sukienku (habit) tady i wybraŭ sabie imia Antoniaho.</br> {{gap|1.5em}}Baćki jaho byli bahatyje i szlachotnyje, a pry tym i pabożnyje, dyk i syn ich zmałku staŭ dbać pierad usim ab toje, kab prypadabacca Bohu.</br> {{gap|1.5em}}Antoni majuczy 15 hadoŭ ustupiŭ u zakon Aŭhustyjanoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Czytajuczy ab pracach i mukach, jakija prychodzicca ciarpieć misjonaram, katoryje nawaroczajuć pahancaŭ na {{перанос пачатак|wie|ru}} <section end="Ś-ty"/><noinclude></noinclude> qfisvw0lghp60fbncju1fvpmn19wuu8 104 127875 301242 296603 2026-10-17T12:34:18Z RAleh111 4658 301242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Pieramieny ksiandzoǔ.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z rasparadzeńnia W. Pr. ks. Administratara pamiż duchawienstwam dyecezii wilenskaj stalisia takija pieramieny: ks. Joz. Fordon pa swajej prośbie zwalniajecca z wikarjatu u Starych Trokach i kapelanii u Wace, a na jaho miejsce naznaczajecca ks. Bol. Korń z Wilni. Ks. Witold Sarosiek wik. z Goniondza zwalniajecca na papraŭku zdaroŭja; na jaho miejsce naznaczajecca ks. M. Żołudziewicz. Ks. Michał Piatroŭski wik. z Sakołki budzie wik. u Żałudku, a da Sakołki na wik. naznaczany ks. Fel. Kaczmarek wikary z Halszan. Ks. Piotra Waluszkis, prob. z Widzianiszak budzie prob. u Darsuniszkach, a ks. kan. Eŭstachy Jeleniewicz budzie mans. u Pareczy. <center>{{larger|'''Śmierć ks. I. Mokrzeckaho.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}5-ho czerwienia u parachwii ciechanoŭskaj płockaj dyecezii u swajho brata pamior kanonik hanarowy wilenski ks. Jan Mokrzecki.</br> {{gap|1.5em}}Praz doŭhi czas niaboszczyk byŭ probaszczam u Lipniszkach, dzie wybudawaŭ piekny kamienny kaścioł, na miejscy daŭniejszaho dzieraŭlanaho, katory pierad tym zhareŭ; paśla byŭ prob. u Wostraj Bramie i dziekanam wilenskim, adkul administracyjnym paradkam byŭ wysłany na wiosku, dzie byŭ praz niejki czas biaz miejsca, paśla naznaczyli tam że wikarym i probaszczam. <center>{{larger|'''Pryjezd biskupa.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U niadzielu 16 czerw. byŭ u Wilni biskup s Sejnaŭ W. Pr, ks. Karaś i wyświańciŭ na ksiandzoŭ wilenskich klerykoŭ: Sad. Akscina, Al. Antuchlewicza, Jazepa Bajku, Wacława Draba, Jaz. Harasimowicza, Mik. Ikanowicza, Ant. Jaskiela, Kaz. Łobacza, Jaz. Mincewicza, Jarosława Rokickaho, Wacława Romanoŭskaho, Wikt. Szutowicza i Ant. Udalskaho.</br> {{gap|1.5em}}Jak nowawyswienezanyje ksiandzy, tak i usie kleryki 17 czerw. razjechalisia na wakaciju. <center>{{larger|'''Pracesija Bożaho Cieła.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U czaćwierh 20 czerw. a 6-aj hadzinie wieczara adbyłasia ŭ Wilni uraczystaja pracesija, katoraja nie mahła adbycca ŭ niadzielu s pryczyny dażdżu. <center>{{larger|'''Nowy kaścioł.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Dzienbrowie lidz. paw. 14 czerw. paśw. miejsca i wuhławy kamień pad nowy murawany kaścioł, katory budzie budawacca kosztam kniazia Eustachaho Sapiehi. <center>{{larger|'''Konsekracija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U kaściele św. Kaciaryny u Pieciarburzie 8 czerwienia adbyłasia konsekracija ks. Al. Kakoŭskaho, naznaczanaho praz Papieża Arcybiskupam Warszaǔskim. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Pażary.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Zaborowie,'''</span> Wil. h., lidz. paw. Z niwiadomaj pryczyny zaharełasia adna budynina, ad jaje zanialisia druhija i hetak zhareło niekolki chat. U adnym chlewie zhareło 4 karowy. Straty bolsz 4 tysiaczoŭ rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Bucłaǔ,'''</span> Wilensk. h., Wilejsk. paw. Zhareła łaźnia Bucłaŭskaho mieszczanskaho tawarystwa. Szkody — na tysiaczu rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Hiliszki,'''</span> Wil. h., dzisn. paw. Ahniom znistożena 9 chat s prybudoŭkami.</br> {{gap|1.5em}}Pażar zrabiŭ szkody na 10 tysiaczoŭ rubloŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Wuczanicy 7-aj klasy Maryjskaho instytutu pajszli u troch kupacca, pry adnej z nich była pakajoŭka. Kinuŭszysia ŭ wadu, jany, nie znajuczy, widać, dobra miejsca, zrazu natrapili na hłybokaje miejsce i paczali tanuć. Adna z dziaŭczynak, katoraja była bliżej bierahu, padała ruku pakajoŭce, a taja uchapiłasia za swaju panienku, kab jak wyratawać jaje, ale niczoha nie pamahło; i panienka, i pakajoŭka pajszli na dno; wyratawałasia tolki niejak pierszaja dziaŭczynka, dyj druhuju wyratawaŭ mular Szulski.</br> {{gap|1.5em}}Cieła wuczanicy Taciany Baszkirawaj znajszli ledź na czaćwierty dzień ażna kala w. Szałtany, a nieboszczycu pakajoŭku — jeszcze i zusim nie najszli. {{gap|1.5em}}= 18 czerwienia, kupajuczysia ŭ Wilji, utapiŭsia 14 hadowy chłopczyk Sakurenko pasłuhacz s cukierni „Bronisława“. Cieła dahetul nie najszli. {{gap|1.5em}}= U aŭtorak 18 czerw. u Wilni atkrylisia misijonarskieje kursy dla {{перанос пачатак|pad|hatoŭki}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> g3kek8kqoj3lzt4nyx4558hpl1kgyoc 104 127876 301237 296604 2026-10-17T12:31:08Z RAleh111 4658 301237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос канец|pad|hatoŭki}} pracoǔnikoǔ dziela zmahańnia s katalictwam na Litwie i złaszcza na Biełarusi.</br> {{gap|1.5em}}Zapisałosia 55 czaławiek, miż imi jość niekolki muzykoǔ, bliska pałowy — carkoŭnyje pieŭczyje i wuczycieli carkoǔnych szkołaŭ, a reszta — papy.</br> {{gap|1.5em}}= U wilenskaj sudowaj pałacie uskoraści buduć sudzić byǔszaho mirawoha sudździu s Koǔny za rastratu kazionnych hroszaj. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Małmyhi,'''</span> Wilejsk. paw., Kuranieckaj woł. Jazep Radziwanowicz kupaǔsia u Wilji i, nia umiejuczy dobra pływać, papaǔ na hłybinu, dyk i paszoǔ biedak na dno. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kuraniec,'''</span> Wil. hub., Wilejsk. paw. Ministerstwa finansoŭ zaćwiardziło ustanowu kuranieckaho tawarystwa ǔzajemnaho kredytu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Akrużny sud pryhawaryŭ Łohica za tajnaje nawuczańnie i 12 haspadaroŭ z wioski Kurezenki, u katorych dzieci zbiralisia na nawuku — pa 2 rubli sztrafu s kożnaho, z zamienaj na adzin dzień adsiedki. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Plaszywiczy"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Plaszywiczy,'''</span> Minsk. hub. Słuck. paw. Sioleta ŭ nas atkryłasia chaŭrusnaja krama. Załażyli jaje try naszy siabruki i dziakuj Bohu idzie nia zhorsz. Woś, znaczycca, i ŭ nas paczałasia hramadzianskaja praca; kab że tolki hety paczatak dobra ǔdaŭsia, to mo-b jeszcze za szto ŭzialisia supolnymi siłami, bo raboty da hetaha ǔ nas ceły niepaczynany kut. {{справа|''W. Tryczko.{{gap|1.5em}}}} <section end="Plaszywiczy"/> <section begin="Biniakoni"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''St. Biniakoni,'''</span> Wil. h. Na betaj żaleznadarożnaj stancii niejki czaławiek zabyǔsia swajho partmanetu z hraszyma na bufecie, ale służaczy pry stancii addaŭ hety partmanet żandaru, a toj, prachodziaczy usie wahony, dapytywaŭ chto zhubiǔ hroszy, ale nichto nie pryznaǔsia; i tolki na trejciej użo stancji toj czaławiek, kotory zabyǔsia hroszy, — ahledziǔsia i wiarnuŭsia da Biniakoniaŭ pa zhubu. {{справа|''Wokabaczny.{{gap|1.5em}}}} <section end="Biniakoni"/> <section begin="Babrowiczy"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Babrowiczy,'''</span> Wil. hub. Aszmiansk. p. 5-ho czerwienia u adnaho haspadara hetaj wioski Mirona Kułaka było wiasielle. Hulali-jak i prynależe na wiasielli: piejali, skakali, jeli, pili da adwału.</br> {{gap|1.5em}}Adna kabiecina s pamiż haściej — Aksienia Suchadolec, choć chwarawitaja była, ale ad kampanii zdarowych nie adstawała ni u skokach, ni pry plaszcy.</br> {{gap|1.5em}}Pozna wiarnuǔszysia damoǔ, Aksienia lahła spać. Ranicaj, kali 10-ci miesiacznaje dziciatka paczało nadta kryczeć, damahajuczysia ad matki śniedania, muż staŭ budzić Aksieniu, ale nieszta nijak nia moh jaje razszturchać; kali-ż dobra pryhledziǔsia — pierakanaŭsia, szto jaho żonka ǔżo nawat achaładała.</br> {{gap|1.5em}}Woś na druhi dzień paśla wiasiella adbyǔsia i pachawunek maładoj, bo jeszcze tolki 26-ci hadoŭ kabieciny.</br> {{gap|1.5em}}Biednaja kabiecina, ale, badaj, biadniejszaje budzie jeszcze jaje dziciatka-sirotka. {{справа|''Piatrukoǔ M.{{gap|1.5em}}}} <section end="Babrowiczy"/> <section begin="Zahornaja"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Zaścien. Zahornaja,'''</span> Minsk. hub., Barys. paw., Ziembinsk. woł. 31 maja ŭ hetym zaścienku adna dziaŭczyna chacieła atrúcicca, hłynuǔszy dobruju mierku wactowych kroplaŭ, ale na szczaście byǔ tutaka na toj raz doktar na daczy, dyk tak siak adratawaǔ jaje. A pryczyna była woś jakaja. Adzin chłapiec lubiǔsia z joj i ǔżo mielisia żanicca, ale paśla hety samy chłapiec nieszta zakruciǔ nosam i maniŭsia cichaczom niekudy drapanuć. Dawiedaŭszysia ab hetym, dziaŭczyna i nadumałasia atrucicca.</br> {{gap|1.5em}}Ale nie poszenciła i chłapcu: susiedzi aburylisia na jaho za aszukanstwo, dyj nia tolki szto nia puścili jaho uciekać, ale nawat prymusili ażanicca. Adbycca wiasielle — adbyłosia, ale jakoje dalej budzie życcio hetych maładych — chto zhadaje?.. {{справа|''Swoj.{{gap|1.5em}}}} <section end="Zahornaja"/> <section begin="Rukojni"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Rukojni,'''</span> Wil. hub. i paw. Miasteczka nasza, jak każuć dziady, założena ǔ adnym czasie, jak i Wilnia, ale ci heta praǔda, a tak sama chto jaho zakładaŭ — niczoha napeǔna niawiedama. Wiedama tolki, szto ŭ 1545 hadu biskup Wilenski Pawał Alhmund Halszanski, zważajuczy na patrebu, załażyǔ tut kaścioł katalicki, ǔ katorym probaszczami bywali prałaty, archidyakany kapituły Wilenskaj. Hety kaścioł, jak każuć staryje, padpalili francuzy ǔ 1812 h., choczuczy spalić tam zakrystyjana, katory da ich wystraliŭ, a sam schawaŭsia ŭ kaścioł, dzie znajści jaho nie mahli, bo nieahledzilisia, jak zakrystyjan wyskaczyǔ praz druhija dźwiery i schawaǔsia u blizkich kustoch łazy.</br> <section end="Rukojni"/><noinclude></noinclude> ab03ca79mpti2so5fkesb76g5nz3ztm 104 127885 301231 295575 2026-10-17T12:29:04Z RAleh111 4658 301231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Rukojni"/>{{gap|1.5em}}Paśla pażaru nabazenstwo adbywałosia ǔ kaplicy rukonskaha dwara (ad hetaj kaplicy i ciapier iszcze astalisia kamiennyja ścieny). Ale jak siudy naznaczyli probaszczam ks. Paŭła hrafa Brzostoŭskaho, katory, buduczy bahatym panam, użo dahetul wystawiŭ kašcioł u Turhielach, dyk toj i ŭ Rukojniach swaim kosztam wymurawaŭ niwialiczki, ale piekny kaścioł (kala 1826 h.). Toj-że ks. Brzostoŭski wymurawaŭ i wializarny mahazyn, dzie bliska ŭsia wołaść ssypywała da aposznich czasaŭ, a nikatoryja „obczestwy“ i ciapier iszcze ssypajuć swajo zapasowaje nasieńnie.</br> {{gap|1.5em}}Ale ks. Brzostoŭski, prabyŭszy tolki dwa hady probaszczam u Rukojniach, pamior i tam-że jaho pachawali na świentary za wialikim aŭtaram. Biada tolki, szto pomnik, katory byŭ na jaho mahile — niechta stachlewaŭ, dyk ciapier i nimasz znaku, dzie lażyć hety zasłużony dla rukojnezykaŭ czaławiek.</br> {{gap|1.5em}}U 1866 hadu hety kaściolik zabrali i pierarabili na cerkwu, a narod katalicki musiŭ tulacca pa czużych parachwijach: to ŭ Ławaryszkach, to ŭ Tabaryszkach, to ŭ Turhielach, to ŭ Wilni.</br> {{gap|1.5em}}Paśla manifestu 1905 hodu zakratalisia żwawyje rukojnczyki i, dastaŭszy pazwaleńnie, wybudawali iznoŭ choć dreŭlanuju tymczasowuju kaplicu, dy plebaniju i majuć miejscowaho probaszcza.</br> {{gap|1.5em}}Drenna tolki, szto nia ŭsie słuchajuć hetaho probaszcza, ab czym świedczyć uzrost piŭnych: daŭniej była tolki adna piŭnaja i taja słaba dychała, a ciapier ich 5 i ŭsie dobra majucca. A szkada, bo treba było-b pamaleńku adkładać hroszy tyje, szto prapiwajuć, na budoŭlu nowaha murawanaho kaścioła, na katory jość użo zaćwierdzany plan. Szto-ż budzie, jak hetaja kapliczka nadhnije, dy palicja nie pazwolić u joj malicca? Ciż iznoŭ tulacca pa czużych kaściołach?</br> {{gap|1.5em}}Apracza hetaho, treba było-b u Rukojniach załażyć haspadarski hurtok i swaju supolnuju kramu, kab ni siadzieć na łasce ŭ Icki, Moŭszy, dy Szołama… Ab karyściach z haspadarskaho hurtka i hawaryć niabudu, bo ab hetym peŭna wiedajuć usie naszy ad rudamianczykoŭ, u katorych użo kolki hadoŭ jość hetakaja supołka.</br> {{gap|1.5em}}Iszcze treba było-b pastaracca, kab narodnuju szkołku ŭ Rukojniach pierarabili na 2-ch klasowuju — ministerskuju; heta było-b bolsz karystna dla naszaj maładziaży, szto tak rwiecca da praświety. {{справа|''Padrukojnczyk.{{gap|1.5em}}}} <section end="Rukojni"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> <div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Bałkany.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Iznoŭ Bałkany — iznoŭ kroŭ…</br> {{gap|1.5em}}Jeszcze tak nidaŭna chryścijanskije narody na Bałkanach, padaŭszy adzin druhomu ruku, iszli zhodna pobacz pad adnym sztandaram, kidalisia ŭ wir śmierci pad adnym okliczam: „''za naszu i waszu swabodu''“, i kali ŭreszcie kupili hety najdarażejszy klejnot dla czaławieka — swabodu, zapłaciŭszy za jaho kroŭju i żyćciom tysiaczaŭ abaroncaŭ światoj sprawy, cieszylisia ŭsie bratnije narody bałkanskich sajuźnikoŭ, szto wyzwalilisia jany z pad doǔhaj i ciażkaj apieki nad saboj — Turkaǔ.</br> {{gap|1.5em}}S taho czasu minuła usiaho tolki niekolki tydnioǔ, i woś iznoǔ ciapier na Bałkanach zahrymieli harmaty, iznoǔ paliłasia kroŭ — na hety raz — użo kroŭ bratniaja.</br> {{gap|1.5em}}Bałkanskije sajuźniki paśla rasprawy s Tureczczynaj nie padzialilisia pamiz saboj, i woś ciapier użo niekolki dzion jak idzie bitwa pamiz Bałharami i Serbami, da katorych pryłuczylisia pamahać i Hreki.</br> {{gap|1.5em}}Jak ni staralisia pierad hetym niekatoryje hasudarstwy pahadzić Bałkanskich sajuźnikoǔ — niczoha nie pamahło.</br> {{gap|1.5em}}Szto z hetaho wyjdzie — pakul szto zhadać trudna, bo, jak heta zaǔsiody bywaje, ǔ pierszych wiestkach, praǔdy trudna daszukacca, ale adno tolki można skazać, szto nia tolki nad Bałkanami, ale i nad usioj Eŭropaj iznoŭ zaciahnuła chmarami… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ważnaja rabota tolki zaŭczasu dobra abdumanaja dobra i udajecca, bo, jak kazuć sprawiadliwa, nie tady sabak karmić, jak na palawańnie iści. Hetaho abdumywańnia, hetaj razwahi nidzie badaj stolki nia treba, jak ŭ haspadarcy.</br> {{gap|1.5em}}Haspadaru prychodzicca nia tolki wybirać miejsce dzie szto siejać sioleta, ale treba jeszcze napierad pastanowić, szto na hetym samym miejscy budzie na druhi hod, dyj na treci; i to jeszcze taki rasparadak patrebny ŭ tej haspadarcy, kali wiadziem jaje staraświeckim sposabam — trochpaloŭkaj. Ale aposznimi czasami hety zwyczaj użo wywodzicca i pajszła nowaja moda: pierekanalisia ludzi <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> hx182afh3s17c95233pvggoadelei24 301233 301231 2026-10-17T12:29:34Z RAleh111 4658 301233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Rukojni"/>{{gap|1.5em}}Paśla pażaru nabazenstwo adbywałosia ǔ kaplicy rukonskaha dwara (ad hetaj kaplicy i ciapier iszcze astalisia kamiennyja ścieny). Ale jak siudy naznaczyli probaszczam ks. Paŭła hrafa Brzostoŭskaho, katory, buduczy bahatym panam, użo dahetul wystawiŭ kašcioł u Turhielach, dyk toj i ŭ Rukojniach swaim kosztam wymurawaŭ niwialiczki, ale piekny kaścioł (kala 1826 h.). Toj-że ks. Brzostoŭski wymurawaŭ i wializarny mahazyn, dzie bliska ŭsia wołaść ssypywała da aposznich czasaŭ, a nikatoryja „obczestwy“ i ciapier iszcze ssypajuć swajo zapasowaje nasieńnie.</br> {{gap|1.5em}}Ale ks. Brzostoŭski, prabyŭszy tolki dwa hady probaszczam u Rukojniach, pamior i tam-że jaho pachawali na świentary za wialikim aŭtaram. Biada tolki, szto pomnik, katory byŭ na jaho mahile — niechta stachlewaŭ, dyk ciapier i nimasz znaku, dzie lażyć hety zasłużony dla rukojnezykaŭ czaławiek.</br> {{gap|1.5em}}U 1866 hadu hety kaściolik zabrali i pierarabili na cerkwu, a narod katalicki musiŭ tulacca pa czużych parachwijach: to ŭ Ławaryszkach, to ŭ Tabaryszkach, to ŭ Turhielach, to ŭ Wilni.</br> {{gap|1.5em}}Paśla manifestu 1905 hodu zakratalisia żwawyje rukojnczyki i, dastaŭszy pazwaleńnie, wybudawali iznoŭ choć dreŭlanuju tymczasowuju kaplicu, dy plebaniju i majuć miejscowaho probaszcza.</br> {{gap|1.5em}}Drenna tolki, szto nia ŭsie słuchajuć hetaho probaszcza, ab czym świedczyć uzrost piŭnych: daŭniej była tolki adna piŭnaja i taja słaba dychała, a ciapier ich 5 i ŭsie dobra majucca. A szkada, bo treba było-b pamaleńku adkładać hroszy tyje, szto prapiwajuć, na budoŭlu nowaha murawanaho kaścioła, na katory jość użo zaćwierdzany plan. Szto-ż budzie, jak hetaja kapliczka nadhnije, dy palicja nie pazwolić u joj malicca? Ciż iznoŭ tulacca pa czużych kaściołach?</br> {{gap|1.5em}}Apracza hetaho, treba było-b u Rukojniach załażyć haspadarski hurtok i swaju supolnuju kramu, kab ni siadzieć na łasce ŭ Icki, Moŭszy, dy Szołama… Ab karyściach z haspadarskaho hurtka i hawaryć niabudu, bo ab hetym peŭna wiedajuć usie naszy ad rudamianczykoŭ, u katorych użo kolki hadoŭ jość hetakaja supołka.</br> {{gap|1.5em}}Iszcze treba było-b pastaracca, kab narodnuju szkołku ŭ Rukojniach pierarabili na 2-ch klasowuju — ministerskuju; heta było-b bolsz karystna dla naszaj maładziaży, szto tak rwiecca da praświety. {{справа|''Padrukojnczyk.{{gap|1.5em}}}} <section end="Rukojni"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Bałkany.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Iznoŭ Bałkany — iznoŭ kroŭ…</br> {{gap|1.5em}}Jeszcze tak nidaŭna chryścijanskije narody na Bałkanach, padaŭszy adzin druhomu ruku, iszli zhodna pobacz pad adnym sztandaram, kidalisia ŭ wir śmierci pad adnym okliczam: „''za naszu i waszu swabodu''“, i kali ŭreszcie kupili hety najdarażejszy klejnot dla czaławieka — swabodu, zapłaciŭszy za jaho kroŭju i żyćciom tysiaczaŭ abaroncaŭ światoj sprawy, cieszylisia ŭsie bratnije narody bałkanskich sajuźnikoŭ, szto wyzwalilisia jany z pad doǔhaj i ciażkaj apieki nad saboj — Turkaǔ.</br> {{gap|1.5em}}S taho czasu minuła usiaho tolki niekolki tydnioǔ, i woś iznoǔ ciapier na Bałkanach zahrymieli harmaty, iznoǔ paliłasia kroŭ — na hety raz — użo kroŭ bratniaja.</br> {{gap|1.5em}}Bałkanskije sajuźniki paśla rasprawy s Tureczczynaj nie padzialilisia pamiz saboj, i woś ciapier użo niekolki dzion jak idzie bitwa pamiz Bałharami i Serbami, da katorych pryłuczylisia pamahać i Hreki.</br> {{gap|1.5em}}Jak ni staralisia pierad hetym niekatoryje hasudarstwy pahadzić Bałkanskich sajuźnikoǔ — niczoha nie pamahło.</br> {{gap|1.5em}}Szto z hetaho wyjdzie — pakul szto zhadać trudna, bo, jak heta zaǔsiody bywaje, ǔ pierszych wiestkach, praǔdy trudna daszukacca, ale adno tolki można skazać, szto nia tolki nad Bałkanami, ale i nad usioj Eŭropaj iznoŭ zaciahnuła chmarami… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ważnaja rabota tolki zaŭczasu dobra abdumanaja dobra i udajecca, bo, jak kazuć sprawiadliwa, nie tady sabak karmić, jak na palawańnie iści. Hetaho abdumywańnia, hetaj razwahi nidzie badaj stolki nia treba, jak ŭ haspadarcy.</br> {{gap|1.5em}}Haspadaru prychodzicca nia tolki wybirać miejsce dzie szto siejać sioleta, ale treba jeszcze napierad pastanowić, szto na hetym samym miejscy budzie na druhi hod, dyj na treci; i to jeszcze taki rasparadak patrebny ŭ tej haspadarcy, kali wiadziem jaje staraświeckim sposabam — trochpaloŭkaj. Ale aposznimi czasami hety zwyczaj użo wywodzicca i pajszła nowaja moda: pierekanalisia ludzi <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> t6s3lrgj41kw8tgfgqvxbng3474dk7j 104 127886 301229 297232 2026-10-17T12:27:53Z RAleh111 4658 301229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>na praktyce, szto szmat wyhadniej i karyśniej, kali padzialić swajo pole na bolsz paletkoǔ. Z daŭniejszych troch — robiać ciapier 4, 5, 6, 8, 10, 12 a nawat i bolsz paletkoǔ.</br> {{gap|1.5em}}Pierszaja karyść z hetkaj haspadarki ǔžo taja, szto kali pry daŭniejszaj trochpaloŭcy — trećciaja czaść ziamli walałasia pad paparam — była hulaszczaja, bo niczym nie zasiewałasia, dyk i karyści dawać nie mahła; a szto ciahałasia tam haładajuczy skacina, chiba paciecha z hetaho była niewialikaja. Pry haspadarce-że mnohapolnaj usia ziemla idzie pad pasiewy, dyj pry hetym wiadziecca taki paradak, szto hod za hodam praz daŭżejszy czas raśliny źmieniajucca t. j. czaradujucca pamiz saboj, dyk i ǔradżai bywajuć lepszyje, bo wiadomaje recz, szto kożnaja admiennaja raślina wyciahiwaje z ziamli inszy dla siabie pażytak i hetkim paradkam adna druhoj nie piereszkadzaje t. j. nie wyciahiwaje prymieram sioletniaja raślina tych pażyǔnych sokaŭ z ziamli, katoryje patrebny buduć k nalećciu dla druboi raśliny. Woś heta i zawiecca pładaźmienam.</br> {{gap|1.5em}}Pładaźmieny bywajuć roznyje i katory s pamiż ich lepszy — nikoli skazać nielha, bo usio zależna, ad miejscowych warunkaŭ: kolki jość ziamli, jakaja ziemla, ci szmat sienakosaǔ, ci daloka ad horadu, na szto najlepszy zbyt i t. d. i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Dyk tolki dobra wiedajuczy ǔsie hetyje warunki, można paraić jaki wyhadniej zawieści ŭ siabie pładaźmien. Adno tolki można skazać: pa usich lepszych ciapierasznich haspadarkach zaraklisia daǔniejszaj trochpaloŭki i skroś pazawodzili ǔ siabie pładaźmieny, dyk sama praktyka pakazywaje, szto hetki sposab dobry karysny, a znaczycca i druhim treba za heta bracca.</br> {{gap|1.5em}}Jak pierajści s trochpaloŭki na pładaźmień, najlepsz paraicca u bliżejszaho praktycznaho susiada, katory zawioŭ użo hetkije paradki ǔ siabie, abo źwiarnucca z zapytańniam da haspadarskaj hazety, apisywajuczy ǔsie swaje miejscowyje warunki. {{справа|''Lu—k.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Fabrycznaje miasa.</center> </div> {{gap|1.5em}}Belhiski doktar — Effront prydumaŭ rabić fabrycznaje miasa jaławiczynu, baraninu, cielacinu, i świninu. Wyrablaje jon heta miasa z roznych raślinaŭ sposabam wiadomym tolki jamu adnamu. Jak wyhladaje hetkaje miasa — hazety nia piszuć: mo jak hałki jakija, katoryja pryjdziecca nam s czasam hłytać, mo paraszki takije, — tolki pawiedamlajuć, szto heta fabrycznaje miasa maie pażyŭnaść i smak nastajaszczaho miasa, a szmat taniej budzie kasztawać, dy i zdarawiejszaje manicca jano być.</br> {{gap|1.5em}}U niekatorych szpitalach Belhji ŭżo prabawali karmić chworych nowym miasam i daktary pryznali hetu nowaju jadu dobraj i karystnaj.</br> {{gap|1.5em}}Mo‘ heta i praŭda, bo czaho rozum ludzki wydumać nia może? Ale, czym pasypać blin niejkim tam fabrycznym paraszkom, czy nia lepiej, badaj, akunuć jaho ŭ wieraszczaku, jak wir… <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nowy sposab wyrabotki ziamli.</center> </div> {{gap|1.5em}}Niejki doktar Herbert Durhan — u Anhlii — prydumaŭ nowy sposab uzruszywać na wialikuju hłybiniu ziamlu tam, dzie heta, razumiejecca, patrebna (prymieram pad aharodninu).</br> {{gap|1.5em}}Braŭ jon niewialikije nabojczyki z dynamitam (dahetul dynamit najbolsz używali da bombaŭ), i zasadżywaŭ ich bolsz, jak na arszyn u ziamlu. Uzrywajuczysia, dynamit nia tolki drobna raskryszywaŭ ziamlu nad saboj ale na ładny kawałak jeszcze uzruszywaŭ jaje u hłyb i ŭ wokał siabie.</br> {{gap|1.5em}}Hetkim paradkam, zakładajuczy dynamitowyje naboi, szto raz dalej i dalej, anhlijec toj pachwalajecca, szto jon praz 2 hadziny wyrabiŭ lepiej i bolsz ziamli, czym heta zrabili-b ludzkija ruki praz dwa tydni.</br> {{gap|1.5em}}Koszt hetaj nowaj wyrabotki ziamli, bytcam, niewialiki.</br> {{gap|1.5em}}Ale, kali anhlijec wydumaŭ prytasawać dla karyści chlebarobaŭ dynamit, katory dahetul byŭ używany na zhubu ludziej, to adnaczaśnie niejki francuzki prafesar — D’Arsonwal, kab-tki ludzi mieli czym zabaŭlacca, prydumaŭ jeszcze lepszuju niejkuju baŭtuchy — mieszaninu, katoraja maje siłu — impet u dziesiać razoú silniejszy, czym dynamit. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}37) Pa sałomie idzieć — nie traszczyć, pa wadzie biażyć — nia tonie?</br> {{gap|1.5em}}38) Pryjdzie wosień — kupim łosia: miasa pajadziom, skuru pradadziom?</br> {{gap|1.5em}}39) Poŭna boczka wina, a zamoczka nima?</br> <section end="Zahadki"/><noinclude></noinclude> pvjx0wxvxraf2x0yz1p7snks9hw1qdc 104 127887 301226 297231 2026-10-17T12:26:57Z RAleh111 4658 301226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/19|№ 19]].</center> </div> {{gap|1.5em}}Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/17|№ 17]]: 34) Daroha kala akna; 35) dajnica z ruczkaj: 36) ława. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</center> </div> {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Jazyki czeszuć, pakul siabie nacieszuć. {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Za durnoj haławoj — naham niespakoj. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''I to praǔda.</center> </div> {{gap|1.5em}}''Swaćcia:'' I czaho ty, Maryla, kazyryszsia? Jakuju dajesz Wasilu hańbu? {{gap|1.5em}}''Maryla:'' Kali ŭ jaho nohi nadta karotkija… {{gap|1.5em}}''Swaćcia:'' Woś jeszcze szto wydumała!Jakija-ż jany karotkija, kali ziamlu imi dastaje. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Dbałaja.</center> </div> {{gap|1.5em}}— Ci dobra-ż tabie, synku, było u haścioch u ciotki?<br> {{gap|1.5em}}— O — joj, mamaczka, czamu nie! Ciotka takaja dobraja, takaja dbałaja! Jak tolki hlanie na mianie, zara i pytaje: a ci nie para tabie, dzietki, da matki waroczacca? <section end="Żarty"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kazimirowo. I. Sz–tu.'''</span> Pieradrukowywać wiestki z inszych hazetaŭ, padpisywajuczy proźwiszcze taho karespandenta, jakim jon padpisaŭsia u liście da druhoj redakcii — my nia możem. Kaliż redakcija karystaje s karespandencil druhich hazetaŭ, to pawinna (choć i nia ŭsie tak robiać) uspamianać z jakoj hazety pieradrukowywajecca taja, ci inszaja karespandencija. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wałożyn. Ło–szu.'''</span> Probnyje numery studentu B. pasłali.</br> {{gap|1.5em}}Za adnej 2 kap. markaj bolsz troch numeroŭ poczta nie prapuszczaje; inaksz pryszłosia-b dopłaczywać. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kansk (Sybir). S. Dy–lu.'''</span> Numery, a katorych Wy uspaminajecie, wysyłajem razam z aposznim. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; width:23.5em" |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |'''Małady intelihentny biełarus, |<center>dobra</br>może</center> |- |colspan="2"; |<center>wieści rachunki; piekna pisze pa polsku i rasiejsku</center> |- |colspan="2"; style="font-size:160%;" |<center>'''Szukaje służby</center> |- |colspan="2"; |<center>może astacca ŭ kantory, abo ǔ jakim składzie za prykaszczyka.</center> |- |colspan="2"; |<center>'''Kopii świadectwaǔ i adres u redakcii hazety „BIEŁARUS“.</center> |- |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>'''U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} <section end="Рэдактар"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center> <section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> abnro72f8c5k4y8dpl6uoy54i3yvn6t 104 127966 301204 297230 2026-10-17T12:11:02Z RAleh111 4658 301204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 6 Lipnia 1913 hodu'''|right='''№ 19.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Lubimosia"/><div style="font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Lubimosia.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.0em"></div> {{block center/s}} ''Baćku, matku, siastru, brata,</br> ''I susieda, kuma, swata —</br> ''Usich szczyra palubimo,</br> ''Usim dobra ǔściaż rabimo.</br> {{gap|2.5em}}''Narod Polski, i Lićwiacki,</br> {{gap|2.5em}}''I Rasiejski, i Chachłacki,</br> {{gap|2.5em}}''I chto ǔ świecie jość iz ludzi —</br> {{gap|2.5em}}''Nichaj sercu miły budzie.</br> ''Kaho ǔbaczym u niszczaści,</br> ''A padmoha ǔ naszaj ǔłaści, —</br> ''Swajho trudu nie szkadujmo:</br> ''Czaławieka paratujmo!</br> {{gap|2.5em}}''Kaliż nas chto kryǔdzić schocze,</br> {{gap|2.5em}}''Majmo rozum, świetły woczy, —</br> {{gap|2.5em}}''Nie dawajmosia ǔ abidu,</br> {{gap|2.5em}}''Dyk i pojdzie zjeǔszy stydu. {{справа|''B. P—ko.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Lubimosia"/> <section begin="Pahadzili"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Pahadzili.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}— U rożki Bury, u rożki! — kryczeŭ Kazia na swajho kraciaczka, katory, marmoczuczy na Padłasaho, dzior kapytami papar.</br> {{gap|1.5em}}— Kudy ty suniszsia sa swaim plaszywym! — zazławaŭ Habruś. — Moj Padłasy dziesiać hetkich burych ubiareć.</br> {{gap|1.5em}}— Bu-u! U rożki! U rożki, Bury! — niepierastawaŭ Kazia — aż pakul byki naduǔszysia, jak kawalowy miachi, zaczmychali, zasapli, zalaskali rahami i paczali wadzicca, baranujuczy papar. Padłasy zaŭsiohdy zbiwaŭ Buraho, ale ciapier paczaŭ nieszta adstupać, kidacca ŭ boki i stanawicca na kalenki.</br> {{gap|1.5em}}— Niedawajsia Padłasy! — huknuŭ Habruś i ściebanuŭ dratawankaj Buraho, a toi jak aparany atskoczyŭ ŭ bok i hladzieŭ zdziŭleny to na chłopcoŭ to na Padłasaho.</br> {{gap|1.5em}}— Ach, ty, każan! za szto ty jaho bjesz? kab na ciabie zwod! — zapyniaŭ Kazia i doŭha niadumajuczy, ulepiŭsia ŭ czub swajho siabry, a toj dawaj sażać jamu sojki pad bok i tak zawialisia, szto nia czuli, jak pastyr doŭhi czas kryczaŭ na ich, kab wyhnali skacinu sa szkody; aczuniali tolki tady, kali pastyr, pabaczyŭszy, szto kryk nie pamahaje, uziaŭ abodwuch za wuszy i razwioŭ ŭ boki, jak baranoŭ, daŭszy kożnamu pa szturchaczu.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam byki znoŭ syszlisia, pachadzili adzin za druhim, abniuchalisia i paczali lizacca. Zhledzili heta Kazia i Habruś, zirknuli sabie ŭ woczy, zastydalisia, aciorli rukawom ślozy; złość ich niejak adyszła i stała im wiesieła i lohka, a Kazia dyk niewydzierżaŭ i zahamaniŭ:</br> {{gap|1.5em}}— Hlań Habruś u ciabie kaszula ŭ hrazi, daj ja abczyszczu.</br> {{gap|1.5em}}A-ja-ja! a z twajej nahi kroŭ idzie, treba alchowy listok prylażyć.</br> {{gap|1.5em}}— Heta musić ab kamień abdzier?</br> {{gap|1.5em}}— A ci twoj Bury jeść chleb?</br> {{gap|1.5em}}— Czamu nie? dawaj tolki! Wyniaŭ Habruś z swajej torby skarynku chleba, padazwaŭ Buraho i, adłamywajuczy kusoczkami, pichaŭ jamu ŭ rot.</br> <section end="Pahadzili"/><noinclude></noinclude> 8q8agk71hda4e9c7vyncsov9prvsxzr 301593 301204 2026-10-18T10:19:44Z RAleh111 4658 301593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 6 Lipnia 1913 hodu'''|right='''№ 19.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Lubimosia"/><div style="font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Lubimosia.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.0em"></div> {{block center/s}} ''Baćku, matku, siastru, brata,</br> ''I susieda, kuma, swata —</br> ''Usich szczyra palubimo,</br> ''Usim dobra ǔściaż rabimo.</br> {{gap|2.5em}}''Narod Polski, i Lićwiacki,</br> {{gap|2.5em}}''I Rasiejski, i Chachłacki,</br> {{gap|2.5em}}''I chto ǔ świecie jość iz ludzi —</br> {{gap|2.5em}}''Nichaj sercu miły budzie.</br> ''Kaho ǔbaczym u niszczaści,</br> ''A padmoha ǔ naszaj ǔłaści, —</br> ''Swajho trudu nie szkadujmo:</br> ''Czaławieka paratujmo!</br> {{gap|2.5em}}''Kaliż nas chto kryǔdzić schocze,</br> {{gap|2.5em}}''Majmo rozum, świetły woczy, —</br> {{gap|2.5em}}''Nie dawajmosia ǔ abidu,</br> {{gap|2.5em}}''Dyk i pojdzie zjeǔszy stydu. {{справа|''B. P—ko.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Lubimosia"/> <section begin="Pahadzili"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Pahadzili.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}— U rożki Bury, u rożki! — kryczeŭ Kazia na swajho kraciaczka, katory, marmoczuczy na Padłasaho, dzior kapytami papar.</br> {{gap|1.5em}}— Kudy ty suniszsia sa swaim plaszywym! — zazławaŭ Habruś. — Moj Padłasy dziesiać hetkich burych ubiareć.</br> {{gap|1.5em}}— Bu-u! U rożki! U rożki, Bury! — niepierastawaŭ Kazia — aż pakul byki naduǔszysia, jak kawalowy miachi, zaczmychali, zasapli, zalaskali rahami i paczali wadzicca, baranujuczy papar. Padłasy zaŭsiohdy zbiwaŭ Buraho, ale ciapier paczaŭ nieszta adstupać, kidacca ŭ boki i stanawicca na kalenki.</br> {{gap|1.5em}}— Niedawajsia Padłasy! — huknuŭ Habruś i ściebanuŭ dratawankaj Buraho, a toi jak aparany atskoczyŭ ŭ bok i hladzieŭ zdziŭleny to na chłopcoŭ to na Padłasaho.</br> {{gap|1.5em}}— Ach, ty, każan! za szto ty jaho bjesz? kab na ciabie zwod! — zapyniaŭ Kazia i doŭha niadumajuczy, ulepiŭsia ŭ czub swajho siabry, a toj dawaj sażać jamu sojki pad bok i tak zawialisia, szto nia czuli, jak pastyr doŭhi czas kryczaŭ na ich, kab wyhnali skacinu sa szkody; aczuniali tolki tady, kali pastyr, pabaczyŭszy, szto kryk nie pamahaje, uziaŭ abodwuch za wuszy i razwioŭ ŭ boki, jak baranoŭ, daŭszy kożnamu pa szturchaczu.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam byki znoŭ syszlisia, pachadzili adzin za druhim, abniuchalisia i paczali lizacca. Zhledzili heta Kazia i Habruś, zirknuli sabie ŭ woczy, zastydalisia, aciorli rukawom ślozy; złość ich niejak adyszła i stała im wiesieła i lohka, a Kazia dyk niewydzierżaŭ i zahamaniŭ:</br> {{gap|1.5em}}— Hlań Habruś u ciabie kaszula ŭ hrazi, daj ja abczyszczu.</br> {{gap|1.5em}}A-ja-ja! a z twajej nahi kroŭ idzie, treba alchowy listok prylażyć.</br> {{gap|1.5em}}— Heta musić ab kamień abdzier?</br> {{gap|1.5em}}— A ci twoj Bury jeść chleb?</br> {{gap|1.5em}}— Czamu nie? dawaj tolki! Wyniaŭ Habruś z swajej torby skarynku chleba, padazwaŭ Buraho i, adłamywajuczy kusoczkami, pichaŭ jamu ŭ rot.</br> <section end="Pahadzili"/><noinclude></noinclude> e75fw9pqy1ywbyukl0bq6mihdpfg2k5 301608 301593 2026-10-18T10:24:50Z RAleh111 4658 301608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 6 Lipnia 1913 hodu'''|right='''№ 19.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Lubimosia"/><div style="font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Lubimosia.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.0em"></div> {{block center/s}} ''Baćku, matku, siastru, brata,</br> ''I susieda, kuma, swata —</br> ''Usich szczyra palubimo,</br> ''Usim dobra ǔściaż rabimo.</br> {{gap|2.5em}}''Narod Polski, i Lićwiacki,</br> {{gap|2.5em}}''I Rasiejski, i Chachłacki,</br> {{gap|2.5em}}''I chto ǔ świecie jość iz ludzi —</br> {{gap|2.5em}}''Nichaj sercu miły budzie.</br> ''Kaho ǔbaczym u niszczaści,</br> ''A padmoha ǔ naszaj ǔłaści, —</br> ''Swajho trudu nie szkadujmo:</br> ''Czaławieka paratujmo!</br> {{gap|2.5em}}''Kaliż nas chto kryǔdzić schocze,</br> {{gap|2.5em}}''Majmo rozum, świetły woczy, —</br> {{gap|2.5em}}''Nie dawajmosia ǔ abidu,</br> {{gap|2.5em}}''Dyk i pojdzie zjeǔszy stydu. {{справа|''B. P—ko.}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} {{block center/e}} <section end="Lubimosia"/> <section begin="Pahadzili"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Pahadzili.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}— U rożki Bury, u rożki! — kryczeŭ Kazia na swajho kraciaczka, katory, marmoczuczy na Padłasaho, dzior kapytami papar.</br> {{gap|1.5em}}— Kudy ty suniszsia sa swaim plaszywym! — zazławaŭ Habruś. — Moj Padłasy dziesiać hetkich burych ubiareć.</br> {{gap|1.5em}}— Bu-u! U rożki! U rożki, Bury! — niepierastawaŭ Kazia — aż pakul byki naduǔszysia, jak kawalowy miachi, zaczmychali, zasapli, zalaskali rahami i paczali wadzicca, baranujuczy papar. Padłasy zaŭsiohdy zbiwaŭ Buraho, ale ciapier paczaŭ nieszta adstupać, kidacca ŭ boki i stanawicca na kalenki.</br> {{gap|1.5em}}— Niedawajsia Padłasy! — huknuŭ Habruś i ściebanuŭ dratawankaj Buraho, a toi jak aparany atskoczyŭ ŭ bok i hladzieŭ zdziŭleny to na chłopcoŭ to na Padłasaho.</br> {{gap|1.5em}}— Ach, ty, każan! za szto ty jaho bjesz? kab na ciabie zwod! — zapyniaŭ Kazia i doŭha niadumajuczy, ulepiŭsia ŭ czub swajho siabry, a toj dawaj sażać jamu sojki pad bok i tak zawialisia, szto nia czuli, jak pastyr doŭhi czas kryczaŭ na ich, kab wyhnali skacinu sa szkody; aczuniali tolki tady, kali pastyr, pabaczyŭszy, szto kryk nie pamahaje, uziaŭ abodwuch za wuszy i razwioŭ ŭ boki, jak baranoŭ, daŭszy kożnamu pa szturchaczu.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasam byki znoŭ syszlisia, pachadzili adzin za druhim, abniuchalisia i paczali lizacca. Zhledzili heta Kazia i Habruś, zirknuli sabie ŭ woczy, zastydalisia, aciorli rukawom ślozy; złość ich niejak adyszła i stała im wiesieła i lohka, a Kazia dyk niewydzierżaŭ i zahamaniŭ:</br> {{gap|1.5em}}— Hlań Habruś u ciabie kaszula ŭ hrazi, daj ja abczyszczu.</br> {{gap|1.5em}}A-ja-ja! a z twajej nahi kroŭ idzie, treba alchowy listok prylażyć.</br> {{gap|1.5em}}— Heta musić ab kamień abdzier?</br> {{gap|1.5em}}— A ci twoj Bury jeść chleb?</br> {{gap|1.5em}}— Czamu nie? dawaj tolki! Wyniaŭ Habruś z swajej torby skarynku chleba, padazwaŭ Buraho i, adłamywajuczy kusoczkami, pichaŭ jamu ŭ rot.</br> <section end="Pahadzili"/><noinclude></noinclude> 8q8agk71hda4e9c7vyncsov9prvsxzr 104 127973 301205 295695 2026-10-17T12:12:38Z RAleh111 4658 301205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Pahadzili"/>{{gap|1.5em}}— Pajdziom ŭ kamienczyki husać.</br> {{gap|1.5em}}— Pajdziom.</br> {{gap|1.5em}}Z taho czasu chłopcy kinuli wadzicca, bo pierakanalisia, szto aprocz błahoho z zwadki bolsz niczoho nie wychodzić. {{справа|''Hrymot.{{gap|1.5em}}}} <section end="Pahadzili"/> <section begin="Nieharuczyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nieharuczyja strechi.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Szmat pażaraŭ paczynajecca s taho, szto chtokoleczy padpalić budynak, abo zaciaruszyć ahoń miż treskami, miż sałomaj ci miż druhimi reczami, katoryja lohka zaharajucca, ale kudy bolszaja czastka budynkoŭ haryć ad pierakinutaho ahniu z druhich haruczych budynkoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Hety pierakiniany ahoń kładziecca na strechi, a tyja, złaszcza letam, bywajuć suchija i zaharajucca jak porach. Hetak szyrycca ahoń tak chutko, szto trudna byłoby uścierahczysia ad paszyreńnia paczaŭszahosia pażaru nawat tady, kali-b u nas byli pażarnyja pryłady. A jak ich dy nimasz, dyk użo i hawaryć nima szto.</br> {{gap|1.5em}}I nia dziwa, szto kali zaharycca adna budynina, dyk bliska nikoli nie kanczajecca niszczaście na hetym, ale idzie z dymam cełaja wioska, abo mała szto ad jaje astajecca cełaho.</br> {{gap|1.5em}}A kab zrabić takija strechi, katoryja nie zaharalisia-b ad iskraŭ ci nawat ad wiechciaŭ zapalanaj sałomy, pierakinianych wietram, dyk tady pażary rabili-b szkody u dziesiać razoŭ mieńszyja.</br> {{gap|1.5em}}Dyk jakże zrabić takuju strachu? Usiakamu wiedamo, szto można chatu pakryć blachaj, jana nie zaharycca; można — hlinianymi czarapkami i tyje ni harać, ależ heta doraha kasztuje, dy druhi raz nia lohka ich dastaniesz nawat i na dobryje hroszy.</br> {{gap|1.5em}}Ale dajcie radu, kab stracha mała kasztawała, lohka było jaje zrabić i kab ahniu ni bajałasia!</br> {{gap|1.5em}}Takaja rada jość.</br> {{gap|1.5em}}Kali majesz kryć budyninu, dyk zrabi z doszczak skryniu daǔżynioj kala troch arszynoǔ, a szyrynioj skolki choczesz — czym szyrej, tym lepiej; nawazi hliny i razwiadzi jaje redzińka z wadoj, a jaszcze lepsz z hnajoǔkaj, katoraja ciacze s chlawoŭ i zbirajecca u łuży, abo u raŭczaki, katoryje sumyśla treba wykapać.</br> {{gap|1.5em}}Ale hetaj hnajoǔki trudna nabrać tak szmat, dyk można razwodzić hlinu z wadoj, ale da hetaho daliwać choć trochi i hnajoŭki.</br> {{gap|1.5em}}U hetu hlinu treba maczyć sałomu tak, kab jana palażała tam sa dwa dni, a użo nia mieńsz jak sześć hadzin, — kab pieramokła dobra.</br> {{gap|1.5em}}Paśla wybrać sałomu i daŭszy abciaczy dy czuć-czuć absochnuć, wilhotnuju kłaści na zakot, a ŭ skryni razwodzić znoŭ hlinu i kłaści druhuju sałomu. Krokwy i zakociny dobra byłob abkrucić szczylna pierawiosłam, z hetak sama wymaczanaj sałomy, dyk tady i hetyja dzieraŭlanyja reczy nie zaharacca.</br> {{gap|1.5em}}Hetakuju strachu treba kłaści kudy cianiej, czym zwyczajnuju, bo jana jak sklejecca, dy zsochnie, dyk jaje ani dożdż nie pieralje, ani ahoń nie zapalić.</br> {{gap|1.5em}}Tolki takaja stracha brydka wyhladaje. Dziela hetaho warta pa jej dać cienieńki słoj s czystaj salomy. Heta dobra i dziela taho, szto mieszanaja z hlinaj stracha moża patreskacca ad słonca i suszy, a buduczy pad sałomaj jana nikoli tak mocna ni nahrejecca.</br> {{gap|1.5em}}Ale treba wiedać, szto hruboj strachi, ani zmoczanaho u hlinie słoja, ani pawierchu s czystaj sałomy rabić nia można, bo jana budzie ciażkaja i ŭ siaradzinie budzie hnić.</br> {{gap|1.5em}}Rabili proby palić budynki, pakrytyje hetakoj {{абмылка|srachoj|strachoj}}. Zapaliwali wierchni sloj czystaj sałomy. Hety słoj zharaŭ, ale sloj maczany ŭ hlinie astawaŭsia ceły i dalej ahoń nie szyryŭsia.</br> {{gap|1.5em}}A kab tak pastroić ceły budynak, u katorym usie biarwieńnia i belki i druhija dzieraŭlanyja czaści byli-b abkruczany pierawiosłam s sałomy, moczanaj u hlínie z hnajoŭkaj, dyk hetki budynak nikoli nijakaho pażaru ni ŭbajaŭsiab.</br> {{gap|1.5em}}Szto jak szto, a łaźni pa wioskach dyk kanieszna treba bylob stawić hetakim sposabam. {{справа|''B. P.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nieharuczyja"/> <section begin="Światyje"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Światyje Piotr i Pawał</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{x-larger|{{larger|'''Apostały.}}}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Św. Piotr byǔ synam rybaka, radziaǔsia za 15 h. prad Panam Jezusam i pokul paznaŭ Chrystusa, zajmaŭsia, jak i jaho baćka rybactwam i byŭ żanaty z nabożnaj Perpetuaj, katoraja paśla stałasia światoj, mieli jany daczkŭ Pietronelu, katoraja tak sama żyćciom światym zasłużyła na nieba.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż Pan Jezus nabiraŭ da siabie <section end="Światyje"/><noinclude></noinclude> dtxid1fheuprc5jvrs9grnv06hfz1yv 301206 301205 2026-10-17T12:14:13Z RAleh111 4658 301206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Pahadzili"/>{{gap|1.5em}}— Pajdziom ŭ kamienczyki husać.</br> {{gap|1.5em}}— Pajdziom.</br> {{gap|1.5em}}Z taho czasu chłopcy kinuli wadzicca, bo pierakanalisia, szto aprocz błahoho z zwadki bolsz niczoho nie wychodzić. {{справа|''Hrymot.{{gap|1.5em}}}} <section end="Pahadzili"/> <section begin="Nieharuczyja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nieharuczyja strechi.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Szmat pażaraŭ paczynajecca s taho, szto chtokoleczy padpalić budynak, abo zaciaruszyć ahoń miż treskami, miż sałomaj ci miż druhimi reczami, katoryja lohka zaharajucca, ale kudy bolszaja czastka budynkoŭ haryć ad pierakinutaho ahniu z druhich haruczych budynkoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Hety pierakiniany ahoń kładziecca na strechi, a tyja, złaszcza letam, bywajuć suchija i zaharajucca jak porach. Hetak szyrycca ahoń tak chutko, szto trudna byłoby uścierahczysia ad paszyreńnia paczaŭszahosia pażaru nawat tady, kali-b u nas byli pażarnyja pryłady. A jak ich dy nimasz, dyk użo i hawaryć nima szto.</br> {{gap|1.5em}}I nia dziwa, szto kali zaharycca adna budynina, dyk bliska nikoli nie kanczajecca niszczaście na hetym, ale idzie z dymam cełaja wioska, abo mała szto ad jaje astajecca cełaho.</br> {{gap|1.5em}}A kab zrabić takija strechi, katoryja nie zaharalisia-b ad iskraŭ ci nawat ad wiechciaŭ zapalanaj sałomy, pierakinianych wietram, dyk tady pażary rabili-b szkody u dziesiać razoŭ mieńszyja.</br> {{gap|1.5em}}Dyk jakże zrabić takuju strachu? Usiakamu wiedamo, szto można chatu pakryć blachaj, jana nie zaharycca; można — hlinianymi czarapkami i tyje ni harać, ależ heta doraha kasztuje, dy druhi raz nia lohka ich dastaniesz nawat i na dobryje hroszy.</br> {{gap|1.5em}}Ale dajcie radu, kab stracha mała kasztawała, lohka było jaje zrabić i kab ahniu ni bajałasia!</br> {{gap|1.5em}}Takaja rada jość.</br> {{gap|1.5em}}Kali majesz kryć budyninu, dyk zrabi z doszczak skryniu daǔżynioj kala troch arszynoǔ, a szyrynioj skolki choczesz — czym szyrej, tym lepiej; nawazi hliny i razwiadzi jaje redzińka z wadoj, a jaszcze lepsz z hnajoǔkaj, katoraja ciacze s chlawoŭ i zbirajecca u łuży, abo u raŭczaki, katoryje sumyśla treba wykapać.</br> {{gap|1.5em}}Ale hetaj hnajoǔki trudna nabrać tak szmat, dyk można razwodzić hlinu z wadoj, ale da hetaho daliwać choć trochi i hnajoŭki.</br> {{gap|1.5em}}U hetu hlinu treba maczyć sałomu tak, kab jana palażała tam sa dwa dni, a użo nia mieńsz jak sześć hadzin, — kab pieramokła dobra.</br> {{gap|1.5em}}Paśla wybrać sałomu i daŭszy abciaczy dy czuć-czuć absochnuć, wilhotnuju kłaści na zakot, a ŭ skryni razwodzić znoŭ hlinu i kłaści druhuju sałomu. Krokwy i zakociny dobra byłob abkrucić szczylna pierawiosłam, z hetak sama wymaczanaj sałomy, dyk tady i hetyja dzieraŭlanyja reczy nie zaharacca.</br> {{gap|1.5em}}Hetakuju strachu treba kłaści kudy cianiej, czym zwyczajnuju, bo jana jak sklejecca, dy zsochnie, dyk jaje ani dożdż nie pieralje, ani ahoń nie zapalić.</br> {{gap|1.5em}}Tolki takaja stracha brydka wyhladaje. Dziela hetaho warta pa jej dać cienieńki słoj s czystaj salomy. Heta dobra i dziela taho, szto mieszanaja z hlinaj stracha moża patreskacca ad słonca i suszy, a buduczy pad sałomaj jana nikoli tak mocna ni nahrejecca.</br> {{gap|1.5em}}Ale treba wiedać, szto hruboj strachi, ani zmoczanaho u hlinie słoja, ani pawierchu s czystaj sałomy rabić nia można, bo jana budzie ciażkaja i ŭ siaradzinie budzie hnić.</br> {{gap|1.5em}}Rabili proby palić budynki, pakrytyje hetakoj {{абмылка|srachoj|strachoj}}. Zapaliwali wierchni sloj czystaj sałomy. Hety słoj zharaŭ, ale sloj maczany ŭ hlinie astawaŭsia ceły i dalej ahoń nie szyryŭsia.</br> {{gap|1.5em}}A kab tak pastroić ceły budynak, u katorym usie biarwieńnia i belki i druhija dzieraŭlanyja czaści byli-b abkruczany pierawiosłam s sałomy, moczanaj u hlínie z hnajoŭkaj, dyk hetki budynak nikoli nijakaho pażaru ni ŭbajaŭsiab.</br> {{gap|1.5em}}Szto jak szto, a łaźni pa wioskach dyk kanieszna treba bylob stawić hetakim sposabam. {{справа|''B. P.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nieharuczyja"/> <section begin="Światyje"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Światyje Piotr i Pawał Apostały.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Św. Piotr byǔ synam rybaka, radziaǔsia za 15 h. prad Panam Jezusam i pokul paznaŭ Chrystusa, zajmaŭsia, jak i jaho baćka rybactwam i byŭ żanaty z nabożnaj Perpetuaj, katoraja paśla stałasia światoj, mieli jany daczkŭ Pietronelu, katoraja tak sama żyćciom światym zasłużyła na nieba.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż Pan Jezus nabiraŭ da siabie <section end="Światyje"/><noinclude></noinclude> fgpv7oiajacja7c3qvs2qf2bvq9hk6z 104 127975 301207 295698 2026-10-17T12:17:09Z RAleh111 4658 301207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Światyje"/>wucznioǔ, dyk pryjszoŭszy na bierah mora Halilejskaho najszoŭ tam Piatra i jaho brata Andreja i piersz za usich paklikaŭ ich da Siabie, każuczy: „Idzicie za mnoj, a zrablu was rybakami ludziej“. Heta znaczyło, szto adhetul majuć jany ławić duszy ludzkije dla Boha i nieba, wydzirajuczy ich s pazuroŭ piekła i jaho pasłancoǔ.</br> {{gap|1.5em}}Adhetul św. Piotr pakinuŭszy usio, szto jamu było najdarażejszaja, pajszoŭ za Chrystusam i nikoli z Im nie razłuczaŭsia. A Pan Jezus tak jaho upadabaŭ, szto zrabiǔ pierszym miż apostołami i skazaŭ jamu: „Ty josi skała, a na hetaj skale zbuduju kaścioł moj, a bramy piakielnyja jaho nie zwajujuć. Tabie dam kluczy niabiesnyje. Szto zwiażysz na ziemli, budzie zwiazana i ŭ niebie, a szto razwiażysz na ziemli, budzie razwiazana i ŭ niebie“.</br> {{gap|1.5em}}Hetymi sławami daŭ jamu Syn Boży prawo kierawać sprawami kaścioła Chrystusowaho na ziemli, dawać adpusty i naznaczać kary i heta prawo pierajszło z jaho na biskupoŭ Rymskich, szto jość nastupnikami św. Piatra na jaho biskupskaj katedry.</br> {{gap|1.5em}}Św. Pawał syn bahataho mieszczanina z miesta Tarsu, radziŭsia paźniej za Chrystusa. Dastaŭ wialikija nawuki i byŭ zaŭziatym żydam, dziela czaho, kali paczałasia macniej szyrycca nawuka boskaja Chrystusa, jon usimi siłami zmahaǔsia z nowaj wieraj i nia dość taho, szto praz jaho szmat chreścijanoŭ u Jerozolimie pajszło zarania u wiecznaść, ale jon, wiedajuczy, szto mnoha chreścijan uciakło da m. Damaszku pajechaŭ tudy, kab ławić ich i wydawać praśledawacielam.</br> {{gap|1.5em}}Ale ǔ hetaj darozie ǔderyła jaho jasnaść, światlejszaja ad słonca, katoraja spuskałasia z nieba. Koń jaho spałochausia — a sam jon zwaliǔsia na ziemlu i paczuŭ hołas: „Za szto mianie prasledujesz?“ A Pawał zapytaǔ. „Chtoż Ty joś, Panie?“ I paczuǔ adkaz: „Ja Jezus Chrystus“. Tady Pawał: „Panie, szto choczysz, kab ja rabiŭ?“ Chrystus adkazaŭ jamu iści da Damaszku, a tam pakazacca wuczniam Jaho, a jany, użo skazuć, szto rabić. Pawał i pasłuchaǔ.</br> {{gap|1.5em}}I ad hetaj pary staŭsia zusim druhim czaławiekam i badaj najharaczejszym apostołam Chrystusa. Jon prajszoǔ mnoha krajoŭ i haradoŭ usiudy nawuczajuczy, jak treba wieryć i żyć, kab dastupić zbaŭleńnia duszy.</br> {{gap|1.5em}}Hetak napracawaŭszysia na zbaŭleńniem narodaŭ i kolki razoŭ buduczy bitym za wieru, pajszoŭ u Rym i tam pahanie zamuczyli jaho, ścinajuczy haławu mieczam u 68 hadu pa nar. Chrystusa, 29-ho czerwienia.</br> {{gap|1.5em}}Na miejscu jaho śmierci wytrysli try krynicy, katoryja aż dahetul jość.</br> {{gap|1.5em}}U hetyż samy dzień zamuczyli i św. Piatra Apostoła, ale taho prybikli da kryża haławoj ŭ niz, bo św. Piotr sam hetak chacieŭ, czuŭszysia niahodnym pamirać tak sama, jak i Zbawiciel świetu.</br> {{gap|1.5em}}Z życcia hetych wialikich Światych Apostałoŭ widzim, jak sprawu wiery i życcio pa Bożamu treba canić wyżej ad ŭsiaho, bo u hetym tolki jość cel życcia daczesnaho i zasłuha na szczaśliwu wiecznaść. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Światyje"/> <section begin="Kaścielnyja"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyja wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Pieramieny u duchawienstwie.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Wilenskaj dyecezii z rasparadźeńnia W. Pr. Ks. Administratara K. Michalkiewicza stalisia miż duchawienstwam woś jakija pieramieny: Ks. Zyhmunt Cienhielski budzie mansijonaram pry kaśc. u Iǔji, ks. dr. Jaz. Bakszys budzie wikarym pry kaśc. Usich światych u Wilni. <center>{{larger|'''Wyjezd Ks. Administrarara.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ministerstwa pazwoliło Ks. Administrataru K. Michalkiewiczu wyjechać na dwa miesiacy za hranicu dia papraŭki zdaroŭja. Dyecezijaj budzie prawić prałat ks. Karol Bajko. <center>{{larger|'''Pierszaja imsza.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U niedzielu 23 czerwienia u kaściele u Nowych Trokach adprawiǔ pierszuju imszu nidaŭna wyświenczany ksiondz Tad. Akscin. Pa imszy dawaǔ ludziam błahasławienstwo. <center>{{larger|'''Minskaja dyecezija.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U skoraści maje pryjechać u Minskuju dyeceziju W. Pr. Arcybiskup mahileŭski ks. W. Kluczynski i budzie adwiedawać parachwii u pawiecie Pinskim i Mazyrskim.</br> {{gap|1.5em}}Jeduczyż nazad astanowicca u Rakowie pad Minskam, dzie budzie konsekrawać nowy kaścioł. <center>{{larger|'''Czenstachowa. Piatr. hub.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}W. Pr. biskup Kaliski ks. St. Zdzitowiecki apawieszczaje, szto razam s {{перанос пачатак|ab|hodam}} <section end="Kaścielnyja"/><noinclude></noinclude> jmlz53mtpsvyzij5bkrqsmfv03f9t90 104 127976 301212 296602 2026-10-17T12:18:21Z RAleh111 4658 301212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{перанос канец|ab|hodam}} 1600 hadaŭszczyzny swabody dla wiery hreścijanskaj budzie u Czanstachowie adbywacca iszcze uraczystaje paswianczeńnie nowych stacijaŭ Muk Panskich.</br> {{gap|1.5em}}Na hetu uraczystaść pryjeduć usie biskupy z 10 huberniaŭ Carstwa Polskaho i nowy arcybiskup z Warszawy ks. Al. Kakoŭski.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kielcy.'''</span> (U Polszczy). Biskup Auhustyn Łosiński zakonczyŭ nidaŭna adwiedziny swajich parahwij; heta jon adbywaŭ pichatoj — z parachwii da parachwii.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Czenstachowa.'''</span> Piotrakoŭski Hubernatar admowiŭsia dać pazwaleńnia sabracca hramadzie i udacca z Czenstacowy u Wilniu da Wostraj Bramy. {{gap|1.5em}}= U parachwijach Czenstachoŭskich astatnimi czasami czasta zdarajecca, szto żydy chryściacca na katolikoŭ.</br> {{gap|1.5em}}Znaczycca — jość tam dobryja kataliki, szto umiejuć z żydami dobra pa chryścijansku susiedawać. <center>{{larger|'''Arcybiskup Symon.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Arcybiskup Symon kaliś byǔ biskupam u Żytomiry, paśla jamu nie pazwolili być u Rasiei biskupam, dyk jon doŭhi czas byŭ u Rymie s tytułam arcybiskupa. Ciapier jon maje być probaszezam kaścioła Maryjackaho u Krakowie, kudy pryjedzie u pałowie sierpienia. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Świata Kupały.}}</center><div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}„Biełaruski Muzykalna-Dramatyczny Hurtok u Wilni“ wieczaram 23-ho czerwienia ustrajwaŭ „Świata Kupały“.</br> {{gap|1.5em}}Hłaŭnaja i samaja pieknaja szto była z hetaho „świata“ dyk heta pierajezd pa Wilji ad Antokola ŭ Zakret na prybranych zielaninaj i ahniami barkach (łajbach) z wajennaj kapelaj i biełaruskimi pieśniami, katoryja śpiewaŭ swoj biełaruski chor. Pry hetym palili benhalskije ahni i puszczali rakiety.</br> {{gap|1.5em}}Pieknie było hladzieć na heta, dyk nia dziwa, szto na bierahoch Wilji nabrałosia mnoha tysiacz narodu, katory witaŭ prajeżdżaŭszych plaskam u ładoni i krykami: „Brawo, Biełarusy!“ i t. p.</br> {{gap|1.5em}}U Zakrecież na pieknaj palanca miż lesam adbywalisia pieśni, tancy, skikańnie praz ahoń, szto u pahanskije czasy adbywałasia naszymi pradziedami na chwału niejakaho bożyszcza, a ciapier tolki dziela zwyczajnaj zabawy.</br> {{gap|1.5em}}Konczyłasia heta usio aż kala 5-aj hadziny ranicy 24-ho czerwienia. {{справа|''Widziaszy.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Wilenski hubernatar admowiŭsia dać pazwoleńnia zjechacca u Wilni wybarnym ad chaŭrusnych kramak, jakich jość u cełaj huberni pakul szto 28. Ci ni manilisia jany naradziecca i naładzić tut hurtawy skład usiakaha tawaru, adkul ba paśla mielib dla siabie dachodu, biaruczy peŭny tawar i najschadniej pa canie.</br> {{gap|1.5em}}Heta recz patrebnaja, dyk warta jaszcze raz zwiarnucca da hubernatara za pazwaleńniam. {{gap|1.5em}}= Zmiorły nidaŭna pan Pokleŭski-Kaziełło testamentam ahwiarawaŭ 36 tysiaczaŭ rubloŭ na karystnyja dla ludziej patreby. {{gap|1.5em}}= Hetymi dniami chlebnyja piekarni u Wilni zmowilisia damahacca ad Haradzkoj Uprawy, kab można bylo pradawać chleb czorny darażej, czym pa 5 hroszy funt, i sitny pa 7 hroszy funt. Uprawa ni zhadziłasia na heta, dyk piekary zabastawali: pirastali zusim piaczy chleb.</br> {{gap|1.5em}}Ale widać piekary niczoha ni dabjucca, bo za ich zabastoŭku ni piaczy chleba jakoby papaducca pad sztraf pa 300 rubloŭ, abo na jaki miesiac adsiedki. A najhorszy strach heta toja, szto Uprawa abiacuić zbudawać swaje jakija sa try parawyja piekarni, dy puścić chleb czorny pa 2 k. funt, a sitny pa 3 k. f. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Nowo-Dolistowo.'''</span> Padczas bury maładaja kabieta praczyniła akno, kab uklikać u chatu małych dziaciej, szto zabaŭlalisia na padworku. U hety moment streliŭ piarun i kabiecinu wyrwała praz akno na padworka.</br> {{gap|1.5em}}Ruka i naha u jaje mocna apalanyja, a sama tak stresianaja, szto nima nadziei, kab jana azdarawieła. Chata zhareła. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Bakszty,'''</span> Trockaho paw. Zhareła tŭt najlepszaja czaść miasteczka, chat 20. Straty kala 35 tysiaczaŭ u tym liku 2.800 rubloŭ czystymi hraszmi. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Wysoki Dwor.'''</span> Nadyjszło zaćwiardżenie statutu zwyczajnaho dla wiaskowych pażarnych towarystwaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Skora znaczycca naładzicca pażarnaja drużyna. A heta rzecz nadta patrebnaja usiudy, i dobra — kab to ludzi usiudy pa miasteczkach bralisia zakładać pażarnyja drużyny.</br> <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> pvbgrbs0i6sn2cj7yo2gbn2trcfbm48 104 127996 301213 296601 2026-10-17T12:19:46Z RAleh111 4658 301213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Szauli,'''</span> Kow. hub. U hetaj akolicy aposznimi czasami było zroblano niekolki napadoŭ na spakojnych ludziej i nawat zabito żyda z żonkaj i 8-mi hadowaj daczkoj.</br> {{gap|1.5em}}Wuczonyje policejskije sabaki dawiali palicyju da schawanych strumentaŭ, katorymi zabiwali, a adhetul i da samych razbojnikaŭ, jakimi akazalisia 6 starawieroŭ, katorych usich i arysztawali.</br> {{gap|1.5em}}Kroŭ ludzkaja pralitaja niawinnie damahajecca ad Boha pomsty i nikoli razbojnik ad kary nia wykrucicca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Słonim.'''</span> Hrodz. hub. U cełaj wakolicy hrad adbiŭ jarynu i prypsawaŭ żyta.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Iwieniec,'''</span> Minsk. hub. Episkop minski Mitrafan. padaŭ synodu prajekt załażyć u Iwiency prawasłaŭny manastyr, kab praz heta szyryć prawasłaŭie u akolicach Iwienca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Homiel.'''</span> Mahil. hub. Bura z nawalnicaj papsawała u horadzi i ŭ wakolicy szmat budynkaŭ, pałamała drewy i pakruciła żyta.</br> {{gap|1.5em}}U niekatorych miejscach pawaliła telehrafnyje słupy, dyk parwalisia draty.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Kijeŭ.'''</span> Znajszli u ziamli wialiki kacioł, u katorym było 25 funt. siarebranych hroszaj z arabskimi napisiami, 6 załatych branzaletak, kala 2 f. wahoj. Skarb hety, każuć wuczonyje, maja kala tysiaczy hadoŭ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Syzrań.'''</span> Znajszli u ziamli hlinianuju dzieżku z załatymi i siarebranymi hraszmi z 18-ho wieku. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrad u Besarabii.'''</span> U czatyroch pawietach Besarabii hrad adbiŭ 10 tysiacz i 20 dzisiacin zasiewaŭ — hetak zrabiŭ szkody na 234,500 rubloŭ. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Dom raboczych chreścijan.'''</span> U niadzielu 30 czerw. ŭ Warszawie paśla uraczystaj imszy u kaśc. św. Floryjana ks. Harncark paświaciŭ nowy dom, ŭłasnaść Tawarystwa chreścijan-raboczych na Prazie.</br> {{gap|1.5em}}U hetym domie buduć żyć tyjeż raboczyje, kancelaryja tawarystwa, sala na sabrańnia i dr.</br> {{gap|1.5em}}Kaliż my dażyjom da hetaho? {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Waŭkawysk,'''</span> Hrodz. hub. U dzień aktawy Bożaha Cieła, 20 czerw., pa nieszpary mieła adbycca tut uraczystaja pracesija z 4-ma ewanelijami pry sumyśla pastaŭlanych aŭtarach. Ad 50 hadoŭ tutaka hetaj pracesii nia bywała, dyk usieda jaje pryhatowilisia jak najlepiej.</br> {{gap|1.5em}}Ale spraŭnik zahadaŭ strażnikam razabrać aŭtary.</br> {{gap|1.5em}}Pracesija usioż tyki adbyłasia pa wulicach, ale ewanelii adspiewany byli u kaściele. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Turhieli"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Turhieli,'''</span> Wilen. hub. i paw. Najbliżejszaja dla nas poczta u Jaszunach, za 16 wiorst adhetul. U Turhielskaj parachwii szmat hramatnych ludziej, i szmat chto wypisujuć sabie hazety, pasyłajuć i adzierżywajuć listy. Dwary i plebanija na pieramien pasyłali swaje koni u Jaszuny i prywazili adtul pocztu u Turhieli na ǔsiu akolicu. Plebanija była jak-by jakoj pacztowaj kantoraj, bo bliska szto ǔsie parachwijanie siudy znasili swaje piśmy, kab pirasłać ich na pocztu, i adsiul zabirali prywiezianyja z Jaszunaŭ listy i hazety.</br> {{gap|1.5em}}Ale oś nidaŭna zakratalisia pany pa dwarach, dy ks. dziekan P. Szepecki, szkolny wuczyciel, aptakar, dy inszyje parachwijanie, pasłali prośbu u huberniu.</br> {{gap|1.5em}}I na skutak jaje atkryłasia poczta ǔ Turhielach.</br> {{gap|1.5em}}Praz pierszyje try hady tutejszyje dwary buduć dawać swaje koni dla prywozki i adwozki poczty u Jaszuny i z Jaszun. A dalej — jość nadzieja, szto poczta umacujecca tak, szto nia treba budzić nijakaj pomaczy, sama utrymajeca, bo atkryłasia jana tut — u nadta patrebnym miasteczku.</br> {{gap|1.5em}}Usim, chto ab naszaj poczcie staraǔsia, ad usich parachwijan turhielskich chaj budzić: Boh wam zapłaci! {{справа|''B. J.{{gap|1.5em}}}} <section end="Turhieli"/> <section begin="Wioska"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wioska D…'''</span> u Hrodzienszczynie. Sioleta, noczczu, z 20 na 21 czerwienia, z niwiadomaj pryczuny padniaǔsia tut pażar.</br> {{gap|1.5em}}Ludziej chutka na pażar zbiehłasia szmat i wady wakoła ni brakawała, adnak prapała piać chat z prybudoŭkami, a taho haspadara, ad katoraho paczaŭsia ahoń, dyk pahareła i żywioła, szto warta była kala 500 rub. Bieda, kali chata na chaci, budynak na budynku zleplany. A ab pażarnym strumencie — nima szto i hukać, — kali busakoǔ i tych trudna było zdabyć. Styd nam sialanie, szto ǔ naszym siale, dzie kala 150 dymoŭ, nietucia pażarnaha strumentu! A czuŭ ja ni ad adnaho haspadara, szto na pażary {{перанос пачатак|sto|juczy}}<section end="Wioska"/><noinclude></noinclude> 3lvbbucvv65o00jp47ywdxa699kwdj3 104 128005 301217 295767 2026-10-17T12:21:45Z RAleh111 4658 301217 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ruszczany"/>narod — jon pracowaci szmat budzie, ale na wybiehi żadnyja rozumu ni potracić. Suchi rok — dobre, skarystaje; mokry — splaśnie rukami i naroka paśla znoŭ na wolu Bosku, usłuchowujuczysia i apowiadańnia, a lepszym bycie ludziej zahranicznych, jakby ab bajecznom koroleŭstwi, dzie reki ciakuć miodowyje… Boża, wieru, szto zaświtaje nam świetlejszaja dola… Zaświtaje, ale kab chutczej, dyk rozumno pracujmo. {{справа|''Fel. P–ski.{{gap|1.5em}}}} {{gap|1.5em}}''Pryp. red.:'' Drukujem biez paprawak ale nieszta nia wierycca nam, kab hetak u Ruszczanach ''okali''. Mo F. P. nia dobra ǔsłuchaǔsia. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ruszczany"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Nowaja wajna.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nia ǔspieli zhaić ranaŭ paśla wajny s Turcijaj, proci katoraj iszli drużna, jak rodnyje braty, bliska ǔsie sławianie z Bałkanskaho paŭwostrawa, dy bacz paczali jany swarycca miż saboj, bo <center>'''nie mahli zhodna padzialić</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> zawajawanaj ad turkaŭ ziamli. Ad swarki pierajszło da pahrozki, a ŭ kancy <center>'''Baǔharyja, dy Serbija i Hrecija paczali miż saboj wajnu.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Wajna heta miż bratniami narodami s paczatku bytcym szancawała Boŭharyi, ale paśla telehramy paczali prynosić sprecznyje wiestki tak, szto trudna było i zhadać <center>'''kamu ruczyń, a kamu haryć,</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> ale ciapier użo wiedama dobra, szto <center>'''Baǔharyja aszukałasia,</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> bo nia uspieła jana jeszcze pabić Serbii, czaho jej wielmi zadałosia, dziela pawialiczeńnia swajho carstwa, jak <center>'''wojska Rumynii uwajszło u Baǔharyju.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ale Rumynija nia chocze praliwać krywi swajej i bratniaj, tolki widziaczy, szto <center>'''dzie dwa bjucca treci moża skarystać,</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> jana abwieściła Baŭharyi, szto nia budzie wajawać, kali taja daść jej kusok ziamli miż r. Dunajam i Czornym moram, i kali dapuścić Rumyncaŭ da supolnaj z druhimi bałkanskimi carstwami rady ab razhraniczeńni Macedonii, (ab katoruju i paczałasia heta kainoŭskaja wajna), a katoraja najskarej — szto nie dastaniecca nikomu, dy budzie niezależnym carstwam. <center>'''Baǔharja paczułasia słabawataj</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> i użo zusim pamiakezeła i zdajecca szto <center>'''skora budzie zhoda,</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> bo Baŭharyja prymić warunki zhody takije, jakije jej daduć, a Serbiju i Hreciju zmusiać da zhody Rumyncy porucz z Baŭharyjaj.</br> {{gap|1.5em}}Usia paciecha z wajny na Bałkanach u tym, szto złamali siłu turkaŭ. Albanija i Macedonija dastanuć nizależnaść i Rumynija, ni praliǔszy kapli krywi, dastanie kusok ziamli. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''Do czaho dawodzie wodka.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U paniadziełak 1-ho lipnia u Wilni ŭ sadzie Bernadynskim wiesiǔsia niejki Wasil Jaszenszkoǔ, ale spacyrujuczyje ludzi uwidzieli i pierarezali szniur dyk i uratawali żyćcio.</br> {{gap|1.5em}}Jon szczyra saznaŭsia, szto wodka prywiała jaho da hetaho, bo licza siabie jon za zmarnawnaho. <center>'''S Paryża u Wiluiu na samahodzie.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U subotu 29 czerw. pryjechaŭ u Wilniu na samachodzie (aŭtomobili) s Paryża hraf Ihn. Korwin-Mileŭski. Hetak jon u 7 dnioŭ prajechaŭ 2 tys. 300 wiorst, astanaŭlajuczysia pa darozie u szmat jakich haradóch. <center>'''Kabieta adwakat.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Moskwia u adnaho mirawoha sudździ, pry razbirańni sprawy kniazioŭ Bariatinskich, wystupała jak adwakat pani Kanowicer. — Heta jeszcze pierszaje zdareńnie u Rasiei. <center>'''Zładziei u Kaścieli.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Hetymi dniami ŭ kaściele św. Jazepa, u Kaliszy, ukrali s abraza św. Jazepa u aŭtary dźwie załatyja, wysadzanyja brylantami, karony, czatyry darahije piarścionki i załaty hadzinnik, pawieszanyje na achwiaru i załatuju puszku s <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> rbts7ptd52jzd7dijgtt1xo7s5s4g7b 104 128020 301222 297229 2026-10-17T12:23:03Z RAleh111 4658 301222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>aŭtara, a komunikanty wysypali na padłohu.</br> {{gap|1.5em}}Paliciji udałosia arysztawać u maszynie jechaŭszych u Warszawu dwuch złydniaŭ, pry katorych najszli bliska ŭsie kradzianyja reczy. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}40) Lacieǔ choch, razsypaǔ haroch, a hałubok ustaŭ i toj haroch pabraǔ.</br> {{gap|1.5em}}41) U kutoczku na hwazdoczku wisić sita ni rukami zwita.</br> {{gap|1.5em}}42) Brat brata honić — mała szto szyi nia złomić, a nikoli ni dahonić. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/20|№ 20]].</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/18|№ 18]]:'''</span> 37) Cień; 38) Kanapli, 39) Jajko. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYKAZKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}Januk czytaja u hazecie abwiestku: „Darmowy racept ad ramatusu i ad usialakich chwarob“… Paśla pytaja:</br> {{gap|1.5em}}— Jurka, a Jurka! Jak ty dumajesz, — ci pamahajuć szto koleczy hetyja darmowyja racepty?</br> {{gap|1.5em}}— Ani-ni, Januczok! Wuń ja, jak mieŭ skułu na pajasnicy, dyk nawyrazaŭ z hazet ceły żmut hetych raceptaŭ i usie prykładaŭ: kab choć szto — ani ni pamahło! <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Saǔka iz Saǔkam bałakajuć:</center> </div> {{gap|1.5em}}— Szto ciażej — ci kul sałomy, ci kul muki?</br> {{gap|1.5em}}— Wiedama — muki.</br> {{gap|1.5em}}— A szto ciażej: ci pud sałomy ci pud muki?</br> {{gap|1.5em}}— Ni zdaryłasia sprabawać na siłu; mo pud sałomy i ciażej: wialiki achapak — płastom ci padnimisz!</br> {{gap|1.5em}}— Cha-cha… {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Żarty"/> <section begin="Рэдактар"/><div style="font-size: 180%; font-family:Cambria;"> <center>ABWIESTKI.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {|style="margin:auto; width:23.5em" |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |'''Małady intelihentny biełarus, |<center>dobra</br>może</center> |- |colspan="2"; |<center>wieści rachunki; piekna pisze pa polsku i rasiejsku</center> |- |colspan="2"; style="font-size:160%;" |<center>'''Szukaje służby</center> |- |colspan="2"; |<center>może astacca ŭ kantory, abo ǔ jakim składzie za prykaszczyka.</center> |- |colspan="2"; |<center>'''Kopii świadectwaǔ i adres u redakcii hazety „BIEŁARUS“.</center> |- |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; width:23.5em" |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="font-size:108%; padding-top:1em; padding-bottom:1em;" |{{gap|1.5em}}Kupiǔba kusoczyk błahieńkaj ziamlicy pry racce, ci pry woziary, bliska kala czuhunki, dziesiacin ad 10 da 100, — bałota jakoha, ci piasku, ci chmyźniaku — aby tanna. Chacieǔba na nia użytkach zawiaści dobruju na pakaz haspadarku. Adkazy ab warunkach prosza prysłać u redakciju „Bielarusa“ dla „haspadara“. |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>'''U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} {{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> a0kz553fh2l5sorldx5kr7lplj4y84j 104 128028 301574 295794 2026-10-18T09:11:05Z RAleh111 4658 301574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{перанос-канец|п=ska|к=żem}}. Hazety ludzi piszuć, a ludzi bywajuć roznyje: adny spahadajuć naszamu narodu, baroniać jaho wiery, zwyczajou, a druhije ciahnuć u swoj bok…</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś szto my wam, braty biełarusy, atkażem na heta: tolki taja hazeta budzie dla was najkaryśniejsza, budzie waszym szczyrym pryjacielam, katora pisze ab waszym żyćci, ab waszaj doli-niadoli, — dy usio heta pisze zrazumieła u tej mowie, jakoj haworycie u siabie — u chaci. A mo, zacikawiuszysia hazetaj, chacieli-b dawiedacca chto heta takije, szto piszuć i drukujuć hazetu „Biełarus“?</br> {{Водступ|1.5|em}}Atkazać na heta można, dy nawat i treba, kab wy wiedali ab nas — chto my takije, dy szto nas prymusiła uziacca za heta. Chto my takije? Syny prostych sielan biełarusou. Baćki padwuczyli krychu nas za miedzianyje hraszy, a dalej wuczylisia my użo sami, pakul nia wyjszli, jak każuć, „u ludzi“. Josć pamiż nami ksiandzy, wuczonyje haspadary, adwakaty, dachtary, dy ureszci takije ludzi, szto umiejuć pisać pieknyje apawiedańnia, dy pieśni. Żywuczy u horadzie, my nie zabylisia ab naszych bratoch wiaskowych, nia tolki, szto nie zabylisia, a pastanawili pajści da ich, da was, braty biełarusy, z nawukaj, z radaj. A dziela taho, szto ubaczycca s kożnym paasobku, pahawaryć s kożnym nima możnaści, paczali my wydawać hetu hazetu, kab patrapić u najdalejszyje kutoczki naszaj ziamielki, kab usiudy skarystali naszy braty z nawuki i praktyki żyćciowaj naszaj, z rad haspadarskich i usiaho druhoha, szto budziem drukawać u hazeci. A dziela taho, szto tak i wy, jak i my, wyhadawany u światoj katalickaj wiery, szto tak, jak i wy haworym pamiż saboju pa biełarusku, dyk wydajem i budziem wydawać zausiahdy hazetu katalickuju u naszaj rodnaj mowi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk woś chto my i dziela czaho drukujecca nasza hazeta. A u kancy skażem wam woś szto: czym bolej wy budziecie czytać „Biełarusa“, czym bolej jon budzie razychodzicca pa naszych wioskach, czym bolej my budziem baczyć, szto nasza praca, naszaje sardecznaje życzeńnie lepszaj dla was doli nie prapadaje, tym bolej budziem pracawać, nie pakładajuczy ruk, kab było miż nami miensz ciomnych, hałodnych, dy takich, jak ciapier, abiadnielych bratoǔ bielarusou. {{справа|''Krywiczanin.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Lublu"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''—Lublu swajo… nie żadaju czużoha.—</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Kazuć tyje ludzi, szto jeździać pa świeci, bytcam kraj nasz Biełaruski sumny, dy ubohi.</br> {{Водступ|1.5|em}}Może heta i prauda, szto jon sumny, dy ubohi, ale miły — bo swoj.</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja naszaje soniejka, choć mo nie tak jasna — jak zahranicaj — świecie, — i miesiaczyk, szto u pahodnuju noczku pływie pa niebi miż chmarkami, — i zoraczki, jak mihoczuć bytcam anielskije woczki…</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja wiosku Biełaruskuju u dalincy nad reczkaju. Czornyje chaty, nizkije stadołki, razwaliǔszyjesia płaty, miest sadu — biarozka, ci tapalinka…</br> {{Водступ|1.5|em}}Lublu ja nasz wiaskowy narod. Ciomny jon, ubohi, ale taki swoj, brat…</br> {{Водступ|1.5|em}}Skałaciusia jon, pamieszausia, padzialiusia, — tut polski, tut litouski, tam rasiejski, — katalicki, prawasłauny — i Boh wiedaje jaki — czuć nie zabyusia, szto jon biełaruski… Wiedama — dobry, spakojny: u jakuju staranu pawiarnuli tam i paszou. Dy chacia roznaja mowa — rozna wiera, ale u chaci, u siabie, biełarusam być nie pierastau, — za heta-ż ja i lublu jaho—.</br> {{Водступ|1.5|em}}Dyk nichaj tam, chto chocze chwale czużoje, ja lublu swajo i ni żadaju czuzoha.—</br> {{Водступ|1.5|em}}Z wioski nie pajdu nawat u horad, bo tam ciesna, pałacaǔ nie chaczu, bo mnie miła maja chatka, — a jak daść Boh padwuczusia, haspadarku papraulu — taj i budu-ż żonkaju, dy dzietkami, szczaśliwy aż da śmierci. — A pa śmierci — dusza da nieba, a cieła u rodnuju biełaruskuju ziamielku, bo bolsz nibdzie… a nihdzie nie chaczu, bo mnie budzie nudna… {{справа|''Morkotny.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Lublu"/> <section begin="Hramada"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''Hramada — wialiki czaławiek.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}„Hramada wialiki czaławiek“, — kazali naszy dziady i pradziady; każem i my toje samaje, ale robim inaksz. Pahladzicie u naszy wioski, zaścienki i chutary — usiudy, dzie tolki ludzi spatykajucca nima zhody, nima jednaści, nima zrazumieńnia taho, szto tolki ahulnymi siłami, hramadoj iduczy, my możem dabicca lepszaho żyćcia, wybicca z biady, dy biednaty. Hetak było i u naszych bratou pa plemiani — Czechau, kali u nich nia <section end="Hramada"/><noinclude></noinclude> 3h1k7sjfoo6scbly83m0i6xzmt4uunk 104 128032 301572 295801 2026-10-18T09:08:04Z RAleh111 4658 301572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Hramada"/>było narodnaj świadomaści, dy i u druhich nam blizkich narodau. Ale jak tolki tyje narody zrazumieli kim jany josć, jak tolki paczuli, szto jany usie braty adnej ziamli, paczali złuczacca, dy razam raić, jak ahulnymi siłami — hramadoj uziacca za toje, kab paprawić swajo i harotnaje, i hresznaje żyćcio — usio pajszło inaczej. U skorym czasie naładziłasia haspadarka u ich, zjawilisia ludzi nawuki, katoryje nia czuralisia biednaj chaty sielanina, a naadwarot iszli u hetyje chaty, niasuczy radu i słowa szczyraje, dy rodnaje. I u nas szto hodu tysiaczy chłopcau sielanskich kanczaje nawuki, a dzie jany? Ci niasuć jany pamocz swaim bratom? ci balejuć jany duszoj za jaho harotnaje żyćcio? ci baczym my ich tam dzie patrebna świetłaja rada? Nie! A czamu? Tamu szto u nas nima świadomaści taho czyje my syny, jakich baćkou? Kożny chłopiec z naszaj biełaruskaj wioski, jak wyjdzie u ludzi, narowić stacca panam, adraczysia swajho rodu-plemieni, swaich baćkou, swaich bratou. Woś taja pryczyna, czamu nasz narod biadnieje.</br> {{gap|1.5em}}Kab nam lahczej, lepiej żyłosia, treba ahulnymi siłami, hramadoj pracawać, kab najpiersz usie biełarusy trymalisia rodna mowy, zwyczajau i wiery, kab nia było pamiż nami bolej zdradnikau swajmu rodnamu; paśla treba nam biełarusam brać swaje sprawy u swaje ruki, heta znaczyć zakładać chaurusy roznyje, kab toje, szto my swajej pracaj zdabudziem, było naszym, a nia iszło u czuży kiszeń.</br> {{gap|1.5em}}My żywiem najbolsz z ziamli, dy praz ciemnatu, nie wiedajem, jak uziać dobry dachod z ziamli; woś, kab usio heta wiedać treba zakładać sielska-haspadarskije krużki, pad kirunkam ludziej światlejszych s pamiż siabie. Zbiracca, radzić, czytać hazety i hetak mała-pamału dojdziecie, szto i jak treba zrabić, jak uzharać, jak uhnaić, jak pasiejać i kudy pradać, kab była sabie, a nie pierakupszczykam karyść. Pasla, złażyuszysia hramadaj, treba atkryć kramu chaurusnuju, s katora) by usie swaje kuplali i dachodam dzialilisia, a nie atdawali toj dachod u czuży kiszeń, na usim pierapłaczywajuczy. Kali hetak drużna paczniom rabić, usie jak braty, jak adzin czaławiek, to chutka nasz kraj aczniecca i wykuje sabie lepszuju dolu. {{справа|''R. Hałubowicz.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hramada"/> <section begin="Śnieh"/><center>{{x-larger|'''Snieh taje.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Chałodny śnieżny dzień. Apirajuczysia na małoha unuka, idzie, zakruciuszysia u łachmany, staraja kabiecina. Cieła jaje dryżyć ad choładu, siniejuczyje wusny szepczuć malitwy, a krywawymi, śloznymi waczmi pilna uhledajecca jana u dal — na darohu.</br> {{gap|1.5em}}Czas ad czasu unuk, padymajuczy da hary hałouku, ścicha adzywajecca: „babula, jeści!“ Babula, hładziuczy jasnuju hałouku unuka, tolki ciazka uzdychaje i idzie, idzie…</br> {{gap|1.5em}}Na sustreczu wichram lacić parka sytych, rosłych koniej. U szyrokim malawanym wazku, zakutauszysia u ciopłaje, darahoje futra, siadzić padarożny… Strymałasia staraja kabiecina: staić, siwaja haława jaje trasiecca, dryżaczyje ruki wyciahiwajucca na pierad i sipły, baluczy stohn wyrywajecca z nabaleuszych starych hrudziej: „ratunku! jeści! Nie dla mianie jeści, nie: nad małym zżalcisia!“. Razszalelyje koni małankaj mihajuć pierad waczmi biedakou í hinuć u dali…</br> {{gap|1.5em}}Chałodny śnieżny dzień. Apirajuczysia na małoha unuka, staić, zakruciuszysia u łachmany, staraja kabiecina. Cieła jaje dryżyć ad choładu, siniejuczyje wusny szepczuć malitwy, s krywawych waczej na ziamlu chałodnuju kapajuć i kapajuć haraczyje ślozy, a śniech pad nimi taje i taje… {{справа|''Lubaczonak.{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <section end="Śnieh"/> <section begin="Ab"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Ab Małżeństwi.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U ewanhelii jość mowa ab tym, jak Pan Jezus byu u Kanie na wiasielli i tam pieramianiu wadu u wino. Szczaśliwy byli maładyje, szto na ich wiasielli byu Pan Jezus, Matka Boża, i Apastoły. Chacieli-b wy, chacieu-by i ja, kab i na waszych wiasiellach byu Pan Jezus u niawidzimy sposab praz swaju łasku, ale na nieszczaście, redka bywajeć Pan Jezus na ich, bo ludzi sami nie puskajuć Jaho da siabie, a nawat wyhaniajuć. I ciż możyć być heta? Pryhlańcisia naszym wiasiellam, pryhlańcisia, jak maładyje pryspasablajucca da hetaha sakramentu, a tady sami wy skażycie: „Niczoha dziunaha, szto nima u siamiejcy błahasławienstwa, bo ad paczatku da kanca nie było z nimi Chrystusa“. Dyk pryhledzimsia, braty, czaho niedastaje naszym wiasiellam, kab na nich moh być Chrystus. <section end="Ab"/><noinclude></noinclude> n7gizyabe9a2q95v321hioagudl5boy 301573 301572 2026-10-18T09:09:27Z RAleh111 4658 301573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Hramada"/>było narodnaj świadomaści, dy i u druhich nam blizkich narodau. Ale jak tolki tyje narody zrazumieli kim jany josć, jak tolki paczuli, szto jany usie braty adnej ziamli, paczali złuczacca, dy razam raić, jak ahulnymi siłami — hramadoj uziacca za toje, kab paprawić swajo i harotnaje, i hresznaje żyćcio — usio pajszło inaczej. U skorym czasie naładziłasia haspadarka u ich, zjawilisia ludzi nawuki, katoryje nia czuralisia biednaj chaty sielanina, a naadwarot iszli u hetyje chaty, niasuczy radu i słowa szczyraje, dy rodnaje. I u nas szto hodu tysiaczy chłopcau sielanskich kanczaje nawuki, a dzie jany? Ci niasuć jany pamocz swaim bratom? ci balejuć jany duszoj za jaho harotnaje żyćcio? ci baczym my ich tam dzie patrebna świetłaja rada? Nie! A czamu? Tamu szto u nas nima świadomaści taho czyje my syny, jakich baćkou? Kożny chłopiec z naszaj biełaruskaj wioski, jak wyjdzie u ludzi, narowić stacca panam, adraczysia swajho rodu-plemieni, swaich baćkou, swaich bratou. Woś taja pryczyna, czamu nasz narod biadnieje.</br> {{gap|1.5em}}Kab nam lahczej, lepiej żyłosia, treba ahulnymi siłami, hramadoj pracawać, kab najpiersz usie biełarusy trymalisia rodna mowy, zwyczajau i wiery, kab nia było pamiż nami bolej zdradnikau swajmu rodnamu; paśla treba nam biełarusam brać swaje sprawy u swaje ruki, heta znaczyć zakładać chaurusy roznyje, kab toje, szto my swajej pracaj zdabudziem, było naszym, a nia iszło u czuży kiszeń.</br> {{gap|1.5em}}My żywiem najbolsz z ziamli, dy praz ciemnatu, nie wiedajem, jak uziać dobry dachod z ziamli; woś, kab usio heta wiedać treba zakładać sielska-haspadarskije krużki, pad kirunkam ludziej światlejszych s pamiż siabie. Zbiracca, radzić, czytać hazety i hetak mała-pamału dojdziecie, szto i jak treba zrabić, jak uzharać, jak uhnaić, jak pasiejać i kudy pradać, kab była sabie, a nie pierakupszczykam karyść. Pasla, złażyuszysia hramadaj, treba atkryć kramu chaurusnuju, s katora) by usie swaje kuplali i dachodam dzialilisia, a nie atdawali toj dachod u czuży kiszeń, na usim pierapłaczywajuczy. Kali hetak drużna paczniom rabić, usie jak braty, jak adzin czaławiek, to chutka nasz kraj aczniecca i wykuje sabie lepszuju dolu. {{справа|''R. Hałubowicz.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hramada"/> <section begin="Śnieh"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:120%; font-family:Cambria;"> <center> <center>{{x-larger|'''Snieh taje.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Chałodny śnieżny dzień. Apirajuczysia na małoha unuka, idzie, zakruciuszysia u łachmany, staraja kabiecina. Cieła jaje dryżyć ad choładu, siniejuczyje wusny szepczuć malitwy, a krywawymi, śloznymi waczmi pilna uhledajecca jana u dal — na darohu.</br> {{gap|1.5em}}Czas ad czasu unuk, padymajuczy da hary hałouku, ścicha adzywajecca: „babula, jeści!“ Babula, hładziuczy jasnuju hałouku unuka, tolki ciazka uzdychaje i idzie, idzie…</br> {{gap|1.5em}}Na sustreczu wichram lacić parka sytych, rosłych koniej. U szyrokim malawanym wazku, zakutauszysia u ciopłaje, darahoje futra, siadzić padarożny… Strymałasia staraja kabiecina: staić, siwaja haława jaje trasiecca, dryżaczyje ruki wyciahiwajucca na pierad i sipły, baluczy stohn wyrywajecca z nabaleuszych starych hrudziej: „ratunku! jeści! Nie dla mianie jeści, nie: nad małym zżalcisia!“. Razszalelyje koni małankaj mihajuć pierad waczmi biedakou í hinuć u dali…</br> {{gap|1.5em}}Chałodny śnieżny dzień. Apirajuczysia na małoha unuka, staić, zakruciuszysia u łachmany, staraja kabiecina. Cieła jaje dryżyć ad choładu, siniejuczyje wusny szepczuć malitwy, s krywawych waczej na ziamlu chałodnuju kapajuć i kapajuć haraczyje ślozy, a śniech pad nimi taje i taje… {{справа|''Lubaczonak.{{gap|1.5em}}}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <section end="Śnieh"/> <section begin="Ab"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Ab Małżeństwi.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U ewanhelii jość mowa ab tym, jak Pan Jezus byu u Kanie na wiasielli i tam pieramianiu wadu u wino. Szczaśliwy byli maładyje, szto na ich wiasielli byu Pan Jezus, Matka Boża, i Apastoły. Chacieli-b wy, chacieu-by i ja, kab i na waszych wiasiellach byu Pan Jezus u niawidzimy sposab praz swaju łasku, ale na nieszczaście, redka bywajeć Pan Jezus na ich, bo ludzi sami nie puskajuć Jaho da siabie, a nawat wyhaniajuć. I ciż możyć być heta? Pryhlańcisia naszym wiasiellam, pryhlańcisia, jak maładyje pryspasablajucca da hetaha sakramentu, a tady sami wy skażycie: „Niczoha dziunaha, szto nima u siamiejcy błahasławienstwa, bo ad paczatku da kanca nie było z nimi Chrystusa“. Dyk pryhledzimsia, braty, czaho niedastaje naszym wiasiellam, kab na nich moh być Chrystus. <section end="Ab"/><noinclude></noinclude> n6xbu63ga2gujm767h1lrry2rkkyuxd 104 128078 301571 295860 2026-10-18T09:06:54Z RAleh111 4658 301571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ab"/>''{{перанос канец|prymu|szali}}'' swaich dziaciej da żanićby prociu ich woli! Bo heta sprawa ważnaja, ad jaje budzić zależyc ich dola, żyćcio daczesnaje i wiecznaje, i szczaście ich dzietak! Straszny hrech i straszny atkaz uzialib na siabie pierad Boham, kalib dziaciej swaich prymuszali da żanićby, bo ni majecie na heta prawa! Możycie radzić, abo adradżywać, ale nikoli prymuszać hwałtam. Adnakża nieraz bywajuć takije baćki nishodnyje, szto uhrozaj i bićciom zmuszajuć swaich dziaciej, a najezaściej doczak, da żanićby prociu ich woli, a nieraz nawat i prociu Bożaj, jak da żanićby z ludźmi czuzoj wiery. Sztoż pan Jezus skażyć hetakim baćkom na swaim sudzie?</br> {{gap|1.5em}}Nastupajeć sam szlub. Treba i tutaka skazać słauco, jak ni raz wiaduć siabie wiasielniki pry szlubie. Hutarki, śmieszki, żarty, a niraz brydkije, czuć ni pry kożnym szlubie pautarajucca — i to u kaścieli, pry autary, pierad Najsw. Sakramentam! Kali Pan Jezus biczam wyhaniau ludziej za zniewahu światyni Jeruzalimskaj, dyk ciż nia bolsz Jon budzić hniewacca za źniewahu kaściołau naszych, a u ich Jaho samoha?! Ścierazycisia pastupać hetak!</br> {{gap|1.5em}}Pośla szlubu bywajeć wiasielle, abo zabawa. U chryścijan wiasielnaja zabawa pawinna być chryścijanskaj, a nie pahanskaj, a tym miensz czartouskaj. Maładyje u hety dzień pryniali try sakramenty: adbyli spowiedź, pryniali Pana Jezusa u Kamunii św. i prystupili da sakramentu Małżenstwa. Dyk ciż wypadajeć, kab u chryścijanskaj chacie hetaki ważny dzień byu zakonczany abrazaj Boha? Pan Jezus byu na wiasielli u Kanie i pakazau hetym, szto wolna chryścijanam czesna zabaulacca i wiesialicca. Hety sam Pan Jezus jość i na wiasielli chryścijan, bo maładyje pryniali Jaho u serca swajo. Jakże treba ścierahczysia abrazy Bożaj, kab Pan Jezus nie pakinuu wiasiella! Dyk nasampierad treba ścierahczysia abjedacca, a najbolsz upiwacca. Treba ździerżywacca z prynukaj da pićcia, bo na nieszczaście nima takoha wiasiella, dzieby nia było pjanych. Najhorsza, kali sami maładyje papjucca! I kabże heta tolki na pjanstwie konczyłasia! Jak ludzi papjucca i u haławie im zacznie szumieć, dyk jakijaż tam tady hutarki, żarty, śpieuki, swarki, niraz i razboi. A usio heta czujuczy i wiedajuczy dzieci wuczucca usiakaj biazecnaści. Pan Jezus kazau-ża: „Bieda tamu czaławieku, praz katoraha horszucca“. Dyk maładyje pawinny uważać, kab na ich wiasielli nia było abrazy Bożaj. Wiasielle nie-pawinna ciahnucca douha, bo heta tolki marnawańnie czasu i hroszy. Szmat wyhawarywajecca hetym, szto heta wiasielle, a wiasielle tolki raz u żyćci. Dobra, niechaj sabie budzić wiasiola, Boh nie zabaraniajeć wiasiołaści, ale nichaj wiasiołaść heta budzie prystojnaja, nichaj nia budzić wiasiołaściu tolki dla czorta, a smutkam i abrazaj dla Boha.</br> {{gap|1.5em}}Woś, maje darahieńkije, czaho patreba naszym wiasiellam. Dauby Boh, kab hetyje słowy urylisia hłyboka u waszyje sercy! {{справа|''X. P. B.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ab"/> <section begin="Kalendar"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kalendar kaścielny.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}8. Sw. Seweryna opata (opat — starszy nad zakonnikami). Sw. Seweryn szmat hadou prabyu na pustyni, paśla szyryu Ewanhieliju pamiż Norykou, narodu, szto żyu kala raki Dunaju. Pamier u 482 h.</br> {{gap|1.5em}}9. Sw. Marcijanny, muczenicy. Sw. Marcijanna była z bahataj i słaunaj siamji u Afrycy. Tam-że u hor. Cezarei na paczatku IV wieku zamuczena. Jaje kinuli dzikim źwieram na żer.</br> {{gap|1.5em}}10. Sw. Ahatona Papieża; byu na apostalskaj stalicy ad 678 da 682 hadu. Na hetyż dzień prypadaje i sw. Wilhelma biskupa.</br> {{gap|1.5em}}11. Sw. Hygina Papieża i muczenika. Zamuczeny u 149 h.</br> {{gap|1.5em}}12. Sw. Arkadjusza Mucz. Żyu u III wieku u Cezarei u Afrycy. Za wieru jaho ciażka muczyli, a jon maliusia za worahou i hetak pamier.</br> {{gap|1.5em}}13. Sw. Weroniki Dr. P. Była zakonnicaj u Medyolanie; pa światym żyćciu pamierła u Bohu 1494 hadu, majuczy 52 hady.</br> {{gap|1.5em}}14. Sw. Hilaraho Biskupa. Adważna wystupau proci heretykou, arjanou. Pamier 368 hadu; i sw. Feliksa mucz.</br> {{gap|1.5em}}15. Sw. Pauła pierszaho pustelnika. Żyu 113 hadou; pamier u 312 hadu; i sw. Maura opata.</br> {{gap|1.5em}}16. Sw. Marcelaho Papieża. Byu Papieżam ad 308 da 310 hodu. Na hety-ż dzień prypadaje także sw. Honorata Biskupa i Bł. Stefanii.</br> {{gap|1.5em}}17. Sw. Antoniaho Opata. Byu synam bahatych baćkou, razdau bahaćcie na ubohich i sam paszou na pustyniu. Pamier 356 hadu.</br> {{gap|1.5em}}18. Abchodzicca pamiatka załażeńnia katedry biskupskaj u Rymie praz sw. Pietia apastoła.</br> {{gap|1.5em}}19. Sw. Kanuta mucz. Byu karalom duńskim, usiudy szyryu wieru i budawau kaścioły, zaṡto byu zabity praz niedawierkou u 1086 h. Pa śmierci zasłyu cudami.</br> {{gap|1.5em}}20. SS. Pabijana i Sabastyjana Mucz. Pabijan Papież, zamuczeny u 250 hadu. Sabastyjan byu aficeram u hwardii cezara Dyoklecijana; zamuczeny za wieru u 287 hadu.</br> {{gap|1.5em}}21. Sw. Ahnieszki Dr. Mucz. Na 14 hadu żyćcia była ukinuta dzikim źwieram na żer, ale tyje nia tknulisia jaje, dyk tady zasiekli jeje mieczam u Rymie u 290 hadu. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kalendar"/><noinclude></noinclude> 8so3klszaa241fyx4fgf00sjxxnnla8 104 128097 301570 296817 2026-10-18T09:05:28Z RAleh111 4658 301570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiadomaści"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiadomaści kaścielnyje.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Arysztawańnie ksiendza.'''</span> 12 studnia arystawali i pierawiezli u Minsk ks. Mikłaszeuskaho, abwinawaczenaho u tym, szto bytcam nakazywau jon zbirać hroszy na karu za atkrycie kaplicy biez pazwaleńnia.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Ksiandzy pad sudom.'''</span> Wilenskaja sudnaja pałata zasudziła ks. Juraho Sienkiewicza, byuszaho redaktara „Przyjaciela ludu“ za staćciu „Jak uczyu dziaclej ks. Bosko“ na 4 hady u krepaść.</br> {{gap|1.5em}}Taja-ż pałata, razhledzieuszy sprawu Wilejskaho dziekana ks. Biełazora, zaćwiardziła pryhawor akrużnoha suda, katory zasudziu na 25 rublou kary z uwalnieńniam na 3 miesiacy ad abawiazkau za toje, szto jon pawienczau Praskouju Jaroszewiczounu, nie czakajuczy atkazu na praszeńnie jaje ab pazwaleńní pierajści u katalictwo.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pryjezd ks. Mitrapolity.'''</span> Ad 7 da 14 studnía u Wilni haściu Wysoka-Prewielebny Mitrapolita ks. Kluczynski i praz uwieś tydzień bieżmawau i adpraulau nabażenstwy.</br> {{gap|1.5em}}Staraja wilenskaja katedra dauno niemajuczy ułasnaho biskupa serdeczna witała darahoha Haścia. 14-go Jaho Wysoka Prewielebnaść pajechau u Kounu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Nowyje kaścioły.'''</span> Ministar unutrenych sprau dau pazwaleńnie na budowu nowaho murawanaho kaścioła u miasteczku Żyżmorach.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''U Stałowiczach, Wil. hub.'''</span> paświacili nowy kaścioł. Nia mieuszaja bolsz 50 hadou ułasnaho kaścioła, Stałowiczskaja parafja, ureszcie daczakałasia jaho. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiadomaści"/> <section begin="Prudziszcze"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''F. Prudziszcze,'''</span> Wilen. h. Wilejsk. p. Kala troch hadou, jak tut staić użo tartak. Dahetul byu adzin parawik; nie tak dauno prywieźli i druhi, pryładzili i heblarku, dyk i zarabotkau chwatała-b ludziom, kab usie hetyje maszyny byli dobra naładżeny; a to paświszczuć, poskryhoczuć, dy i stanuć addychać. Ludziam, zhodziuszymsia ad miesiaca, niejkuju-ż tam rabotu daduć, ale padzionnikam pryjchodzicca drenna: spadziejuczysia na zarabotki pry tartaku, szmat katoryje nia iduć na hadawuju służbu, a jak tolki tartak stanie, dyk i ściorka u raboci: na kolki dzion niaisci-ż szukać nowych zarabotkau, a jeści treba. Oś i wychodzie, szto kali padliczyć zarabotki pry hetkich paradkach praz uwieś hod, to badaj ci nia miensz astajecca, czym hadawaja pensia parabka. {{справа|''Padarożny.{{gap|1.5em}}}} <section end="Prudziszcze"/> <section begin="Karpiłauka"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Karpiłauka,'''</span> Wilensk. hub. Wilejsk. paw. Wioska nasza da siolatniej zimy mahła pachwalicca: ni raspusty, ni pjanstwa, ni bojak czutno nia było, a kali i zdarałasia szto koleczy inszym razam na wieczaryńcy, dyk szto-ż zrobisz? — chto biaz hrechu? Ale sioleta, kali stali ściahiwacca u hetu wiosku na zarabotki da susiednich lasou czesaki z inszych akolic, to pjanstwa i karty stali zawodzicca; mowa i pieśni czutny nie swaje i t. d. Dau-by Boh barzdziej pazbycca nam hetkich haściej. {{справа|''Susied.{{gap|1.5em}}}} <section end="Karpiłauka"/> <section begin="Żukauka"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Żukauka,'''</span> Minsk. hub. i paw. Za aposznije dwa hady zładziejstwy u naszych staronkach byli prycichli, ale użo s samaj wosieni siolatniej znou pajszło na staradauny lad: to padarożnaha ababrali, to awieczku wyciahnuli, to u świran ubilisia i t. d. Szto za pryczyna? Kazuć… szmat na kaho każuć; a najbolsz na tych, katoryje wiarnulisia z darmowych, dy na swaje charczy. {{справа|''Sakolski.{{gap|1.5em}}}} <section end="Żukauka"/> <section begin="Wialikije"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W Wialikije Biasiedy,'''</span> Minsk. hub. Barys. paw. Jak u naszaj, tak i u susiednich wioskach s chlebam sioieta trymajucca bytcam krapczej. Ale czamu? Oś szmat chto nie paadsiewau swaich maleńkich sznurkou, a jość i takije, szto i zasiewak nie zrabili. Szto budzie k nalećciu — Boh wiedaje. Awios zbirany mokry, szmat jaho parasło, dyk nasieńnia budzie dachawać trudno, a i toje ci budzie jeszcze abchodnaje? {{справа|''Łucki.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wialikije"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''{{разьбіўка|Wilnia}}.'''</span> Babrujskaho haradzkoha sudździu — Stryżeuskaho, zasudżenaho na 3 hady u arysztanskije roty za rastratu kazionnych hroszy, prywiaźli u Wilniu adbywać karu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Szawiec Szuszter,'''</span> jechau u Wilniu da swajej żonki maszynaj; nie daczekauszysia, pakul jana zusim stanie, skoknuu i trapiu pad koły, katoryje i pierarezali jaho na pałowu.</br> <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> e1l01kupkoond8sq2yj5wjt42gc6fio 104 128103 301569 296818 2026-10-18T09:01:50Z RAleh111 4658 301569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''M. Janiszki.'''</span> Sielanin z wioski Plekiszki, spahnauszy u daużnika swajho 400 rubl. hroszy, waraczausia z doczkaj da chaty. Pa darozie u lesie napali na ich niejkich dwuch ludziej: zabiuszy staroha, stali szukać u jaho hroszy, a tym czasam daczka — hroszy byli pry jej — uciekła da laśnika. Ubiucy prylacieli i tudy, ale u abmyłcy miest padarożnaj dzieuki, zabili daczku laśnika, i tolki tady ahledzilisia, stzto heta była ich rodnaja siestra. Złydniou arysztawali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Zasztat hor. {{разьбіўка|Kopyś}}.'''</span> Rabotniki s kachlanaj fabryki, pozna waroczajuczysia da chaty, uhledzili niejkaho pana, katory u karecie jechau praz wiaskowyje sznury, zasiejanyje żytam. Krychu padpiłyje chłopcy, nia douha dumajuczy, strymali karetu, dyj stali dabieracca da pana. Panam hetym jak pakazałasia, byu… tutejszy spraunik, katory spiersza nahajkaj, a potym strełami razahnau chłapcou. U wioskach Wialikije, Małyje i Siarednije Mieżniki spraunik s strażnikami rabili śledztwa; czatyroch rabotnikou arysztowali.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Kouna.'''</span> Wałasnych sudździou i pisara płunhauskaj wołaści telszeuskaho pawietu za uziatki addali pad sud.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Witebsk.'''</span> Z Witebska piszuć, szto szmat dzie u hetaj huberni hinuć zajcy. Znajhodziać ich nie mała u czystym poli, a najbolsz po zaraśniakoch. Palauniczyje każuć, szto heta ad wielmi mokraha leta i takoj samaj wosieni.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''M. Szkłou,'''</span> Mahil. hub. Zhareła fabryka siernikou i tartak. Trysta dusz rabotnikou nie majuć nijakich zarabotkau.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pieciarburh.'''</span> Hetymi dniami u sklepi adnaho wialikaho domu na Szczepnym zawułku znajszli czaławieka hadou 42 — Symona Ihnaciewa, usio cieła katoraha ażno da kostak abhryzli pacuki. Jak hety nieszczasny papau tudy — niema wiedama, a kolki muki mieu, wajujuczy z hałodnymi źwierkami — straszna i padumać. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>{{larger|'''Wajna —}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}jak ciażkaja zmora zawiesiłasia nad usioj Europaj. Zjechalisia u Londyn predstauniki ad usich wialikszych hasudarstwou z adnej starany, i predstauniki ad Tureczczyny — z druhoj; — nie mała tracili czasu na hutarki i swarki, ale da ładu dajáci nijak nie mahli, pakul ureszcie Rasieja nie stała krepka nalehać na Tureczczynu kanczać sprawu, domahajuczysia, kab Turki ustupili samachwoć, nie zawajewany jeszcze Bołharami, horad Adryanopal, bo inaczej, kazała Rasieja, paszle jana swajo wojska zajmać stalicu Turcii — Kanstantynopal. Hetak wojstra pastaulenaja sprawa zrabiła toje, szto <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''tureckije ministry spałochalisia</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}— im, darażej byli, widać, swój spakoj, chałat, tufli i dobraja pensija, czym honar rodnaho kraju: jany pajszli użo na usielakije ustupki i hatowy byli padpisać zhodu chacia-b i na ciażkich dla usiej Tureczczyny warunkach. U czas dowiedauszysia ab hetym, pastupowaja parcija Tureczczyny, tak zwanyje mładoturki, z okliczam: <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''lepsz śmierć, czym soram</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> kinulisia a pałacy, dzie iszła narada pamiż ministrau, i adnych razahnali, druhich arystawali a niekatorych prystrelili i hetakim paradkam usiu kamandu zachapiuszy u swaje ruki, pawiedamili tureckich predstaunikou, katoryje siedziać u Londynie, szto ustupak takich, jakich żadaje Rasieja — jany nie daduć. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Sprawa zaciahnułasia</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> iznou. Znou zadzwanili telafony, zalaskali telehrafy i wiestki, adna druhuju zbiwajuczy, lećiać i lećiać, szto raz bolej i bolej błutajuczy i zaciahiwajuczy sprawy usich ważniejszych hasudarstwou u taki wuzioł, katory bias pomacy naża, badaj, ci udasca razwiazać. Tym czasam <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''z aposznich wiestak</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> dawiedajemsia, szto tureckaje wojska, spatkauszysia (kala Janiny) hrekami, razahnała ich, zabiuszy pry hetym 600 hrekau. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>Nasza Haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Haspadarom'''</span> naszym, nia tolki sioleta, kali skupa sałomy, ale i zausiody raim używać na podścił tolki rezanuju sałomu. Rezać jaje treba nie tak jak na sieczku dla skaciny, a na jakije pou arszyna daużyni. Chto nie maje hetkaj sieczkarni, można pasiecz i taparom. Karysć z hetaho duża wialikaja. Rezanaj sałomy, kab skacinie sucha było stajać, treba na paławinu miensz, jak ciortaj, bo jana szmat skarej i lahczej uciahiwaje hnajouku. Hnoj z rezanaj sałomy szmat krapczejszy, bo nie tak paruje; lahczej jaho na woz kidać; rauniej i skarej rastresać; hładziej można pryharać; barana <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> d5jxyfbwyc55pgo7stwlqpv5ifi1h7t 104 128124 301594 301122 2026-10-18T10:20:04Z RAleh111 4658 301594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 18 Lipnia 1913 hodu'''|right='''№ 20'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Kaśba"/><div style="font-size:200%; font-family:Cambria;"> <center>'''{{разьбіўка|KAŚBA}}.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} ''Użo Kupalskija pieśni</br> ''U prastor padniabieśni</br> ''Ljucca notaj tużliwaj</br> ''Nad zialonaju niwaj.</br> ''Użo siarpowy wiasiołki</br> ''Pieściać zboża i ziołki,</br> ''Szto pryjemny pach roniać,</br> ''I hałouki usio kłoniać</br> ''Da hrudziei ziamli-matki,</br> ''Murahu — sienażatki.</br> ''Użo szto wieczar, szto noczki,</br> ''Pouny śloz jaje woczki</br> ''Dyjamentam świciacca</br> ''U ciemni strachi joj śniacca:</br> ''Bo użo z poblizkich wiosak</br> ''Klepu czuć adhałosak…</br> ''Na druhi dzień pa Janie</br> ''Ludzi s samaho rańnia,</br> ''Uziauszy wostryja kosy,</br> ''Chto abuty, chto bosy —</br> ''Usie pryszli u sianażaci,</br> ''Kab kaśbu tut paczaci.</br> ''Prażahnauszysia zważna,</br> ''U zawichu, adważna</br> ''Stau machaci kasoju</br> ''Kożyn z ich, — i z rasoju,</br> ''Aż pry samaj ziamlicy,</br> ''Ciać zdziablatki trawicy.</br> ''S sykam hadziny — kosy</br> ''Hornuć trauku u prakosy;</br> ''Bytcym pjauki — ich lozy</br> ''Pjuć trawinnyje ślozy.</br> ''Tolki znaj — sztominutna</br> ''„Siuihi!“ ukoła czutna,</br> ''Dy miantuszki zradkawa</br> ''Zaskryhoczuć huchawa.</br> ''Skroś hłybokaja cisza,</br> ''Nawat wietryk nia dysza;</br> ''Tolki soniejka ustała,</br> ''Usio światłom prywitała</br> ''I zirnuła u pakosy,</br> ''Dzie raskidany rosy</br> ''Bytcym perły wisieli,</br> ''I u światle zichacieli;</br> ''Paźbirała ich żywa</br> ''I zaziała hulliwa.</br> ''Heta baczuczy ludzi,</br> ''Za razryuku pa trudzie, —</br> ''U rukach s kasiujami,</br> ''Ci z jakimi kijami.</br> ''Iduć syryja pakosy</br> ''Razbiwać na prakosy,</br> ''Kab na słonku lażała,</br> ''Skroś trawica i wiała…</br> ''Pracu konczyuszy, s twaru</br> ''Zhornia pot ad pryparu,</br> ''I, paczuuszy utomu,</br> ''Wałaczecca da domu</br> ''Tak kasiec… Zajaśnieli</br> ''Kosy u słoncy. Pa cieli</br> ''Chaładok pakaciusia,</br> ''Stała lohka. Paliusia</br> ''Śpieu nudliwy Piatrouki:</br> <section end="Kaśba"/><noinclude></noinclude> fa61wtvarwvpxkp55dueox5mtv4uwvl 301607 301594 2026-10-18T10:24:36Z RAleh111 4658 301607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 18 Lipnia 1913 hodu'''|right='''№ 20'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Kaśba"/><div style="font-size:200%; font-family:Cambria;"> <center>'''{{разьбіўка|KAŚBA}}.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div> {{block center/s}} ''Użo Kupalskija pieśni</br> ''U prastor padniabieśni</br> ''Ljucca notaj tużliwaj</br> ''Nad zialonaju niwaj.</br> ''Użo siarpowy wiasiołki</br> ''Pieściać zboża i ziołki,</br> ''Szto pryjemny pach roniać,</br> ''I hałouki usio kłoniać</br> ''Da hrudziei ziamli-matki,</br> ''Murahu — sienażatki.</br> ''Użo szto wieczar, szto noczki,</br> ''Pouny śloz jaje woczki</br> ''Dyjamentam świciacca</br> ''U ciemni strachi joj śniacca:</br> ''Bo użo z poblizkich wiosak</br> ''Klepu czuć adhałosak…</br> ''Na druhi dzień pa Janie</br> ''Ludzi s samaho rańnia,</br> ''Uziauszy wostryja kosy,</br> ''Chto abuty, chto bosy —</br> ''Usie pryszli u sianażaci,</br> ''Kab kaśbu tut paczaci.</br> ''Prażahnauszysia zważna,</br> ''U zawichu, adważna</br> ''Stau machaci kasoju</br> ''Kożyn z ich, — i z rasoju,</br> ''Aż pry samaj ziamlicy,</br> ''Ciać zdziablatki trawicy.</br> ''S sykam hadziny — kosy</br> ''Hornuć trauku u prakosy;</br> ''Bytcym pjauki — ich lozy</br> ''Pjuć trawinnyje ślozy.</br> ''Tolki znaj — sztominutna</br> ''„Siuihi!“ ukoła czutna,</br> ''Dy miantuszki zradkawa</br> ''Zaskryhoczuć huchawa.</br> ''Skroś hłybokaja cisza,</br> ''Nawat wietryk nia dysza;</br> ''Tolki soniejka ustała,</br> ''Usio światłom prywitała</br> ''I zirnuła u pakosy,</br> ''Dzie raskidany rosy</br> ''Bytcym perły wisieli,</br> ''I u światle zichacieli;</br> ''Paźbirała ich żywa</br> ''I zaziała hulliwa.</br> ''Heta baczuczy ludzi,</br> ''Za razryuku pa trudzie, —</br> ''U rukach s kasiujami,</br> ''Ci z jakimi kijami.</br> ''Iduć syryja pakosy</br> ''Razbiwać na prakosy,</br> ''Kab na słonku lażała,</br> ''Skroś trawica i wiała…</br> ''Pracu konczyuszy, s twaru</br> ''Zhornia pot ad pryparu,</br> ''I, paczuuszy utomu,</br> ''Wałaczecca da domu</br> ''Tak kasiec… Zajaśnieli</br> ''Kosy u słoncy. Pa cieli</br> ''Chaładok pakaciusia,</br> ''Stała lohka. Paliusia</br> ''Śpieu nudliwy Piatrouki:</br> <section end="Kaśba"/><noinclude></noinclude> mk2w6z7i4vuc2p4zjvezfa12qtoakei 104 128131 301188 296598 2026-10-17T12:02:40Z RAleh111 4658 301188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kaścielnyja"/>{{gap|1.5em}}Pry hetym pałacy Leon XIII załażyǔ pieknuju winnicu i sam jaje starannie dahledaǔ. <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Zwalnieńnie ad świanceńniaǔ.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Małady ksiondz Aron Rafa katory prasiŭ zwalnieńnia ad świanceńnia, bo jon tolki pa nahaworu baćkoǔ wyswiańciǔsia, sam ni majuczy pawałańnia, hetaje zwalnieńnie dastaǔ.</br> {{gap|1.5em}}Heta pierszy wypadak u dziejach kaścioła. <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Pierachod na katalictwo.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Anhlii niedaŭna pierajszli u katalictwo dwa cełyje klasztory Benedyktynoŭ anhlikanskich adzin mużczynski a druhi damski.</br> {{gap|1.5em}}Treba wiedać, szto anhlikancy majuć wieru bliska szto zusim padobnuju da katalickaj, ale nie słuchajuć zwierchnika katalickaho kaścioła Papieża, namjesnika św. Piatra, katoraho sam Chrystus pastawiŭ zwierchnikam swaho Kaścioła.</br> {{gap|1.5em}}Pamiż duchawienstwam hataj wiery duża czasta zdarajucca nawaroty u katalictwo. <div style="font-size:100%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>{{larger|'''Zabor kaplicy.}}</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U w. Makaszy Nowahrudz. paw. na mahilniku staić daŭno ŭżo kaplica, katoraja była zamknionaja. U 1905 hadu pazwolili jaje odczynić i malicca.</br> {{gap|1.5em}}Nidaŭnaż da hetaj kaplicy pryjechała miejscowaja palicija s papom, odarwali siakieraj zamok, paśla prybili swoj, zamknuli kaplicu i oddali klucz papu. Kataliki miejscowyje, pakryŭdżanyje hetym, padali żałaby hubernataru, ministru i Arcybiskupu. {{справа|Z haz. „Lud Boży“.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyja"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> Pierszaja krajowaja wystaŭka drobnaho i rucznoho promysłu adkryjecca ŭ Wilni 1 wiereśnia hetaho hodu.</br> {{gap|1.5em}}Na wystaŭku pryjmajucca roznyje chatnije (nie maszynowyje) wyraby z drewa, hliny, żaleza, roznyja tkaniny i t. p.</br> {{gap|1.5em}}Usie takija reczy treba prysyłać u Wilenskaja Sielska-haspadarskaja Tawarystwo (Wilnia, Zawalnaja wul. № 9). Paśla wystaŭki usio budzie zwierniano nazad ŭłaścicielam.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Gudahai,'''</span> pad Wilniaj. U hetaj akolicy była nidaŭna takaja ulewa, szto wada pa sienażaciach padniałasia na 2 arszyny a ŭ wioscy Blikońcy praz okny ciakła u chaty. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Landwarawa'''</span> pad Wilniaj. Jan Biedulski, prajeżdżajuczy praz żaleznuju darohu, nie ahledziŭsia nawat, jak sa starany Wierżbałowa nadlacieła maszyna; ściorła jaho samoho, woz i kania. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Krewa.'''</span> Aszm. paw. Padczas nawalnicy piarun zabiŭ 18 had. chłopca Bronisława Bućku. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Balni'''</span> Wil. hub., dzisn. paw. Kala hetaho miasteczka zhareła 70 dziesiacin lesu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> U hrodzienskim pawiecie u hetym hadu szmat wiosak razychodziacca na chutary (asabniaki), z nikatorych że wychodziać na asabniaki tolki paadzinocznyje haspadary.</br> {{gap|1.5em}}Ahułam razbiwajuć na asabniaki: u Bersztoŭskaj wołaści 5050 dziesiacin, u Mastoŭskaj — 903 dzis., u Hożskaj — 24 i ŭ Wialika-Bierastawickaj — 20 dzis.</br> {{gap|1.5em}}Apracza hetaho u tym że pawiecie majuć rabić na asabniaki u 1914 hadu: U Żydomlanskaj woł. 600 dzis., Wierceliszskaj — 1100 dzis. i ŭ Bersztoŭskaj — 1894 dzis. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Waŭkawysk'''</span> Hrodz. hub. Kala Waŭkawyska skacina chwareje na sibirskuju zarazu. Da 11-ho lipnia pała 11 sztuk bydła. Byli 2 wypadki, szto i ludzi zachwareli na tujuż zarazu. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Szereszewo'''</span> Hrodz. hub. Ad piaruna zharea bolszaja czaść miasteczka i praz toje tysiacza dusz astałasia biaz chat. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Czornaja Wieś'''</span> Hrodz. hub. Tutaka narod razumnieje i adwykaje ad pjanstwa: nidaŭna zamknuli aposzniuju piŭnuju.</br> {{gap|1.5em}}Jość praŭda i takije, szto hetaho szkadujuć, ale bolsz takich szto cieszacca. {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa.'''</span> Jak palaki pierastali kuplać u żydoŭ usiakija tawary, dyk żydom stała nadta ciesna i jany ciapier hrumadami pakidajuć Warszawu dy uciekajuć u Ameryku i inszyja starony. Wyjeżdżajuć i kramniki i pierakupniki i nawat roznyje remiesniki. {{gap|1.5em}}— Inerał-hubernatar Warszaŭski pawiedamiŭ, szto kali chto s ksiandzoŭ budzie padachwoczywać narod da bojkatu żydoŭskich tawaraŭ, dyk budzie surowa karany. <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> d7tjgqqdgds86qccvnweh6p9150u6cn 0 128148 301517 295968 2026-10-17T20:58:42Z Gleb Leo 2440 301517 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Unja. № 1 | безаўтара = | год = Ліпень 1919 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Unja (1919). № 1.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Unja (1919). № 1.pdf" from="12" to="12" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Публіцыстыка на палескіх гаворках]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Пінску]] nmnygg6f9tainmtefkvgs7qsazlazou 301518 301517 2026-10-17T20:59:16Z Gleb Leo 2440 301518 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Unja. № 1 | безаўтара = | год = Ліпень 1919 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Unja (1919). № 1.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Unja (1919). № 1.pdf" from="12" to="12" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Газеты]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Публіцыстыка на палескіх гаворках]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Пінску]] k8eqfzihbas3r9ihnyay6gf1cromv7a 104 128153 301193 296003 2026-10-17T12:05:47Z RAleh111 4658 301193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="M"/>''azdobaj czaławieka, a treba staracca pastupać tak, kab sam czaławiek byǔ azdobaj taho stanu, da jakoha jon należyć.</br> {{gap|1.5em}}Hetak nikatoryje wyrakajucca swajej mowy i adziajuć czornuju adzieżu, du majuczy, szto heta im budzie azdobaj, szto jak pacznuć hawaryć pa-sałdacku ci pa-pansku dyk ich i ludzi buduć naczaj uważać.</br> {{gap|1.5em}}Hetak adzin harbar, szto zarabiaŭ kala domu pa 1 rublu ŭ dzień, wyraksia swajho talentu, dy pajechaŭ u wialiki horad szukać panskaho chleba. Druhi byŭ kraŭcom i tak sama dobra zarablaŭ i moh żyć u chacie, ale i tamu zapachnuli panskija katlety i jon wyraksia chaty i swaho talentu dy pajszoŭ u świet — jak sam kazaŭ — szukać intelihientnaj pracy — bo mnie stydna być prostym kraŭcom.</br> {{gap|1.5em}}A na moj prosty rozum, dyk badaj ci nie horsz stydna stydacca majsterkaj, abo pracaj na haspadarce zarablać sabie chleb, a jści szukać wietru ŭ poli! {{справа|''J. L—k.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="M"/> <section begin="Wajna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wajna.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Choć zdawałosia, szto druhaja bałkanskaja wajna doŭha ni paciahniecca, bo usie wajujuczyja hasudarstwy użo pralili tak mnoha krywi, szto, zdajecca, tolki adnaho pawinny i żadać, kab kaniesznie <center>'''pahadzicca dy laczycca.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ale widać, szto świarbiać im staryja rany, dyk jany nawat ni nadumaŭszysia ab tym, ci budzie karyść jakaja im z hetaho iduć brat na brata i robiać adzin druhomu iszcze hłybiejszyja rany. <center>'''Rumynija tyki uciahnułasia u wajnu</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> i zachapila ad Baŭharyi kusok ziamli, a pabitaja supolnymi siłami, (najbolsz baŭharskimi) <center>'''Turcija iznoǔ Paczała wajawać</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> i zachapila użo kolki haradoŭ zabranych Baŭharyjaj u tym liku i Adryanopal, za katory tak mnoha praliłosia krywi baǔharskaj i ich supolnikaǔ. <center>'''Wialikija Eǔropejskija hasudarstwy</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> nie pazwalali Turcii paczynać nowaj wajny, karystajuczy z niszczaścia Baŭharyi, ale taja ani dumała słuchać Eŭropy.</br> {{gap|1.5em}}Baŭharyja prycisnutaja z usich staron użo kaniesznie <center>'''chocze zhody</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> i nawat wysłała swaich poǔnamocnych u Bucharest, kudy i ad druhich sławianaŭ pryjechali takijaż poŭnamocnyje, kab radzić ab zhodzie, ale Hrecija widać iszcze ni nacieszyłasia wajnoj, bo jana da hetul swaich pasłoǔ nie prysłała.</br> {{gap|1.5em}}Hetak i nimasz wiedama iszcze kali nastupić jakaja zhoda i jakija buduć mieć karyści z wajny bałkanskija hasudarstwy. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wajna"/> <section begin="Susiedzkija"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Susiedzkija rady.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>{{larger|'''Czym baranicca u sadach ad moszak?}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Heta leta dyk haraczynia, śpiakota ni dakuczyli jaszcze.</br> {{gap|1.5em}}I nia było jaszcze biady z moszkami pa sadach i pa harodach.</br> {{gap|1.5em}}Ali leta jeszcze paławina tolki, a druhaja budzić, dy ni wiadoma — moża budzić wialika śpiakota i moża jaszcze biada padskoczyć — kali jakaja poszaść napadzie na drewy, ci na kapustu. Dyk oś maleńkaja rada. Ad henaj poszaści, ad usialakich moszak nadta dobra abaranicca drobnaj tabakaj. Drewy piersz zmoczanyja wadoj treba asypać tabakaj.</br> {{gap|1.5em}}A dziela taho, szto usialakaja poszaść zawodzicca syspodu liścia, dyk treba najbolsz syspodu drewy asypać tabakaj. Tabaka tym dobra, szto drewu szkody nia zrobić, a poszaść dobra hubić; dy i kasztujeć susim tanna, kalib dastać z akcyzu na tabacznuju fabryku pazwaleńnia kuplać drobnuju tabaku pa fabrycznaj canie, znaczycca — biz akcyzu. <center>{{larger|'''Szczauja.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Chto lubić szczaŭja, a chacieŭ by misajedam sa skabinkaj i zjeści, dyk nichaj ciapier kanieszna pastarajecca namarynawać szczaŭja i na zimu pastawić. Robicca heta tak. Sabranaja szczaǔja treba ssiecz, jak i da jady, tady dobryńka wymyć, tady wycisnuć i pasalić tolki, skolki treba da jady, można kroszku mieni, — i tady szczaǔja napchuć poǔna u butelki, a butelki dobra zakurkawać i zapiczatać lakam, ci smałoj, kab duch ni zachodziŭ u butelki. Hetyja tady buteiki pastawić na zimu u waryǔniu, a zimoj adkurkawaŭszy butelku wytraści <section end="Susiedzkija"/><noinclude></noinclude> 98dtopcp6d5zog24rdp8gm94lgmh5k3 104 128154 301198 296006 2026-10-17T12:06:40Z RAleh111 4658 301198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Susiedzkija"/>szczaŭja u harszczok, zwaryć — i zjeści. A smacznoja jano zimoj, taksama jak i letam. Adkurkowywać butelku to treba aściarożna, bo możyć korak i sam wyskaczyć, a za jim szczaŭja, dobraż kali u hubu papadziecca, a kali u nos ci ŭ woka — dyk ni achci!</br> {{gap|1.5em}}Z kwartowaj butelki szczaŭja stanić na czatyry razy zwaryć. U wilni hetkaha szczaŭja u miasajedzia pa kramach dastać można pa 20 kap. za kwartowuju butelku. <center>{{larger|'''Harbata.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Czasami ludzi żalucca: ach, mnie haława balić! abo: mnie nieszta nudzić. I peǔna szto mała chto wiedajić — ni prabawaŭ prakanacca — szto ad herbaty ad kitajskich ziołok heta nudzić czasami, abo haława dakuczajić. Boż to wiedama, jak tabaku kuruczy trucicca czaławiek, choć pawoli ali tki trucicca, tak sama i ad harbaty, ad kitajskich ziołak. Ali wiedama, jak chworamu dyk i haza pamahajić, tak nałahowamu zdajecca, szto i siwucha, szto i djabelskija kropli nia tolki nia szkodziać, dy nawat pamahajuć czaławieku (jak kaszal chwarobia). A tak sama sprywyczki zdajecca ludzcam, szto i harbata — pomocna czaławieku (?!) {{gap|1.5em}}Oj, — dy nie! Kamu krywi zamnoha u cieła, tamu harbata pamocna: krywi napsujić i zmieńszyć. A kamu krywi zamała, tamu harbata zhuba. Tamu kanieszna treba pié ziołki. I oś najlepi — zawarywać paziemki i pić sok.</br> {{gap|1.5em}}A kab i praz zimu mieć paziemki, dyk treba ciapier jich zbirać i suszyć, a zimoj łyżaczku harbatniuju jahad na szklanku wady — zawaryć i hety saczok zamiest harbaty pić; jon nadto smaczny s cukram i pażyǔny. <center>{{larger|'''Maliny.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Suszanyja maliny dobra mieć na zimu na wypadak kali kamu prydzieca prastudziǔszysia na poty ǔziać. Łyżaczki sa try jahad na szklanku wady, zwaryć i pić; z cukram hety saczok nadta smaczny. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Susiedzkija"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>'''Aświeta u Eǔropie.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usich carstwaŭ u Eŭropie najbolaj wuczonaja Niamieczczyna. Tam na 10 tysiacz asob jość tolki 5 czaławiek nihramatnych, u Szwecii i Szwajcaryi pa 10 asob, u Danii — 20, u Anhlii — 100, u Francyi 200 u Holandzii — 200, u Finlandzii 490 u Belhii — 1000, u Aŭstryi — 2,570, u Hrecyi — 3 tysiaczy, u Italii — 3,130, u Baŭharyi — 5,300, u Rasiei i Serbii — 6,200, u Portuhalii 7 tys. i u Rumynii 7 tys. 500. <center>'''Nowyja 500 rubloǔki.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ni zada ha maniacca puścić u świet 500 rublowyja bumażki nowaho uzoru, bo ciapierasznija ni tak trudna padrabić mudrym żulikam. <center>'''Kaścioł u samajeździe.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U zachodnich bierahoch paǔnocznaj Ameryki, dzie na wialikich abszarach ziamli żywieć niszmat ludziej i tyje raskiniany daloka adzin ad druhoho, da aposznich czasaŭ trudna było mieć na paru, kali treba, pasłuhu relihinuju.</br> {{gap|1.5em}}Woś razumnyje Amerykancy dadumalisia da taho, ab czym nikomu dahetul i nia śniłosia.</br> {{gap|1.5em}}Katalickaje tawarystwo „Catolic Church Extension Society“ ustroiło wialikije samajezdy (aŭtomobili), na katorych naładżeny cełyja kaplicy z aŭtarami, spawiednicami i budoj, u katoraj mohuć pamieścicca 300 osób. U piarednim kancy samajezda jość miejsce, dzie ksiondz i prysłucha mohuć wyhodna siadzieć abo spać.</br> {{gap|1.5em}}Pierszaja takaja kaplica u samajeździe pad nazwańniem „kaplica św. Piotra“, akazałasia tak dahodnaj, szto tojeż tawarystwo paczało stroić i bolej takichża kaplic.</br> {{gap|1.5em}}Na heta pojdzie szmat hroszaj, bo kożnaja takaja kaplica abychodzicca 35 tysiacz rubloǔ. <center>'''Jakimi mowami umieje hawaryć Car Franciszak Jazep.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Siwieńki Car Aǔstryjacki moża razhawarycca u 11 mowach: pa-niamiecku, pa-polsku, pa-francusku, pa-anhlicku, pa-italjansku, pa-czesku, pa-ukrainsku, pa-serbsku, pa-charwacku, pa-sławensku i pa-rumynsku. <center>'''Za wymysły na ksiandzoǔ.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Bretanii (Francyja) 469 katalickich ksiandzoŭ padali na sud redaktora adnej socjalistycznaj hazety, szto zajmałasia roznymi brydkimi wymysłami na hetych ża ksiandzoǔ. Redaktara hetaho <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> atkpa1dmmxgnvuvfcfwuslc74or13q4 301200 301198 2026-10-17T12:07:01Z RAleh111 4658 301200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Susiedzkija"/>szczaŭja u harszczok, zwaryć — i zjeści. A smacznoja jano zimoj, taksama jak i letam. Adkurkowywać butelku to treba aściarożna, bo możyć korak i sam wyskaczyć, a za jim szczaŭja, dobraż kali u hubu papadziecca, a kali u nos ci ŭ woka — dyk ni achci!</br> {{gap|1.5em}}Z kwartowaj butelki szczaŭja stanić na czatyry razy zwaryć. U wilni hetkaha szczaŭja u miasajedzia pa kramach dastać można pa 20 kap. za kwartowuju butelku. <center>{{larger|'''Harbata.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Czasami ludzi żalucca: ach, mnie haława balić! abo: mnie nieszta nudzić. I peǔna szto mała chto wiedajić — ni prabawaŭ prakanacca — szto ad herbaty ad kitajskich ziołok heta nudzić czasami, abo haława dakuczajić. Boż to wiedama, jak tabaku kuruczy trucicca czaławiek, choć pawoli ali tki trucicca, tak sama i ad harbaty, ad kitajskich ziołak. Ali wiedama, jak chworamu dyk i haza pamahajić, tak nałahowamu zdajecca, szto i siwucha, szto i djabelskija kropli nia tolki nia szkodziać, dy nawat pamahajuć czaławieku (jak kaszal chwarobia). A tak sama sprywyczki zdajecca ludzcam, szto i harbata — pomocna czaławieku (?!) {{gap|1.5em}}Oj, — dy nie! Kamu krywi zamnoha u cieła, tamu harbata pamocna: krywi napsujić i zmieńszyć. A kamu krywi zamała, tamu harbata zhuba. Tamu kanieszna treba pié ziołki. I oś najlepi — zawarywać paziemki i pić sok.</br> {{gap|1.5em}}A kab i praz zimu mieć paziemki, dyk treba ciapier jich zbirać i suszyć, a zimoj łyżaczku harbatniuju jahad na szklanku wady — zawaryć i hety saczok zamiest harbaty pić; jon nadto smaczny s cukram i pażyǔny. <center>{{larger|'''Maliny.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Suszanyja maliny dobra mieć na zimu na wypadak kali kamu prydzieca prastudziǔszysia na poty ǔziać. Łyżaczki sa try jahad na szklanku wady, zwaryć i pić; z cukram hety saczok nadta smaczny. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Susiedzkija"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>'''Aświeta u Eǔropie.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usich carstwaŭ u Eŭropie najbolaj wuczonaja Niamieczczyna. Tam na 10 tysiacz asob jość tolki 5 czaławiek nihramatnych, u Szwecii i Szwajcaryi pa 10 asob, u Danii — 20, u Anhlii — 100, u Francyi 200 u Holandzii — 200, u Finlandzii 490 u Belhii — 1000, u Aŭstryi — 2,570, u Hrecyi — 3 tysiaczy, u Italii — 3,130, u Baŭharyi — 5,300, u Rasiei i Serbii — 6,200, u Portuhalii 7 tys. i u Rumynii 7 tys. 500. <center>'''Nowyja 500 rubloǔki.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ni zada ha maniacca puścić u świet 500 rublowyja bumażki nowaho uzoru, bo ciapierasznija ni tak trudna padrabić mudrym żulikam. <center>'''Kaścioł u samajeździe.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U zachodnich bierahoch paǔnocznaj Ameryki, dzie na wialikich abszarach ziamli żywieć niszmat ludziej i tyje raskiniany daloka adzin ad druhoho, da aposznich czasaŭ trudna było mieć na paru, kali treba, pasłuhu relihinuju.</br> {{gap|1.5em}}Woś razumnyje Amerykancy dadumalisia da taho, ab czym nikomu dahetul i nia śniłosia.</br> {{gap|1.5em}}Katalickaje tawarystwo „Catolic Church Extension Society“ ustroiło wialikije samajezdy (aŭtomobili), na katorych naładżeny cełyja kaplicy z aŭtarami, spawiednicami i budoj, u katoraj mohuć pamieścicca 300 osób. U piarednim kancy samajezda jość miejsce, dzie ksiondz i prysłucha mohuć wyhodna siadzieć abo spać.</br> {{gap|1.5em}}Pierszaja takaja kaplica u samajeździe pad nazwańniem „kaplica św. Piotra“, akazałasia tak dahodnaj, szto tojeż tawarystwo paczało stroić i bolej takichża kaplic.</br> {{gap|1.5em}}Na heta pojdzie szmat hroszaj, bo kożnaja takaja kaplica abychodzicca 35 tysiacz rubloǔ. <center>'''Jakimi mowami umieje hawaryć Car Franciszak Jazep.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Siwieńki Car Aǔstryjacki moża razhawarycca u 11 mowach: pa-niamiecku, pa-polsku, pa-francusku, pa-anhlicku, pa-italjansku, pa-czesku, pa-ukrainsku, pa-serbsku, pa-charwacku, pa-sławensku i pa-rumynsku. <center>'''Za wymysły na ksiandzoǔ.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U Bretanii (Francyja) 469 katalickich ksiandzoŭ padali na sud redaktora adnej socjalistycznaj hazety, szto zajmałasia roznymi brydkimi wymysłami na hetych ża ksiandzoǔ. Redaktara hetaho <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> 746dvpkhgmb06dt0pm7ryoczxpqg973 104 128156 301202 297215 2026-10-17T12:08:17Z RAleh111 4658 301202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Usiaczyna"/>sud prysudziŭ zapłacić kożnamu z ksiandzioŭ pa 10 frankaŭ. Hetak jamu prydziecca zapłacić 4690 frank. (kala 1640 rubloǔ).</br> {{gap|1.5em}}Może choć heta nawucza padobnych henamu redaktoru, szto zmyszlać na drubich niabyłyja reczy nia można. <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Zahadki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ZAHADKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}43) Szyłdawiła-bałdawiła, pa niamiecku hawaryła, roham trawu jeła.</br> {{gap|1.5em}}44) Staić Hryhor pamiż hor, kijami apiorszysia. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/21|№ 21]].</center> </div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Razhadki da [[Biełarus (1913)/1913/19|№ 19]]:'''</span> 40) Choład, rasa i słonca; 41) Pawucina; 42) Kalosy. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''ŻARTY i PRYPIEUKI.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zaruczanaja.</center> </div> {{block center/s}} Nima ćwietu piakniejszaha,</br> {{gap|2.5em}}Jak siń — wasiloczyk, —</br> Nima rodu radniejszaha,</br> Jak miły drużoczyk.</br> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Zamużniaja.</center> </div> Nima kwiatu piakniejszaha,</br> {{gap|2.5em}}Jak toutaja kwiatka, —</br> Nima rodu radniejszaha,</br> {{gap|2.5em}}Jak rodnaja matka. {{block center/e}} <section end="Żarty"/> <section begin="Prykazki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''PRYKAZKI.</center> </div> {{block center/s}} Przyszoŭ Piatrok, — apaŭ listok;</br> Pryszoǔ Illa, — apała dwa;</br> Pryszoŭ Spas, — usim czas…</br> {{block center/e}} <section end="Prykazki"/> <section begin="Naśmieszki"/><div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''NAŚMIESZKI.</center> </div> {{gap|1.5em}}— Czaho czartok u bałocie siadzisz?</br> {{gap|1.5em}}— Bo prywyk.{{gap|1.5em}} {{block center/s}} {{***3||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} Na pachilaja drewa i kozy skaczuć. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Naśmieszki"/> <section begin="Swaja"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Swaja poczta.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Małaja Rajouka „Tutejszamu“.'''</span> Wy piszecie szto u Małaj Rajoǔca mnoha pjanic, i staryja i małyja i chłopcy i dzieŭczaty i mużczyny i kabiety lubiać zaliwacca wodkaj, a paśla bjucca, dy pa sudoch ciahajucca… Hetkich listoŭ u „Biełarusie“ drukawać nie warta, bo heta ani tych pjanicaŭ ni paprawić, ani druhich ludziej nie pawuczyć. Zreszta hetak dziejecca usiudy, kudy nie dajszła aświeta, dy nie adczyniła waczej ludzkich, kab ubaczyli, szto pieknaja, a szto brydkoja. Wotaż Wy i ŭsie, chto ŭżo zrazumieŭ, szto brydka i hreszna być pjanicaj, starajciesia szyryć pamiż ciomnymi aświetu, a kali wam udasca zrabić szto niebudź dobraho, dyk piszycie nam ab hetym, tady achwotnie nadrukujem. <section end="Swaja"/> <section begin="Рэдактар"/> {|style="margin:auto; width:23.5em" |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |'''Małady intelihentny biełarus, |<center>dobra</br>może</center> |- |colspan="2"; |<center>wieści rachunki; piekna pisze pa polsku i rasiejsku</center> |- |colspan="2"; style="font-size:160%;" |<center>'''Szukaje służby</center> |- |colspan="2"; |<center>może astacca ŭ kantory, abo ǔ jakim składzie za prykaszczyka.</center> |- |colspan="2"; |<center>'''Kopii świadectwaǔ i adres u redakcii hazety „BIEŁARUS“.</center> |- |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; width:35em; border-left:solid 7px gray;border-right:solid 7px gray;border-top:solid 7px gray;border-bottom:solid 7px gray;" |colspan="3"; style="padding-top:1em;" |<center>Nie kuplajcie sztuczny nawoz (paraszok, popieł) aby dzie pa kramkach, a kuplajcie tam, dzie pradajuć najtaniej dobry tawar. |- |colspan="3"; style="font-size:158%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;" |<center>'''U{{gap|0.2em}}składzie{{gap|0.2em}}Wilenskaho{{gap|0.2em}}Tawarystwa{{gap|0.2em}}Sielskaj{{gap|0.2em}}Haspadarki</center> |- |colspan="3" |<center>'''Wilnia, Zawalnaja wulica № 9.</center> |- |colspan="3" |<center>Tam-że można kuplać usiakuju haspadarskuju pryładu.</center> |- |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |<center>'''Usim{{gap|0.2em}}chto{{gap|0.2em}}zachocze,{{gap|0.2em}}wysyłajecca{{gap|0.2em}}cennik.</center> |{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} |- |colspan="3" style="padding-bottom:1em" |<center>{{larger|'''Wypisywajcie chaǔrusna — cełymi wahonami</br>tady abydziecca wielmi tanna.}}</center> |} <section end="Рэдактар"/> <section begin="Рэдактар"/>{{накіравальная рыса||height=1px}}<center>{{fine|Redaktar — wydawiec '''A. Byczkoǔski.}}</center> {{накіравальная рыса||height=1px}} <center>{{smaller|Drukarnia. „Znicz“ Wilnia Śto-Jańska 19.}}</center><section end="Рэдактар"/><noinclude></noinclude> oiit1j6y6v8qd6iwyi1rns0cu6p777v 104 128190 301595 301121 2026-10-18T10:20:22Z RAleh111 4658 301595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 8 Żniunia 1913 hodu'''|right='''№ 21'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Dziesiać"/><div style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Dziesiać Boskich prykazańniaǔ.</center> </div> <center>{{smaller|(Piajecca na notu „Ach, moj Boże, wieru Tabie!“)}}</center> {{block center/s}} ''Hej, wy ludzi, chryścijanie!</br> ''Zbierahajcie prykazańnia,</br> ''Szto Boh każeć, prykazujeć,</br> ''Szto nia wolna, zakazujeć!</br> {{gap|2em}}''Pierszaje znajmieńnie Boha:</br> {{gap|2em}}''Ty nia miej sabie druhoha,</br> {{gap|2em}}''Nia wier u gusły, u szepty, u czary,</br> {{gap|2em}}''A jdzi do Bożaj achwiary.</br> ''A druhoja: nie bażysia</br> ''I duszoju nie klanisia:</br> ''Hety hrech, Bohu nia luby,</br> ''Prywodzie duszu da zhuby.</br> {{gap|2em}}''A treciaja treba znaci,</br> {{gap|2em}}''Dzień niadzielny światkawaci,</br> {{gap|2em}}''Chadzić u kaścioł malicca,</br> {{gap|2em}}''Służyć Bohu nie lanicca,</br> ''Czaćwiertaja: szanuj baćku</br> ''I poważaj swaju matku:</br> ''Chto ajca, matku szanujeć,</br> ''Tamu Boh wieku darujeć.</br> {{gap|2em}}''Piataja woś: nie zabiwaj,</br> {{gap|2em}}''Czużoj krywi nie praliwaj:</br> {{gap|2em}}''Krou klicze pomsty ad Boha;</br> {{gap|2em}}''Nie zabiwajżeż nikoha!</br> ''A szostaja: zbirahajsia,</br> ''Czużałożstwam nie marajsia:</br> ''Hety hrech duszu pahubić;</br> ''Jaho Boh duża nia lubić.</br> {{gap|2em}}''Siomaja: Nie kradź niczoha!</br> {{gap|2em}}''I nie nawuczaj nikoha;</br> {{gap|2em}}''Ni z skacinki, ni z adzieży,</br> {{gap|2em}}''Nia rob nijakaj kradzieży. ''Wośmaja: nia świedcz chwalszywa;</br> ''Żywi z ludźmi sprawiadliwa;</br> ''Nie nalehaj ni na koha;</br> ''Pakiń hraszyć, bojsia Boha! {{gap|2em}}''Dziewiataja: Ścierażysia,</br> {{gap|2em}}''S czużoj żonkaj nie wadzisia,</br> {{gap|2em}}''Nia jszczy pryczyny da hrechu,</br> {{gap|2em}}''Pakiń czartousku uciechu. ''Dziesiataja: Ani domu</br> ''Nie zawidywaj nikomu,</br> ''Ni skacinki, ni paszeńki,</br> ''Żywi z ludźmi charaszeńka;</br> ''Żywi z ludźmi z Boham z Panam</br> ''Aż na wieki wiekau. Amen. {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|2.5em}}{{fine|Zapisau ad wialebnaha ksiandza Andreja Bujewicza rodam z Lepla Witebskaj huberni, katory byu wice proboszczam kaścioła św. Kaciaryny u Pieciarburzi, a ciapier Maskouski wajskowy kapelan. Jon czuú jaje ad starcou padkaścielnych.}} {{справа|'''''Br. Epimach-Szypiłło.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dziesiać"/><noinclude></noinclude> a0xyw2zh16zb69fz81wldwaotz6fyaf 301606 301595 2026-10-18T10:24:19Z RAleh111 4658 301606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 8 Żniunia 1913 hodu'''|right='''№ 21'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Dziesiać"/><div style="font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -2px;"> <center>Dziesiać Boskich prykazańniaǔ.</center> </div> <center>{{smaller|(Piajecca na notu „Ach, moj Boże, wieru Tabie!“)}}</center> {{block center/s}} ''Hej, wy ludzi, chryścijanie!</br> ''Zbierahajcie prykazańnia,</br> ''Szto Boh każeć, prykazujeć,</br> ''Szto nia wolna, zakazujeć!</br> {{gap|2em}}''Pierszaje znajmieńnie Boha:</br> {{gap|2em}}''Ty nia miej sabie druhoha,</br> {{gap|2em}}''Nia wier u gusły, u szepty, u czary,</br> {{gap|2em}}''A jdzi do Bożaj achwiary.</br> ''A druhoja: nie bażysia</br> ''I duszoju nie klanisia:</br> ''Hety hrech, Bohu nia luby,</br> ''Prywodzie duszu da zhuby.</br> {{gap|2em}}''A treciaja treba znaci,</br> {{gap|2em}}''Dzień niadzielny światkawaci,</br> {{gap|2em}}''Chadzić u kaścioł malicca,</br> {{gap|2em}}''Służyć Bohu nie lanicca,</br> ''Czaćwiertaja: szanuj baćku</br> ''I poważaj swaju matku:</br> ''Chto ajca, matku szanujeć,</br> ''Tamu Boh wieku darujeć.</br> {{gap|2em}}''Piataja woś: nie zabiwaj,</br> {{gap|2em}}''Czużoj krywi nie praliwaj:</br> {{gap|2em}}''Krou klicze pomsty ad Boha;</br> {{gap|2em}}''Nie zabiwajżeż nikoha!</br> ''A szostaja: zbirahajsia,</br> ''Czużałożstwam nie marajsia:</br> ''Hety hrech duszu pahubić;</br> ''Jaho Boh duża nia lubić.</br> {{gap|2em}}''Siomaja: Nie kradź niczoha!</br> {{gap|2em}}''I nie nawuczaj nikoha;</br> {{gap|2em}}''Ni z skacinki, ni z adzieży,</br> {{gap|2em}}''Nia rob nijakaj kradzieży. ''Wośmaja: nia świedcz chwalszywa;</br> ''Żywi z ludźmi sprawiadliwa;</br> ''Nie nalehaj ni na koha;</br> ''Pakiń hraszyć, bojsia Boha! {{gap|2em}}''Dziewiataja: Ścierażysia,</br> {{gap|2em}}''S czużoj żonkaj nie wadzisia,</br> {{gap|2em}}''Nia jszczy pryczyny da hrechu,</br> {{gap|2em}}''Pakiń czartousku uciechu. ''Dziesiataja: Ani domu</br> ''Nie zawidywaj nikomu,</br> ''Ni skacinki, ni paszeńki,</br> ''Żywi z ludźmi charaszeńka;</br> ''Żywi z ludźmi z Boham z Panam</br> ''Aż na wieki wiekau. Amen. {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> {{gap|2.5em}}{{fine|Zapisau ad wialebnaha ksiandza Andreja Bujewicza rodam z Lepla Witebskaj huberni, katory byu wice proboszczam kaścioła św. Kaciaryny u Pieciarburzi, a ciapier Maskouski wajskowy kapelan. Jon czuú jaje ad starcou padkaścielnych.}} {{справа|'''''Br. Epimach-Szypiłło.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dziesiać"/><noinclude></noinclude> emkq7sa4luvb7mlt76jda7mp54lta9v 104 128240 301596 301102 2026-10-18T10:20:40Z RAleh111 4658 301596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 24 Żniǔnia 1913 hodu'''|right='''№ 22'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; border-style: solid; border-width: 8px 0px 8px 0" |style="padding-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.4px;" |<center>Pierszaja krajowaja wystauka</center> |- |<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div><center>{{x-larger|'''chatnich wyrobau}}</center> |- |<center>{{x-larger|U sali miastowaj na Ostro-</br>bramskaj wulicy № 10.}}</center> |- |style="font-size:180%;" |<center>'''ADKRYJECCA</center> |- |style="padding-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.4px;" |<center>'''1-ho wiereśnia hetaho hodu.</center> |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pryszła"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Pryszła niadziela — szto rabici.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa ciażkich dniach budnich, ciażkich asabliwa letkam, prychodzić pa czaradzie dzień światy — niadziela. U subotu wieczaram znać użo na wiosca, szto zaŭtraszni dzień asabliwy. Kala chat wulicy miatucca raz u tydziań, a u chatach pryborka idzie. Pa wiaczery, zamiest taho, kab adrazu pajści chto kudy na spaczynak, kab na zaŭtraje na poli pry sasie ci pry kasie prywitaci uschod słonka, — baczymo druhoja sionijka. Starszyja, absieŭszy dzie pry płocia ci pry chaci kuczku kamieńnia, hutarać ab tym-sim, a hałosnyja kryki i padśpieŭki u druhim kancy wioski każuć, szto i moładź na zaŭtraszni dzień hledziuczy cieszycca sabie sionijka.</br> {{gap|1.5em}}Ale oś pa naczy i — niadziela. Każemo — dzień heta światy. Dobra, al i wiedaci treba, szto kala światych reczy treba i abchadzicca paświatomu. Tojaż praŭda, szto wypacznuć treba: niadziela — taki dzień; ale, ludzcy, zważajcia, szto nia tolki dla wypaczynku cieła dzianiok niadzielny, bo i koni waszy ci wały, katorymi wy pracawali praz tydziań, — takimże sposabam karystaci buduć z niadzieli. A chibaż zhodzicisia, szto ludzi ważniejszyja ad skacinki; u ludziej krom cieła jościka nieszta ważnaja, szto i stawić nas wyższej ad wała ci ad kania; — ludzi majuć duszu. Spahlanicia, ci i jana ni damahaicca czaho czasam? I jana, jak i cieła ludzkoja, damahaicca macunku, pasiłku zbawiennaha. Patul dusza żyje — pakul pasiłak maić, pakul z Boham złuczana; a złuczana patul — pakul spaŭniaić wolu Jaho światuju.</br> {{gap|1.5em}}Ludzcy! Kińcia wokam na praszoǔszy tydziań, — czaho tolki tam ni spaściarażycio: kolki chto raz kaho czymniebudź skryŭdziŭ! kolki chto raz kamu aby czym dakuczyŭ! kolki chto raz ni nie pakwapiŭsia usłużyć kamuścika u patrebia! Dy ci tolki heta, — tydziań wialiki: mo chto praz tydziań wun jakim hresznikam staŭsia! Mo i paciorak niwodzin dzień dobra, szczyra ni adnaho nia zmowiŭ!..</br> {{gap|1.5em}}Wotaż pryszła niedziela.</br> {{gap|1.5em}}Huł kaścielnych zwanoŭ razniośsia pa palach, pa wioskach, sklikajuczy synoŭ Matki Kaścioła; Addajcia szto carawa — caru, szto Bohawa — Bohu.</br> {{gap|1.5em}}Pryhlańmosia ciapier — jak — żaż {{перанос пачатак|wy|birajucca}} <section end="Pryszła"/><noinclude></noinclude> g6l3ow6nwugtehwas1048rhaxduzwil 301605 301596 2026-10-18T10:24:02Z RAleh111 4658 301605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 24 Żniǔnia 1913 hodu'''|right='''№ 22'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} {|style="margin:auto; margin-top:1em; margin-bottom:1em; border-style: solid; border-width: 8px 0px 8px 0" |style="padding-top:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.4px;" |<center>Pierszaja krajowaja wystauka</center> |- |<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em"></div><center>{{x-larger|'''chatnich wyrobau}}</center> |- |<center>{{x-larger|U sali miastowaj na Ostro-</br>bramskaj wulicy № 10.}}</center> |- |style="font-size:180%;" |<center>'''ADKRYJECCA</center> |- |style="padding-bottom:0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.4px;" |<center>'''1-ho wiereśnia hetaho hodu.</center> |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Pryszła"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Pryszła niadziela — szto rabici.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa ciażkich dniach budnich, ciażkich asabliwa letkam, prychodzić pa czaradzie dzień światy — niadziela. U subotu wieczaram znać użo na wiosca, szto zaŭtraszni dzień asabliwy. Kala chat wulicy miatucca raz u tydziań, a u chatach pryborka idzie. Pa wiaczery, zamiest taho, kab adrazu pajści chto kudy na spaczynak, kab na zaŭtraje na poli pry sasie ci pry kasie prywitaci uschod słonka, — baczymo druhoja sionijka. Starszyja, absieŭszy dzie pry płocia ci pry chaci kuczku kamieńnia, hutarać ab tym-sim, a hałosnyja kryki i padśpieŭki u druhim kancy wioski każuć, szto i moładź na zaŭtraszni dzień hledziuczy cieszycca sabie sionijka.</br> {{gap|1.5em}}Ale oś pa naczy i — niadziela. Każemo — dzień heta światy. Dobra, al i wiedaci treba, szto kala światych reczy treba i abchadzicca paświatomu. Tojaż praŭda, szto wypacznuć treba: niadziela — taki dzień; ale, ludzcy, zważajcia, szto nia tolki dla wypaczynku cieła dzianiok niadzielny, bo i koni waszy ci wały, katorymi wy pracawali praz tydziań, — takimże sposabam karystaci buduć z niadzieli. A chibaż zhodzicisia, szto ludzi ważniejszyja ad skacinki; u ludziej krom cieła jościka nieszta ważnaja, szto i stawić nas wyższej ad wała ci ad kania; — ludzi majuć duszu. Spahlanicia, ci i jana ni damahaicca czaho czasam? I jana, jak i cieła ludzkoja, damahaicca macunku, pasiłku zbawiennaha. Patul dusza żyje — pakul pasiłak maić, pakul z Boham złuczana; a złuczana patul — pakul spaŭniaić wolu Jaho światuju.</br> {{gap|1.5em}}Ludzcy! Kińcia wokam na praszoǔszy tydziań, — czaho tolki tam ni spaściarażycio: kolki chto raz kaho czymniebudź skryŭdziŭ! kolki chto raz kamu aby czym dakuczyŭ! kolki chto raz ni nie pakwapiŭsia usłużyć kamuścika u patrebia! Dy ci tolki heta, — tydziań wialiki: mo chto praz tydziań wun jakim hresznikam staŭsia! Mo i paciorak niwodzin dzień dobra, szczyra ni adnaho nia zmowiŭ!..</br> {{gap|1.5em}}Wotaż pryszła niedziela.</br> {{gap|1.5em}}Huł kaścielnych zwanoŭ razniośsia pa palach, pa wioskach, sklikajuczy synoŭ Matki Kaścioła; Addajcia szto carawa — caru, szto Bohawa — Bohu.</br> {{gap|1.5em}}Pryhlańmosia ciapier — jak — żaż {{перанос пачатак|wy|birajucca}} <section end="Pryszła"/><noinclude></noinclude> mlx8phthrrp84baqp5f3wndyow4uas2 104 128285 301597 301082 2026-10-18T10:21:00Z RAleh111 4658 301597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 29 Żniunia 1913 hodu'''|right='''№ 23.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |</center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Letni"/><div style="font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Letni wieczar.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Słonca skryłasia za boram,</br> Mierknuć paczynaje;</br> Nad pawietranym prastoram</br> Ciemra zawisaje.</br> Hłucha ŭ polu; ton nudliwy</br> Recham addajecca —</br> To waroczajucca z niwy</br> Żniei, — pieśnia ljecca: „Usie siahodniasznija sprawy</br> My Tabie ŭ pakory</br> Achwiarujem o, Łaskawy</br> Boże, ŭ pomacz skory.</br> Pracawali my harotna</br> I Twajho prykazu</br> Şiońnia słuchali achwotna,</br> Żywa, biez adkazu.</br> Pot nam bujna liŭsia s twaru,</br> Prażyła nas smaha;</br> Ad piakoty, ad pryparu</br> Jeła czasam zaha.</br> Myż na postaci-zahonie</br> Cicha żali zbożże, —</br> Woś prymi trud na Syonie,</br> Wiekawieczny Boże.</br> A ciapier my jdziom da domu</br> Adpaczyć pa trudzie,</br> Dyk nichaj Twajmu światomu</br> Cześć Imieńniu budzie.</br> Addalaj ad nas pryhody</br> Złyja hetaj noczy,</br> Kab dusza nia mieła szkody,</br> Jak ni baczuć woczy.</br> Pokul Nieba adziadziczym,</br> Na ziamli, o Wieczny</br> Boże, z wieraj Ciabie kliczym,</br> Daj nam son biaspieczny!“…</br> U cichoj pawietry chwali</br> Hołas zamiraja,</br> Tolki recha u waddali</br> Tony paŭtaraja.</br> Nocz pakroŭ swoj razasłała,</br> Abniała ǔsio ŭ ciemni,</br> I da zaŭtra ǔsich pakłała</br> U sałodkaj dremni.</br> Zorki tysiaczami woczak</br> Zabliszczeli ślozkaj,</br> Miży bielińkich abłoczak</br> Miesiac ŭsplyǔ nad wioskaj.</br> Jak by choczuczy spakoju</br> Ulić ludom u chaty,</br> Hdzie umorany sachoju,</br> Loh spaczyć araty;</br> Hdzie ŭlahlisia do snu żniei,</br> Nie paczuŭszy bolu,</br> U mocnaj wiery i nadziei</br> Zaŭtra być na poli;</br> Hdzie pastuch, adbiŭszy nohi</br> Za czużoj żywiołaj,</br> Prykurnuǔ, kab świeżaj zmohi</br> Mieć ŭ natury kwołaj.</br> Nad usimi Ohlad Boży</br> Biazupynna czuja,</br> I aniołak na staroży</br> Kożnaha wartuja.</br> {{справа|'''''A. Ziaziula.}} {{водступ|-2|em}}(''22–23/VIII 1913''). {{block center/e}}<section end="Letni"/><noinclude></noinclude> of2bh3exwvm4ghabtm82dkexwz4moa3 301604 301597 2026-10-18T10:23:44Z RAleh111 4658 301604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 29 Żniunia 1913 hodu'''|right='''№ 23.'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |</center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Letni"/><div style="font-size:250%; font-family:Cambria;"> <center>''Letni wieczar.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Słonca skryłasia za boram,</br> Mierknuć paczynaje;</br> Nad pawietranym prastoram</br> Ciemra zawisaje.</br> Hłucha ŭ polu; ton nudliwy</br> Recham addajecca —</br> To waroczajucca z niwy</br> Żniei, — pieśnia ljecca: „Usie siahodniasznija sprawy</br> My Tabie ŭ pakory</br> Achwiarujem o, Łaskawy</br> Boże, ŭ pomacz skory.</br> Pracawali my harotna</br> I Twajho prykazu</br> Şiońnia słuchali achwotna,</br> Żywa, biez adkazu.</br> Pot nam bujna liŭsia s twaru,</br> Prażyła nas smaha;</br> Ad piakoty, ad pryparu</br> Jeła czasam zaha.</br> Myż na postaci-zahonie</br> Cicha żali zbożże, —</br> Woś prymi trud na Syonie,</br> Wiekawieczny Boże.</br> A ciapier my jdziom da domu</br> Adpaczyć pa trudzie,</br> Dyk nichaj Twajmu światomu</br> Cześć Imieńniu budzie.</br> Addalaj ad nas pryhody</br> Złyja hetaj noczy,</br> Kab dusza nia mieła szkody,</br> Jak ni baczuć woczy.</br> Pokul Nieba adziadziczym,</br> Na ziamli, o Wieczny</br> Boże, z wieraj Ciabie kliczym,</br> Daj nam son biaspieczny!“…</br> U cichoj pawietry chwali</br> Hołas zamiraja,</br> Tolki recha u waddali</br> Tony paŭtaraja.</br> Nocz pakroŭ swoj razasłała,</br> Abniała ǔsio ŭ ciemni,</br> I da zaŭtra ǔsich pakłała</br> U sałodkaj dremni.</br> Zorki tysiaczami woczak</br> Zabliszczeli ślozkaj,</br> Miży bielińkich abłoczak</br> Miesiac ŭsplyǔ nad wioskaj.</br> Jak by choczuczy spakoju</br> Ulić ludom u chaty,</br> Hdzie umorany sachoju,</br> Loh spaczyć araty;</br> Hdzie ŭlahlisia do snu żniei,</br> Nie paczuŭszy bolu,</br> U mocnaj wiery i nadziei</br> Zaŭtra być na poli;</br> Hdzie pastuch, adbiŭszy nohi</br> Za czużoj żywiołaj,</br> Prykurnuǔ, kab świeżaj zmohi</br> Mieć ŭ natury kwołaj.</br> Nad usimi Ohlad Boży</br> Biazupynna czuja,</br> I aniołak na staroży</br> Kożnaha wartuja.</br> {{справа|'''''A. Ziaziula.}} {{водступ|-2|em}}(''22–23/VIII 1913''). {{block center/e}}<section end="Letni"/><noinclude></noinclude> r1n6sglv51m4c62womyd08nhu3zybn9 104 128303 301598 301081 2026-10-18T10:21:24Z RAleh111 4658 301598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 5 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 24'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Alkahol.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U kożnaj parachwii, ŭ kożnaj wiosca spatkać można ludziej, szto ciażka narakajuć na los swaich bratoŭ, katoryja trujuć sabie zyćcio ŭsielakimi trunkami, katoryja topiać swaju chudobu i sumieńnie u kieliszku. Nazywajem my ludziej, addanych pijatyce, — pjanicami, łajdakami. Sprawiedliwa, bo pijak — nałahowiec niszczyć swajo zdaroŭje, siamiejnaje żyćcio, zabiwaje relihijnaje paczućcie i paniżaje honar czaławieka. Ale toj tolki możyć litawacca nad takoj biadotaj, chto sam susim ni prykładaje swajej ruki na pomacz pjanstwu. Bo skażycież sami! Woźmim woś choćby parachwiju, dzie ja żywu. Małaja jana i pjanic wialikich znajdziecca tut najbolsz dziesiatok. Adnakaż manapolka szto hod tarhuje za harełku bliska 4000 rubloŭ. Znaczyć, traciacca i pjuć nia tolki łajdaczjo, ale i tyja, szto każuć: „My pjom u mieru, pa trochu“. Procz taho wychodzić, szto, ahulnie, bolsz idzieć ŭ manapol ad ludziej pjuszczych „pa trochu“ i „pry akazii“, jak ad nałahowych pjanicaŭ.</br> {{gap|1.5em}}I woś hledziaczy na ŭsio heta, łaskawy moj czytaczu, chacieŭby ja namowić ciabie, kab kinuŭ ty susim pić, jeśli pjesz, a pryłuczyŭsia da ludziej, szto zawuć siabie abstynentami, abo pa naszamu — trezwymi, niepjuszczymi, i szto wajujuć ŭsimi siłami s pjanstwam, bo wajawać z henym straszennym nałoham treba woś dziela czaho.</br> {{gap|1.5em}}Piersz-najpiersz czaławiek, szto kłaniajecca kieliszku, szkodzić swajmu zdaroŭju. Nia treba tak lohka wieryć tym razkazczykam, szto każuć, budta trunki hrejuć, dajuć siłu, achwotu i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Wiedać treba, szto czuć nia ŭsie trunki majuć u sabie składnik, katory zawiecca ''alkaholem'' albo ''czystym spirytusam''. Woś hety alkahol i spraŭlaje apjanieńnie i adureńnie, bo jość jon ''truciznaj'', tak jak naprykład arszenik. Użyty ŭ mieru ŭ słabiejszych trunkach (u piwie, winie, — dzie jaho mała) — jon nie turje, ale pry bolszaj wypiŭce, asabliwa wodki, dzie jaho najbolsz, spraŭlaje jon zawaroty haławy, zaciemnieńnie rozumu, torsii. Hety to alkahol pawolna, ale mocna rujnuje zdaroŭje swaich lubicielaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Jeśli addzialić czysty alkahol ad wodki i dać jaho kuram, to jany ad takoha paczastunku paskaczać, paskaczać i padochnuć. Tak sama nie wyżywie sabaka, kali wymazać jaho nos niekolki raz alkaholem. Daj wodku damowaje żywiole — ani zaczepić hetaj strawy, bo czuje jaje jadawitaść.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasem czaławiek, pakul prywyknie tolki da hetaj atruty, nie pryjemna morszczycca. Paśla użo budzie mieć da harełki ciahu. Może spytajsia czamu? Majem-bo my takuju naturu, szto ciahnie nas da użyćcia pryjemnaści, wiasiołaści da zabyćcia swaich biedaŭ. A heta ŭsio daje niby alkahol-uwadziciel. Heta jaho prymanka. Ale czaławiek, razumiejuczy, szto treba swaje złyja nakłonnaści dzierżać pad saboj, lohka padbiwaja hetu nierazumnuju ciahu da napitkaŭ. Bo jana niczym inszym nia jość, jak tolki prostaj słabościej i brakam. Praŭda, jość<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> pjdz80zs1uuy9wp80bpxoryecva1n6t 301603 301598 2026-10-18T10:23:24Z RAleh111 4658 301603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 5 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 24'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Alkahol.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}U kożnaj parachwii, ŭ kożnaj wiosca spatkać można ludziej, szto ciażka narakajuć na los swaich bratoŭ, katoryja trujuć sabie zyćcio ŭsielakimi trunkami, katoryja topiać swaju chudobu i sumieńnie u kieliszku. Nazywajem my ludziej, addanych pijatyce, — pjanicami, łajdakami. Sprawiedliwa, bo pijak — nałahowiec niszczyć swajo zdaroŭje, siamiejnaje żyćcio, zabiwaje relihijnaje paczućcie i paniżaje honar czaławieka. Ale toj tolki możyć litawacca nad takoj biadotaj, chto sam susim ni prykładaje swajej ruki na pomacz pjanstwu. Bo skażycież sami! Woźmim woś choćby parachwiju, dzie ja żywu. Małaja jana i pjanic wialikich znajdziecca tut najbolsz dziesiatok. Adnakaż manapolka szto hod tarhuje za harełku bliska 4000 rubloŭ. Znaczyć, traciacca i pjuć nia tolki łajdaczjo, ale i tyja, szto każuć: „My pjom u mieru, pa trochu“. Procz taho wychodzić, szto, ahulnie, bolsz idzieć ŭ manapol ad ludziej pjuszczych „pa trochu“ i „pry akazii“, jak ad nałahowych pjanicaŭ.</br> {{gap|1.5em}}I woś hledziaczy na ŭsio heta, łaskawy moj czytaczu, chacieŭby ja namowić ciabie, kab kinuŭ ty susim pić, jeśli pjesz, a pryłuczyŭsia da ludziej, szto zawuć siabie abstynentami, abo pa naszamu — trezwymi, niepjuszczymi, i szto wajujuć ŭsimi siłami s pjanstwam, bo wajawać z henym straszennym nałoham treba woś dziela czaho.</br> {{gap|1.5em}}Piersz-najpiersz czaławiek, szto kłaniajecca kieliszku, szkodzić swajmu zdaroŭju. Nia treba tak lohka wieryć tym razkazczykam, szto każuć, budta trunki hrejuć, dajuć siłu, achwotu i t. d.</br> {{gap|1.5em}}Wiedać treba, szto czuć nia ŭsie trunki majuć u sabie składnik, katory zawiecca ''alkaholem'' albo ''czystym spirytusam''. Woś hety alkahol i spraŭlaje apjanieńnie i adureńnie, bo jość jon ''truciznaj'', tak jak naprykład arszenik. Użyty ŭ mieru ŭ słabiejszych trunkach (u piwie, winie, — dzie jaho mała) — jon nie turje, ale pry bolszaj wypiŭce, asabliwa wodki, dzie jaho najbolsz, spraŭlaje jon zawaroty haławy, zaciemnieńnie rozumu, torsii. Hety to alkahol pawolna, ale mocna rujnuje zdaroŭje swaich lubicielaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Jeśli addzialić czysty alkahol ad wodki i dać jaho kuram, to jany ad takoha paczastunku paskaczać, paskaczać i padochnuć. Tak sama nie wyżywie sabaka, kali wymazać jaho nos niekolki raz alkaholem. Daj wodku damowaje żywiole — ani zaczepić hetaj strawy, bo czuje jaje jadawitaść.</br> {{gap|1.5em}}Tymczasem czaławiek, pakul prywyknie tolki da hetaj atruty, nie pryjemna morszczycca. Paśla użo budzie mieć da harełki ciahu. Może spytajsia czamu? Majem-bo my takuju naturu, szto ciahnie nas da użyćcia pryjemnaści, wiasiołaści da zabyćcia swaich biedaŭ. A heta ŭsio daje niby alkahol-uwadziciel. Heta jaho prymanka. Ale czaławiek, razumiejuczy, szto treba swaje złyja nakłonnaści dzierżać pad saboj, lohka padbiwaja hetu nierazumnuju ciahu da napitkaŭ. Bo jana niczym inszym nia jość, jak tolki prostaj słabościej i brakam. Praŭda, jość<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> 3ki4gdgz01w58tpoat7f1cwscju4vzm 104 128360 301599 301031 2026-10-18T10:21:54Z RAleh111 4658 301599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 12 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 25'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Alkahol.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|II.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ale szto najważniejsza: alkahol zmienszywaje, abo i susim nisztożyć naszaje żyćcio duchoŭnaje. Kab heta sabie ujaśnić, pawinny my wiedać, szto żyćcio relihijnaje, zhodnaje z prawam naszaho sumieńnia, paddzierżywajecca naszaj silnaj wolaj.</br> {{gap|1.5em}}Silnaja wola chryścijanina — heta najważniejszaja padpora jaho relihii, jaho wiery ŭ zahrobnaje żyćcio. A sztoż tak zmahaje siłu woli naszaj, jak alkahol, jak skłonnaść niŭmiarkowanaja da napitkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Czaławiek robić sabie z alkaholu niejakaja bożyszcze i składaje jamu na afiaru dabro swajej siamji, swaju dobruju sławu ŭ ludziej i spakoj swajej duszy.</br> {{gap|1.5em}}Najspakajniejszy, najlepszy czaławiek, jak tolka pacznie zahladać czasta ŭ kieliszak, staniecca skora skłonnym da zawadak i niazhod, pazwolić jazyku paplić usielakija brudy, zrobicca złym dla chatnich, niamiłym dla susiedaŭ. A nawat czaławiek, szto pa krysie pje, dajeć dowad słabaj woli, bo czasta bajuczysia, kab jaho nie wyśmiejali, nia może pakinuć pić, choć i razumieje, szto i jon paddzierżywaje chwarobu ahulnaho pjanstwa szto zasłuha bolszaja susim nie pić, chacia dobra wiedaje, szto pjanicy wychodziać z tych, katoryja piersz nie nadta nizka kłanialisia alkaholu, ale ŭsioż taki byli jaho prychilnikami. Można śmieła skazać, szto alkahol adrywaje ludziej ad żyćcia relihijnaho, jak toj djabluk, bo chto tolki mnoha pje, toj bywaje zaŭsiahdy i razpusnym, żwierskim, i hatowym da ŭsiaho złoha. Darma jamu tłumaczyć ab żyćci wyższym, razumnym.</br> {{gap|1.5em}}Nieszczasnaja prywyczka pić, zabiwaje ŭ im lepszaje paczućcie. I woś taki czaławiek pawolna tracić paniaćcie, szto maje nieśmiertelnuju duszu, szto jon naznaczany da szczaścia ŭ zahrobnym świecie. Jon prybliżajecca da hatunku tej żywioły, katoraja lubić bałota i katoruju żydy uważajuć za nieczystuju.</br> {{gap|1.5em}}Nima dziwa, szto u Światym Pisańni mnoha jość hroźby dla tych, szto biaz miery pjuć, — i padachwoczywańnia, kab byli trezwymi. „Hora tym, szto smahła mohuć pić wino!“ każe prarok Izajasz (V. 20) „Aściarożny budźcie, kab sercy waszy nie byli ciażki abżarstwam“ — skazaŭ raz Chrystus da swaich wuczniaŭ. A światy Paweł każe: „Nie ŭpiwajciesia winom, szto maje niaczystatu, ale budźcie poŭny Ducha Światoha (Efez. 5.18). Światy Auhustyn nazywaje pjanstwa matkaj ŭsielakich prastupkaŭ, zamieszańniem rozumu, utrataj niewinnaści dabrawolnym zwarjacieńniem żyćciowaj hańbaj, nisławaj, paniżeńniem duszy. A woś jeszcze słowy światoha Bazyla Wialikaho: „Czym pjanica mudrejszy ad asła? Źwier nawat biezrazumny nia pjeć nad mieru, chaciaby jaho tysiaczy ludziej prymuszała“.</br> {{gap|1.5em}}Woś tady i pakazywajecca, szto chto choczyć mieć i rozum i sumieńnie czystaje, pawinien mieć alkahol u {{перанос пачатак|najwialik|szaj}}<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> 3k8nv4m62mqtq4ffci9bk44q5bm6up9 301602 301599 2026-10-18T10:23:03Z RAleh111 4658 301602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 12 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 25'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Alkahol.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|II.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Ale szto najważniejsza: alkahol zmienszywaje, abo i susim nisztożyć naszaje żyćcio duchoŭnaje. Kab heta sabie ujaśnić, pawinny my wiedać, szto żyćcio relihijnaje, zhodnaje z prawam naszaho sumieńnia, paddzierżywajecca naszaj silnaj wolaj.</br> {{gap|1.5em}}Silnaja wola chryścijanina — heta najważniejszaja padpora jaho relihii, jaho wiery ŭ zahrobnaje żyćcio. A sztoż tak zmahaje siłu woli naszaj, jak alkahol, jak skłonnaść niŭmiarkowanaja da napitkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Czaławiek robić sabie z alkaholu niejakaja bożyszcze i składaje jamu na afiaru dabro swajej siamji, swaju dobruju sławu ŭ ludziej i spakoj swajej duszy.</br> {{gap|1.5em}}Najspakajniejszy, najlepszy czaławiek, jak tolka pacznie zahladać czasta ŭ kieliszak, staniecca skora skłonnym da zawadak i niazhod, pazwolić jazyku paplić usielakija brudy, zrobicca złym dla chatnich, niamiłym dla susiedaŭ. A nawat czaławiek, szto pa krysie pje, dajeć dowad słabaj woli, bo czasta bajuczysia, kab jaho nie wyśmiejali, nia może pakinuć pić, choć i razumieje, szto i jon paddzierżywaje chwarobu ahulnaho pjanstwa szto zasłuha bolszaja susim nie pić, chacia dobra wiedaje, szto pjanicy wychodziać z tych, katoryja piersz nie nadta nizka kłanialisia alkaholu, ale ŭsioż taki byli jaho prychilnikami. Można śmieła skazać, szto alkahol adrywaje ludziej ad żyćcia relihijnaho, jak toj djabluk, bo chto tolki mnoha pje, toj bywaje zaŭsiahdy i razpusnym, żwierskim, i hatowym da ŭsiaho złoha. Darma jamu tłumaczyć ab żyćci wyższym, razumnym.</br> {{gap|1.5em}}Nieszczasnaja prywyczka pić, zabiwaje ŭ im lepszaje paczućcie. I woś taki czaławiek pawolna tracić paniaćcie, szto maje nieśmiertelnuju duszu, szto jon naznaczany da szczaścia ŭ zahrobnym świecie. Jon prybliżajecca da hatunku tej żywioły, katoraja lubić bałota i katoruju żydy uważajuć za nieczystuju.</br> {{gap|1.5em}}Nima dziwa, szto u Światym Pisańni mnoha jość hroźby dla tych, szto biaz miery pjuć, — i padachwoczywańnia, kab byli trezwymi. „Hora tym, szto smahła mohuć pić wino!“ każe prarok Izajasz (V. 20) „Aściarożny budźcie, kab sercy waszy nie byli ciażki abżarstwam“ — skazaŭ raz Chrystus da swaich wuczniaŭ. A światy Paweł każe: „Nie ŭpiwajciesia winom, szto maje niaczystatu, ale budźcie poŭny Ducha Światoha (Efez. 5.18). Światy Auhustyn nazywaje pjanstwa matkaj ŭsielakich prastupkaŭ, zamieszańniem rozumu, utrataj niewinnaści dabrawolnym zwarjacieńniem żyćciowaj hańbaj, nisławaj, paniżeńniem duszy. A woś jeszcze słowy światoha Bazyla Wialikaho: „Czym pjanica mudrejszy ad asła? Źwier nawat biezrazumny nia pjeć nad mieru, chaciaby jaho tysiaczy ludziej prymuszała“.</br> {{gap|1.5em}}Woś tady i pakazywajecca, szto chto choczyć mieć i rozum i sumieńnie czystaje, pawinien mieć alkahol u {{перанос пачатак|najwialik|szaj}}<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> l8rda44qln3onsqg9r8z87y269z52qr 104 128395 301600 301002 2026-10-18T10:22:10Z RAleh111 4658 301600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; font-family:Cambria; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 19 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 26'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak.<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Alkahol.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>III.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usiaho skazanaho raniej, a jeszcze bolej z żyćcia sztodziennaho, szto pakazwaje, jakim straszennym niszczaściem jość pjanstwa — wychodzić patreba: ''kinuć samym pić harełku, piwa, wino — i staracca adciahnuć ad hetych trunkaǔ inszych''. Słowam, zjaŭlajecca sama praz siabie dumka zmahacca z chwarobaj pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Zmahańnie z alkaholem staro jak świet. U starażytnaj Hrecii, ŭ Atenach, było adnym czasam prawa, szto śmiertny pryhawor kłało na czaławieka, katoraho zławili pjanym. U tojże Hrecii prawodaŭca Likurh prykazaŭ zniszczyć usie winnicy, dzie wyrablałoś wino. U siomym wieku pa Chrystusie reformatar relihijny Mahomet zabaraniǔ susim pić wino swaim prychilnikam. Francuskija karali ǔ roznych czasach staralisia ahraniczyć wyrab wina. Z dziewiataho wieku prachawałosia pradpisańnie spawiednikam, kab zakładali sorakdnieŭnuju pakutu na chlebie i wadzie tym, szto „prociŭ nakazu Zbaŭcy i Apostołaŭ, upiwajucca winom abo piwam“.</br> {{gap|1.5em}}Adzin paważany historyk pisze, szto u pierszych wiekach Chryścijanie susim nie używali wina. Rehuły niekatorych zakonaŭ chryścijanskich zmuszajuć da samaj surowaj trezwaści.</br> {{gap|1.5em}}A i ǔ naszych czasach razszyryłasia zmahańnie z alkaholem, bo pjanstwa straszenna razpanoszyłasia pamiz ludziej.</br> {{gap|1.5em}}U Ameryce prezydenty Linkoln i Harrisson byli niepjuszczymi.</br> {{gap|1.5em}}Suczasny prezydent Wilson jość wialikim apiekunam tawarystw amerykanskich ŭ zmahańni z alkaholem. A tawarystwaŭ takich tam duża mnoha. Jość nawat takija staronki ŭ Ameryce, dzie użo trudna dastać alkaholnych napitkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Woś dziakujuczy ludziam, szto z pahardaj kinuli alkahol i paczali szyryć trezwaść u Ameryce liczycca ciapier bolsz sześci milijonaŭ ludziej ''niepjuszczych, abstynentaǔ'' — i to tolki zapisanych da tawarystwaŭ. U Anhlii jość takich ludziej siem milijonaŭ. U Finlandzii, blizkaj naszaj susiedki — zabaroniena użo hnać harełku.</br> {{gap|1.5em}}U naszym krai najbolej szyryć trezwaść kowienskaje tawarystwa „Blaivybe“ (trezwaść). Addzieły hetaho tawarystwa znachodziacca i ŭ Wilenskaj hubernii. Meta ich — heta znisztożyć panawańnie alkaholu. Sposaby takija: asabistaja trezwaść i praświeta. Kab zmahacca z drennymi zwyczajami i prywyczkami pić na wiasiellach, chreśbinach, zabawach, — jany ustraiwajuć prystaǔlenia, dzie wyśmiewajuć pjanstwa, robiać wieczarynki biez trunkaŭ, a na wiasiellach i światach siamiejnych nie stawiać żadnych napitkaŭ apracza kwasaŭ i wina z owaczaǔ. Procz taho na sabrańniach ustrajwajuć hutarki ab szkadliwaści alkaholu i zdajuć adczoty z pracy nad wykarenieńniem pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Tawarystwa prociŭ alkaholnyja szyracca bystra i razwiwajucca szto hod. Dojduć jany i da naszej staronki da naszaho narodu, i daduć dobruju atprawu<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> fm6zns4pp0kspxt63sy3gnlka5hfkmj 301601 301600 2026-10-18T10:22:39Z RAleh111 4658 301601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/> {|style="margin:auto; width:100%" |{{Калёнтытул|left='''Hod I.'''|center='''Wilnia 19 Wiereśnia 1913 hodu'''|right='''№ 26'''}} |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- | style="font-size:500%;" |<center>'''{{разьбіўка|BIEŁARUS}}</center> |- |<center>{{larger|'''tydniowaja katalickaja hazeta.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Kasztuje s pierasyłkaj: na hod 1 rb. 50 kap. na 6 miesiacau 80 kap. addzielny numer 3 kapiejki.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|Rukapisy pawinny być padpisany praudziwaj familijej dziela wiedama redakcii, inaksz nia buduć drukawany; rukapisy nie zwiertajucca. Hroszy można pasyłać pacztowymi markami.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 2px 0" | |- |<center>{{smaller|'''Usio adresawać:''' Wilnia Wilenskaja wulica, № 18 kw. 6. Redakcija „Biełarusa“.}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |- |<center>'''Szkada mnie hetaho narodu… bo nie maje czaho jeści''' _{{{larger|({{разьбіўка|słowy Chrystusa}}).}}}</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 2px 0" | |} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Alkahol"/>''Kazimir Swajak.<div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1.5em"></div> <div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Alkahol.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> <center>III.</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Z usiaho skazanaho raniej, a jeszcze bolej z żyćcia sztodziennaho, szto pakazwaje, jakim straszennym niszczaściem jość pjanstwa — wychodzić patreba: ''kinuć samym pić harełku, piwa, wino — i staracca adciahnuć ad hetych trunkaǔ inszych''. Słowam, zjaŭlajecca sama praz siabie dumka zmahacca z chwarobaj pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Zmahańnie z alkaholem staro jak świet. U starażytnaj Hrecii, ŭ Atenach, było adnym czasam prawa, szto śmiertny pryhawor kłało na czaławieka, katoraho zławili pjanym. U tojże Hrecii prawodaŭca Likurh prykazaŭ zniszczyć usie winnicy, dzie wyrablałoś wino. U siomym wieku pa Chrystusie reformatar relihijny Mahomet zabaraniǔ susim pić wino swaim prychilnikam. Francuskija karali ǔ roznych czasach staralisia ahraniczyć wyrab wina. Z dziewiataho wieku prachawałosia pradpisańnie spawiednikam, kab zakładali sorakdnieŭnuju pakutu na chlebie i wadzie tym, szto „prociŭ nakazu Zbaŭcy i Apostołaŭ, upiwajucca winom abo piwam“.</br> {{gap|1.5em}}Adzin paważany historyk pisze, szto u pierszych wiekach Chryścijanie susim nie używali wina. Rehuły niekatorych zakonaŭ chryścijanskich zmuszajuć da samaj surowaj trezwaści.</br> {{gap|1.5em}}A i ǔ naszych czasach razszyryłasia zmahańnie z alkaholem, bo pjanstwa straszenna razpanoszyłasia pamiz ludziej.</br> {{gap|1.5em}}U Ameryce prezydenty Linkoln i Harrisson byli niepjuszczymi.</br> {{gap|1.5em}}Suczasny prezydent Wilson jość wialikim apiekunam tawarystw amerykanskich ŭ zmahańni z alkaholem. A tawarystwaŭ takich tam duża mnoha. Jość nawat takija staronki ŭ Ameryce, dzie użo trudna dastać alkaholnych napitkaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Woś dziakujuczy ludziam, szto z pahardaj kinuli alkahol i paczali szyryć trezwaść u Ameryce liczycca ciapier bolsz sześci milijonaŭ ludziej ''niepjuszczych, abstynentaǔ'' — i to tolki zapisanych da tawarystwaŭ. U Anhlii jość takich ludziej siem milijonaŭ. U Finlandzii, blizkaj naszaj susiedki — zabaroniena użo hnać harełku.</br> {{gap|1.5em}}U naszym krai najbolej szyryć trezwaść kowienskaje tawarystwa „Blaivybe“ (trezwaść). Addzieły hetaho tawarystwa znachodziacca i ŭ Wilenskaj hubernii. Meta ich — heta znisztożyć panawańnie alkaholu. Sposaby takija: asabistaja trezwaść i praświeta. Kab zmahacca z drennymi zwyczajami i prywyczkami pić na wiasiellach, chreśbinach, zabawach, — jany ustraiwajuć prystaǔlenia, dzie wyśmiewajuć pjanstwa, robiać wieczarynki biez trunkaŭ, a na wiasiellach i światach siamiejnych nie stawiać żadnych napitkaŭ apracza kwasaŭ i wina z owaczaǔ. Procz taho na sabrańniach ustrajwajuć hutarki ab szkadliwaści alkaholu i zdajuć adczoty z pracy nad wykarenieńniem pjanstwa.</br> {{gap|1.5em}}Tawarystwa prociŭ alkaholnyja szyracca bystra i razwiwajucca szto hod. Dojduć jany i da naszej staronki da naszaho narodu, i daduć dobruju atprawu<section end="Alkahol"/><noinclude></noinclude> pgnqjksj6xp1em3hvpgiacw5gmtrn18 104 128475 301468 296671 2026-10-17T19:22:45Z RAleh111 4658 301468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wialiki"/>daczesnaść — a Boh, szto zaŭsiody pawinny żyć my pawedług Jaho prykazaŭ, a kali niepasłuchali ǔ czym koleczy naszaho najlepszaho Ajca Niabiesnaho, szkadujmo wielmi, pakutujmo postam wialikim — tak jak nawuczaje nas nasza św. wiera, dy malimosia da Boha, kab ǔ dalejszym żyćci naszym daŭ nam łasku być wiernymi Jamu zaŭsiody. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wialiki"/> <section begin="Dub"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Dub.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} ''U lasnym huszczary,</br> ''Pamiż lipaǔ i chwoj,</br> ''Rasachaty stary</br> ''Stajaǔ dub pad haroj.</br> ''Toǔsty koreń jaho</br> ''Ǔ hłyb ziamli uwajszoǔ,</br> ''Wyszej lesu ǔsiaho</br> ''Wierch zialony paszoǔ.</br> ''I haliny u boki</br> ''Razraslisia kruhom,</br> ''Jak żaleza, suki</br> ''Stali ćwiordy na jom.</br> ''Krasawaǔsia, szumieǔ</br> ''Woku kożnamu lub,</br> ''I tajomna hudzieǔ</br> ''Wializarny toj dub.</br> ''I chwaliǔsia ǔsiamu</br> ''Siłaj hroznaj swajej —</br> ''I chinuliś k jamu</br> ''Ǔsie raśliny chutczej —</br> ''Kali wieciar lacieǔ,</br> ''I wichrom ǔsiudy mioǔ —</br> ''Dub stary wiasialeǔ,</br> ''Z buraj hatarki wioǔ.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Prajszło niekolki let</br> ''I zmianiłasia ǔsio —</br> ''Les inaczaj adziet</br> ''Ǔżo nia toje żyćcio:</br> ''Dzie kaliny ǔ radok</br> ''Husta mocna raśli,</br> ''I aresznik ǔ krużok,</br> ''I chwainy ćwili —</br> ''Tam hallo akurat</br> ''Zasciłała ziamlu,</br> ''Tolki dub, jak mahnat,</br> ''Paziraǔ na siamju</br> ''Abhaleǔszych kustoǔ</br> ''Pawysiekanych chwoj…</br> ''— Dy halin dy listoǔ</br> ''Raznasiǔ homan swoj.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Nastupiła wiasna;</br> ''Redki les pad haroj</br> ''Prabudziǔsia ad sna,</br> ''Nie świaciǔ hahyćboj —</br> ''Uwabraǔsia ǔ listy,</br> ''Dy nanowa szumieǔ,</br> ''Dyk wyszej nad kusty</br> ''Dub stary charaszeǔ.</br> ''I hudzieci paczaǔ</br> ''Jon silniej i silniej,</br> ''I chwalicisia staǔ</br> ''Siłaj mocnaj swajej.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Raz pad leta adna</br> ''Noczka ciomna była</br> ''Pa ziamielcy jana</br> ''Ciapłatu razliła —</br> ''Parna, cicha uskroś,</br> ''Nieba stałosia s chmar,</br> ''Wichar dunuǔ ukoś</br> ''Uskałychnuǔsia dub-star</br> ''Kapli bujny na les</br> ''Palacieli dażdżom,</br> ''Żoǔtaj stużkaj z niabies</br> ''Załacistym ahniom</br> ''Zabliszczeła na mih —</br> ''To piarun zahudzieǔ,</br> ''Zahurczeǔ i zacich —</br> ''Tolki dub zaszumieǔ…</br> ''Adlacieła kara,</br> ''Szto wieki hadawaǔ —</br> ''I użo jak hara —</br> ''Jon u lesi lażaǔ.</br> .{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.{{gap|0.8em}}.</br> ''Tak zamierła zusim</br> ''Duba siła — żyćcio,</br> ''I kryczała pa im</br> ''Na hary warańnjo. {{справа|'''''F. Czernyszewicz.{{Водступ|-1.5|em}}}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dub"/> <section begin="S"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''S Biełaruskich kazak.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <center>{{larger|II.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{Водступ|1.5|em}}Dziaciuk Anuprej, pasuczy swaju skacinku pa kustoch, nadybaŭ na hniazdo maleńkich, ślapych jeszcze ptuszaczak, — waśmioraczka ich było. Paczuŭszy nad saboj szarachniu i woraha, biezzaszczytnyje malenstwy nia mieli, {{перанос пачатак|razu|miejecca}} <section end="S"/><noinclude></noinclude> pmg8c3ozcsivi3e69ljprwiok5gq1kz 104 128476 301479 296674 2026-10-17T19:28:47Z RAleh111 4658 301479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="S"/>{{перанос канец|razu|miejecca}}, czym inaksz baranicca, jak tolki razinucca i, sykajuczy, wysunuli swaje czyrwonyje jazyczki. Anuprej, doǔha nia dumajuczy, paczaǔ chapać swaimi palcami hetyje jazyczki i… adrywać ich. Siem adarwaŭ, a wośmaho — nie paśpieŭ, bo skacina palacieła u szkodu. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{Водступ|1.5|em}}Szmat czasu pralacieło, nie mała hadoǔ minuła, i z dziaciuka — Anupreja wyciahnuŭsia i wyras stały ǔżo chłopic. Ażaniǔsia bahata i statna. Z żonkaj Anuprej żyǔ dobra, sam pracawitym byǔ, dyk i haspadarka wiałasia i ruczyła dobra. Szenciła Anupreju i na inszy prybytak — na siamiejku; na świet pryjszło waśmioraczka dzietak, pryhożych — jak jahadki. Ale s pamiż ich — adno tolki, jak ptuszaczka, szczebiatało da baćkoǔ swaich, a siamiora — byli niamowy.</br> {{Водступ|1.5|em}}Joknuło serce Anupreja, uspomniǔszy toje hniazdoczka z małymi, ni ǔ czym niawinnymi malenstwami, katorych jon niekaliś tak straszenna pakaleczyǔ, i zamorkociǔsia, paczaŭ sochnuć, chwareć. Nijakie rady, lekarstwy — Anupreju nie pamahali, dy i jon sam ich nie żadaŭ, i nia słuchaŭ. Soch Anuprej, i uskoraści — biez pary — pamior.</br> {{Водступ|1.5|em}}A sirotki — dzietki? Jany, ŭzrosszy da tych hadoŭ, ŭ jakich baćka ich naźdźiekawaŭsia nad ptuszaczkami małymi — mowu ludzkuju adzyskali. {{справа|''Jurka Mucha.{{Водступ|1.5|em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="S"/> <section begin="My"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria;"> <center>'''My żywiem nadziejaj!..</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} Chaj marozny wiecier zawywaje żutka,</br> Chaj staronku rodnu śnieham zaniasie —</br> My żywiem nadziejaj! chutka ci nia chutka —</br> Prydzie kaniec horu wiecznaje biadzie.</br> Chaj imhła ziamielku ǔ puty spawiwaje.</br> Chaj ciamnieje sonca z buranosnych chmar —</br> My nadzieju majem: kraj nasz przyczakaje</br> Lepszu dolu daść nam Boh i haspadar.</br> {{справа|''Haljasz Leǔczyk.{{gap|1.5em}}}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="My"/> <section begin="Kaścielny"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielny kalendar.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em;"></div> <center>{{larger|'''Luty.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{block center/s}} <div style="margin-left:3.5em;"> {{водступ|-3.5|em}}22.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Katedry św. Piotra ŭ Antyochii i św. Małgorzaty s Krotony.</br> {{водступ|-3.5|em}}23.{{gap|0.5em}}S.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}Piotra Damiana B. D. K.</br> {{водступ|-3.5|em}}24.{{gap|0.5em}}''Niadziela Zapusnaja'', św. Macieja Ap.</br> {{водступ|-3.5|em}}25.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}Zygfryda i św. Faliksa III Papieża.</br> {{водступ|-3.5|em}}26.{{gap|0.5em}}P.{{gap|1em}}Aleksandra Bisk. ǔ Ehipcie.</br> {{водступ|-3.5|em}}27.{{gap|0.5em}}S.{{gap|1em}}{{larger|†}}{{gap|0.5em}}''Papielec'', Leonarda Bisk.</br> {{водступ|-3.5|em}}28.{{gap|0.5em}}C.{{gap|1em}}Romana Opata i św. Lupicyna. </div> {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielny"/> <section begin="Św"/><div style="font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Św. Małgorzata s Krotony.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-1em;"></div> {{gap|1.5em}}Zbłudzić kożny może, ale spraǔdy ǔżo drennym budzie tolki taki czaławiek, katory ni starajecca najści dobruju darohu, dy znajszoŭszy, nia jdzie joju ǔżo praz resztku swajho żyćcia.</br> {{gap|1.5em}}Jak duża czasta bywaje miż ludźmi, Malgorzata s Krotony ǔ moładaści swajej żyła nia tolki szto ni pa Bożamu, ale nawat zusim hreszna. Dyk adnaho razu, kali maniłasia zyjścisia z tym, katoraho hreszna lubiła, znajszła jaho straszenna pakaleczanaho, niażywoha lażaczaho ǔ rowie pad chworastam. Nispadziewanaja śmierć heta mocna jaje zastanawiła; stałosia Małgorzacie jasna, szto raniej ci paźniej prydziecca i jej pamierci — a sumleńnie adazwałosia pytańniem: „A szto tady budzie z duszoj twajej“?</br> {{gap|1.5em}}Ad hetaho czasu kinuła Małgorzata hresznaje swaje daŭniejszaje żyćcio dy stała pakutawać surowa za ǔsienka, szto kali zrabiła błahoha. Nie zadawoliwajuczysia henym, pryniała jana habit tercijarski św. Franciszka ǔ mieście Krotonie — i jak można najstaranniej spaǔniała ǔsie abawiazki hetaho zakonu, dabaŭlajuczy ad siabie jeszcze roznyje muki, dziela atpakutawańnia za daŭniejszyje hrechi: tak spała jana na hołaj ziamli, maliłasia i razmyszlała ab Bohu, klenczuczy na hostrym kamiańni, dy na takich razmyszlańniach i malitwach czasta prawodziła celyja noczy.</br> {{gap|1.5em}}Hetkim światym pakutnym żyćciom pieraprasiła jana Boha za ǔsie hrechi swajej moładaści dy stałasia hodnaj taho, szto pa śmierci swajej ǔ 1297 h. zasłyła roznymi cudami; a z hetaj pryczyny Papież Benedykt XIII na Zialonyje Światki 16 maja 1628 h. uraczysta abjawiǔ cełamu świetu, szto Małgorzata s Krotony pakutaj swajej dy światym zakonnym żyćciom zasłużyła u Kaścieli Katalickim na cześć i sławu.</br> {{gap|1.5em}}Tak, jak św. Małgorzata s Krotony, <section end="Św"/><noinclude></noinclude> 5j2lxa5jllm1tsbe1s7h63phkt7tiym 104 128479 301492 296682 2026-10-17T19:31:42Z RAleh111 4658 301492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Św"/>pawinien rabić i kożny z ludziej, chto maje niszczaście być hresznym, — pawinien paprawicca, pakutawać za hrechi dy żyć dalej sprawiadliwa.</br> {{gap|1.5em}}Kali ŭmiejem hraszyć, — umiejmo pakutawać. {{справа|''B. P—ko.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Św"/> <section begin="Kaścielnyje"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kaścielnyje wiedamaści.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho ks. Administratara — Michalkiewicza, ǔ Wilenskaj dyjecezii stalisia pieramieny: ks. dr. Jan Stefanowicz — naznaczajecca na wikaraho da kaścioła św. Jana; ks. Alfons Chalecki — na ǔłasnoje zadańnie uwalniajecca ad abawiazkaŭ wikaraho z Lipnikaŭ; ks. Maciej Ciunajtis — pieranosicca s Stakliszak na wikaraho da Meryczy; ks. Roch Giełażunas — na mansjonara da Żyrmun; ks. Stanislaŭ Filmanowicz — z Hrodny na wikaraho da Słonima; ks. Jazep Marcinkiewicz — paroch ǔ Drui, pa adbyćciu 6 miesiacznaj kary, wiertajecca na staroje miejsce. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> <center>'''U Wilenskaj siminaryi.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ekzaminy dla aspirantaŭ da duchoǔnaho stanu (na klerykaŭ) adbuducca 22 i 26 krasawika (kwietnia) i 15–17 czerwienia hetaha hodu. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> <center>'''Katalictwo u Kitajszczynie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Z dalokaha, dzie sonce ǔschodzić, kraju, dachodziać dobryje wiestki, szto wiera Chrystusowa — z hodu — ǔ hod bolsz szyrycca, nowych zdabywaje synoŭ dla Kaścioła Katalickaha. Za ŭzmahańnie wiery katalickaj pamiż Kitajcami, treba dziakawać misjonaram, katuryje pakinuli swaje rodnyje chaty i kraj, a pajszli da czużych, s słowam paciechi wiecznaj. Z roznych narodaŭ wychodziać misjonary. Wuczacca jany ǔ Rymi mowy tych narodaŭ, da kotorych majuć jechać, a potym — na cełaje żyćcio astajucca użo pamiż nowych chryscijan.</br> {{gap|1.5em}}Hadoǔ 60 tamu nazad — ǔ Kitajszczynie, pakul było hasudarstwo karaleŭskaje, było chryścijan 783,000. U 1910 hadu użo widzim ich dwa razy bolej, bo 1,300,000, i, jak niszto nie stanie na praszkodzie misyjnarskaj pracy, to można spadziewacca, szto liczba heta udwolcca. Ciapier, kali ŭ Kitajszczynie admianili ǔłaść karaleŭskuju i abjaŭlena respublika (respublika takoje hasudarstwa, dzie karala nima, a upraǔlaje hasudarstwam prezydent jak, n. p. ǔ Amerycy), dziakujuczy prychilnaści dwoch kitajskich ministraǔ — Juanszykaja i Suniatsina praca misjanaraŭ idzie chutczej. Juanszykaj, kali jeszcze byǔ hubernataram adnej kitajskaj prawincii, taki oklicz daŭ katalickim misjanaram: „Wy mnoha hadoŭ apawiedajecie katalicku wieru, dawodzicie ludziej da dabra, pryzywajecie da pasłuszenstwa starszym i zakonam Kitajszczyny. Hledziuczy na waszu pracu ǔ majoj prawincii, ja z radaściu pryznaju waszu pracu za dobruju; nawuka wasza może palepszyć tych, szto pa joj żywuć i wypaŭniajuć jaje prykazańnia. Kataliki służać dobrym prykładam dla reszty narodu dam dla reszty narodu — jak pawinien kożny Kitajec wypaŭniać swaje abawiazki i szanawać zakony“. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kaścielnyje"/> <section begin="Szto"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Piecierburh.'''</span> Abjaŭleny Wysoczajszy Manifest s pryczyny trochsotnaj hadaǔszczyny Panujuczaj Familii Ramanawych. Ukazam, danym Senatu, szmat kar pamienszena na adnu trećciu czaść, kara śmierci zamieniena 20 hadami katarhi; asyhnowana 75 tysiaczoǔ rubloŭ na nahrady sielanam za dobruju haspadarku, i abjaŭlana szmat druhich miłaściej.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Wilnia.'''</span> 21 lutaha ǔ czasie pierahladu wojsk na rynku łukiskim zawaliǔsia dach, na katorym sidzieło kala 30 asob: 7 asob pakaleczany ciażka, 20 lahczej, 1 asoba pamierła. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}— U Hrodzieńskaj hubernii, ŭ Słonimskam pawiecie s 15 na 16 i s 16 na 17 lutaha zdrahanułasia ziemla.</br> {{gap|1.5em}}U majontku „Aleksandrowo“ p. p. Kiersnoǔskich ludzi pazwaliwalisia z pleczaŭ. Akalicznyje sielanie paŭciekali ŭ les.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Druzgieniki.'''</span> Nad horodam pralecieli dzwie latuczyje maszyny. Adna lacieła wielmi niska. Skul jany i szto — nima wiedama.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Minsk.'''</span> 8 czaławiek z wioski Dolskie, Pinskaho pawietu, pa zahadu minskaha hubernatara pasażeny na miesiac ŭ turmu za padmowu da zabastoŭki.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Hrodna.'''</span> Z Hrodny piszuć szto natarius Bokitko uciok zahranicu, zachapiŭszy 50 tysiaczaŭ rubloǔ.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Warszawa.'''</span> U warszawskaj haradskoj uprawi ukradziena 30 tysiaczaŭ rubloǔ. Chto ukraŭ — pakul szto nima wiedama {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> gz4qlp7r053umsp1mjb8uy2bpd2dqmh 104 128480 301494 296686 2026-10-17T19:33:41Z RAleh111 4658 301494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Na"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Na zapytańnie u [[Biełarus (1913)/1913/3|№ 3]] „Biełarusa“ s sakolsk. paw. hrodz. hub. — Huterskaho, skul moh-by ǔziacca tam na paletkach kurhan i czamu hetyje paletki zawucca Jaćwiź, Redakcija paprasiła swajho stałaha tam supracoŭnika dawiedacca, i woś szto jon pisze da nas. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}Praǔdu ab hetym kurhanie można było-b dawiedacca tolki tady, kali-b jaho raskapać i zahlanuć, szto ǔ nim jość u siaredzinie. Pa ŭsim biełaruskim kraju takich kurhanoǔ wielmi mnoha. U adnej minskaj huberni ich ǔżo raskapali blizka tysiaczy.</br> {{gap|1.5em}}Kurhan na paletkach Jaćwiż mahli nasypać abo Szwedy, abo Francuzy, bo jak adny, tak i druhije prachodzili siudeju, dyk mahli pachawać tut swaich wajakoǔ. A być może, szto hety kurhan z daŭniejszych czasaŭ, kali jeszcze prodki naszy nie znali chryścjanskaj wiery, niaboszczykoǔ swaich chawali nie ǔ mahiłu, jak robicca ciapier, a kłali na wiarchu ziamli i sypali nad nim wysoki kurhan.</br> {{gap|1.5em}}Nazwańnie poletka — Jaćwiź, — jeszcze ciekaǔniejszaje. Badaj, ci nie astałosia jano ad Jadźwinhoǔ, — narodu litoŭskaho plemiani, katory tut niekaliś żyǔ. Narod hety daŭno ǔżo czastkaj wymier, czastkaj zhinuǔ u bitwach, a szto astalisia — to i tyje żmieszalisia z naszymi prodkami — Drehowiczami. {{справа|''ef.{{gap|1.5em}}}} <section end="Na"/> <section begin="Hryckiewiczy"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''W. Hryckiewiczy, Hrodz. hub.'''</span> Hadoǔ sześdziesiat tamu nazad byǔ u nas ksiondz Minczeŭski, katory zhinuŭ u aposznim paǔstańni. Woś hety ksiondz i pryslaŭ niekaliś pierszaho wuczyciela ǔ naszu wiosku. Tady jeszcze u nas byli takije ciomnyje ludzi, szto jak paczuli bekańnie i cakańnie dziaciej swaich, to dumali spiersza, szto hety wuczyciel naǔcze dziaciej brachać, a nie czytać, i manilisia ǔżo wyhnać jaho. Ale, kali prajszło krychu czasu i paczali dzieci czytać ǔżo cełyje słowy, a nawat usie malitwy, — to usie uścieszylisia i stali bracca da hramaty.</br> {{gap|1.5em}}Szmat wady upłyło s taho czasu, ale ciapier, dziakujuczy adnamu czaławieku, ŭ naszaj wioscy ǔsie hramatnyje, chiba tolki astalisia ciomnymi jaki dziadula, ci babula. Czytajuć u nas ciapier i kniżki, iduć da nas i hazetki z Wilni; szkada tolki, szto mała jeszcze majem pisakoŭ, ale, kali Boh daść, chiba pryżdżom i hetaho, szto ŭsie i pisać naŭczacca. Dykwoś, jak baczycie, kolki dabra może zrabić adzin czaławiek!</br> {{gap|1.5em}}Jeszcze na adnu wielmi ważnuju sprawu chaczu tut źwiarnuć uwahu ǔsich pisakoŭ. Czamu heta, pakul jany siedziać doma, hutarać jany, razumiejecca, swajej chatniej mowaj, a jak tolki adjedziecca kudy prymieram u Maskwu, ci Ameryku, dyk kali prysyłajuć listy, to ǔżo nie swajej, a czużoj mowaj pisanyje? Heta-ż i śmiech, i hrech! {{справа|''Wakulary.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Hryckiewiczy"/> <section begin="Wiestki"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach —}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> nia ścichaje. Kożny dzień, nawat amal nia kożnuju hadzinu latuć telehramki, ale praŭdy — ani dajści. Byli ǔżo wiestki, szto Adryanopal Bałhary ǔziali, ale zaraz-że pryjszli z inszaj starany wiadomaści, szto hety horad i nia dumaŭ zdawacca. Adno tolki znana, szto <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> <center>'''Bałhary szturmujuć Adryanopal</center> </div> czuć nia szto dnia, nie dajuć jamu addychnuć i ŭ noczy, adnak niczoha nie pamahaje. Adważnyje abaroncy swajho rodnaho horadu hinuć ad kuloŭ worahaŭ, mruć z hoładu, ale nie paddajucca. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> <center>'''Czutki ab zamireńni —</center> </div> niby to iduć, ale nieszta mała im wierać. Na zamireńnie zhadzajucca bytcam i Turki, i wajujeczyje z nimi Bałkanskije sajuźniki, ale jak adna, tak sama i druhaja starana damahajucca takich warunkoǔ, na jakije, badaj, ci prystupiać, dyk i — <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> <center>'''kanca wajny skora nia spadziewacca.</center> </div> Czornahorcy daŭno ǔżo nasiedajuć na wielmi ważny puncht dla siabie — Skutary, ale dahetul adaleć im nia mohuć, dy widać ciażka im tam prychodziłasia i stracili szmat swaich ludziej, bo ciapier sajuźniki ich pasyłajuć padmohu im — 30 tysiaczoǔ wojska i 24 harmaty, kab supolnymi siłami jak koleczy zachapić Skutary. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> <center>'''Siły wojska, —</center> </div> choć hinie narod — jak muchi — mała źmienszajucca. Turki pachwalajucca, szto im prybywaje i prybywaje świeżaje wojska s susiednich tureckich prawincij. {{перанос пачатак|Bałha|ry}} <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 0q6drf3obx6rzmodihvfbjsn9608ac3 104 128482 301495 296690 2026-10-17T19:35:02Z RAleh111 4658 301495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{перанос канец|Bałha|ry}} majuć ciapier 80 tysiaczoŭ wojska ǔ samym centry wajennaj swajej linii i pa bakoch: — s prawaj starany — 45 tys., i z lewaj — 12 tys. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> <center>'''Nia szencić adnak Turkam.</center> </div> {{gap|1.5em}}Prawadyr młado-tureckaj parcii, katoraja ciapier trymaje u swaich rukach usiu ǔłasć — Enwer-bej, prabawaŭ zajści z druhoha boku swaim woraham, ale tam jaho niedapuścili sajuźniki, a tym czasam zatrebawali jaho jak najchutczej waroczacca ŭ Kanstantynopal, bo i tam praniuchali, szto paczynajecca nieszta padazronaje. I praŭda. Młado-tureckaja parcija tajna dawiedałasia, szto ǔ samym Kanstantynopali jość zmowa <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''prociǔ ciapierásznich tureckich zahadczykoǔ.</center> </div> {{gap|1.5em}}Zmowu hetu zrabili pamiż saboj prychilniki starych paradkaŭ. Chacieli jany wyrwać z ruk ciapierasznich mładotureckich kamandzieroŭ ułaść i zachapić u swaje ruki. Ale Mładoturki ŭ czas prawiedali hetu usiu sprawu, i <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> <center>'''paczalisia aryszty.</center> </div> {{gap|1.5em}}U samym Kanstantynopyli pieratreśli szmat kaho z ważniejtzych asob, pazaarysztowywali ich; ale sam prawadyr usiej hetaj sprawy — uciok za hranicu. Znajszli szmat pisulak addrukowanych, u katorych padbuchtorywali narod prociǔ ciapieraszniaho tureckaho prawicielstwa. Ich, razumiejecca, źnisztożyli. <div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"> <center>'''Aposznije wiestki —</center> </div> tak sama niczoha nowaha nam nie prynosiać. U telehramach adno tolki i czytajesz: była bitwa tam-to i tam, — zabili — stolki-to.</br> {{gap|1.5em}}Sumna, wielmi sumna czytać usie hetkije wiestki, bo jakby jany nia bilisia, chto-b kaho nie adaleŭ, ale ad hetaho ani ziamli, ani bahaćcia na świecie nia prybudzie dla ludziej — czużym nie razżywieszsia… Ludzi skroź roǔnyje i kożny chocze żyć, dyk pa szto szyryć śmierć?? {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Dziela"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Dziela czaho nielha pić harełki.</center> </div> {{gap|1.5em}}Koznamu z was, darahieńkije, dawiałosia choć raz ŭ żyćci zajści ŭ apteku. Woś, baczyli wy tam choć hać-haci roznych plaszkaŭ i słoikaŭ u katorych trymajuć lekarstwy. Pamiż henymi jość plaszka, na katoraj napisana — '''alkohol.''' Na hetaj plaszcy prykleiwajuć papierak z namalowanaj haławoj niaboszczyka i dźwie miartwieckije kości, dziela aznaki, szto heta atruta.</br> {{gap|1.5em}}Alkohol dabywajuć z zakwaski bulby, winahradu, jaczmienia i dr.; używajuć jaho da prypiekańnia dzikaha miasa i innych doktarskich lekaŭ.</br> {{gap|1.5em}}Kali na 40 czastak takoha alkoholu, dadać 60 czastak wady, to z hetakaj razbaŭki wyjdzie harełka; kali na 6 czastak dalić 94 czastki roznaj damieszki, to z hetaha wyjdzie piwa. Wino maje ǔ sabie 15–25 czastak alkoholu.</br> {{gap|1.5em}}Samo saboj razumiejecca, szto alkohol takoj, ci innaj razbaǔcy, nie pierestaje być alkoholam t. j. atrutaj, katoraja wielmi szkodzić na zdaroǔje.</br> {{gap|1.5em}}Doŭha, wielmi doŭha ludzi zusim nia wiedali, szto alkohol szkodzić dla zdaroǔja i używali jaho jak lekarstwa, aż pakul wuczonyje ludzi nia spaznali, szto harełka atruta i szto jana pryczyna i maci roznych chwarobaŭ i błahoha żyćcia.</br> {{gap|1.5em}}Tam, dzie ludzi zrazumieli jakim wialikim woraham jość dla nich harełka, daŭno ŭzialisia da zmahańnia z joj. Naprykład ǔ Amerycy jość szmat prawincij dzie harełki ni pradawać, ni kuplać nielha.</br> {{gap|1.5em}}U Finlandyi wyrablać i pradawać alkohol zabaroniena zakonam, — można dastać jaho tolki ŭ aptecy pa raceptu dochtara — jak lekarstwa.</br> {{gap|1.5em}}U Belhii — jość zakon, pa katoramu ŭsie prowary prynależać da adnaha tawarystwa i jano tolki maje prawa atkrywać szynki u haradoh i miasteczkach, ale maje abawiazki: a) karystać s 5 czaści czystaha dachodu, a resztku addawać na balnicy, szkoły, prytułki i dr.; b) nie pradawać nikomu alkoholu biez zakuski, katoraja pawinna być wielmi tannaj i c) nie dawać nikomu stolki alkoholu, kab moh upicca.</br> {{gap|1.5em}}U inszych hasudarstwach ŭsio bolsz i bolsz szyracca tawarystwa ćwiarozych, (jak nazywajuć ich pa wuczonamu — „abstynentaŭ“); ludzi ŭstupajuczyje ŭ takoje tawarystwa — dajuć słowo, szto nikoli nia buduć pić alkoholu.</br> {{gap|1.5em}}U nas, — dzie narod jeszcze zusim ciomny, u nas i ciapier jeszcze ni razumiejuć, jakuju szkodu prynosić harełka, u nas i ciapier roznyje karczmary robiać na hetym „gieszefty“.</br> {{gap|1.5em}}Czytaŭ ja szmat wuczonych pisaniaŭ francuskich, niamieckich, polskich i rasiejskich dachtaroŭ i, ci pawierycie, — ŭsie szto da adnaho — ŭ adzin hołas każuć, szto harełka — nia lekarstwa, a pahanaja atruta, katoraja szkodzić ludziom na <section end="Dziela"/><noinclude></noinclude> o2ghttbxd0q29nlusozbyv9t8b4j4zq 104 128483 301496 296693 2026-10-17T19:35:48Z RAleh111 4658 301496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Dziela"/>zdaroǔje. A szkodzić jana nia tolki tady, kali chto upjecca da utraty prytomnaści, ale i tady, kali jaje pjuć pa czarcy, ci pa szklancy. Szkodzić heta czortawa zielle na serca, nerwy, mazhi, wantrobu, nyrki i t. d., szkodzić nia tolki tym chto pje, ale nawat ichnim dzieciam, ǔnukam i praǔnukam, aż da dziesiataho pakaleńnía.</br> {{gap|1.5em}}Kab wiedać jak szkodzić alkahol dzieciam, ludzi wuczonyje paczali rabić proby i dziela hetaha uziali dla prykładu 10 siamiej pjanic i 10 siamiej ćwiarozych i padliczyli, dzie razumniejszyje i zdarawiejszyje dzieci — ci u pierszych, ci u druhich i wyjszła tak: {|style="margin:auto" |colspan="2" |{{gap|9em}}u pjanic |ǔ ćwiarozych |- |pamierła małymi</br>kalekaŭ, słabych</br>warjataŭ</br>chworych na chwa-</br>robu św. Walentaha</br>i druhije nerwowyje</br>chwarobysłaba uzrastali</br>hadawalisia dobra |25{{gap|1.5em}}</br>10</br>{{gap|0.5em}}6</br></br></br>{{gap|0.5em}}6</br>{{gap|0.5em}}0</br>10 |{{gap|0.5em}}—{{gap|2em}}5</br>{{gap|0.5em}}—{{gap|2em}}2</br>{{gap|0.5em}}—{{gap|2em}}0</br></br></br>{{gap|0.5em}}—{{gap|2em}}2</br>{{gap|0.5em}}—{{gap|2em}}2</br>{{gap|0.5em}}—{{gap|1.5em}}50</br> |} {{gap|1.5em}}Jość u siamjoch pjanic dzieci zusim zdarowyje, ale kali prydziecca zmahacca z żyćciom, jany piersz zdaducca, czym dzieci ćwiarozych.</br> {{gap|1.5em}}Nie raz prychadziłosia mnie czuć:</br> {{gap|1.5em}}— A, każe, baćki naszy pili poŭnymi harcami harełku i byli zdarowy…</br> {{gap|1.5em}}Praŭda, bratok, szto baćki naszy pili harełku harcami, ale za toje my siahońnia — chlopczem slozy i roznaje hore, nia to szto harcam, ale ŭżo boczkami, stohnuczy ad roznych chwarobaŭ i niadoli.</br> {{gap|1.5em}}Dachtarom ŭżo zmohi nia chapaje i lekarstwaŭ ŭ aptecy — zhłuszyć chwarobu i śmierć, kab nie kasiła jana tak biez pary ludzkoha żyćcia. Baćki naszy pili harcami, a my ŭżo majem stolki hora, a szto-ż budzie z ŭnukami, kali my nia pierestaniem pić??</br> {{gap|1.5em}}Woś baćka, kali nia choczesz, kab klaćba twaich dziaciej zwaruszyła twaje kości, — a ty matka — kali nia choczesz, kab twaje dzieci byli chworymi, — to kińcie chutezej pić harełku! {{справа|''Haŭryła Dubok.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dziela"/> <section begin="Nasza"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza Haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Nasza Biełaruś — kraj chlebaroboŭ. My nie majem, jak heta bywaje u druhich staronkach, tak husta fabryk roznych, dzie by mahli zarabić. U nas, kali jość jakije fabryki — to pa haradoch, dzie, jak wiadoma, żyćcio wielmi darahoje, dy i to nie ŭsiakamu lohka tudy ubicca. Dyk usiu ŭwahu, kab wyżywicca siamiejcy naszaj, pawinny my źwiarnuć na swaju ziamlicu. Praŭda, ciażkawata prychodzicca, bo hod ad hodu usio horszyje i horszyje hady, kancy s kancami trudna źwiazać, dyk choćki-nia choćki treba namahać nia tolki pracaj, ale i rozumam.</br> {{gap|1.5em}}Da pracy nas padhaniać nia treba; jość, razumiejecca i pamiż nas, jak i ŭ kożnym narodzie, krychu ŭboinaŭ, ale na wohuł biaruczy, harotny nasz biełarus — pracawit. Szto da rozumu — majem my jaho tak sama nia horszy ad szmat inszych susiednich narodaŭ, ale nia lepszy ad usich. Dyk czamu majem my — biełarusy kanieszna ciahnucca zzadu? Każuć, szto my pozna pracznulisia — chaj tak, ale kali dobra zawichnucca, to możem i dahnać, i pierehnać.</br> {{gap|1.5em}}Najlepszy prykład majem na Japoncach: spaŭ ich narod praz doŭhije czasy, horsz ad naszaho, — heta byli prosta niejkaja dzicz, ale, acznuŭszysia, praz zusim karotki czas, bo praz niekolki dziesiatkaŭ hadoŭ, staŭsia hety narod adnym s pamiż pierszych światlejszych i razumniejszych. Daj-że Boże nam jak najchutczej hetaho pryżdać.</br> {{gap|1.5em}}Szto da haspadarki — baczycie — takaja sprawa.</br> {{gap|1.5em}}Wiadomaja recz, jak darahija stali ciapier raboczyje ruki. Znaczycca, czym bolsz hetych swabodnych ruk, tym bolsz mohuć jany zarabić. A kab ruk było bolej swabodnych, treba z haspadarkaj swajej chutczej spraŭlacca, tady i czasu na zarabotki astaniecca bolej. Zrabić chutka, ale drenna — ścieraży was, bratki, Boże! Ale treba uziacca za tyje i takije maszyny, katoryje pracujuć za hramadu ludziej, i hetkim paradkam skaracić czas pry swajej haspadarcy. Jakije heta maszyny — wyliczać nia budu; kożnaja wioska może pryhledzicca da ich u swaich susiednich bolszych dwaroch, bo skroź użo jany tam używajucca.</br> {{gap|1.5em}}Razumiejecca, szto nia usie jany prydatny dla nas: jość praz ład użo darahije, dyj tolki karystny jany dla wialikich abszaroǔ, ale jość niekatoryje płuhi, barony, spranżynoŭki i inszyje, katoryje nia tolki padchodziać, ale i patrebny dla nas.</br> {{gap|1.5em}}Woś dobra pryhledziǔszysia, treba hetkije pryłady zawodzić i ǔ siabie. Bieda tolki ǔ tym, szto jany amal nia ǔsie darahije, i adnamu haspadaru pociażka uzdabycca na jaje. Dyk najlepsz było-b <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> pxg4jyt70f9fo5vr3j04486uvng4eq8 104 128507 301548 296750 2026-10-18T08:14:34Z RAleh111 4658 301548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Świata"/>dziela czaho: u hety dzień wa ǔsich kaściołach pierad pracesjami paświaczajuć waskowyja świeczy — hramnicy, katoryja aznaczajuć Chrystusa, szto świetam swajej nawuki pabiǔ ''pahramiǔ'' złoha ducha.</br> {{gap|1.5em}}Wiedama jaszcze ǔsim, szto zapalanyje hramnicy hetyje, jak znak, chryścijanskaj wiery, szto świetam swaim razhaniajeć ciemru złoha, trymajuć ludzi pry kanajuczych, kab prypomnić aposzni raz, ǔsiu wieru katalickaho życcia czaławieka, ǔsiu luboǔ da Boha, ǔsiu jaho nadzieju. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Świata"/> <section begin="Czas"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Czas — heta hroszy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Czas — heta hroszy, każuć praktycznyje anhlijcy i niwodzin anhlijec nie zmarnuje darma czasu. Naszy-ż ludzi każuć: „choć nia ǔjcżna, ale ǔleżna“ — i kożny wolny moment ad abawiazkowaj pracy starajucca wykarystać na leżanie, na son. Woś dzie jość najważniejszaja, najbolszaja pryczyna taho, szto ǔ toj czas, kali ǔsie narody horacza pracujuć nad palapszeńniem swajho bytu, naszy biełarusy stajać na adnym miejscy, jak toj kazaǔ „śpiac ǔ szapku“. Tyje ludzi, katoryje jeździli pa roznych czużych staronkach raskazywajuć, jak żywuć, jak pracujuć i szto majuć naszy bliżejszyje susiedzi i dalejszyje narody. Prost nia choczecca wieryć czasam ichnim raskazam i nie pawieryǔ by czaławlek, kab nie apisańnie usiaho taho ǔ kniżkach, dy kab ǔsie druhije bywałyie ludzi taho samaho nie raskazywali. Naprykład, haspadar czeski, haspadaraczy na piaci dziesiacinach ziamli, nia lepszaj, jak ǔ nas, maje murawanuju na dwa pawierchi chatu, murawanyje ǔsie budynki, a synoǔ swaich pasyłaje ŭ wyszejszyje nawuki na uniwersytet. Dzie-ż wy ǔ nas znajdziecie hetkaho haspadara? Prajdzicie ŭsiu Biearuś — nie znajdziecie! Druhi i na wałocy siadzić, a pryjdzie wiasna nima chleba, nima czaho ǔ harszczok usypać; dzieci abdziortyje, adziczaǔszyje i niet wiedama, ci katory ǔmieje choć na kniżcy Bohu — pamalicca, a nia toje, kab z wyszejszaj jakoj nawukaj znaŭsia!...</br> {{gap|1.5em}}Dzież ǔsiamu hetamu pryczyna? Pryczyna jak raz i jość u toj roznicy naszych prykazak. Usiudy dzie tolki nie zahlaniecie da naszych susiedaǔ łatyszoǔ, ukraincaŭ, palakaŭ, rasiejcaŭ — wy pabaczycie, sto jany ǔwieś wolny czas ad haspadarki nie marnujuć, jak my, a zużywajuć na roznaje remiasło, na rozny je promysły. Zdarałosia mnie być kala Rewielu ǔ łatyszskich wioskach zimoj. U hetym czasie ǔsie kabiety tam zajmajucca prażaj i tkactwam sukna na prodaż. Pytaŭsia ja ǔ sielan kolki zarablaje za zimu kabieta na hetaj raboci? Pa 100–150 rubloŭ za zimu kożnaja, — byǔ atkaz. Mużczyny ŭ hetym czasie zajmajucca roznymi inszymi promysłami i hetak sama zarablajuć na duszu nia miensz za kabiet. U Wialikarasiei i ǔ Polszczy tak sama zimowymi wieczarami ŭsie sielanie zajmajucca niejkim remiasłom: tam wyrablajuć zamki, naży, siarpy, nażnicy, tam iznoŭ — łyżki, kaduszki, tam zajmajucca hanczarkaj, a tam tkactwam i ǔsiudy i ŭsie zaniaty, nie marnujuć darma czasu, majuć na miejscy ǔ swajej chaci rabotu i zarabotki i nia treba im nijakich wyjezdaŭ u Ameryku, ci ŭ harady. A ŭ nas szto i ǔmieli daŭniej rabić naszy dziady-pradziady, toje ŭsio pazabywalisia ǔnuki i praŭnuki, a kali druhi nieszta i zmajstruje, to, daruj Boze hrech, jak nieswaimi rukami. Baby u nas tkuć pałotny, praǔda ǔsiudy, ale tolki najhrubiejszyje dla swajej chatniaj patreby, a jak szto lepszaje chto chocze mieć, to idzie da żyda kuplać tandetu, zroblenuju sa starych wiaskowych świtak, dy anucz i ŭ hetym farsuje, jak u czym dobrym. U inszych, choć by ŭziać łatyszoŭ, inaczej: tam lepszym liczycca toje, szto ŭ domu zroblena, bo jano i macniejszaje i pryhażejszaje.</br> {{gap|1.5em}}Woś-że i nam, braty biełarusy, treba pamiatać, szto czas — heta hroszy i nie marnawać jaho darma. Kożny krok, kożny moment treba zużywać na karysnuju pracu, tady u nas i bahaćcie pacznie raści. Ale kab szto niebudź rabić, to piersz za ŭsio treba dziaciej zmałku pobacz szkolnaj nawuki wuczyć jeszcze i niejkaho remiesła. Remiasło kożnamu i zaŭsiody pryhadzicca. U nas drenna duża toje, szto naszy ludzi nia ŭmiejuć, a najbolsz nia lubiać zajmacca handlam, a szkada. Kożny dobry haspadar pawinien być i dobrym handlarom, tady u jaho ŭsio budzie dwoicca. A szto użo remieśnik, to toj biez handlu nikoli nia budzie mieć karyści dobraj sa swajho remiesła. Zrabiŭ szto, pawioz i pradaŭ woś i karyść jość, a jak siadzić ŭ chaci, to chto może wiedać, ci jon maje szto da prodaży ci nie? Zimoj haspadar zrabiŭ łyżku, kaduszku, naczowaczki, zwiŭ wiaroŭki, ŭ kirmaszny dzień pradaŭ i jość załatoŭka, a to i rubiel i bolej. Stolar swaje wyroby, kawal swaje i hetak {{перанос пачатак|pa|szło-b}} <section end="Czas"/><noinclude></noinclude> il9mz37s123i9pcc41z2ubu83i32mo2 104 128508 301549 296752 2026-10-18T08:15:12Z RAleh111 4658 301549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Czas"/>{{перанос канец|pa|szło-b}} ǔsio napierad, kali-b tolki ludzi chaciell krepka ubić u swaju haławu szto: czas — heta hroszy i nie marnawali jaho darma, czasta na hresznyje i niepatrebnyje reczy. {{справа|''W. Swiatahor.{{gap|2em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Czas"/> <section begin="Nowyje"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nowyje pany.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Dobryje litaho i z panoŭ jość ludzi…</br> {{gap|1.5em}}Tak mnie bajała ŭwieś czas jeduczy maszynaj ŭ Wilniu niejakaja kabietka:</br> {{gap|1.5em}}— Da synka jedu, każeć, — udałym jon mnie udaŭsia, ale nia było dastatku, kab jamu rozumu u hałoŭku nałażyć. Dyk tak — pastuszkom padrastaŭ, a za kniżkami nadta hniaŭsia. Adnej wosieni, majuczy hadkoŭ s pietnaccać, nadtaż użo zachacieŭ wuczycca. I — szto Boh daść!.. sucharoŭ nabraŭszy i rubli sa try hroszy, pahnaŭsia ŭ Lidu doli-szczaścia pytać. Pryszoŭ; u niejakaj karczmie prystaŭ; adpaczyŭszy, wyszaŭ na horad. Idzieć dy pahlídajeć. Apaśla — zmierkawaŭsia dy padchodzić da sustrecznaho paniczyka (paznaŭ, szto toj z panoŭ, bo pa pansku adziety byŭ). Pramowiŭ da jaho pa-polsku, dyk toj hlanuŭszy na jaho wiaskowuju adzieżu, uśmiachnuŭsia dy spytaŭ pa-biełarusku.</br> {{gap|1.5em}}— Czaho choczesz?</br> {{gap|1.5em}}— Chacieŭby każeć moj — napytać kaho, chtobta uziacca zachacieŭby dawiaści mianie da nawuk — zadarma, ci u doŭh, bo ciapier niczahuśki nie maju; a prażyć — daść Boh niejak prażywu hety czas.</br> {{gap|1.5em}}Pahukaŭ toj paniczok jeszcze z chłopcam maim, dy pazwaŭ jaho k sabie, da chaty. A doma każeć jon swajej matulcy pra chłapca usio — dy dadajeć, szto oś uziacca jaho puduczyć jonby moh, ale jak i dzie chłapiec prażywieć?</br> {{gap|1.5em}}— Kali-ż tak, atkazywajeć jamu matka, dyk ty wuczy, a ja budu hadawać.</br> {{gap|1.5em}}I zatrymaǔsia chłapiec u ich. Praz jakiś czas — dziwicca heny pabicz, szto jaho student — Janka moj, nadta paniatliwy. Dalej — bolej i chłapiec moj na wiasnu zdaŭ nawuki z 4 klas. Kinuǔsia jon tady ǔ bolszy horad, ǔ Wilniu, i tut dastukaŭsia wo, szto ciapier u waptecy biareć aż dziewiećdzisiat rubloŭ na miesiac! Sabraŭ heta jon k letaszniamu hodu sotni try hroszy i prysłaŭ mnie, kab ja adwiazła dla jaho nastaŭnika — dla taho-ż paniczka, — ciapier, to praŭda, jon użo spraǔdy pan: pryżaniǔsia, aniołkaŭ dwoja daǔ jamu Bożyńka; a żonka — jak laleczka hożaja; haspadaruć sabie u dware kala Lidy. Stawiłasia ja da jaho s hraszmi i s padziakawanniem wialikim. Dyk jon ani dapuściǔsia da płaty. Chwalicca, szto jamu, dziakawać Bohu, ruczyć u żyćci.</br> {{gap|1.5em}}— Moża, każeć, Boh na mianie łaskaŭ za syna waszmościnaho.</br> {{gap|1.5em}}Ni za twajho, a tak piekna każeć: za waszmościnaho…</br> {{gap|1.5em}}— Dyk niechaj, każeć, waszecin synok…</br> {{gap|1.5em}}Tak i każyć: synok…</br> {{gap|1.5em}}Niechaj, każeć, kalikolwiek pakażecca da nas, niechaj cześć nam zrobić — niechaj pabywaieć u nas u haściach, — budziem nadta rady widzieć jaho, użo ni padrostka Januczka, ale użo waszmościa Janku.</br> {{gap|1.5em}}A matulka jaho takaja miłaja paniczka, hutarliwaja, — dyk taja dawaj mnie pra Januczka bajeć; chwalić mnie jaho ǔsiak: i da nawuki, i da pasłuhi — da ŭsiaho zruczny i sumlenny byǔ, każeć.</br> {{gap|1.5em}}— Spadabała ja jaho, każeć, i spalubiła, jak by swajo dziciatka. Oś maju ad jaho kartaczku. Dziakuj jamu, rada ja z jaho hetaj pamiatki nidaǔnaj, lublu sabie spahlanuć kalikolwiak na jaho. Miłaja dziciatka, maju da jaho łasku.</br> {{gap|1.5em}}I heta każuczy, cmok i — pacaławała kartaczku majho Januczka. Ja aż zabyłasia sama pra siabie, dy puc joj da ruki pacaławać, ale kudy tam — nie dałasia abniała mianie i my ŭ nakryżku razy sa dwa mocna, mocna pacaławalisia.</br> {{gap|1.5em}}Prymaliż jany mianie tady, jak jakuju hościu; czastawali, za stoł pry sabie pasadziǔszy, zabaŭlali muzykaj… niechaj im Boh za ŭsio wysoki zapłacić!..</br> {{gap|1.5em}}Heta każuczy zaślaziłasia kabietka.</br> {{gap|1.5em}}— Czaścieńka płaczu, ale z radaści. Ja-ż jak padumaju, szto ja — baba prostaja — a jon — moj synok — jak toj panicz jaki: i pryhoża adziety, i dobra zarablajeć i na maja staraść zaǔsiody pomnić, — aż dziǔlusia, padumaǔszy, — jak to mnie heta Boh daǔ! Skolki ja rada, skolki ja cieszusia… Ach, kab tamu panoczku, jaho mataczcy, dy jaho dzietkam daŭ Boh szczaścia na doǔhija letki.</br> {{gap|1.5em}}I raspłakałasia kabietka… Dobryje litaho bywajuć pany na świeci — szaptała cicha. Spary takich, Boże!.. {{справа|''E. B.{{gap|2em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nowyje"/><noinclude></noinclude> qf6jm4tcqq7q3zno33z0vxu66yqkfvs 104 128510 301550 296757 2026-10-18T08:17:17Z RAleh111 4658 301550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kalendar"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kalendar kaścielny.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Luty.}}</center> <div style="margin-left:2em"> {{водступ|-2|em}}1.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}Światoha Ihnacaho B. Mucz. i św. Bryhidy Dziewy cudoŭnaj u Szkocii.</br> {{водступ|-2|em}}2.{{gap|0.5em}}S.{{gap|0.5em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Matki Boskaj Hramnicznaj.</span></br> {{водступ|-2|em}}3.{{gap|0.5em}}N.{{gap|0.5em}}Światoha Błażeja B. Mucz.</br> {{водступ|-2|em}}4.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}św. Andreja Korsini Bisk. Tieroli.</br> {{водступ|-2|em}}5.{{gap|0.5em}}A.{{gap|0.5em}}św. Agaty D. M. patronki ad pażaru u hety dzień swieńciać chleb św. Agaty.</br> {{водступ|-2|em}}6.{{gap|0.5em}}S.{{gap|0.5em}}św. Daroty D. M.</br> {{водступ|-2|em}}7.{{gap|0.5em}}C.{{gap|0.5em}}św. Romualda opata. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kalendar"/> <section begin="Światy"/><div style="margin-bottom:-0.5em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Światy Błażej Biskup Muczenik.</center> </div> {{gap|1.5em}}Naradziǔsia św. Błażej i prawioǔ swaju moładaść u m. Sebasta u Armenii. Kali sława jaho światoha żyćcia szyroka razychodziłasia pa świecie, dyk miejscowyje chreścianie wybrali jaho na Biskupa hetaho-ż miesta i hety wialiki abawiazak swoj światy Błażej spaŭniaŭ jak najlepiej. Usie jaho wielmi lubili i zwaraczywalisia da jaho jak da najlepszaho baćki i apiekunawa ǔsich swaich patrebach. U hetym czasie car Rymu, uładziejuczy i Armenijej, — Dyoklecyjan, hostra praśledawaŭ chrścijanoǔ, a złaszcza ich duchoǔnych. Światy Błażej pa prosbie swaich duchoǔnych dziaciej, sciarahuczysia ad praśledawańnia, schawaŭsia miż harami ŭ pieczaru, dzie chreścijanie czasta jaho prawiedawali. Tam prabyǔ jon, pakul wojska Ahrikoli, miejscowaha hubernatora, nie naszło jaho, dy nie zawiało da śwoha naczalnika, katory nie zdaleŭszy prymusić Błażeja adraczysia ad praŭdziwaho Boha, prykazaŭ zapiorci jaho ŭ turmu. I ŭ turmie św. Błażej mieŭ rabotu; adnych jon umacowywaŭ u wiery św., druhich — nawuczaŭ i nawaraczywaŭ, dy z łaski Boskaj uzdaraŭlaŭ chworych.</br> {{gap|1.5em}}Adno dzicia udawiłosia rybiaj kostkaj i ŭżo kanała, a ŭsie dachtary niczoha nie mahli pamachczy, kali-ż da światoha Błażeja prywiali, jon cudam uzdarawiŭ dzicia. Praz heta u dzień św. Błażeja paświaczajuć lon, katorym abwiazywajuć chworym szyi.</br> {{gap|1.5em}}Kali-ż druhi i treci raz prywadzili Błażeja da hubernatara, a toj nia moh jaho uhawaryć złażyć achwiary bałwanom pahanskim, dyk toj prykazaŭ bić jaho rozhami, paśla żaleznymi hrebieniami jaho cieła razdzirali, a ŭreszci ściali haławu mieczam i hetakaj śmierciaj daŭ jon świadectwa praŭdzie wiery Chrystusa u paczatku IV wieku. {{справа|'''B. P.{{gap|2em}}}} <section end="Światy"/> <section begin="Wiadomaści"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiadomaści kaścielnyje.</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwi u dyjec. Wilenskaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho ks. Administratara Michalkiewicza u dyjec. zajszli takija pieramieny: ks. Stanisłaŭ Szczemirski wikary ǔ Krewi pieranosicca na wikaraho da Świencian; ks. Stefan Lachowicz, paroch ŭ Topczewi, waroczajecca na swajo miejsce; nowowyświenczany ks. Bernard Sużedel naznaczany na wikaraho da Kaleśnik; ks. Lewicki — na wikaraho da Ostraj Bramy ǔ Wilni. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nowy kościoł.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ministar ǔnutrennich spraŭ, daǔ pazwaleńnie na budowu kaścioła Serca Jezusowa ŭ Wilni na Pahulancy. Kupili użo za 32 tysiaczy kusok ziamli i wiasnoj maniacca prystupić da budowy. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pazwaleńnie na kaplicu.</center> </div> {{gap|1.5em}}Departament duchoǔnych spraŭ pazwoliǔ p. Pakleŭskamu-Kaziełło, ǔ majontku Zamoście adkryć kaplicu s prawam adpraŭlać nabożeństwa. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny ŭ duchawienstwi u dyjec. Żmudskaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho ks. Biskupa Cyrtoūta pieranosiacca ksiandzy: Mamert Dumbis wikary z Poniewieża da Remihoły; ks. Stanisłaŭ Rozum wikary z Remihoły da Skandwil; ks. Żylinski wikary s Padbirż da Siesik; ks. Bondziulis wikary s Sałant da Krup i ks. Witkoŭski wikary s Krup da nowaho kaścioła ŭ Bałtryszkach ŭ Dusiackaj parochii.</br> {{gap|1.5em}}Pamier ks. Edward Rymowicz wikary ŭ Siesikach. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Piersza św. imsza u Marokku (Afryka).</center> </div> {{gap|1.5em}}Wialikaja świata była nidaŭno ŭ Marokku zabranym praz wojska francuzaŭ. Kapelan wojska, Ajciec Taber, zakonnik Tawarystwa Jezusowaho, adprawiŭ ŭ cieni dreŭ, kala pałacu sułtanskaho, imszu św., katoraj z nabażnościaj słuchało wojska, a adzin z aficeraŭ prysłużwaŭ da jaje. Ad 1220 hodu, ŭ katorym byli zamuczeny 5 misionieraŭ, ŭ cełaj marokanskaj staranie była mahometanska wiera. Tolki ciapier pa siami stalećciach wiera Chrystusowa paczynaje pranikać u hety kraj. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pakaranie interdyktam dyjecezyi.</center> </div> {{gap|1.5em}}U aposznich czasach Papież Pius X kinuŭ na cełu genuensku dyjecezju {{перанос пачатак|inter|dykt}} <section end="Wiadomaści"/><noinclude></noinclude> fmhojyi2e6c69p1jpv2phm9bkc33dml 301555 301550 2026-10-18T08:29:22Z RAleh111 4658 301555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Kalendar"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kalendar kaścielny.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Luty.}}</center> <div style="margin-left:2em"> {{водступ|-2|em}}1.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}Światoha Ihnacaho B. Mucz. i św. Bryhidy Dziewy cudoŭnaj u Szkocii.</br> {{водступ|-2|em}}2.{{gap|0.5em}}S.{{gap|0.5em}}<span style="margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Matki Boskaj Hramnicznaj.</span></br> {{водступ|-2|em}}3.{{gap|0.5em}}N.{{gap|0.5em}}Światoha Błażeja B. Mucz.</br> {{водступ|-2|em}}4.{{gap|0.5em}}P.{{gap|0.5em}}św. Andreja Korsini Bisk. Tieroli.</br> {{водступ|-2|em}}5.{{gap|0.5em}}A.{{gap|0.5em}}św. Agaty D. M. patronki ad pażaru u hety dzień swieńciać chleb św. Agaty.</br> {{водступ|-2|em}}6.{{gap|0.5em}}S.{{gap|0.5em}}św. Daroty D. M.</br> {{водступ|-2|em}}7.{{gap|0.5em}}C.{{gap|0.5em}}św. Romualda opata. </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kalendar"/> <section begin="Światy"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Światy Błażej Biskup Muczenik.</center> </div> {{gap|1.5em}}Naradziǔsia św. Błażej i prawioǔ swaju moładaść u m. Sebasta u Armenii. Kali sława jaho światoha żyćcia szyroka razychodziłasia pa świecie, dyk miejscowyje chreścianie wybrali jaho na Biskupa hetaho-ż miesta i hety wialiki abawiazak swoj światy Błażej spaŭniaŭ jak najlepiej. Usie jaho wielmi lubili i zwaraczywalisia da jaho jak da najlepszaho baćki i apiekunawa ǔsich swaich patrebach. U hetym czasie car Rymu, uładziejuczy i Armenijej, — Dyoklecyjan, hostra praśledawaŭ chrścijanoǔ, a złaszcza ich duchoǔnych. Światy Błażej pa prosbie swaich duchoǔnych dziaciej, sciarahuczysia ad praśledawańnia, schawaŭsia miż harami ŭ pieczaru, dzie chreścijanie czasta jaho prawiedawali. Tam prabyǔ jon, pakul wojska Ahrikoli, miejscowaha hubernatora, nie naszło jaho, dy nie zawiało da śwoha naczalnika, katory nie zdaleŭszy prymusić Błażeja adraczysia ad praŭdziwaho Boha, prykazaŭ zapiorci jaho ŭ turmu. I ŭ turmie św. Błażej mieŭ rabotu; adnych jon umacowywaŭ u wiery św., druhich — nawuczaŭ i nawaraczywaŭ, dy z łaski Boskaj uzdaraŭlaŭ chworych.</br> {{gap|1.5em}}Adno dzicia udawiłosia rybiaj kostkaj i ŭżo kanała, a ŭsie dachtary niczoha nie mahli pamachczy, kali-ż da światoha Błażeja prywiali, jon cudam uzdarawiŭ dzicia. Praz heta u dzień św. Błażeja paświaczajuć lon, katorym abwiazywajuć chworym szyi.</br> {{gap|1.5em}}Kali-ż druhi i treci raz prywadzili Błażeja da hubernatara, a toj nia moh jaho uhawaryć złażyć achwiary bałwanom pahanskim, dyk toj prykazaŭ bić jaho rozhami, paśla żaleznymi hrebieniami jaho cieła razdzirali, a ŭreszci ściali haławu mieczam i hetakaj śmierciaj daŭ jon świadectwa praŭdzie wiery Chrystusa u paczatku IV wieku. {{справа|'''B. P.{{gap|2em}}}} <section end="Światy"/> <section begin="Wiadomaści"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiadomaści kaścielnyje.</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny u duchawienstwi u dyjec. Wilenskaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho ks. Administratara Michalkiewicza u dyjec. zajszli takija pieramieny: ks. Stanisłaŭ Szczemirski wikary ǔ Krewi pieranosicca na wikaraho da Świencian; ks. Stefan Lachowicz, paroch ŭ Topczewi, waroczajecca na swajo miejsce; nowowyświenczany ks. Bernard Sużedel naznaczany na wikaraho da Kaleśnik; ks. Lewicki — na wikaraho da Ostraj Bramy ǔ Wilni. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Nowy kościoł.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ministar ǔnutrennich spraŭ, daǔ pazwaleńnie na budowu kaścioła Serca Jezusowa ŭ Wilni na Pahulancy. Kupili użo za 32 tysiaczy kusok ziamli i wiasnoj maniacca prystupić da budowy. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pazwaleńnie na kaplicu.</center> </div> {{gap|1.5em}}Departament duchoǔnych spraŭ pazwoliǔ p. Pakleŭskamu-Kaziełło, ǔ majontku Zamoście adkryć kaplicu s prawam adpraŭlać nabożeństwa. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pieramieny ŭ duchawienstwi u dyjec. Żmudskaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Pa zahadu Wysoka-Prewielebnaho ks. Biskupa Cyrtoūta pieranosiacca ksiandzy: Mamert Dumbis wikary z Poniewieża da Remihoły; ks. Stanisłaŭ Rozum wikary z Remihoły da Skandwil; ks. Żylinski wikary s Padbirż da Siesik; ks. Bondziulis wikary s Sałant da Krup i ks. Witkoŭski wikary s Krup da nowaho kaścioła ŭ Bałtryszkach ŭ Dusiackaj parochii.</br> {{gap|1.5em}}Pamier ks. Edward Rymowicz wikary ŭ Siesikach. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Piersza św. imsza u Marokku (Afryka).</center> </div> {{gap|1.5em}}Wialikaja świata była nidaŭno ŭ Marokku zabranym praz wojska francuzaŭ. Kapelan wojska, Ajciec Taber, zakonnik Tawarystwa Jezusowaho, adprawiŭ ŭ cieni dreŭ, kala pałacu sułtanskaho, imszu św., katoraj z nabażnościaj słuchało wojska, a adzin z aficeraŭ prysłużwaŭ da jaje. Ad 1220 hodu, ŭ katorym byli zamuczeny 5 misionieraŭ, ŭ cełaj marokanskaj staranie była mahometanska wiera. Tolki ciapier pa siami stalećciach wiera Chrystusowa paczynaje pranikać u hety kraj. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Pakaranie interdyktam dyjecezyi.</center> </div> {{gap|1.5em}}U aposznich czasach Papież Pius X kinuŭ na cełu genuensku dyjecezju {{перанос пачатак|inter|dykt}} <section end="Wiadomaści"/><noinclude></noinclude> rjctjv2uey7irwbkqropfgfvq2k16zm 104 128513 301551 296769 2026-10-18T08:18:20Z RAleh111 4658 301551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Wiadomaści"/>{{перанос канец|inter|dykt}}, katorym zabaraniŭ udzielać Bieżmowańnia, Kapłanstwa, dy Małżeństwa, aprocz taho adpraŭlać nabażenstwy spiewanyje. Pryczynaju interdyktu było toje szto dyjecezjanie zadali pomaczy świeckaj ŭłaści prociŭ papskaho dekretu. {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Wiadomaści"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> <center>'''Hasudarstwen. Duma.</center> </div> {{gap|1.5em}}Hasudarstwiennaja Duma ŭżo paczała swaje raboty. Pierszyje zasiedańnia iduć ciażka i cikaŭnych spraŭ pakul szto nia czutno, apracza chiba taho, szto pytalisia ministra praświety — Kasso, czamu heta jon swaimi rasparadzeńniami pryciskaje moładź i hetym pryhłuszywaje duszu, katoraja rwiecca da praświety. Nu, ale ministru szto? — „Ty ihrajesz — jak sam znajesz, a ja skaczu — jak sam chaczu“…</br> {{gap|1.5em}}Prawyje, nacianalisty, hramada centra i czastka akciabrystaŭ, — słowam ǔśie deputaty — tak zwanyje — „czuj duch“, bo ihrajuć u adnu dudku s prawicielstwam, sabralisia u adnym z darażejszych pieciarburskich restaranoǔ, dzie pry smacznym abiedzie pad zahadam deputata Krupienskaho wiali naradu jakim by sposabam Hasudarstwennuju Dumu zrabić bolsz rupnaj, cikaŭszaj…</br> {{gap|1.5em}}Ci nie bajacca pasły Krupienskije, kab nie zawialisia ŭ nas japonskije paradki? U Japonskim parlamencie (toje — szto nasza Duma), aby tolki spanatryli, szto deputat paziewaje — sztraf!.. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{block center/e}} {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wilnia,'''</span> 27 studnia u niadzielu wieczaram adbyłasia ŭ Wilni „Biełaruskaja Wieczarynka“. Pierad waczyma Wilenskich haradzkich biełarusoŭ, katorych sabrałasia ni małaja hramadka, bo aż nie kolki sot, adbyłosia predstaŭleńnie czastki żyćcia, biełaruskaj zaściankowaj szlachty: jak baćki nie chacieli, kab ich daczka Paŭlinka wyjszła zamuż za nispanaraŭnaha im czaławieka, — jak pryjechaŭ ŭ swaty maładzik, katory chacia pabywaŭ i ŭ horadzi, dyk niczoha dobraho stul niaprywioz; nawuczyŭsia tolki chwanaberyi, dy łharstwa, dziela czaho czasta aśmieszaŭ siabie pierad ludźmi.</br> {{gap|1.5em}}Adna za druhoj zdarwalisia kamedyi i duża ŭsim padabalisia. U spadobi byŭ i taniec „Lawonicha“, katory pratancawali artysty na sceni (artystami nazywajuć ludziej, szto umiejuć predstaǔlać; scenaj — niewialiczku czastku pakoja, dzie idzieć predstaŭleńnie).</br> {{gap|1.5em}}Pisaru, szto napisaŭ hetuju kamedyju pad nazwańniem „Paŭlinka“, — Januku Kupale, biełarusy achwiarawali na pamiatku załaty hadzinnik, a artystkam — dzieŭczatam — świeżyje kwietki.</br> {{gap|1.5em}}Apaśla wystupili na scenu deklamatary (ludzi, szto umiejuć piekna raskazwać). U serdecznych szczyrych słowach hawaryli jany da słuchaczoŭ ab hory, biadzie, dy abiazdolannaści biełaruskaho narodu, zaachwoczwali da pracy, da wiery u lepszuju naszu buduczynu.</br> {{gap|1.5em}}Na kanczatak — hramada chłopcaŭ, dy dzieŭczat, u biełaruskich narodnych wopratkach (adzieży) choram prapieła 5 wiaskowych pieśniaŭ. Słuchaczy niemahli nacieszycca rodnymi notami, dy raz za razam wyklikali paŭtarać pieśni pa razoŭ niekalki.</br> {{gap|1.5em}}Wilenskije biełarusy szczyra dziakwajuć „Wilenskamu Muzyczna-Dramatycznamu Biełaruskamu Krużku“ za toje, szto ni szkadawaŭ jon pracy swojej, kab dać możnaść ludziom zabycca ab haradzkich sztodziennych sprawaŭ, dy choć na hadziny try–czatyry pieraniaści ich dumki da wioski, da biełaruskich zwyczajaŭ, mowy.</br> {{gap|1.5em}}Wialikaje jamu dziakuj! {{справа|''Prybłuda.{{gap|2.5em}}}} {{gap|1.5em}}= Hetymi dniami u wil. wajennym akr. sudzie razbirali sprawu szt.-kapitana Bielajewa.</br> {{gap|1.5em}}Sprawa była woś u czym. 4 kastrycznika 1912 h. Bielajew pasłaŭ dwoch sałdatoǔ narezać łazy na maty. Sałdaty wiarnulisia nazad i daniasli, szto mużyki nie pazwolili im rubić łazy dziela taho, szto les byǔ hramadzianski i adabrali u nich szapki. Tady Bielajew prykazaǔ uncier-aficeru Lahroǔskamu pajści u wiosku Nawasiołki; na jaho napali sielanie, dy prymusili jaho wiarnucca nazad,</br> {{gap|1.5em}}Kapitan Bielajew uziaŭ sam 30 sałdataŭ i pajszoŭ, kab s palicijej arysztawać winoŭnikoǔ, ale palicii nia najszoŭ.</br> {{gap|1.5em}}U hetym czasi kala Bielajewa sabrałasia hramada sielan z kijami i kamieńniami, a adzin s pamiz nich zamachnuǔsia na jaho kijam. Tady Bielajew dastaŭ rewalwer i pahraziǔ; hramada adstupiła.</br> {{gap|1.5em}}Sałdaty zatrymali sielan Aleksandra i Michała Papłauskich i prykazali im iści u paliciju; jany admowilisia. Tady sałdaty ich paniaśli, pry hetym zatrymali jeszcze Michała Paǔloǔskaho 66 hadoǔ, katory uniausia za swajakami — Hramada akrużyła sałdataŭ i paczała kidać <section end="Szto"/><noinclude></noinclude> n57bp3bl7s6xje8gb6nn6mgz0vr9fw1 104 128520 301552 296767 2026-10-18T08:19:12Z RAleh111 4658 301552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Szto"/>kamieńnia. Tady kapitan Bielajew prykazaǔ sałdatam, kab wysiakli Papłaǔskich i im dali pa 20 rozah.</br> {{gap|1.5em}}Sud, razhledziǔszy sprawu, pryhawaryǔ szt.-kapitana Bielajewa na 3 miesiacy aresztu z ahraniczeniem niekatorych praǔ pa służbie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''U wioscy Dombroǔka.'''</span> Dziśnienskaho p. Boginskaj wołasci, 3 letnia Nina, daczka sielanina Mikoły Dopożko, upała u wiadro z haraczaj wadoj, aparyłasia i umierła.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Pieciarburh.'''</span> Urad źwiarnuǔ uwahu na wialikije zakupy kanioǔ u Rasiei, katorych atpraŭlajuć za hranicu na wajennyje patreby — ǔ Aǔstryju i Rumyniju.</br> {{gap|1.5em}}Wajenny ministar Suchamlinoŭ padaŭ prajekt, kab dać zapret na hetki wywoz. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Charbin.'''</span> Pawiedamlajuć s Charbina, szto tarhowyje ŭmowy pamiż rasiejskimi i kitajskimi kupcami robiacca tolki na karotkije terminy. Toje samaje robicca i ŭ cełym Zabajkali. Pryczyna hetamu — tyje wiestki, jakije tam szyracca, bytcam można spadziewacca wajny Rarsiei s Kitajszczynaj. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Karma"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Zaść. Karma.'''</span> Minsk. hub. Ihumiensk. paw. 14 studnia tut było takoje zdareńnie. Baćka s synam (Ma-je), dobra padhulaŭszy, waroczalisia z Minska. Byŭ tady maroz hradusoŭ 17. Syn jechaŭ na pieradzie, a baćka za im z zadu. Syn niejak trapiŭ da chaty, a baćka, adyszoŭszy ad rozumu i pamiaci, wywaliŭsia s sanak i zmierz, prytuliŭszysia da kuczy hnoju, szto leżała blizka ad darohi. Pjanomu zdałosia, szto jon pryjechaŭ da chaty, dyk raspranuŭsia, razuŭsia i loh spać, ale zasnuŭ na wieki. Koń pad stajniu pryciahnuŭ parożnyje sanki. Tolki nazaŭtra ahledziŭsia pracwiarożyŭszysia syn, szto baćki nima. Staŭ szukać i naszoŭ adubieŭszaho na śniahu niedaloka ad swajho zaścienka. Woś szto robić praklataja harełka! Mo hety prypadak aćwiarożyć nie adnaho pijanicu. {{справа|''Niedaloki{{gap|2.5em}}}} <section end="Karma"/> <section begin="Dziewiaczyn"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''M. Dziewiaczyn.'''</span> Hrodz. hub. Sławinsk. paw. Wialikuju mieŭ ja radaść, kali prynieśli mnie s poczty dwa numery hazety „Biełarus“.</br> {{gap|1.5em}}Biełaruskaja katalickaja hazeta!.. Bożeńka miły! taż ab hetym daŭno, daŭno dobryje ludzi hadali i dumali, ale widać niczoha zrabić nie mahli: treba było czekać.</br> {{gap|1.5em}}Ażno — jość „Białarus“! Dziakawać Bohu!</br> {{gap|1.5em}}Nie mała majemo usielakich hazet, ale nia mnoha takich, kab jany serce ciaszyli, bo to baczycie, ja ǔżo stary: żyǔ i widzieŭ nie mała na świeci; szmat kniżak praczytaŭ i z razumnymi ludźmi czasto hawaryǔ i zdajecca zrazumieŭ dobra, szto tady tolki można hazetu nazwać dobraj, kali jana idzie da ludziej s wieraju i niasie im luboŭ, kali — słowam skazać — żywie u joj Pan Jezus.</br> {{gap|1.5em}}„Biełarus“ zrazumieǔ heta i pisze: budziemo światoj wiery trymacca i baranić, a ǔsich ludziej lubić.</br> {{gap|1.5em}}Nia wiedaju, chto tam pisze, ale baczu, szto tyje pisary nadta dobra zrabili, szto ad razu zwierchu napisali: „katalickaja hazeta“. Kataliki zaŭsiody pawinny tak rabić, kab wyznawać swaju wieru śmieła, dy prawodzić jaje ŭ życcio.</br> {{gap|1.5em}}Chto idzie da ludziej z wieraju, toj ludziom niasie wialikaje dabro, bo wiera dla duszy, szto dusza dla cieła. Pakul dusza ǔ cieli — czaławiek żywie; kali dusza wyjdzie s cieła — czaławiek umiraje. Pakul biełarusy buduć katalikami, buduć żyć, a jak, Boże barani, chto ad wiery adpadzie, — toj minie dla swajho narodu.</br> {{gap|1.5em}}Z wiery wychodzie taja praŭda, szto ŭsich ludziej treba lubić. Ciapier na świecie mało hetoj luboŭi i „Biełarus“ niechaj wiedaje, szto nia ŭsie cieszacca z taho, szto jon radziŭsia na swiet…</br> {{gap|1.5em}}Jość ludzi, dla katorych nadta dziŭna mowa biełaruskaja. Jany wiedajuć szto francuz haworyć pa francuzku; niemiec — pa niamiecku; turak — pa turecku i tak ŭsie narody: kożny maje swaju mowu lubić jaje, dy hawaryć pa swojemu. Heta nia dziwota. Ale dla Biełarusaŭ każuć, nima mowy białaruskaj! Ot i hawary! Szto dzień mnie wypadaje wiaści takija mowy. Ja hetym panom każu: czamu wy sabie nia prypomnicie, szto mowa biełaruskaja nadta staraja na swiecie i miljony biełarusoŭ ad wiekaŭ ŭ hetaj mowie wyhadawalisia, żywie jana i budzie żyć, bo mowa heta dar Boży; heta zakon i prawo Bożaje. Jak kożan czaławiek, tak i biełarus, pawinien swajej mowy trymacca i nia stydzicca.</br> {{gap|1.5em}}Majemo ciapier swaju katalickuju hazetu „Biełarus“; budziemo sami czytać i druhim dawać, a Bożeńka miły daść nam u swajej biełaruskaj mowie <section end="Dziewiaczyn"/><noinclude></noinclude> plj967icx5d03nr5jkxmveag43047tq 104 128521 301553 296771 2026-10-18T08:20:34Z RAleh111 4658 301553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Dziewiaczyn"/>lepiej paznać i naszu wieru, i nasze żyćcio.</br> {{gap|1.5em}}Budźćie usie zdarowy, pracujcie i żywicie z Boham! {{справа|''Stanisłaǔ Bończa.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Dziewiaczyn"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Praz uwieś hety tydzień, nie ścichajuczy, hrymiać harmaty, lijecca kroǔ ludzkaja. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"><center>'''Baǔhary adstupajuć</center> </div> ad Adryanopala, pakinuŭszy na starych swaich pazycijach zamiesta saldatoŭ wypchanyje sałomaj mundziery i zamiest harmat dymawyje blaszanyje truby. Ale hetaje adstupleńnie Baŭhar heta ich chitraść: jany choczuć zamanić za saboj turkaŭ, a paśla ich razbić. Tolki i turki, — stary wierabiej, jany nie pahnalisia za Baǔharami, a wysadzili <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"><center>'''10 tysiacz kurdoǔ</center> </div> za pleczami Baŭharoŭ. Kurdy, heta napaławinu dzikaje plemia, katoraje adbywaje u Turcji służbu lohkaj konnicy. Kożnamu z 10 tysiacz kurdoǔ dali pa strelbi, pa adnym rewolwery systemy Maǔzera, pa 2 rucznych bomb, nabitych dynamitam i zahadali padzielicca na niewialiczkije hramadki i razsypacca pa ŭsiej staroncy, szto zawajewali Baŭhary i <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"><center>'''palić wioski i zabiwać chryścijan.</center> </div> {{gap|1.5em}}Jak Baŭhary, hetak sama i Turki straszenna razjuszeny ciapier na siabie. Złażyłasia na heta adwiecznaja nienawiść. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"><center>'''Aposznije zdareńnia.</center> </div> {{gap|1.5em}}Krepaść tureckaju Adryjanopal, jak wiadoma, daŭno užo zaczyniǔszysia, baronicca, kab nie paddacca Baŭharam, u krepaści nichto nia pewien swajho żyćcia, bo kruhom hrymiać harmaty i sypiacca kuli ǔ horad, a ǔ horadzie i biaz hetaho panujuć <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"><center>'''chwaroby dy hoład,</center> </div> dyk żychary paprasili, kab biskup hrecki i biskup armiański, dy znatnych harażan paszli paprasili kamendanta krepaści, kab jon, abo wydaǔ charczoǔ, abo wypusciǔ chryscijanskaje nasieleńnia s krepaści, Kamendant atkazaǔ na heta: <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"><center>'''pawiesić!</center> </div> i ǔ toj czas pawiesili tych dwoch biskupoŭ i dwoch znatnych harażan. Apracza hetaho toj samy kamendant telehrafawaǔ u Kanstantynopal swajmu prawicielstwu, szto jon, kali prymusiać jaho zdacca <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"><center>'''wyreże chryścijan,</center> </div> a paśla, zastreliǔszy swajej rukoj aposzniaho sałdata, zdasca.</br> {{gap|1.5em}}Kali ǔsio heta dziejocca na Bałkanach, u druhih Eǔrapejskich staronkach. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"><center>'''rychtujucca da wajny</center> </div> i mo być, skora udaryć hrom. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"><center>'''Kataliki na Bałkanach.</center> </div> {{gap|1.5em}}Haławoj ǔsioj prawosłaŭnoj uschodniaj cerkwi liczycca hrecki patryarch ǔ Konstantynopoli; da jaho należać i Bałhary.</br> {{gap|1.5em}}U 1860 hadu czaść Bałharaŭ pierajszła u katalickuju wieru. Usich katolikaŭ Bałharaŭ jość kala 200 tysiaczoǔ dusz. Majuć jany swajho arcybiskupa ǔ h. Sofii. Aprocz taho jość jaszcze 10 tysiaczoŭ Bałharoŭ hreko-ǔniatoǔ. Usie kataliki padzieleny na 3 dyjecezii.</br> {{gap|1.5em}}U <span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Rumynii'''</span> 150 tysiaczoǔ katalikoǔ. Kaścioł katalicki maje tut swabodu, chaciaż urad starajecca jaho zahłuszyć. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Serbija'''</span> jość może adnym krajem, dzie nima katalickaha naczalstwa. Niekolki dziesiatkaŭ tysiaczoŭ katalikoŭ, — bolsz czużyncoŭ, aprocz dwoch kapelanoǔ pry aŭstryjskim pasolstwi nismajuć ni wodnaho katalickaho ksiendza.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Czernahora'''</span> z usich bałkanskich hasudarstwoŭ daje najbolsz swabodu katalikam. Arcybiskup katalicki maje nazwańnie prymasa Serbii. {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;">'''Tureczczyna'''</span> tak sama daje nie małyje swabody katalickoj wiery. U Konstantynopali żywie 45 tysiaczoŭ katalikoŭ, jość bolsza ci mieńsza katalicka kolonia. {{block center/s}} {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=1.5em}} {{block center/e}} <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -0.1px;"><center>'''Dziǔny zwyczaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Bałharaŭ jość zwyczaj, szto maładzica miesiać paśla żanićby ni s kim, apracza muża swajho i słowa nie maje prawa skazać. Drenny zwyczaj: pierszy miesiac haj-by paszczebietała, ale tam da <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> bqhaib0u6wpcvg2i9pb5fz6bjtp4vnp 104 128530 301564 296790 2026-10-18T08:53:41Z RAleh111 4658 301564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Laczyciesia"/>i litwinou. Czamuż heta tak? Ci-ż by narod biełaruski niezdatny byu da nawuki, niezdatny byu zrazumieć szto mudrejszaho? Nie, bratcy! narod nasz zdacien da usiaho, szto jość najlepszaho i najmudrejszaho u świeci; widać heta s taho, szto z naszaho narodu mnoha wyjszło mudrych i wuczonych ludziej, katoryje stalisia sławaj dla druhich. Dla druhich… Woś u hetym i uwieś sakret; robiuczysia wuczonymi i mudrymi, naszy ludzi dahetul hinuli dla nas, iszli da dużejszych. A dużejszyje nałamywali nas kab i my, kali choczem być czym lepszym, adrekalisia ad swajho. I kryulali my douha hetak swaju duszu, pakul nie znajszlisia ludzi katoryje skazali: „hodzi“! Na szto nam pracawać u czużoj dastatnaj chaci, kali nasza wun sausim walicca?.. Budziem lepiej pracawać nad tym, kab zbudawać sabie swaju i prastornu, i świetłu chatu! Hetak paczałasia praca nad naszaj mowaj, nad naszaj pieśniaj. Paczali wychadzić hazety i kniżki na naszaj rodnaj mowie. Nia lohka było paczać tym ludziom hetkuju pracu. Znaszłosia takich razumnikou i s pamiż swaich, katoryje wyśmiewali i wydziulali kożnaje ichniaje szczyraje słowa, dy i ciapier jeszcze takich nimała, katoryje liczuć, bytcam im soram hawaryć tak, jak hawaryli dziady i pradziady; bytcam lepiej, kali jany łamajuć swoj jazyk pa czużomu, dy wykryulajuć swaju duszu.</br> {{gap|1.5em}}Szczaśliwy toj narod, katory maje zdarowuju duszu, na katoraj niema czużoj kryudy, czużych śloz… Na duszy naszaho biełaruskaho narodu nima czużych śloz, czužoj kryudy i daj Boże, kab nie było ich dawieku, ale nia hledzia na heta usio-ż taki dusza nasza chwora.</br> {{gap|1.5em}}Chwaroba naszaj duszy u tym, szto nam pryszczapili falszywy styd, da swajej rodnaj mowy, swajho zwyczaju. Kożnaje stwareńnie, katoraje tolki Boh puściu na świet, maje prawa da szczaścia, i my — biełarusy majem prawa być szczaśliwym narodam z zdarowaj duszoj.</br> {{gap|1.5em}}Laczyclesia-ż, braty, s falszywaho stydu, kab narod nasz szczaśliwym stausia. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Laczyciesia"/> <section begin="Sirockaja"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Sirockaja dola.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}Sumnaja wosień raspuściła swaje krylla nad mokraj ziamielkaj; aslizli i razmokli darohi; imhłoj zaciahnuła usio i tolki dzie-ni-dzie padymajecca szeraja pałoska dymu s komina i pływie z wietram u dal…</br> {{gap|1.5em}}Nidaloka wioski pasieć Janka karowy pa mokraj sienażaci. Ad rańnia jeszcze nia prysieu, bo i na ziamli mokra, dyj hałodnaja, azaleuszaja skacina biażyć to na ruń susieda, to znou u kusty dwornyje abjedać listy. Chacieu-by użo pahnać damou, ale soniejka na niebi nia widać — niawiedama ci para. Kali-b pryhnau zarańnie damou, sprawiła-b jamu haspadynia łazniu, pomniu-by douha! A tut jeści jamu tak choczecca, czuć z noh nie walicca. A nohi hetyje paczyrwanieli ad ściuży, jak buraki. Bytcam bacian padciahiwaje jon to adnu, to druhuju nahu u haru i hetkim paradkam ahrewaje ich.</br> {{gap|1.5em}}— Aha, szapnuu da siabie Janke, chuchajuczy u mierzłyje kułaczki, pahaniu jeszcze pad les: tam ciaplej i wiesialej; mo czas skarej projdzie…</br> {{gap|1.5em}}Ledź wyhnauszy z bałota chudych karou, pahnau ich pad les. Tut było krychu zaciszniej, a na uzhorku znajszłosia nawat trochi staroj trawy. Hałodnaja skacina łasa stała jaje wyhryzać. Janka sieu na prykopku lasnym i uhledziusia pilna u staranu wioski. Tuman krychu paradzieu; dożdż imżyu. Ubaczyu zdaloku swajho haspadara, jak chadziu kala humna: baczyu chatu, u katoraj ad dwuch hod służyć; nad joj ciapier słausia siniawy dymok, musić-to haspadynia hatawała abied. A mo użo jaduć? A jamu tak jeści choczecca… Boże, Boże! chacia-b skarej poudnia nadyjszło!..</br> {{gap|1.5em}}— Najbolej uhledausia Januk na szkołku: kali tolki pacznuć wychodzić dzieci, to użo, znaczycca, poudnia.</br> {{gap|1.5em}}Było jamu ciażka, duża ciażka… Stolki tam siadzić dziaciej u ciaple i czytajuć pieknyje bajki, abo piajuć pieśni… A jon — sirata nia może da hetych szczasliucau pryłuczycca… Jon musić służyć za rwanyje dźwie pary szmaćcia, pojas i szapku… I to za uwieś hod! Ale szto-ż zrobisz? nima swajej chaty, nima swaich baćkou… Matka pamierła; mała jaje i pamiatuje; a baćka pajszou u świet na zarabotki i dahetul nie wiarnuusia. Susied Maciej zabrau morh pola i chatu, s katoraj zrabiu dla swajej skaciny chleu; zabrau i jaho da siabie na służbu za łyżku strawy i za szmaćcio. Użo dwa hady służyć, a jeszcze ni razu nia byu u paru padjeuszy, nawat u świata! Ale tata mo wierniecca, wykupić ziamlu z zastawy, i jaho woźmie da siabie; a jak skaciny swajej nima, to i u szkołku peuna budzie chadzić. Och, jak by jamu było dobra: uczyusia-b pisać, czytać, piejać! Da kaścioła-b pajszou szto niadzieli i maliusia-b s kniżki…</br> <section end="Sirockaja"/><noinclude></noinclude> 9o96rulnk7buskake4upbca86vgbjv7 104 128531 301563 296792 2026-10-18T08:52:03Z RAleh111 4658 301563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Sirockaja"/>{{gap|1.5em}}… Małomu chlapczuku zdawałosia nawat, szto użo jon skonczyu szkołku; zdawałosia, szto tata addau jaho u horad jeszcze paduczycca… Bor szumieu cicha i nawiewau siroci załatyja dumki, katoryja tak i kałychali jaho… Woś jon użo i studentam, jak toj panicz z dwara, szto u letku pryjeżdżau, a tam… Raptam paczuu jon straszenny bol u placzoh. — Schapiusia: tut-że stajau haspadar i akładau jaho pastronkam. — Ty spisz, hultaina! A dzie karowy twaje, ha? kryczau jon na chłapca, katory i s pierapałochu, i z bolu kidausia pa ziamli, bytcam padstrelinaja ptuszka; ureszci skoczyu i pabieh… Karou nia było. Hlanuu na wiosku: dzieci wysypali sa szkołki. A haspadar nia pierastawau kryczać: — … I nie pakazywajsia u majoj chaci — łyżki strawy nie dam! Ty mnie biady narabiu! ty… ty… karowy pahnau laśnik u chleu… Ha! paczekaj-że… I kinuusia za chłopcam. Dahnau. Maniusia bić jaho jeszcze, ale hlanuuszy na żałasna skruylanuju twar siroty, — nie padniałasia jaho ruka s pastronkam, dyk tolki kryknuu: — skidaj hetyje łachi, szto ja tabie sprawiu: nie wart ty ich, dawaj!</br> {{gap|1.5em}}… U kaszulincy, biez szapki, wiarnuusia Janka u wiosku, ale użo nie da swajho haspadara. Pajszou pad toj chleu, katory nie tak dauna jeszcze byu jaho rodnaj chatkaj; dzie jon radziusia, padros, a ciapier? Kudy-ż jon ciapier dzieniecca? — na zimu pastucha nikomu nia treba… Dźwie haraczyje slozy pyrsnuli jamu z waczej. Stau u warotach, sumna pahledau na zabityje doszkami wokny byłaj chaty i dryżau ad ściuży…</br> {{gap|1.5em}}Pad wieczar hnieu adyjszou u haspadara; kliknuu jon chłapca u chatu. Hlanuuszy na pasinieuszaha ad choładu pastuszka, taki żal ścisnuu serca haspadara, szto amal nie raspłakausia. Padau sam jeści siroci, ale toj, skaścianieuszy, tolki dyhatau usim ciełam, a da jady nie dakranuusia. Nie pamahli i prośby haspadara.</br> {{gap|1.5em}}A Januk, ciapier i sapraudy jeści nie chaciełasia. Nia czuu użo bolu, darma szto pruhi na placzech ad pastronka można było lohka abmacać. U waczoch nieszta jamu stała mihacieć — niczoha nie baczyu pierad saboj. A jak jamu było horacza, młosna, ale płakać — nie płakau.</br> {{gap|1.5em}}… U tydzień wywiaźli na mahilnik niewialiczkuju damawinku s chaty Macieja. Janka adpaczywaje ciapier u zacisznym dałoczku. Jamu ciapier dobra, duża dobra. Adtul jaho użo nichto nia wyhanie, nichto…</br> {{gap|1.5em}}Maciej s taho czasu spachmurnieu. Mocna jamu stała szkada siroty, katory praz jaho winu biez pary syjszou u mahiłku. Prauda, ratawau jon jak i czym maha chworaha; dochtara nawat prywoziu, ale użo niczoha nie pamahło. — Dau Maciej i na imszu światuju za dziciaczuju duszaczku; kryż na mahilсy piekny pastawiu, ale i heta supakoju jamu nie dało. Zausiady czuje u noczy praz son płacz biednaha zamoranaha im sirotki; zrywajecca niraz, biażyć na mahilnik i tam z wialikim żalam molicca i molicca za duszaczku, bialejszuju czym śnieh… {{Калёнтытул|left={{gap|1.5em}}''Kazimirowo.</br>2 Listapada 1912 h.''|right=''J. Szpet,''{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Sirockaja"/> <section begin="Minaje"/>{{block center/s}} <div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Minaje…</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> ''Minaje na świeci usienka:…</br> ''Szczaście, zdarouje, bahaćcie</br> ''Niczoha nielha satrymaci —</br> ''Minaje — chacia pamalenku… {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} {{водступ|-2|em}}''Hladzisz i ni baczysz, a czujesz —</br> {{водступ|-2|em}}''Było, i prajszło, i nima…</br> {{водступ|-2|em}}''I tolki, tolki — paśla</br> {{водступ|-2|em}}''Taskliwa dy cicha sumujesz… {{***2||70%|15|перад=0em|пасля=0em}} ''Minaje usienka na świeci</br> ''Mou son, mou dumka jakaja…</br> ''I hora — nielha uhladzieci,</br> ''Jak usienienka czysta minaje… {{справа|'''''Antoni B.{{gap|1em}}}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Minaje"/> <section begin="Kalendar"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Kalendar kaścielny.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Studzień.}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}22. Św. Wincenty, Mucz. radz. u Hiszpanii; buduczy dyakonam horacza szyryu wieru i za toje zamuczany u 304 h.; i św. Anastazy, rodam pers, syn czornakniżnika, pryniau chrest i ustupiu u klasztar dzie u 698 h. zamucz. z 70 druhimi.</br> {{gap|1.5em}}23. Ś. Rajmund, hiszpaniec, buduczy kanonikam, ustupiu u klasztar św. Dominika. Byu spawiednikam Papieża Hryhora IX i jenerałam daminikanau, pamier u 1275 h.</br> <section end="Kalendar"/><noinclude></noinclude> 7ukppk7kqel5n3llrii42je9st532fu 104 128533 301562 296796 2026-10-18T08:50:53Z RAleh111 4658 301562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size:92%"></noinclude><section begin="Kalendar"/>{{gap|1.5em}}24. Św. Tymofeusz B. M. Byu wuczniam św. Pauła i im pastauleny na biskupa Eferu, dzie u 97 h. zabity byu kamieńniami.</br> {{gap|1.5em}}25. Abchodzicca pamiatka nawarotu da wiery u Chrystusa Szauła, katory paśla nazywausia Paułam i horacza szyryu nawuku. Kaścioł Chrystusawa pa świecie, za szto nazwany Apostołam.</br> {{gap|1.5em}}26. Św. Polikarp B. M. syn pohanina u moładaści achryściusia i ad Św. Jana Apostała wyśw. na biskupa Smirny, kali nie zhareu u wahnie, dyk prabity byu sztyletam, pamier u 166 h.</br> {{gap|1.5em}}27. Św. Jan Chryzostym B. i D. K. syn wajawody carskaho u Syryi stauszysia ksiandzom wielmi pieknia kazau nawuki, za szto nazwali jaho zołata-wusnym — pa hrecku Chryzostym. — Paśla byu Patryarcham Carahradu, adtul wysłany u Armeniju dzie pamier u 407 h.</br> {{gap|1.5em}}28. Św. Cyryl B. rodam z Ehiptu, byu patryarcham Aleksandryi mnoha wyciarpieu i nawiarnuu nimała Nestoryanau, pamier u 444 hadu.</br> {{gap|1.5em}}29. Św. Franciszak Salezy, B. Byu synam hrafa, ale zhardziuszy bahactwami pryniau kapłanstwa. Wybrany na Biskupa Żenewy horacza pracawau dziela zbaulenia dusz, adznaczausia łahodnym, sałodkim charaktaram. Um. u 1622 hadu.</br> {{gap|1.5em}}30. Św. Martyna D. M. Była doczkaj naczalnika Rymu. Pa śmierci baćkou razdała bahactwy ubohim. Umierła zamuczena za wieru u 226 h.</br> {{gap|1.5em}}31. Św. Piotra W. z bahataj familii Nalasko. Z karalom Arahonii i św. Rajmondam Penafortam ustanawiu zakon N. M. Dziewy ad wykupu niawolnikau i byu pierszym ihumenam hetaho zakonu. Um. u 1256 h. Także św. Marceli udawy u Rymie. {{справа|''X. S. K.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Kalendar"/> <section begin="Wiadomaści"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiadomaści kaścielnyje.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Uwalnienie.</center> </div> {{gap|1.5em}}Ks. Jazep Kancler, u Kalwaryi pad Wilniaj, uwolnien na 3 miesiacy ad abawiazkou za toje, szto achryściu dzicia prawosłaunych baćkou. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Administratar dyecezyi Warszauskaj.</center> </div> {{gap|1.5em}}Na miejsce niaboszczyka Warszauskaho Arcybiskupa ks. Popiela, urad pryznau administratoram dyecezyi Jaho Wysoka-Prewielebnaść biskupa-sufragana ks. Ruszkiewicza. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Jubileusz ksiendza.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Warszawi abchodzili 25-letni jubileusz ks. prałata Marcelaho Gadleuskaho. Ks. Gadleuski aprycz pracy czysta kaścielnaj, szmat czaho zrabiu dziela palepszeńnia żyćcia hramadzianskaho. Praz jaho u Warszawi zawiazałasia supołka rabotnikou chryścijan, supolka kas kredytnych, tawarystwo prytułku dziaciej Maryi, tawarystwo matak chryścijanskich i szmat druhich. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> <center>'''Śmierć kardynała.</center> </div> {{gap|1.5em}}U Wiedni pamior kardynał, arcybiskup Widenski, kniaź Nagiel. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiadomaści"/> <section begin="Jezno"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>''Piszuć da nas.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''M. Jezno,'''</span> Wilensk. hub. Trock. paw. Jezno maje usiaho 900 dusz życialou. Hetaj niewialiczkaj hramadcy ludziej prychodzicca ciażka, wielmi ciażka pracawać, bo na kożnyje 60 dusz, liczuczy użo tut kabiet i dziaciej, prypadaje adzin szynok. (u Jeźnie 15 szynkou!).</br> {{gap|1.5em}}Woś i wyżywi jak choczesz hetuju pjauku! A pjauka hałodnaj siadzieć nia lubie… Woś i zawichajucca naszyje miastaczkowyje pry pomaczy, prauda, akalicznych susiedau, dzie jaki hrosz papaści, kab skarej padatki zanieści u szynok. I tak użo uciahnulisia i złażylisia da hetaha chamuta, szto ni rady, ni kazańnia ksiendza tutejszaho niczoha nie pamahajuć.</br> {{gap|1.5em}}Na wiasnu maniacca prawić tutejszy kaścioł, bo użo wielmi jon zapuszczany. Dauno para: staradaunaja heta światynia — zbudawau jaje u 1675 hadu Michał Pac; u siaredzinie jeszcze i ciapier nimała pieknych i redkich malunkau. {{справа|''W. B.{{gap|2.5em}}}} <section end="Jezno"/> <section begin="Hudzi"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''W. Hudzi.'''</span> Wilensk. hub. Wilensk. p. Rukonskaj wołaści. Tutejszyje sielanie wielmi nierady i narekajuć, szto miejscowy kramnik razdurywaje wiaskowych dziaciej. Honiuczysia za nażywaj, nia pierabiraje hety handlar u sposabach zarabotku: daje jon dzieciam cukierki, pierniki, tytun za paru jajkou, babku sałomy i t. p. Skul hety tawar biarecca u dziaciej, chiba kramniku nia trudna dahadacca, dyk na szto-ż jon pryjmaje jaho? A ci nia lepsz było-b pryniać adtul samoha kramnika? {{справа|''Susied{{gap|2.5em}}}} <section end="Hudzi"/> <section begin="Hrodna"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Hrodna.'''</span> Czytajuczy pierszy i druhi numery pierszaj biełaruskaj katalickaj hazety, nieznanaja radaść zachapiła mianie. Cieszyusia ja z usiaho serca, dy ażno nia wierycca, szto woś i my, biełarusy, ureszci możemo mieć hazetu, drukawanaje słowo ab naszych patrebach, szto można ureszci i u naszaj rodnaj mowi hawaryć ab Bohu, ab wiery światoj, dowiedacca ab naszych bratoch katalikoch po cełamu świetu, ab Ajcu Światym — tym tak samo jak i u druhoj jakoj mowi — polskaj, ci inszaj.</br> {{gap|1.5em}}I uspomniłosia mnie, jak heta usie blizkije, bratskije narody: Sławiency, Czechi, Charwaty, Rusiny daunym dauno chwalać Boha, wuczacca wiery św. czytajuć kniżki prosta i lohka na mowi toj samaj, szto im ad pierszych dzion żyćcia użo była swojska, bo czuli jaje nad <section end="Hrodna"/><noinclude></noinclude> hg2xlhh8ta2y2ruxx6ex9n81h6dr3b4 104 128545 301561 296844 2026-10-18T08:48:43Z RAleh111 4658 301561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Hrodna"/>kałyskaj ad maciary, bo hawaryli pierszyje słowy u joj da Boha, da słonka i kwietkau.</br> {{gap|1.5em}}I paczali zlotwacca dumki, czytajuczy pierszuju hazetu katalickaju, czamu heta tak douha nia mieu usiaho hetaho tolki nasz biełaruski narod? Prauda, my ciomnyje, my zahnanyje douhije wieki u pracy ciażkaj nie mahli i nia mieli nawat prawa padumać ab ułasnych patrebach.</br> {{gap|1.5em}}Znajoma mnie użo dawoli dauno „Nasza Niwa“ — dobra hazeta, ale nie stawało tam taho, czaho tak nam potreba, czaho żadaje nasza dusza. I woś ja tak mocna ucieszyusia, szto bliżycca toj czas, kali i my narouni z druhimi ludźmi u naszaj prostaj, a swajoj, baćkauskaj mowi ad Boha nam danaj, mahczymiemo ab Bohu, wiery czytać, hawaryć. — Nia tolki u chaci majej, ale i pa chatach usich maich susiedau budzie wasza hazeta żadanym haściom. Niechaj Boh wam pamahaje u waszaj raboci, bo Jon sam dau usie mowy na świeci, kab na usich Jaho wychwalać. {{справа|''F. Becz.{{gap|2.5em}}}} <section end="Hrodna"/> <section begin="Sakolski"/>{{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Sakolski pawiet Hrodz. hub.'''</span> Pamiż naszych paletkau, jak u nas ich nazywajuć — Jaćwiź, jość, bytcam nasypanaja sumysla, horka. Staryje ludzi bajuć, szto tam, kali prylażyć wucha da ziamli, — czutny zwany. Nieszta niawierycca, kab heta była prauda. Ciekawa było-b dawiedacca skul heta horka i skul takoje dziunoje nazwańnie paletka — Jaćwiź? Mo Redakcija „Biełarusa“ pamahła-b supakoić maju i maich susiedau ciekawaść? {{справа|''Huterski.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Sakolski"/> <section begin="Szto"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Szto czuwać.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Wilnia.'''</span> Dwa kanduktary, służyuszyje na czuhuncy, dastali nowyje kazionnyje każuhi. Każuhi hetyje mieli na siabie adzin dzień, a na druhi pamierli.</br> {{gap|1.5em}}Dachtary znajszli, szto każuchi hetyje byli paszyty sa skurak chworych na karbunkuł awieczak.</br> = U zaścienku Kukieliszkach, święc. p. wykryli adzin prypadak sybirskaho trondu. Adzin czaławiek pamior, druhi chwory.</br> = 22 studnia u maj, Kempy trock. paw. pastuch Turouski paświu skacinu u poli i uhledziu szto adzin byk lotaje jak szalony, kidajuczysia da skaciny. Turouski padyjszou da jaho i udaryu puhaj; byk chapiu jaho na rohi i, rasparouszy żywot, kinuu, wob ziamlu. Pastuch pamier.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pieciarburh.'''</span> U departamenci palicii apracowywajuć prajekt pierameny paszpartnaj ustawy. Maniacca paszparty źnisztożyć. Można budzie dakazywać swaju asobu usiakimi druhimi papierami; ale budzie pawialiczena sudnaja kara za prażywańnie pad czużym prozwiszczam.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Libawa.'''</span> Na mory bura. Parachod „Gienierał Hurko“, zachoplany buraj, u chwili kali padpływau da bierahu — zatanuu.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Łapy,'''</span>U hetych dnioch na stancii Łapy, troch niejakich ludziej napali na budacznika czuhunki i pryhraziuszy, szto zastrelać jaho, kazali zawiaści da wialikaha mostu na reczcy Narwi. Ahledziuszy dobra belki, dy filary, wymiaryuszy daużyniu, dy szyryniu mostu, jany szczeźli u ciemnacie. Dahadywajucca, szto heta byli szpiehi.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Czenstachowa.'''</span> U autorak 8 studnia a 5 hadzinie zrańnia u składzi muzycznych instrumentau Porasa paczausia pażar, i chacia pażarniki pryjechali u skoraści, skład zhareu; u nim byli złożeny 32 skryni s pryadami da nowych arhanou dla Jasnohorskaho klasztoru. Usie każuć, szto pażar paczausia s padpału.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Makiedonija,'''</span> (Bałkany). U wioscy Sinekli aposznimi czasami było wialikaje świata. Buduczy pad turkami, życiali wioski byli usie mahametanami, jak i ich haspadary. — Ciapier-że, kali zapanawali nad imi Bałhary, usie da adnaho — u liczbie 700 dusz, pryzwauszy sa stalicy Bałharyi chreścijańskich duchounikau, pryniali św. chrest. Mużczyny skinuli z haławy tureckije szapki (turbany i feski), a kabiety — mahametanki — chusty z twary (kabiety mahametanki chodziać s zakrytymi twarami).</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Pekin'''</span> (Kitaj). Kitajski urad manicca wiasnoj pasłać wojska prociu Manholii, katora nidauna ad Kitajszczyny addzialiłasia i ciapier pryznaje siabie asobnym hasudarstwam. Rasieja ciapier apiakujecca Manholijej. {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Szto"/> <section begin="Wiestki"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Wiestki z zahranicy.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> <center>{{larger|'''Wajna na Bałkanach —}}</center> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> <div style="text-align:justify; -moz-text-align-last:center; -webkit-text-align-last:center; text-align-last:center;>jak i treba było spadziewacca — paczałasia znou. Rady predstaunikou hłauniejszych hasudarstwou niezoha nie pamahli. Czamu? Musić-to ani Tureczczyna, ani Bałkanskije wajujeczyje sławianskije narody uszczyraść hetych rad nie {{перанос пачатак|zu|sim}} <section end="Wiestki"/><noinclude></noinclude> 29p0bm0a52s7lt0tzkjvig2bqq7bsbs 104 128546 301560 296846 2026-10-18T08:47:01Z RAleh111 4658 301560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="text-align:justify; -moz-text-align-last:center; -webkit-text-align-last:center; text-align-last:center;></noinclude><section begin="Wiestki"/>{{перанос канец|zu|sim}} wieryli, wiedajuczy dobra pa sabie, szto palityka, ci jak jany nazywajuć jaje — dyplamacija — na toje i zawiecca dyplamacijej, szto kali biadujuć nad Piatrukom, to peuna dumajuć ab Kasi. Rady byli radami, a na staranie iszli narady inszyje, a wiadomaja recz, szto</div> <center>'''paszaptuszki chatu hubiać.</center> {{АРЦ|Hetak i wyjszło. Bałharyja szupyryłasia najbolsz, bo Rasieja szapnuła joj niekolki pieknych słoucou; Tureczczyna zakazyryłasia, bo joj adnym wokam padmirhiwali i Niemcy, i Austryaki. Ci usie szczyra wieryli u hetyje paszaptuszki — zhadać trudna. Bo, kali pryjszłosia skazać aposzniaje użo słowo:}} <center>'''wajna, ci zhoda, —</center> {{АРЦ|bałharski car raptam zachwareu i to zachwareu tak mocna, szto atkazausia dawać ad siabie jakije koleczy rady i hetkim paradkam uwieś atwiet za niezhadanuju buduczynu zda u ruki naroda. Serbski-ż narod pawiedamiu swajho karala, szto tolki}} <center>'''za swaju nacionalnuju sprawu</center> {{АРЦ|hatou addać i krou, i żyćcio; czużomu-ż bohu afiar składać nia chocze. A tut jeszcze i}} <center>'''Rumynija pakazała zuby,</center> {{АРЦ|choć dahetul siadzieła cicha i ni u woszta nie mieszałasia. Ciapier jana, jak toj zajac u bajcy, szto damahausia swajej doli z miadźwiedzia, katoraha abłażyli źwiery, chocze tak sama szto koleczy urwać. Dyk damahajecca jana ad Bałharyi niemałoha szmatoczka ziamli — Silistryi, bo inaczej, hrozie jana, tak sama pojdzie u taniec, trymajuczyia choć za rwanyje użo poły turka. Woś i nia dziwa, szto}} <center>'''zawirucha paczałasia.</center> {{АРЦ|Bałhary prażuć z harmatou Adryanopol dzień i nocz. U horadzi paczalisia pażary.}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|U wakolicach Czataldży z abodwuch bakou idzie straszennaja bitwa. Blizkije wioski harać.}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|Kala Hallipoli praz douhi czas iszła reźnia na szabli i sztyki. Turki adstupili.}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|U Rumynii usio hatowa da wajny: czekajuć tolki oklicza.}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:0.5em"></div> {{АРЦ|Usie wialikszyje hasudarstwy, zacisnuuszy kułaki, s trywohaj spahladajuć adno na druhoje; bo usie aposznije wojny pakazali, szto ważniej nia wielicz kułaka, a szto u im josć; dyk kożny warożycca pierszym adkryć swaje karty, bo nichto nia peuny sam siabie.}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Wiestki"/> <section begin="Nasza"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''Nasza Haspadarka.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Haspadarom'''</span> naszym sioletniaja hniłaja zima dasca, badaj, u znaki. Mała taho, szto i taja kroszka żyta, jakuju kamu udałosia pasiejać z wosieni, pry hetkaj pahodzie wielmi niapeunaja, ale jeszcze bieda, szto toj czas, kali haspadar najswabadniejszy i moh-by s kaniom zahnać jakoha pabrazhacza na zapas u kubiał — pry siolatniej zmiennaj pahodzie nima czaho na heta spadziewacca, bo u dalszuju darohu bajazno wybiracca, a kala domu furmankami szmat nia wyhanisz. Dyk woś hety czas lepsz było-b wykarystać na padprawu swajej haspadarki.</br> {{gap|1.5em}}Kożnamu dobra wiedama, jak roznym bywaje hrunt u naszaj Biełarusi. Inszym razam na adnym wuzieńkim sznurku nojdziesz i hlinu, i szczyry piasok, i padzol, i barawoj ziamlicy krychu. Na takich admiennych hruntach prytasowywać kuplanyje paraszki wielmi trudna, bo kożny hrunt wymahaje inszaho lekarstwa; i tolki adzin nasz hnajok s pad żywioły może być zdacien usiudy i aby tolki nia było u im niedachwatu, dla kożnaj ziamlicy budzie jon padmohaj. Ale i tut treba z im umieła abchodzicca: na adnym hruncie, pałażyuszy dobra hnoju, siła jaho budzie znaczna praz hadou 5-6; na inszym-że jak tousta nie kładzi — praz hod-druhi — i znaku jaho mała astaniecca. A dzie hetak niarounaja bywaje ziemla, tam wielmi trudna i kasztouna zawieści jaki koleczy paradak u haspadarcy, bo kożny kawałak paletka wymahaje inakszaj kala jaho pracy, inakszaho zachodu. Woś i treba nam, karystajuczy s kożnaj swabadniejszaj czasinki, staracca ziamielku swaju — dzie tolki można — padrauniać i choć heta praca niemałaja i zrazu jaje nia zrobisz, ale choć pa krysie — usiano dobicca można.</br> {{gap|1.5em}}Kożny z nas — chlebarobau wiedaje dobra jakije maje forsy ciażkaja hlinistaja ziemla. Kali udare susz, cahleja jana tak, szto ażno patreskajecca; ani naroha tady ubić, ani baranoj nia wożmiesz, i kali papadziecca jeszcze pad hetki czas swieża pasiejanaje ziarnio, to dabra nie spadziewacca. Iznou-że kali zadażdżycca — takaja samaja, kali nia {{перанос пачатак|hor|szaja}} <section end="Nasza"/><noinclude></noinclude> s39ln8ul832zezhr6795smbqfbhingg 104 128550 301559 296839 2026-10-18T08:41:08Z RAleh111 4658 301559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Nasza"/>{{перанос канец|hor|szaja}} bieda: tady użo na hetkaju ziamlicu nia to szto sa skacinaj, ale i samomu trudna uzyjści; uschody — kali papaducca pad hetkuju paru — jak bacz zażauciejuć i paprawicca im użo nia lohka, bo choć i zmienicca pahoda, dyk żwierchu takaja ziemla zaskarupieje i wyhody dla uzrostu zbażyny nima. Woś na hetkuju ciażkuju ziamlu ważniej, czym nawat hnoj, budzie, kali nawiaziesz ziamli lohkaj, choć by szczyraho piasku. Nawieźci jaho nie żalejuczy — kab dobra taki pakryć ziamlu. Ciapier — zimoj, razumiejecca, treba wazić hety piasak na hrunt tolki u kuczki, a wiasnoj użo, rounieńka rozsypauszy, jaho pryhárać. Ciażkaja hliniastaja ziemla, dobra pieramieszanaja s piaskom stanie prystupnaj da raboty, krochnaj i pierszyje hady, nawat nie kładuczy hnoju, można spadziewacca dobrych uradżajou.</br> {{gap|1.5em}}Z hruntami piesczanymi rada taja samaja, tolki, razumiejecca, siudy użo treba nie piasku, a hliny dadać. Wazić hlinu treba najlepsz ciapier — zimoj: raskidać jaje u niewialikije kuczaczki, kab szto najlepsz pierabrau jaje maroz, a na wiasnu raskinuć jak hnoj i zaharać, starajuczysia jak najlepsz i najakuratniej wymieszać jaje; i pamiatajcie: ni wodzin hnoj, ci to kuplany, ci s chlewa — nie daść takoj karaści na piesczanym hruncie, jak hlina. Wiadomaja recz, szto hnoj na piesczanym hruncie nia trymajecca: s pierszaha-ż hodu, jak tolki stanie hnoj raspuszczacca, jon razam z wadoj — jak praz reszata — lacić u hłyb ziamli, adkul jaho dastać może tolki takaja raslina, jak łubin, kareńnia katoraha iduć wielmi głyboka u ziamlu. Ale kali da piasku dadasi hliny, hrunt zrazu stużeje: nia budzie użo rwać jaho wieciar i abhaliwać kerenczyki raslin; nia budzie jon bajacca hatak suszy i siłu hnoju daużej zatrymaje na wiarchu, i z hetakich hruntau, jak ciapier pierekanalisia wuczonyje ahranomy, aby umieła kala nich chadzić, można mieć najpiakniejszyje uradżai.</br> {{gap|1.5em}}Padzol, sipak — wymahajuć użo inakszaj padprawy. Dzie hety jośc hrunt, to amal zausiady nojducca nidaloka jaho makrawatyje kawałki ziamli, torf, sienażatki s kupinami i t. p. Woś z hetaha i treba karystać; i to karystać tak, kab adrazu dwuch zajcou zabić. Paździrauszy kupiny — zraunujesz sienażać; pakapauszy na makrynie rauki — absuszysz hrunt, a zwiozszy hetyje kupiny i ziamlu z rawou da domu, treba ich parazbiwać, padsuszyć, dy mieszać szto najbolsz s podściłam pad żywiołu. Hetaki hnoj zmieszany z ziamloj wielmi prydacien na chałodnyje hrunty i padpraulaje ich na daużejszyje czasy.</br> {{gap|1.5em}}Usia heta rabota zajmaje nie mała czasu i pracy, ale bo ja i każu, szto ciapier kali u zarabotki wyjechać nima jak, dyk nie siadzieć że złażyuszy ruki, ci tam pierakiwacca tudy-siudy — aby dzień prajszou, a karystajuczy z małaho śniehu, bo usiudy dajechać można, dyj z rannych prymarozkau, treba szczyra uziacca za hetu rabotu, a ziamielka za fatyhu kala jaje peuna dobra zapłacie.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Dla pczelarou.'''</span> Chto kuplaje zimoj pczoły i pierawozie ich, nikoli nie zaprahajcie raniej koni, pakul nia ułożycie i dobra nie uwiażycie wulla. Tak sama, pryjechauszy na miejsce, spiersza treba atprehczy kania, a paśla znimać wulej, bo czasta bywaje, szto, zaprahajuczy i atprahajuczy kania, jon tuzhanie woz, a heta wielmi może paszkodzić dla pczołau.</br> {{gap|1.5em}}Zimoj pryrychtowywajcie k wiaśnie wulli. Rabić ich treba zausiody lepsz bolszymi, czym mienszymi; pamiatajuczy, szto kali wulej budzie krychu powialik, to jaho można żmienszyć piereharodkaj; ciesnaho-ż wulla nie nadtoczysz.</br> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Haspadyni'''</span> naszyje czasta majuć niemały kłopat s kurycami, katoryje prywykli jeści jajki; a treba wiedać, szto jak na ciapierasznije czasy, — strata ad hetaho nie małaja, bo kożnaja sztuka warta kap. 4—5. Kab aduczyć kurycu jeści jajki, nadziajuć joj niekatoryje haspadyni miaszeczak na haławu; ale josć szmat lepszy sposab. Na jaki koleczy koszyk źwierchu prymacowywajuć pałaczki, czy wuzieńkije łuczynki tak redka, kab pamiż ich lohka prachodzili jajki; na heta natruskam kładziecca krychu siena. Oś na hetakim hniaździe, nakrytaja reszatam kuryca, jak tolki źniasiecca, jajka jaje skroz siena i pamiż pałaczak zwalicca pad spod u koszyk, i kuryca jaho nie dastanie. {{справа|''Wat—ka.{{gap|1.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Nasza"/> <section begin="Usiaczyna"/><div style="margin-bottom:0em; font-size:180%; font-family:Cambria;"> <center>'''USIACZYNA.</center> </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|1.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Radzi, Boże, takich!'''</span> Było heta u Afrycy. Rabotniki kapali hreblu pry młynie u wodal wioski. Raptam asunułasia ziemla i zasypała rabotnikau tak, szto tolki hałowy ich byli widać i to na rouni z wadoj. Zdawałosia szto śmierć ich nia <section end="Usiaczyna"/><noinclude></noinclude> 39tr1kx1qenwwb5p5ds2h448y9ecfsl 104 129289 301625 299422 2026-10-18T10:32:41Z RAleh111 4658 301625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left='''Год I—1912.'''|center='''Апрэль—Красавік'''|right='''1-ая кніжка.'''}} {{накіравальная рыса||height=0.1px}} [[Файл:Саха (1913—1915). Малюнак з вокладкі.png|center|450px]] <center>'''{{larger|ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІК СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{АРЦ|Падпісная цэна на 1 год '''1''' р. '''20''' кап. на 6 месяцоу '''60''' кап., за перамену адрэсу '''20''' кап. Можна падпісацца і аткрыткой, просячы, каб падпісную цэну налажылі на першы высланы нумэр. Рэдакція: '''Вільня Завальная 7.'''}} {{АРЦ|Абвесткі працоунікоу, шукаючых мейсц у гаспадарках, друкуюцца за 2 маркі па 7 кап., толькі абвестка павінна мець ня больш 20 слоу.}} {{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{АРЦ|Цэна абвестак за строчку пэтіту у поукалонны: перад тэкстам '''40''' к., за тэкстам '''20''' к. За разсылку рэклам пры месячніку вагай да 2 лотоу '''7''' руб. ад тысячы.}} </div> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{larger|'''Цэна асобнаго нумэру 8 кап., з дастаукай да хаты 10 кап.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Да"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''ДА ЧЫТАЧОУ „САХІ“.</center> </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Для сельскай гаспадаркі у нас цяпер прыйшоў час перамен і пераходу да новай сыстэмы. Векамі нарыхтованая гаспадарка, гдзе скаціна трымалася толькі на малако для сябе і для гною, цяпер, дзякуючы змяніўшымся варункам, развіцьцю гандля, павялічэнью гарадоў і ліку людзей — неземлеробоў, каторых вёска мусіць карміць сваімі прадуктамі, пераходзіць з зернавой на стадную, — значыць, прадукты ад жывёлы і з агародаў бяруць верх над жытам. Дзеля гэтаго трохпалёўка заменяецца вышэйшай пладазменнай гаспадаркай, гдзе кармавым, сеяным травам, бульбе, буракам і інш. даецца першае мейсцо.</br> <section end="Да"/><noinclude></noinclude> 48gs0w7zn5997ir8l198uuuny6rslnm 301626 301625 2026-10-18T10:33:08Z RAleh111 4658 301626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left='''Год I—1912.'''|center='''Апрэль—Красавік'''|right='''1-ая кніжка.'''}} {{накіравальная рыса||height=0.1px}} [[Файл:Саха (1913—1915). Малюнак з вокладкі.png|center|450px]] <center>'''{{larger|ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІК СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <div style="font-size: 92%; line-height: 1.3"> {{АРЦ|Падпісная цэна на 1 год '''1''' р. '''20''' кап. на 6 месяцоу '''60''' кап., за перамену адрэсу '''20''' кап. Можна падпісацца і аткрыткой, просячы, каб падпісную цэну налажылі на першы высланы нумэр. Рэдакція: '''Вільня Завальная 7.'''}} {{АРЦ|Абвесткі працоунікоу, шукаючых мейсц у гаспадарках, друкуюцца за 2 маркі па 7 кап., толькі абвестка павінна мець ня больш 20 слоу.}} {{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{АРЦ|Цэна абвестак за строчку пэтіту у поукалонны: перад тэкстам '''40''' к., за тэкстам '''20''' к. За разсылку рэклам пры месячніку вагай да 2 лотоу '''7''' руб. ад тысячы.}} </div> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <center>{{larger|'''Цэна асобнаго нумэру 8 кап., з дастаукай да хаты 10 кап.}}</center> {{накіравальная рыса||height=0.1px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Да"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''ДА ЧЫТАЧОУ „САХІ“.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Для сельскай гаспадаркі у нас цяпер прыйшоў час перамен і пераходу да новай сыстэмы. Векамі нарыхтованая гаспадарка, гдзе скаціна трымалася толькі на малако для сябе і для гною, цяпер, дзякуючы змяніўшымся варункам, развіцьцю гандля, павялічэнью гарадоў і ліку людзей — неземлеробоў, каторых вёска мусіць карміць сваімі прадуктамі, пераходзіць з зернавой на стадную, — значыць, прадукты ад жывёлы і з агародаў бяруць верх над жытам. Дзеля гэтаго трохпалёўка заменяецца вышэйшай пладазменнай гаспадаркай, гдзе кармавым, сеяным травам, бульбе, буракам і інш. даецца першае мейсцо.</br> <section end="Да"/><noinclude></noinclude> cjqdpx20k4cnc2hmefgrnzpg3eibata 104 129291 301627 299424 2026-10-18T10:34:51Z RAleh111 4658 301627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Сельска"/>{{перанос канец|землероб|ства}}, што там злажыўся вялікі хаўрус паміж навукай і гаспадаркай. Навука шырыцца газэтамі, кніжкамі, чытаньнямі вандруючых па вёскам вучоных аграномоў.</br> {{gap|2.5em}}У Амэрыцэ німа фэрмэра, каторы бы не віпісываў 2–3 сельск.-гаспад, газэт.</br> {{gap|2.5em}}У нас у Беларусі гаспадарка трымаецца на тых спосабах, каторые дайшлі да нас ад айцоў, дзядоў, і наша практыка ня больш таго, што мы відзім навакол сябе, „у людзей“. На агранамічную навуку глядзяць па вёсках, як на пацеху паноў і вучнёў. А тым часам, калі спытаешся прастака, хто навучыў яго сеяць, напрыклад, лубін, ён вам адкажа, што навучыўся на людзях, альбо у пана. А тым часам у Эўропе ужо карыстаюць з лубіна з двадцатак гадоў, а немецкі вучоны, Гельрігель, вытлумачыў 50 гадоў таму карысць лубіну і матыльковых расьлін.</br> {{gap|2.5em}}Значыць, староняцца навукі аграноміі людзі затым, што яе ня ведаюць. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3> {{справа|'''г. Ново-Александрыя.{{gap|2.5em}}</br>М. Б—н.{{gap|5.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Сельска"/> <section begin="Работы"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Работы у полі вясной.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Аруць і барануюць зямлю, каб яна абветрывалася, лепш перегнівалі і распукаліся розные часьці, каб імі лёгка маглі ужо харчэвацца расьліны; пульхная земля рыхтуець расход і прыход вады, а напрыклад убітая земля шмат глыбей прасыхаець летам, бо вада з самаго нізу падымаецца сілай так званай валоснасьці, як па кноце керасіна у лямпе, у гару і выпарываецца; земля пухляная гэта як бы кнот да палавіны падрэзаны над кірасінам, і кірасіну у два разы меньш падходзіць к агню, цёмна гарыць.</br> {{gap|2.5em}}Для росту расьліны, апроч вялікай меры вады, трэба і паветра, бо толькі пры гэтых добрых варунках можэ гной i розные цьвёрдые часткі зямлі раскладацца і вырабляць сокі, каторымі жывець расьліна.</br> {{gap|2.5em}}У восень людзі аруць поле, каб задаць работы бацьцы марозу: ён ня толькі за вушы шчыпець людзей і гоніць на цёплую печ, але ешчэ ён, замарозіўшы у камень мокрые пласты ральлі разганяець і разрываець шырэй часьціцы зямлі, і яна пульхнее. Мароз вымаражываець і розные непатрэбные гаспадару травы. Вада замерзаючы расшыраецца больш, як на адву дзесятую часць, дзеля таго яна і разрыхляець зямлю.</br> {{gap|2.5em}}На зіму не варта баранаваць поле, бо яно не так вымерзаець.</br> {{gap|2.5em}}Вясной баранаваць ня трэба, калі ешчэ земля мокрая, бо поле заплывець і зробіцца крэпкая скарынка, ад каторай земля будзе памалу сохнуць, і ня будуць працаваць маленечкіе {{перанос пачатак|нявідзі|мые}} <section end="Работы"/><noinclude></noinclude> 7w4m4d6oy7c4jsvwhkhzuk2e0gnt853 104 129293 301628 299425 2026-10-18T10:35:40Z RAleh111 4658 301628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Работы"/>{{gap|2.5em}}Карысна сеяць радавымі сеялкамі, але перш, што яны дорагі (ад 80 руб.), а другое пры нашых вузкіх загонах, каменьнях, кепскай вырабцы і цьвёрдасьці грунтоў рэдка у якой гаспадарцы можна працаваць гэтай карыснай машынай.</br> {{gap|2.5em}}Вясной трэба і пасьля спружыновай бараны старанна ''баранаваць'', каб такім спосабам затрымаць веснавую вільгаць.</br> {{gap|2.5em}}Калі пасьля дажджу зробіцца ''скарынка'' паверх поля, то яе трэба ламаць баронамі, хацяб ужо паказаліся ўсходы аўса і гароху, бо расьліна пушыцца пад гэтай скарынкай. {{няма выявы}} {{gap|2.5em}}''Час севу''. С пачатку трэба сеяць ''канюшыну'' па азіміні, калі ешчэ мокра і увесь сьнег не зыйшоў; тагды яе дробненькіе зерняты у мокрую зямлю скарэй улезаюць, як у сухую.</br> {{gap|2.5em}}''Сэрадэлю'' так сама можна сеяць па жыце ці на чыстае поле, яна не баіцца марозу, а засеяная пазьней дрэнна расьце.</br> {{gap|2.5em}}''Авёс'' наш народ сеець найчасьцей, калі дрэва распукаецца.</br> {{gap|2.5em}}Калі ''канюшына'' сеецца пад ячмень, трэба старацца раней сеяць.</br> {{gap|2.5em}}''Бульба'' ня любіць халоднай зямлі, яе садзяць, калі ужо пройдзе страх на марозы; калі ужо красуюць яблыні і грушы. {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Работы"/> <section begin="Агарод"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Агарод каля хаты.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Усю вясну і цэлае лета бабы і дзеўчаты поўзаюць на градах, садзяць, полюць, перакапываюць, а у восень гаспадар едзе у мястэчка купляць агуркі і капусту.</br> {{gap|2.5em}}У агародзі, як і у полі павінен быць парадак, бо калі начнеш з году на год на адным мейсцы садзіць капусту, то яна будзе расьці з кілою, а і буракі не парастуць таўшчэй за пацуковы хвост.</br> <section end="Агарод"/><noinclude></noinclude> 7r0rvwbrgxataet63ike8pz67rit2ta 104 129298 301629 299427 2026-10-18T10:36:19Z RAleh111 4658 301629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Агарод"/>полуцукровые, морква зялёная галоўка, бульба Сілезія і Вольтмана, гарох — Вікторыя.</br> {{gap|2.5em}}Калі гаспадар пабачыць, што з малога кавалка зямлі можна мець многа варыва, дык пачне садзіць і у полі буракі і маркву для сваей жывёлы. {{справа|'''Ю. Б.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Агарод"/> <section begin="Садок"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Садок каля хаты.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Весялей выглядае хата, калі яе абнімае пекны садок, а пад аконцэм красуюцца кветкі; далёка чутна і тая гаспадыня, у каторай варыўны агарод багаты усякім дабром.</br> {{gap|2.5em}}Тым часам садоў па нашых вёсках мала, а і ў тых дрэўцы, што вырасьлі, выглядаюць, як дзічкі, агароды запушчаны і не даюць гаспадару ніякай карысьці; а шкада, бо прылажыўшы трохі працы і розуму можна прыдбаць не мала дабра і з варыва. Наш хлебароб круглы год жывіцца зярном і варывам, а толькі на Спаса папрабуець яблычка, у патрэбі і варыва і яблычкі купляе на таргу, бо сам не умее іх выгадаваць.</br> {{gap|2.5em}}Пры кожнай сялібе знойдзецца зашчытны пляцок, закрыты ад ветроў с поўночы і захаду будынінай, гдзе можна пасадзіць 10-15 дзярэў.</br> {{gap|2.5em}}Мейсцэ пад сад не павінна быць нізкае, каб пракапаўшы яму у тры аршыны не даставаць вады. Яблыні любяць ніжэйшае мейсца, грушы, добра растуць і на узгорку.</br> {{gap|2.5em}}Пляц, выбраны пад сад, трэба узараць, добра выгнаіць і садзіць варыва, пакуль дзераво не пачне радзіць, як толькі яблынька дае пуд яблык, дык переставай ужо садзіць варыва, блізка яблыні і грушы, бо нельга з аднаго вала дзерці дзьве скуры, а ускапывай толькі зямлю пад дрэвам і хай яна папарэе, бо калі пачнеш і варыво садзіць і яблыкі гадаваць, то ні с таго ні з другога карысьці ня будзе.</br> {{gap|2.5em}}Шчэпы найлепш садзіць на чатыры сажні адзін ад другаго ва усе бакі, бо калі пасадзіць гусьцей, то потым гальлё зойдзецца, а абценіць дзерэва, развядзецца на гальлях мох, а яблыкі будуць дробные і паршывые.</br> {{gap|2.5em}}У садзе ня трэба садзіць многа гатункоў: антоноўка і шклянковая самые пэўные у нас яблыні і прыгожы для малога гаспадарскаго садка; з груш, для пацехі дзяцей, пасадзі па аднэй: малгажатку, сапежанку і вінёўку.</br> {{gap|2.5em}}Шчэпы трэба купляць у людзей пэўных, бо іначэй насадзіш усякай дрэні.</br> {{gap|2.5em}}У нашай старонцы найлепш садзіць дзерэва вясной, а ямы капаць восеньню, каб земля перамёрзла.</br> <section end="Садок"/><noinclude></noinclude> c9hs5t4rkwllfq8qo14fqrvs4ilzlbb 104 129300 301630 299429 2026-10-18T10:37:20Z RAleh111 4658 301630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Пчолы"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Пчолы вясной.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Глаўным часам у жыцьці пчол ёсьць прадвесьне; ульлі павінны быць у цяпле, акрыцьця зімоваго не знімаць. Ульлі трэба аглядзець; калі яны зацьвілі плесеньню, то трэба яе да чыста выцерці і нежывых пчол вымесьці і іх спаліць, а не кідаць каля вульля, бо ад іх могуць пайсьці хваробы на пчол (пільнуйцеся!) Калі чалавек гэтую работу зробіць, то пчолам на гэта ня трэба траціць часу, і яны больш зробяць вашчыны і нанясуць мёду. Гэтые работы трэба рабіць у цёплы дзень, калі будзе 12–14 градусоў цепла, і пасьля ізноў закутаць саломай, бо у гэты час матка найчасьцей кладзець яечкі, каторым трэба цеплаты, бо калі чэрв застудзіцца, у вульі зробіцца хвароба — гнілец. <div style="font-family:Bahnschrift Condensed; font-size:120%"> {{справа|'''Сок-ая.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Пчолы"/> <section begin="Работы"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Работы вясной на сенажацях.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}На добры стан сенажацей у нас мала звертаюць увагі. А тым часам, пры нашых варунках, добрае лугаводзтва гэта адзін з глаўных аддзелоў сельскай гаспадаркі.</br> {{gap|2.5em}}Гадоўля скаціны цяпер дае вельмі добрые даходы. А павялічэньне збору сена паможэ пашырыць гадоўлю скаціны.</br> {{gap|2.5em}}Сеяные на {{абмылка|пателках|палетках}} травы вельмі часта гібеюць ад недахвату вільгаці, што шмат рэдзей здараецца с прыроднымі сенажацямі.</br> {{gap|2.5em}}А тым часам для палепшэньня лугоў у нас зусім нічога ня робіцца. Калі нашы ніколі ня гноеные лугі ешчэ і родзяць, то толькі дзеля таго, што яны зазвычай ляжаць ніжэй за палеткі, з каторых разам з вадой сцекаюць і некаторые пажыўные часьціны.</br> {{gap|2.5em}}Большая часьць нашых лугоў гібеець ад лішней макраты. Нашы сенажаці гэта на большай часьці балоты, на каторых растуць кілые, грубые, мала пажыўные травы, дзе касіць і пасьвіць скаціну цяжка дзеля безпраходнаго багна.</br> {{gap|2.5em}}Не асушыўшы гэтые балотные сенажаці, німа што і думаць аб якім бы то ні было палепшэньні сорту і меры абіранаго з іх сена.</br> {{gap|2.5em}}Найбольш вядомы спосаб асушкі мокрых сенажацей — гэта аткрытые канавы, цяпер ужываюць і закрытые трубы (дрэны, гліняные і фашынные трубы) каторые не перашкаджаюць работам на сенажацях. І гэта першая работа ня толькі дзеля асушкі сенажацей, але і для ўсей гаспадаркі; і хто хочэ падняць гаспадарку, той павінен хоць па троху асушаць свае сенажаці.</br> <section end="Работы"/><noinclude></noinclude> fzuoul7repu1mjwa4a6tas8ioeg7a2v 104 129301 301631 299430 2026-10-18T10:38:33Z RAleh111 4658 301631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Работы"/>{{gap|2.5em}}Асушеные і больш сухіе сенажаці трэба ачышчаць ад моху, курганоў, кустоў, і комьеў.</br> {{gap|2.5em}}Кусты трэба высекаць, а лепей выкапываць с карнямі.</br> {{gap|2.5em}}Курганы і купіны зрэзаць рыдлямі ці лапатамі, або асобнымі для гэтаго зладжэнымі машынамі і складаць іх у кучы, каб перэгнілі. Апрача гэтаго трэба вясной баранаваць сенажаць да чорна, каб звясьці мох і даць доступ паветру да карэнёў траў, бо бяз гэтаго яны дрэнна растуць.</br> {{gap|2.5em}}Ешчэ не так даўно думалі, што лепш не псоваць травяны дзірван, а лепей палепшаць яго пры помачы зверхняго баранаваньня звычайнымі лугавымі баронамі, падсеваючы насеньне змешаных траў і падсыпаючы гнаі (попелы) глаўным чынам калійные (каініт, калійная соль), якіх нехватае у нашых землях, асабліва тарфяністых.</br> {{gap|2.5em}}У апошніе-ж часы усё часьцей пачынаюць аднаўляць травяны дзірван, пераворывачы сенажаць і засеваючы на ёй кармавые травы.</br> {{gap|2.5em}}Сенажаць заворываюць зазвычай з восені, саўсім мелка, стараючыся саусім пераварывачываць пласты, каб дзірван мог хутчэй перагніць.</br> {{gap|2.5em}}Вясной не пераварачываюць глебы, а высеваюць ярыну, часьцей за усё авёс, разам с каторым высеваюць мешанку траў: швэдзкай канюшыны, цімафейкі, аўсянца луговога, яжы зборнай, італьянскаго і англіцкаго рэйграса і др. і падсыпаюць попелоў — глаўным чынам каініт, катораго даюць ад 12 да 40 п. на дзесяціну, і томасшляк ад 9–20 пудоў.</br> {{gap|2.5em}}Каб хутчэй перагніў дзірван, яго разрэзаюць перэд успашкай діскавымі баронамі. Часам два гады пад рад сеюць авёс і не паднімаюць запаханаго дзірвана на верх, каб ён лепей перагніў.</br> {{gap|2.5em}}Апрача гэтаго вясной трэба глядзець за старымі канавамі, каб яны не засыпаліся і каб вада магла вольна працекаць па ix.</br> {{gap|2.5em}}Трэба саўсім закінуць вельмі шырока практыкаваны звычай, асабліва па вёсках, пасьвіць скаціну вясной на сенажацях. Шмат ёсць такіх траў, каторые, раз зведзеные, ужо не адрастаюць; вясной лепей за ўсё расьце трава, а посьле, калі настане сьпека, яна ужо не так расьце, ды ад спашы спазьніваецца сенакос, што у гаспадарцы саўсім не карысна. {{справа|'''3. C.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Работы"/> <section begin="Калі"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Калі скаціна можэ даваць даход.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Нам давялося вясьці гутарку з інструктарам малочнай гаспадаркі Мінскай губ. С. І. Дмітруковым, каторы 12 гадоў працаваў у Міншчыне.</br> {{gap|2.5em}}Павэдлуг думкі Дмітрукова мае вялікую вагу ня столькі выбор пароды, як добры дагляд і разумнае харчаваньне каровы. <section end="Калі"/><noinclude></noinclude> bqmj8gpyneh118h6gn87pe04pbf6nn2 104 129308 301632 299431 2026-10-18T10:40:00Z RAleh111 4658 301632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Лубін"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''{{разьбіўка|Лубін}}.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Першы варунак падняцьця кожнай сельскай гаспадаркі гэта павялічэньне ураджайнасьці поля, а ураджаі павялічацца толькі тады, калі мы пачнем лепш гнаіць ральлю.</br> {{gap|2.5em}}Дзякуючы вільготнасьці нашаго клімату, у нашых землях не набіраецца запасу перагноя. І гэтае шпаркае вымываньне дажджамі запасоў корму з зямлі, трэба папаўняць дакладаючы пажыву для расьлін са стараны, што мы і выпоўняем унаважываючы ніву. Але дзеля таго, што нашы гаспадаркі мала маюць гною, то з году на год глеба бяднее.</br> {{gap|2.5em}}Гэты недахват хлеўнога гною, можна дапоўніць зялёнымі гнаямі.</br> {{gap|2.5em}}Зялёнымі гнаямі называюцца перегніваючые у зямлі расьліны, каторые сеюцца не для збору, а для заворываньня.</br> {{gap|2.5em}}Глаўнае значэньне зялёных гнаёў у тым, што яны багацяць глебу найбольш патрэбным для расьлін азоцістым кормам. Азоту многа у паветры, але расьліны ня могуць узяць яго с паветра, а павінны дастаць з глебы. І вось „матыльковые“, расьліны ловяць вольны азот с паветра і перарабляюць яго у форму прыгодную для пажывы усіх бяз розніцы расьлін.</br> {{gap|2.5em}}Посьле матыльковых расьлін глеба не бяднее, а наадварот багацее азотамі (глаўным кормам расьліны). І там, дзе сеюць многа бабовых (спаводле красак яны называюцца „матыльковымі“, бо калі добра прыгледзімся, то ўбачым, што іхня краска падобна да матылька, а павэдле зерна называюцца „бабовымі“, бо зёрны усе матыльковые расьліны маюць падобные да гарошынак, або бобу), ураджаі бываюць шмат лепшые.</br> {{gap|2.5em}}На карэнчыках усіх матыльковых расьлін: гароху, лубіну, канюшыны і інш. ёсць невялічкіе жаўлачкі, у каторых жывуць маленькіе грыбкі, каторые кормяцца азотам с паветра і такім спосабам робяць запас азоту у зямлі.</br> {{gap|2.5em}}Але асабліва многа азоту выбірае с паветра лубін.</br> {{gap|2.5em}}Лубін мае шмат дробных карэньчыкоў. Дзеля гэтаго лубін можэ удавацца на самых бедных, сухіх, пешчаных землях. Пры помачы сваіх карэньнёў, ён зьбірае пажыўные часткі з вялікаго кавалка зямлі, а доўгі стрыжневаты карэнь пазваляе яму даставаць сокі с такіх слаёў зямлі, каторые ніколі не высыхаюць.</br> {{gap|2.5em}}Дзякуючы такім багатым карэньням гэта расьліна пышна расьцець, нават у самых невыгодных варунках і дасць багатае сьцібло, часам да 1¹/₂-2 аршын вышынёй.</br> {{gap|2.5em}}Калі мы гэткую расьліну зааром, то ад гніцьця яе, будземо мець многа перагною і вельмі цэннаго азоцістаго корму.</br> {{gap|2.5em}}Вось у гэтым і ёсць уся мудрасьць ужываньня так званых зялёных гнаёў.</br> {{gap|2.5em}}Лубін заворываецца у нас глаўным чынам пад азіміну, а такжэ і пад ярыну — авёс і бульбу.</br> {{gap|2.5em}}На зялёны навоз лубін высеваецца у маі, або у пачатках чэрвеня (іюня). Лішне рана не варта сеяць лубіну на гной. <section end="Лубін"/><noinclude></noinclude> fppupubmifc5j4uann5kczr6bo440ie 104 129309 301633 299432 2026-10-18T10:40:51Z RAleh111 4658 301633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Лубін"/>{{gap|2.5em}}Зьбіраць яго можна познай восеньню, калі часць стручкоў пацямнее. Зьбіраюць яго серпамі, косамі, або жнівяркамі.</br> {{gap|2.5em}}Насеньне лубіну хутко псуецца і дзеля гэтаго трэба яго малаціць ужо вясной і дзержаць зімой у сухім мейсцы, а вымалачэннае насеньне перекачываць. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;"> {{справа|'''Троцкі Гаспадар.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Лубін"/> <section begin="Выстаўка"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Выстаўка насеньня у Мінску, у марцы 1912 г.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Выстаўка гэта паказала, чаго дабіліся лепшые гаспадаркі Міншчыны, і мусіць гэтые выстаўкі, як не патрэбуючые вялікіх грошэй, будуць рабіцца што год і пашырацца. Нарыхтована выстаўка мінскім таварыствам сельскай гаспадаркі, пры падмозе правіцельственнаго агранома Вельямінова-Зернова.</br> {{gap|2.5em}}Як падымаецца гаспадарка, паказалі выстаўленые табліцы мінскаго сындыката; сындыкат прадаў: {|style="margin:auto" |rowspan="3" | |rowspan="14"; style="border-style: solid; border-width: 0px 2px 0px 0" | |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0" | |rowspan="14"; style="border-style: solid; border-width: 0px 2px 0px 0" | |- |<center>у 1910 г.</center> |rowspan="13"; style="border-style: solid; border-width: 0px 2px 0px 0" | |<center>у 1911 г.</center> |- |style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" |<center>пудоў</center> |style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" |<center>пудоў</center> |- |белай канюшыны{{gap|1.4em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |300{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |400{{gap|0.5em}} |- |чырвонай канюшыны{{gap|0.7em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |2400{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |3100{{gap|0.5em}} |- |сэрадэлі{{gap|0.9em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |2000{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |3300{{gap|0.5em}} |- |вікі{{gap|0.8em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |3300{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |5000{{gap|0.5em}} |- |лубіну{{gap|0.7em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |27000{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |40000{{gap|0.5em}} |- |чылійск. салетры{{gap|0.7em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |6000{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |7000{{gap|0.5em}} |- |гіпсу{{gap|0.2em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |14000{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |17000{{gap|0.5em}} |- |калійнай солі{{gap|1.2em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |15000{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |21000{{gap|0.5em}} |- |каініту{{gap|0.7em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |17000{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |24000{{gap|0.5em}} |- |супэрфосфату{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |16000{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |29000{{gap|0.5em}} |- |томасшляка{{gap|0.7em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |{{gap|0.5em}}133000{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |{{gap|0.5em}}143000{{gap|0.5em}} |} {{gap|2.5em}}Ешчэ у 1905-6 гаду усяго прадавалося у 5-7 разоў менш.</br> {{gap|2.5em}}Залатую мэдаль за насеньня дастаў маёнтак Шчорсы гр. Храптовіча-Бутэнева, Навагруд, пав.; там ураджаі лепшые, як на расейскім чорназёме, і пэўнейшые.</br> {{gap|2.5em}}У Шчорсах пшаніца данькоўская з 1 дзесяціны дала 201 пуд., пшан. лейтовіцкая — 205 п., пшан. цымбала — 173 п.; жыта пэткускае — 177 пуд., ж. пробштэйнскае — 168 пуд.; ячмень Ганна, <section end="Выстаўка"/><noinclude></noinclude> eu77ht4atrlpkswdl3csw2ngkkdochw 104 129349 301637 299411 2026-10-18T10:58:54Z RAleh111 4658 301637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/>{{перанос канец|та|кіе}} жэрабцы па дворах заводные, або казённые, выгадуеш сам, а тым часам са сваею кабылаю пры рабоці ешчэ памучышся гадкоў сколькі. Прыехаў гаспадар дамоў нічога на рынку незрабіўшы, а тым часам прыйшла такая пара, што трэба кабылу у злучку.</br> {{gap|2.5em}}Выбраўся наш гаспадар у суседні двор, гдзе коні заводные; пытае канюхоў, колькі за злучку, каб жэрэбца да палявой сельскай работы, каб крэпкаго, як маець быць? Кажуць канюхі, за злучку 25 руб. а жэрабцоў паглядзі сам, гэта Ардэн, гэта — Суффольк (такі завод), усё для цяжкой работы, а там легкіе коні да коннай язды. Кажэ мужык: „Чорт іх бяры, як завуцца вашы коні, а я пагляджу, якіе у іх ногі!“ Падходзіць да жэрабца, што да гаспадарскай работы на разгляд, ногі грубые, крэпкіе, як сталёвые, крыж кароткі, зад такі, як стрэха, шыя грубая і кароткая, лапаткі простые. Кажуць, гэткі склад да палявай работы і да возу. З гэтаго жэрабца гаспадар Рыбак з в. Рыбакоў Васілішскай вол. Лідак. пав. за перазімка с простай кабылы узяў 130 руб. другі гаспадар з. в. Калечыц, Ян Ласюк, гэтай вясной прадаў кабылу 5 гадоў, з казённаго жэрэбца за 288 рублёў.</br> {{gap|2.5em}}Думаў гаспадар, думаў, надумаўся заплаціў 25 руб, злучыў кабылу, узяў ад аканома цэтлік, паехаў дамоў.</br> {{gap|2.5em}}На лета прывела кабыла жэрэбя. Прайшло тыднёў колькі ходзіць кабыла на пашы з другімі коньмі, бегаюць жэрабяткі сасуны, а хто ідзе ды бачыць такое ладнае жэрабё, і даведываецца ад нашаго гаспадара, што да заводных жэрэбцоў сваю кабылу вадзіў, дзівуецца, што с простай кабылы такое жерабё вывелося. Так і усім гаспадаром трэба старацца, каб дабраго каня выгадаваць да возу і да сельскай работы, араць ды баранаваць ды на рынак паехаць. <span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Г. Ів.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}''{{fine|м. Васілішкі Віл. губ.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Як"/> <section begin="Яшчур"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''ЯШЧУР, ЯЗЫЧНАЯ ХВАРОБА У КАРОЎ.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|2.5em}}Гэта хвароба бываець у кароў, авечак, коз, сьвіньней, рэдка у коні. С пачатку хвароба не паказываець знаку ад 1 да 5 дзён; першая азнака — гэта гарачка у каровы, каторая даходзіць да 40-41 градуса, малако у дойных кароў робіцца жаўтаватае, а калі яго загатаваць, то часамі стваражываецца; карову трасець трасца, робіцца нудная, морда робіцца сухая і гарачая дзёсны, язык, і шчокі робяцца чырвонымі, жвачка і палыканьне трудные, цячэць сліна, праз суткі, двое у губох, на краёх языка, а часамі у глотцы паказываюцца жоўтаватые <section end="Яшчур"/><noinclude></noinclude> pkmnquhte06l1kudu7plb5t9xkdxb0a 301642 301637 2026-10-18T11:01:51Z RAleh111 4658 301642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/>{{перанос канец|та|кіе}} жэрабцы па дворах заводные, або казённые, выгадуеш сам, а тым часам са сваею кабылаю пры рабоці ешчэ памучышся гадкоў сколькі. Прыехаў гаспадар дамоў нічога на рынку незрабіўшы, а тым часам прыйшла такая пара, што трэба кабылу у злучку.</br> {{gap|2.5em}}Выбраўся наш гаспадар у суседні двор, гдзе коні заводные; пытае канюхоў, колькі за злучку, каб жэрэбца да палявой сельскай работы, каб крэпкаго, як маець быць? Кажуць канюхі, за злучку 25 руб. а жэрабцоў паглядзі сам, гэта Ардэн, гэта — Суффольк (такі завод), усё для цяжкой работы, а там легкіе коні да коннай язды. Кажэ мужык: „Чорт іх бяры, як завуцца вашы коні, а я пагляджу, якіе у іх ногі!“ Падходзіць да жэрабца, што да гаспадарскай работы на разгляд, ногі грубые, крэпкіе, як сталёвые, крыж кароткі, зад такі, як стрэха, шыя грубая і кароткая, лапаткі простые. Кажуць, гэткі склад да палявай работы і да возу. З гэтаго жэрабца гаспадар Рыбак з в. Рыбакоў Васілішскай вол. Лідак. пав. за перазімка с простай кабылы узяў 130 руб. другі гаспадар з. в. Калечыц, Ян Ласюк, гэтай вясной прадаў кабылу 5 гадоў, з казённаго жэрэбца за 288 рублёў.</br> {{gap|2.5em}}Думаў гаспадар, думаў, надумаўся заплаціў 25 руб, злучыў кабылу, узяў ад аканома цэтлік, паехаў дамоў.</br> {{gap|2.5em}}На лета прывела кабыла жэрэбя. Прайшло тыднёў колькі ходзіць кабыла на пашы з другімі коньмі, бегаюць жэрабяткі сасуны, а хто ідзе ды бачыць такое ладнае жэрабё, і даведываецца ад нашаго гаспадара, што да заводных жэрэбцоў сваю кабылу вадзіў, дзівуецца, што с простай кабылы такое жерабё вывелося. Так і усім гаспадаром трэба старацца, каб дабраго каня выгадаваць да возу і да сельскай работы, араць ды баранаваць ды на рынак паехаць. <span style="font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Г. Ів.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}''{{fine|м. Васілішкі Віл. губ.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Як"/> <section begin="Яшчур"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''ЯШЧУР, ЯЗЫЧНАЯ ХВАРОБА У КАРОЎ.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|2.5em}}Гэта хвароба бываець у кароў, авечак, коз, сьвіньней, рэдка у коні. С пачатку хвароба не паказываець знаку ад 1 да 5 дзён; першая азнака — гэта гарачка у каровы, каторая даходзіць да 40-41 градуса, малако у дойных кароў робіцца жаўтаватае, а калі яго загатаваць, то часамі стваражываецца; карову трасець трасца, робіцца нудная, морда робіцца сухая і гарачая дзёсны, язык, і шчокі робяцца чырвонымі, жвачка і палыканьне трудные, цячэць сліна, праз суткі, двое у губох, на краёх языка, а часамі у глотцы паказываюцца жоўтаватые <section end="Яшчур"/><noinclude></noinclude> kuk79zokyskn8cfz3jat8cvqmpez4qt 104 129353 301638 299412 2026-10-18T10:59:48Z RAleh111 4658 301638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Яшчур"/>або белые пузыркі, спачатку з прасяное зерня, а посьля як гарох або і вялікшые; пузыркі наліты спачатку як бы вадой, а потым мутнеюць, лопаюцца і робяцца раны, сліна цячэць і карова ня можэ есьць пакуль не загояцца раны. Цельные каровы пры яшчуру часамі скідаюць. Бывае, што хвароба пераходзіць на ногі каля капытоў у кароў і на вымя, а у быкоў на машонку. Хвароба перадаецца ад адной каровы другой слінай, кроўю, мачой, калам, гноем, кормам, але і да чалавека яна можа прыстаць; трэба добра мыць рукі і быць асьцярожным. Гной ад хворай каровы трэба вывазіць далей, а жолаб і драбінкі трэба выбеліць вапнай. Калі купляюць новую карову, то яе трэба патрымаць са 2 тыдні асобна, каб даведацца ці не маець яна яшчура.</br> {{gap|2.5em}}''Лячэньне.'' Хвароба у адзін 2 тыдні сама праходзіць, а калі лячыць, то скарэй рот абмываюць слабым растворам меднаго купарвасу, ногі і вымя мажуць карболавым маслам, дзёгцем. Робяць моцны навар дубовай кары і прамываюць ей рот, альбо мажуць мёдам 3 моцным воцэтам. Піць даюць чыстую ваду, уліваючы на вядро 1-2 гарбатніх лыжкі саляной, або воцэтнай кіслаты.</br> {{gap|2.5em}}Карміць сенам, цёплым пойлам з мукой, атрубамі добра даваць гатаванную бульбу. {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Яшчур"/> <section begin="Рожа"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Рожа у свіньней.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Хвароба гэта пошэстная і выкачывае шмат свіньней, на яе хварэюць парасяты, палавіна іх гінець. Хвароба гэта перадаецца, як ужо вучоные давялі, праз маленькіе жывые кіёчкі (іх можна угледзіць толькі праз вельмі павялічываючае шкло), бактэрыі рожы; іх шмат у крыві хворай свіньні, у кішках, у лёгкіх. Дыханьне і кал хворай перадаюць хваробу здаровым, нават у хлеві, дзе былі хворые свіньні разводзіцца зараза.</br> {{gap|2.5em}}Хвароба пачынаецца з таго, што свіньня ня есьць, трасець яе трасца, скура каля вачэй, дзёслоў, машонкі, вымені, пад брухам чырванеець; а калі ужо мацней захварэець, то цячэць сьліна, ваніты, дыхаець шыбка і часта, гарачка нападаець, пры гэтым бываець запаленьня мозгу, свіньня круціцца, робіцца соннай.</br> {{gap|2.5em}}Для лячэньня трэба аддзяліць здаровых, з хлевоў гной вывезці гдзе далей, дзе няходзіць скаціна, зямлю у хляве скапаць на чверць аршына, пасыпаць сьвежай вапнай сцены і усё што можна выбеліць вапнай, ці вадой, у каторай распушчэно на 1 вядро вады 1 залатнік сулемы, прад сулемой трэба ешчэ укінуць 1-2 залатнікі простай солі. (Сулема моцная труцізна — асцярожна з ей!).</br> <section end="Рожа"/><noinclude></noinclude> 41xnaez41vwa6q47ddcmuz9aayqrtif 301641 301638 2026-10-18T11:01:26Z RAleh111 4658 301641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Яшчур"/>або белые пузыркі, спачатку з прасяное зерня, а посьля як гарох або і вялікшые; пузыркі наліты спачатку як бы вадой, а потым мутнеюць, лопаюцца і робяцца раны, сліна цячэць і карова ня можэ есьць пакуль не загояцца раны. Цельные каровы пры яшчуру часамі скідаюць. Бывае, што хвароба пераходзіць на ногі каля капытоў у кароў і на вымя, а у быкоў на машонку. Хвароба перадаецца ад адной каровы другой слінай, кроўю, мачой, калам, гноем, кормам, але і да чалавека яна можа прыстаць; трэба добра мыць рукі і быць асьцярожным. Гной ад хворай каровы трэба вывазіць далей, а жолаб і драбінкі трэба выбеліць вапнай. Калі купляюць новую карову, то яе трэба патрымаць са 2 тыдні асобна, каб даведацца ці не маець яна яшчура.</br> {{gap|2.5em}}''Лячэньне.'' Хвароба у адзін 2 тыдні сама праходзіць, а калі лячыць, то скарэй рот абмываюць слабым растворам меднаго купарвасу, ногі і вымя мажуць карболавым маслам, дзёгцем. Робяць моцны навар дубовай кары і прамываюць ей рот, альбо мажуць мёдам 3 моцным воцэтам. Піць даюць чыстую ваду, уліваючы на вядро 1-2 гарбатніх лыжкі саляной, або воцэтнай кіслаты.</br> {{gap|2.5em}}Карміць сенам, цёплым пойлам з мукой, атрубамі добра даваць гатаванную бульбу. {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Яшчур"/> <section begin="Рожа"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Рожа у свіньней.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Хвароба гэта пошэстная і выкачывае шмат свіньней, на яе хварэюць парасяты, палавіна іх гінець. Хвароба гэта перадаецца, як ужо вучоные давялі, праз маленькіе жывые кіёчкі (іх можна угледзіць толькі праз вельмі павялічываючае шкло), бактэрыі рожы; іх шмат у крыві хворай свіньні, у кішках, у лёгкіх. Дыханьне і кал хворай перадаюць хваробу здаровым, нават у хлеві, дзе былі хворые свіньні разводзіцца зараза.</br> {{gap|2.5em}}Хвароба пачынаецца з таго, што свіньня ня есьць, трасець яе трасца, скура каля вачэй, дзёслоў, машонкі, вымені, пад брухам чырванеець; а калі ужо мацней захварэець, то цячэць сьліна, ваніты, дыхаець шыбка і часта, гарачка нападаець, пры гэтым бываець запаленьня мозгу, свіньня круціцца, робіцца соннай.</br> {{gap|2.5em}}Для лячэньня трэба аддзяліць здаровых, з хлевоў гной вывезці гдзе далей, дзе няходзіць скаціна, зямлю у хляве скапаць на чверць аршына, пасыпаць сьвежай вапнай сцены і усё што можна выбеліць вапнай, ці вадой, у каторай распушчэно на 1 вядро вады 1 залатнік сулемы, прад сулемой трэба ешчэ укінуць 1-2 залатнікі простай солі. (Сулема моцная труцізна — асцярожна з ей!).</br> <section end="Рожа"/><noinclude></noinclude> 9v5g2io5ivb1sj4wcjz5etuxfil8g74 104 129395 301639 299413 2026-10-18T11:00:32Z RAleh111 4658 301639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Рожа"/>{{gap|2.5em}}Дохлых свіньней трэба глыбока закапываць у зямлю.</br> {{gap|2.5em}}Лекі пры гэтай хваробе мала памагаюць, хаця даюць на ваніты (1 залатнік ванітнаго каменя на бутэльку вады), на чатыры разы. Цяпер робяць так: калі паказываецца рожа, то прышчэпліваюць усім здаровым свіньням рожу, тагды яны трошкі пахварэюць і ізноў скора здаравеюць, а некаторые і саўсім не баяцца хваробы.</br> {{gap|2.5em}}Хворых свіньней найлепш трымаць на чыстым паветры і карміць іх сыраваткай ці вадой з воцтам. {{справа|'''A.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Рожа"/> <section begin="Бульба"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Бульба.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Бульба выбіраець з зямлі больш пажыўных часьцей, як зернавое збожжэ, і маець надта слабые кареньня, каторые ня могуць прабівацца праз цьвёрдую глебу, шукаючы харчэй для расьліны. — Значыць, з гэтаго відаць, што бульба патрэбуець угноенай зямлі добра вырабленнай. Паміж нашых расьлін — гэта пан. Пад бульбу трэба вырабляць зямлю ешчэ з восені; на ніве, ўзаранай толькі вясной, быльба ніколі не удаецца. Звычайна у нас аруць поле пад бульбу у восень толькі адзін раз, як і пад дабро. Для гароху, аўса гэтаго хватае, але для бульбы трэба у восень жэ дваіць.</br> {{gap|2.5em}}Першы раз трэба араць, як толькі сажнуць жыта, пакуль земля ня высахнець і не зляжыцца; араць трэба плытка, каб глеба ня сохла і трава не ўзялася расьці, і для гэтаго трэба баранаваць, калі німа часу на аро́у, то трэба разрыхліць жніўё пакуль ешчэ стаяць снапы спружыновымі ці діскавымі (талерачнымі), баронамі, тагды земля будзе пульхная і вільготная. Другі раз трэба ўзараць у восень, як можна глыбей, параконным плугам, дастаючы аж мацерыковую зямлю, которая зімой перамерзне, а вясной угнаіцца. Каб не выварачываць шмат мёртвай зямлі, можна за плугам пушчаць замлюуглубіцель, каторы дапусьціць паветра да мацерыковай зямлі, не выкідаючы яе на верх. Калі німа землеуглубіцеля, то можна пускаць ешчэ плужок, каторым абганяюць бульбу.</br> {{gap|2.5em}}На зіму трэба кідаць небаранаванай, а вясной трэба разбіць пахату спружыновай бараной, ці звычайнай, але калі у восень земля была двоена, то трэба адразу садзіць бульбу, не аручы вясной, каб ня высушаць зямлі.</br> {{gap|2.5em}}Калі у восень аралі толькі адзін раз, то вясной трэба узараць глыбей, даць гной і садзіць бульбу. Бульбу ня трэба глыбока садзіць, а на цяжкіх гліністых землях і тым больш, садзіць так, каб больш мяккай зямлі было пад бульбіной, як над ей. Садзяць пад плуг ці пад акучнік. Садзіць трэба рэдка 18-20 і 25 цалёў бульбіна ад бульбіны. Цяпер садзяць і пад значнік, каб можна было яго абганяць крыж на крыж.</br> <section end="Бульба"/><noinclude></noinclude> g6rs3z5huaxwmr9cjp0apmjdesv1tvq 301640 301639 2026-10-18T11:00:57Z RAleh111 4658 301640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Рожа"/>{{gap|2.5em}}Дохлых свіньней трэба глыбока закапываць у зямлю.</br> {{gap|2.5em}}Лекі пры гэтай хваробе мала памагаюць, хаця даюць на ваніты (1 залатнік ванітнаго каменя на бутэльку вады), на чатыры разы. Цяпер робяць так: калі паказываецца рожа, то прышчэпліваюць усім здаровым свіньням рожу, тагды яны трошкі пахварэюць і ізноў скора здаравеюць, а некаторые і саўсім не баяцца хваробы.</br> {{gap|2.5em}}Хворых свіньней найлепш трымаць на чыстым паветры і карміць іх сыраваткай ці вадой з воцтам. {{справа|'''A.{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Рожа"/> <section begin="Бульба"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Бульба.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Бульба выбіраець з зямлі больш пажыўных часьцей, як зернавое збожжэ, і маець надта слабые кареньня, каторые ня могуць прабівацца праз цьвёрдую глебу, шукаючы харчэй для расьліны. — Значыць, з гэтаго відаць, што бульба патрэбуець угноенай зямлі добра вырабленнай. Паміж нашых расьлін — гэта пан. Пад бульбу трэба вырабляць зямлю ешчэ з восені; на ніве, ўзаранай толькі вясной, быльба ніколі не удаецца. Звычайна у нас аруць поле пад бульбу у восень толькі адзін раз, як і пад дабро. Для гароху, аўса гэтаго хватае, але для бульбы трэба у восень жэ дваіць.</br> {{gap|2.5em}}Першы раз трэба араць, як толькі сажнуць жыта, пакуль земля ня высахнець і не зляжыцца; араць трэба плытка, каб глеба ня сохла і трава не ўзялася расьці, і для гэтаго трэба баранаваць, калі німа часу на аро́у, то трэба разрыхліць жніўё пакуль ешчэ стаяць снапы спружыновымі ці діскавымі (талерачнымі), баронамі, тагды земля будзе пульхная і вільготная. Другі раз трэба ўзараць у восень, як можна глыбей, параконным плугам, дастаючы аж мацерыковую зямлю, которая зімой перамерзне, а вясной угнаіцца. Каб не выварачываць шмат мёртвай зямлі, можна за плугам пушчаць замлюуглубіцель, каторы дапусьціць паветра да мацерыковай зямлі, не выкідаючы яе на верх. Калі німа землеуглубіцеля, то можна пускаць ешчэ плужок, каторым абганяюць бульбу.</br> {{gap|2.5em}}На зіму трэба кідаць небаранаванай, а вясной трэба разбіць пахату спружыновай бараной, ці звычайнай, але калі у восень земля была двоена, то трэба адразу садзіць бульбу, не аручы вясной, каб ня высушаць зямлі.</br> {{gap|2.5em}}Калі у восень аралі толькі адзін раз, то вясной трэба узараць глыбей, даць гной і садзіць бульбу. Бульбу ня трэба глыбока садзіць, а на цяжкіх гліністых землях і тым больш, садзіць так, каб больш мяккай зямлі было пад бульбіной, як над ей. Садзяць пад плуг ці пад акучнік. Садзіць трэба рэдка 18-20 і 25 цалёў бульбіна ад бульбіны. Цяпер садзяць і пад значнік, каб можна было яго абганяць крыж на крыж.</br> <section end="Бульба"/><noinclude></noinclude> h2nub3l19fb3ncph8x0km2dy4zhzvs8 104 129398 301643 299414 2026-10-18T11:03:44Z RAleh111 4658 301643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Бульба"/>{{gap|2.5em}}Калі бульба зацьвіціць, то яе ужо больш ня можна чэпаць.</br> {{gap|2.5em}}3 хвароб бульбы, каторые убіваюцца у яе вядома (Філофтэра), бульбяная гніль, каторая заводзіцца часамі {{няма выявы}} пры цёплай і вільготнай пагодзе; ад яе чарнеець і спадаець ліст у юлі, аўгусьце. Лекоў ад гнілі німа, ёсьць толькі гатункі, каторые не паддаюцца гэтай хваробе. {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Бульба"/> <section begin="Як"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Як лепей садзіць бульбу.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}„Як хто хочэ — так той робіць“, кажуць людзі. Але не ўсякаму удаецца зрабіць тое, што яму хочацца. Так, напрыклад у нас садзяць бульбу на розные лады: адны пад барану; гэтак найбольш садзяць па дварох, — другіе пад саху. Пад саху садзяць траякім спосабам: 1) завозяць кавалак зямлі гноем, растрэсаюць яго, тады загорываюць і разам з заду садзяць бульбу; пры гэтым трэба помніць, што бульбу заўсягды садзяць праз баразну, каб можна было посьле абганяць, і значыць у гэту баразну загорываецца гной, каторы не прыносіць ніякай карысьці для бульбы, а прападае дарма. 2) Так сама растрасаюць навоз, загорываюць яго, а з заду адзін садзіць бульбу, а другі граблямі згортывае у баразну навоз, каб парожная баразна асталася без яго; гэты спосаб ня кепскі, але у ім выходзіць тая самая мерка навозу, што і у першым: а усякая жменя навозу у нашай беднаце, як ведама, дорага прыходзіцца. 3) На кавалак, гдзе мае быць бульба, навозіцца гной вялікімі кучкамі, але затое рэдка, так сажні на 2 ва ўсе бакі. Па самай сярэдзіне паміж радамі гараты робіць склад і астанаўліваецца у канцы, каб бабы справіліся засадзіць абедзьве {{перанос пачатак|бараз|ны}} <section end="Як"/><noinclude></noinclude> 3441d1pkzeelob8yd15s97efi97z7gf 104 129399 301644 299415 2026-10-18T11:04:23Z RAleh111 4658 301644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/>{{перанос канец|бараз|ны}} і затрасьці іх навозам; затрэсаюць гноем толькі там гдзе ляжыць бульбінка, а там дзе німа трасьці ня трэба, бо бульба надта не разрастаецца каранямі на бакі. Хоць гэткая садка марудней, як першые дзьве, аднак, гаспадару астаецца палавіна навозу і у восень выбярэ бульбы болей і лепшай, як ад першай садкі.</br> {{gap|2.5em}}Гэткім спосабам найлепей садзіць там, дзе жвіраватая земля. Паложэная на бульбінку жменя гною, ніхай будзе вун якая суш, вельмі добра дзяржыць вільгаць, а як толькі пройдзе дождж тады вада перабіраецца празь жвірок да гною, а там, змыўшы з гною усе сокі, ідзе да карэньнёў.</br> {{gap|2.5em}}Я радзіўбы нашым земляробам папрабаваць гэты апошні спосаб садкі. Я сам ведаю, што гэты спосаб надта марудны, але затое карысьці у двая: астанецца палавіна гною, будзеш пэўны, што не пабаіцца твая бульба сухаты, хоць ты пасадзіш і на жвірочку, а ураджай у восень будзе добры. {{Калёнтытул|left={{gap|2.5em}}{{fine|''Крайск Віленскай губ.''}}|right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>А. Петрашкевіч.</span>'''{{gap|2.5em}}}} <div style="margin-top:1em"></div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Як"/> <section begin="Аб"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Аб расадзе.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Ужо весна. Бабы адна да адной ходзяць пазычаць расады, ,, Каб ведала сястрыца, летась такіе пекные высадкі былі, але трэба ж пасадзіла у пятніцу, дык і чэрві зьелі". ,,А, шкада, траба памятаць! што у пятніцу ня можна садзіць высадак", - радзіць другая. А тут вінавата не пятніца, а сама гаспадыня. Вось мы перш скажем аб расадзе, а пасьля аб высадках. Усюды на нашых вёсках, блізка пры кожнай хаці ёсьць ма ленькі зрубок, у каторым сеюць расаду і дзеля гэтаго ён на- зываецца расаднікам", кожны год у расаднік кладуць гной, а які гной? Гной кароўі, даўгую салому, с катораго для раса- ды німа ніякай карысьці. Ці ж гэта можа быць добра? Трэба заўсягды класьці толькі дробненькі конскі гной, і не кідаць яго так, як кідаюць на полі пад ячмень або гарох, а трэба з расадніка выкідаць за зрубок, зямлю пасьля накідаць роўненька гною на самы спод і ізноў рыдлёўкай засыпаць яго, пры гэтым трэ ба акуратна вытрэсьці карэньчыкі, каб прыжыўшы не глушы- ла трава расады. Сеяць ня трэба лішне густа, бо з гэтаго ма- лая карысьць; іншые, я бачыў, сеюць расаду так: набярэ у губу зернятак і тады порскае па ўсім расадніку. На якіе гэты варожкі? Самае лепшае сеяць узяўшы у нюшок, гэта зна- чыць, у пальцы, толькі сеяць трэба роўненька, а пасьля заба- ранаваць граблямі. Гной ня трэба часта класьці, лепей за усё раз у два-тры гады, бо як надта гнойная земля, тады на ка- ранчыках расады робяцца барадаўкі, ад каторых пересаджаная <section end="Аб"/><noinclude></noinclude> pxsd0bhf8g6ozxo00st4lj9zmvinwzz 104 129400 301645 299416 2026-10-18T11:05:20Z RAleh111 4658 301645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Аб"/>расадзінка, або не прыжыве, або прыжыўшы ня вырасьце. Найбольш трэба пільнавацца, каб у расадніку не расла трава, бо яна надта зьедае гной і глушыць расаду.</br> {{gap|2.5em}}У восень ссекаючы капусту, гаспадыня вырывае колькі качаноў с карэньнем. Гэта на высадкі, і, як я бачыў, нясе гэтые качаны у яму, дзе засыпаюць бульбу, ды ставіць там на верх бульбы да вясны. Закапанай у яме бульбе гэта ня шкодзіць, а качаном і як ешчэ, бо ім патрэбен даступ сьвежаго паветра, а у ямі німа прадухі. Вось вясной гаспадыня дастае з ямы леташніе качаны, — ані пазнаць: чорные, гнілые — і хочэ з іх мець добрае насеньне на расаду.</br> {{gap|2.5em}}Качаны што на высадкі трэба заўсёды трымаць у такім мейсцы, дзе можэ быць пастаянны прыток сьвежаго паветра. Найлепш у варыўні (істопцы) дзе яны ня зьмерзнуць і не згніюць.</br> {{gap|2.5em}}Толькі трэба пільнаваць, каб мышы не паелі, бо тагды качан не прыжыве, а калі і прыжыве, то ня будзе цьвісьці, або зацьвіце пустацьветам. {{Калёнтытул||right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>А. П—ч.</span>'''{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Аб"/> <section begin="Грэчка"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Грэчка.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}„3 гаршка — аруд, з аруда — горшчок“, гэтак бывае з грэчкай, як кажэ старая наша прыказка. І ткі праўда. Грэчка асабліва апошнімі гадамі ўнадзілася выкідываць гэткіе штукі. А чаму? Любіць грэчка прыпаркаватае лето с пераходнымі дожджыкамі і страшэнна баіцца позных веснавых і ранных восенскіх прымарозкоў. А тут, як раз і леткі сталі халодные, і прымарозкоў і такіх, і сякіх — колькі хочэш; дык ня дзіва, што частавата трапляецца „з аруда — гаршчок“. Каб-жэ як раз трапіць с сяўбой грэчкі на пару, ніякі фізык не дарадзе, бо з Богам кантракту ня зробіш. Дык мо не варта і займацца з грэчкай?… І варта і трэба!</br> {{gap|2.5em}}У нашых хлебаробаў праз лад ужо аднастайная еда: бульба і ячмень, і вось, якіе-бы там стравы не выдумлялі нашы гаспадыні (праснакі, зацірка, крупнікі і кашы з пэнсаковых круп, бліны, аладкі з бульбы, шкляные клецкі з яе і т. д.), а усё-як ткі гэта будзе ячмень ды бульба; і хоць язык ашукаеш, але цела не ашукаешь. Чэлавеку сытней, здаравей і смачней есьці, калі больш перамен у стравах. А грэчка і сытная, і смачная: бліны, клёцкі, кашу з яе — ясі чэлавек — ажно нос гнецца.</br> {{gap|2.5em}}Апрача таго, адзін удалы ўраджай грэчкі, заплаціць можэ за колькі год прапашчых, бо і цэны на яе заўсёды добрые: 80 к. рубель і даражэй за пуд.</br> {{gap|2.5em}}А найважнейшае вось што: грэчка удаецца на такіх {{перанос пачатак|дзер|ванах}} <section end="Грэчка"/><noinclude></noinclude> cvftjyaq3rf4zk50xez8jce715gmvec 104 129401 301646 299417 2026-10-18T11:05:55Z RAleh111 4658 301646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Грэчка"/>{{перанос канец|дзер|ванах}} і песках, дзе ўжо ня толькі авёс, але і ярыца ня хочэ расьці. А ешчэ трэба ўзяць пад увагу і тое, што работа на такіх грунтах скорая і лёгкая; відаць-жэ яго пад пашу карысьці бадай што ніякай німа. Сеяць-жа грэчку можна з бяды — гора і другаком, а першак пойдзе на сваю патрэбу, або на продаж.</br> {{gap|2.5em}}Рада гэта ўся, разумеецца, найбольш прыгодна там, дзе ўся гаспадарка не наладжэна ешчэ, як сьлед, т. е. дзе такіе горшые кавалкі зямлі валяюцца без ніякай карысьці. Там-жэ, дзе заведзены ўжо лубін, ці сэрадэля, дык німа чаго і гаварыць, што перш лепей імі падправіць зямлю, а тады ўжо сеяць што выгадней. Але і на лепшых грунтах (асабліва на бульбяньні), грэчку сеяць варта, бо там разумеецца, больш надзеі скарэй папасьці „з гаршка — ў аруд“. На гнойным — цяплейшым грунце грэчка скарэй узрастае і пасьпевае, дык барджэй можэ уцячы ад прымарозкоў.</br> {{gap|2.5em}}Можна ешчэ мець карысьць з грэчкі, і то карысьць не малую.</br> {{gap|2.5em}}Калі не хват гною пад жыта (гэтак у нас вядзецца), а ў кішэні не хапае (і як ешчэ часта), купіць лубіну, ці сэрадэлі, каб мест гною, падсеяць папар, то можна сеяць грэчку.</br> {{gap|2.5em}}Тут ужо ня трэба баяцца, зьмерзне, ці не яна ў цвеце, а сеяць так, каб можна было яе за тыдні 3-4 перад сяўбой жыта загараць; загорываць трэба ў самым цвеце, дый сеяць яе не так, як на зярнё, але густа, бо чым гусьцейшая і лепшая будзе грэчка, тым лепшае будзе і жыто. Здаралося мне не раз бачыць жыта на грэчцы ня горшые, як і на пагноі.</br> {{gap|2.5em}}Толькі памятайце, якая-б не удалая была грэчка, не ганіцеся за зярнём, а каціце у цвеце пад скібу, а жыта заплаце за ўсё. {{Калёнтытул||right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>Гаспадар.</span>'''{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Грэчка"/> <section begin="Просо"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Просо у нас.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}У м. Смаляры каля Зембіна Барыс. п. пасеяў я 2 пуды карычневаго (бураго) раньняго проса ад Іммэра з Масквы (па 2 р. 50 к. пуд) на добрую гнойную зямлю, рукамі выбраўшы увесь пырнік, забаранаваў лёгкай бараной, але праз 3 нядзелі узялася трава; выпалолі траву; пасьпело просо разам з позным ячмянем, сзжаў, ссушыў на плоце, намалаціў 80 пуд, але было ешчэ сыравата і трохі засталося у снапах зерня. Не было просорушкі, каб абдзерці, дык скармілі курам. {{Калёнтытул||right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>А. Бач—кі.</span>'''{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Просо"/><noinclude></noinclude> mb2lkx88yp94x8pfpl4s2hg98r3brm3 104 129402 301647 299418 2026-10-18T11:06:26Z RAleh111 4658 301647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Як рабіць, каб куры лепш нясліся.</center> </div> <div style="margin-top:-2em"></div> {{gap|2.5em}}Курэй у нас мала хто добра даглядае. Зімой ешчэ так-сяк кормяць, а летам курыца павінна сама сабе пракорм знайці. Ніводная сельская гаспадыня і не падумае, каб зводзіць старых курэй, ці мець клопат каб курыца больш неслася і клалаб большые яйкі. Зімой мала хто ўмее выхаваць яйкі ад марозу. Па сёлах больш мораць курэй голадам. А то бывае і так, што другая гаспадыня, любячы курэй, закорміць іх так, што тые не нясуцца ўжо ад тлустасці. Трымаюць курэй у нас больш ў хаці, пад печай ці пад лавай і дзе негдзе па хлявох з другой жывёлай, трымаюць ў цеснаце, ў цёмнаце і вільгаці. А тым часам ўсе гэта затрымывае раньнюю носкасць курэй, бо яны, як і другая жывёла, маюць патрэбу і чыстаго і сухога паветра і цеплаты і руху. Сухасць паветра вельмі патрэбна курыцы, бо ад вільгаці пачынаюцца ў іх хваробы.</br> {{gap|2.5em}}Кожны гаспадар, хто мае летняк (ці чыстую хату, як завуць у другіх; дзе жывуць летам), павінен зімою трымаць там курэй. Калі летняк вялікі, а курэй мала, можна адгарадзіць мейсца, лічачы па аршыну ў шырыню на кожную курыцу. Вокны трэба закратаваць лазянымі пруткамі, прыладзіць насесты і зрабіць гнёзды, гдзеб куры нясьліся. Насесты павінны быць з плоскіх дашчок, ці кантованых жардзей, бо круглые жэрдзі паганы маладым курам. Насесты прыладжываюцца ня вышэй, як паўтара-два аршыны ад памосту (вышэй не рабіце!). Каб куры не паскудзілі памост, трэба пасыпаць яго на паўвершка сухім пяском ці тарфяной парахнёй, а пад самымі насестамі трэба разсыпаць ці попелу, ці неперапалянае вапны. Курынны гной два разы на тыдзень трэба змясці і складаць ў зацішную ад снегу мейсціну на агародзе. Добры гаспадар павінен збіраць іх дзеля ўгнаеньня агароду (вельмі добра для капусты). Для цеплаты, якую любяць куры, трэба аграваць хату, палячы печ хоць праз дзень. Неперапаленую вапну разсыпаюць разам з пяском ці тарфяною парахнёю, ня менш, як па паўтара вядра на дзесяць курэй. Яна выцягівае вільгаць і цяжкі дух ад курачаго гною; гэта трэба для здароўя курэй. Як толькі будзе дзе вільгаць на масту, гаспадар павінен змяніць падсцілку, бо вапна больш ня мае ўже сілы. Добра далей раскідаць па масту трохі ячнае мякіны і рэзанай напоў вымалачэнай жытняй саломы, а к столі падчапіць на шнуры па качану капусты на дзесяць курэй (так на тры чверці аршына ад полу). Куры любяць капусту і падлётаючы будуць яе дзюбаць. Усё гэта робіцца для руху курэй, а салома грэе, калі падлога халодная.</br> {{gap|2.5em}}Кормяць курэй два разы ў дзень: раніцаю мяккім кормам, вечэрам — зернем. Як мяккі корм — даецца мешаніна: парэная бульба, бурак, або крапіва, отрубы ці мука. У дзень на дзесяць курэй бяруць:</br> {{gap|5em}}атрубоў — паўфунта</br> <section end="Як"/><noinclude></noinclude> 51zxrfo4mxcqgqwz0egq7em3ctzbutb 301648 301647 2026-10-18T11:06:54Z RAleh111 4658 301648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Як рабіць, каб куры лепш нясліся.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Курэй у нас мала хто добра даглядае. Зімой ешчэ так-сяк кормяць, а летам курыца павінна сама сабе пракорм знайці. Ніводная сельская гаспадыня і не падумае, каб зводзіць старых курэй, ці мець клопат каб курыца больш неслася і клалаб большые яйкі. Зімой мала хто ўмее выхаваць яйкі ад марозу. Па сёлах больш мораць курэй голадам. А то бывае і так, што другая гаспадыня, любячы курэй, закорміць іх так, што тые не нясуцца ўжо ад тлустасці. Трымаюць курэй у нас больш ў хаці, пад печай ці пад лавай і дзе негдзе па хлявох з другой жывёлай, трымаюць ў цеснаце, ў цёмнаце і вільгаці. А тым часам ўсе гэта затрымывае раньнюю носкасць курэй, бо яны, як і другая жывёла, маюць патрэбу і чыстаго і сухога паветра і цеплаты і руху. Сухасць паветра вельмі патрэбна курыцы, бо ад вільгаці пачынаюцца ў іх хваробы.</br> {{gap|2.5em}}Кожны гаспадар, хто мае летняк (ці чыстую хату, як завуць у другіх; дзе жывуць летам), павінен зімою трымаць там курэй. Калі летняк вялікі, а курэй мала, можна адгарадзіць мейсца, лічачы па аршыну ў шырыню на кожную курыцу. Вокны трэба закратаваць лазянымі пруткамі, прыладзіць насесты і зрабіць гнёзды, гдзеб куры нясьліся. Насесты павінны быць з плоскіх дашчок, ці кантованых жардзей, бо круглые жэрдзі паганы маладым курам. Насесты прыладжываюцца ня вышэй, як паўтара-два аршыны ад памосту (вышэй не рабіце!). Каб куры не паскудзілі памост, трэба пасыпаць яго на паўвершка сухім пяском ці тарфяной парахнёй, а пад самымі насестамі трэба разсыпаць ці попелу, ці неперапалянае вапны. Курынны гной два разы на тыдзень трэба змясці і складаць ў зацішную ад снегу мейсціну на агародзе. Добры гаспадар павінен збіраць іх дзеля ўгнаеньня агароду (вельмі добра для капусты). Для цеплаты, якую любяць куры, трэба аграваць хату, палячы печ хоць праз дзень. Неперапаленую вапну разсыпаюць разам з пяском ці тарфяною парахнёю, ня менш, як па паўтара вядра на дзесяць курэй. Яна выцягівае вільгаць і цяжкі дух ад курачаго гною; гэта трэба для здароўя курэй. Як толькі будзе дзе вільгаць на масту, гаспадар павінен змяніць падсцілку, бо вапна больш ня мае ўже сілы. Добра далей раскідаць па масту трохі ячнае мякіны і рэзанай напоў вымалачэнай жытняй саломы, а к столі падчапіць на шнуры па качану капусты на дзесяць курэй (так на тры чверці аршына ад полу). Куры любяць капусту і падлётаючы будуць яе дзюбаць. Усё гэта робіцца для руху курэй, а салома грэе, калі падлога халодная.</br> {{gap|2.5em}}Кормяць курэй два разы ў дзень: раніцаю мяккім кормам, вечэрам — зернем. Як мяккі корм — даецца мешаніна: парэная бульба, бурак, або крапіва, отрубы ці мука. У дзень на дзесяць курэй бяруць:</br> {{gap|5em}}атрубоў — паўфунта</br> <section end="Як"/><noinclude></noinclude> d2of3gfyj3f896qcz1joup69w8h8tdv 104 129416 301649 299419 2026-10-18T11:07:49Z RAleh111 4658 301649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/>{{gap|5em}}бульбы — фунт с чвэрцью</br> {{gap|5em}}буракоў, крапівы ці др. зеленя — фунт.</br> {{gap|2.5em}}Усе гэта дробна пасеч, добра вымешаць і запарыць у чыстым карытцы.</br> {{gap|2.5em}}Вечарам даваць зерне: ячмень, авёс ці жыта, па фунту с чвэрцью на десяць курэй. Вада для піцця курам павінна быць чыстая і меняцца кожны дзень. Як толькі куры зьядуць мешаніну, карытцы трэба чыста вымыць і прасушыць, бо ад старога корму заводзіцца там кіслата, а яна для курэй пагана (хварэюць тыфусам ці халераю).</br> {{gap|2.5em}}Каб куры нясліся з студня месяца (январа), апрыч вышэй названае мешаніны, трэба даваць ім яшчэ на кожные дзесяць курей:</br> {{gap|5em}}сухіх грыбоў — восьмую фунта</br> {{gap|5em}}льнянам мякіні — столькіж</br> {{gap|5em}}сцёртаго вугальля — адну жменю</br> {{gap|5em}}чырвонай цэглы — адну жменю</br> {{gap|5em}}(дробна тоўчанай)</br> {{gap|5em}}простаго перцу — тры гарошыны.</br> {{gap|2.5em}}Усе гэта добра яшчэ раз ў ступцы ці інакш стаўчы, прасеяць скрозь сіта і парашок гэты падмешываць па тры разы на тыдзень к мяккаму корму (мешаніне).</br> {{gap|2.5em}}Каб куры добра нясліся парашок трэба прымешываць да ліпня месяца (юля). {{Калёнтытул|left='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;></br>{{gap|2.5em}}Масква.</span>'''|right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>Наз. Бываеускі.</span>'''{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Як"/> <section begin="Што"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Што трэба цяпер рабіць у садзе.<center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Калі у садзе ёсьць старые дрэвы, то іх трэба падмаладзіць такім спосабам: перш трэба зрэзаць залішніе сукі, але трэба гэта рабіць асьцярожна, бо калі за многа зрэжэм, то сокі удараць у астаўшыеся сукі, і яны могуць захварэць; можна адымаць ня больш пятай часьці гальля, і то трэба толькі слабейшые і сохнучые. Потым абчысьціць спеціальнай драцяной шчоткай (каштуець 1 руб.) кару ад моху, абабраць лісты з яечкамі чэрвя, пабяліць дрэва такім саставам: 1 часць караўніку, 1 гліны, 7 часьцей вады чыстай і 1 часьць вапны неадгашэнай; на 10 вёдзер гэтаго саставу ўліць 2. фун. газы і 10 фун. попелу, ніхай пастаіць суткі, а тагды гэтым пабяліць пень і сукі, калі можна усё. Гэтые работы трэба зрабіць усе у марцы, да палавіны апрыля (красавіка).</br> {{gap|2.5em}}Пароды пэўные для гандлёвых садоў у нашым клімаце такіе: яблыні: антоноўка, цітоўка, кальвіль, цытрыновая, рэнэта курская, рэнэта залатая, ппэінка. І грушы: фунтоўкі, безсемянкі, вінёўкі, сапежанкі, бэры шэрые. {{Калёнтытул||right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>Сан-ая.</span>'''{{gap|2.5em}}}} <section end="Што"/><noinclude></noinclude> stb640zwae8nhdzoex5npp39yjhod79 104 129417 301650 299420 2026-10-18T11:08:29Z RAleh111 4658 301650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Што"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Што рабіць з ягадамі вясной.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Агрэст, парэчкі, і маліны заўсёды дужа рана распускаюцца вясной, дык вось, як толькі сьнег зыйдзе, трэба з старых кустоў агрэсту і парэчэк зрэзаць аброслые мохам старые галіны (гэта адмаладзіць куст); пасля акапаць куст, уважаючы, каб не падрываць маладых карэньчыкоў, што знаходзяцца зара пад зямлёй, — і трэба падліць кусты гнаёўкай, прыгатаванай с кароўяго навозу, курынаго і звычайнаго попелу. Акладаць вясной кусты навозам ня можна, бо ад гэтаго з’яўляюцца чэрві; рабіць гэта можна толькі ў восені. Цяперь-жэ трэба падліць гнаёўкай два разы: першы раз як распускаюцца лісьця, другі — як пачне красаваць куст.</br> {{gap|2.5em}}У малінах так сама трэба зрэзаць сухіе леташніе галінкі, а маладые добра зрэзаць на трэйцюю часьць іх вышын (тады пекнейшые будуць галіны). Тоненькіе і слабые галіны трэба вырэзаць зусім с куста. Маліннік, ведама, расьліна аднагодняя, і яе карэньчыкі растуць на версі зямлі; — дык вось трэба часта каля яго разрыхляць зямлю; і калі ёсьць, обсыпаць куст перагніўшымі трэскамі, каторые маліннік дуже любіць. Акапаўшы куст, як бульбу, добра паліць гэтай самай гнаёўкай, што і іншые ягаднікі.</br> {{gap|2.5em}}Гэта работа вясной каля старых кустоў. Хто маніцца разсадзіць маладые, той павініен флянсаваць.</br> {{gap|2.5em}}3 агрэстам трэба так рабіць: узяць на кусьце маладую галінку (аднагоднюю), прыгнуць да зямлі на палавіну, зашчаміць яе у дзераўляные вілачкі і падсыпаць падыспод дабрай зямлі; пасля ўкапаць тую галінку ў тую зямлю, але толькі так, каб не адламаць ад куста. Ад гэтаго зробяцца карэньчыкі, і ў восені ужо будзе малады кусьцік, каторы пасля абрэзаецца ад старога куста і садзіцца асобна. Каля аднаго куста можна зрабіць якіх 5 ці 6 флянсоў, толькі трэба палажыць шмат добрай, унавожэнай зямлі, бо гэткіе флянсаваньня дужа аслабляюць стары куст.</br> {{gap|2.5em}}С парэчкамі крыху інакш робіцца. Бяруць леташнюю галінку, згібаюць на колькі кавалкоў так, каб кожны меў на 6–7 вочэк, і утыкаюць да зямлі, пакідаючы на самым версі ад 2 — да 3 вочэк, с каторых да восені вырастуць лісьця; а с тых вочэк, што знайдуцца над зямлёй, будуць рабіцца карэньня. Вось і будуць новые кусьцікі, толькі і тутака зьвернем увагу на тое што трэба падсыпаць дужа добрай зямлі. Найлепш пад гэто ўзяць стары расаднік. Маладые кусьцікі трэба падліваць, пакуль акуратна не разрастуцца лісьця.</br> {{gap|2.5em}}Хто хочэ разсадзіць маліны, той павінен дзяліць кусты у жніўні месяцы. А як садзіць малады ягаднік, чытач знойдзе ў восені ў нашай „Сасе“.</br> {{gap|2.5em}}Сліўнік і вішні любяць зямлю гліністую, памешаную с торфам. Садзіць іх трэба у сакавіку, або красавіку і паліваць, {{перанос пачатак|па|куль}} <section end="Што"/><noinclude></noinclude> itrmffnjcd76qj8bshr8rqrxi1v52bf 104 129418 301651 300295 2026-10-18T11:09:23Z RAleh111 4658 301651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Што"/>{{перанос канец|па|куль}} распускаюцца. Абрэзаць сліўняка ці вішняка старога нельга, бо ад гэтаго дрэўцы сохнуць. Можна абрэзываць толькі сухіе галінкі.</br> {{gap|2.5em}}Трускаўнік і паземнік трэба садзіць у жніўні. Земля павінна быць добрая. Пасадзіўшы ягаднік такім парадкам :.:.:.:, як паказывае гэты рысунак, трэба падліць гнаёўкай, разведзенай вадой, пасля абрэзываць вусы, палоць і акапаць колькі разоў вясной. Як закрасуе ягаднік, аблажыць мохам, каб прытрымаць вільгаць і каб ягады былі чыстые. {{Калёнтытул||right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>Сон-ая.</span>'''{{gap|2.5em}}}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Што"/> <section begin="Работы"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:180%; letter-spacing: 0px;"> <center>Работы у пчэльніку.</center> </div> {{gap|2.5em}}Калі хочэш каб твае пчолы былі сільные і далі добры даход, то паслухай, скажу адзін пчэльнікоўскі сэкрэт: ''падкармі вясной усе свае пчолы, хоцьбы яны былі найсільнейшымі.</br> {{gap|2.5em}}У нас думаюць, што трэба карміць толькі тые раі, каторые ні маюць харчоў — галадаюць; карміць тых трэба, бо калі не дасі ім есьці, то саўсім атпадуць, але ня ў тым толькі сэкрэт, тут я хачу сказаць аб кармленьні пчол з расчотам. Спамятай тагды: ''кожная залатоўка, затрачэная на пчол вясной, прыносіць сярэбраны рубель у восень''. Не адзін пчальнік дзівуецца, чаму гэта яго пчолы ня рояцца і не маюць мёду? А вось гэта таму, што пчол не карміў з вясны.</br> {{gap|2.5em}}Карміць пчол трэба або чысьцюсенькім мёдам, або сытой, гэта значыць мёдам, ці цукрам, разведзенным у вадзе. Мёд або цукер разбаўлены на палавіну з вадой — будзе сыта багатая; адна часьць мёду на дзьве часьці вады — будзе сыта убогая. Корм падаецца пчолам у плоскіх талерачках, а на верх трэба натрусіць сечкі, каб не тапіліся пчолы. Калі карміць пчол на чэрву ім трэба даваць убогую сыту і корм трэба падаваць па крысе, на раз поўшклянкі, але часта.</br> {{gap|2.5em}}Пчолы убачыўшы сыту, думаюць, што прыйшла ужо пара браць мёд і гэта вельмі іх цешыць, яны робяцца сьмялейшые і матка пачынае крэпка чэрыць, ад чаго чысло чэрвы і дружыны прытка пабольшываецца. Гэткіе пчолы выдадуць пасьля новы рой і наносяць многа мёду. Трэба толькі ведаць, што не заўсёды можна пчолам даваць новы корм: ня можна гэтаго рабіць пакуль на дварэ сьцюдзёна і німа пажывы. Тагды кармленьне ня толькі не прынясе ніякай карысьці, а ешчэ не мала пашкодзіць, бо матка многа начэрыць, а пчолы выляцеўшы з вульлеў, і не знайшоўшы пажывы пагінуць; ня будзе каму дагледаць яечак і карміць дзетак. Пачынай карміць, калі ужо зацьвіце чаромха і настане харошая пагода.</br> {{gap|2.5em}}На ноч корм трэба прыймаць ад пчол, каб не спакушаць суседзкіх пчол да крадзежы. Старайся каб у вульлі было цёпла. {{Калёнтытул||right='''<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>Г. Б.</span>'''{{gap|2.5em}}}} <section end="Работы"/><noinclude></noinclude> qxdcamfe40z6bnbzub8nbz4tg6r7gfx 104 129428 301634 299073 2026-10-18T10:46:14Z RAleh111 4658 301634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''„Селяник“'''</span>, двухнедзельнік сельской гаспадаркі і хаўрусоў. Выдаецца чэрнігоўскім таварыствам сельской гаспадаркі. На 1 г. — 1 р. 50 к. на 6 м. — 75 к. г. Чэрнигов. Богоявленская. {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''„Сталяр“'''</span>, двунедельны ілюстрованы журнал. У № 5 рысунки: садовая мэбель, альтанка, сэкрэтары, канапа-шафа. На 1 год 5 руб., на 6 мес. 2 р. 60 к. Петербрг, Корпусная 28. |} {|style="margin:auto; margin-bottom:0.5em; width:35em; text-align:center; border-style: double; border-width: 7px; padding:0.5em" |style="font-size:180%;" |{{разьбіўка|'''MIHCKI}} |- |{{x-larger|'''Сельска-гаспадарскі Сындыкат.}} |- |{{larger|'''Склады машын, прылад гаспадарскіх, насеньня</br>і штучных гнаёу}} |- |{{larger|'''У МІНСКУ, ПІНСКУ і ОРШЫ.}} <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <div style="margin-bottom:0em; margin-top:-0.5em; font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> '''Прапануем па танных цэнах для дробных гаспадарак. </div> [[Файл:Саха (1913—1915). Малюнак 3.png|left|200px]] <div style="text-align:justify;"> <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Жнівярні'''</span> Мак-Корміка найлепшые па легкасці і моцы од 160 руб. <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Сенакасілкі'''</span> Мак-Корміка ад 126 руб. <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Кітэ жнивяркі. Конные граблі'''</span> без сядзэньня 20 руб. <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Конные граблі'''</span> с сядзэньнем ад 54 руб. <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Косы, сярпы, вагі'''</span> дзесяцічные, саракавые і сотные, фабрыкі Гесса (на 15 пудоў — ад 16 руб.) <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Вага,'''</span> на которыхъ можна важыть воз на 120 пудоў — ад 158 руб. Пажарная садовая <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''помпа'''</span> на 2 колкі — ад 70 руб.{{gap|10em}}<span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''ручные помпы'''</span> ад 11 руб. </div> {{справа|'''Каталогі высылаюцца дарма.{{gap|2.5em}}}} |} {{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}{{fine|Редактар-Выдавец '''А. Уласоу.'''}}|right={{fine|Друкарня „Зніч“ Вільня.{{gap|0.5em}}}}}}<noinclude></noinclude> rffxw95saq8xu8q254f1wrvn14vssx1 301635 301634 2026-10-18T10:48:11Z RAleh111 4658 301635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''„Селяник“'''</span>, двухнедзельнік сельской гаспадаркі і хаўрусоў. Выдаецца чэрнігоўскім таварыствам сельской гаспадаркі. На 1 г. — 1 р. 50 к. на 6 м. — 75 к. г. Чэрнигов. Богоявленская. {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''„Сталяр“'''</span>, двунедельны ілюстрованы журнал. У № 5 рысунки: садовая мэбель, альтанка, сэкрэтары, канапа-шафа. На 1 год 5 руб., на 6 мес. 2 р. 60 к. Петербрг, Корпусная 28. |} {|style="margin:auto; margin-bottom:0.5em; width:35em; text-align:center; border-style: double; border-width: 7px; padding:0.5em" |style="font-size:180%;" |{{разьбіўка|'''MIHCKI}} |- |{{x-larger|'''Сельска-гаспадарскі Сындыкат.}} |- |{{larger|'''Склады машын, прылад гаспадарскіх, насеньня</br>і штучных гнаёу}} |- |{{larger|'''У МІНСКУ, ПІНСКУ і ОРШЫ.}} <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <div style="margin-bottom:1em; margin-top:0.5em; font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Прапануем па танных цэнах для дробных гаспадарак.</center> </div> [[Файл:Саха (1913—1915). Малюнак 3.png|left|200px]] <div style="text-align:justify;"> <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Жнівярні'''</span> Мак-Корміка найлепшые па легкасці і моцы од 160 руб. <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Сенакасілкі'''</span> Мак-Корміка ад 126 руб. <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Кітэ жнивяркі. Конные граблі'''</span> без сядзэньня 20 руб. <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Конные граблі'''</span> с сядзэньнем ад 54 руб. <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Косы, сярпы, вагі'''</span> дзесяцічные, саракавые і сотные, фабрыкі Гесса (на 15 пудоў — ад 16 руб.) <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Вага,'''</span> на которыхъ можна важыть воз на 120 пудоў — ад 158 руб. Пажарная садовая <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''помпа'''</span> на 2 колкі — ад 70 руб.{{gap|10em}}<span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''ручные помпы'''</span> ад 11 руб. </div> {{справа|'''Каталогі высылаюцца дарма.{{gap|2.5em}}}} |} {{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}{{fine|Редактар-Выдавец '''А. Уласоу.'''}}|right={{fine|Друкарня „Зніч“ Вільня.{{gap|0.5em}}}}}}<noinclude></noinclude> 74x8hfha28fq8b25t04tktj5njbviwn 301636 301635 2026-10-18T10:49:12Z RAleh111 4658 301636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''„Селяник“'''</span>, двухнедзельнік сельской гаспадаркі і хаўрусоў. Выдаецца чэрнігоўскім таварыствам сельской гаспадаркі. На 1 г. — 1 р. 50 к. на 6 м. — 75 к. г. Чэрнигов. Богоявленская. {{накіравальная рыса||height=0.1px}}{{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{gap|1.5em}}<span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''„Сталяр“'''</span>, двунедельны ілюстрованы журнал. У № 5 рысунки: садовая мэбель, альтанка, сэкрэтары, канапа-шафа. На 1 год 5 руб., на 6 мес. 2 р. 60 к. Петербрг, Корпусная 28. {|style="margin:auto; margin-bottom:0.5em; width:35em; text-align:center; border-style: double; border-width: 7px; padding:0.5em" |style="font-size:180%;" |{{разьбіўка|'''MIHCKI}} |- |{{x-larger|'''Сельска-гаспадарскі Сындыкат.}} |- |{{larger|'''Склады машын, прылад гаспадарскіх, насеньня</br>і штучных гнаёу}} |- |{{larger|'''У МІНСКУ, ПІНСКУ і ОРШЫ.}} <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> <div style="margin-bottom:1em; margin-top:0.5em; font-size:160%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>'''Прапануем па танных цэнах для дробных гаспадарак.</center> </div> [[Файл:Саха (1913—1915). Малюнак 3.png|left|200px]] <div style="text-align:justify;"> <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Жнівярні'''</span> Мак-Корміка найлепшые па легкасці і моцы од 160 руб. <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Сенакасілкі'''</span> Мак-Корміка ад 126 руб. <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Кітэ жнивяркі. Конные граблі'''</span> без сядзэньня 20 руб. <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Конные граблі'''</span> с сядзэньнем ад 54 руб. <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Косы, сярпы, вагі'''</span> дзесяцічные, саракавые і сотные, фабрыкі Гесса (на 15 пудоў — ад 16 руб.) <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''Вага,'''</span> на которыхъ можна важыть воз на 120 пудоў — ад 158 руб. Пажарная садовая <span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''помпа'''</span> на 2 колкі — ад 70 руб.{{gap|10em}}<span style=" font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed;">'''ручные помпы'''</span> ад 11 руб. </div> {{справа|'''Каталогі высылаюцца дарма.{{gap|2.5em}}}} |} {{накіравальная рыса||height=0.1px}} {{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}{{fine|Редактар-Выдавец '''А. Уласоу.'''}}|right={{fine|Друкарня „Зніч“ Вільня.{{gap|0.5em}}}}}}<noinclude></noinclude> sc8wx99m9a2h64qojm8kh7obbjkqa8e 104 129517 301652 300291 2026-10-18T11:11:22Z RAleh111 4658 301652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Іюнь'''|right='''3-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІКЪ</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Папар"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Папар.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}„Сей хоць у попел, абы на папары“ кажуць нашы зямляробы. І запраўды папар заменяе крыху унаважываньне.</br> {{gap|2.5em}}Папар дае час мэханічна вырабіць зямлю, прыгатовіць яе так, каб карэньня расьлін лепей за ўсё развіваліся.</br> {{gap|2.5em}}Перэварачываючы больш глыбокіе слаі зямлі, мы стыкаем з вадой і паветрам розные часцінкі зямлі, ат чаго некаторые з іх распускаюцца, переменяюцца і становяцца годнымі на хорч для расьлін.</br> {{gap|2.5em}}Вырабляючы папар мы, бытцым, мёртвы, закапаны у зямлі капітал, пушчаем у зварот, каторы посьле, вертаецца з прыбыткам зярном і саломай. Апрача та вырабляючы папар мы знізштожываем вельмі многа зеліва, каторае засушае каліўцы збожжа і як бытцым крадуць капітал, назначэны для нашых таварышоў-збажын.</br> {{gap|2.5em}}У нас, дзе лета гэткае кароткае, а гною мала — папару блізка што замяніць нічым нельга, і дзеля гэтаго на акуратную вырабку яго трэба зьвярнуць асаблівую увагу, каб не рабіць тых абмылак, якіе зазвычай робяць старасьвецкіе гаспадары.</br> {{gap|2.5em}}Лепей за ўсё пачынаць вырабляць папар ешчэ з восені, асабліва на цяжкіх глінястых землях. Заараная на зіму земля перамерзне, а мароз (ад замерзаньня вады), лепей разрыхліць зямлю, чым самая лепшая ўспашка і баранаваньне. Апрача таго шмат якіе з вывернутых на верх карэньнёў і зернят рознаго зеліва прападуць ад марозу і ня будуць глушыць дабра. Але, калі поле не ўспаханае з восені, то яго трэба ўспахаць вясной, як можна раней. Дзеля таго, што с самай вясны трэба сеяць ярыну, то с папарам можна пачакаць да того часу, калі мені болі з ярыной управімся. Трэба старацца кончыць успашку папару у маі, дзеля таго, што чым раней зааром поле, тым раней аткрыем яго для вады і паветра, без каторых, ня могуць добра распусціцца цьвёрдые часьці грунту, у форму годную для корму расьлінам.</br> {{gap|2.5em}}Першы раз трэба араць не глыбока. Тагды лягчэй перагнівае зялёны дзірван папару і дробнае насеньне зела лёгка усходзіць і посьле без труда зніштожываецца бараной.</br> {{gap|2.5em}}Першая ўспашка самая важная, ад яе залежыць ураджай у будучыне. Трэба падбіраць пагоду для араньня і баранаваньня, ня менш, як для сушкі сена. Няможна араць лішне сухой зямлі, асабліва гліны і падглінкоў, бо тады земля {{перанос пачатак|лама|ецца}} <section end="Папар"/><noinclude></noinclude> ix971yzb8fjewggi98mz1dedh0q40ze 104 129519 301653 299343 2026-10-18T11:12:04Z RAleh111 4658 301653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Зборка"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Зборка сена.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Пагода стаіць добрая, сонцэ смаліць, сенажаць красуе і пах з яго ідзе, а наш селянін чухаецца за вухом і кажэ: ніхай ешчэ падрасьце: цяпер лішне ўжо сыхаець. Вось, посьле, пад восень, сколькі скажу толкі і награблю.</br> {{gap|2.5em}}Але саўсім напрасна гэтак робяць нашы селяне. Яны ня хочуць ведаць таго, што яны больш трацяць, чым выігрываюць, позна косячы свае сенажаці.</br> {{gap|2.5em}}Вучоные земляробы даўным даўно пераканаліся, што старая трава, гэта тое самае, што добрая салома. Ніякай карысьці з яе німа. Лепей даць скацінцы 10 ф. добрага, маладога сена, чым 20 ф. старога. Старая трава, яна лыкаватая і пажыўные яе часьці цяжка перэтраўлівае жывот жывёлы. Маладое сена ахватней есць скаціна і лягчэй перэтраўляецца яно у жываце, чым старое. І дзеля гэтаго ніколі ня трэба ждаць пакуль трава пастарэе, а касіць у часе самаго красаваньня.</br> {{gap|2.5em}}У нас, дзе скаціна пасецца глаўным чынам на папары, посьле таго, як зааруць папары для скаціны настае час праўдзівай галадоўкі — і калі да гэтаго часу зьбяром сена с пожэнь, то аткрыецца пасьбішча с чаго не малая выгода, а карысьць з маладога сена будзе у колькі разоў большая, як са старога. Калі скосім сена, то трэба старацца, каб яго добра сабраць.</br> {{gap|2.5em}}Уселякі дождж, вільгаць нават ранічная раса — вымывае з сена пажыўные солі і пакідае нікому непатрэбную лыкаватую часць. Дзеля гэтаго для касьбы трэба падабраць пагоду, а глаўнае старацца, каб сена як найменш лежало у пракосах, а як найхутчэй старацца сабраць яго у копкі, ці кучкі.</br> {{gap|2.5em}}У Прусіі ёсць гэткі закон, што той гаспадар, каторы не сабярэ сена у копкі таго дня калі скасіў, то плаціць штраф. А у нас сена ляжыць і пры добрай пагодзе колькі дзён, пакуль выбярэ час гаспадар яго „скаміць“ (сабраць у копкі). Калі добрая пагода, то на другі дзень пасьля касьбы, трэба сена перэвярнуць граблямі і злажыць у маленькіе копкі. На другі дзень раскідаць іх і зноў злажыць у большые копкі.</br> {{gap|2.5em}}Калі сена не спарыцца на сенажаці у копках, то яно можа папсавацца у гумне: прагоркнець і пачне курыцца вясной. Асабліва добра прасушываць трэба маладое сена, старое не так баіцца недасушкі. Падсохшае сена больш баіцца дожджу, чым толькі што скошанае — сырое. Дзеля гэтаго калі сена крыху прасохне, то трэба старацца, каб яго сабраць у копкі перад дажджом. У копках сена менш прамокне і не так баіцца дожджу. Лепей менш накашываць, каб здужаць скідаць сена у копкі, калі пачнуць падымацца хмары. У дажджлівую пагоду трэба пасьпешаць са зборам сена, дзеля таго, што лепей не дасушыць сена, як згнаіць яго у пракосах.</br> {{gap|2.5em}}Калі косім нашы не праўленые сенажаці, то з берэжку зазвычай на іх бывае добрае сена — мурог, а далей ідзе горшае <section end="Зборка"/><noinclude></noinclude> cvsc0mimdr0lcbftxvamgpnfe018wzq 104 129658 301654 299655 2026-10-18T11:12:47Z RAleh111 4658 301654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Зборка"/>лено, а то і саўсім асака. Вось дзеля гэтаго грабючы трэба сартаваць сена. Асаку асобна, мурог асобна, а то добра мурог дзяліць ешчэ на 2 гатункі і кожны гатунак класьці асобна.</br> {{gap|2.5em}}Тады асаку даваць можна у трасянку скаціне, мурог даваць коням, а самае лепшае сена пакінуць да вясны, калі прыдзецца даць і целюкам і ацяліўшымся каровам і коням у часе найцяжэйшай веснавой работы.</br> {{gap|2.5em}}Апрача сушкі ў пракосах ёсьць разные спосабы сушэньня у кольях, пірамідах і др., але яны дорага абходзяцца, і гэтых спосабоў можна пробаваць тагды, калі ўвесь час стаіць непагадзь і сена і ў пракосах, і ў копках можэ пагніць. Апрача сухога у стагі складаюць і зялёнае сена, і посьле яго сціскаюць машынамі — але тагды атрымліваецца цьмянае, або гарэлае сена, ды і для дробных гаспадарак гэткіе спосабы лішне дорагі і многа амбарасу з гэтым.</br> {{gap|2.5em}}Апрача кос, косяць сена ешчэ касаркамі, а ручные граблі заменяюць коннымі, каторые вельмі аблегчаюць работу, але для работы гэтымі машынамі трэба мець роўные сухіе сенажаці, гдзе-б не тапіліся коні, і каб не было на іх ні кустоў і каменьня. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; margin-top: -0.5em"> {{справа|'''С.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Зборка"/> <section begin="Раенне"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Раенне пчол.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Калі у вульлі, ці у лежні прыбудзе ужо столькі пчол, што ім у вульлі цесна, а гняздо поўна пчалінай чэрвы, пагода добрая, збор мёду усё пабольшываецца, то пчолы пачынаюць думаць аб раеньнюся, гэта значыць часьць, іх захоча выляцець са старога вульля і абссець на новым мейсцы.</br> {{gap|2.5em}}Ды не заўсёды раеньне прыносіць карысьць. У нашым краю раеньне пчол прыпадае пад канец мая месяца і на чэрвень; чым раней рояцца, тым лепш, а посьле гэтаго ужо часу, трэба бараніць раіцца пчолам, бо не пасьпеюць нанасіць сабе на зіму мёду.</br> {{gap|2.5em}}Першы рой выходзіць са старой маткай і называецца „''першакомъ''“, вялікая была-6 шкода калі-б ён уцёк, бо такі рой найбольш прынясе карысьці.</br> {{gap|2.5em}}Калі-б пчолам першае раеньне не удалося, напр. страцілі матку, то яны варочаюцца. На трэцьці дзень па нараджэньню маладухі калі яна ужо набярэ сіл пчолы ізноў вылетаюць і гэты рой празываецца „''пяюном першаком''". Называецца першаком, бо ён першы, хоць вылетае ужо другі раз; „пяюном“, бо матка, вылупіўшыся пяе цянюсенькім галаском.</br> {{gap|2.5em}}Каліб першаму рою ізноў не удалося абсесьці, дзе яму трэба, то ён вернецца да вульля, а за 8–10 дзён на ім вылеціць ужо другі рой — „''другак''“.</br> <section end="Раенне"/><noinclude></noinclude> lludf4bgeust16srf7m5c118ftcf30w 104 129661 301655 299407 2026-10-18T11:13:32Z RAleh111 4658 301655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Раенне"/>{{gap|2.5em}}Можэ часамі здарыцца так, што пчаляр абсадзіўшы рой на свежым мейсцы, зацірае сабе рукі і лічыць прышлые даходы, але калі за колькі дзён паглядзіць у вулей, а воднай пчалінкі! Прычына гэтаго бывае, або ў тым, што вулей пахне чым колечы такім чаго пчолы ня любяць, або страцілі матку у часе вясельля, словам штось тут ды не так, як трэба.</br> {{gap|2.5em}}Вось пчэляр павінен пры абсаджываньню зважаць на гэта і трохі пчолам дагадзіць. Дзеля пэўнейшаго прытыманьня пчол, ўстаў трохі у вулей пчалінай чэрвы. {{справа|''Г. Бярозко.{{gap|2.5em}}}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Раенне"/> <section begin="Кормные"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Кормные буракі.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Ведама, што цяперь скаціна, а найбольш дойные каровы, даець найлепшы даход. А на саломе і мякіне нельга пражывіць добра зімой скаціну, каб яна давала даход. Бяз бульбы, морквы, ці буракоў німа што і думаць аб тым, каб можна было добра прагадаваць скаціну. Вось дзеля гэтаго, каб было чым добра карміць зімой скот і трэба, як найбольш садзіць бульбы, а ешчэ лепш кормных буракоў, каторые даюць найбольшы ураджай. Дзе бульбы будзе 1000 п. з дзесяціны, там буракоў будземо {{абмылка|мелі|меці}} лёгка лічучы у двая больш.</br> {{gap|2.5em}}Дзе не удаецца бульба, як на цяжкіх глінястых землях, там найлепей будуць расьці буракі. Толькі яны вымагаюць шмат больш рабочых рук, чым бульба.</br> {{gap|2.5em}}Бурак любіць добра унавожэные землі. Гной лепей класьці з восені, а калі ўжо нельга зрабіць гэтай работы у восень, то вясной, але трэба старацца палажыць яго, як найраней, каб ён перагніў і не перэшкаджаў пры вырабцы зямлі.</br> {{gap|2.5em}}Ніводная расьліна гэтак не аплаціць гною, як бурак. Дзеля гэтаго, апрача хлеўнаго гною можна падсыпаць і фабрычных гнаёў: да 20 пудоў супэрфосфату на дзесяціну і да 6 пуд. калійных солей.</br> {{gap|2.5em}}Калі буракі узойдуць і будуць аполаты, то карысна пасыпаць іх чылійскай салетрай, каторай можна даваць да 12 пуд. на дзесяціну дзелючы на дзьве порціі.</br> {{gap|2.5em}}Бурак любіць глубокую выробку зямлі. Дзеля гэтато дзе грунты глыбокіе там пускаюць плуг за плугам у адну баразну, або пашуць похавым плугам да ¹/₂ аршына і глыбей. У нас пры неглыбокіх грунтах боязна выварачываць дзікую зямлю на верх. Дзеля гэтаго добра пускаць за плугам паглыбіцель, катыры глыбока ўзрыхляе зямлю. Пад буракі лепей прыгатаваць поле з восені, двойчы перэараўшы і не чапаць вясной. Але калі земля не саўсім добра выроблена, то трэба і вясной успахаць двойчы ці тройчы, дзеля таго, што буракі больш чым <section end="Кормные"/><noinclude></noinclude> naplj1hjtht3z83l2rhupomzr0ac9tp 104 129662 301656 299021 2026-10-18T11:15:10Z RAleh111 4658 301656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Кормные"/>бульба баяцца недавырабленай зямлі. Калі земля гатова, то трэба назначыць рады значнікам, ці парабіць склады сахой і садзіць буракі зярном, ці расадай.</br> {{gap|2.5em}}Зярном садзіць шмат меней работы, але іные гаспадары садзяць расаду. Садзячы зярном, трэба садзіць буракі густа — дзеля таго, што лягчэй павырываць лішніе, чым дасаджываць. Добра посьле пасадкі прыкачаць радкі валікам, ці пустой бочкай. Тагды земля прыліпае да зернятак, і хутчэй яны прарастаюць асабліва у сухую пагоду.</br> {{gap|2.5em}}Расаду трэба паліваць, а на тое каб лепш прыжывала, карысна адрываць кончыкі карэшка і лісьцёў, і карэньня перад пасадкай мачыць ў кароўніку (кароўім гнаю). Посьле пасадкі буракоў, наступае самая цяжкая работа — апалываньне буракоў — без чаго увесь ураджай можэ прапасьці. Палоць трэба два, а то і тры разы.</br> {{gap|2.5em}}Цяпер прыдуманы разные конные прылады — акучнікі, палольнікі, каторые вельмі памагаюць у рабоце. Апрача пеліва трэба прарываць буракі спачатку гусьцей, а посьле і больш рэдка: да 6–8 цалёў каліва ад каліва.</br> {{gap|2.5em}}Як толькі узойдуць буракі, то трэба пачаць іх акучываць. Акучываньне зводзіць зеліва і разрыхляе зямлю.</br> {{gap|2.5em}}Буракі любяць акучываньне шмат больш, чым бульба. Акучываць іх трэба часьценька: раз на два тыдні. Раз меленька, другі раз глыбей — да 6–7 разоў за лета — нават тады, калі ярына ужо пажата.</br> {{gap|2.5em}}Капаюць буракі позна у восень. Карэньня ачышчаюць ад зямлі і пераховываюць у ямах, ці склепах, як бульбу, а з зялёнаго лісьця робяць так званы ''сілос'', гэта значыць заквашываюць і посьле зімой і вясной даюць скаціне.</br> {{gap|2.5em}}З гатункоў кормных буракоў асабліва распаўсюджаны: Энкдорфскіе, Мамут, Палуцукровые і др.</br> {{gap|2.5em}}Трэба асьцерэгацца купляць насеньне у дробных крамнікоў, а лепей браць у сельска-гаспадарскіх складах, дзе ручаюцца за тавар. На 1 дзесяціну трэба 50 фунтоў насеньня, 1 пуд насеньня каштуець 16–18 руб. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3> {{справа|'''Э. Сакалоўскі.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Кормные"/> <section begin="Конскі"/><div style="font-size:200%;"> <center>Конскі зуб.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Добры гаспадар павініан цяпер не спаць, а думаць як-бы павялічыць корму для сваей жывёлы. Апрача бульбы, буракоў, вікі, канюшыны пачынаюць цяпер усё болей сеяць „конскі зуб“, — адмена амэрыканскай кукурузы.</br> {{gap|2.5em}}Конскі зуб садзіцца на зямлі прыгатаванай пад бульбу, або агароды. Ён вельмі любіць старые, угноеные і добра вырабленые кавалкі і прападае на запушчэных землях. Конскі зуб <section end="Конскі"/><noinclude></noinclude> rtx5w8x49o9pyqkzvii141q5lg0ecg1 104 129663 301657 299408 2026-10-18T11:16:04Z RAleh111 4658 301657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Конскі"/>садзіцца тагды, калі садзяць капусту, ці агуркі, на такіх-жа лехах, як робяць пад капусту, або пад буракі.</br> {{gap|2.5em}}Садзяць яго зёрнамі, якраз падобнымі да кукурузы, толькі перад пасадкай на 1–2 дні намачываюць зерне ў вадзе, каб яно лягчэй прарастало. Пасаджаные радкі добра прыкачаць валікам, ці бочкай, трэба палоць конскі зуб пакуль ён маленькі, каб не заглушыла яго трава. Пазьней ён гэтак разрасцецца, што выгубіць усе травы і дзеля гэтаго, конскі зуб найлепей ачышчае зямлю з усякаго зеліва. Акучываць конскі зуб трэба пакуль ён маленькі 1–2 цалі, ня болей, дзеля таго, што пазьней ён ламаўся-б.</br> {{gap|2.5em}}Збіраюць конскі зуб восеньню, калі ужо німа другой зялёнай пашы. Калівы яго дарастаюць да сажня у вышку і да паўтара вершка у таўшчыну, праз што ён дае вельмі многа корму.</br> {{gap|2.5em}}Калівы зразаюць сярпом і рэжуць на сечку. Паміма таўшчыны, гэта такі салодкі і смачны корм, што скаціна есць яго ахватней за ўсё. Конскі зуб стаіць на полі да першых сьнягоў і яго часцямі жнуць і скармліваюць. Калі начнуцца сьнягі, то яго жнуць у снапы і ставяць на дварэ ў мэтлікі, — мёрзлы рэжуць так сама на сечку і даюць скаціне. Трэба толькі асьцерэгацца даваць яго цельным каровам, бо яны могуць скінуць ад мёрзлага корму.</br> {{gap|2.5em}}Конскі зуб ніколі не удаецца высушыць, ды каб і высушыць то мала карысьці, бо быўбы тады ён залішне цьвёрды. Дзеля гэтаго, калі у восень яго нельга скарміць, то трэба сілосаваць, гэта значыць, заквасіць, як капусту. Сілосуюць, або у доўгіх ямах, або у звычайных капусных бочках, дзеля чаго рэжуць яго і паступаюць так, як пры заквасцы капусты.</br> {{gap|2.5em}}Конскі зуб у нас ніколі не дасьпевае — часам перад марозамі зьяўляюцца мяцёлкі, але самых зернят у нас ніколі не бывае. Дзеля гэтаго насеньне яго, што году выпісываюць с цёплых краёў і купіць яго можна толькі у вялікіх сельска-гаспадарскіх складах. 1 пуд каштуець 2 р. На 1 дес. сеецца каля 5 пуд. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3> {{справа|'''Аграном.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Конскі"/> <section begin="Як"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Як даглядаць каня хвораго на золзы.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Золзы ці катар носа бываець найчасьцей пры зменнай пагодзе вясной і восеньню ад холаду, куру, дыму, цяжкаго духа у стайні. У хвараго каня цячэ з носа спачатку рэдкае як вада, а потым бела-рудое, як гной і засыхаець; ноздры робяцца чырвонымі і гарачымі, бываець вечарамі і трасца у каня, часамі апухаюць „мышкі“ пад пашчэнкай, хварэюць вочы і у роце сохнець. Каню цяжка дыхаць. Найлепш адразу аддзяліць {{перанос пачатак|хво|рых}} <section end="Як"/><noinclude></noinclude> ltyqy72xfzwuz5s58ok48lcejcbn1mc 104 129664 301658 299409 2026-10-18T11:17:43Z RAleh111 4658 301658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/>{{перанос канец|хво|рых}} ад здаровых. Даваць зялены корм, альбо пускаюць на пашу, і як найбольш трымаць на чыстым паветры, толькі не на халоднай расе і на заходзі сонца, асьцерагацца ставіць каня на ветры. Стайню добра вычысціць і выветрыць. Калі корму зяленаго німа даваць хоць 2 разы у дзень пойла з вотрыны, найлепш пшанічнай усыпаўшы простай, альбо глаубэравай солі, а хто мае то моркву, або буракі. Не паіць халоднай вадой; каб лягчэй было дыхаць, трэба у торбу на адну трэцю часьць насыпаць сеннай трухі апушчаюць яе у кіпяток, потым уліваюць у торбу 1 лыжку скіпідара, карболкі, альбо дзёгцю і скора надзеваюць каню на морду, каб ён гэтай парай дыхаў. Так рабіць 2–3 разы у дзень у цеплай стайні, каб холадам пасьля таго не хваціла. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3> {{Калёнтытул|left={{gap|2.5em}}'''Лябедка Віл. г.'''|right='''Г. І.'''{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Як"/> <section begin="Крывавая"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Крывавая мача у кароў.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Крываўка у кароў бываець ад пашы на балотах і торфах, гдзе растуць горкіе травы, а так сама пры пашы у лесі (ад смалістых пучкоў); ад раньняй пашы вясной, калі скот галодзен і прагавіта накідаецца на ўсякую траву. Ня трэба рана выганяць скаціну на траву, і надта згаладаўшую за зіму, а прэд полем мацней падкарміць. Хворую карову трэба карміць на нач сухім кормам, пойла з мукой, калі можна, то не пушчаць на пашу.</br> {{gap|2.5em}}У нас каля Дзісны адзін гаспадар лячыў з карысьцью так: даваў сухага сена, апырсканаго солью, пойла; у гарцы вады запарыць шклянку льнанога семя, працадзіўшы усыпаць поў лыжкі галуну (квасцоў) і даваць 3–4 разы у дзень па бутэльцы, уліваючы асьцярожна і патроху у горла. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3> {{справа|'''Задзісенкавіч.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Крывавая"/> <section begin="Проба"/><div style="font-size:200%"> <center>Проба гнаеньня канюшыны каінітам.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Шмат ёсць мейсц дзе гаспадару не стае сена. Як ні палепшывай сваей сенажаці, але, як яе мала то ўсё роўна сена ня хопіць, дзеля гэтаго трэба крыху свайго поля абярнуць пад сенажаць. Найпрасьцейшы спосаб абярнуць поле на сенажаць, гэта — сеяць канюшыну. Сеюць яе ці па аўсе, ячменю, ці вясной па жыце. Але і канюшына не на ўсякім мейсцы будзе добра радзіць. Яна вымагае, каб было у зямлі шмат солі — „''каілія''“. <section end="Проба"/><noinclude></noinclude> rim5d6alw7e3rca7v8mw51qawof95xa 104 129665 301659 299410 2026-10-18T11:18:46Z RAleh111 4658 301659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Проба"/>Дзе німа калія там вельмі памагае калійны навоз. Расце у нас канюшына добра, але на узгорках зазвычай бывае слабая. Вось я гэтые мейсцы пасыпаю каінітам (калійная соль). Мне хацелося даведацца ці ёсьць якая карысьць ад каініту і я на гэту спробу абабраў такое мейсцо на полі, дзе канюшына была не надта добрая — на узгорку. Тая канюшына была падсеяна у жыта вясной; як зжалі жыта, то восеньню у акцябрі адмерылі па 120 кв. сажнёў і на 120 кв. сажнях пасеялі 1 пуд каініту, а пабоч на 120 кв. сажнях нічога ня сеялі.</br> {{gap|2.5em}}Каліж я пайшоў на прышлую вясну глядзець што вышла на тым полі, то ніякага знаку не было і ні перад Міколай, ні па Міколі, ні пад канец мая, аж кінуў хадзіць у той бок. Прыйшоў час касіць — я глядзь на тое поле, ажно здалеку відаць на тым кавалку дзе перад зімой каініт сеялі — была чорная пляма. Тут канюшына у трубу звілася, а побоч — стаячок. Гэту канюшыну на 120 сажнях і побоч на другіх 120 сажнях скасілі на асобку. С першаго кавалка наклалі 5 коп, а з другога 3 капы. На гэтым не застанавіліся — копкі адважылі і аказалося, што с пад каініту накасілі 19¹/₂ пудоў сена, а без каініту 10 пудоў. Дык 1 пуд каініту даў лішкі 9¹/₂ пудоў сена. Палічыце цяпер: пуд гэтай солі каштуець 35–40 капеек, а 9¹/₂ пудоў сена ужо мала калі па 20 кап. пуд лічыць, дасць 1 р. 90 к., — значэ чыстаго зыску — 1 р. 50 к.</br> {{gap|2.5em}}Перэлажыўшы гэта на дзесяціну атрымаем: каініту на десяціну (20×1)=20 пудоў гэто будзе 4 рублі, сена лішкі (95×20)=190 руб. Адлічыўшы 4 рублі, чыстаго зыску 184 рублі.</br> {{gap|2.5em}}Дзеля гэтаго прыбытку варта папрацаваць. Але мая рада: трэба сперша папрабаваць на малым кавалку, каб даведацца, ці будзе на вашай зямлі якая карысьць ад каініту, бо на аднэй зямлі сеяць каініт карысна, а на другой не, гэта залежыць ад таго ці у глебі хапае запасу калія, ці не. <div style="margin-top:-1em; margin-bottom:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;> {{справа|'''А. С.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}{{fine|''г. Радашковічы, Вілен. губ.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Проба"/> <section begin="Шпакі"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Шпакі у садах.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Нашы сады, асабліва старые запушчаные, часта хварэюць і не даюць даходу с тэй прычыны, што у іх завялося многа жукоў, мятлікоў і іх лярв і чэрву. Уся гэта кампанія мае зацішны прытулак ў шчэлках кары і ў дуплах старых дрэў адкуль выпаўзаючы аб’едае часам да чыста ўсю мякаць ліста, астаўляючы адны жылкі, а калі дзе часам лісьці і астаюцца цэлы, то гэто адбіваецца на фруктах: у завязь забіраецца якая небудзь пражора і тады фрукт не дасьпеўшы адваліваецца, а дасьпеўшы аказываецца чарвівым і нікуды ня годным.</br> <section end="Шпакі"/><noinclude></noinclude> dmq19vz2nvrp5tgh6bp4ap2xbcih144 104 129680 301660 299062 2026-10-18T11:19:45Z RAleh111 4658 301660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Лісты"/><div style="font-size:200%; "> <center>Лісты агранома.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Вось ужо два месяцы, як я цягаюся па мінскай губэрні і усё не магу прывыкнуць ні да маленькіх калёсак беларуса ні да страшэнна тошчай яго скацінкі.</br> {{gap|2.5em}}І было-б дзіўна калі-б хто бачучы маленькіе калёскі з недужым конікам чэкаў-бы акуратнаго, багатаго жыцьця беларуса. Кожная вёска, кожнае поле, кожны беларус, усё гаворыць аб яго беднаце. Хто-б мог падумаць, паверыць, што мінская карова, як і шофтгордскі англіцкі бык — гэто патомкі адных і тых жа прашчуроў!</br> {{gap|2.5em}}Балоты і пяскі… рэдка спатыкаюцца падгліністые землі. Найбольш пяскоў.</br> {{gap|2.5em}}Раблю разрэзы грунтаў: — на рознай глыбіне ляжыць гліна, каторая і служыць прычынай балот. Балоты выкарыстываюць як пасьбішчы і сенакосы. Многа лугоў; лепшымі лічацца прырэчные, асабліва пры рэцэ Бярэзіне. Кожны прырэчны луг можна раздзяліць на дзьве часьці: бліжэйшую да рэкі і адлеглую.</br> {{gap|2.5em}}Адлеглые лугі бываюць зазвычай забалочанымі (пад грунтавым слоем гліна), кіслымі, торфяністымі; тады, як бліжэйшые да рэк можна назваць вільготнымі і добраго гатунку.</br> {{gap|2.5em}}Асобеннасць рэк мінскай губ. такая, што самые берагі рэк вышэй чым далейшая мейсцовасць; вада ня можа сцячы вясной назад, вось гэтым і аб’ясьняецца забалочэннасць лугоў.</br> {{gap|2.5em}}Усе селянскіе лугі і пожні папсаваны паствай скаціны, каторы робіць на пожнях і лугах выбоіны і яны робяцца курганястымі: ранняй вясной і познай восеньню, калі земля размякшы ямкі робяцца лёгка.</br> {{gap|2.5em}}Балоты! — Махавые балоты выкарыстываюць селяне, як пасьбішчы; асабліва тые, дзе да сосны прымешываецца бяроза: на тысячах купін растуць худые траўкі і селяне пасуць там скаціну. І глядзя на гатые балоты, асабліва на тые, дзе расьце крывая сосна, могх, багульнік і невялікае чысло мала пажыўнай траўкі, а так сама на балотах с крывой соснай і бярозай, дзе расьце травы крыху больш, паняволі думаеш, калі яны пападуцца ў умелые рукі, калі іх абсушаць канавамі, пройдуць па іх лугавые бароны, паложаць на іх гнаі і абсеюць травамі, калі заместа балота будуць тут лугі.</br> {{gap|2.5em}}Прыродные і гістарычные варункі мінскай губэрні нельга назваць спрыяючымі; прырода бедная, толькі пры помачы знаньня паложаная тут праца ня будзе напраснай.</br> {{gap|2.5em}}Мне прышлося быць сьведкай такіх абразкоў: саўсім імпэтам селянін, дзераўлянай трамбоўкай, трамбуе купіны; ён перэконан, што папраўляе сваю сенажаць. Замест таго, каб зрэзаць купіны і прабаранаваць сенажаць, каб выдзерці мох і дапусьціць паветра — ён яго трамбуе…</br> {{gap|2.5em}}У цяперашні час селяне вядуць ешчэ натуральную гаспадарку; абходзяцца малым, кормяцца скупа, часта нехватае <section end="Лісты"/><noinclude></noinclude> li1s0rf4suduoi05m88l0degqrwfbx4 104 129685 301661 299063 2026-10-18T11:20:52Z RAleh111 4658 301661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Лісты"/>хлеба, саланіна заменяе мяса; найбольш зьедаюць бульбы. Глаўны прадукт прадажы на рынак — гэта скот. Хатніх промыслоў німа. Толькі сплаў лесу вясной дае скупы заработак, дзякуючы эксплуатаціі іх. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;> {{справа|'''Аграном з Беларусі.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Лісты"/> <section begin="Град"/><div style="font-size:200%;"> <center>{{разьбіўка|ГРАД}}.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Цяпер, калі ўсё багацьце хлебароба пад голым небам — на полі, з якім-жэ страхам кожны гаспадар спатыкае, так часта пажаданую сабе, хмарку, каторая не раз неўспадзеўкі выпоўзае з за горкі, ці лесу. Сыпнуўшы ціхім, роўненькім, цёплым дожджыкам, хмарка такая іншым разам у вадзін год гаспадара падправіць; але бывае хмарка коціцца, здаецца, невялічкім клубочкам, налетае страшэннай навальніцай, сячэ і рэжэ халоднымі, войстрымі ледзякамі, — момэнт — і ўся праца, ўся надзея, ўсё багацьце гаспадара гіне нашчэнт.</br> {{gap|2.5em}}Град — страшэнны, аграмадны вораг хлебароба, і ваеваць з ім людзі ешчэ і дагэтуль добра і пэўна не навучыліся.</br> {{gap|2.5em}}Праўда, рабілі ўжо і робяць цяпер пробы ў Італіі, а асабліва у Франціі разбіваць градавые хмары бомбамі, стрэляючы з гарматоў.</br> {{gap|2.5em}}С часам, разумеецца, навука знайдзе спосабы ад граду і дай Божэ бардзей прыждаць таго часу, калі гэта чартоўская выдумка — гармата стане служыць не дзеля згубы, а толькі дзеля карысьці людзей.</br> {{gap|2.5em}}Чыя змога, можна, вядомая рэч, страхаваць сваё дабро ад граду, як страхуюць будынкі ад пажароў, і гэта вельмі добрая рэч, але дзеля тых, як казаў, чыя змога. Гэткіе страхавые таварыствы ёсць скрозь па гарадох. Бяднейшым-жэ, як і заўсёды, прыходзіцца з усімі бедамі ваеваць толькі сваім мазалём.</br> {{gap|2.5em}}Шкоды ад градоў бываюць розные: большые і меньшы і ў розным часе; павэдлуг гэтаго трэба прыстасовываць і разные рады для кожнай збажыны.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Жыто'''</span>, пабітае градам пакуль ешчэ ня выплыве трэба скасіць; калі-ж гэта нешчасьце захопе жыта ў красе — німа рады: скасіць і поле можна араць. Калі град пабье налітае жыта, а каласоў у зямлю не паўбівае, то ешчэ можна спадзевацца такое сякое зярнё сабраць.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Авёс'''</span>, калі пабье град, пакуль не паказаліся ешчэ веткі — трэба скасіць, і з яго ешчэ можна прыждаць карысьці; як-жэ толькі веткі высыпаліся, дый не аткрасаваў сусім ешчэ авёс, а град яго зьбіў, німа рады ніякай — скасіць на корм, а калі часу хапае, пасеяць ешчэ другі раз. Калі-ж пабье град наліўшыйся авёс, чэпаць ня трэба, ешчэ надзея ёсць; іншым зноў разам пройдзе град, як авёс добра ўжо зацецеравеўшы, або і надсьпеўшы, то тут ужо трэба самому гаспадару зважаць, як лепей зрабіць. <section end="Град"/><noinclude></noinclude> g8xafaw7may1icbnk4lzedqep04dv7n 104 129686 301662 299065 2026-10-18T11:21:42Z RAleh111 4658 301662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Град"/>Калі град выбіў зярнё зрэдзь, то пакінуць, ніхай даходзе, калі-ж усё лепшае зярнё высыпалося, дый на зямлі яго гусьцей, чым сеецца, то ужо лепей скасіць на корм (добрая будзе сечка), а поле зараз-жэ загараць і забаранаваць. Калі авёс быў ранны, то ён узойдзе і будзе добрая паша, а часам ешчэ можна і пакасіць.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Ячмень'''</span>, пакуль не закрасаваў, а град яго зьбіў, смела можна скасіць, — можэ ешчэ справіцца; калі град пабье пасьля красы, пакінуць; хоць горшае, але зярнё ешчэ можэ даць, але калі град сабье каласы, дый паўбівае іх у зямлю, разумеецца, рады німа: скасіць на корм, а поле перасеяць.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Пшаніца'''</span>, калі ешчэ ня выкаласілася, а град паломе толькі зьверху салому (вышэй коласа, каторы у пшаніцы сядзіць глыбока), то і скасіць салому пад коласам — ніжэй злома. Калі-ж паламана салома ніжэй коласа, то скасіць зусім, а пшаніца можэ ешчэ узрасьці. Як-жэ толькі пшаніца пачынае каласаваць, а град пабье толькі вярхі яе саломы (вышэй коласа) — тады не чэпаць: колас выбьецца з боку. Калі-ж град пабье каласуючую пшаніцу ніжэй коласа, то ужо прапала: трэба скасіць.</br> {{gap|2.5em}}З усей душы жычу маім братом хлебаробам, каб з гэтых рад карыстаць ім ніколі не давялося. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;> {{справа|'''Н. Вілецкі.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Град"/> <section begin="Мінская"/><div style="margin-bottom:0.5em; margin-top:1em; font-size:250%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -3px; line-height: 1.3> <center>Мінская пробная балотная станція.</center> </div> {{gap|2.5em}}Грошы на гэту першую у Расею станцію даець мінскае земства і дэпартамэнт земледзелія папалам (30000 р.). Вядуць пробы магістр ботанікі Флероў і аграном Кузнецкі.</br> {{gap|2.5em}}Станція хочэ выпрацаваць і выпрабаваць пэўные спосабы перэварачываць болотные абшары на карысные землеробу сенакосы і палі. Лабараторыя і музэй станціі у Мінску, Александроўская в. д. 36. Кожны можэ яе аглядаць, а пробная балотная гаспадарка вядзецца на 260 дзесяцінах каля станціі Лахва Палес. ж. д. (каля Лунінца). Над культурай балот працуець ешчэ казённы аграном Чорны (Мінск, Крэшчэнская 25) і 9 майстроў балотных.</br> {{gap|2.5em}}Пры станціі адкрываюцца курсы (2 месяцы па кнігах і 1 месяц практыкі); на курсы прымаюцца хлопцы, каторые прайшлі ніжэйшую сельска-гаспадарскую школу.</br> {{gap|2.5em}}Районны спэціаліст Чорны робіць дарма пробы на балотах у маёнтках, а дэпартамэнт земледзелія дарма даець насеньня і штучные гнаі.</br> {{gap|2.5em}}Калі на балоці ці мокрым сенакосе ёсць дзірван, то робяць так: асушаюць канавамі, барануюць лугавой бараной Рэндаля (талерачная), сыпяць парашкі тамасоўку, каініт, падсеваюць травы.</br> {{gap|2.5em}}Калі балота з белаго моху, то трэба сыпаць вапны 100–200 пудоў на дзесяціну.</br> {{gap|2.5em}}Станція ешчэ маладая толькі пачынаець пробы, але мы радзілі працоўнікам добра аглядзець і апісаць усе пробы, што <section end="Мінская"/><noinclude></noinclude> pqo2dc5qdz0idxqgo3dzu47wvibe8jv 301663 301662 2026-10-18T11:22:05Z RAleh111 4658 301663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Град"/>Калі град выбіў зярнё зрэдзь, то пакінуць, ніхай даходзе, калі-ж усё лепшае зярнё высыпалося, дый на зямлі яго гусьцей, чым сеецца, то ужо лепей скасіць на корм (добрая будзе сечка), а поле зараз-жэ загараць і забаранаваць. Калі авёс быў ранны, то ён узойдзе і будзе добрая паша, а часам ешчэ можна і пакасіць.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Ячмень'''</span>, пакуль не закрасаваў, а град яго зьбіў, смела можна скасіць, — можэ ешчэ справіцца; калі град пабье пасьля красы, пакінуць; хоць горшае, але зярнё ешчэ можэ даць, але калі град сабье каласы, дый паўбівае іх у зямлю, разумеецца, рады німа: скасіць на корм, а поле перасеяць.</br> {{gap|2.5em}}<span style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;>'''Пшаніца'''</span>, калі ешчэ ня выкаласілася, а град паломе толькі зьверху салому (вышэй коласа, каторы у пшаніцы сядзіць глыбока), то і скасіць салому пад коласам — ніжэй злома. Калі-ж паламана салома ніжэй коласа, то скасіць зусім, а пшаніца можэ ешчэ узрасьці. Як-жэ толькі пшаніца пачынае каласаваць, а град пабье толькі вярхі яе саломы (вышэй коласа) — тады не чэпаць: колас выбьецца з боку. Калі-ж град пабье каласуючую пшаніцу ніжэй коласа, то ужо прапала: трэба скасіць.</br> {{gap|2.5em}}З усей душы жычу маім братом хлебаробам, каб з гэтых рад карыстаць ім ніколі не давялося. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed;> {{справа|'''Н. Вілецкі.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Град"/> <section begin="Мінская"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:1em; font-size:250%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -3px; line-height: 1.3> <center>Мінская пробная балотная станція.</center> </div> {{gap|2.5em}}Грошы на гэту першую у Расею станцію даець мінскае земства і дэпартамэнт земледзелія папалам (30000 р.). Вядуць пробы магістр ботанікі Флероў і аграном Кузнецкі.</br> {{gap|2.5em}}Станція хочэ выпрацаваць і выпрабаваць пэўные спосабы перэварачываць болотные абшары на карысные землеробу сенакосы і палі. Лабараторыя і музэй станціі у Мінску, Александроўская в. д. 36. Кожны можэ яе аглядаць, а пробная балотная гаспадарка вядзецца на 260 дзесяцінах каля станціі Лахва Палес. ж. д. (каля Лунінца). Над культурай балот працуець ешчэ казённы аграном Чорны (Мінск, Крэшчэнская 25) і 9 майстроў балотных.</br> {{gap|2.5em}}Пры станціі адкрываюцца курсы (2 месяцы па кнігах і 1 месяц практыкі); на курсы прымаюцца хлопцы, каторые прайшлі ніжэйшую сельска-гаспадарскую школу.</br> {{gap|2.5em}}Районны спэціаліст Чорны робіць дарма пробы на балотах у маёнтках, а дэпартамэнт земледзелія дарма даець насеньня і штучные гнаі.</br> {{gap|2.5em}}Калі на балоці ці мокрым сенакосе ёсць дзірван, то робяць так: асушаюць канавамі, барануюць лугавой бараной Рэндаля (талерачная), сыпяць парашкі тамасоўку, каініт, падсеваюць травы.</br> {{gap|2.5em}}Калі балота з белаго моху, то трэба сыпаць вапны 100–200 пудоў на дзесяціну.</br> {{gap|2.5em}}Станція ешчэ маладая толькі пачынаець пробы, але мы радзілі працоўнікам добра аглядзець і апісаць усе пробы, што <section end="Мінская"/><noinclude></noinclude> 218c6o60lnsawwyf1borp11jhhbwzbv 104 129728 301664 300289 2026-10-18T11:23:30Z RAleh111 4658 301664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Іюль'''|right='''4-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІКЪ</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Зборка"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Зборка жыта.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Ад таго часу, калі жыта пачало выплываць да поўнай сьпеласьці праходзіць каля двох месяцоў. Старая прыказка кажэ што жыта: „два тыдні выплывае, два тыдні красуе, два тыдні налівае, два тыдні дасьпевае“. Дажджы і сцюжа гэты час прадоўжываюць, добрая пагода укарачывае яго.</br> {{gap|2.5em}}Самы крытычны момэнт у жыцьці жыта — гэта час калі яно красуе. Ад спрыяючых варункоў красаваньня залежыць увесь ураджай жыта. Для добраго апыленьня, пылок аднаго каліва павінен перэлетаць на другое і усё што перэшкаджае пералёту жытняго пылку, страшэнна адбіваецца на ураджаі. Найбольш шкодзяць вялікіе дажджы у часе красаваньня; яны аббіваюць пылок і не даюць яму разлетацца. Сёлета у нашым краю, шмат дзе якраз у часе красаваньня жыта ішлі вялікіе дажджы — і гэто бадай што вельмі не карысна атабьецца на умалотнасць жыта.</br> {{gap|2.5em}}Найбольш спрыяе ясная пагода пры лёганькім вецярку. Посьле апыленьня, жыта пачынае „наліваць“ зярно, і дзён праз 15–20 пачынаецца час малочнай сьпеласьці, каторы пасля пераходзіць у час жоўтай сьпеласьці, калі зярно ешчэ гнецца у пальцах, і посьле наступае час поўнай сьпеласьці і высыпаньня зерна.</br> {{gap|2.5em}}Ніколі ня можна даваць перэстаяцца жыту на пню. Тады яно лёгка асыпаецца, дае зярно горшаго гатунку і лягчэйшае. Лепей заусё пачаць зьбіраць жыта калі зярно ламаецца у пальцах. Толькі на насеньне трэба даць акуратна дасьпець жыту. Акуратна дасьпеўшае жыта шмат лепей усходзіць і дае сільные калівы.</br> {{gap|2.5em}}Зьбіраюць жыта серпамі, косамі і машынамі.</br> {{gap|2.5em}}Найлепшы спосаб зборкі жыта — гэта серпамі. Шмат дзешавейшы спосаб зборкі жыта — гэта скашываньні. Пры помачы кос найбольш зьбіраюць жыто у Літве. Машыны да зборкі жыта, так званіе „жнівяркі“ даступны толькі вялікім гаспадаркам.</br> {{gap|2.5em}}Зжатае жыта стаўляюць для прасушкі у мэтлікі, бабкі і крыжы. У мэтлікі стаўляюць па 10 снапоў. Камлі у мэтліку трэба разстаўляць шырока, тады мэтлік крапчэй стаіць і снапы хучэй прасыхаюць. Шапкі каторымі прыкрываюць „мэтлік“ трэба ламаць кала пярэвесла. Праз гэткую ламаную шапку не так лёгка дабрацца дожджу да каласоў.</br> <section end="Зборка"/><noinclude></noinclude> 3dllsdvikwtuq26c14six3blcivx4dd 104 129729 301665 299393 2026-10-18T11:24:14Z RAleh111 4658 301665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Зборка"/>{{gap|2.5em}}У дажджлівы час бывае не мала клопотоў з дасушываньнем жыта. Трэба пілнаваць каб мэтлікі не перакуліваліся і былі добра прыкрыты шапкамі, бо жыта можэ зрасьці і даць нікуды нягоднае зярно: ні на хлеб, ні на пасеў.</br> {{gap|2.5em}}Добра высушэнае жыта лёгка асыпаецца пры перавозцы ў гумно, і дзеля гэтаго трэба з ім асьцярожна абхадзіцца, бо пры жніве і перавозцы часам глуміцца да адной пятай долі ураджаю. <div style="margin-top:-1em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''Стары.{{gap|2.5em}}}} </div> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Зборка"/> <section begin="Канюшынішчэ"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Канюшынішчэ і што з ім рабіць.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Цяпер такая пара, што блізка усе гаспадары канчаюць пратаць канюшыну і вось на носі другая пілная работа: вырабляць канюшынішчэ пад жыта.</br> {{gap|2.5em}}Найлепш для поля і для жыта, калі канюшынішчэ выробім у дзьве раллі: у чорную — пагарэм неглубока, цалі на дзьве, каб толькі дзярно зрэзаць — даць дзярну перапрэць, растрасьці яго баронамі, і тады пагараць на загон. Кожная з гэтых аддзельных работ мае сваю мэту і значэньне.</br> {{gap|2.5em}}Плыткае гараньнё патрэбна дзеля таго, што такім парадкам дзярно найлягчэй перапрэе, гэта раз, другое, ізноў. Земля прыцярушэная зверху разбаранаванай скібай, ня сохне наскрозь і пад сухім з верху сыпкім накрыцьцем хавае у сабе макрату так патрэбную для зерняці у нашы сухавейные восені.</br> {{gap|2.5em}}Нерухомае канюшынішчэ у колькі дзён высахне „на бубен“ як кажуць, яго і плугам і сахой, хоць новым гострым нарогам ня возьмеш, а калі пагарэш, сухую, як попел ральлю, слабая карысьць для зерняці.</br> {{gap|2.5em}}Аднак пры вясковай цеснаце з зямлёю прыходзіцца часта карыстаць і канюшынішчэ на пашу. Якую тут раду даць, каб і пашу мець і не перасушыць зямлю? Радзяць вось як: канюшынішчэ не гараць, а толькі баранаваць пружыновай бараной, і хоця талернай. Гэтым мы ралю прыкрываем слоем дробнай зямлі і не даем ей высахнуць у глыбіню. Толькі, каб не перасушыць ралі баранаваць трэба хаця раз у нядзелю — то у доуж, то ў поперэк, аж да таго часу, калі будзем гараць на загон. І такім парадкам удаецца прыхаваць у глебе вільгаць і у найвялікшую суш поле пагарэцца ня цяжка і зерня у ім скора набрыняе і абыдзе. <div style="margin-top:-1em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing:0px;"> {{справа|'''В. Тройца.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}{{fine|''Магілёў Беларускі.}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Канюшынішчэ"/><noinclude></noinclude> 43sufwd2yy3ibbt11rla07m50xvhfa3 104 129740 301666 299396 2026-10-18T11:25:23Z RAleh111 4658 301666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/><div style="margin-bottom:0em; margin-top:0.5em; font-size:200%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: -1px;"> <center>Як уберагчы гусенят, каб ня дохлі.</center> </div> {{gap|2.5em}}Часта бываець, што у гарачае лета, у чэрвені і ліпні гусеняты падыхаюць. Як толькі захварэе гусянё, то яно апускае крыльлі, ходзіць, як пьянае, не ахвотна шчыпле траву, пішчыць жаласным голасам, лапы і дзюба бялеюць, адстае ад стада і праз колькі дзён падыхае. Чым гарачэйшае лета, тым больш падыхае гусенят.</br> {{gap|2.5em}}Ведама, што гусей на нач заганяюць у маленькі хлевік, дзе яны ноччу выпаражніваюцца. Але трэба ведаць, што гусь на тым мейсцы, дзе спарожнілася не сядзе, а шукае сьвежаго, чыстаго мейсца і дзеля гэтаго яны гаргаюць. Значэ сама натура іхня паказывае ім, як берагчыся ад хваробы. За колькі дзён, у гарачыню, у хлеві у гусячым гнаю развіваюцца жывучкі (мікробы) і заражаюць увесь хлеў.</br> {{gap|2.5em}}Каб уберагчы гусей ад хваробы, канечне трэба кожны дзень гусячы гной пасыпаць негашэнай вапнай, або сухім торфам, паверх гэтаго наслаць саломы, каторую прысыпаць зямлёй; сьцены у хлеві трэба тры разы у тыдзень бяліць вапнай, або змываць карболавым квасам, а лепш за усё гусей на нач пакідаць на дварэ і кожны дзень, выгнаўшы на пашу, гной зграбсці у хлеў і засыпаць яго там зямлёй, а раз у тыдзень падворак дзе начуюць гусі пасыпаць вапнай, або торфам. Каліж пры гэтым каторы гусёнак захварэе, то яго канешне трэба адлучыць ад здаровых. Калі рабіць гэтак, як тут сказана, то гусеняты напэўна падыхаць ня будуць і набярэцца колькі вазоў надта добраго гною. <div style="margin-bottom:-0.5em; margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Практычны гаспадар.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}''{{fine|Здзітово, Гродз. губ.}} {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Як"/> <section begin="Авадні"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Авадні.</center> </div> <div style="margin-bottom:-0.5em;"></div> {{gap|2.5em}}Авадні, што лётаюць летам, прычэпляюць коням на грыву, пярэдные ногі і грудзі свае дробные, жоўтаваценькіе яечкі, як у нас завуць, конскіе гніды. Праз 2 тыдні з гэтых яечак вылупліваюцца маленькіе чэрвячкі і, распаўзаючыся па целу, непакояць каня, каторы аблізывае сябе, дзе толькі можэ дастаць языком. Гэткім парадкам, чэрвячкі трапляюць з языка у жывот, там прыпіваюцца да кішок і высысаюць сокі з жывата; апрача гэтаго чэрвячкі упіваючыся глыбока у кішкі робяць ранкі. Гэтак жывуць яны кормячыся лепшымі сокамі жывёлы. Да другой вясны і толькі тады адрываюцца ад кішок і вываліваюцца разам з гноем на зямлю.</br> {{gap|2.5em}}Трапіўшы на зямлю яны закапываюцца неглубочка у зямлю, перэменяюцца у лярвы, а ў пачатку лета з лярвоў {{перанос пачатак|выклю|ваецца}} <section end="Авадні"/><noinclude></noinclude> isn7wr4pjxuxrdedjakfke8y4joegsj 104 129741 301667 299397 2026-10-18T11:26:30Z RAleh111 4658 301667 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Авадні"/>{{перанос канец|выклю|ваецца}} новае пакаленьне аваднёў, каторые ізноў у свой чарод кладуць яечкі на грыву, грудзі і пярэдніе ногі коням.</br> {{gap|2.5em}}Калі вясной чэр, што зімаваў у жываце, выходзіць з гноем, то конь хварэе на жывот, а часам, трапляецца, і на запаленьне кішок, калі іх многа, а чысло іх даходзіць да 500 і нават да 1000 штук.</br> {{gap|2.5em}}Вельмі рэдка памагаюць якіе колечы лекарствы даваные ў нутр, дзеля таго, што чэр гэты сядзіць глыбока упіўшыся у кішкі і што ён вельмі жывучы.</br> {{gap|2.5em}}Найлепшы спосаб — гэта агледаць летам што дзень у каня грыву, грудзі і пярэдніе ногі і чысьціць скуру на гэтых местах жалезным скраблом, каб паадрываць наклееные яечкі-гніды. Грыву лепей за ўсё астрыгаць на лета, каб лягчэй яе было чысьціць і саскрэбываць яечкі з валасоў. Апрача гэтаго авадні вельмі ня любяць крэпка пахнючых рэчэй, дзеля гэтаго каб іх адагнаць мажуць каней шпікунарам, нафталінай і другімі сьмярдзючымі мешанінамі.</br> {{gap|2.5em}}3 вышэй сказанаго відаць, што мы павінны бараніць коней ад аваднёў, бо яны мала таго, што дакучаюць коням, кусаючы іх, але ешчэ робяць не малую шкоду у здароўі коням калі пападзе іх чэр у кішкі і там гадуецца сокамі жывёлы. <div style="margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Лемеш.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Авадні"/> <section begin="Як"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Як падбіраць мёд.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Нельга сказаць, калі пачаць падбіраць мёд. Я бы раіў часьцей загледаць у вульлі і заўсёды, калі убачым, што пчолы залілі вашчыну мёдам, выліваць яго на цэнтрабезе, а вашчыну ізноў ўстаўляць. Твой інтэрас выцягнуць найбольшую карысць с пчол, вось і не давай ім гультаваць.</br> {{gap|2.5em}}Пчэльніку трэба ведаць, што найлепшы мёд, гэта заскаруплены, такі і выбірай; не заскаруплены мёд вельмі рэдкі, мае у сабе шмат лішняй вады, а дзеля таго можа хутка скіснуць, вось лепей крыху пачакаць пакуль пчолы заскарупляць яго.</br> {{gap|2.5em}}Гнездавых рамак лепей не чапаць, хай пчолы заліваюць іх мёдам і добра заскарупліваюць, гэто будзе мёд для пчол на зіму. Добра было б выняць іх саўсім з вульля і пераховываць недзе у гэткім мейсцы, дзе мёд не цукравее, а пчолы у гэты час у пустым магазыне ахватней працуюць. Толькі калі саўсім мала вашчыны, можна асьцярожна браць іх на цэнтрабегу і то толькі ў пачатках мёдабраньня, не раней як 10 дзён пасьля таго, як адгароджэна матка, іначай чэрва будзе не заскаруплена, а дзеля таго наглуміш чэрвы і напаганіш сабе мёд.</br> {{gap|2.5em}}Выбіраць мёд можна рознымі спосабамі. Даўней, а ешчэ і сягоньня па вёсках, выразаюць ўпрост вашчыну з мёдам <section end="Як"/><noinclude></noinclude> srsc0o53qo9f2dtxtqjnu1wdjcdcrao 104 129742 301668 299398 2026-10-18T11:27:07Z RAleh111 4658 301668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/>і, пакрышыўшы ў якім небудзь начыньні, стаўляюць у цёплую печ. Там гэта каламесіцца, топіцца, мёд аседае на дно, а воск усплывае на верх і застыгае у грубую скарупіну. Але гэткі спосаб выбіраньня і спушчаньня мёду, саусім благі, бо і мёд не надта чысты і пчолам папсуеш усю іх работу. Каб пабудаваць новую вашчыну пчэлам трэба вельмі многа палажыць працы, як вылічылі вучоные пчэляры, на кожны фунт вашчыны, трэба 8 ф. чысьцюсенькаго мёду, а тым часам няўмелы пчэляр жыгане колькі разоў нажом і па іх працы.</br> {{gap|2.5em}}Вось каб паменшыць пчолам работы, выдумалі вучоные людзі такіе машынкі, на каторых можна выліць мёд не папсаваўшы вашчыны. Завецца яна цэнтрабегай. Вялікая гэта падмога пчэльнікам. Пустую вашчыну можна падаць пчолам ізноў, а яны ў кароткі час заліюць яе ізноў мёдам.</br> {{gap|2.5em}}Само сабой разумеецца, што з машынкі можэ карыстаць толькі той, хто завёў рамовые вульлі, бо выразаных с калоды кавалкоў туды не ўставіш. Вось, выняўшы з вульля рамку, абмяці з яе усіх пчол, знімі асьцярожна пасечным нажом заскарупліну і, уставіўшы да цэнтрабегі, круці спачатку асьцярожна, пасьля хутчэй, але роўна і ня турзаючы, то ў адну, то ў другую старану. Па 3–4 мінутах, калі ужо мёду трохі надцячэ, трэба рамку выняць і, перэвярнуўшы на другі бок круціць ізноў, аж пакуль ня выцячэ увесь да апошняй каплі. Бяз гэтай перамены маглі-б палопацца васковые чарачкі. Часамі можа быць мёд надта густы і не захочэ выцекаць, тагды патрымай яго на сонцы, або у цёплай хаці. Да самаго выбіраньня найлепш узяцца паміж 10—3 гадзінамі; выліваць мёд на цэнтрабезе, траба недзе падальш ад вульлёў, найлепш у якім будынку, а то пчолы пачнуць красьць чужы мёд. Вось каб гэтаго ліха не было, вылёты у вульлях у гэты час паменш, а рамкі з мёдам перанось у райніцы.</br> {{gap|2.5em}}Выліты на цэнтрабезе мёд трэба перэцадзіць праз густое сітка, бо не без таго, каб не наляцело туды разнаго сьмецьця, ці абломкоў вашчыны. <div style="margin-top:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Г. Бярозка.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Як"/> <section begin="Школка"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Школка і прышчэпкі.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Калі мы хочэм садзіць свой сад, то вельмі важна мець сваю школку, бо купляць дрэўцы і дорага каштуе і могуць даць ня тые гатункі, што мы прасілі. Каб завясьці школку перш трэба выгадаваць дзічкі, значэ дзікіе яблыні, грушы, ці сьлівы на каторых будзем прышчэпляць. Дзеля гэтаго збіраем у восень зерняты дзічэк і або адразу сеем, пакрываючы на зіму гальём ялаўцовым, або лепей „стратыфікуем“ іх перш. А робіцца гэта так: бярэцца дрэўляную скрынку з дзіркамі <section end="Школка"/><noinclude></noinclude> g0suh9ekssb2i7m5ki79tku5f41n9a8 104 129744 301669 299399 2026-10-18T11:27:46Z RAleh111 4658 301669 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Школка"/>часьць, пакідаючы над апошнім вочкам ізноў сучок. Летам пазваляем, каб дрэўко расло тыкеля найвышэйшаю галінкаю, а усе бочные да паловы зрэзаем, каб пень хутчэй грубеў, на трэцьці год тое самае, а на чацьвёрты можна ужо рабіць карону — значэ пазваляем, каб на дрэўку расьлі галінкі с пяці пучкоў на яблыні, а на грушы с шасьці. Лішніе расткі, гэта рочные, да паловы зрэзаем, а старые і дзікіе, каля пня адрэзаем гладка вострым ножыкам і замазываем мазьзю. Земля у школцы павінна быць чыстая, дзеля гэтаго разы 2-3 праз лета трэба палоць, а вясной і перэкапаць. Калі шчэпы у школцы добра растуць, то тые дрэўцы, каторым мы зрабілі карону вясной, у восень можэм ужо садзіць у сад. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Алёна.{{gap|1.5em}}}} </div> {{gap|1.5em}}{{fine|''м. Хільчыцы, Лідз. п.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Школка"/> <section begin="Сэрадэля"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Сэрадэля.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Як лубін, так і сэрадэля можэ расьці і на дрэннай зямлі, на ялавінах.</br> {{няма выявы}} {{gap|2.5em}}Расьце сэрадэля найлепш на лёгкай зямлі, дзе мала вапны, на макраватых песках, але ня любіць калі падысподам блізка вада ёсць.</br> {{gap|2.5em}}І сэрадалю, гэтак сама як і лубін, добра заорываць на зялёны гной, яна папраўляе зямлю. Аднак лепей яе скарміць перш скацінай, а посьле вывезьці гэты гной, бо корм с сэрадэлі надта добры, скаціна будзе клуста і гною шмат. Каровы вельмі ласа ядуць сэрадалю на зялёны корм. Ад яе каровы даюць шмат малака, і сэрадэля не раздувае кароў, як канюшына, а дзеля гэтаго можна яе даваць у волю есці каровам. Сеяць трэба сэрадэлю, як і кожну ярыну вясной. Высеваць на дзесяціну каля 2 пудоў (1¹/₂–2¹/₂ пуд.). А дзеля таго, што зерняткі сэрадэлі маленькіе, то забарановываць яе трэба вельмі лёгка, на якіе чэцьверць, або поў цаля.</br> <section end="Сэрадэля"/><noinclude></noinclude> 39tf2bvv8bz12s0ngzbicvhoo3w1hem 104 129752 301670 299400 2026-10-18T11:28:25Z RAleh111 4658 301670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Сэрадэля"/>{{gap|2.5em}}Поле пад сэрадэлю трэба вырабляць добра і ачышчаць ад зеліва, дзеля таго, што яна спачатку расьце вельмі марудна. Сьвірэпіцу, асот трэба канешне скасіць паверх сэрадэлі, каб не глумілі яе. Найлепш разрастаецца сэрадэля, як ужо пачынаецца жніво. Калі на пачатку сэрадэля падымаецца марудна ня трэба думаць, што яна прапала. Трэба тыкеля пілнаваць, каб зельле яе не глушыло. Дзеля гэтаго найлепш сэрадэлю сеяць па жыці, ад раннай вясны, аж да часу калі яно пачынае красаваць, бо жыта яе ня зглуміць, а у жыці німа зельля. Як пажнецца жыта, сэрадэля пачынае разрастацца, а у восень яе не можна скасіць на сухі корм, або спасьвіць на полі скацінаю.</br> {{gap|2.5em}}На сухі корм найлепей сэрадэлю касіць тагды, як яна красуе, але ня трэба чакаць пакуль яна саўсім перакрасуе, бо гэто можэ цягнуцца аж да прымаразкоў. Калі будзем касіць сэрадэлю, як яна ужо зо два тыдні красавала, то мецьімем добры корм і насеньне.</br> {{gap|2.5em}}Скасіўшы сэрадэлю, сушыць яе трэба у копках, як і канюшыну, але дзеля таго, што яна вельмі далікатна, ня трэба часта варочаць, каб не абтрусіць лісточкоў і струкоў.</br> {{gap|2.5em}}Калі малоцяць сэрадэлю, то асыпаецца шмат лісткоў, гэтымі лісткамі добра карміць сьвіньней, а сьціблы можна даваць каровам і коням.</br> {{gap|2.5em}}Насеньня сэрадэлі зьбіраецца з дзесяціны ад 10 да 50 пудоў. Сена з сэрадэлі зьбіраецца каля 100–200 пудоў з дзесяціны, а зялёнаго корму, ня сушэнаго — 600–1000 пудоў з дзесяціны. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Л. Р—м.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}{{fine|''Уснаж - Макароўцы.}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Сэрадэля"/> <section begin="Чаму"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Чаму попелам можна унаважываць зямлю і як гэта рабіць.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Чым унаважываць зямлю і што патрэба зямлі, каб на ей добра расьлі пасеяные расьліны і давалі добры ураджай?</br> {{gap|2.5em}}На першае пытаньне земляробы-селяне скажуць нам: „Кладзіце на вашу зямлю многа гною, і тады узрост пасеяных расьлін і ураджаі будуць заўсёды добрые; хлебаробство будзе даваць добры даход.</br> {{gap|2.5em}}З гэтым кожны згодзіцца. Але беда у тым: як класці многа гэтаго гною, калі яго ў гаспадарцы дужа мала, або і саўсім німа? Скуль узяць яго, калі у гаспадарцы адна скацінка карова, ці конь? Мала скаціны у гаспадарцы, мала і гною. Якжэ даць раду з гэтым?</br> {{gap|1.5em}}На гэта дае нам атказ навука, а дзеля гэтаго і трэба нам звярнуцца да яе.</br> <section end="Чаму"/><noinclude></noinclude> fiedbmui23vtx3gh7raixfm0fayqevk 104 129760 301671 299401 2026-10-18T11:29:04Z RAleh111 4658 301671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Чаму"/>{{gap|2.5em}}Асабліва карысны попел на розных лёгкіх землях: пешчаных, супесках і лёгкіх падглінках.</br> {{gap|2.5em}}Ужываючы попел, як навоз трэба заўсёды помніць, што высеваць многа попелу на поле (да 70–100 пудоў на дзесяціну, як сказана у старых сельска-гаспадрскіх кніжках) не заўсёды бывае карысна, а часам нават і шкодна: калі пасыпаць гэтак многа попелу у зямлю, то посьле пасеву ад дожджу поле заскарупее, а гэта дрэнна адбіваецца на ураджаі.</br> {{gap|2.5em}}Апрача высеву попелу на поле, яго можна с карысьцю высеваць на сенажаці. С сенажацей мы кожны год звозім сена, а вертаць сенажацям тое, што ўзялі травы з зямлі, мы ніколі не вертаем і дзеля гэтаго ураджай сена з году на год паменьшаецца. Каб паправіць сенажаці, на іх трэба высеваць попел, г. зн., вярнуць сенажаці тое, што забралі мы сенам. Апрача таго калі сенажаці торфяністые, балотные, або як іх называюць, кіслые, то попел на гэтых землях вельмі карысьцен: попел робіць гэты землі не такімі кіслымі, а дзеля гэтаго ураджаі на іх павялічываюцца, ды і травы робяцца лепшымі.</br> {{gap|2.5em}}3 усяго вышэй сказанаго відаць, што попел гэто вельмі важны навоз на нашы землі, што гэто грошы, каторые гаспадар павінен пусьціць у абарот на сваей зямлі, а не выкідаць вон, як гэта часта густа робіцца цяпер. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Аграном А. Чорны.{{gap|2.5em}}}} </div> {{gap|2.5em}}{{fine|''Мінск}} {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Чаму"/> <section begin="Аб"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Аб падсцілцы.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Кожны гаспадар добра ведае, што сіла гною не бывае роўная. Інакшы, напрыклад, гной с пад авечак, інакшы с пад скаціны, або с пад каней і т. д. Сіла гною ня столькі залежэ ад самай жывёлы, колькі ад сорту кармежкі, якую даецца жывёле і ад сорту падсьцілкі, якая ужываецца у хлеві. Каб спазнаць які гной найлепшы, людзі навукі рабілі з ім уселякіе пробы і паказалося вось што.</br> {{gap|2.5em}}Калі даваць падсьцілку з аднэй толькі саломы, хоць класьці яе ў волю, то гэткі гной найкарысней вывозіць на поле сьвежым, не чакаючы пакуль ён у хлеві зусім перэгніе. Вывозіць яго трэба на такое поле, дзе бы ён мог прыгараны лежаць што найдаўжэйшы час, і там — на мейсцы — ў зямлі ўжо перэгніваць. Значыцца, сьвежы гной найлепш вывозіць або на зіму і прыгараць яго, або з вясны на папар, каб ён меў час перагніць у зямлі.</br> {{gap|2.5em}}Калі-ж саламяны гной мае лежаць праз даўжэйшы час у хлеві і там перагніваць, то каб ён не траціў сваей моцы, трэба ''канешне'' дадаваць інакшэй ешчэ падсьцілкі, або прасушанаго торфу, або лясной падсьцілкі, калі разам з мохам і {{перанос пачатак|ліста|мі} <section end="Аб"/><noinclude></noinclude> ml1dwipxxky8a8dqixei3smqtuyd5g6 104 129790 301672 299402 2026-10-18T11:29:46Z RAleh111 4658 301672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Аб"/>{{перанос канец|ліста|мі}} дзярэцца земля; або купін з лугоў, ці хоць бы і так зямлі з равоў, каўдобін і т. п. Земля, як і торф уцягівае ў сабе гнойную жыжку і гэтым самым робіць крапчэйшым, карысьнейшым гной.</br> {{gap|2.5em}}У адным саламяным гнаі загадовываюцца так званые бактэрыі, каторые зьніштожываюць, з’едаюць у ім тое, што найпатрабнейшае для прыбытку зерняці (салетру).</br> {{gap|2.5em}}У конскім гнаі большая сіла яго ў мочы, чым у самым кале; але гэта сіла мочы прападае дарма, калі слаць у стайні аднэй толькі саломай; як-жэ хоць па крысе што дня пацярушыш зямлёй, ці торфам, — усё багацьце гною астаецца ў ім і тады толькі давязеш яго ў цэласьці на поле.</br> {{gap|2.5em}}Перэканацца ў гэтым лёгка можэ кожны гаспадар. Ведаеце, як пасьля начы адчыніш стайню, які адтуль б’е дух; гэты дух, што так дае ў нос і ёсць самая сіла конскаго гною — яго мачы (аманьяк), каторая паруе і значыцца дарма гіне. Падсып-жэ толькі з вечара зямлі у стайню, а на заўтра гэтаго духу ані званьня, бо земля ўсю мачу уцягівае у сябе і толькі ўжо на полі пасеянае зярно выкарыстае з гэтай сілы. Якая-ж сіла, якая карысьць с конскай мачы, можна ўжо спазнаць с тых густых, цёмных, вялікіх кустоў збажыны, якіе узрастаюць на полі на тым мейсцы, дзе, гаручы, вымачыўся конь.</br> {{gap|2.5em}}Цяпер, ешчэ, адна важная справа.</br> {{gap|2.5em}}Зімой, калі і час вальгатнейшы, ды і ў будыніне цеснавата бывае з гноем, прыходзіцца яго вывозіць на поле. Як-жэ яго там складаць так, каб найменш было глуму. Мне не раз здаралося бачыць, як раскідаюць гной зімой у маленькіе кучачкі. Гэта-ж глум — страшэнны глум! Вывозячы гной зімой, трэба яго, калі ёсць змога (невялікі сьнег) усьлед раскінуць яго роўненька жалезнымі вілкамі па полю, або складаць у вялізарные кучы, перакладаючы яго зямлёй, торфам, сьнегам у сярэдзіне і так сама прыкрываючы зьверху.</br> {{gap|2.5em}}Калі-б наш брат-гаспадар добра завіхаўся і разумна карыстаў з усяго багацьця, нечэпанаго, непачынанаго ешчэ на нашэй зямліцы: торфу, купін, равоў і т. п., то ешчэ ня скора прыйшлося-б купляць нам, аптэчные па цане, фабрычные парашкі! <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''Гаспадар.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Аб"/> <section begin="Курынные"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Курынные гаспадаркі.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}У нас глядзяць гаспадары на курэй, як на шкоднікоў, каторых дзеля таго толькі гадуюць, што ад малацьбы астаецца азадзьзе с якім німа што больш рабіць, як толькі скарміць курамі, ну і ешчэ каб дагадзіць бабам. А тым часам вывоз яец і курэй заграніцу з году на год павялічываецца. Напрыклад <section end="Курынные"/><noinclude></noinclude> 07r8elm4uh1inx9gzdh28143jh4pjad 104 129792 301673 299404 2026-10-18T11:31:00Z RAleh111 4658 301673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Курынные"/>болей будуць гэткіе: яйцо нашых курэй малое лёгкае (9–10 залатнікоў, а ёсць заводы курэй яйцо каторых даходзіць 15–17 залатнікоў); куры нашы, як вышэй было сказана зносяць мала яец (60–70, а ёсць заводы курэй, каторые зносяць 200–240 і больш); куры у нас дробные (3–4 ф., а ёсць заводы курэй, каторых вага даходзіць да 10–12 ф.). Значэ, трэба, павялічыць вагу яец, носкасць курэй і вагу курэй. Гэто можна зрабіць толькі закладаючы паказные курынные гаспадаркі з заводнымі курамі і прадаючы танна на племя яйкі заводных курэй селянам. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''А.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Курынные"/> <section begin="Проба"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Проба палепшэньня торфаваго балота.'''</br>{{x-smaller|I.}}</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}На выстаўцы у Мінску 3–5 юня былі выстаўлены кавалкі зялёнаго дзервана з сенажаці у м. Лахва Мінск. губ., належачаго да селянскаго банку.</br> {{gap|2.5em}}Узялі 1 дзесяціну торфу, трохі асушэнаго канавамі (верста адна ад другой), выбаранавалі талерачнай бараной Рэндаля. (Торф залегаець на 2¹/₂ арш. глубіні).</br> {{gap|2.5em}}У аўгусце 1911 г. засеялі мешанку траў па рэцэпту Брэменскай балотнай станціі у Немеччыне. Разбілі дзесяціну на 17 дзелянак.</br> {{gap|2.5em}}1){{gap|0.5em}}Першую дзелянку пасыпалі (будзем падаваць пуды, мяркуючы, сколькі выходзіць на 1 дзесяціну): тамасоўкі — 34 пуды, калійнай солі (30%) — 17 пуд.</br> {{gap|2.5em}}2){{gap|0.5em}}На 2-ую дзелянку: тамасоўкі — 34 пуды, каініту — 30 пуд., калійнай солі (30%) — 17 пуд. і 80 пуд. вапны.</br> {{gap|2.5em}}Гэта дзелянка дала травы найлепш.</br> {{gap|2.5em}}Першая дзелянка — нішто сабе.</br> {{gap|2.5em}}4){{gap|0.5em}}4-ая дзелянка — кантрольная: нічаго ня сыпалі.</br> {{gap|2.5em}}5){{gap|0.5em}}5-ая дзелянка: фосфорыту — 34 п., калійнай солі (30%) — 17 п. Трава нішто сабе.</br> {{gap|2.5em}}6){{gap|0.5em}}6-ая дзел. тамасоўкі — 17 пуд., калійнай солі (30%) — 17 пуд. Трава нішто сабе.</br> {{gap|2.5em}}7){{gap|0.5em}}7-ая толькі калійнай солі (30%) — 17 пуд.</br> {{gap|2.5em}}6-ая і 7-ая дзел. выйшлі травой як і першая. <div style="font-family:Cambria"> <center>II.</center> </div> <div style="margin-top:-0.9em"></div> {{gap|2.5em}}Другая проба выстаўлена была з м. Веркалы Шустоўскаго Ігумен. пав. Мінск, г.</br> {{gap|2.5em}}Узаралі, потым рэндаліравалі (значыць бараной Рэндаля парэзалі).</br> <section end="Проба"/><noinclude></noinclude> 9msy53om8y5i9ey7ki4eiw3j2xmfjaj 104 129793 301674 299405 2026-10-18T11:31:42Z RAleh111 4658 301674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Проба"/>{{gap|2.5em}}У 1909 гаду авёс бяз гная; 1910 году: тамасоўкі — 24 п., калійнай солі (30%) — 24 пуды і пасеялі бульбу.</br> {{gap|2.5em}}У 1911 г. — тамасоўкі — 24 пуд., калійнай солі — 24 пуды, засеялі мешанку траў з 5 пуд. аўса. Накасілі з 1 дзесяціны 400 пуд. сена.</br> {{gap|2.5em}}У 1912 г. пасыпалі 200 пуд. попелу на 1 дзезяціну. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> {{справа|'''А. У.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Проба"/> <section begin="Выстаўка"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''ВЫСТАЎКА-КІРМАШ у МІНСКУ</br>3-5 юня.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Насколкі выстаўка у Вільні, арганізаванння Віленскім сельска-гаспадарскім таварыствам не удалася, настолькі Мінская выстаўка жывёлы удалася. Прычына гэтай удачы, гэто тое, што у Міншчыне вышэй стаіць сельска-гаспадарская культура і ёсць земствы, каторые ажывілі жыцьцё сельскіх гаспадароў, ёсць шмат земскіх, правіцельственных і другіх аграномоў, каторые шчыра узяліся за працу маладымі сіламі. На выстаўку далі грошы казна, сельск.-гасп. таварыствы і земство да 1800 руб.</br> {{gap|2.5em}}На выстаўцы было 182 шт. рагатай скаціны, 68 каней, 53 свіньні, 10 гусей, 9 авечак. Выстаўленные штукі разам і прадаваліся. {{gap|2.5em}}Дасталі награды: <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''За каровы заводу Швіц.</center> </div> {{gap|2.5em}}1){{gap|0.5em}}За 26 шт. кароў графа Чапскаго з м. Смолева і Кролева далі залатую медаль за завод (тып) і малочнасць.</br> {{gap|2.5em}}2){{gap|0.5em}}В. Лэнскаго, м. Антонополь, бронзовую медаль за завод „экстэр’ер“ (зверхні выгляд), за чыстасьць заводу і добрае харчэваньне.</br> {{gap|2.5em}}Было ешчэ 8 швіцоў Л. Трускаляскай, м. Бобовня і 10 шт. С. Валодковіча, м. Новый двор (бранзовы медаль).</br> {{gap|2.5em}}Усяго швіцоў 51 шт. <div style="margin-top:-0.5em; margin-bottom:-0.5em; font-size:120%; font-family:Bahnschrift Condensed; letter-spacing: 0px;"> <center>'''Галяндэрская скаціна.</center> </div> {{gap|2.5em}}1){{gap|0.5em}}6 кароў, 2 быкі Тарчынскаго, м. Сеніца, залаты медаль за экстэр’ер, за вялікую млечнасьць, за добрае харчаваньне.</br> {{gap|2.5em}}2){{gap|0.5em}}16 шт. П. Ваньковіча, м. Заазерье, вялікі сребны медаль за сярэдні экстэр’ер, за млечнасць.</br> {{gap|2.5em}}3){{gap|0.5em}}12 шт. О. Свіды, м. Ружавполь, мал. сярэбны медаль.</br> <section end="Выстаўка"/><noinclude></noinclude> hu03ufmmnfzql0ad8h6a6z1urt37ba7 104 129845 301675 300287 2026-10-18T11:35:51Z RAleh111 4658 301675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Годъ I—1912.'''|center='''Жнівень'''|right='''5-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІКЪ</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Сеўба"/><div style="font-size:200%; font-family:Cambria> <center>'''Сеўба жыта.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Набліжаецца час сяўбы жыта, найбольш расшырэнай збажыны у нас.</br> {{gap|2.5em}}Добры гаспадар ужо заўчасу рупіцца аб тым, каб добра выпоўніць гэту важную работу.</br> {{gap|2.5em}}Звычайна сеюць у нас жыта посьле двох разовай оркі. Калі земля задзервянела то лепей перад апошняй оркай ўзрыхліць зямлю пружыннай бараной. Другі раз араць трэба глыбей чым першы, а самае важнае — трэба спешацца з гэтай работай.</br> {{gap|2.5em}}Жыта няможна сеяць у сьвежа ўзараную зямлю, карашкі жыта вельмі баяцца аседаньня зямлі, каторая аседаючы абрывае карашкі, што вельмі шкодна адбіваецца на жыце. Трэба даць адлежацца зямлі 3-4 тыдні да сяўбы і лепей спозніцца с пасевам, чым сеяць у не адлежаўшуюся зямлю. Самы лепшы час для сяўбы, прынамсі для Віленскай губэрні, трэба лічыць час ад 15-30 жніўня (аўгуста). Чым клімат зімнейшы, тым раней трэба сеяць жыта. Заместа вельмі познай сяўбы, лепей ралю пакінуць да вясны і засеяць ярыцай, ці якой другой ярыной.</br> {{gap|2.5em}}На больш урадлівых землях і па сьвежым гнаю можна сеяць і пазьней жыта там справіцца да зімы, на дрэнных землях і асабліва на песках трэба канечна пасьпешацца с сяўбой.</br> {{gap|2.5em}}Жыта кусьціцца, блізка што, толькі з восені, а дзеля гэтаго позные пасевы не дадуць добрых кустоў жыта.</br> {{gap|2.5em}}Высеваецца жыта 9-12 пудоў на дзесяціну, чым насеньне буйнейшае, тым больш на вагу трэба высеваці яго, апрача таго на больш гноўных землях трэба сеяць рэдзей. Гэтак сама позная сеўба павінна быць гусьцейшай чым ранейшая.</br> {{gap|2.5em}}Сеюць у нас жыта зазвычай рукамі ў роскід на заарана поле і пасьля барануецца. Запраўляць жыта трэба мелка. Глыбока запраўленае жыта церпіць ад таго, што карэньня расьлін павінны два разы кусьціцца, адзін раз пры глыбока лежачым зярне, а другі раз каля верху зямлі, гэтак выходзіць, што жыта у гэтым прыпадку, бытцым дармо працуе. Але лепей за ўсё сеяць жыта пры памачы радавой сеялкі, і нават самые дробные гаспадары павінны карыстацца радавымі сеялкамі, пры сельскагаспадарскіх кружках дзе ёсць пункты для пазычкі сельска-гаспадарскіх машын, на гэтые пункты правіцельство дае вядомае чысло грошы.</br> {{gap|2.5em}}Жыта страшэнна баіцца вады у глебе і на верху. Дзеля<section end="Сеўба"/><noinclude></noinclude> pcvl6z086cfalbx1sukqk1id5i4ftsa 104 129860 301676 299356 2026-10-18T11:37:31Z RAleh111 4658 301676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/><div style="font-size:180%; font-family:Cambria"> <center>'''Як паправіць песчаную зямлю.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}У нас у Беларусі ёсць шмат песчанай зямлі і гаспадары ні маюць з яе ніякай карысьці. А земля гэта, гэто багацтво для тых, хто ведаець што з ей рабіць.</br> {{gap|2.5em}}Песчаная зямля маець такіе недахваты:</br> {{gap|2.5em}}1) часьці яе (пясчынкі) мала, або і зусім, не звязаны с сабой, 2) слаба задержываюць ваду, 3) лішне награваецца летам і прамерзае зімой, 4) мала мае ў сабе пажыўных часьцін. Гаспадар павінен зрабіць каб гэтых недахватоў не было, тады песчаная зямля будзе так сама радзіць як усякая другая. Узгораная і слаба угноеная песчаная зямля злепляе пясчынкі і вада у ей дзяржыцца даволі доўга (гной, так сама, не дае лішне нагрэвацца ніві). У тых мейсцах, дзе вада пад песчаным грунтам стаіць высока, баяцца таго, што вады будзе мала, німа чаго, бо вада у спёку можэ паднімацца па карэньнях расьлін у верх.</br> {{gap|2.5em}}Каб паправіць песчаную зямлю і зрабіць яе прыгоднай да пасеваў, сеюць вельмі карысную расьліну лубін. Жоўты лубін (''Lupinus luteus'') расьце на сухой песчанай глебе бяз гною і дае добры ураджай быльля багатаго азотам. Сіні (вускалістны) лубін (''Lupinus angustifolius'') лепей расьце на цяжкой гліністай зямлі і вымагае ужо не зусім пустой зямлі. Прафэсар Богданоў пішэ аб лубіне: „німа другой расьліны, каторая-б расла так добра на самых худых песках і давала так многа таго, чаго тутака патрэба, — надто многа зялёнай масы, багатай азотам“.</br> {{gap|2.5em}}Як усе гарошкавые расьліны (канюшына, гарох, віка), так сама і лубін, тым адзначваюцца, што маюць на карэньні невялічкіе шышачкі. У гэтых шышэчках жывуць нявідзімые простым вокам жывучкі (мікробы), каторые збіраюць с паветра азот, газ патрэбны для жыцьця кожнай расьліны. На тым мейсцы, дзе ніколі ня сеяліся гарошкавые расьліны, лубін дрэнна расьце (дзеля таго, што зямля не заражэная жывучкамі). На такіх мейсцах трэба перад пасевам лубіну раскідаць зямлі с таго мейсца дзе лубін ўжо рос даўней, або насеньне лубіну збрызгаць вадой у каторай былі перш расцерты карэньня з досраго лубіну таго-ж самаго гатунку.</br> {{gap|2.5em}}Зямлю пад лубін трэба араць з восені і тым лепей, чым глыбей. Вясной пахата другі раз не арэцца, калі гэта зроблена восеньню; перед пасевам лубіну, разсеваюць попел з дрэва і барануюць яго (сеюць лубін у маі месяцы), высеваюць лубіну на дзесяціну пудоў 10, 12 і 18. Лубін, калі ён сеецца не на семя, а на зялёны гной, то яго трэба загорываць у самы час красаваньня, калі краскі ешчэ не паадпадалі. Загорываць найлепей плугам.</br> {{gap|2.5em}}Апрыч лубіна палепшаюць пяскі: 1) попел з дрэва — на дзесяціну 30–50 пудоў, 2) томасшяк, супэрфосфат, каініт, вапна (15–30 пуд. на дзесяціну). Вапну пасыпаюць посьле фосфорнаго кваву, без чаго вапна можэ нават пашкодзіць <section end="Як"/><noinclude></noinclude> tf5ffvtcfdnbmfajvznezvxzlbcqnjb 104 129861 301677 299358 2026-10-18T11:38:29Z RAleh111 4658 301677 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/>зямлі. І касьцяная мука (парашок с паленых касьцей). 3) Торф вывозіцца на ніву толькі сухім, а ешчэ лепей вывазіць торф каторы улежаўся пад жывёлай.</div> {{gap|2.5em}}Гаспадары каторые прачытаюць гэту гутарку аб палепшеньні пяскоў, ніхай ні кажуць; што гэта ўсё добра… для паноў.</br> {{gap|2.5em}}Пасейце на вашай убогай ніўцы колькі пудоў лубіну і гэто найлепей пакажэ вам, што лубін гэто расьліна бязцэнная найбольш для бедных людзей у каторых нехват жывёлы, каб добра угнаіць сваё поле, а проста незамянімы ён для песчаных зямель. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3> {{справа|'''М. Б.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Як"/> <section begin="Змаганьне"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Змаганьне з сыпучымі пяскамі у Міншчыне.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Усякі земляроб ведаець, што цэлые абшары пяску, каторые расцілаютца па нашым краю, наводзяць на чэлавека нуду сваей мертвай пустыней: німа ні травінкі, ні кусціка.</br> {{gap|2.5em}}Прычына гэтакіх пустынь — „сякера і саха“. Высекаюць у пень бяз розуму саснякі, „сухіе бары“, растучые на бедных пясчаных грунтах, дзе апрыч сосны нічаго і ня можа расці. Потым гэту песчанную пасеку засеваюць 3—5 гадоў; земля аддаець скора ўсё, што у ей было пажыўнаго і больш ужо ня родзіць. Тагды кідаюць сеяць і пушчаюць пад пашу; скаціна нагамі вытопчэ да канца слабае дзярно і ужо праз 1–2 гады пасьля збору апошняго пасеву вецер пачынае переганяць пясок з мейсца на другое, як сьнег у мяцеліцу і заметае суседніе грунты крок за крокам.</br> {{gap|2.5em}}Найлепшы спосаб прытрымаць пясок — гэта засадзіць яго шэлюгой (salix acutifolia), гэта асобны сорт вербы, высокі куст с чырвонымі дубцамі, каторые з нізу пакрыты як бы шэра-срэбнай фарбай. Расцець яна у Мінскай губ. каля Днепра, Прыпяці, Берэзіны і др. рэчэк. Садзяць шэлюгу, кідаючы дубцы проста у баразну, пад плуг, лежаком, 2–3 аршына рад ад рада, калі песчаннае поле гарыстае, то садзяць дубцы стаяком; найлепш гэта рабіць тагды, калі у пяску ёсць вільгаць; значыць, рана вясной ці у восень дажджлівую.</br> {{gap|2.5em}}Шэлюга найлепш расцець на самых злых сыпучых песках, на узгорках, сваімі ценькімі, на колькі сажэнь кожын, карэньнямі, засцілаець на самым верху пясок і яго замацовываець, а рады дубцоў не даюць пяску разносіцца ветрам; па троху пясок злежываецца і усё гусцей бярэцца трава. Праз 2 гады ужо пяскі замацованы. Шэлюгу можна што 2 гады ссекаць, дубцы яе ідуць на кошыкі, пляцявікі, і т. д. і апрыч таго можна прадаваць на пасадку у другіх мейсцах. С дзесяціны такім <section end="Змаганьне"/><noinclude></noinclude> k48s9w0b6cav5stf1un62h2kgdszn2u 104 129872 301678 299442 2026-10-18T11:40:31Z RAleh111 4658 301678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="С"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''С практыкі пробнай станціі у Беняконях.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Заложэная летась пад кірункам п. Ластоўскаго пробная сельска-гаспадарская станція у Беняконях, паставіла сабе мэтай памагчы разгадаць самые пільные пытаньня нашай сельскай гаспадаркі. Яна робіць пробы і вылічае, які мае ўплыў і якую прыносяць карысць штучные навозы (попелы), зраўнівае ураджайнасць розных сартоў расьлін і устанаўлівае сарты каторые найбольш падходзяць да нашых варункоў, выпрабовывае розные севаабароты і т. п.</br> {{gap|2.5em}}Ужо у першым гаду сваей працы, ня гледзячы на спозненьне з веснавымі пасевамі, і на непрыгатоўленнасьці поля для проб, усёж такі удалося дабыць цікавую практыку для нашых гаспадароў.</br> {{gap|2.5em}}Гэтак з розных сартоў бульбы лепшымі аказаліся: „Вольтмана“ і „Сілезія“, с позных „Гаўронек“ і з ранных „Від“.</br> {{gap|2.5em}}Дужа цікавая проба была зроблена са зрэзаньнем бульбоўніка у часе росту бульбы. Часць бульбоўніка зрэзвалі 15 ліпня, а другую часць пакінулі цэлай да капаньня бульбы.</br> {{gap|2.5em}}Бульба са зрэзанным бульбоўнікам, дала шмат меншы ураджай і працэнт крахмалу аказаўся у ей шмат меншы, так што крахмалу з дзесяціны дзе быў зрэзан бульбоўнік аказалося чуць што не ў двая менш, чым з дзесяціны з нечапаным бульбоўнікам.</br> {{gap|2.5em}}Вось на гэта трэба звярнуць увагу нашым гаспадарам, каторые вельмі ахвотна абрэзваюць бульбоўнік, ня ведаючы, што гэтым паменшаюць сабе чуць не на палавіну ураджай бульбы.</br> {{gap|2.5em}}3 сартоў аўса лепшымі ў прошлым гаду аказаліся позные „Ліохов“ і „Тэодозія“.</br> {{gap|2.5em}}Са ўсіх навозоў лепей за ўсё аплачываецца самы дарагі — сялітра, каторая асабліва добра уплывае на авёс.</br> {{gap|2.5em}}У гэтым гаду станція паставіла пробы па больш шырокай праграме і трэба спадзеяцца, што пад яе кірункам нашы гаспадаркі дабудуць не мала практыкі. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3> {{справа|'''Х.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="С"/> <section begin="Аднадзенная"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>{{водступ|-6.5|em}}'''Аднадзенная выстаўка</br>{{gap|7.5em}}селянскай скаціны.</center> </div> <div style="margin-top:0em"></div> <center>(ў Негневічах Новогрудзкаго павету, Мінск. губ.).</center> {{gap|2.5em}}Новагрудзкае паветовае земство устроіло з ліпня (іюля) першую у Мінскай губэрні аднаднеўную акалічную выстаўку селянскай скаціны ў Негневічах. Устройство гэткіх дробна-акалічных выставак мае агромнае значэньне у справе падняцьця <section end="Аднадзенная"/><noinclude></noinclude> qosgvwwyhq62crfdn4hdw9pcoyok1br 104 129978 301679 300284 2026-10-18T11:43:14Z RAleh111 4658 301679 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Калёнтытул|left={{gap|0.5em}}'''Год I—1912.'''|center='''Сяньцябр'''|right='''6-ая кніжка.'''{{gap|0.5em}}}} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} {|style="margin:auto;" |style="font-size:250%" |{{разьбіўка|САХА}} |ПЕРШЫ БЕЛАРУСКІ МЕСЯЧНІК</br>СЕЛЬСКАЙ ГАСПАДАРКІ. |} {{накіравальная рыса||height=0.5px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Як"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Як вырабляць зямлю, каб яна добра радзіла.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Наш сельскі гаспадар думае, што толькі плугам і бараной можна вырабляць зямлю і мець з яе карысць, а ня ведае, што сама прырода дае гаспадару важных такіх супрацоўнікоў, як сонцэ, вецер, мароз, вільгаць, толькі трэба умець выцягнуць з іх карысць. Есць і у паветры вялікае багацтво і дабро гэнае можна перэняць і аддаць зямлі — завецца яно азот. Наша канюшына, віка, гарох, лубін, многа яго перэнімаюць с паветра передаюць зямлі, дзеля гэтаго кожнаму гаспадару трэба хаця па троху сеяць лубін, канюшыну і віку.</br> {{gap|2.5em}}З вясны гаспадар спешае араць, баранаваць, каб толькі ад суседа не адстаць, а з гэнаго нічога добраго не выходзіць: не бярыся за плуг, пакуль баразна блішчыць, бо пасьля яе не разбарануеш, а земля пазбіваецца у груды і не закрые зерна. Ешчэ горш забаранаваць мокрую зямлю, бо пасьля зробіцца над ей скарынка, як бляха і пад гэту скарынку не даходзіць ні сонцэ, ні вецер, земля не перэгнівае, не раскладаецца, а толькі кісьне, аручы адкідаюцца вялікіе камы, цьвёрдые, як брус; на такой ральлі не спадзевайся добраго ураджаю.</br> {{gap|2.5em}}Як толькі земля абагрэецца, высахне, выдабрэе, тады яна пад плугам крышыцца і часта бывае, што пазьнейшы пасеў абганяе ранны.</br> {{gap|2.5em}}Трэба надта берагчы зімовую вільгаць у ральлі дзеля гэтаго нельга зямлю часта перакідаць плугам, а пад яр пускаць толькі спрунжыновые бароны і не араць, калі ральля была заарана у восень.</br> {{gap|2.5em}}Надта дрэнна калі ральля на зіму баранавана, бо баразна не перамерзне і ня будзе крышыцца пад плугам, а веснавая вільгаць скора збяжыць с поля і ў зямлі не астанецца.</br> {{gap|2.5em}}Пад бульбу трэба узараць поле з восені два разы, а на вясну толькі перэбаранаваць і не садзіць бульбу у разору на цьвёрдую зямлю, а класьці на скібу, каб бульба магла расці і аседаць ня толькі у верх і па бакох карча, але і у глыб ат насеннай бульбіны. Не бяры на насеньне лішне дробнай бульбы і не садзі густа. Бульбу трэба асыпаць на лета разоў чатыры, толькі нельга абсыпаць калі земля мокрая і як толькі картоплі пачынаюць цьвісці.</br> {{gap|2.5em}}Нашы гаспадары кажуць, што па канюшыне і па віцы дрэнна родзіць жыта, але гэта непраўда, толькі трэба ведаць як зямлю абрабіць. Скасіўшы канюшыну, не дай зямлі {{перанос пачатак|высох|нуць}}<section end="Як"/><noinclude></noinclude> 3hhjk0rmbr0jzrxfj8i9lue9bu3wqck 104 129979 301680 299630 2026-10-18T11:43:57Z RAleh111 4658 301680 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як"/>{{перанос канец|высох|нуць}}, не ганяйся за пашай, а зараз паміж кучак канюшыны пускай спрэнжыноўку і уздзірай зямлю на чорна, а потым, нядзель праз дзьве пачынай араць і так вырабіш добра поле пад жыта, што людзі не пазнаюць дзе была канюшына.</br> {{gap|2.5em}}Часта можна бачыць на сельскіх палетках калі аруць аржанішчэ як выкідаюць на верх камкі гною. Ведаем, што нашы гаспадары разбіваюць гной дробна, але бывае, што зааруць яго лішне глыбока, або у мокрую зямлю, дзе не даходзіць ні сонцэ, ні паветрэ, так гной і прападзе скамянеўшы у зямлі.</br> {{gap|2.5em}}Ярына і бульба дрэнна родзяць калі аржынішчэ позна, або глыбока заарана, бо яно да вясны не перэгніе, а пасьля перашкаджае у рабоце і земля ня добра вырабляецца. Не ганяйцеся за пашай на аржанішчы, бо з яе німа карысьці, а заорывай поле паміж коп, як толькі жыта сажнеш.</br> {{gap|2.5em}}Не шкадуйце грошы на добры плуг і цяжкую барану, то каваль ад вас не пажывіцца, ды і зямлю добра выробіце.</br> {{gap|2.5em}}Не шукайце заводнаго насеньня, а лепей сваё добра ачышчайце.</br> {{gap|2.5em}}Трымайце менш жывёлы, а лепш яе карміце, бо с кепскаго гною карысьці німа.</br> {{gap|2.5em}}На полі, дзе гной скора ідзе у глыб зямлі давай яго менш, але часьцей.</br> {{gap|2.5em}}Не забывайце, што цяпер гаспадарыць бяз лубіну грэх. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3> {{справа|'''Юрка Бусел с-пад Слуцка.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Як"/> <section begin="Як гаспадараць"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Як гаспадараць у чужых краёх.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Перад намі кніжэчка украінскаго пісьменніка пад гэтым загалоўкам, напісаная так цікава, што кожны з ахвотай і карысьцю перэчытывае яе. У ей цікава апаведаецца, як гаспадараць людзі у чужых землях; як патрапляюць там хлебаробы з невялічкаго поля мець добры заработак і жыць у дастатку.</br> {{gap|2.5em}}Вось мы хочэм расказаць як гаспадараць і жывуць селяне у каралеўстві Гэссэн (Немеччына).</br> {{gap|2.5em}}У гэтым каралеўстві на кожных 100 гаспадароў толькі 80 маюць зямлі на нашу меру да 6 дзесяцін; каля 17 гаспадароў маюць ад 6 да 20 дзесяцін і толькі тры гаспадары маюць больш чым па 100 дзесяцін.</br> {{gap|2.5em}}Як-жэ жывуць нямецкіе селяне маючы па большай часьці 5 дзесяцін зямлі?</br> {{gap|2.5em}}Адзін з гэтых гаспадароў разсказаў, што ў сярэднім у іх, многа гадоў ужо падрад, былі такіе ураджаі з дзесяціны: {|style="margin:auto" |Азімай пшаніцы{{gap|1em}}</br>Азімаго жыта.{{gap|1em}}.</br>Аўса{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br>Бульбы{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. |.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br>.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br>.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br>.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br> |{{gap|0.5em}}180–190{{gap|0.5em}}пуд.</br>{{gap|0.5em}}170–180{{gap|1em}}„</br>{{gap|0.5em}}170–180{{gap|1em}}„</br>1000–1200{{gap|0.5em}}„ |} <section end="Як гаспадараць"/><noinclude></noinclude> 7cacauu6yt89dfz1ajla0t7nyb96ui6 104 129992 301681 299668 2026-10-18T11:45:03Z RAleh111 4658 301681 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Як гаспадараць"/>{{перанос канец|ве|ласапедоў}}, у сьвята на іх едуць на шпацэр, у будні на работу. У кожай хаці ёсць газэта і кніжкі па сельскай гаспадарцы. Непісьменных саўсім німа. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3> {{справа|'''С.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Як гаспадараць"/> <section begin="Што"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Што такое „сэлекція“ расьлін?</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}У жніва багата гаспадару у полі работы, а ешчэ больш там навукі. Пакуль збожжэ стаіць на пні — лепей за усё відаць які у каго ураджай, што не дало збажыне расьці ды урадзіць, дзе прычына дрэннаго ураджаю нават у добры год. Многа бывае гэтых прычын. Тут і ураджай насць зямлі і выробка і сеўба і насеньне і дагляд — усё як на далоні відаць. Хто аб усім гэтым парупіўся таму і жаць ёсць што, а каму родзіць не праца рук і розуму, а „год“, той заўсёды бядуе.</br> {{gap|2.5em}}Адну толькі прычыну нашы гаспадары не бачаць, хоць яна што году дакучае ім. Гэто тая прычына, што сеюь у нас не найлепшые сарты насеньня а вось: абы зярно.</br> {{gap|2.5em}}Паглядзіце на любую селянскую ніву на жытцо калі яно дасьпевае. Чаго толькі не ўбачыце там! як не вырабляе зямлю сваю гаспадар, ніхай як добра пасее, а усё-ж добраго, поўнаго ураджаю рэдка хто дачэкаедца, ды і быць яго ня можэ, бо у нас на аднэй ніве расьце жыта і такое і гэткае і высокае і нізкое, адно каліва пахінулося пад налітым каласам, а другое ешчэ наліваецца — зялёнае, адно скорчылося бо хворае, а другое высокае харошае. Вось прычына ў чым: што ў полі расьце не адзін сорт збажыны а мешанка з розных сартоў і гэта мешанка не ў адзін час дасьпевае і гэтым сама сябе глушыць. Вось тут і становіцца помач гэта, „сэлекція“ або ''падбор'' лепшаго сорту зерна з ураджаю. Калі выпісаць сабе здалёку насеньня добраго сорту, то яно хутко на нашай зямлі і ў нашым клімаце перародзіцца. А калі с свайго поля атабраць лепшае насеньне, то з гэтаго насеньня папэўна вырасьце лепшае збожжэ. Уся „сэлекція“ апіраецца на гэтым законе прыроды, каторы кажэ: „якое насеньне — такое і пакаленьне“ з добраго насеньня, на тэй самай зямлі і ў тых самых варунках, заўсёды вырасьце добрае пакаленьне.</br> {{gap|2.5em}}Перад самым жнівам і ў часе жніва адбіраюць гаспадары лепшые сарты расьлін у сябе на полі. Іншые зрываюць па адным каласку на буйнейшых калівах; выбіраюць аднакавые каласкі на масць, велічыню, туга набітые буйным зярном. Назбіраўшы сколькі трэба, лепшых аднакавых каласоў, малоцяць іх і зярно хаваюць у сухое мейсцо. А зімой, вольным часам перапускаюць праз сіты, каб з гэтаго зерна выбраць буйнейшые калівы і хаваюць іх на абсеў. Сеяць трэба толькі вялікім, адборным, цяжкім і бліскучым зярном, бо буйнае зярно дае крэпкіе, здаровые усходы.</br> {{gap|2.5em}}Калі гэткім парадкам адбярэ ужо гаспадар с паўпуда зерна, <section end="Што"/><noinclude></noinclude> 36tn47t90yos21z62sj1d63bbn8jqls 104 129996 301682 299670 2026-10-18T11:45:46Z RAleh111 4658 301682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Што"/>ён робіць з ім тое самае, што і са скацінай гадаванай на расплод. Уважней вырабляе, ды гноіць зямлю, выбірае чысьцейшае, ды больш ураджайнае мейсцо, даглядае, пільнуе і ў восені ужо мае столькі насеньня, што і самому ёсць ужо чым абсеяцца і суседзям прадаць, і гэто ужо будзе насеньне аднаго сорту, чыстае, бяз зеліва, бяз сажкі і ражкоў.</br> {{gap|2.5em}}Гэта адзін спосаб вывесьці з „мешанкі“ добры сорт збожжа. Ёсць ешчэ і іншые спосабы лягчэйшые, але і не такіе добрые. Можна на вока у полі прымеціць дзе збожжэ лепшае, раўнейшае, чысьцейшае, гэты кавалак асобна зжаць, вымалаціць, перавеяць і схаваць на насеньне. Можна і снапамі выбіраць лепшае збожжа, але гэты способ ня пэўны. Такой расьліны, як бульба, „сэлекція“ робіцца іначэй. Калі ешчэ націна не адцьвіла і ня сохне, бяруць кіёчак і мераюць усе лепные кусты бульбы. С пад найвышэйшых кустоў бульбу капаюць асобна, выбіраюць с пад гэтых кустоў гладзейшые бульбіны сярэдняго размеру і пасьля садзяць іх на добра вырабленай зямлі.</br> {{gap|2.5em}}Летам калі бульба зацьвіце, ходзяць ізноў паміж кустамі і адмечаюць усе слабейшые кусты — іх у восень выкапываюць асобна і аткідываюць ад ураджаю. За два-тры гады гэткай работы можна вывесьці дужа добры сорт бульбы.</br> {{gap|2.5em}}У нас мала увагі звертаюць гаспадары на падбор насеннаго зерна, а гэта вялікая шкода. <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3> {{справа|'''A. T.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=0.1px}} <section end="Што"/> <section begin="Ад"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Ад чаго на аўсе бывае іржа?</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Па нашых старонах сёлета аб’явілася чорная іржаўчына і шмат аўсоў да званьня вынішчыла. Мала хто ведае с чаго яна зьяўляецца, затое ніхто не бярэцца ад яе бараніцца.</br> {{gap|2.5em}}Нападае яна, як „гнілая плесьня“ з насеньня, што перазімавало с прошлых гадоў і множыцца гэта хвароба, якраз, як гэта бывае з грыбамі, — надта скора, калі толькі паслужыць ей зіма і халодная весна. Вельмі цікава тое, што зімуе яна на дрэві, што завецца у нас крушынцом (па лацінску ''Berberis vulgaris'') а па расейску барбарыс. І я уважаў, што дае каля ярыны было гэтае дрэво, там авёс да званьня зламаўся і памарнеў. Разумецца, у змаганьні з гэтай храробай аўса, трэба зніштажаць кусты крушынца, калі ён дзе ёсць на полі. Але-ж усяго, па ўсей ваколіцы, на чужых нівах рубаць ня будзеш і дзеля гэтаго скажу ешчэ якой рады ужыць, каб ад гэтай хваробы бараніць ярыну.</br> {{gap|2.5em}}Трэба развясьці у вядрэ гарачай вады, у драўлянай судзіне, фунтоў пяць сіняго каменя (меднаго купарвасу), пасьля выліць гэту ваду у 30 вядзёр рачной вады і добра размешаць усё. Пасьля у гэту ваду усыпаць авёс, каторы прыгатоўлен на <section end="Ад"/><noinclude></noinclude> i5thfte0fw5shn8n6kjoutpjy1padu9 104 129997 301683 299673 2026-10-18T11:46:24Z RAleh111 4658 301683 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><section begin="Ад"/>насеньне, даўшы яму мокнуць у гэтай вадзе гадзін дзесяць. Каб не папсаваць насеньня, добра яго перасыпаць у раствор з вапны і патрымаць з гадзіну. Гэтак калі зробіш, то можна быць саўсім пэўным, што ніякая іржа на авёс не нападзе.</br> {{gap|2.5em}}Цяпер восень, аўсы пажаты, трэба памятаць навырываць кусты крушыньніку ды спаліць іх перад зімой.</br> {{gap|2.5em}}Трэба ешчэ сказаць, што у нас саўсім напрасна называюць барбарыс крушынай, бо барбарыс ад крушыны вельмі розніцца. На барбарысе лісьці круглые, дробные, растуць густа, колер маюць, як у бацьвіньні, ягады гэтак сама растуць грозьдзямі (кучай), а крушына мае лісці крыху падобнае да вішнёвых, бяз цёмнаго бліскучаго налёту, ды і ягады растуць па сабе. Дык вось, толькі крушыннік, каторы завецца барбарысам трэба зводзіць, а не запраўдную крушыну, каторая у гэтым дзеле не вінавата зусім.</br> {{gap|2.5em}}{{fine|''Лідзкі пов.}} <div style="font-size:110%; font-family:Bahnschrift Condensed; line-height: 1.3> {{справа|'''М. Пэрскі.{{gap|2.5em}}}} </div> {{Накіравальная рыса|5em|height=1px}} <section end="Ад"/> <section begin="Кормная"/><div style="font-size:160%; font-family:Cambria"> <center>'''Кормная морква.</center> </div> <div style="margin-top:-0.5em"></div> {{gap|2.5em}}Бадай, ці ёсць што колечы карысьнейшае с паміж засевоў, якіе ўдаюцца на лёгкіх землях нашай Беларусі, як кормная морква, і толькі дзівавацца трэба, чаму так мала у нас яе сеюць. Мусіць-то асьцярожнасьць да ўселякай навіны, дый наша несьвядомасць — прычынамі, што мы не маем тэй вялікай падмогі ў нашай гаспадарцы, якую можэ даць нам кормная морква.</br> {{gap|2.5em}}Не з газэт і кніжак, а с сваей уласнай практыкі, бо моркву гэту сею год у год здаўна, апішу вам, як каля яе трэба хадзіць і якую карысьць маю з яе.</br> {{gap|2.5em}}Пад уселякіе засевы, а асабліва пад кормную моркву, найлепш, разумеецца, калі земля прырыхтавана з восені. Ну, але цяпер раіць аб гэтым не пара. На пачатак — на спробу можна абыйсьціся леташнім бульбяньнем, а хто заахвоціцца, — а восені — к налецьцю хай прырыхтуе сабе пад моркву большы кавалак зямлі. Кормная морква найлепш удаецца на ўселякіх лёгкіх грунтах: жвіраватым, вапенным і нават на чыстым пяску, абы толькі не сіпак і не падзол. Дык вось, хто мае кавалак леташняго бульбяньня на такім грунце, аб якім я казаў, ніхай сьмела там сее моркву, а пэўна не прападзе. Калі гэты кавалак зямлі добра выгноены, дый ешчэ і летась пад бульбу кладзены гной, то больш ня трэба класьці навозу. Калі-ж земля пуставата, то вывязьці дробнаго (не саломістаго) с пад авечак, ці коней гною, роўненька яго растрасьці ды загараць. Ворка трэба каб была штонайглыбейшая. Дзеля гэтаго робяць так: адзін ідзе с плугам, ці сахой наперадзі, а ззаду — тэй самай баразной ідзе другі конь з нарогам, якім абганяюць бульбу; толькі трэба вушы яго адняць і асадзіць яго так, каб што {{перанос пачатак|най|глыбей}}<section end="Кормная"/><noinclude></noinclude> oz1ng2non9o5jh0di37mz48rhlnca8t 0 130395 301187 300523 2026-10-17T12:01:36Z Gleb Leo 2440 301187 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сялянская Ніва | безаўтара = | год = 1925—1930 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Сялянская ніва|Сялянская Ніва}} {{АРЦ|[[Сялянская Ніва (1925)/1925|1925]] • [[Сялянская Ніва (1925)/1926|1926]] • [[Сялянская Ніва (1925)/1927|1927]] • [[Сялянская Ніва (1925)/1928|1928]] • [[Сялянская Ніва (1925)/1929|1929]] • [[Сялянская Ніва (1925)/1930|1930]]}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] rzpeqrtrhm9zdiol3bvaiaguc73h3pm 0 130420 301185 301012 2026-10-17T12:00:44Z Gleb Leo 2440 301185 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Нашае Жыцьцё | безаўтара = | год = 1923 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Наша Будучына (1922)|Наша Будучына]] {{smaller|(1922—1923)}} | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наша Жыццё|Наша Жыцьцё}} * Нашае Жыцьцё. — 30 траўня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/1|№1]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 1.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 30 траўня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/2|№2]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 2.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 2 чэрвеня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/3|№3]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 3.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 8 чэрвеня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/4|№4]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 4.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 15 чэрвеня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/5|№5]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 5.pdf}} * Нашае Жыцьцё. — 25 чэрвеня 1923. — {{Скан|[[Нашае Жыцьцё (1923)/6|№6]]|Нашае Жыцьцё (1923). № 6.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Творы 1923 года]] ge14txjb1dgpcwazq1twf63g5uf0jf4 0 130421 301186 301013 2026-10-17T12:01:13Z Gleb Leo 2440 301186 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наша Будучына | безаўтара = | год = 1922—1923 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Нашае Жыцьцё (1923)|Нашае Жыцьцё]] {{smaller|(1923)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Наша будучыня|Наша будучыня (газэта)}} == 1922 == * Наша Будучына. — 8 сьнежня 1922. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1922/1|№1]]|Наша Будучына. 1922. № 1.pdf}} * Наша Будучына. — 16 сьнежня 1922. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1922/2|№2]]|Наша Будучына. 1922. № 2.pdf}} * Наша Будучына. — 25 сьнежня 1922. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1922/3|№3]]|Наша Будучына. 1922. № 3.pdf}} == 1923 == * Наша Будучына. — 6 студня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/1|№1]]|Наша Будучына. 1923. № 1.pdf}} * Наша Будучына. — 13 студня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/2|№2]]|Наша Будучына. 1923. № 2.pdf}} * Наша Будучына. — 20 студня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/3|№3]]|Наша Будучына. 1923. № 3.pdf}} * Наша Будучына. — 27 студня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/4|№4]]|Наша Будучына. 1923. № 4.pdf}} * Наша Будучына. — 3 лютня 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/5|№5]]|Наша Будучына. 1923. № 5.pdf}} * Наша Будучына. — 14 лютага 1923. — {{Скан|[[Наша Будучына (1922)/1923/6|№6]]|Наша Будучына. 1923. № 6.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Творы 1922 года]] [[Катэгорыя:Творы 1923 года]] p7y9uhbjflbj3mxm4ycp11swnzwqn6o 0 130429 301184 300985 2026-10-17T12:00:29Z Gleb Leo 2440 301184 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Hramadzianin | безаўтара = | год = 1919 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Грамадзянін (1919)|Грамадзянін (1919)}} * ? * Грамадзянін. — 17 студня 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/2|№2]]|Грамадзянін (1919). № 2.pdf}} * Грамадзянін. — 20 студня 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/3|№3]]|Грамадзянін (1919). № 3.pdf}} * Грамадзянін. — 24 студня 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/4|№4]]|Грамадзянін (1919). № 4.pdf}} * Hramadzianin. — 31 studnia 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/5|№5]]|Hramadzianin (1919). № 5.pdf}} * Hramadzianin. — 3 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/6|№6]]|Hramadzianin (1919). № 6.pdf}} * Hramadzianin. — 7 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/7|№7]]|Hramadzianin (1919). № 7.pdf}} * Hramadzianin. — 10 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/8|№8]]|Hramadzianin (1919). № 8.pdf}} * Hramadzianin. — 15 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/9|№9]]|Hramadzianin (1919). № 9.pdf}} * Hramadzianin. — 18 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/10|№10]]|Hramadzianin (1919). № 10.pdf}} * ? * Hramadzianin. — 27 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/12|№12]]|Hramadzianin (1919). № 12.pdf}} * Hramadzianin. — 28 Lutaho 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/13|№13]]|Hramadzianin (1919). № 13.pdf}} * ? * ? * Hramadzianin. — 11 Sakawika 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/16|№16]]|Hramadzianin (1919). № 16.pdf}} * Hramadzianin. — 14 Sakawika 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/17|№17]]|Hramadzianin (1919). № 17.pdf}} * Hramadzianin. — 18 Sakawika 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/18|№18]]|Hramadzianin (1919). № 18.pdf}} * Hramadzianin. — 21 Sakawika 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/19|№19]]|Hramadzianin (1919). № 19.pdf}} * Hramadzianin. — 25 Sakawika 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/20|№20]]|Hramadzianin (1919). № 20.pdf}} * Hramadzianin. — 29 Sakawika 1919. — {{Скан|[[Hramadzianin (1919)/21|№21]]|Hramadzianin (1919). № 21.pdf}} [[Катэгорыя:Газеты Вільні]] [[Катэгорыя:Газеты Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] dkutomm66utyboqyor5nogd0f5eexr1 0 130431 301191 301006 2026-10-17T12:04:53Z Gleb Leo 2440 301191 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларускія Ведамасьці | безаўтара = | год = 1921—1922 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускія ведамасці (газета)|Беларускія ведамасці (газэта)}} == 1921 == * Беларускія Ведамасьці. — 14 верасьня (1 сенцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/1|№1]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 1.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 19 верасьня (6 сенцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/2|№2]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 2.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 26 верасьня (13 сенцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/3|№3]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 3.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 3 кастрычніка (20 сенцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/4|№4]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 4.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 10 кастрычніка (27 сенцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/5|№5]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 5.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 17 кастрычніка (4 акцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/6|№6]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 6.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 24 кастрычніка (11 акцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/7|№7]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 7.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 31 кастрычніка (18 акцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/8|№8]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 8.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 7 лістапада (25 акцябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/9|№9]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 9.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 14 лістапада (1 наябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/10|№10]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 10.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 25 лютапала (12 наябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/11|№11]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 11.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 9 сьнежня (26 наябра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/12-13|№12-13]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 12-13.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 14 сьнежня (1 дзекабра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/14|№14]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 14.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 20 сьнежня (7 дзекабра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/15|№15]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 15.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 25 сьнежня (12 дзекабра) 1921. — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1921/16|№16]]|Беларускія Ведамасьці. 1921. № 16.pdf}} == 1922 == * Беларускія Ведамасьці. — 1 студня 1922 (19 дзекабра 1921). — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1922/1|№1]]|Беларускія Ведамасьці. 1922. № 1.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 9 студня 1922 (29 дзекабра 1921). — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1922/2|№2]]|Беларускія Ведамасьці. 1922. № 2.pdf}} * Беларускія Ведамасьці. — 15 студня 1922 (2 январа 1922). — {{Скан|[[Беларускія Ведамасьці (1921)/1922/2|№2]]|Беларускія Ведамасьці. 1922. № 2.pdf}} [[Катэгорыя:Беларускія Ведамасьці (1921)|*]] [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] [[Катэгорыя:Творы 1922 года]] bh6432ssi0g0eclyfw1v0912aegngzg 0 130440 301248 301085 2026-10-17T12:38:28Z Gleb Leo 2440 301248 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Часопісь | безаўтара = | год = 1919—1920 год | пераклад = | секцыя = Часопіс | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Часопісь|Часопісь Міністэрства Беларускіх Справаў}} == 1919 == * Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў. — Верасень 1919. — {{Скан|[[Часопісь (1919)/1|№1]]|Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў (1919). № 1.pdf}} * Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў. — Кастрычнік 1919. — {{Скан|[[Часопісь (1919)/2|№2]]|Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў (1919). № 2.pdf}} * Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў. — Лістапад—сьнежань 1919. — {{Скан|[[Часопісь (1919)/3-4|№3-4]]|Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў (1919). № 3-4.pdf}} == 1920 == * Часопісь. — Студзень 1920. — {{Скан|[[Часопісь (1919)/1920/1|№1]]|Часопісь (1920). № 1 (5).pdf}} * Часопісь. — Люты 1920. — {{Скан|[[Часопісь (1919)/1920/2|№2]]|Часопісь (1920). № 2 (6).pdf}} [[Катэгорыя:Часопісы Коўна]] [[Катэгорыя:Часопісы Літоўскай Рэспублікі (1918—1940)]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Творы 1920 года]] ncdvmsnahcbosyns5ihiz018v3swi92 14 130445 301196 301141 2026-10-17T12:06:11Z Gleb Leo 2440 301196 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Польская Рэспубліка (1918—1939)]] f9zbzyuuxv76xy5i921pcyefan9wv2y 14 130446 301195 301162 2026-10-17T12:06:02Z Gleb Leo 2440 301195 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Газеты|*]] [[Катэгорыя:Газеты паводле месца выдання|Краіна]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|*]] 0690vuuqb2v5lh65jw31l6ukx7au4di 301266 301195 2026-10-17T12:54:16Z Gleb Leo 2440 301266 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Газеты паводле месца выдання|Краіна]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|*]] s3hf3tl6t0xw358hrtj6147tvcl97r2 14 130447 301271 301130 2026-10-17T12:56:07Z Gleb Leo 2440 301271 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца|Краіна]] [[Катэгорыя:Катэгорыі паводле краін]] 0htmlhaomofwx20ksvfhmw8qj90af16 14 130448 301197 301134 2026-10-17T12:06:23Z Gleb Leo 2440 301197 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Польская Рэспубліка (1918—1939)]] 4k8gxt1s3zh5aqp2uye8w868lo44w8d 14 130449 301265 301135 2026-10-17T12:54:01Z Gleb Leo 2440 301265 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Катэгорыя:Часопісы паводле краінаў}} [[Катэгорыя:Часопісы паводле месца выдання]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|*]] e25v9pn6lyby6z9isv840wedy4b20hq 301267 301265 2026-10-17T12:54:36Z Gleb Leo 2440 301267 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Часопісы паводле месца выдання|Краіна]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|*]] hsv6p6cf36irooccficuxb55blti2f0 14 130450 301199 301136 2026-10-17T12:06:41Z Gleb Leo 2440 301199 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Польская Рэспубліка (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|Польская Рэспубліка (1918—1939)]] ekisqehqovq3alxhir2lk7creqlnwrb 14 130451 301194 301140 2026-10-17T12:05:52Z Gleb Leo 2440 301194 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Расійская імперыя]] khjs55rptu1s2zbflkmn8mx9gqj9p32 14 130455 301269 301158 2026-10-17T12:55:01Z Gleb Leo 2440 301269 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Газеты|*]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца|*]] 96cff9elki4lj3dt3d8xf6p931p4jow 14 130456 301239 301157 2026-10-17T12:31:40Z Gleb Leo 2440 301239 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Часопісы|*]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле месца|*]] lhvbmz2l2btw7zww2dzurb3rftk1jwy 14 130463 301192 2026-10-17T12:05:43Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Сярэдняй Літвы]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Сярэдняя Літва]]» 301192 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Сярэдняй Літвы]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Сярэдняя Літва]] 8hxoiqi4mhoqb28cwos3lnulu1ld118 14 130464 301201 2026-10-17T12:07:39Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Расійская імперыя]]» 301201 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Расійская імперыя]] c6u9kehul2oa3ovditmthzxyg4rlcnz 14 130465 301203 2026-10-17T12:08:40Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Расійская імперыя]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|Расійская імперыя]]» 301203 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Расійская імперыя]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|Расійская імперыя]] cxyd3vwz0emufpolqrdrq2gypab9m0z 14 130466 301216 2026-10-17T12:21:00Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні БССР]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле краін|БССР]]» 301216 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні БССР]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле краін|БССР]] mog84emrz3j049frssqw7f3uhmuxafp 14 130467 301221 2026-10-17T12:22:54Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні БССР]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|БССР]]» 301221 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні БССР]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|БССР]] pwck7lqc0gi93pvm3ro2qzyjr5vwgdr 14 130468 301223 2026-10-17T12:24:59Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:БССР]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|БССР]]» 301223 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:БССР]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|БССР]] c7u514rtngox06i3tjemi01ewehjm0f 14 130470 301244 2026-10-17T12:36:01Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Коўна]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле гарадоў|Коўна]]» 301244 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Коўна]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле гарадоў|Коўна]] 0cokwmmkchbhs23p8792t16p5qgn85k 14 130471 301246 2026-10-17T12:37:14Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Літоўскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Літоўская Рэспубліка (1918—1939)]]» 301246 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Літоўскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Літоўская Рэспубліка (1918—1939)]] kug44jo6763nqwsgh3imekfeqxh0vkq 0 130472 301274 2026-10-17T12:58:58Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Асьвета (часопіс)]] у [[Асьвета (1924)]] 301274 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Асьвета (1924)]] ip5esc9rj3fxck1zozv3af2l090vbk0 0 130473 301276 2026-10-17T13:00:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Бальшавік Беларусі (часопіс)]] у [[Бальшавік Беларусі (1927)]] 301276 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Бальшавік Беларусі (1927)]] qqz06pfxeheo7eev7s8n5akyadvz2eo 0 130474 301296 2026-10-17T14:01:01Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускі піонэр (часопіс)]] у [[Беларускі піонэр (1924)]] 301296 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларускі піонэр (1924)]] hipwdneksoctl3fgcwbu0grqwoyn8re 0 130475 301306 2026-10-17T14:13:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Аршанскі маладняк (часопіс)]] у [[Аршанскі маладняк (1925)]] 301306 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Аршанскі маладняк (1925)]] audoe3kfsv0lpoodywcfw4rz2yb1i0t 301310 301306 2026-10-17T14:14:34Z Gleb Leo 2440 Мэта перасылкі зменена з [[Аршанскі маладняк (1925)]] на [[Аршанскі Маладняк (1925)]] 301310 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Аршанскі Маладняк (1925)]] fqfeqmk7c4f88756lp0o2xtpv6jwupn 0 130476 301309 2026-10-17T14:14:16Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Аршанскі маладняк (1925)]] у [[Аршанскі Маладняк (1925)]] 301309 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Аршанскі Маладняк (1925)]] fqfeqmk7c4f88756lp0o2xtpv6jwupn 0 130477 301315 2026-10-17T14:17:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Маладняк Калініншчыны (часопіс)]] у [[Маладняк Калініншчыны (1924)]] 301315 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Маладняк Калініншчыны (1924)]] bn5z3r1z0s4zic4725pr4o3bk1vxi1y 0 130478 301348 2026-10-17T15:42:23Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Chryścijanskaja Dumka (часопіс)]] у [[Chryścijanskaja Dumka (1928)]] 301348 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Chryścijanskaja Dumka (1928)]] a3e1mg79nu1mm68ykn4sqdcihe8sqzj 0 130479 301374 2026-10-17T16:18:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Чырвоны сьцяг (1925)]] у [[Чырвоны Сьцяг (1925)]] 301374 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Чырвоны Сьцяг (1925)]] 2b9c0z1vsm0v1vnpipm97ol7pf4gvoz 14 130480 301378 2026-10-17T16:24:06Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя Германскай імперыі]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Германская імперыя]]» 301378 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя Германскай імперыі]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Германская імперыя]] njxafczmuedhndvmzk78cgt1wqc5bla 301513 301378 2026-10-17T20:50:01Z Gleb Leo 2440 301513 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Германскай імперыі]] [[Катэгорыя:Часопісы паводле краін|Германская імперыя]] jbzt61m59u4koxj4f7i53bwduw00vci 0 130481 301396 2026-10-17T16:54:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)/1925]] у [[Наш Край (1925)/1925]] 301396 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Наш Край (1925)/1925]] 96chx0roqk0cxqenfjse52ft313g61z 0 130482 301399 2026-10-17T16:55:58Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)/1926]] у [[Наш Край (1925)/1926]] 301399 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Наш Край (1925)/1926]] 1p43wa3xo761bc6hqb2t0dvmpp6qaxt 0 130483 301402 2026-10-17T16:57:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)/1927]] у [[Наш Край (1925)/1927]] 301402 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Наш Край (1925)/1927]] t2ho9tvnz6xhy52a6hfgceip0cc8rpb 0 130484 301406 2026-10-17T17:00:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)/1928]] у [[Наш Край (1925)/1928]] 301406 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Наш Край (1925)/1928]] 0psvorupey6z41wlf23xdw4zr3ktpcc 0 130485 301408 2026-10-17T17:00:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)/1929]] у [[Наш Край (1925)/1929]] 301408 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Наш Край (1925)/1929]] rz8ehp0sn6kg3kirh4ayu7bokvm42r3 0 130486 301412 2026-10-17T17:01:36Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)/1930]] у [[Наш Край (1925)/1930]] 301412 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Наш Край (1925)/1930]] b8t7jm7uhh3rosdkuwib8dkcqi6lsfy 0 130487 301415 2026-10-17T17:02:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Наш край (часопіс)]] у [[Наш Край (1925)]] 301415 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Наш Край (1925)]] epte18tfekmgovygc455l04z6hxapyc 0 130488 301430 2026-10-17T17:09:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Савецкая краіна (1930)]] у [[Савецкая Краіна (1930)]] 301430 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Савецкая Краіна (1930)]] ohtz1fr5ncaxea4jtgde2urzfvy7izh 0 130489 301448 2026-10-17T18:48:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Беларускі фронт (газета)]] у [[Беларускі Фронт (1936)]] 301448 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларускі Фронт (1936)]] l843ns9y4ok424l1sjdm9k5ycaslj0q 0 130490 301469 2026-10-17T19:22:51Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Новы Шлях | безаўтара = | год = 1933—1937 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Новы шлях (1933)|Новы шлях (1933)}} == 1933 == * Новы Шлях. — 25 Лістапада 1933. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1933/1|№1]]|Новы Ш...» 301469 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Новы Шлях | безаўтара = | год = 1933—1937 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Новы шлях (1933)|Новы шлях (1933)}} == 1933 == * Новы Шлях. — 25 Лістапада 1933. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1933/1|№1]]|Новы Шлях. 1933. № 1.pdf}} * Новы Шлях. — 25 Сьнежня 1933. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1933/2|№2]]|Новы Шлях. 1933. № 2.pdf}} == 1934 == * Новы Шлях. — 15 Лютага 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/1|№1]]|Новы Шлях. 1934. № 1.pdf}} * Новы Шлях. — 25 Траўня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/2|№2 (4)]]|Новы Шлях. 1934. № 2 (4).pdf}} * Новы Шлях. — 1 Чэрвеня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/3|№3 (5)]]|Новы Шлях. 1934. № 3 (5).pdf}} * Новы Шлях. — 18 Ліпня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/4|№4 (6)]]|Новы Шлях. 1934. № 4 (6).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Ліпня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/5|№5 (7)]]|Новы Шлях. 1934. № 5 (7).pdf}} * Новы Шлях. — 10 Верасьня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/6|№6 (8)]]|Новы Шлях. 1934. № 6 (8).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Кастрычніка 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/7|№7 (9)]]|Новы Шлях. 1934. № 7 (9).pdf}} * Новы Шлях. — 20 Сьнежня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/8|№8 (10)]]|Новы Шлях. 1934. № 8 (10).pdf}} == 1935 == * Новы Шлях. — 10 Сакавіка 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/1|№1 (11)]]|Новы Шлях. 1935. № 1 (11).pdf}} * Новы Шлях. — 12 Сакавіка 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/2|№2 (12)]]|Новы Шлях. 1935. № 2 (12).pdf}} * Новы Шлях. — 10 Траўня 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/3|№3 (13)]]|Новы Шлях. 1935. № 3 (13).pdf}} * Новы Шлях. — 10 Жніўня 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/4|№4 (14)]]|Новы Шлях. 1935. № 4 (14).pdf}} * Новы Шлях. — 10 Кастрычніка 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/5|№5 (15)]]|Новы Шлях. 1935. № 5 (15).pdf}} == 1936 == * Новы Шлях. — 20 Студня 1936. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/1|№1 (16)]]|Новы Шлях. 1936. № 1 (16).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Студня 1936. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/2|№2 (17)]]|Новы Шлях. 1936. № 2 (17).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Сакавіка 1936. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/3|№3 (18)]]|Новы Шлях. 1936. № 3 (18).pdf}} * Новы Шлях. — 28 Сакавіка 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/4|№4 (19)]]|Новы Шлях. 1936. № 4 (19).pdf}} * Новы Шлях. — 1 Траўня 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/5|№5 (20)]]|Новы Шлях. 1936. № 5 (20).pdf}} * Новы Шлях. — 30 Kastryčnika 1936. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/6|№6 (21)]]|Новы Шлях. 1936. № 6 (21).pdf}} == 1937 == * Новы Шлях. — 30 Studnia 1937. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1937/1|№1 (22)]]|Новы Шлях. 1937. № 1 (22).pdf}} * Новы Шлях. — 30 Čerwienia 1937. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1937/2|№2 (23)]]|Новы Шлях. 1937. № 1 (22).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Listapada 1937. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1937/3|№3 (24)]]|Новы Шлях. 1937. № 1 (22).pdf}} [[Катэгорыя:Новы Шлях (1933)|*]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] 2n1y1te8j2wdgfjp5b05laup1my08kk 301501 301469 2026-10-17T19:51:09Z Gleb Leo 2440 301501 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Новы Шлях | безаўтара = | год = 1933—1937 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Новы шлях (1933)|Новы шлях (1933)}} == 1933 == * Новы Шлях. — 25 Лістапада 1933. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1933/1|№1]]|Новы Шлях. 1933. № 1.pdf}} * Новы Шлях. — 25 Сьнежня 1933. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1933/2|№2]]|Новы Шлях. 1933. № 2.pdf}} == 1934 == * Новы Шлях. — 15 Лютага 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/1|№1]]|Новы Шлях. 1934. № 1.pdf}} * Новы Шлях. — 25 Траўня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/2|№2 (4)]]|Новы Шлях. 1934. № 2 (4).pdf}} * Новы Шлях. — 1 Чэрвеня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/3|№3 (5)]]|Новы Шлях. 1934. № 3 (5).pdf}} * Новы Шлях. — 18 Ліпня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/4|№4 (6)]]|Новы Шлях. 1934. № 4 (6).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Ліпня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/5|№5 (7)]]|Новы Шлях. 1934. № 5 (7).pdf}} * Новы Шлях. — 10 Верасьня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/6|№6 (8)]]|Новы Шлях. 1934. № 6 (8).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Кастрычніка 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/7|№7 (9)]]|Новы Шлях. 1934. № 7 (9).pdf}} * Новы Шлях. — 20 Сьнежня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/8|№8 (10)]]|Новы Шлях. 1934. № 8 (10).pdf}} == 1935 == * Новы Шлях. — 10 Сакавіка 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/1|№1 (11)]]|Новы Шлях. 1935. № 1 (11).pdf}} * Новы Шлях. — 12 Сакавіка 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/2|№2 (12)]]|Новы Шлях. 1935. № 2 (12).pdf}} * Новы Шлях. — 10 Траўня 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/3|№3 (13)]]|Новы Шлях. 1935. № 3 (13).pdf}} * Новы Шлях. — 10 Жніўня 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/4|№4 (14)]]|Новы Шлях. 1935. № 4 (14).pdf}} * Новы Шлях. — 10 Кастрычніка 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/5|№5 (15)]]|Новы Шлях. 1935. № 5 (15).pdf}} == 1936 == * Новы Шлях. — 20 Студня 1936. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/1|№1 (16)]]|Новы Шлях. 1936. № 1 (16).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Студня 1936. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/2|№2 (17)]]|Новы Шлях. 1936. № 2 (17).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Сакавіка 1936. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/3|№3 (18)]]|Новы Шлях. 1936. № 3 (18).pdf}} * Новы Шлях. — 28 Сакавіка 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/4|№4 (19)]]|Новы Шлях. 1936. № 4 (19).pdf}} * Новы Шлях. — 1 Траўня 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/5|№5 (20)]]|Новы Шлях. 1936. № 5 (20).pdf}} * Новы Шлях. — 30 Kastryčnika 1936. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/6|№6 (21)]]|Новы Шлях. 1936. № 6 (21).pdf}} == 1937 == * Новы Шлях. — 30 Studnia 1937. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1937/1|№1 (22)]]|Новы Шлях. 1937. № 1 (22).pdf}} * Новы Шлях. — 30 Čerwienia 1937. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1937/2|№2 (23)]]|Новы Шлях. 1937. № 1 (22).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Listapada 1937. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1937/3|№3 (24)]]|Новы Шлях. 1937. № 1 (22).pdf}} [[Катэгорыя:Новы Шлях (1933)|*]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Творы 1934 года]] [[Катэгорыя:Творы 1935 года]] [[Катэгорыя:Творы 1936 года]] [[Катэгорыя:Творы 1937 года]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] 76q66fkivmli50dzi0780hnhyotx3yx 301504 301501 2026-10-17T19:52:33Z Gleb Leo 2440 301504 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Новы Шлях | безаўтара = | год = 1933—1937 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Новы шлях (1933)|Новы шлях (1933)}} == 1933 == * Новы Шлях. — 25 Лістапада 1933. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1933/1|№1]]|Новы Шлях. 1933. № 1.pdf}} * Новы Шлях. — 25 Сьнежня 1933. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1933/2|№2]]|Новы Шлях. 1933. № 2.pdf}} == 1934 == * Новы Шлях. — 15 Лютага 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/1|№1]]|Новы Шлях. 1934. № 1.pdf}} * Новы Шлях. — 25 Траўня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/2|№2 (4)]]|Новы Шлях. 1934. № 2 (4).pdf}} * Новы Шлях. — 1 Чэрвеня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/3|№3 (5)]]|Новы Шлях. 1934. № 3 (5).pdf}} * Новы Шлях. — 18 Ліпня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/4|№4 (6)]]|Новы Шлях. 1934. № 4 (6).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Ліпня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/5|№5 (7)]]|Новы Шлях. 1934. № 5 (7).pdf}} * Новы Шлях. — 10 Верасьня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/6|№6 (8)]]|Новы Шлях. 1934. № 6 (8).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Кастрычніка 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/7|№7 (9)]]|Новы Шлях. 1934. № 7 (9).pdf}} * Новы Шлях. — 20 Сьнежня 1934. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1934/8|№8 (10)]]|Новы Шлях. 1934. № 8 (10).pdf}} == 1935 == * Новы Шлях. — 10 Сакавіка 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/1|№1 (11)]]|Новы Шлях. 1935. № 1 (11).pdf}} * Новы Шлях. — 12 Сакавіка 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/2|№2 (12)]]|Новы Шлях. 1935. № 2 (12).pdf}} * Новы Шлях. — 10 Траўня 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/3|№3 (13)]]|Новы Шлях. 1935. № 3 (13).pdf}} * Новы Шлях. — 10 Жніўня 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/4|№4 (14)]]|Новы Шлях. 1935. № 4 (14).pdf}} * Новы Шлях. — 10 Кастрычніка 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1935/5|№5 (15)]]|Новы Шлях. 1935. № 5 (15).pdf}} == 1936 == * Новы Шлях. — 20 Студня 1936. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/1|№1 (16)]]|Новы Шлях. 1936. № 1 (16).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Студня 1936. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/2|№2 (17)]]|Новы Шлях. 1936. № 2 (17).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Сакавіка 1936. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/3|№3 (18)]]|Новы Шлях. 1936. № 3 (18).pdf}} * Новы Шлях. — 28 Сакавіка 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/4|№4 (19)]]|Новы Шлях. 1936. № 4 (19).pdf}} * Новы Шлях. — 1 Траўня 1935. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/5|№5 (20)]]|Новы Шлях. 1936. № 5 (20).pdf}} * Новы Шлях. — 30 Kastryčnika 1936. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1936/6|№6 (21)]]|Новы Шлях. 1936. № 6 (21).pdf}} == 1937 == * Новы Шлях. — 30 Studnia 1937. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1937/1|№1 (22)]]|Новы Шлях. 1937. № 1 (22).pdf}} * Новы Шлях. — 30 Čerwienia 1937. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1937/2|№2 (23)]]|Новы Шлях. 1937. № 1 (22).pdf}} * Новы Шлях. — 25 Listapada 1937. — {{Скан|[[Новы Шлях (1933)/1937/3|№3 (24)]]|Новы Шлях. 1937. № 1 (22).pdf}} [[Катэгорыя:Новы Шлях (1933)|*]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Творы 1934 года]] [[Катэгорыя:Творы 1935 года]] [[Катэгорыя:Творы 1936 года]] [[Катэгорыя:Творы 1937 года]] g4avvsa86lg6k74js1mvumnahq0esrg 0 130491 301481 2026-10-17T19:29:12Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Новы шлях (1933)/1934/4/Уздым волі]] у [[Новы Шлях (1933)/1934/4/Уздым волі]] 301481 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Новы Шлях (1933)/1934/4/Уздым волі]] owe8fi1k723a7ctojayo0n007h80oqa 0 130492 301483 2026-10-17T19:29:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Новы шлях (1933)/1934/1/Будзеш незалежнай]] у [[Новы Шлях (1933)/1934/1/Будзеш незалежнай]] 301483 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Новы Шлях (1933)/1934/1/Будзеш незалежнай]] d4n0vi7dm8c6719ub3pbwnj807ss77p 0 130493 301485 2026-10-17T19:29:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Новы шлях (1933)/1933/1/Новы шлях]] у [[Новы Шлях (1933)/1933/1/Новы шлях]] 301485 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Новы Шлях (1933)/1933/1/Новы шлях]] pnnd2002rs5skxzel01oa5hjo76s7wd 0 130494 301487 2026-10-17T19:29:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Новы шлях (1933)/1936/6/Wołat]] у [[Новы Шлях (1933)/1936/6/Wołat]] 301487 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Новы Шлях (1933)/1936/6/Wołat]] le90kxjyk60aalfj48a4wtuzymve4s9 0 130495 301489 2026-10-17T19:30:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Новы шлях (1933)/1934/6/Трымаймася горда]] у [[Новы Шлях (1933)/1934/6/Трымаймася горда]] 301489 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Новы Шлях (1933)/1934/6/Трымаймася горда]] 2lsbgpobqkxkmchocdcsclaudnm8155 0 130496 301491 2026-10-17T19:30:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Новы шлях (1933)/1933/2/Pratest]] у [[Новы Шлях (1933)/1933/2/Pratest]] 301491 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Новы Шлях (1933)/1933/2/Pratest]] b6hm60uc90fxztpoocecp8xg6y7p7uz 14 130497 301506 2026-10-17T20:03:59Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Беластоку]] [[Катэгорыя:Газеты паводле гарадоў|Беласток]]» 301506 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Беластоку]] [[Катэгорыя:Газеты паводле гарадоў|Беласток]] 415zyuydt7p4mhkry4ztp8ntsk4m986 14 130498 301511 2026-10-17T20:46:47Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя Германскай імперыі]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Германская імперыя]]» 301511 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя Германскай імперыі]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Германская імперыя]] abpfnv8u4astmu1zsn1kug6fz9cxdcx 301512 301511 2026-10-17T20:49:48Z Gleb Leo 2440 301512 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні Германскай імперыі]] [[Катэгорыя:Газеты паводле краін|Германская імперыя]] 892ukabcv05xjckhdxt1jp8z07hxhb6 14 130499 301514 2026-10-17T20:50:54Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Германская імперы]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|Германская імперыя]]» 301514 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Германская імперы]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|Германская імперыя]] myxeta5b28w4m00ix80b5zvmu1ycgo7 301515 301514 2026-10-17T20:52:55Z Gleb Leo 2440 301515 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}} [[Катэгорыя:Германская імперыя]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні паводле краін|Германская імперыя]] 69zd0kf2zwd4y5haperiayh3xt9h1y0 0 130500 301521 2026-10-18T07:30:23Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Грамадзкі Голас | безаўтара = | год = 1924—1926 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Беларускае Слова (1926)|Беларускае Слова]] {{smaller|(1926—1928)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Грамадскі голас|Грамадзкі Голас}} {{АРЦ|[...» 301521 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Грамадзкі Голас | безаўтара = | год = 1924—1926 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Беларускае Слова (1926)|Беларускае Слова]] {{smaller|(1926—1928)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Грамадскі голас|Грамадзкі Голас}} {{АРЦ|[[Грамадзкі Голас (1924)/1924|1924]] • [[Грамадзкі Голас (1924)/1925|1925]] • [[Грамадзкі Голас (1924)/1926|1926]]}} == Працяглыя публікацыі == * ''[[Аўтар:Вячаслаў Адамовіч (малодшы)|Дзяргач]]''. [[Грамадзкі Голас (1924)/Тыпы Палесься|Тыпы Палесься]] // {{Fine|[[Грамадзкі Голас (1924)|Грамадзкі Голас]]. — 7 жніўня—26 верасьня 1924. — [[Грамадзкі Голас (1924)/1924/11|№11]]—[[Грамадзкі Голас (1924)/1924/21|21]], [[Грамадзкі Голас (1924)/1924/23|23]]—[[Грамадзкі Голас (1924)/1924/28|28]]}} [[Катэгорыя:Грамадзкі Голас|*]] d5f0dtlgafm4milcdw8em8cchqrw07f 301522 301521 2026-10-18T07:30:54Z Gleb Leo 2440 301522 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Грамадзкі Голас | безаўтара = | год = 1924—1926 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = [[Беларускае Слова (1926)|Беларускае Слова]] {{smaller|(1926—1928)}} | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Грамадскі голас|Грамадзкі Голас}} {{АРЦ|[[Грамадзкі Голас (1924)/1924|1924]] • [[Грамадзкі Голас (1924)/1925|1925]] • [[Грамадзкі Голас (1924)/1926|1926]]}} == Працяглыя публікацыі == * ''[[Аўтар:Вячаслаў Адамовіч (малодшы)|Дзяргач]]''. [[Грамадзкі Голас (1924)/Тыпы Палесься|Тыпы Палесься]] // {{Fine|Грамадзкі Голас. — 7 жніўня—26 верасьня 1924. — [[Грамадзкі Голас (1924)/1924/11|№11]]—[[Грамадзкі Голас (1924)/1924/21|21]], [[Грамадзкі Голас (1924)/1924/23|23]]—[[Грамадзкі Голас (1924)/1924/28|28]]}} [[Катэгорыя:Грамадзкі Голас|*]] sfgp725ozf99wwdhrb597s1fceh44sm 0 130501 301526 2026-10-18T07:34:52Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Беларускае Слова | безаўтара = | год = 1926—1928 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Грамадзкі Голас (1924)|Грамадзкі Голас]] {{smaller|(1924—1926)}} | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускае слова (Вільня)|Беларускае сло...» 301526 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларускае Слова | безаўтара = | год = 1926—1928 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Грамадзкі Голас (1924)|Грамадзкі Голас]] {{smaller|(1924—1926)}} | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускае слова (Вільня)|Беларускае слова (1926)}} {{АРЦ|[[Беларускае Слова (1926)/1926|1926]] • [[Беларускае Слова (1926)/1927|1927]] • [[Беларускае Слова (1926)/1928|1928]]}} [[Катэгорыя:Беларускае Слова (1926)|*]] 7jsouz2w44q0g9dtatuvmdr0ygvtgiw 0 130502 301532 2026-10-18T07:49:02Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Беларускі Дзень | безаўтара = | год = 1927—1928 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускі дзень|Беларускае дзень}} {{АРЦ|[[Беларускі Дзень (1927)/1927|1927]] • Беларускі Дзень (1927)/1928|...» 301532 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларускі Дзень | безаўтара = | год = 1927—1928 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускі дзень|Беларускае дзень}} {{АРЦ|[[Беларускі Дзень (1927)/1927|1927]] • [[Беларускі Дзень (1927)/1928|1928]]}} [[Катэгорыя:дзень|*]] 8gs5gyphfnmz2maleduewj80hk5tnk9 301533 301532 2026-10-18T07:49:30Z Gleb Leo 2440 301533 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларускі Дзень | безаўтара = | год = 1927—1928 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Беларускі дзень|Беларускае дзень}} {{АРЦ|[[Беларускі Дзень (1927)/1927|1927]] • [[Беларускі Дзень (1927)/1928|1928]]}} [[Катэгорыя:Беларускі Дзень|*]] pcqxtagt1dce1e4ddpfofrdx86gm3u2 0 130503 301542 2026-10-18T08:06:27Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Бѣлорусская Рада | безаўтара = | год = 1917—1918 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Белорусская рада|Белорусская рада (1917—1918)}} == 1917 == * Белоруская Рада. — 25 ноября 1917. — {{Скан|Б...» 301542 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Бѣлорусская Рада | безаўтара = | год = 1917—1918 год | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} {{Вікіпэдыя|Белорусская рада|Белорусская рада (1917—1918)}} == 1917 == * Белоруская Рада. — 25 ноября 1917. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1917/1|№1]]|Белоруская Рада. 1917. № 1.pdf}} * Белоруская Рада. — 29 ноября 1917. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1917/2|№2]]|Белоруская Рада. 1917. № 2.pdf}} * Белоруская Рада. — 30 ноября 1917. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1917/3|№3]]|Белоруская Рада. 1917. № 3.pdf}} * Белоруская Рада. — 3 декабря 1917. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1917/4|№4]]|Белоруская Рада. 1917. № 4.pdf}} * Белоруская Рада. — 5 декабря 1917. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1917/5|№5]]|Белоруская Рада. 1917. № 5.pdf}} * Белоруская Рада. — 8 декабря 1917. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1917/6|№6]]|Белоруская Рада. 1917. № 6.pdf}} * Белоруская Рада. — 10 декабря 1917. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1917/7|№7]]|Белоруская Рада. 1917. № 7.pdf}} * Белоруская Рада. — 12 декабря 1917. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1917/8|№8]]|Белоруская Рада. 1917. № 8.pdf}} * Белоруская Рада. — 14 декабря 1917. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1917/9|№9]]|Белоруская Рада. 1917. № 9.pdf}} * Белоруская Рада. — 16 декабря 1917. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1917/10|№10]]|Белоруская Рада. 1917. № 10.pdf}} * Белоруская Рада. — 17 декабря 1917. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1917/11|№11]]|Белоруская Рада. 1917. № 11.pdf}} * Белоруская Рада. — 21 декабря 1917. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1917/12|№12]]|Белоруская Рада. 1917. № 12.pdf}} == 1918 == * Бѣлорусская Рада. — 13 (26) января 1918. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1918/1|№1]]|Бѣлорусская Рада. 1918. № 1.pdf}} * ? * Бѣлорусская Рада. — 23 января (5 февраля) 1918. — {{Скан|[[Бѣлорусская Рада (1917)/1918/3|№3]]|Бѣлорусская Рада. 1918. № 3.pdf}} [[Катэгорыя:Белоруская Рада|*]] qcunytmxwdt3zxq4xuwzx9cul7yn0tk