विकिपीडिया bhwiki https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपीडिया विकिपीडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता टेम्पलेट टेम्पलेट वार्ता मदद मदद वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk आम 0 5326 804145 777190 2026-08-12T23:33:01Z InternetArchiveBot 25596 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 804145 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = आम<br /><small>Mango</small> |image = Mangoes pic.jpg |image_caption = फल |regnum = [[पौधा|प्लांटाई]] |unranked_divisio = [[एंजियोस्पर्म]] <small>''Angiosperms''</small> |unranked_classis = [[यूडिकॉट्स]] <small>''Eudicots''</small> |unranked_ordo = [[रोसाइड]] <small>''Rosids''</small> |ordo = [[सैपिंडेल्स]] <small>''Sapindales''</small> |familia = [[एनाकार्डियासिया]] <small>''Anacardiaceae''</small> |genus = ''[[मैंगिफेरा]]'' |species = '''''मैंगिफेरा इंडिका''''' |binomial = ''मैंगिफेरा इंडिका''<br><small>''Mangifera indica''</small> |binomial_authority = [[कार्ल लिंनायस|लिंनायस]] |synonyms =Mangifera austro-yunnanensis (मैंगिफेरा ऑस्ट्रो-युन्नानेसिस)<small>हू</small><ref>{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2362916 |title=Mangifera austroyunnanensis Hu — The Plant List |language=en |publisher=Theplantlist.org |date=23 मार्च 2012 |accessdate=21 जून 2016 |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215123656/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2362916 |url-status=dead }}</ref> |}} '''आम''' एक ठो [[कोइलीदार फर|कोइली वाला फल]] हवे। एकर बड़हन आकार के ऊँच फेड़ होला। आम के फेड़ के [[बनस्पति बिज्ञान]] के बर्गीकरण में ''मैंगीफेरा'' जाति में रखल जाला। ई [[उष्णकटिबंध|गरम इलाका]] सभ में पैदा होखे हवे आ एकरे फल खातिर बगइचा लगा के खेती होला। आम के कइयन गो प्रजाति सभ प्रकृति में जंगली तरीका से भी पावल जालीं। बनस्पति बिज्ञान के बर्गीकरण के हिसाब से एह [[जाति (जीव बिज्ञान)|जाति]] के सगरी पौधा ''एनाकार्डियासिया'' [[परिवार (जीव बिज्ञान)|परिवार]] के सदस्य हवें, जेवना में [[काजू]] नियर अन्य कई गो फेड़ भी शामिल बाने। आम [[दक्खिनी एशिया]], मने की [[भारत]] आ आसपास के देस सभ, के [[मूल निवासी (इकोलॉजी)|मूल पैदावार]] हवे<ref name="Morton">{{cite web |author=मॉर्टन जे॰ |date=1987 |work=फ्रूट्स ऑफ़ वार्म क्लाइमेट्स [गरम जलवायु के फर] |publisher=न्यू-क्रॉप, न्यू क्रॉप रिसर्च ऑनलाइन प्रोग्राम, सेंटर फॉर न्यू क्रॉप्स & प्लांट प्रोडक्ट्स, पुरुडू यूनिवर्सिटी |title=मैंगो|trans-title =आम|pages=221–239 |url=https://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/mango_ars.html}}</ref><ref name="mango">{{cite book|author=Kostermans AJHG, Bompard JM|year=1993|title=The Mangoes: Their Botany, Nomenclature, Horticulture and Utilization|isbn=9780124219205|publisher=Academic Press|url=https://books.google.ca/books/about/The_Mangoes.html?id=UpstquPSMYoC&redir_esc=y}}</ref> जहाँ से "भारतीय आम" ''([[मैंगीफेरा इंडिका]])'' बाकी जगह पहुँचल आ आज के समय में [[उष्णकटिबंध|गरम प्रदेसन]] में एही फल के खेती सभसे ढेर हो रहल बाटे। आम [[भारत]], [[पाकिस्तान]] आ [[फिलिपींस]] के राष्ट्रीय फल हवे आ [[बांग्लादेश]] के राष्ट्रीय फेड़ हवे।<ref name="bdnews24.com">{{cite web |url=http://bdnews24.com/bangladesh/2010/11/15/mango-tree-national-tree |title=Mango tree, national tree |trans-title=आम के फेड़, राष्ट्रीय फेड़ |date=15 नवंबर 2010 |accessdate=16 नवंबर 2013}}</ref> ==बिबरण== [[File:Mango tree Kerala in full bloom.jpg|thumb|upright|left|[[केरल]] में एक ठो आम के फेड़]] [[File:MangoImmatureFruits.JPG|thumb|right|225px|[[अलफांसो (आम)|अलफांसो आम]] के टिकोरा आ मउर के फूल]] [[चित्र:'Himsagar' mango stone (seed).jpg|thumb|हिमसागर आम की गुठली]] <!-- [[File:Flora Sinensis - Mango.JPG|thumb|right|''फ्लोरा सियेंसिस'' नाँव के संग्रह में माइकल बॉयम द्वारा आम के चित्रण]] --> आम के फेड़ {{convert|35|–|40|m|ft|abbr=on}} तक ले ऊँच हो सके ला, आ एकरे ऊपरी फइलाव के गोलाई {{convert|10|m|ft|abbr=on}} व्यास बाला हो सके ला। ई फेड़ बहुत लंबा समय ले जियत रहे ला, कुछ अइसन नमूना भी देखे में आइल बाने जे 300 साल के होखले के बावजूद फरत मिलल बाने।<ref name=Californiararefruitgrowers>{{cite web |title=Mango |work=California Rare Fruit Growers |url=http://www.crfg.org/pubs/ff/mango.html |accessdate=4 नवंबर 2015 |archive-date=2020-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201019172713/http://www.crfg.org/pubs/ff/mango.html |url-status=dead }}</ref> गहिरा माटी में, मूसर वाली जरि लगभग {{convert|6|m|ft|abbr=on}} भीतर ले चल जले आ एकरे चारों ओर बड़हन बिस्तार में अउरी सोरि सभ फइले लीं; इनहन के अलावा कई ठो अइसन सोरि भी होलीं जे जमीन में कई फीट अंदर ले जालीं आ फेड़ के खड़ा रहे में लंगर नियर मदद करे लीं। पतई सभ सदाबहार होलीं, एक के बाद एक कंछी में साधारण तरीका से जुड़ल होलीं आ इनहन के लंबाई लगभग {{convert|15|–|35|cm|in|abbr=on}} आ, चौड़ाई {{convert|6|–|16|cm|in|abbr=on}} होले; एकदम नौनिहाल पतई सभ नारंगी-गुलाबी, तेजी से कुछ बड़ भइले पर बैंगनी या चमकदार गहिरा लाल आ फिर रूढ़ भइले पर गहिरा हरियर रंग के हो जालीं। [[फूल]] लगभग {{convert|10|–|40|cm|in|abbr=on}} लमहर झोंप में लागे लें; हर एक सफेद रंग के आ फूल पाँच गो पंखुरी वाला होला जिनहन के लंबाई {{convert|5|–|10|mm|in|abbr=on}} होला; हल्का मादक महक वाला ई फूल दूर से फुलाइल होखे के सूचना देलें। आम के लगभग 400 किसिम सभ के पता बा जिनहन में ज्यादातर गरमी के सीजन में फरे लें, जबकि कुछ में साल में दू बेर फर लागे ला।<ref>{{cite web |url=http://toptropicals.com/html/toptropicals/articles/fruit/varieties_mango.htm |title=Mango (Mangifera indica) varieties |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |website=toptropicals.com |accessdate=2 जनवरी 2014}}</ref> फर के पाके में तीन से छह महिन्ना के समय लागे ला। पाकल फर के रूपरंग आ साइज भी अलग-अलग होला। आम के बिबिध [[किसिम (खेती)|किसिम]] सभ में पीयर, संतरहवा, लाल, भा हरियर रंग के हो सके लीं आ अंदर एक ठो लमछर आ चापट कोइली होला जेकरा चारों गूदा लपटाइल रहे ला आ कोइली रेशा निकल के गूदा में समाइल रहे लें जेकरा कारन ई जल्दी कोइली से अलगा ना होला। पाकल, बिना छीलल आम ईगो खास तरह के मीठ महक देला। कोइली में अंदर {{convert|1|–|2|mm|in|abbr=on}} मोटाई के सिंगल [[बीया]] होले जे लगभग {{convert|4|–|7|cm|in|abbr=on}} लमहर होले। बीया के अंदर ओधी के भ्रूण होला। आम के बीया हठबीया ([[:en:recalcitrant seed|recalcitrant]]) होले आ ई वातावरण के जमा देवे वाला तापमान या फिर बहुत सूखा ना बर्दास्त क सके लें।<ref name="osu">{{cite web |title=Physiology of Recalcitrant Seeds |url=http://seedbiology.osu.edu/HCS631_files/12B%20Recalcitrant%20Seeds.pdf |format=PDF |last=Marcos-Filho |first=Julio |publisher=Ohio State University |accessdate=3 दिसंबर 2014 |archive-date=2014-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140124220404/http://seedbiology.osu.edu/HCS631_files/12B%20Recalcitrant%20Seeds.pdf |url-status=dead }}</ref> ==नाँव== [[भोजपुरी]], [[मैथिलि]], हिंदी आ कई अन्य भाषा सभ में एह फल के नाँव '''''आम''''', [[संस्कृत]] के ''आम्रः'' शब्द से निकलल हवे।<ref name="BasuSingh2014">{{cite book|author1=Kavita Basu|author2=Dr. D. V. Singh|title=Naveen Hindi Vyavharik Vyakaran Tatha Rachna Bhaag-7: For Class-7|url=https://books.google.com/books?id=PshuAwAAQBAJ&pg=PA15|date=28 अप्रैल 2014|publisher=Goyal Brothers Prakashan|pages=15–|id=GGKEY:JRAQERP0LAE}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> जबकि [[अंग्रेजी]] शब्द "मैंगो" <small>''(mango)'' (बहुवचन में "मैंगोस" ''(mangoes भा mangos)''</small> मूल रूप से मलयालम भाषा के "मान्ना" भा "मांगा" से पुर्तगाली भाषा से हो के पहुँचल, लगभग 1498 में जब केरल से यूरोप खातिर मसाला के ब्यापार होखे।<ref name="merriam-webster1">[http://www.merriam-webster.com/dictionary/mango Mango] Merriam Webster Dictionary. <br />''"Origin of mango: Portuguese manga, probably from Malayalam māṅga. First Known Use: 1582"''</ref><ref name="definition">{{cite web |url=http://oxforddictionaries.com/definition/mango |title=Definition for mango - Oxford Dictionaries Online (World English) |publisher=Oxforddictionaries.com |accessdate=17 जून 2012 |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204102543/http://oxforddictionaries.com/definition/mango |url-status=dead }}</ref> एह शब्द के कौनों यूरोपीय भाषा के लिखित सामग्री में पहिला रिकार्ड इटली के लेखक लुडोविसो दि वर्देमा के 1510 के लिखल चीज में "मांगा" (''manga'') के रूप में मिले ला; फ्रांसीसी भाषा आ परंपरागत-बाद के लैटिन भाषा में एही जा से अनुवाद हो के पहुँचल; अंग्रेजी में "-ओ" कईसे जुड़ गइल ई बात साफ नइखे।<ref name=OED >Oxford English Dictionary Online entry ''mango'', n. 1. (Draft revision Sept. 2010, retrieved 13 अक्टूबर 2010)</ref> ==खेती== [[दक्खिन एशिया]] में आम के खेती भा बागबानी हजारन साल से हो रहल बा आ ई ईसा पूर्व पाँचवीं-चउथी सदी में [[दक्खिन पुरुब एशिया]] में पहुँचल, आ दसवीं सदी ईसवी में अफिरका महादीप में पूरबी हिस्सा में एकर खेती सुरू गइल।<ref name=EE>Ensminger 1994: 1373</ref> 14वीं-सदी के [[मोरक्को]] देस के यात्री [[इब्ने-बतूता]] एकरा के मोगादिशू में पावल जाए के बिबरण दिहले बाने।<ref>{{Cite book |author=Watson, Andrew J. |title=Agricultural innovation in the early Islamic world: the diffusion of crops and farming techniques, 700–1100 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, UK |year=1983 |pages=72–3 |isbn=0-521-24711-X}}</ref> बाद में एकर बागबानी [[ब्राजील]], बरमूडा, [[वेस्ट इंडीज]] आ [[मैक्सिको]] में होखे लागल जहाँ कहीं उचित जलवायु मिलल।<ref name=EE/> वर्तमान में आम के बागबानी सगरी बर्फ रहित इलाका में, उष्णकटिबंधीय आ उपोष्ण कटिबंधीय इलाका में होखे लागल बाटे; हालाँकि आज भी दुनिया के कुल आम पैदावार के आधा हिस्सा अकेले भारते में पैदा होला, दुसरा नंबर पर चीन बाटे।<ref name=jedele>{{cite web |last1=Jedele |first1=S. |last2=Hau |first2=A.M. |last3=von Oppen |first3=M. |title=An analysis of the world market for mangoes and its importance for developing countries. Conference on International Agricultural Research for Development, 2003 |url=http://www.tropentag.de/2003/abstracts/full/162.pdf |format=PDF}}</ref><ref name=rediff04>{{cite web |url=http://www.rediff.com/money/2004/apr/21india.htm |title=India world's largest producer of mangoes, Rediff India Abroad, 21 अप्रैल 2004 |publisher=Rediff.com |date=31 दिसंबर 2004 |accessdate=31 जनवरी 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://knowledge.wharton.upenn.edu/india/article.cfm?articleid=4201 |title=Mad About mangoes: As exports to the U.S. resume, a juicy business opportunity ripens, India Knowledge@Wharton Network, June 14, 2007 |publisher=Knowledge.wharton.upenn.edu |date=14 जून 2007 |accessdate=31 जनवरी 2013}}</ref> आम के खेती [[स्पेन]] के [[अंडालूसिया]] में भी होला काहें से कि इहाँ के समुंद्र किनारे के उपोष्णकटिबंधी जलवायु यूरोप के मुख्य भूमि के एकलौता अइसन हिस्सा सभ में बा जहाँ उष्णकटिबंधी पौधा सभ के उपज हो सके ले। स्पेन के कब्जा वाला, कनारी दीपसमूह दुसरा उल्लेखनीय इलाका बा जहाँ आम के पैदावार होले। बाकी अन्य आम उपजावे वाला जगह सभ में उत्तरी अमेरिका के फ्लोरिडा आ कैलीफोर्निया ने कोचेला घाटी, दक्खिन अमेरिका आ मध्य-अमेरिका में, कैरीबियन देस सभ में, हवाई में, दक्खिनी, पच्छिमी आ मध्य अफिरका में, ऑस्ट्रेलिया, चीन, दक्खिन कोरिया, पकिस्तान, बांग्लादेश आ दक्खिन पुरुब एशिया बानें। भारत आम के सभसे बड़ उत्पादन करे वाला होखे के बावजूद, आम के बिस्व ब्यापार में खाली भर 1% हिस्सेदारी करे ला काहें से कि इहाँ खुदे एकर जयादातर खपत हो जाला।<ref>{{cite web | url=http://www.usaid.gov/in/newsroom/press_releases/may03_6p.htm | title=USAID helps Indian mango farmers access new markets | work=USAID-India | date=3 मई 2006 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060601142624/http://www.usaid.gov/in/newsroom/press_releases/may03_6p.htm | archive-date=1 जून 2006}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.usaid.gov/in/newsroom/press_releases/may03_6p.htm |title=आर्काइव कॉपी के बा |access-date=2017-05-03 |archive-date=2011-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111111081720/http://www.usaid.gov/in/newsroom/press_releases/may03_6p.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=http://blog.usaid.gov/category/food-security/page/3/ | title=USAID Helps Indian Mango Farmers Access New Markets | archive-url=https://web.archive.org/web/20060601142624/http://www.usaid.gov/in/newsroom/press_releases/may03_6p.htm | archive-date=1 जून 2006}}</ref> आम के ब्यापार होखे वाली ज्यादातर किसिम सभ मूल रूप से क्यूबा के आम के किसिम ''गोमेरा-1'' के जरि पर कलम लगा के उपजावल जालीं काहें की ई समुंद्र किनारे के भूमध्यसागरीय इलाका के आबोहवा के अनुकूल पड़े ला।<ref>{{cite web |url=http://www.actahort.org/members/showpdf?booknrarnr=820_2 |title=actahort.org |publisher=actahort.org |accessdate=31 जनवरी 2013 |archive-date=2021-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228000410/http://www.actahort.org/members/showpdf?booknrarnr=820_2 |url-status=dead }}</ref> आम के 1,000+ किसिम सभ में से ज्यादातर के कलमी आम के रूप में उपजावल जा सके ला। आम के कुछ छोटहन लंबाई वाली किसिम के सजावटी पौधा के रूप में भी इस्तमाल होला। आम के फसल कई तरह के रोग आ बेमारी से भी प्रभावित होले। ==उपज== {| class="wikitable" style="float:right; clear:left; width:16em; text-align:center;" |- ! colspan=2|आम* के कुल उत्पादन – 2020 |- ! style="background:#ddf; width:75%;"| देस ! style="background:#ddf; width:25%;"| <small>(मिलियन टन में)</small> |- | {{Flagu|भारत}} ||24.7 |- | {{Flagu|इंडोनेशिया}} ||3.6 |- | {{Flagu|चीन}} ||2.4 |- | {{Flagu|मेक्सिको}} ||2.4 |- | {{Flagu|पाकिस्तान}} ||2.3 |- | {{Flagu|ब्राजील}} ||2.1 |- | '''पूरा बिस्व''' || '''54.8''' |- |colspan=2|<small>* includes mangosteens and guavas reported to FAOSTAT</small><br /><small>Source: [[FAOSTAT]] of the United Nations</small><ref name="faostat">{{cite web|url=http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC|title= Production of mangoes, mangosteens, and guavas in 2020, Crops/Regions/World list/Production Quantity (pick lists)|year=2022|publisher=UN Food and Agriculture Organization, Corporate Statistical Database (FAOSTAT)|access-date=13 January 2022}}</ref> |} In 2017, global production of mangoes (report includes [[mangosteen]]s and [[guava]]s) was 50.6 million [[tonne]]s, led by India with 39% (19.5 million tonnes) of the world total (see table).<ref name=faostat16/> China and Thailand were the next largest producers (table). At the wholesale level, the price of mangoes varies according to the size, the variety, and other factors. The [[FOB (shipping)|FOB Price]] reported by the [[United States Department of Agriculture]] for all mangoes imported into the US ranged from approximately US$4.60 (average low price) to $5.74 (average high price) per box (4 kg/box) during 2018.<ref>National Mango Board. [http://nmb-database.com/cropreports2/reportoptions.php?type=price NMB Crop Reports]{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Accessed 2019-11-24. Average per year of combined values.</ref> एही तरह से, अगर पुराना आँकड़ा देखल जाय तब साल 2013 के आँकड़ा अनुसार, आम, अमरुत आ मैंगोस्टीन के सामूहिक रूप से कुल उत्पादन 430लाख टन भइल, एह में 42% हिस्सा भारत देस में पैदा भइल (18 मिलियन टन)।<ref>{{cite web|url=http://faostat3.fao.org/browse/Q/QC/E|title=Production/crops of mangoes including mangosteens and guavas for 2013|publisher=United Nations Food and Agriculture Organization, Statistics Division|date=2013|accessdate=20 मार्च 2016|archive-date=2014-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205072453/http://faostat3.fao.org/browse/Q/QC/E|url-status=dead}}</ref> चीन आ थाईलैंड क्रम से दुसरा आ तिसरा नमर पर रहलें। ==कुछ परसिद्ध किसिम== * '''[[अलफांसो (आम)|अलफांसो]]'''- या हापुस * '''[[आम्रपाली (आम)|आम्रपाली]]'''- दसहरी आ नीलम के संकर * '''[[चौसा]]'''- [[पाकिस्तान]] के खास किसिम * '''[[दसहरी]]'''- मलीहाबाद, [[लखनऊ]] के खास * '''[[लंगड़ा]]'''- [[बनारस]] आ [[बिहार]] के आम *[[जर्दालु]]- [[बिहार]] के [[भागलपुर]] जिले में [[भवनाथपुर]] गाँव के प्रसिद्ध जर्दालु 2018 में GI टैग प्राप्त <gallery mode="packed"> Alphonso mango.jpg|[[अलफांसो (आम)|अलफांसो]] चाहे हापुस Sindhri Mango.JPG|[[पाकिस्तान]] के मीरपुर ख़ास के सिंधरी आम File:A 'Himsagar' mango.jpg|thumb|हिमसागर आम Vikramshila Agrovet 2 Langra Mango farm, Mathurapur, Bhagalpur Bihar.JPG|[[बनारस]] के ख़ास चीज, '''[[लंगड़ा|लंगड़ा आम]]''' 09251jfFilipino foods fruits Bulacan landmarksfvf 37.jpg|फिलिपींस के राष्ट्रीय फल, कैरीबाऊ आम </gallery> ==पकवान== <gallery mode="packed"> Sliced-cubed Mango 01.jpg|The "hedgehog" style is a form of mango preparation Glass of Mango Juice.jpg|A glass of mango juice MANGO SEASON (562892060).jpg|Sliced [[Ataulfo (mango)|Ataulfo]] mangoes File:Mango Chutney.jpg|Mango [[chutney]] </gallery> ==संदर्भ== {{Reflist|30em}} {{आम}} {{फल}} [[श्रेणी:आम| ]] [[श्रेणी:खाये जोग फल]] [[श्रेणी:फेड़]] [[श्रेणी:भारत के राष्ट्रीय चीन्हा]] [[श्रेणी:देसी फल]] [[श्रेणी:उष्णकटिबंधीय बनस्पति]] [[श्रेणी:उष्णकटिबंधीय फल]] [[श्रेणी:एशियाई मूल के फल]] effqsrb58v3ww18huybgiqqppmppch6 टेम्पलेट:Country data Afghanistan 10 15531 804143 787135 2026-08-12T13:48:05Z CommonsDelinker 94 Replacing Flag_of_Afghanistan_(1919–1921).svg with [[File:Flag_of_Afghanistan_(1909–1926).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This flag of Afghanistan w 804143 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = अफगानिस्तान | flag alias = Flag of Afghanistan.svg | flag alias-1880 = Flag of Afghanistan (1880–1901).svg | flag alias-1901 = Flag of Afghanistan (1901–1919).svg | flag alias-1919 = Flag of Afghanistan (1909–1926).svg | flag alias-1921 = Flag of Afghanistan (1921-1928).svg | flag alias-1927 = Flag of Afghanistan (1926–1928).svg | flag alias-1928 = Flag of Afghanistan (1928–1929).svg | flag alias-1929 = Flag of Afghanistan (1929).svg | flag alias-1929a = Flag of Afghanistan (1929–1931).svg | flag alias-1931 = Flag of Afghanistan (1931–1973).svg | flag alias-1974 = Flag of Afghanistan (1974–1978).svg | flag alias-1978 = Flag of Afghanistan (1978).svg | flag alias-1978a = Flag of Afghanistan (1978-1980).svg | flag alias-1980 = Flag of Afghanistan (1980).svg | flag alias-1987 = Flag of Afghanistan (1987–1992).svg | flag alias-1992 = Flag of Afghanistan (1992-1996; 2001).svg | flag alias-Taliban = Flag of Taliban.svg | flag alias-2001 = Flag of Afghanistan (2002–2004, variant with golden arms).svg | flag alias-2002 = Flag of Afghanistan (2002-2004).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1901 | var2 = 1919 | var3 = 1931 | var4 = 1980 | var5 = 1987 | var6 = 1992 | var7 = Taliban | var8 = 2001 | var9 = 2002 | redir1 = AFG </noinclude> }} 4uzmzowuu3lf1fl85pf5nph68okrnh7 शेख़ सादी 0 100124 804147 788097 2026-08-13T10:31:09Z Sàádî 37744 ([[c:GR|GR]]) [[File:Saadi by Hossein Behzad (Inverted).jpg]] → [[File:Saadi by Hossein Behzad (1894–1968) (Inverted).jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) 804147 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = सादी शीराज़ी | image = Saadi by Hossein Behzad (1894–1968) (Inverted).jpg | imagesize = | caption = हुसैन बहजाद द्वारा शेख सादी के कल्पित चित्रण | birth_name = | birth_date = 1209/10 | birth_place = [[शीराज़]], [[Fars province|Fars]], [[Salghurids|Salghurid kingdom]] | death_date = 1291/92 | death_place = शीराज़, फ़ारस, [[Ilkhanate]] | resting_place = | occupation = कबी | language = {{cslist|[[फ़ारसी भाषा|फ़ारसी]]|[[अरबी]]}} | notableworks = {{transliteration|fa|[[Bustan (book)|Bustan]]}}<br>{{transliteration|fa|[[Gulistan (book)|Gulistan]]}} | children = }} '''सादी शिराज़ी'''{{efn|'''Abu Mohammad Moshrefoldin Mosleh ebn Abdollah ebn Mosharraf''',{{efn|{{langx|fa|ابومحمّد مصلح‌الدین بن عبدالله شیرازی|''Abū Muhammad Muslihuddīn bin Abdullâh Šêrâzī''}}}}<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=el83fRv4GakC&q=Saadi+Shirazi&pg=PA75|title=The City|via=Google Books|isbn=9780761430896|access-date=2012-08-13|last=Hinds|first=Kathryn|year=2008|publisher=Marshall Cavendish }}</ref> better known by his [[pen name]] '''Saadi''',{{efn|{{IPAc-en|ˈ|s|ɑː|d|i}};<ref>{{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/definition/Saadi |title=Saadi |dictionary=[[Lexico]] UK English Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]]}}{{dead link|date=September 2022|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> {{langx|fa|سعدی|{{audio|Fa-ir-saadi_(1).ogg|Saʿdī|help=no}}}} }}}}(1210–1291) जे '''शेख़ सादी''' के नांव से परसिद्ध हवें, [[ईरान]] के मशहूर कवि आ गद्य–लेखक रहलें। ऊ इस्लामिक गोल्डन एज (सोनाहरीं जुग) के आखिरी दौर आ शुरुआती इलखानी काल के प्रमुख साहित्यकार मानल जालें। सादी अपना लेखन के गुणवत्ता, भाषा के नज़ाकत, आ समाज–नैतिकता पर गहिर सोच खातिर दुनिया भर में सम्मानित बाड़ें। सादी के [[फ़ारसी साहित्य]] के क्लासिकल परंपरा के सबसे महान कवियन में गिनल जाला। एह कारणे उनकर उपाधि “उसताद-ए-सुख़न” ({{nq|استاد سخن}} — बोली/भाषा के उस्ताद) आ “उसताद” ({{nq|استاد}} — उस्ताद) पड़ल। पश्चिमी साहित्य परंपरा में भी उनका कोट कइल जाला। उनका किताब ''बूस्तान'' ({{Nastaliq|بوستان}}) के The Guardian दुनिया के “सबसे बेहतरीन 100 किताब” में जगह दिहलस। उनकर एगो अउरी महत्वपूर्ण ग्रंथ “गुलिस्ताँ” (Golestan) फ़ारसी साहित्य के रत्न मानल जाला। == नोट == {{notelist}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} [[श्रेणी:फ़ारसी-भाषा के कबी]] [[श्रेणी:ईरानी लोग]] {{Poet-stub}} 82y16oeku3zxuoy0qe1w093h8ywez21 प्रयोगकर्ता वार्ता:Roopeank 3 101339 804146 803285 2026-08-13T08:45:23Z EmausBot 1873 Fixing double redirect from [[प्रयोगकर्ता वार्ता:LasseKeskinen]] to [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Lasse Keskinen]] 804146 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Lasse Keskinen]] shh6le0ut5378sat6isasi4zxryr09q विकिपीडिया:आँकड़ा सभ/२०२६/अगस्त 4 101376 804144 804140 2026-08-12T19:21:33Z NeechalBOT 7874 statistics 804144 wikitext text/x-wiki <!--- stats starts--->{{प्रयोगकर्ता:Neechalkaran/statnotice}}{| class="wikitable sortable" style="width:90%" |- ! Date(Time) ! Pages ! Articles ! Edits ! Users ! Files ! Activeusers {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१-८-२०२६ |Pages = 82147 |dPages = 2 |Articles = 9172 |dArticles = 2 |Edits = 800695 |dEdits = 39 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40383 |dUsers = 9 |Ausers = 46 |dAusers = -1 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२-८-२०२६ |Pages = 82158 |dPages = 11 |Articles = 9177 |dArticles = 5 |Edits = 800779 |dEdits = 84 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40387 |dUsers = 4 |Ausers = 46 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =३-८-२०२६ |Pages = 82179 |dPages = 21 |Articles = 9180 |dArticles = 3 |Edits = 800918 |dEdits = 139 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40397 |dUsers = 10 |Ausers = 46 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =४-८-२०२६ |Pages = 82180 |dPages = 1 |Articles = 9181 |dArticles = 1 |Edits = 800945 |dEdits = 27 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40404 |dUsers = 7 |Ausers = 42 |dAusers = -4 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =५-८-२०२६ |Pages = 82184 |dPages = 4 |Articles = 9182 |dArticles = 1 |Edits = 800980 |dEdits = 35 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40415 |dUsers = 11 |Ausers = 42 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =६-८-२०२६ |Pages = 82174 |dPages = -10 |Articles = 9185 |dArticles = 3 |Edits = 801028 |dEdits = 48 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40417 |dUsers = 2 |Ausers = 42 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =७-८-२०२६ |Pages = 82175 |dPages = 1 |Articles = 9185 |dArticles = 0 |Edits = 801020 |dEdits = -8 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40423 |dUsers = 6 |Ausers = 38 |dAusers = -4 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =८-८-२०२६ |Pages = 82176 |dPages = 1 |Articles = 9185 |dArticles = 0 |Edits = 801029 |dEdits = 9 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40430 |dUsers = 7 |Ausers = 38 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =९-८-२०२६ |Pages = 82178 |dPages = 2 |Articles = 9187 |dArticles = 2 |Edits = 801033 |dEdits = 4 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40435 |dUsers = 5 |Ausers = 38 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१०-८-२०२६ |Pages = 82180 |dPages = 2 |Articles = 9187 |dArticles = 0 |Edits = 801039 |dEdits = 6 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40440 |dUsers = 5 |Ausers = 40 |dAusers = 2 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =११-८-२०२६ |Pages = 82184 |dPages = 4 |Articles = 9187 |dArticles = 0 |Edits = 801047 |dEdits = 8 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40451 |dUsers = 11 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१२-८-२०२६ |Pages = 82186 |dPages = 2 |Articles = 9188 |dArticles = 1 |Edits = 801052 |dEdits = 5 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40456 |dUsers = 5 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} <!---Place new stats here---> |} <!--- stats ends---> pjv4ba9bglhqto8obln55wddzo3kr20 प्रयोगकर्ता वार्ता:अभिषेक8777 3 101430 804142 2026-08-12T12:23:47Z नया सदस्य स्वागतकर्ता 6624 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 804142 wikitext text/x-wiki {| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;" |- |<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]]&nbsp;</div> राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/> <div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%"> <!-- दाहिना साइडबार --> {| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" |- | <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big> |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]] |}</div> <!-- मुख्य पाठ --> '''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''', एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं। * पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं। * [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं। * दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं। * मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं। <!-- फुटर के कड़ी सभ --> सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे: {| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]] |} |} -- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 12:23, 12 अगस्त 2026 (UTC) dt7er48l5o8j0cbgyazo0i7gjfn1l0a