विकिपीडिया
bhwiki
https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
first-letter
मीडिया
विशेष
वार्तालाप
प्रयोगकर्ता
प्रयोगकर्ता वार्ता
विकिपीडिया
विकिपीडिया वार्ता
चित्र
चित्र वार्ता
मीडियाविकि
मीडियाविकि वार्ता
टेम्पलेट
टेम्पलेट वार्ता
मदद
मदद वार्ता
श्रेणी
श्रेणी वार्ता
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
देवरिया
0
9210
804117
785046
2026-08-08T09:10:41Z
~2026-43607-66
40715
/* */
804117
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = देवरिया
| native_name = देउरिया
| native_name_lang = [[भोजपुरी]]
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = शहर
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India Uttar Pradesh
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = उत्तर प्रदेश में लोकेशन
| coordinates = {{coord|26.50167|N|83.77936|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = देश
| subdivision_name = {{flag|भारत}}
| subdivision_type1 = [[भारत के राज्य अउरी संघ राज्यक्षेत्र|राज्य]]
| subdivision_name1 = [[उत्तर प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[भारत के जिला सभ के लिस्ट|जिला]]
| subdivision_name2 = [[देवरिया जिला|देवरिया]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 =
| elevation_footnotes = <ref name="Census2011Gov"/>
| elevation_m = 68
| population_total = 129479
| population_as_of = 2011
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = [[भाषा]]
| demographics1_title1 = ऑफिशियल
| demographics1_info1 = [[हिंदी भाषा|हिंदी]]<ref name="langoff">{{cite web|title=52nd REPORT OF THE COMMISSIONER FOR LINGUISTIC MINORITIES IN INDIA|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|website=nclm.nic.in|publisher=Ministry of Minority Affairs|accessdate=1 April 2019|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|archivedate=25 May 2017}}</ref>
| demographics1_title2 = दूसर ऑफिशियल
| demographics1_info2 = [[उर्दू]]<ref name="langoff"/>
| demographics1_title3 = लोकल
| demographics1_info3 = [[भोजपुरी]], अवधी, अवरही, मिश्रित भाषा
| timezone1 = [[भारतीय मानक समय|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[पिनकोड]]
| postal_code = 274001
| area_code_type = फोन कोड
| area_code = 05568
| registration_plate = UP-52
| website = {{URL|http://deoria.nic.in/|Official Website}}
| footnotes =
}}
'''देवरिया''' चाहे '''देउरिया''' ({{Lang|en|Deoria}}) भारत के [[उत्तर प्रदेश]] राज्य में एक ठो शहर बा। ई शहर एही नाँव के जिला, [[देवरिया जिला]] के मुख्यालय हवे।
== नाँव ==
देवरिया शब्द के उत्पत्ती के बारे में कई मत बा। जिला के वेबसाइट पर उपलब्ध बिबरन के मोताबिक ई "देवारण्य" चाहे "देवपुरिया" से निकलल हो सके ला; इहो मानल जाला कि देउरिया के अरथ देवता के अस्थान होला।<ref name="districtweb" />
== भूगोल ==
शहर मैदानी इलाका में बसल हवे, ई मैदान उत्तरी भारत के मैदान के हिस्सा हवे। शहर के लगे से कुर्ना नदी नाँव के एगो बहुत छोट नदी बहे ले जबकि छोटी गंडक नदी एह शहर के पूरुब ओर से हो के बहे ले। इलाका के मुख्य नदी [[सरजू नदी]] (घाघरा नदी) हवे जे एह शहर से कुछ दूरी पर दक्खिन ओर बाटे।
एह इलाका के मुख्य शहर [[गोरखपुर]] हवे जे देवरिया से 53 किलोमीटर के दूरी पर उत्तर पच्छिम में बाटे।<ref name="districtweb">{{cite web|title=जिले के बारे में|url=https://deoria.nic.in/hi/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%87-%E0%A4%95%E0%A5%87-%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%87-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82/|accessdate=10 मई 2020}}</ref>
==जनसांख्यिकी==
साल 2011 के जनगणना<ref name="Census2011Gov">{{cite web |title=Census of India: Deoria |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=216958 |website=www.censusindia.gov.in |accessdate=20 November 2019}}</ref> अनुसार देवरिया के कुल शहरी जनसंख्या 129479 बाटे आ आसपास के उपशहरी इलाका के मिला लिहल जाय तब कुल जनसंख्या 129479 बा। जनसंख्या के हिसाब से ई भारत के 361वाँ शहर बाटे।
जनगणना आँकड़ा के मोताबिक एह शहर में [[लिंगानुपात]] 919 आ [[साक्षरता दर|साक्षरता के दर]] 86.8% बाटे।<ref name="Census2011Gov" />
==इहो देखल जाय==
* [[बीआरडी पीजी कॉलेज, देवरिया]]
* [[भारत के शहर]]
{{clear}}
==संदर्भ==
{{reflist}}
{{देवरिया जिला}}
[[श्रेणी:भारत के शहर आ कस्बा]]
[[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के शहर]]
[[श्रेणी:देवरिया जिला]]
{{India-geo-stub}}
9fehh2gn8da85wg559gmp42juozo2qq
कर्क रेखा
0
9621
804114
790969
2026-08-08T02:03:29Z
~2026-43456-38
40711
/* जमीन पर */ आनंद लोधी
804114
wikitext
text/x-wiki
[[File:World map with tropic of cancer.svg|thumb|right|300px|विश्व की नक्शा पर कर्क रेखा]]
[[File:Earth-lighting-summer-solstice EN.png|thumb|right|300px|[[उत्तरी संक्रांति]] की समय क इस्थिति जब सूर्य क किरण कर्क रेखा पर सीधा पड़त बा]]
'''कर्क रेखा''' ({{Langx|en|Tropic of Cancer}}) एगो कल्पित रेखा ह जेवन [[पृथिवी]] के अइसन जगह सभ से गुजरे ले जे सभसे उत्तरी जगह बाने जहाँ [[सुरुज]] के किरण सीधा पड़ सके ला। अइसन वर्तमान समय में [[21 जून]] के होला जब सूर्य सबसे उत्तर ले पहुँच के सीधा चमकेला, एह दिन के [[उत्तरी संक्रांति]] कहल जाला। अइसन पृथिवी की एकरी काल्पनिक धुरी की झुकाव की वजह से होला आ 21 जून के पृथिवी क उत्तरी हिस्सा ठीक सुरुज की ओर झुकल रहेला जेवना से सुरुज से आवे वाला किरन पृथिवी पर सभसे उत्तर की ओर ले चढ़ जाले।
वर्तमान समय में कर्क रेखा क इस्थिति आमतौर पर 23.5 डिग्री उत्तरी [[अक्षांश]] बतावल जाला हालाँकि ई हमेशा एकही ना रहेला। इतिहास में ए में थोड़ा बहुत परिवर्तन भी भइल बा जेवन चक्रीय होला, मने कबो घट जाला आ फिर ठीक ओतने समय में बढ़ जाला। ई बदलाव पृथिवी के झुकाव के मात्रा में बदलाव की वजह से होला।
कर्क रेखा, आ एकर उल्टा [[मकर रेखा]] जेवन दक्खिनी गोलार्ध में इस्थित बा, दुनो की बिच्चा में क हिस्सा [[उष्ण कटिबंध]] कहल जाला।
कर्क रेखा भारत की बीचोबीच से हो के जाले आ भारत की आठ गो राज्यन से हो के गुजरेले। ई राज्य हवें [[गुजरात]], [[राजस्थान]], [[मध्य प्रदेश]], [[छत्तीसगढ़]], [[झारखण्ड]], [[पश्चिम बंगाल]] [[त्रिपुरा]] अउरी [[मिज़ोरम|मिजोरम]]। [[उज्जैन]] आ [[राँची]] शहर लगभग कर्क रेखा पर इस्थित बाड़ें।
{{clear}}
==नाँव==
एह रेखा के नाँव अबसे लगभग 2,000 पहिले धराइल, ओह समय में सुरुज कर्क नाँव के राशि (कर्क माने खेखड़ा) में रहत रहे जब जून संक्रांति होखे।<ref>{{cite web|title=What is the significance of the Tropic of Cancer, Tropic of Capricorn, Arctic Circle and Antarctic Circle? (Beginner) - Curious About Astronomy? Ask an Astronomer|url=http://curious.astro.cornell.edu/160-our-solar-system/the-earth/seasons/15-what-is-the-significance-of-the-tropic-of-cancer-tropic-of-capricorn-arctic-circle-and-antarctic-circle-beginner|website=curious.astro.cornell.edu|publisher=Cornell University|accessdate=7 फरवरी 2019}}</ref> मने की अइसन समय जब साल में एक बेर सुरुज के किरन सभसे उत्तरी बिंदु सभ पर पड़े, ओह समय सुरुज आकास में कर्क नाँव के तारा मंडल के सोझा रहल करे। हालाँकि, अब अइसन स्थिति ना बाटे, पृथिवी के धुरी के झुकाव के दिसा भी बहुत धीरे-धीरे बदलत रहे ला जेकरा के अयन चलन भा अयन गति कहल जाला, एकरे परभाव के कारण, अब वर्तमान में जब जून संक्रांति (उत्तरी संक्रांति) होखे ले तब सुरुज वास्तव में वृष राशि में होखे ला। भारतीय ज्योतिष में, निरयन सिस्टम में गणना करे पर, जेह में अयन गति के परभाव के हटा के राशिमान लिखल जाला, कर्क संक्रांति 15 जुलाई के आसपास होले, जबकि सायन सिस्टम में ई 21 जून के होखे ले।
कर्क रेखा आ मकर रेखा के बीच के इलाका के अंग्रेजी में ट्रोपिकल कहल जाला आ एह रेखा सभ के ट्रॉपिक्स कहल जाला। इहो यूनानी (ग्रीक) भाषा के "ट्रोपो" शब्द से निकसल हवे जेकर अरथ बदलाव से हऽ मने की एकरे बाद सुरुज के दिसा (किरण के चढ़ाव-उतराव) बदल जाले।
== भूगोल ==
कर्क रेखा जेवना देसन से हो के गुजरे ले ओहमें शामिल बाड़ें: [[अल्जीरिया]], [[नाइजर]], [[लीबिया]], [[मिस्र]], [[सऊदी अरब]], [[यूएई]], [[ओमान]], [[भारत]], [[बांग्लादेश]], [[म्यांमार]], [[चीन]], [[ताइवान]], [[मेक्सिको]], [[बहामास]], [[पच्छिम सहारा]] ([[मोरक्को]] आ [[सहरावी अरब डेमोक्रेटिक रिपब्लिक]] के दावेदारी), [[मारिटानिया]], आ [[माली]]।
{| class="wikitable plainrowheaders"
! scope="col" width="140" | अक्षांस-देसांतर
! scope="col" | देश, राज्यक्षेत्र (टेरिटरी) चाहे समुंद्र
! scope="col" | नोट
|-
| {{Coord|23|26|N|0|0|E|type:landmark|name=Prime Meridian}}
! scope="row" | {{DZA}}
|
|-
| {{Coord|23|26|N|11|51|E|type:country|name=Niger}}
! scope="row" | {{NER}}
|
|-valign="top"
| {{Coord|23|26|N|12|17|E|type:country|name=Libya}}
! scope="row" | {{LBY}}
| ई संक्रांति वृत्त {{CHA}} के सबसे उत्तरी बिंदु {{Coord|23|26|N|15|59|E|type:landmark|name=Northernmost point of Chad}} पर टच करे ला।
|-valign="top"
| {{Coord|23|26|N|25|0|E|type:country|name=Egypt}}
! scope="row" | {{EGY}}
| नासिर झील से हो के गुजरे ले।
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|23|26|N|35|30|E|type:waterbody|name=Red Sea}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[लाल सागर]]
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| {{Coord|23|26|N|38|38|E|type:country|name=Saudi Arabia}}
! scope="row" | {{SAU}}
|
|-
| {{Coord|23|26|N|52|10|E|type:country|name=United Arab Emirates}}
! scope="row" | {{ARE}}
| खाली भर अबू धाबी अमीरत से हो के।
|-
| {{Coord|23|26|N|55|24|E|type:country|name=Oman}}
! scope="row" | {{OMN}}
| देस के राजधानी [[मस्कट]] से हो के।
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|23|26|N|58|46|E|type:waterbody|name=Indian Ocean}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[हिंद महासागर]]
| style="background:#b0e0e6;" | [[अरब सागर]]
|-valign="top"
| {{Coord|23|26|N|68|23|E|type:country|name=India}}
! scope="row" | {{IND}}
| राज्य सभ: [[गुजरात]], [[राजस्थान]], [[मध्य प्रदेश]], [[छत्तीसगढ़]], [[झारखंड]] आ [[पच्छिम बंगाल]]<!-- DO NOT ADD TRIPURA AND MIZORAM HERE! Take a good look at the whole table and think about it... -->
|-valign="tpo"
| {{Coord|23|26|N|88|47|E|type:country|name=Bangladesh}}
! scope="row" | {{BGD}}
| खुलना, ढाका आ चिटगांव डिवीजन
|-
| {{Coord|23|26|N|91|14|E|type:country|name=India}}
! scope="row" | {{IND}}
| [[त्रिपुरा]]
|-
| {{Coord|23|26|N|91|56|E|type:country|name=Bangladesh}}
! scope="row" | {{BGD}}
| चिटगाँव डिवीजन
|-
| {{Coord|23|26|N|92|19|E|type:country|name=India}}
! scope="row" | {{IND}}
| [[मिजोरम]]
|-
| {{Coord|23|26|N|93|23|E|type:country|name=Myanmar}}
! scope="row" | {{MMR}}
| चिन प्रांत, सागिंग, मांडले, शान राज्य
|-valign="top"
| {{Coord|23|26|N|98|54|E|type:country|name=China}}
! scope="row" | {{CHN}}
| युन्नान ({{VNM}} बाडर के लगभग 7 किमी उत्तर से), गुआंग्सी, आ गुआंगडांग
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|23|26|N|117|8|E|type:waterbody|name=Taiwan Strait}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[ताइवान जलजोड़]]
| style="background:#b0e0e6;" |
|-valign="top"
| {{Coord|23|26|N|120|8|E|type:country|name=Taiwan}}
! scope="row" | {{TWN}}
|
|-valign="top"
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|23|26|N|121|29|E|type:waterbody|name=Philippine Sea}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[फिलिपाइन सागर]]
| style="background:#b0e0e6;" |
|-valign="top"
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|23|26|N|142|00|E|type:waterbody|name=Pacific Ocean}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[प्रशांत महासागर]]
| style="background:#b0e0e6;" | नेकर दीप, [[हवाई]], {{USA}} के जस्ट दक्खिन से हो के
|-
| {{Coord|23|26|N|110|15|W|type:country|name=Mexico}}
! scope="row" | {{MEX}}
| बाजा कैलिफोर्निया सर
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|23|26|N|109|24|W|type:waterbody|name=Gulf of California}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[कैलिफोर्निया के खाड़ी]]
| style="background:#b0e0e6;" |
|-valign="top"
| {{Coord|23|26|N|106|35|W|type:country|name=Mexico}}
! scope="row" | {{MEX}}
|
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|23|26|N|97|45|W|type:waterbody|name=Gulf of Mexico}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[मेक्सिको के खाड़ी]]
| style="background:#b0e0e6;" | [[क्यूबा]] से जस्ट उत्तर में
|-valign="top"
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|23|26|N|83|0|W|type:waterbody|name=Atlantic Ocean}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[अटलांटिक महासागर]]
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| {{Coord|23|26|N|76|0|W|type:country|name=Bahamas}}
! scope="row" | {{BAH}}
|
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|23|26|N|75|10|W|type:waterbody|name=Atlantic Ocean}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[अटलांटिक महासागर]]
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| {{Coord|23|26|N|15|57|W|type:country|name=Western Sahara}}
! scope="row" | [[पच्छिमी सहारा]]
| Claimed by {{MAR}} and the {{SADR}}
|-
| {{Coord|23|26|N|12|0|W|type:country|name=Mauritania}}
! scope="row" | {{MRT}}
|
|-
| {{Coord|23|26|N|6|23|W|type:country|name=Mali}}
! scope="row" | {{MLI}}
|
|-
| {{Coord|23|26|N|2|23|W|type:country|name=Algeria}}
! scope="row" | {{DZA}}
|
|-
|}
== <ref>{{Cite journal |date=2026 |title=हाई स्कूल में अध्ययनरत् छात्रों की संवेगात्मक परिपक्वता का अध्ययन : दुर्ग विकासखण्ड के परिप्रेक्ष्य में |url=https://doi.org/10.63345/ijre.v15.i7.6 |journal=International Journal for Research in Education |volume=15 |issue=7 |doi=10.63345/ijre.v15.i7.6 |issn=2347-5412}}</ref>जमीन पर==
पूरा दुनिया में कई जगह पर नाप-जोख कइ के कर्क रेखा क जमीन पर इस्थिति के देखावे खातिर तरह तरह क निसान लगावल गइल बा। एही में से कुछ क फोटो नीचे दिहल जात बा:
<gallery mode="packed">
File:Tropic of cancer passes through Madhay Pradesh.jpg|भारत में [[साँची]] की लगे एगो साइनबोर्ड जेवन कर्क रेखा क इस्थिति बतावत बा
File:Tropic of cancer nadia wb india.jpg|भारत में कर्क रेखा कि गुजरला के बतावे वाला एगो साइनबोर्ड
File:Tropicofcancer.jpg|[[सहारा]] की [[रेगिस्तान]] में कर्क रेखा
File:Trópico de Cáncer en México - Carretera 83 (Vía Corta) Zaragoza-Victoria, Km 27+800.jpg|मैक्सिको में कर्क रेखा का हर साल खिसकाव नाप के लिखल गइल बा सारांश पब्लिक हाई स्कूल मोहसा
File:Ruisui Tropic of Cancer Marker 20100204.jpg|हुआलिआन, ताइवान में
</gallery>
== संदर्भ ==
{{Reflist|33em}}
{{भूगोल-आधार}}
[[श्रेणी:भूगोल]]
[[श्रेणी:भूगोल शब्दावली]]
[[श्रेणी:अक्षांश रेखा]]
[[श्रेणी:उष्णकटिबंध]]
qy9jh1p5njkb4ywd7krgenrwaqjy24q
प्रयोगकर्ता वार्ता:Ch
3
95934
804111
773393
2026-08-07T15:01:50Z
Adavyd
8782
Adavyd पन्ना [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Incall]] के [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Ch]] पर स्थानांतरण कइलें: प्रयोगकर्ता के नाँव बदलाव के दौरान पन्ना "[[Special:CentralAuth/Incall|Incall]]" से "[[Special:CentralAuth/Ch|Ch]]" पर ऑटोमेटिक रूप से स्थानांतरित भइल।
773393
wikitext
text/x-wiki
{| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;"
|-
|<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]] </div>
राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/>
<div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%">
<!-- दाहिना साइडबार -->
{| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
|-
| <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big>
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]]
|}</div>
<!-- मुख्य पाठ -->
'''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''',
एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं।
* पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं।
* [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं।
* दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं।
* मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं।
<!-- फुटर के कड़ी सभ -->
सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे:
{| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]]
|}
|}
-- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 08:36, 3 अगस्त 2024 (UTC)
mzp8bq2xdki9lxtuur9ioayhg32chv5
यूपीआई
0
100931
804116
797778
2026-08-08T07:42:39Z
~2026-43717-02
40713
recent update in upi transaction
804116
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox brand
| name =
| logo = UPI logo.svg
| logo_size = 200px
| logo_alt = UPI के लोगो
| logo_caption =
| image =
| alt =
| caption =
| producttype = [[तुरंत पेमेंट|इंस्टैंट]] [[पेमेंट सिस्टम]]
| currentowner = नेशनल पेमेंट्स कॉरपोरेशन ऑफ इंडिया (एनपीसीआई)
| country = [[भारत]]
| introduced = {{Start date and age|2016|04|11|df=y}}
| related =
| website = {{URL|https://upichalega.com//|website.upichalega.com}}
| markets =
}}
'''यूनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस''' ({{Langx|en|Unified Payments Interface}}) चाहे संछेप में बेसी पॉपुलर नाँव '''यूपीआई''' (UPI) भारत के एगो तत्काल डिजिटल पेमेंट सिस्टम आ प्रोटोकॉल हवे, जेकर विकास नेशनल पेमेंट्स कॉरपोरेशन ऑफ इंडिया (एनपीसीआई) द्वारा 11 अप्रैल 2016 के कइल गइल। ई इंटरफेस अलग-अलग बैंकन के बीच व्यक्ति-से-व्यक्ति (P2P) आ व्यक्ति-से-व्यापारी (P2M) लेन-देन के सुविधा देला।<ref name=":5">{{Cite web|date=20 August 2021|title=UPI payments now available in UAE as NPCI's global arm partners Mashreq Bank|url=https://www.livemint.com/news/india/upi-payments-now-available-in-uae-as-npci-s-global-arm-partners-mashreq-bank-11629455637164.html|access-date=20 August 2021|website=Mint|language=en|archive-date=20 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820110307/https://www.livemint.com/news/india/upi-payments-now-available-in-uae-as-npci-s-global-arm-partners-mashreq-bank-11629455637164.html|url-status=live}}</ref><ref name=":9">{{Cite web|last=Admin|date=15 December 2020|title=What is UPI- Unified Payment Interface: Simplified – QuesAns|url=https://quesans.co.in/what-is-upi-unified-payment-interface-simplified/|access-date=19 December 2021|website=quesans.co.in|archive-date=19 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211219142130/https://quesans.co.in/what-is-upi-unified-payment-interface-simplified/|url-status=usurped}}</ref>
यूपीआई के इस्तेमाल [[मोबाइल डिवाइस]] पर खाली एगो खास यूपीआई आईडी के सहारे दू बैंक खातन के बीच तुरंत पैसा भेजे या प्राप्त करे खातिर कइल जाला। ई [[इमीडिएट पेमेंट सर्विस]] (IMPS) के आधार पर बनल एगो ओपन-सोर्स एप्लिकेशन प्रोग्रामिंग इंटरफेस (API) के रूप में काम करेला आ एकर रेगुलेशन [[रिजर्व बैंक ऑफ इंडिया]] (आरबीआई) द्वारा कइल जाला।<ref>{{Cite web |last1=Srivastava |first1=Aditi |last2=Nair |first2=Gouri S |date=16 July 2022 |title=Why America Urgently Needs India's UPI Boost |url=https://www.news18.com/news/opinion/why-america-urgently-needs-indias-upi-boost-5569489.html |access-date=17 July 2022 |website=News18 |language=en |archive-date=17 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220717060217/https://www.news18.com/news/opinion/why-america-urgently-needs-indias-upi-boost-5569489.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Varahasimhan |first=S. |date=4 July 2022 |title=UPI: the dawn of digital fintech nirvana |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/business/upi-the-dawn-of-digital-fintech-nirvana/article65599052.ece |access-date=10 July 2022 |issn=0971-751X |archive-date=10 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220710074349/https://www.thehindu.com/business/upi-the-dawn-of-digital-fintech-nirvana/article65599052.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Do I need to register a beneficiary before transferring funds through UPI, what is maximum I can transfer? – What is UPI? |url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/save/does-i-need-to-register-a-beneficiary-before-transferring-funds-through-upi-what-is-maximum-i-can-transfer/what-is-upi/slideshow/91737950.cms |access-date=10 April 2023 |website=The Economic Times |archive-date=10 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410114752/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/save/does-i-need-to-register-a-beneficiary-before-transferring-funds-through-upi-what-is-maximum-i-can-transfer/what-is-upi/slideshow/91737950.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=VK |first=Anirudh |date=3 July 2019 |title=Multilingual Support Will Help Increase Adoption Of Mobile Payments In India, Says Gaurav Raina Of MPFI |url=https://analyticsindiamag.com/multilingual-support-will-help-increase-adoption-of-mobile-payments-in-india-says-gaurav-raina-of-mpfi/ |access-date=10 April 2023 |website=Analytics India Magazine |language=en-US |archive-date=10 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410114752/https://analyticsindiamag.com/multilingual-support-will-help-increase-adoption-of-mobile-payments-in-india-says-gaurav-raina-of-mpfi/ |url-status=live }}</ref> अगस्त 2016 से<ref>{{Cite web |date=2016-11-27 |title=PM Modi encourages UPI in his digital push; here's all you need to know about the app |url=https://www.firstpost.com/politics/pm-modi-encourages-upi-in-his-digital-push-heres-all-you-need-to-know-about-the-app-3126908.html |access-date=2025-05-26 |website=Firstpost |language=en-us}}</ref> भारत के प्रमुख बैंक अपना ग्राहकन खातिर यूपीआई आधारित एप उपलब्ध करावे लागलें, आ आज ई प्रणाली लगभग सभ भारतीय बैंकन द्वारा समर्थित बा।
2025 तक दुनिया भर में होखे वाला कुल डिजिटल लेन-देन के लगभग 50 प्रतिशत हिस्सा भारत के यूपीआई प्लेटफॉर्म द्वारा प्रोसेस कइल जात रहे। एह दौरान यूपीआई पर सालाना 250 अरब से अधिक लेन-देन दर्ज भइल, जेकर कुल मूल्य लगभग 3.4 ट्रिलियन अमेरिकी डॉलर रहल।<ref name=lat1/><ref>https://eacpm.gov.in/wp-content/uploads/2026/03/Financial-Inclusion-as-a-Path-to-Equality-Lessons-from-India.pdf{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} UPI transactions hits record high</ref> 2021 में भारत में यूपीआई के 50 करोड़ से अधिक सक्रिय उपयोगकर्ता रहलें।<ref>{{Cite web|date=17 May 2021|title=IIT Madras Working on Voice-based Contact-less Payment Services Which Recognises Local Indian Languages|url=https://www.news18.com/news/education-career/iit-madras-working-on-voice-based-contact-less-payment-services-which-recognise-i-3744068.html|access-date=17 May 2021|website=News18|language=en|archive-date=17 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517092220/https://www.news18.com/news/education-career/iit-madras-working-on-voice-based-contact-less-payment-services-which-recognise-i-3744068.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Khan|first=Aarzu|date=21 July 2021|title=NPCI's Voice-Based Payment Solution Could Be a Game Changer|url=https://dazeinfo.com/2021/07/21/npcis-voice-based-payment-solution-could-be-a-game-changer/|access-date=21 July 2021|website=Dazeinfo|language=en-US|archive-date=21 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210721080102/https://dazeinfo.com/2021/07/21/npcis-voice-based-payment-solution-could-be-a-game-changer/|url-status=live}}</ref>
अगस्त 2025 में यूपीआई प्रणाली द्वारा 20 अरब लेन-देन प्रोसेस कइल गइल, जेकर कुल मूल्य लगभग 25 ट्रिलियन रुपया (करीब 293 अरब अमेरिकी डॉलर) रहल। एह अवधि में यूपीआई औसतन हर सेकेंड लगभग 7,500 लेन-देन प्रोसेस करत रहे। यूपीआई दुनिया के सबसे बड़हन रियल-टाइम पेमेंट सिस्टम मानल जाला। ई रोज 64 करोड़ से बेसी लेन-देन संभारेला, जवन वीज़ा द्वारा प्रोसेस कइल जाए वाला रोजाना लगभग 63.9 करोड़ लेन-देन से भी अधिक बा।<ref>{{Cite web |title=India's UPI Revolution |url=https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=154912&ModuleId=3 |website=PIB India}}</ref>
एतना बड़हन पैमाना पर तत्काल पेमेंट सिस्टम के सफल संचालन के कारण यूपीआई भारत खातिर एगो [[सॉफ्ट पावर]] के साधन के रूप में भी देखल जाला।<ref>{{Cite news |last=Dieterich |first=Carole |date=3 March 2024 |title=India's UPI mobile payment system has become a soft power tool |url=https://www.lemonde.fr/en/economy/article/2024/03/03/india-s-upi-mobile-payment-system-a-soft-power-tool_6581530_19.html |access-date=6 March 2024 |work=Le Monde.fr |language=en}}</ref> एकरा के अक्सर भारत द्वारा विकसित सबसे प्रभावशाली आ सफल फिनटेक (फाइनेंशियल टेक्नोलॉजी) इनोवेशन सभ में गिनल जाला। 2025 तक भारत में होखे वाला कुल डिजिटल पेमेंट में यूपीआई के हिस्सा लगभग 84% रहल।<ref>{{Cite web |date=2025-05-29 |title=Digital payments jump 35% in FY25; UPI drives 84% of retail volumes: RBI - CNBC TV18 |url=https://www.cnbctv18.com/business/finance/digital-payments-jump-35-pc-fy25-upi-84-pc-retail-volumes-rbi-annual-report-19612337.htm |access-date=2025-10-03 |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref>
=== UPI ट्रांजैक्शन शुल्क 2026 ===
साल 2026 में '''UPI लेनदेन अभी भी आम उपयोगकर्ताओं के लिए पूरी तरह मुफ्त हैं।''' हालांकि, सरकार ने ऐसा कानूनी प्रस्ताव पेश किया है जिससे भविष्य में ₹2,000 से अधिक के कुछ '''मर्चेंट UPI भुगतान''' पर '''Merchant Discount''' '''Rate (MDR)''' लागू करने का रास्ता खुल सकता है। फिलहाल इस पर कोई अंतिम फैसला नहीं हुआ है और व्यक्ति-से-व्यक्ति (P2P) UPI ट्रांसफर पहले की तरह बिना किसी शुल्क के जारी रहेंगे।<ref>{{Cite web |date=2026-08-07 |title=Lok Sabha Passes Bill Allowing Future UPI Charges What It Means for Users - |url=https://aadhaarcardseeding.com/lok-sabha-passes-bill-allowing-future-upi-charges/ |access-date=2026-08-08 |language=en-US}}</ref>{{clear}}
== इहो देखल जाय ==
* [[आईएमपीएस]]
* [[इंस्टैंट पेमेंट]]
* [[भीम (यूपीआई एप)]] (BHIM)
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:भारत में बैंकिंग]]
[[श्रेणी:भारतीय आबिस्कार]]
[[श्रेणी:मोबाइल पेमेंट]]
7of1c3xauwk3sdgqbmuj8e66u66x0fd
विकिपीडिया:आँकड़ा सभ/२०२६/अगस्त
4
101376
804113
804106
2026-08-07T19:21:34Z
NeechalBOT
7874
statistics
804113
wikitext
text/x-wiki
<!--- stats starts--->{{प्रयोगकर्ता:Neechalkaran/statnotice}}{| class="wikitable sortable" style="width:90%"
|-
! Date(Time)
! Pages
! Articles
! Edits
! Users
! Files
! Activeusers
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =१-८-२०२६
|Pages = 82147
|dPages = 2
|Articles = 9172
|dArticles = 2
|Edits = 800695
|dEdits = 39
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40383
|dUsers = 9
|Ausers = 46
|dAusers = -1
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =२-८-२०२६
|Pages = 82158
|dPages = 11
|Articles = 9177
|dArticles = 5
|Edits = 800779
|dEdits = 84
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40387
|dUsers = 4
|Ausers = 46
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =३-८-२०२६
|Pages = 82179
|dPages = 21
|Articles = 9180
|dArticles = 3
|Edits = 800918
|dEdits = 139
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40397
|dUsers = 10
|Ausers = 46
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =४-८-२०२६
|Pages = 82180
|dPages = 1
|Articles = 9181
|dArticles = 1
|Edits = 800945
|dEdits = 27
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40404
|dUsers = 7
|Ausers = 42
|dAusers = -4
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =५-८-२०२६
|Pages = 82184
|dPages = 4
|Articles = 9182
|dArticles = 1
|Edits = 800980
|dEdits = 35
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40415
|dUsers = 11
|Ausers = 42
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =६-८-२०२६
|Pages = 82174
|dPages = -10
|Articles = 9185
|dArticles = 3
|Edits = 801028
|dEdits = 48
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40417
|dUsers = 2
|Ausers = 42
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =७-८-२०२६
|Pages = 82175
|dPages = 1
|Articles = 9185
|dArticles = 0
|Edits = 801020
|dEdits = -8
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40423
|dUsers = 6
|Ausers = 38
|dAusers = -4
}}
<!---Place new stats here--->
|}
<!--- stats ends--->
hukxzm8dpwhevb02mtznmlmhx1mdvpu
प्रयोगकर्ता वार्ता:Incall
3
101419
804112
2026-08-07T15:01:50Z
Adavyd
8782
Adavyd पन्ना [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Incall]] के [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Ch]] पर स्थानांतरण कइलें: प्रयोगकर्ता के नाँव बदलाव के दौरान पन्ना "[[Special:CentralAuth/Incall|Incall]]" से "[[Special:CentralAuth/Ch|Ch]]" पर ऑटोमेटिक रूप से स्थानांतरित भइल।
804112
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Ch]]
iaxim4iq84uk02xvanhij0yjs8chz1y
प्रयोगकर्ता वार्ता:आनंदलोधी
3
101420
804115
2026-08-08T02:05:06Z
नया सदस्य स्वागतकर्ता
6624
Adding [[Welcome|welcome message]] to new user's talk page
804115
wikitext
text/x-wiki
{| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;"
|-
|<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]] </div>
राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/>
<div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%">
<!-- दाहिना साइडबार -->
{| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
|-
| <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big>
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]]
|}</div>
<!-- मुख्य पाठ -->
'''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''',
एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं।
* पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं।
* [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं।
* दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं।
* मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं।
<!-- फुटर के कड़ी सभ -->
सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे:
{| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]]
|}
|}
-- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 02:05, 8 अगस्त 2026 (UTC)
fksiszfiu7oj0onlgvjdcqnhgt7yxk2