विकिपीडिया bhwiki https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपीडिया विकिपीडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता टेम्पलेट टेम्पलेट वार्ता मदद मदद वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk क्षेत्रफल की अनुसार यूरोप क देस 0 11102 805488 559735 2026-09-23T10:12:33Z Iktsokh 41018 805488 wikitext text/x-wiki {{अनुवाद}} Below is a list of all the [[Europe]]an countries, in order of geographical area. Europe's total geographical area is 10,176,246&nbsp;km². [[File:Area in log scale of 49 European countries.png|thumb|400px|A bar graph with logarithmic scale, showing the sizes in three categories: {{unordered list |1=Purple = Russia, |2=Green = countries with european area bigger than 10,000 km², |3=Red = countries with european area smaller than 10,000 km² }}]] Note: Some of these countries are considered part of [[Asia]] as well. They are marked with an [[asterisk]] (*) and are ranked by the area of parts within Europe only. {| class="wikitable sortable" ! Rank ! Country !class="unsortable"| Area km² !class="unsortable"| Notes |- | 1 | {{flaglist|Russia}}* | 3,809,688 | 17,151,346&nbsp;km² including Asian part |- | 2 | {{flaglist|Ukraine}} | 603,700 |including [[Crimea]]. |- | 3 | {{flaglist|France}}* | 551,500 |640,679&nbsp;km² including overseas departments in addition to Metropolitan France<ref>[http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2009-2010/Table03.pdf United Nations Statistics Division. 2010. http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2.htm]</ref> |- | 4 | {{flaglist|Spain}} | 505,992 | |- | 5 | {{flaglist|Sweden}} | 449,964 | |- | 6 | {{flaglist|Norway}} | 385,155 | |- | 7 | {{flaglist|Germany}} | 357,050 | |- | 8 | {{flaglist|Finland}} | 338,145 | |- | 9 | {{flaglist|Poland}} | 312,685 | |- | 10 | {{flaglist|Italy}} | 301,318 | |- | 11 | {{flaglist|United Kingdom}} | 244,820 | |- | 12 | {{flaglist|Romania}} | 238,392 | |- | 13 | {{flaglist|Belarus}} | 207,600 | |- | 14 | {{flaglist|Kazakhstan}}* | 180,000 | 2,724,902&nbsp;km² including Asian part |- | 15 | {{flaglist|Greece}} | 131,940 | |- | 16 | {{flaglist|Bulgaria}} | 110,910 | |- | 17 | {{flaglist|Iceland}} | 103,000 | |- | 18 | {{flaglist|Hungary}} | 93,030 | |- | 19 | {{flaglist|Portugal}} | 91,568 | |- | 20 | {{flaglist|Austria}} | 83,858 | |- | 21 | {{flaglist|Czech Republic}} | 78,866 | |- | 22 | {{flaglist|Serbia}} | 77,453 | 88,361&nbsp;km² including [[Kosovo]] |- | 23 | {{flaglist|Republic of Ireland}} | 70,280 | |- | 24 | {{flaglist|Lithuania}} | 65,200 | |- | 25 | {{flaglist|Latvia}} | 64,589 | |- | 26 | {{flaglist|Croatia}} | 56,542 | |- | 27 | {{flaglist|Bosnia and Herzegovina}} | 51,129 | |- | 28 | {{flaglist|Slovakia}} | 48,845 | |- | 29 | {{flaglist|Estonia}} | 45,226 | |- | 30 | {{flaglist|Denmark}} | 43,094 | |- | 31 | {{flaglist|Netherlands}} | 41,526 | |- | 32 | {{flaglist|Switzerland}} | 41,290 | |- | 33 | {{flaglist|Moldova}} | 33,843 | |- | 34 | {{flaglist|Belgium}} | 30,510 | |- | 35 | {{flaglist|Albania}} | 28,748 | |- | 36 | {{flaglist|Macedonia}} | 25,713 | |- | 37 | {{flaglist|Turkey}}* | 23,900 | 783,562&nbsp;km² including Asian part |- | 38 | {{flaglist|Slovenia}} | 20,273 | |- | 39 | {{flaglist|Montenegro}} | 13,812 | |- |- | 40 | {{flaglist|Cyprus}} | 9,251 | |- | 41 | {{flaglist|Azerbaijan}}* | 7,110 | 86,600&nbsp;km² including Asian part |- | 42 | {{flaglist|Georgia}}* | 3,040 | 69,700&nbsp;km² including Asian part |- | 43 | {{flaglist|Luxembourg}} | 2,586 | |- | 44 | {{flaglist|Andorra}} | 468 | |- | 45 | {{flaglist|Malta}} | 316 | |- | 46 | {{flaglist|Liechtenstein}} | 160 | |- | 47 | {{flaglist|San Marino}} | 61 | |- | 48 | {{flaglist|Monaco}} | 1.95 | |- | 49 | {{flaglist|Vatican City}} | 0.44 | |-class="unsortable" | | '''Total''' | 10,176,246 | |} ==References== {{Reflist}} {{Europefooter}} {{Countries of Europe}} {{Countries of Asia}} [[श्रेणी:यूरोप|देस]] ft16cdqrlpn5v761439e3q79w9v0yv6 श्रेणी:तिहुआर 14 16576 805459 574801 2026-09-22T15:18:16Z SM7 3953 [[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:मनोरंजन]] जोड़ल गइल 805459 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:संस्कृति]] [[श्रेणी:दिवस]] [[श्रेणी:मनोरंजन]] 2k6dvbt8dv9bcj41z9q42u7enu1v4dy श्रेणी:हिंदू तिहुआर 14 22721 805457 214685 2026-09-22T15:16:08Z SM7 3953 [[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:संस्कृति अनुसार तिहुआर]] जोड़ल गइल 805457 wikitext text/x-wiki {{Cat main|हिंदू तिहुआर|हिंदू धर्म}} [[श्रेणी:हिंदू धर्म]] [[श्रेणी:संस्कृति अनुसार तिहुआर]] q2kdtt9ofykde5hxn9j1dki1m6vbbrw 805458 805457 2026-09-22T15:17:38Z SM7 3953 [[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा +[[श्रेणी:हिंदू संस्कृति]]; ±[[श्रेणी:हिंदू धर्म]] 805458 wikitext text/x-wiki {{Cat main|हिंदू तिहुआर|हिंदू धर्म}} [[श्रेणी:हिंदू धर्म|तिहुआर]] [[श्रेणी:संस्कृति अनुसार तिहुआर]] [[श्रेणी:हिंदू संस्कृति|तिहुआर]] goxg76cklm5wlyipku3222x7txuqrqk बिजयदसिमी 0 23574 805463 805449 2026-09-22T16:17:26Z SM7 3953 +आधार टैग 805463 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = बिजयदसिमी |image = Durga Puja DS.jpg |caption = |nickname = दसहरा |observedby = [[हिंदू]] |date = हर साल [[कुआर]] [[सुदी]] [[दसिमी]]<br />अक्टूबर में |observances = नया कपड़ा पहिरल, लिलार पर टीका लगावल, रावण के पुतला जरावल, परसाद बाँटल, [[मेला]]। |celebrations = सबेरे टीका लगावल आ [[नीलकंठ]] देखल; साँझ बेरा मिठाई बाँटल, मेला आ झाँकी देखल। |type = [[हिंदू धर्म]] के एक ठो बहुत महत्व के [[तिहुआर]] |longtype = [[धर्म|धार्मिक]] |significance = देवी शक्ति के महिसासुर पर बिजय, राम के रावण पर बिजय। |date2011 = 6 October 2011 |date2012 = 24 October 2012 |date2013 = 13 October 2013 |date2014 = 4 October 2014, Saturday |date2015 = 22nd October 2015,Thursday |date2016 = 20 अक्टूबर 2016 }} {{Hinduism}} '''बिजयदसिमी''' ({{Langx|sa|विजयादशमी}}) या '''दसहरा''' भा '''दशहरा''' एगो [[हिंदू]] [[तिहुआर]] ह जेवन [[कुआर]] [[महीना]] की [[दसिमी]] तिथी के मनावल जाला। ई तिहुआर बुराई के चीन्हा [[रावण]] पर अच्छाई के प्रतीक [[राम]] के बिजय के रूप में मनावल जाला आ एह दिन रावण के पुतला जरा के खुसी मनावल जाल। [[बंगाल]] में '''[[दुर्गा पूजा]]''' के समापन एही दसहरा से होला। बिजयदसिमी भारत आ नेपाल के अलग-अलग इलाका में अलग तरीका से आ अलग-अलग कारन से मनावल जाला। दक्खिन, पूरब, उत्तर-पूर्वी आ कुछ उत्तरी राज्यन में विजयदशमी [[दुर्गा पूजा]] के समापन के निशानी ह, जे देवी [[दुर्गा]] के महिषासुर पर जीत के याद करावेला, जेकर मकसद धर्म के बचावल आ कायम रखल रहल। उत्तर, मध्य आ पश्चिमी राज्यन में ई [[रामलीला]] के अंत के निशानी ह आ भगवान राम के रावण पर जीत के याद में मनावल जाला। बाकी कहीं-कहीं ई दुर्गा के अलग-अलग रूपन के प्रति श्रद्धा जतावे के पर्व ह। विजयादशमी के जश्न में जुलूस निकालल जाला जे नदी भा समुंदर के तीरे ले जाला। एह जुलूस में दुर्गा, लक्ष्मी, सरस्वती, गणेशा आ कार्तिकेय के माटी के बनल मूर्ति संगीत आ जयकारा संग ले जाइल जाला। बाद में ई मूर्तियन के पानी में विसर्जन करके बिदाई दिआ जाला। कुछ जगहन पर बुराई के प्रतीक रावण के विशाल पुतला पड़ाका आ आतिशबाजी के संग जलावल जाला, जेकरा से बुराई के अंत के निशानी मनावल जाला। ई तिहुआर [[दीपावली]] के तैयारियन के शुरुआत के संकेत भी देला, जे विजयादशमी के बीस दिन बाद मनावल जाला आ रोशनी के प्रमुख पर्व ह। ==इहो देखल जाय== * [[दुर्गा पूजा]] * [[नवरातर]] * [[राम]] * [[दुर्गा]] * [[दिपावली]] ==संदर्भ== {{Reflist}} {{हिंदू धर्म बिसय}} [[श्रेणी:हिंदू धर्म]] [[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]] {{festival-stub}} {{हिंदू-आधार}} ssd2vvfk22vv9kneu49tu9fk5j69xlv टेम्पलेट:उत्सव-आधार 10 29500 805464 378966 2026-09-22T16:19:05Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805464 wikitext text/x-wiki {{asbox | image = Mid-Hudson balloon festival 6.JPG | pix = 42 | subject = परब-[[तिहुआर]], [[मेला]], दिवस भा कौनों उत्सव संबंधी | qualifier = | category = उत्सव मेला तिहवार आ दिवस आधार | tempsort = | name = टेम्पलेट:उत्सव-आधार }}<noinclude> [[श्रेणी:समाज आ समाज बिज्ञान आधार टेम्पलेट]] </noinclude> d9sc4wy56z43dtgf6iuznko32l42i25 चक्रवात 0 47202 805485 788922 2026-09-23T03:19:29Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805485 wikitext text/x-wiki [[File:Low pressure system over Iceland.jpg|thumb|right|230px|alt=चक्रवात के समय बादर सभ के आसमान से लिहल चित्र|आइसलैंड के ऊपर मौजूद एक ठो चक्रवात, बादर सफेद रंग के]] '''चक्रवात''' ({{Langx|en|cyclone}}; ''साइक्लोन'') बिसाल हवा के राशि होला जे एक ठो केंद्र के चारों ओर चक्कर लगावे ला। केंद्र में हवा के दबाव कम होला आ एही के ओर बाकी दिसा से हवा पहुँचे के कोसिस करे ले आ पृथिवी के अपना धुरी पर नाचे के कारण हवा सीधा-सीधा एह कम दबाव के क्षेत्र के ओर ना पहुँचे ले बलुक गोलाई काट के पहुँचे ले। सभसे बड़ आकार के चक्रवात ध्रुवीय क्षेत्र के लगे बने वाला घुमिराव क्षेत्र होलें आ समशीतोष्ण जलवायु वाला इलाका में बने वाला चक्रवात होलें। छोटहन चक्रवात में लोकल स्तर पर बने वाला कम दबाव के क्षेत्र, [[टॉरनैडो|टोरनैडो]] आ बवंडर आवे लें। उत्पत्ती के स्थान आ बने के कारण के आधार पर चक्रवात सभ के दू प्रकार बतावल जाला: [[उष्णकटिबंधीय चक्रवात]] आ [[शीतोष्ण कटिबंधीय चक्रवात]]। उष्णकटिबंधीय चक्रवात साइज में छोट होलें आ इनहन के उत्पत्ती समुंद्र के ऊपर होला, हवा के ऊपर उठ के गुप्त गर्मी के रिलीज होखे से इनहन के ताकत मिले ला। किनारे से आ के टकरा जालें तब ब्यापक धनजन के नोकसान भी होला आ एक तरह के आफत के रूप ले लेलें। शीतोष्ण कटिबंधी चक्रवात दू गो बिपरीत सुभाव वाली हवा के राशि के आपस में टकराए पर बने लें आ इनहन के आकार आम तौर पर बड़हन होला, अंडाकार आकृति होला, अगर कौनों जगह के ठीक ऊपर से गुजरें तब उहाँ दू बेर [[बरखा]] होला। चक्रवात नियर चीज धरतिये पर ना बलुक अउरी ग्रह सभ पर भी देखल गइल बा। ==नाँव== भोजपुरी में चक्रवात शब्द हिंदी से आइल हवे, जे खुद संस्कृत के शब्दन के मिला के बनावल गइल हवे, अरथ होला चक्र के रूप में बहे वाली हवा। अंग्रेजी में शब्द ''साइक्लोन'' हवे जे हेनरी पिडिंगटन नाँव के बिद्वान के दिहल हवे, शब्द के अरथ हवे साँप के कुंडली। पिडिंगटन भारत के [[कलकत्ता]] में रह के चालीस गो रिसर्च परचा छपववलें आ एगो थीसिस भी लिखलें। अमेरिका में चक्रवात के ''हरिकेन'' भी कहल जाला, जापान तट पर आवे वाला चक्रवात के ''टाइफून'' कहल जाला आ आस्ट्रेलिया में इनहन के ''विली-विली'' कहल जाला। == बनावट == [[File:Post-Tropical Cyclone Nuri and Typhoon Haiyan surface analysis.png|thumb|right|Comparison between extratropical and tropical cyclones on surface analysis]] सभ चक्रवात सभ में कई ठे बनावट संबंधी बिसेसता सभ के समानता होखे ला। चक्रवात कम दबाव वाला इलाका होलें।<ref name="FAQ eye">{{cite web|author=[[Chris Landsea]] and Sim Aberson|title=Subject: A11) What is the "eye"? How is it formed and maintained ? What is the "eyewall"? What are "spiral bands"?|url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A11.html| date=August 13, 2004|publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]|access-date=2009-12-28}}</ref> चक्रवात के केंद्र (अक्सर बढियाँ से बिकसित उष्णकटिबंधीय चक्रवात में आँख के नाँव से जानल जाला), सभसे कम वायुमंडलीय दबाव वाला इलाका होखे ला।<ref name="FAQ eye"/> केंद्र के लगे दबाव के ढाल बल (चक्रवात के बाहर के दबाव के तुलना में चक्रवात के केंद्र में मौजूद दबाव से) आ [[कोरिओलिस बल|कोरिओलिस प्रभाव]] से आवे वाला बल के अनुमानित संतुलन में होखे के चाहीं, ना त एकरे परिणाम के रूप में चक्रवात खुद पर ढह जाई दबाव में अंतर के कारन।<ref>{{cite web|url=http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf|title=The Atmosphere in Motion|publisher=University of Aberdeen|access-date=2011-09-11|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121018224041/http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf|archive-date=2012-10-18}}</ref> [[कोरिओलिस बल|कोरिओलिस प्रभाव]] के कारण एगो बड़हन चक्रवात के आसपास हवा के बहाव [[गोलार्ध|उत्तरी गोलार्ध]] में घड़ी के दिशा के बिपरीत आ [[गोलार्ध|दक्खिनी गोलार्ध]] में घड़ी के दिशा में होला।<ref>{{cite web|author=Chris Landsea|date=2009-02-06|url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/D3.html|title=Subject: D3) Why do tropical cyclones' winds rotate counterclockwise (clockwise) in the Northern (Southern) Hemisphere?|access-date=2009-12-28|publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]|author-link=Chris Landsea}}</ref> एह से उत्तरी गोलार्ध में पृथिवी के सतह के सापेक्ष सभसे तेज हवा उत्तर के ओर चले वाला चक्रवात के पूरबी ओर आ पच्छिम ओर चले वाला चक्रवात के उत्तरी ओर होखे लीं; दक्खिनी गोलार्ध में एकर बिपरीत होला।<ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm|title=Are the winds on one side of a hurricane faster than on the other side?|series=Ask the Experts: Hurricanes|work=[[USA Today]]|date=November 11, 2007|access-date=September 9, 2011|archive-date=October 12, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012204835/http://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm|url-status=dead}}</ref> कम दबाव वाला सिस्टम सभ के उलट, उच्च दबाव वाला सिस्टम सभ के आसपास हवा के बहाव उत्तरी गोलार्ध में घड़ी के दिशा में (''एंटीसाइक्लोनिक'') होला, आ दक्खिनी गोलार्ध में घड़ी के दिशा के बिपरीत होखे ला। {{clear}} ==इहो देखल जाय== * [[मौसम आ जलवायु]] * [[मानसून]] * [[उष्णकटिबंधी चक्रवात]] * [[टॉरनैडो]] ==संदर्भ== {{Reflist|35em}} {{Natural disasters}} [[श्रेणी:उष्णकटिबंधी चक्रवात| ]] [[श्रेणी:मौसम बिज्ञान]] [[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान]] [[श्रेणी:वायुमंडली सर्कुलेशन]] {{climate-stub}} 0hbzdz9wnqvjm2q6nyi35bafma70vip 805486 805485 2026-09-23T03:31:50Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805486 wikitext text/x-wiki [[File:Low pressure system over Iceland.jpg|thumb|right|230px|alt=चक्रवात के समय बादर सभ के आसमान से लिहल चित्र|आइसलैंड के ऊपर मौजूद एक ठो चक्रवात, बादर सफेद रंग के]] '''चक्रवात''' ({{Langx|en|cyclone}}; ''साइक्लोन'') घुमारियावे वाली हवा के सिस्टम होला जे में [[हवा राशि|हवा के राशि]] बीचा में मौजूद मजबूत कम दबाव वाला सेंटर के चारों ओर चक्कर लगावे ले। केंद्र में हवा के एह कब हवादाब के ओर बाकी दिसा से हवा पहुँचे के कोसिस करे ले आ पृथिवी के अपना धुरी पर नाचे के कारण हवा सीधा-सीधा एह कम दबाव के क्षेत्र के ओर ना पहुँचे ले बलुक गोलाई काट के पहुँचे ले। अगर ऊपर से देखल जाव, उत्तरी गोलार्ध में चक्रवात में हवा के घुमरीदार बहाव के दिसा घड़ी के सुई के उल्टा होला जबकि दक्खिनी गोलार्ध में ई घड़ी के सुई के दिसा में होखे ला। सभसे बड़ साइज के चक्रवात ध्रुवीय क्षेत्र के लगे बने वाला घुमिराव क्षेत्र होलें आ समशीतोष्ण जलवायु वाला इलाका में बने वाला चक्रवात होलें। छोटहन चक्रवात में लोकल स्तर पर बने वाला कम दबाव के क्षेत्र, [[टॉरनैडो|टोरनैडो]] आ बवंडर आवे लें। उत्पत्ती के स्थान आ बने के कारण के आधार पर चक्रवात सभ के दू प्रकार बतावल जाला: [[उष्णकटिबंधीय चक्रवात]] आ [[शीतोष्ण कटिबंधीय चक्रवात]]। उष्णकटिबंधीय चक्रवात साइज में छोट होलें आ इनहन के उत्पत्ती समुंद्र के ऊपर होला, हवा के ऊपर उठ के गुप्त गर्मी के रिलीज होखे से इनहन के ताकत मिले ला। किनारे से आ के टकरा जालें तब ब्यापक धनजन के नोकसान भी होला आ एक तरह के आफत के रूप ले लेलें। शीतोष्ण कटिबंधी चक्रवात दू गो बिपरीत सुभाव वाली हवा के राशि के आपस में टकराए पर बने लें आ इनहन के आकार आम तौर पर बड़हन होला, अंडाकार आकृति होला, अगर कौनों जगह के ठीक ऊपर से गुजरें तब उहाँ दू बेर [[बरखा]] होला। चक्रवात नियर चीज धरतिये पर ना बलुक अउरी ग्रह सभ पर भी देखल गइल बा। ==नाँव== भोजपुरी में चक्रवात शब्द हिंदी से आइल हवे, जे खुद [[संस्कृत]] के शब्द ''चक्र'' आ ''वात'' के मिला के बनावल गइल हवे;— अरथ होला चक्र के रूप में बहे वाली हवा। अंग्रेजी में शब्द ''साइक्लोन'' हवे जे [[हेनरी पिडिंगटन]] नाँव के बिद्वान के दिहल हवे, शब्द के अरथ हवे साँप के कुंडली। पिडिंगटन एगो मौसम बिग्यानी रहलन आ तत्कालीन [[ब्रिटिश भारत]] के [[कलकत्ता]] में रह के करीबन चालीस ठे रिसर्च परचा छपववलें आ एगो थीसिसो लिखलें। उत्तरी अमेरिका में, चाहे उत्तरी अटलांटिक महासागर में, चक्रवातन के ''हरिकेन'' कहल जाला; [[चीन]] आ [[जापान]] के समुंद्री तट पर आवे वाला चक्रवात, जे दक्खिन चीन सागर में बने लें, ''टाइफून'' कहल जालें आ आस्ट्रेलिया में इनहन के ''विली-विली'' कहल जाला। == बनावट == [[File:Post-Tropical Cyclone Nuri and Typhoon Haiyan surface analysis.png|thumb|right|सतह बिश्लेषण के आधार प उष्णकटिबंधीय (ट्रॉपिकल) आ शीतोष्णकटिबंधी (एक्स्ट्रा-ट्रॉपिकल) चक्रवातन के तुलना।]] सभ चक्रवात सभ में कई ठे बनावट संबंधी बिसेसता सभ के समानता होखे ला। चक्रवात कम दबाव वाला इलाका होलें।<ref name="FAQ eye">{{cite web|author=[[Chris Landsea]] and Sim Aberson|title=Subject: A11) What is the "eye"? How is it formed and maintained ? What is the "eyewall"? What are "spiral bands"?|url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A11.html| date=August 13, 2004|publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]|access-date=2009-12-28}}</ref> चक्रवात के केंद्र (अक्सर बढियाँ से बिकसित उष्णकटिबंधीय चक्रवात में एकरा के आँखि के नाँव से जानल जाला), सभसे कम वायुमंडलीय दबाव वाला इलाका होखे ला।<ref name="FAQ eye"/> केंद्र के लगे दबाव के ढाल बल (चक्रवात के बाहर के दबाव के तुलना में चक्रवात के केंद्र में मौजूद दबाव से) आ [[कोरिओलिस बल|कोरिओलिस प्रभाव]] से आवे वाला बल के अनुमानित संतुलन में होखे के चाहीं, ना त एकरे परिणाम के रूप में चक्रवात खुद पर ढह जाई दबाव में अंतर के कारन।<ref>{{cite web|url=http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf|title=The Atmosphere in Motion|publisher=University of Aberdeen|access-date=2011-09-11|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121018224041/http://homepages.abdn.ac.uk/wpe001/meteo/metoh8.pdf|archive-date=2012-10-18}}</ref> [[कोरिओलिस बल|कोरिओलिस प्रभाव]] के कारण एगो बड़हन चक्रवात के आसपास हवा के बहाव [[गोलार्ध|उत्तरी गोलार्ध]] में घड़ी के दिशा के बिपरीत आ [[गोलार्ध|दक्खिनी गोलार्ध]] में घड़ी के दिशा में होला।<ref>{{cite web|author=Chris Landsea|date=2009-02-06|url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/D3.html|title=Subject: D3) Why do tropical cyclones' winds rotate counterclockwise (clockwise) in the Northern (Southern) Hemisphere?|access-date=2009-12-28|publisher=[[Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory]]|author-link=Chris Landsea}}</ref> एह से उत्तरी गोलार्ध में पृथिवी के सतह के सापेक्ष सभसे तेज हवा उत्तर के ओर चले वाला चक्रवात के पूरबी ओर आ पच्छिम ओर चले वाला चक्रवात के उत्तरी ओर होखे लीं; दक्खिनी गोलार्ध में एकर बिपरीत होला।<ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm|title=Are the winds on one side of a hurricane faster than on the other side?|series=Ask the Experts: Hurricanes|work=[[USA Today]]|date=November 11, 2007|access-date=September 9, 2011|archive-date=October 12, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012204835/http://www.usatoday.com/weather/resources/askjack/wfaqhur.htm|url-status=dead}}</ref> कम दबाव वाला सिस्टम सभ के उलट, उच्च दबाव वाला सिस्टम सभ के आसपास हवा के बहाव उत्तरी गोलार्ध में घड़ी के दिशा में (''एंटीसाइक्लोनिक'') होला, आ दक्खिनी गोलार्ध में घड़ी के दिशा के बिपरीत होखे ला। {{clear}} ==इहो देखल जाय== * [[मौसम आ जलवायु]] * [[मानसून]] * [[उष्णकटिबंधी चक्रवात]] * [[टॉरनैडो]] ==संदर्भ== {{Reflist|35em}} {{Natural disasters}} [[श्रेणी:उष्णकटिबंधी चक्रवात| ]] [[श्रेणी:मौसम बिज्ञान]] [[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान]] [[श्रेणी:वायुमंडली सर्कुलेशन]] {{climate-stub}} 6bkbejyi1c2pnq5xb9an71fou1f9xa7 पितरपख 0 49553 805471 805451 2026-09-22T16:30:02Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805471 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = पितरपख |type = हिंदू |image = Pitru Paksha 2007.jpg |caption = बाणगंगा पोखरा के किनारे पितरपख के नहान आ जल दिहल, 7 सितंबर 2007 |observedby = [[हिंदू]] |begins = भादो के पुर्नवासी |ends = कुआर के अमौसा |date = सितंबर/अक्टूबर |date2016 = सितंबर 16 – अक्टूबर 1 <ref>{{cite web|url=http://www.drikpanchang.com/vrats/shraddhadates.html|title=2016 Shraddha Days|publisher=दृक पञ्चांग}}</ref> |date2017 = सितंबर 5-19 |celebrations = 16 [[तिथी|चंद्रमा तिथी]] |observances = श्राद्ध |relatedto = पितर (पूर्वज) लोग के तर्पण }} '''पितरपख''' ({{Langx|sa|पितृपक्ष}}) [[कुआर]] महीना के [[अन्हार पाख|अन्हरिया वाला पाख]] के कहल जाला जे [[भादो]] के [[पुर्नवासी]] के अगिला दिन से सुरू हो के कुआर के [[अमौसा]] ले, कुल सोरह दिन, रहे ला आ एह समय के दौरान [[हिंदू|हिंदू लोग]] अपना पितर लोग के तिथी मनावे ला आ सालाना श्राद्ध करे ला। एकरा के '''पितृपक्ष''', आ '''सोरह श्राद्ध''' के नाँव से भी जानल जाला। [[File:Tarpan - Jagannath Ghat - Kolkata 2012-10-15 0648.JPG|thumb|जगन्नाथ घाट हुगली नदी के किनारे पितरपख के नहान, आ तर्पण, कोलकाता 2012-10-15]] एह अवधि के हिंदू लोग अशुभ माने ला, काहें से की एह में मौत आ मर चुकल लोग के पूजा (श्राद्ध) के बिधान हवे। एही कारण कई तरह के शुभ कामकाज एह दौरान बंद रहे ला। एकरे अंतिम तिथी के भोजपुरी क्षेत्र में '''पितरसउनन''' (पितृ विसर्जन) कहल जाला, जबकि अन्य क्षेत्रन में सर्वपित्री अमावस्या, पितृ अमावस्या, पेद्दल अमावस, महालय अमावस्या भा महालय कहल जाला। महालय से बंगाल में [[दुर्गा पूजा]] के सुरुआत मानल जाला। अगिला दिन से [[नवरातर]] के सुरुआत हो जाला। {{clear}} ==संदर्भ== {{Reflist|35em}} {{हिंदू तिहुआर}} [[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]] [[श्रेणी:कुआर महीना के तिहुआर]] {{उत्सव-आधार}} {{hinduism-stub}} sugns1it6y99i2hlhxudiw5d10abnvp चीनी 0 60680 805484 804404 2026-09-22T22:02:36Z InternetArchiveBot 25596 Add 1 book for [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग]] (20260922)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 805484 wikitext text/x-wiki {{about|खाना में इस्तेमाल होखे वाली मिठास वाली चीज}} [[File:Raw sugar closeup.jpg|upright=1.2|thumb|230px | alt=चीनी के दाना | चीनी के दानेदार रूप, बिना साफ कइल आ बिना ब्लीच कइल।]] '''चीनी''' (अंग्रेजी: शुगर; हिंदी: शक्कर, शर्करा) सवाद में मीठ लागे वाला, पानी में घुल सके वाला कार्बोहाइड्रेड होला, आ खाना में, मिठाई में, बेकरी के कई चीज में, अउरी बिबिध खाए वाली चीज आउर पकवान बनावे में इस्तमाल होला। ई कई अलग-अलग चीज से बनल हो सके ला जइसे कि भारत में [[गन्ना]] (ऊख) के रस से चीनी बनावल जाला जबकि कई देस सभ में ई [[चुकंदर|चीनी चुकंदर]] भा गंजी से बनावल जाला। सिंपल चीनी, जेकरा के ''मोनोसैक्राइड'' कहल जाला, तीन किसिम के होलीं - ग्लूकोज, फ्रक्टोज आ गैलाक्टोज। आमतौर पर जवना दानेदार या रवा (क्रिस्टल) वाली चीनी के हमहन देखीं ला जा ऊ चीनी के एक ठो प्रकार भर हवे। एकरा के अंग्रेजी में "टेबल शुगर" कहल जाला। ई ग्लूकोज आ फ्रक्टोज के मिलजुल रूप होला आ तकनीकी भाषा में ''सुक्रोज'' कहाला; रासायनिक रूप में एही के ''डाईसैक्राइड'' कहल जाला। एह चीनी के इस्तेमाल कई किसिम के खाना में भा [[मिठाई]] में होला या फिर रसोईघर में ई इस्तेमाल होला चाय काफी बनावे में सीधे चम्मच से डाल के घोर दिहल जाला। शरीर में जा के एह सुक्रोज के हाड्रोलाइज होखे, मने कि पानी में घुल के टूट जाए पर ग्लूकोज आ फ्रक्टोज अलगा हो जालें। अइसन अउरी ''डाईसैक्राइड'' सभ में ''माल्टोज'' आवे ला जे अनाज में मौजूद चीनी होला आ ''लैक्टोज'' आवे ला जे दूध में मौजूद चीनी होला। चीनी के, रासायनिक रूप से अउरी लमहर लड़ी सभ के ''ओलिगोसैक्राइड'' भा ''पॉलीसैक्राइड'' कहल जाला। कुछ अन्य चीज, जइसे कि ''ग्लिसेरोल'' भा शुगरएल्कोहल के सवाद भी मीठ जरूर होला बाकी इनहन के चीनी के अंतर्गत ना रखल जाला। डायटिंग वाला खाना में मिठास खातिर इस्तेमाल होखे वाली चीज में ''एस्परटेम'' आ ''सुक्रालोज'' के इस्तेमाल होला जे सुक्रोज के क्लोरीनेटेड रूप होखे लें। चीनी के कुछ न कुछ मात्रा ज्यादातर पौधा सभ के टिशू में मिले ला आ गन्ना आ चीनी चुकंदर (सुगरबीट) के पौधा सभ में एकर मात्रा अतना होला कि आसानी से बानिज्यिक रूप से निकाल के बिलग कइल जा सके ला। साल 2017&ndash;18 में, पूरा दुनियाँ में चीनी के कुल उत्पादन 185 मिलियन टन रहल। पूरा दुनियाँ में, औसतन {{convert|24|kg}} चीनी प्रति ब्यक्ति सालाना खपत होला (33.1&nbsp;किग्रा बिकसित देस सभ में), जे लगभग 260 खाना कैलोरी प्रति ब्यक्ति प्रति दिन के बरोबर होला। बीसवीं सदी के अंतिम दौर के बाद से ई सवाल प्रमुख रूप से सोझा रखल गइल बा कि का अतना बेसी मात्रा में चीनी के खाइल, खासतौर पर रिफाइंड चीनी (साफ कइल आ ब्लीच क के उज्जर बनावल) के खाइल, मनुष्य के सेहत खाती ठिक बा कि ना। बेसी मात्रा में चीनी के खाए के कारन [[मोटापा]], [[शुगर रोग|शुगर के बेमारी]], कार्डियोवेस्कुलर बेमारी (दिल आ खून के नस संबंधी), डिमेंशिया आ दाँत के क्षय होखले के संभावना के साथे जोड़ल गइल बा। एह तरह के कई गो अध्ययन भइल बाड़े, हालाँकि मुख्य रूप से पर्याप्त आँकड़ा के अभाव में रिजल्ट सभ अलग-अलग किसिम के रहल बाड़ें। ==नाँव== भोजपुरी में '''चीनी''' भा '''चिन्नी''', एकदम उज्जर दानेदार चीनी के कहल जाला। एकर उत्पत्ती [[चीन]] देस के ऊपर भइल बतावल जाला। हालाँकि गन्ना के रस से रवादार गुड़ आ ढोंकादार ''खंड'' बनावे के बिधि भारत में खोजल गइल आ इहाँ से बाकी जगह चहुँपल, एकरा के साफ क के उज्जर रंग देवे के खोज फारस में आ मिस्र में भइल अइसन मानल जाला (जवना से मिस्री भा मिसरी शब्द के उत्पत्ती बतावल जाला) आ चीन एगो समय में अइसन उज्जर चीनी के बड़हन उत्पादक बनल जहाँ से ई शब्द भारत में चलन में आ गइल।<ref>{{cite book|title=The Oxford Companion to Sugar and Sweets|url=https://books.google.com/books?id=XPNgBwAAQBAJ&pg=PT667|date=1 April 2015|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-931362-4|pages=667–}}</ref><ref>{{cite book |title=Bhāshā |url=https://books.google.com/books?id=rqBjAAAAMAAJ |date=सितंबर 1983}}</ref> हालाँकि, ज्यादातर लोग एह शब्द के उत्पत्ती चीन देस के साथे जोड़े ला,<ref name="Walker2000">{{cite book|author=Harlan Walker|title=Milk: Beyond the Dairy : Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cookery 1999|url=https://books.google.com/books?id=tuor2vcVtiQC&pg=PA306|year=2000|publisher=Oxford Symposium|isbn=978-1-903018-06-4|pages=306–}}</ref> कुछ लोग एकरा के फारसी शब्द ''शीरनी'' से भी जोड़े ला जे मध्यकाल में सत्यपीर (सत्यनारायण भगवान) के परसाद में चढ़ावल जाय।<ref name="NeedhamDaniels1996">{{cite book|author1=Joseph Needham|author2=Christian Daniels|author3=Nicholas K. Menzies|title=Science and Civilisation in China: Volume 6, Biology and Biological Technology, Part 3, Agro-Industries and Forestry|url=https://books.google.com/books?id=DzqPvHlFkV4C&pg=PA374|date=20 June 1996|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-41999-4|pages=374–}}</ref> संस्कृत में चीनी के शर्करा कहल जाला। इतिहासी रूप से एकर उत्पत्ती भारत में भइल आ इहाँ से ई बाकी जगह चहुँपल जेकर परभाव शब्द पर भी देखाई देला आ बिबिध भाषा में एकर नाँव शर्करा से निकसल बतावल जालें। फारस में शर्करा के शक्कर भा शकर बनल, उहाँ से ई अरबी में शक्कर के रूप में गइल आ मध्यकालीन लैटिन भाषा में ''सुक्कारम'', आ बारहवीं सदी के पुरानी फ्रेंच भाषा में ''सुक्रे'', आ इहाँ से अंग्रेजी भाषा में ''शुगर'' बनल।<ref name="oed">{{OEtymD|Sugar}}</ref> इटैलियन में ''जुचेरो'', स्पैनिश में ''अजुकार'', आ पुर्तगाली में ''असुकार'' सीधे अरबी से आइल हवे, स्पेनिश आ पुर्तगाली में मूल अरबी डेफिनिट आर्टिकल (अंग्रेजी वाल ए/ऍन नियर अल के अ) बचल रह गइल।<ref name=oed/> सभसे पुरान प्रमाणित यूनानी शब्द {{lang|grc|σάκχαρις}} (''सक्काःरिस'') बतावल जाला। अंग्रेजी के शब्द ''जैजरी'', जवन गुड़ खाती भा खजूर से बनल भूअर चीनी खातिर इस्तमाल होला, एही तरह से पुर्तगाली के ''जागरा'' से आइल हवे जे खुद मलयालम के {{lang|ml|ചക്കരാ}} (''सक्कर''), आ मूल संस्कृत शर्करा से आइल हऽ।<ref>{{cite web |url=http://oxforddictionaries.com/definition/english/jaggery |title=Jaggery |publisher=Oxford Dictionaries |accessdate=2012-08-17 |archive-date=2016-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160821052405/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/jaggery |url-status=dead }}</ref> ==इतिहास== <!-- {{Main article|चीनी के इतिहास}} --> ===प्राचीन काल आ मध्यजुग=== [[File:Canaviais Sao Paulo 01 2008 06.jpg|thumb|[[ऊख]] के खेती]] [[भारतीय उपमहादीप]] में<ref>Moxham, Roy, ''The Great Hedge of India'', Carroll & Graf, 2001 {{ISBN|0-7867-0976-6}}.</ref> प्राचीन काल से चीनी के उत्पादन कइल जात रहल बा आ इहँवा से ई आज के जमाना के अफगानिस्तान में चहुँपल, खैबर दर्रा से हो के।<ref>{{Cite book|title=When Asia was the World|url=https://archive.org/details/whenasiawasworld0000gord|last=Gordon|first=Stewart|publisher=Da Capo Press|year=2008|isbn=|location=|pages=[https://archive.org/details/whenasiawasworld0000gord/page/12 12]}}</ref> सुरुआती दौर में ई बहुत भारी मात्रा में ना उपराजल जाय आ बहुत सस्ता भी ना रहे, मिठास खातिर आमतौर पर मधु (शहद) के इस्तेमाल दुनिया के ज्यादातर हिस्सा में होखे। मूल रूप से लोग ऊख के सीधे चबा के चूभे आ एकर मिठास लेवे। ऊख मूल रूप से उष्णकटिबंधी दक्खिन एशिया आ दक्खिन पुरुब एशिया के पौधा रहबो कइल।<ref name=Kiple/> एकर अलगा-अलगा प्रजाति सभ अलगा-अलगा लोकेशन पर पैदा भइल जइसे कि ''सैकारम बारबेरी'' के मूल भारत हवे आ ''सैकारम एडुले'' आ ''सैकारम ओफिसिनारम'' न्यू गिनी के मूल के हवें।<ref name=Kiple>{{cite book |url=http://www.cambridge.org/us/books/kiple/sugar.htm |title=World history of Food – Sugar |first=Kenneth F. |last=Kiple |author2=Kriemhild Conee Ornelas |lastauthoramp=yes |work= |publisher=Cambridge University Press |accessdate=9 January 2012}}</ref><ref name=Sharpe>{{cite web |url=http://www.ethnoleaflets.com//leaflets/sugar.htm |title=Sugar Cane: Past and Present |work=Illinois: Southern Illinois University |author=Sharpe, Peter |year=1998 |deadurl=unfit |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710203319/http://www.ethnoleaflets.com//leaflets/sugar.htm |archivedate=जुलाई 10, 2011}}</ref> चीन के हाथ से लिखल पोथी सभ में ऊख के सभसे पुरान उल्लेख 8वीं-सदी ईसा पूर्ब के बा जे एकर उतपत्ती भारत में बतावे ला।<ref name=gr1>{{cite book |title=Something about sugar: its history, growth, manufacture and distribution |first=George |last=Rolph |year=1873 |url=https://archive.org/details/somethingaboutsu00rolprich}}</ref> परंपरागत भारतीय बैदकी ([[आयुर्वेद]]) में, ऊख के इक्षु आ एकरे रस के फाणित के नाँव से उल्लेख मिले ला। एकर प्रकार, पर्यावाची आ लच्छन सभ निघंटु में बर्णित बाड़ें, जइसे कि "भावप्रकाश" (1.6.23, ऊख के बिबिध प्रकार) के बिबरन मिले ला।<ref>{{Cite book | last = Murthy | first = K. R. Srikantha | title = Bhāvaprakāśa of Bhāvamiśra, Vol. I | publisher = Chowkhamba Krishnadas Academy, Varanasi | year = 2016 | isbn=9788121800006 | pages = 490–94 | edition = reprint 2016 | series = Krishnadas Ayurveda Series 45 }}</ref> यूरोप में ऊख के मिले के परमान 1ली-सदी ईस्वी में मिले ला, बाकी ई खाए वाली चीज के रूप में ना बलुक आयात कइल दवाई के रूप में इस्तमाल होखे।<ref>Galloway, J.H. (1989), [https://books.google.com/books?id=Y96agmiQP7gC&lpg=PA24&pg=PA23#v=onepage ''The Sugar Cane Industry: An Historical Geography from its Origins to 1914'']. Cambridge University Press. p. 23. {{ISBN|0521022193}}</ref><ref name=faas>Faas, Patrick, (2003). [https://books.google.com/books?id=YXGlAr17oekC&lpg=PA149 ''Around the Roman Table: Food and Feasting in Ancient Rome'']. Chicago: University of Chicago Press. p.&nbsp;149. {{ISBN|0226233472}}</ref> यूनानी बैद पेडानियस डायोस्कोराइडेस अपना पहिली सदी ईस्वी के बैदकी के किताब दे मटेरिया मेडिका में ऊख के गुण के बिबरन देले बाड़ें,<ref>"There is a kind of coalesced honey called ''sakcharon'' [i.e. sugar] found in reeds in India and [[Arabia Felix|Eudaimon Arabia]] similar in consistency to salt and brittle enough to be broken between the teeth like salt," Quoted from Book Two of Dioscorides' ''Materia Medica''. The book is downloadable from links at the Wikipedia [[:en:Dioscorides]] page.</ref> आ प्लिनी (बड़का) जे एगो पहिली सदी ईस्वी के रोमन बिद्वान रहलें, अपना "नैचुरल हिस्ट्री" नाँव के इतिहासी किताब में एकर बिबरन देले बाड़े: "चीनी अरब में भी बने ले, बाकी भारतीय चीनी बेहतर होला। ई एक किसिम के मधु हवे जे ऊख में होला. गोंद नियर सुफेद होला, आ दांत के बिचा में कुरकुरा होखे ला। ई पहाड़ी बदाम (हेज़लनट) के बरोबर ढोंक में आवे ला। ई खाली दवाई खातिर इस्तमाल कइल जाला।"<ref name=faas/> Sugar remained relatively unimportant until the Indians discovered methods of turning [[sugarcane juice]] into granulated crystals that were easier to store and to transport.<ref name=Adas>Adas, Michael (January 2001). ''Agricultural and Pastoral Societies in Ancient and Classical History''. Temple University Press. {{ISBN|1-56639-832-0}}. p. 311.</ref> Crystallized sugar was discovered by the time of the [[Gupta dynasty|Imperial Guptas]], around the 5th century CE.<ref name=Adas/> In the local Indian language, these crystals were called ''khanda'' ([[Devanagari]]: खण्ड, {{IAST|Khaṇḍa}}), which is the source of the word ''candy''.<ref>{{cite web |title=Sugarcane: Saccharum Officinarum |publisher=USAID, Govt of United States |year=2006 |page=7.1 |url=http://www.usaid.gov/locations/latin_america_caribbean/environment/docs/ag&environ/Sugarcane.pdf |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131106015828/http://www.usaid.gov/locations/latin_america_caribbean/environment/docs/ag%26environ/Sugarcane.pdf |archivedate=2013-11-06 |df=}}</ref> Indian sailors, who carried [[clarified butter]] and sugar as supplies, introduced knowledge of sugar on the various [[trade routes]] they travelled.<ref name=Adas/> Buddhist monks, as they travelled around, brought sugar crystallization methods to China.<ref name=Kieschnick1>Kieschnick, John (2003). ''The Impact of Buddhism on Chinese Material Culture'' [[Princeton University Press]]. {{ISBN|0-691-09676-7}}.</ref> During the reign of [[Harsha]] (r. 606–647) in [[North India]], Indian envoys in [[Tang dynasty|Tang China]] taught methods of cultivating sugarcane after [[Emperor Taizong of Tang]] (r. 626–649) made known his interest in sugar. China then established its first sugarcane plantations in the seventh century.<ref name="sen 38 40">Sen, Tansen. (2003). ''Buddhism, Diplomacy, and Trade: The Realignment of Sino-Indian Relations, 600–1400''. Manoa: Asian Interactions and Comparisons, a joint publication of the University of Hawaii Press and the Association for Asian Studies. {{ISBN|0-8248-2593-4}}. pp. 38–40.</ref> Chinese documents confirm at least two missions to India, initiated in 647 CE, to obtain technology for sugar refining.<ref name=Kieschnick11>Kieschnick, John (2003). ''The Impact of Buddhism on Chinese Material Culture'' [[Princeton University Press]]. 258. {{ISBN|0-691-09676-7}}.</ref> In South Asia, the Middle East and China, sugar became a staple of cooking and desserts. [[Crusades|Crusaders]] brought sugar home with them to Europe after their campaigns in the [[Holy Land]], where they encountered caravans carrying "sweet salt". Early in the 12th century, Venice acquired some villages near [[Tyre, Lebanon|Tyre]] and set up estates to produce sugar for export to Europe, where it supplemented honey, which had previously been the only available sweetener.<ref name="Ponting 2000 481">{{cite book |last=Ponting |first=Clive |authorlink=Clive Ponting |title=World history: a new perspective |url=https://archive.org/details/worldhistorynewp0000pont |origyear=2000 |year=2000 |publisher=Chatto & Windus |location=London |isbn=0-7011-6834-X |page=[https://archive.org/details/worldhistorynewp0000pont/page/481 481]}}</ref> Crusade chronicler [[William of Tyre]], writing in the late 12th century, described sugar as "very necessary for the use and health of mankind".<ref>{{cite book |last1=Barber |first1=Malcolm |edition=2nd |title=The two cities: medieval Europe, 1050–1320 |year=2004 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-17415-2 |page=14 |url=https://books.google.com/?id=7Kkm7cgT_xkC&pg=PA14}}</ref> In the 15th century, [[Venice]] was the chief sugar refining and distribution centre in Europe.<ref name=gr1/> ===आधुनिक इतिहास=== [[File:George Flegel Still-Life with Bread and Confectionary.jpg|thumb|''स्टिल लाइफ विद ब्रेड एंड कन्फेक्शनरी'', जॉर्ज फ्लेग्ल, 17वीं-सदी के पहिला हिस्सा।]] <!-- {{see also|तिकोना ब्यापार}} --> In August 1492, [[Christopher Columbus]] stopped at [[La Gomera]] in the [[Canary Islands]], for wine and water, intending to stay only four days. He became romantically involved with the governor of the island, [[Beatriz de Bobadilla y Ossorio]], and stayed a month. When he finally sailed, she gave him cuttings of sugarcane, which became the first to reach the New World.<ref>{{cite book |title=Historia de la conquista de las siete islas de Canarias |last=Abreu y Galindo |first=J. de |authorlink= |author2=A. Cioranescu (ed) |year=1977 |publisher=Goya ediciones |location=Tenerife |isbn= |page= |pages= |url=https://archive.org/details/historiadelaconq0000abre}}</ref> The first sugar cane harvest was conducted in [[Hispaniola]] in 1501, and many sugar mills had been constructed in Cuba and Jamaica by the 1520s.{{sfn|Benitez-Rojo|1996|p=93}} The Portuguese took sugar cane to Brazil. By 1540, there were 800 cane sugar mills in [[Santa Catarina Island]] and another 2,000 on the north coast of Brazil, Demarara, and Surinam. [[File:Hacienda La Fortuna Francisco Oller 1885 Brooklyn Museum.jpg|left|thumb|''हासिएंदा ला फार्चूना'' प्यूर्तो रिको में एगो चीनी मिल, फ्रांसिस्को ओलेर के पेंटिंग (1885), ब्रुकलिन म्यूजियम।]] Sugar was a luxury in Europe until the 18th century, when it became more widely available. It then became popular and by the 19th century, sugar came to be considered a necessity. This evolution of taste and demand for sugar as an essential food ingredient unleashed major economic and social changes.<ref name=mintz>{{cite book |title=Sweetness and Power: The Place of Sugar in Modern History |url=https://archive.org/details/sweetnesspowerpl0000mint_l4p2 |first=Sidney |last=Mintz |isbn=978-0-14-009233-2 |year=1986 |publisher=Penguin}}</ref> It drove, in part, colonization of tropical islands and nations where labor-intensive sugarcane plantations and sugar manufacturing could thrive. The demand for cheap labor to perform the hard work involved in its cultivation and processing increased the demand for the slave trade from Africa (in particular West Africa). After slavery was abolished, there was high demand for [[indentured labor]]ers from South Asia (in particular India).<ref name=britain1>{{cite web |title=Forced Labour |year=2010 |publisher=The National Archives, Government of the United Kingdom |url=http://www.nationalarchives.gov.uk/pathways/blackhistory/india/forced.htm}}</ref><ref>{{cite book |first=Walton |last=Lai |title=Indentured labor, Caribbean sugar: Chinese and Indian migrants to the British West Indies, 1838–1918 |url=https://archive.org/details/indenturedlaborc0000look |year=1993 |isbn=978-0-8018-7746-9}}</ref><ref>{{cite book |first=Steven |last=Vertovik |author2=(Robin Cohen, ed.) |title=The Cambridge survey of world migration |url=https://archive.org/details/cambridgesurveyo00robi |year=1995 |pages=[https://archive.org/details/cambridgesurveyo00robi/page/57 57]–68 |isbn=978-0-521-44405-7}}</ref> Millions of slave and indentured laborers were brought into the Caribbean and the Americas, Indian Ocean colonies, southeast Asia, Pacific Islands, and East Africa and Natal. The modern ethnic mix of many nations that have been settled in the last two centuries has been influenced by the demand for sugar.<ref>{{cite book |title=A Question of Labour: Indentured Immigration Into Trinidad & British Guiana, 1875–1917 |url=https://archive.org/details/questionoflabour0000laur |first=K |last=Laurence |publisher=St Martin's Press |year=1994 |isbn=978-0-312-12172-3}}</ref><ref>{{cite web |title=St. Lucia's Indian Arrival Day |year=2009 |publisher=Caribbean Repeating Islands |url=http://repeatingislands.com/2009/05/07/st-lucia%E2%80%99s-indian-arrival-day/ |access-date=2018-05-26 |archive-date=2017-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170424085806/https://repeatingislands.com/2009/05/07/st-lucia%E2%80%99s-indian-arrival-day/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Indian indentured labourers |publisher=The National Archives, Government of the United Kingdom |year=2010 |url=http://www.nationalarchives.gov.uk/records/research-guides/indian-indentured-labour.htm}}</ref> [[File:Sugar Cane closeup.jpg|thumb|upright=0.6|ऊख के नजदीकी से लिहल फोटो। ऊख (गन्ना) उपनिवेशी सिस्टम के सभसे प्रमुख उकसावा रहल।]] Sugar also led to some industrialization of areas where sugar cane was grown. For example, Lieutenant J. Paterson, of the Bengal establishment, persuaded the British Government that sugar cane could be cultivated in British India with many advantages and at less expense than in the West Indies; as a result, sugar factories were established in [[Bihar]] in eastern India.<ref>[http://www.bihargatha.in/early-agriculture-based-enterprenureships/sugar-concerns Early Sugar Industry of Bihar – Bihargatha] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110910142340/http://www.bihargatha.in/early-agriculture-based-enterprenureships/sugar-concerns |date=2011-09-10 }}. Bihargatha.in. Retrieved on 2012-01-07.</ref> During the [[Napoleonic Wars]], sugar beet production increased in continental Europe because of the difficulty of importing sugar when shipping was subject to [[blockade]]. By 1880, the sugar beet was the main source of sugar in Europe. It was cultivated in [[Lincolnshire]] and other parts of England, although the United Kingdom continued to import the main part of its sugar from its colonies.<ref>{{cite web |url=http://www.sucrose.com/lhist.html |title=How Sugar is Made – the History |work=SKIL: Sugar Knowledge International |publisher= |accessdate=2012-03-28 |archive-date=2002-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20021020062627/http://www.sucrose.com/lhist.html |url-status=dead }}</ref> Until the late nineteenth century, sugar was purchased in [[sugarloaf|loaves]], which had to be cut using implements called [[sugar nips]].<ref>{{cite web |url=http://www.thesugargirls.com/a-visit-to-the-tate-lyle-archive// |title=A Visit to the Tate & Lyle Archive |publisher=The Sugar Girls blog |date=10 March 2012 |accessdate=2012-03-11 |archive-date=2012-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120730135449/http://www.thesugargirls.com/a-visit-to-the-tate-lyle-archive/ |url-status=dead }}</ref> In later years, granulated sugar was more usually sold in bags. Sugar cubes were produced in the nineteenth century. The first inventor of a process to make sugar in cube form was the [[Moravia]]n [[Jakub Kryštof Rad]], director of a sugar company in [[Dačice]]. He began sugar cube production after being granted a five-year patent for the process on January 23, 1843. [[Henry Tate]] of [[Tate & Lyle]] was another early manufacturer of sugar cubes at his refineries in Liverpool and London. Tate purchased a patent for sugar cube manufacture from German [[Eugen Langen]], who in 1872 had invented a different method of processing of sugar cubes.<ref>{{cite book |first=Duncan |last=Barrett |author2=Nuala Calvi |lastauthoramp=yes |publisher=Collins |title=''[[The Sugar Girls]]'' |isbn=978-0-00-744847-0 |page=ix}}</ref> {{clear}} ==संदर्भ== {{Reflist|33em}} [[श्रेणी:खाना बनावे में इस्तमाल होखे वाला सामग्री]] {{food-stub}} mbx6z1t36e86bxwa5q1iacb0959mdi7 निकोलो मैकियावेली 0 76332 805472 804220 2026-09-22T16:47:15Z SM7 3953 Cleaning up 805472 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher |region = [[Western philosophy]] |era = [[Renaissance philosophy]] |image = Portrait of Niccolò Machiavelli.jpg |caption = Posthumous portrait by [[Santi di Tito]], latter half of the 16th century |name = Niccolò Machiavelli |birth_name = Niccolò di Bernardo dei Machiavelli |birth_date = {{birth date|1469|5|3|df=y}} |birth_place = [[Florence]], [[Republic of Florence]] |death_date = {{death date and age|1527|6|21|1469|5|3|df=y}} |death_place = Florence, Republic of Florence |school_tradition = {{ubl|[[Classical realism (international relations)|Classical realism]]|[[Republicanism]]}} |main_interests = [[Politics]] and [[political philosophy]], [[military theory]], history |notable_works = {{ubl|''[[The Prince]]''|''[[Discourses on Livy]]''}} |spouse = {{marriage|Marietta [[Corsini family|Corsini]]|1501}} |children = 7 |father = [[Bernardo di Niccolò Machiavelli]] |notable_ideas = Classical realism, ''[[virtù]]'', [[republicanism|modern republicanism]] |signature = Machiavelli Signature.svg }} '''निकोलो मैकियावेली''' (Niccolò di Bernardo dei Machiavelli; 3 मई 1479 — 21 जून 1527) [[इटली]] के एगो दार्शनिक आ लेखक रहलन। इनकर किताब ''द प्रिंस'' बहुत प्रख्यात बाटे जेकरा ई 1513 मे गहले रहन। इनकरा आधुनिक [[राजनीति बिज्ञान]] के पिता कहल जाला। ई बहुत दिन ले फ्लोरेंस राज दरबार मे मंत्री रहन। ई कबिता आ चुटकुला लिखत रहन। मैकियावेली राजनीतिक लड़ाई सभ के नैतिकता से आँखि से ना देखलें बाकिर ऊ मानत रहन जे इ सभ एगो खेला हऽ जेकर नियाम पहिले से बनावल बाटे। हुनकर अनुभव से ऊ जानत रहन जे राजनीती खाली छल आ अपराध से होला। यू कहले बाड़न जे एगो राजा जे केवनो राज स्थापित करत बजी केवनो कुकरम करऽता तऽ ओकरा माफ कऽ देवे के चाहीं जदि एकर परिनाम से लाभ मिले के बा। इनकर पुस्तक ''द प्रिंस'' प ढेर लोग आपन राए देल, केहू कहलस की एह पुस्तक मे "ई लिखल बा की कइसे खराब राजा सभ राज चलावेलऽसन" तऽ केहू कहलस जे "एहमे राजा सभ के सुझाव दिहल बा के कइसे ऊ आपन राज बचा सकेला"। == जीनगी == [[चित्र:Portrait of Niccolò Machiavelli Cristofano di Papi dell'Altissimo.jpg|thumb|upright|मैकियावेली के चित्र]] मैकियावेली [[इटली]] के फ़लोरेंस मे जनमल रहन। ई अपना माई बाबू के तीसरका बच्चा आ पहिलका ललना रहन। मैकियावेली 1502 मे मारेट्टा कोरसिनी से बियाह कइलें। ई बयाकरन, अलंकार शास्त्र आ [[लैटिन]] पढ़लें। अईसन मानल जाला जे ई [[यूनानी भाषा]] ना पढ़लन भले ओह घड़ी फ़लोरेंस मे एकर पढ़ाई होखत रहे। 1494 मे फ़लोरेंस मे मेडिसी, जे साठ बरस राज कइले रहे, के हटा के जनतंत्र स्थापित भइल। मैकियावेली उहे राज के मंत्री बनलें। {{Philosopher-stub}} iwm8ftsw86b4cba8oj5brndtisig4ur 805473 805472 2026-09-22T16:50:53Z SM7 3953 सुधार कइल गइल, सफाई कइल गइल 805473 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher |region = [[Western philosophy]] |era = [[Renaissance philosophy]] |image = Portrait of Niccolò Machiavelli.jpg |caption = Posthumous portrait by [[Santi di Tito]], latter half of the 16th century |name = Niccolò Machiavelli |birth_name = Niccolò di Bernardo dei Machiavelli |birth_date = {{birth date|1469|5|3|df=y}} |birth_place = [[Florence]], [[Republic of Florence]] |death_date = {{death date and age|1527|6|21|1469|5|3|df=y}} |death_place = Florence, Republic of Florence |school_tradition = {{ubl|[[Classical realism (international relations)|Classical realism]]|[[Republicanism]]}} |main_interests = [[Politics]] and [[political philosophy]], [[military theory]], history |notable_works = {{ubl|''[[The Prince]]''|''[[Discourses on Livy]]''}} |spouse = {{marriage|Marietta [[Corsini family|Corsini]]|1501}} |children = 7 |father = [[Bernardo di Niccolò Machiavelli]] |notable_ideas = Classical realism, ''[[virtù]]'', [[republicanism|modern republicanism]] |signature = Machiavelli Signature.svg }} '''निकोलो मैकियावेली''' भा '''निकोलो माकियावेली'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|n|ɪ|k|ə|l|əʊ|_|ˌ|m|æ|k|i|ə|ˈ|v|ɛ|l|i}} {{respell|nik|ə|LOH|_|MAK|ee|ə|VEL|ee}}, {{IPAc-en|USalso|-|_|ˌ|m|ɑː|k|-}} {{respell|-_|MAHK|-}};<ref>{{cite web|url=https://www.ldoceonline.com/dictionary/niccolo-machiavelli|title=Machiavelli, Niccolò|work=Longman Dictionary of Contemporary English|publisher=Longman|access-date=5 August 2023}}</ref><ref>{{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/en/definition/Machievelli,+Niccol%C3%B2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210021945/https://www.lexico.com/en/definition/machiavelli,_niccolo?s=t |url-status=dead |archive-date=10 February 2022 |title=Machievelli, Niccolò |dictionary=Lexico US English Dictionary |publisher=Oxford University Press}}</ref><ref>{{cite American Heritage Dictionary|Machiavelli|access-date=9 February 2022}}</ref> {{IPA|it|nikkoˈlɔ mmakjaˈvɛlli|lang}}; also [[#Machiavel|occasionally rendered]] in English as '''Nicholas&nbsp;Machiavel''' ({{IPAc-en|ˈ|m|æ|k|i|ə|v|ɛ|l}} {{respell|MAK|ee|ə|vel}}, {{IPAc-en|USalso|ˈ|m|ɑː|k|-}} {{respell|MAHK|-}}).}} (Niccolò Machiavelli; 3 मई 1479 — 21 जून 1527) [[इटली]] के एगो दार्शनिक आ लेखक रहलन। इनकर किताब ''द प्रिंस'' बहुत प्रख्यात बाटे जेकरा ई 1513 मे लिखले रहलन। इनकरा के आधुनिक [[राजनीति बिज्ञान]] के पिता कहल जाला। ई बहुत दिन ले फ्लोरेंस रिपब्लिक के शासन मंडल में रहलन। दार्शनिक बिचार आ चिंतन के अलावा ई कबिता आ चुटकुलो लिखत रहलन। मैकियावेली राजनीतिक लड़ाई सभ के नैतिकता से आँखि से ना देखलें बाकिर ऊ मानत रहन जे इ सभ एगो खेला हऽ जेकर नियाम पहिले से बनावल बाटे। हुनकर अनुभव से ऊ जानत रहन जे राजनीती खाली छल आ अपराध से होला। यू कहले बाड़न जे एगो राजा जे केवनो राज स्थापित करत बजी केवनो कुकरम करऽता तऽ ओकरा माफ कऽ देवे के चाहीं जदि एकर परिनाम से लाभ मिले के बा। इनकर पुस्तक ''द प्रिंस'' प ढेर लोग आपन राए देल, केहू कहलस की एह पुस्तक मे "ई लिखल बा की कइसे खराब राजा सभ राज चलावेलऽसन" तऽ केहू कहलस जे "एहमे राजा सभ के सुझाव दिहल बा के कइसे ऊ आपन राज बचा सकेला"। == जीनगी == [[चित्र:Portrait of Niccolò Machiavelli Cristofano di Papi dell'Altissimo.jpg|thumb|upright|मैकियावेली के चित्र]] मैकियावेली [[इटली]] के फ़लोरेंस मे जनमल रहन। ई अपना माई बाबू के तीसरका बच्चा आ पहिलका ललना रहन। मैकियावेली 1502 मे मारेट्टा कोरसिनी से बियाह कइलें। ई बयाकरन, अलंकार शास्त्र आ [[लैटिन]] पढ़लें। अईसन मानल जाला जे ई [[यूनानी भाषा]] ना पढ़लन भले ओह घड़ी फ़लोरेंस मे एकर पढ़ाई होखत रहे। 1494 मे फ़लोरेंस मे मेडिसी, जे साठ बरस राज कइले रहे, के हटा के जनतंत्र स्थापित भइल। मैकियावेली उहे राज के मंत्री बनलें। {{Philosopher-stub}} cxxkck7s27ba59ilytk4u27pn995rxn 805474 805473 2026-09-22T16:52:51Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805474 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher |region = [[Western philosophy]] |era = [[Renaissance philosophy]] |image = Portrait of Niccolò Machiavelli.jpg |caption = Posthumous portrait by [[Santi di Tito]], latter half of the 16th century |name = Niccolò Machiavelli |birth_name = Niccolò di Bernardo dei Machiavelli |birth_date = {{birth date|1469|5|3|df=y}} |birth_place = [[Florence]], [[Republic of Florence]] |death_date = {{death date and age|1527|6|21|1469|5|3|df=y}} |death_place = Florence, Republic of Florence |school_tradition = {{ubl|[[Classical realism (international relations)|Classical realism]]|[[Republicanism]]}} |main_interests = [[Politics]] and [[political philosophy]], [[military theory]], history |notable_works = {{ubl|''[[The Prince]]''|''[[Discourses on Livy]]''}} |spouse = {{marriage|Marietta [[Corsini family|Corsini]]|1501}} |children = 7 |father = [[Bernardo di Niccolò Machiavelli]] |notable_ideas = Classical realism, ''[[virtù]]'', [[republicanism|modern republicanism]] |signature = Machiavelli Signature.svg }} '''निकोलो मैकियावेली''' भा '''निकोलो माकियावेली'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|n|ɪ|k|ə|l|əʊ|_|ˌ|m|æ|k|i|ə|ˈ|v|ɛ|l|i}} {{respell|nik|ə|LOH|_|MAK|ee|ə|VEL|ee}}, {{IPAc-en|USalso|-|_|ˌ|m|ɑː|k|-}} {{respell|-_|MAHK|-}};<ref>{{cite web|url=https://www.ldoceonline.com/dictionary/niccolo-machiavelli|title=Machiavelli, Niccolò|work=Longman Dictionary of Contemporary English|publisher=Longman|access-date=5 August 2023}}</ref><ref>{{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/en/definition/Machievelli,+Niccol%C3%B2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210021945/https://www.lexico.com/en/definition/machiavelli,_niccolo?s=t |url-status=dead |archive-date=10 February 2022 |title=Machievelli, Niccolò |dictionary=Lexico US English Dictionary |publisher=Oxford University Press}}</ref><ref>{{cite American Heritage Dictionary|Machiavelli|access-date=9 February 2022}}</ref> {{IPA|it|nikkoˈlɔ mmakjaˈvɛlli|lang}}; also [[#Machiavel|occasionally rendered]] in English as '''Nicholas&nbsp;Machiavel''' ({{IPAc-en|ˈ|m|æ|k|i|ə|v|ɛ|l}} {{respell|MAK|ee|ə|vel}}, {{IPAc-en|USalso|ˈ|m|ɑː|k|-}} {{respell|MAHK|-}}).}} (Niccolò Machiavelli; 3 मई 1479 — 21 जून 1527) [[इटली]] के एगो दार्शनिक आ लेखक रहलन। इनकर किताब ''द प्रिंस'' बहुत प्रख्यात बाटे जेकरा ई 1513 मे लिखले रहलन। इनकरा के आधुनिक [[राजनीति बिज्ञान]] के पिता कहल जाला। ई बहुत दिन ले फ्लोरेंस रिपब्लिक के शासन मंडल में रहलन। दार्शनिक बिचार आ चिंतन के अलावा ई कबिता आ चुटकुलो लिखत रहलन। मैकियावेली राजनीतिक लड़ाई सभ के नैतिकता से आँखि से ना देखलें बाकिर ऊ मानत रहन जे इ सभ एगो खेला हऽ जेकर नियाम पहिले से बनावल बाटे। हुनकर अनुभव से ऊ जानत रहन जे राजनीती खाली छल आ अपराध से होला। यू कहले बाड़न जे एगो राजा जे केवनो राज स्थापित करत बजी केवनो कुकरम करऽता तऽ ओकरा माफ कऽ देवे के चाहीं जदि एकर परिनाम से लाभ मिले के बा। इनकर पुस्तक ''द प्रिंस'' प ढेर लोग आपन राए देल, केहू कहलस की एह पुस्तक मे "ई लिखल बा की कइसे खराब राजा सभ राज चलावेलऽसन" तऽ केहू कहलस जे "एहमे राजा सभ के सुझाव दिहल बा के कइसे ऊ आपन राज बचा सकेला"। == जीनगी == [[चित्र:Portrait of Niccolò Machiavelli Cristofano di Papi dell'Altissimo.jpg|thumb|upright|मैकियावेली के चित्र]] मैकियावेली [[इटली]] के फ़लोरेंस मे जनमल रहन। ई अपना माई बाबू के तीसरका बच्चा आ पहिलका ललना रहन। मैकियावेली 1502 मे मारेट्टा कोरसिनी से बियाह कइलें। ई बयाकरन, अलंकार शास्त्र आ [[लैटिन]] पढ़लें। अईसन मानल जाला जे ई [[यूनानी भाषा]] ना पढ़लन भले ओह घड़ी फ़लोरेंस मे एकर पढ़ाई होखत रहे। 1494 मे फ़लोरेंस मे मेडिसी, जे साठ बरस राज कइले रहे, के हटा के जनतंत्र स्थापित भइल। मैकियावेली उहे राज के मंत्री बनलें। {{clear}} ==नोट== {{notelist|29em}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Philosopher-stub}} o5gdf6buxcpcnoj4tlr5wxebo6lvecd 805475 805474 2026-09-22T16:55:48Z SM7 3953 सफाई कइल गइल 805475 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher |region = [[Western philosophy]] |era = [[Renaissance philosophy]] |image = Portrait of Niccolò Machiavelli.jpg |caption = Posthumous portrait by [[Santi di Tito]], latter half of the 16th century |name = Niccolò Machiavelli |birth_name = Niccolò di Bernardo dei Machiavelli |birth_date = {{birth date|1469|5|3|df=y}} |birth_place = [[Florence]], [[Republic of Florence]] |death_date = {{death date and age|1527|6|21|1469|5|3|df=y}} |death_place = Florence, Republic of Florence |school_tradition = {{ubl|[[Classical realism (international relations)|Classical realism]]|[[Republicanism]]}} |main_interests = [[Politics]] and [[political philosophy]], [[military theory]], history |notable_works = {{ubl|''[[The Prince]]''|''[[Discourses on Livy]]''}} |spouse = {{marriage|Marietta [[Corsini family|Corsini]]|1501}} |children = 7 |father = [[Bernardo di Niccolò Machiavelli]] |notable_ideas = Classical realism, ''[[virtù]]'', [[republicanism|modern republicanism]] |signature = Machiavelli Signature.svg }} '''निकोलो मैकियावेली''' भा '''निकोलो माकियावेली'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|n|ɪ|k|ə|l|əʊ|_|ˌ|m|æ|k|i|ə|ˈ|v|ɛ|l|i}} {{respell|nik|ə|LOH|_|MAK|ee|ə|VEL|ee}}, {{IPAc-en|USalso|-|_|ˌ|m|ɑː|k|-}} {{respell|-_|MAHK|-}};<ref>{{cite web|url=https://www.ldoceonline.com/dictionary/niccolo-machiavelli|title=Machiavelli, Niccolò|work=Longman Dictionary of Contemporary English|publisher=Longman|access-date=5 August 2023}}</ref><ref>{{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/en/definition/Machievelli,+Niccol%C3%B2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210021945/https://www.lexico.com/en/definition/machiavelli,_niccolo?s=t |url-status=dead |archive-date=10 February 2022 |title=Machievelli, Niccolò |dictionary=Lexico US English Dictionary |publisher=Oxford University Press}}</ref><ref>{{cite American Heritage Dictionary|Machiavelli|access-date=9 February 2022}}</ref> {{IPA|it|nikkoˈlɔ mmakjaˈvɛlli|lang}}; also [[#Machiavel|occasionally rendered]] in English as '''Nicholas&nbsp;Machiavel''' ({{IPAc-en|ˈ|m|æ|k|i|ə|v|ɛ|l}} {{respell|MAK|ee|ə|vel}}, {{IPAc-en|USalso|ˈ|m|ɑː|k|-}} {{respell|MAHK|-}}).}} (Niccolò Machiavelli; 3 मई 1479 — 21 जून 1527) [[इटली]] के एगो दार्शनिक आ लेखक रहलन। इनकर किताब ''द प्रिंस'' बहुत प्रख्यात बाटे जेकरा ई 1513 मे लिखले रहलन। इनकरा के आधुनिक [[राजनीति बिज्ञान]] के पिता कहल जाला। ई बहुत दिन ले फ्लोरेंस रिपब्लिक के शासन मंडल में रहलन। दार्शनिक बिचार आ चिंतन के अलावा ई कबिता आ चुटकुलो लिखत रहलन। {{clear}} ==नोट== {{notelist|29em}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Philosopher-stub}} b3ujkcybntpzm0i6o5nww0y9w9cdlgz 805476 805475 2026-09-22T17:07:54Z SM7 3953 [[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा +[[श्रेणी:इटली के दार्शनिक]]; +[[श्रेणी:इटली के लेखक]]; +[[श्रेणी:इटली के कवि]]; +[[श्रेणी:इटली के लोग]] 805476 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher |region = [[Western philosophy]] |era = [[Renaissance philosophy]] |image = Portrait of Niccolò Machiavelli.jpg |caption = Posthumous portrait by [[Santi di Tito]], latter half of the 16th century |name = Niccolò Machiavelli |birth_name = Niccolò di Bernardo dei Machiavelli |birth_date = {{birth date|1469|5|3|df=y}} |birth_place = [[Florence]], [[Republic of Florence]] |death_date = {{death date and age|1527|6|21|1469|5|3|df=y}} |death_place = Florence, Republic of Florence |school_tradition = {{ubl|[[Classical realism (international relations)|Classical realism]]|[[Republicanism]]}} |main_interests = [[Politics]] and [[political philosophy]], [[military theory]], history |notable_works = {{ubl|''[[The Prince]]''|''[[Discourses on Livy]]''}} |spouse = {{marriage|Marietta [[Corsini family|Corsini]]|1501}} |children = 7 |father = [[Bernardo di Niccolò Machiavelli]] |notable_ideas = Classical realism, ''[[virtù]]'', [[republicanism|modern republicanism]] |signature = Machiavelli Signature.svg }} '''निकोलो मैकियावेली''' भा '''निकोलो माकियावेली'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|n|ɪ|k|ə|l|əʊ|_|ˌ|m|æ|k|i|ə|ˈ|v|ɛ|l|i}} {{respell|nik|ə|LOH|_|MAK|ee|ə|VEL|ee}}, {{IPAc-en|USalso|-|_|ˌ|m|ɑː|k|-}} {{respell|-_|MAHK|-}};<ref>{{cite web|url=https://www.ldoceonline.com/dictionary/niccolo-machiavelli|title=Machiavelli, Niccolò|work=Longman Dictionary of Contemporary English|publisher=Longman|access-date=5 August 2023}}</ref><ref>{{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/en/definition/Machievelli,+Niccol%C3%B2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210021945/https://www.lexico.com/en/definition/machiavelli,_niccolo?s=t |url-status=dead |archive-date=10 February 2022 |title=Machievelli, Niccolò |dictionary=Lexico US English Dictionary |publisher=Oxford University Press}}</ref><ref>{{cite American Heritage Dictionary|Machiavelli|access-date=9 February 2022}}</ref> {{IPA|it|nikkoˈlɔ mmakjaˈvɛlli|lang}}; also [[#Machiavel|occasionally rendered]] in English as '''Nicholas&nbsp;Machiavel''' ({{IPAc-en|ˈ|m|æ|k|i|ə|v|ɛ|l}} {{respell|MAK|ee|ə|vel}}, {{IPAc-en|USalso|ˈ|m|ɑː|k|-}} {{respell|MAHK|-}}).}} (Niccolò Machiavelli; 3 मई 1479 — 21 जून 1527) [[इटली]] के एगो दार्शनिक आ लेखक रहलन। इनकर किताब ''द प्रिंस'' बहुत प्रख्यात बाटे जेकरा ई 1513 मे लिखले रहलन। इनकरा के आधुनिक [[राजनीति बिज्ञान]] के पिता कहल जाला। ई बहुत दिन ले फ्लोरेंस रिपब्लिक के शासन मंडल में रहलन। दार्शनिक बिचार आ चिंतन के अलावा ई कबिता आ चुटकुलो लिखत रहलन। {{clear}} ==नोट== {{notelist|29em}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Philosopher-stub}} [[श्रेणी:इटली के दार्शनिक]] [[श्रेणी:इटली के लेखक]] [[श्रेणी:इटली के कवि]] [[श्रेणी:इटली के लोग]] 167jtaowukr9shb8wfedm7bj9qvtqwu 805477 805476 2026-09-22T17:17:22Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805477 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher |region = [[पच्छिमी दर्शन|वेस्टर्न फिलॉसफी]] |era = [[रेनेसाँ फिलासफी]] |image = Portrait of Niccolò Machiavelli.jpg |caption = Posthumous portrait by [[Santi di Tito]], latter half of the 16th century |name = Niccolò Machiavelli |birth_name = Niccolò di Bernardo dei Machiavelli |birth_date = {{birth date|1469|5|3|df=y}} |birth_place = [[Florence]], [[Republic of Florence]] |death_date = {{death date and age|1527|6|21|1469|5|3|df=y}} |death_place = Florence, Republic of Florence |school_tradition = {{ubl|[[Classical realism (international relations)|Classical realism]]|[[Republicanism]]}} |main_interests = [[Politics]] and [[political philosophy]], [[military theory]], history |notable_works = {{ubl|''[[The Prince]]''|''[[Discourses on Livy]]''}} |spouse = {{marriage|Marietta [[Corsini family|Corsini]]|1501}} |children = 7 |father = [[Bernardo di Niccolò Machiavelli]] |notable_ideas = Classical realism, ''[[virtù]]'', [[republicanism|modern republicanism]] |signature = Machiavelli Signature.svg }} '''निकोलो मैकियावेली''' भा '''निकोलो माकियावेली'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|n|ɪ|k|ə|l|əʊ|_|ˌ|m|æ|k|i|ə|ˈ|v|ɛ|l|i}} {{respell|nik|ə|LOH|_|MAK|ee|ə|VEL|ee}}, {{IPAc-en|USalso|-|_|ˌ|m|ɑː|k|-}} {{respell|-_|MAHK|-}};<ref>{{cite web|url=https://www.ldoceonline.com/dictionary/niccolo-machiavelli|title=Machiavelli, Niccolò|work=Longman Dictionary of Contemporary English|publisher=Longman|access-date=5 August 2023}}</ref><ref>{{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/en/definition/Machievelli,+Niccol%C3%B2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210021945/https://www.lexico.com/en/definition/machiavelli,_niccolo?s=t |url-status=dead |archive-date=10 February 2022 |title=Machievelli, Niccolò |dictionary=Lexico US English Dictionary |publisher=Oxford University Press}}</ref><ref>{{cite American Heritage Dictionary|Machiavelli|access-date=9 February 2022}}</ref> {{IPA|it|nikkoˈlɔ mmakjaˈvɛlli|lang}}; also [[#Machiavel|occasionally rendered]] in English as '''Nicholas&nbsp;Machiavel''' ({{IPAc-en|ˈ|m|æ|k|i|ə|v|ɛ|l}} {{respell|MAK|ee|ə|vel}}, {{IPAc-en|USalso|ˈ|m|ɑː|k|-}} {{respell|MAHK|-}}).}} (Niccolò Machiavelli; 3 मई 1479 — 21 जून 1527) [[इटली]] के एगो दार्शनिक आ लेखक रहलन। इनकर किताब ''द प्रिंस'' बहुत प्रख्यात बाटे जेकरा ई 1513 मे लिखले रहलन। इनकरा के आधुनिक [[राजनीति बिज्ञान]] के पिता कहल जाला। ई बहुत दिन ले फ्लोरेंस रिपब्लिक के शासन मंडल में रहलन। दार्शनिक बिचार आ चिंतन के अलावा ई कबिता आ चुटकुलो लिखत रहलन। {{clear}} ==नोट== {{notelist|29em}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Philosopher-stub}} [[श्रेणी:इटली के दार्शनिक]] [[श्रेणी:इटली के लेखक]] [[श्रेणी:इटली के कवि]] [[श्रेणी:इटली के लोग]] fdqc6nnmw29gatsd6bethdulr9lrukc 805478 805477 2026-09-22T17:23:42Z SM7 3953 अनुबाद कइल गइल 805478 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher |region = [[पच्छिमी दर्शन|वेस्टर्न फिलॉसफी]] |era = [[रेनेसाँ फिलासफी]] |image = Portrait of Niccolò Machiavelli.jpg |caption = निधन के बाद, [[सैंटी दि टिटो]] के बनावल पोर्ट्रेट, 16वीं सदी के अंत के दौर के |name = Niccolò Machiavelli |birth_name = Niccolò di Bernardo dei Machiavelli |birth_date = {{birth date|1469|5|3|df=y}} |birth_place = [[फ्लोरेंस]], [[फ्लोरेंस रिपब्लिक]] |death_date = {{death date and age|1527|6|21|1469|5|3|df=y}} |death_place = फ्लोरेंस, फ्लोरेंस रिपब्लिक |school_tradition = {{ubl|[[क्लासिकल रियलिज्म (इंटरनेशनल रिलेशन)|क्लासिकल रियलिज्म]]|[[रिपब्लिकनिज्म]]}} |main_interests = [[राजनीति]] आ [[पोलिटिकल फिलॉसफी|राजनीतिक दर्शन]], [[मलेटरी थियरी]], [[इतिहास]] |notable_works = {{ubl|''[[द प्रिंस]]''|''[[डिस्कोर्सेज ऑन लिवी]]''}} |spouse = {{marriage|Marietta Corsini|1501}} |children = 7 |father = Bernardo di Niccolò Machiavelli |notable_ideas = क्लासिकल रियलिज्म, ''[[virtù]]'', [[रिपब्लिकनिज्म|आधुनिक रिपब्लिकवाद]] |signature = Machiavelli Signature.svg }} '''निकोलो मैकियावेली''' भा '''निकोलो माकियावेली'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|n|ɪ|k|ə|l|əʊ|_|ˌ|m|æ|k|i|ə|ˈ|v|ɛ|l|i}} {{respell|nik|ə|LOH|_|MAK|ee|ə|VEL|ee}}, {{IPAc-en|USalso|-|_|ˌ|m|ɑː|k|-}} {{respell|-_|MAHK|-}};<ref>{{cite web|url=https://www.ldoceonline.com/dictionary/niccolo-machiavelli|title=Machiavelli, Niccolò|work=Longman Dictionary of Contemporary English|publisher=Longman|access-date=5 August 2023}}</ref><ref>{{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/en/definition/Machievelli,+Niccol%C3%B2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210021945/https://www.lexico.com/en/definition/machiavelli,_niccolo?s=t |url-status=dead |archive-date=10 February 2022 |title=Machievelli, Niccolò |dictionary=Lexico US English Dictionary |publisher=Oxford University Press}}</ref><ref>{{cite American Heritage Dictionary|Machiavelli|access-date=9 February 2022}}</ref> {{IPA|it|nikkoˈlɔ mmakjaˈvɛlli|lang}}; also [[#Machiavel|occasionally rendered]] in English as '''Nicholas&nbsp;Machiavel''' ({{IPAc-en|ˈ|m|æ|k|i|ə|v|ɛ|l}} {{respell|MAK|ee|ə|vel}}, {{IPAc-en|USalso|ˈ|m|ɑː|k|-}} {{respell|MAHK|-}}).}} (Niccolò Machiavelli; 3 मई 1479 — 21 जून 1527) [[इटली]] के एगो दार्शनिक आ लेखक रहलन। इनकर किताब ''द प्रिंस'' बहुत प्रख्यात बाटे जेकरा ई 1513 मे लिखले रहलन। इनकरा के आधुनिक [[राजनीति बिज्ञान]] के पिता कहल जाला। ई बहुत दिन ले फ्लोरेंस रिपब्लिक के शासन मंडल में रहलन। दार्शनिक बिचार आ चिंतन के अलावा ई कबिता आ चुटकुलो लिखत रहलन। {{clear}} ==नोट== {{notelist|29em}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Philosopher-stub}} [[श्रेणी:इटली के दार्शनिक]] [[श्रेणी:इटली के लेखक]] [[श्रेणी:इटली के कवि]] [[श्रेणी:इटली के लोग]] 900q5521tw8vq49vlk1tzqnwoyvsjog बटोहिया 0 77517 805483 804283 2026-09-22T22:01:16Z InternetArchiveBot 25596 Add 1 book for [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग]] (20260922)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 805483 wikitext text/x-wiki {{Infobox poem |name = बटोहिया |author = रघुवीर नारायण |original_title = 𑂥𑂗𑂷𑂯𑂱𑂨𑂰 |original_title_lang = bh |written = 1911 |first = राघुवीर पत्र पुष्प |publisher = <!-- Publisher of main publication (prefer 1st edition) --> |lines = |language=[[भोजपुरी]]}} '''बटोहिया''' (𑂥𑂗𑂷𑂯𑂱𑂨𑂰) चाहे '''सुंदर सुभूमी''' [[रघुवीर नारायण]] के लिखल एगो [[भोजपुरी]] पूरबी गीत बाटे।<ref>{{Cite book|last=Sinha|first=Bindeshwari P.|title=Comprehensive History of Bihar|publisher=Kashi Prasad Jayaswal Research Institute|year=1976|isbn=|location=|pages=}}</ref><ref name=":0" />हेकरा 1911 मे लिखल गइल रहे आ ई बहुत परसिद्ध भइल। 1920 मे [[जार्ज ग्रियर्सन]] एह गीत के रेकार्ड कइले रहन।<ref name=":0">{{Cite book|last=|first=|title=Indian Diaspora: Socio-Cultural and Religious Worlds|url=https://archive.org/details/indiandiasporaso0000prat|publisher=BRILL|year=2015|isbn=978-9004288065|location=|pages=}}</ref> ढेर लोग हेकरा भोजपुरी के "[[वंदे मातरम्|वंदे मातरम्"]] कहेला।<ref>{{Cite book|last=|first=|title=Chhavi aur Chhap|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> ई गीत पहिलका बेरा राघुवीर पत्र पुष्प नांव के किताब मे छपल रहे।<ref>{{Cite book|last=Singh|first=Durga Shankar Prasad|title=Bhojpuri ke kavi aur Kavya|year=1958|url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.16235|publisher=|isbn=|location=Patna|pages=}}</ref> एह गीत एगो गिरमिटिया मजुर एगो बटोही के भारत दिया बतावत बा, आ भारत के मने पारऽता।<ref>{{Cite journal|last=Kumar|first=Ashutosh|date=|title=ANTI-INDENTURE BHOJPURI FOLK SONGS AND POEMS FROM NORTH INDIA|url=https://www.researchgate.net/publication/292626093|journal=Man in India |volume=93 |issue=4 |pages=509–519}}</ref> ==नांव== बटोहिया सबद के मूल सबद ''बांट'' हटे जेकरा प्रयाय बा ''राह'' आ [[अंग्रेजी]] मे हेकरा ''वे'' चाहे ''पाथ'' कहल जाला। जे ''बांट'' प चलेला सेके ''बटोहि'' कहल जाला आ ई भोजपुरी के ''इया'' प्रत्यय से लाग के ''बटोहिया'' बनि जाला।<ref>{{Cite book|last=Pant|first=S.K.|title=Social Sector in India: Changing Paradigms in Uttar Pradesh|publisher=Rawat Publications|year=2005|isbn=8170339650|location=|pages=}}</ref> ==बोल== पहिलका दु अंतरा नीचे दिहले बा: {|style="width: 90%;" |- style="text-align: left;" <!--please do not change the vowels in this passage. If they show up in the wrong place on your computer, it's a problem with your browser, not with the article.--> !style="width: 30%;" | [[कैथी]] !style="width: 30%;" | [[देवनागरी]]<ref>{{Cite book|last=|first=|title=Vikas Ka Vishwas|publisher=Prabhat Prakashan|year=2012|isbn=978-9380823355|location=|pages=}}</ref> !style="width: 30%;" |[[International Alphabet of Sanskrit Transliteration|IAST]] transliteration<ref>{{Cite book|last=Kumar|first=Pratap|title=Indian Diaspora: Socio-Cultural and Religious Worlds|url=https://archive.org/details/indiandiasporaso0000prat|publisher=BRILL|year=2015|isbn=978-9004288065|location=|pages=}}</ref> |- |<!--please do not change the vowels in this passage. If they show up in the wrong place on your computer, it's a problem with your browser, not with the article.--><poem>𑂮𑂳𑂁𑂠𑂩 𑂮𑂳𑂦𑂳𑂧𑂱 𑂦𑂆𑂨𑂰 𑂦𑂰𑂩𑂞 𑂍𑂵 𑂠𑂵𑂮𑂫𑂰 𑂮𑂵 𑂧𑂷𑂩𑂵 𑂣𑂹𑂩𑂰𑂢 𑂥𑂮𑂵 𑂯𑂱𑂧 𑂎𑂷𑂯 𑂩𑂵 𑂥𑂗𑂷𑂯𑂱𑂨𑂰 𑂉𑂍 𑂠𑂹𑂫𑂰𑂱𑂩 𑂐𑂵𑂩𑂵 𑂩𑂰𑂧𑂰 𑂯𑂱𑂧 𑂍𑂷𑂞𑂫𑂪𑂫𑂰 𑂮𑂵 𑂞𑂲𑂢 𑂠𑂹𑂫𑂰𑂱𑂩 𑂮𑂱𑂁𑂡𑂳 𑂐𑂯𑂩𑂰𑂫𑂵 𑂩𑂵 𑂥𑂗𑂷𑂯𑂱𑂨𑂰 𑂔𑂰𑂈 𑂔𑂰𑂈 𑂦𑂆𑂨𑂰 𑂥𑂗𑂷𑂯𑂲 𑂯𑂱𑂢𑂹𑂠 𑂠𑂵𑂎𑂱 𑂄𑂈 𑂔𑂯𑂫𑂰𑂀 𑂍𑂳𑂯𑂳𑂍𑂲 𑂍𑂷𑂆𑂪𑂲 𑂏𑂰𑂫𑂵 𑂩𑂵 𑂥𑂗𑂷𑂯𑂱𑂨𑂰 𑂣𑂫𑂢 𑂮𑂳𑂏𑂁𑂡 𑂧𑂁𑂠 𑂃𑂏𑂩 𑂒𑂁𑂠𑂢𑂫𑂰 𑂮𑂵 𑂍𑂧𑂰𑂢𑂲 𑂥𑂱𑂩𑂯 𑂩𑂰𑂏 𑂏𑂰𑂫𑂵 𑂩𑂵 𑂥𑂗𑂷𑂯𑂱𑂨𑂰 </poem> |सुंदर सुभूमि भैया भारत के देसवा से मोरे प्राण बसे हिम-खोह रे बटोहिया एक द्वार घेरे रामा हिम-कोतवलवा से तीन द्वार सिंधु घहरावे रे बटोहिया जाऊ-जाऊ भैया रे बटोही हिंद देखी आउ जहवां कुहुकी कोइली गावे रे बटोहिया पवन सुगंध मंद अगर चंदनवां से कामिनी बिरह-राग गावे रे बटोहिया | <poem> {{IAST|suṃdar subhumi bhaiyā bhārat ke deswā se}} {{IAST|more prān base him khoh re baṭohiyā}} {{IAST|eka dwāra ghere rāmā him kotwalwā se}} {{IAST|tīn dwāra sindhu ghaharāwe re baṭohiyā}} {{IAST|mātaram}} {{IAST|vande mātaram}} {{IAST|jau jau bhaiya baṭohī hiṃd dekhi aau}} {{IAST|jahawā kuhukī koilī gāwe re baṭohīyā}} {{IAST|pawana sugaṃdh maṃd agara caṃdanawā se }} {{IAST|kāminī biraha rāg gāwe re baṭohiya}}</poem> (Bhojpuri) |}<!--IAST template needed to display special characters properly on IE6--> ==सनर्भ== [[श्रेणी:भोजपुरी साहित्य]] k6d2t56hwtmtq0prre5wz9q14rkpc4w वेब होस्टिंग सर्विस 0 83965 805487 804971 2026-09-23T09:33:01Z WebseoTrends 39562 Brocken link fixed 805487 wikitext text/x-wiki {{TECHTITLE}} '''वेब होस्टिंग सर्विस''' ({{Lang|en|web hosting service}}) चाहे '''वेबसाइट होस्टिंग''' एक किसिम के [[इंटरनेट होस्टिंग सर्विस]] हवे जे क्लायंट लोगन के उनहन लोगन के [[वेबसाइट]] होस्ट करे के सेवा देवे ले; मने कि, क्लायंट लोग, चाहे ब्यक्ति होखे भा संस्था, आपन वेबसाइट के एह होस्टिंग सर्विस वाला [[सर्वर]] सभ के जरिये [[वल्ड वाइड वेब]] पर पहुँचा सके ला आ। अइसन कंपनी सभ जे वेब होस्टिंग के सुबिधा भा सेवा उपलब्ध करावे लीं उनहना के ''वेब होस्ट कंपनी'' चाहे बस ''वेब होस्ट'' कहल जाला। आसान भाषा में, वेब होस्टिंग सर्विस अइसन सर्वर उपलब्ध करावे लें जहाँ केहू आपन वेबसाइट के रख सके ला आ बाकी लोग ओह वेबसाइट तक वल्ड वाइड वेब के जरिये पहुँच सके ला। जब केहू होस्टिंग सर्विस खरीदे ला तब ऊ सर्वर पर स्पेस खरीदे ला जहाँ ओकरे वेबसाइट के डेटा रखल जाला आ एह डेटा तक बाकी दुनिया के पहुँच सुनिश्चित होखे ला। == इहो देखल जाय == * [[इंटरनेट होस्टिंग सर्विस]] * [[वेबसाइट]] * [[वल्ड वाइड वेब]] == बाहरी कड़ी == * [https://in.pcmag.com/web-site-hosting-services/37595/the-best-web-hosting-services-for-2020 The Best Web Hosting Services for 2022] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220222071148/https://in.pcmag.com/web-site-hosting-services/37595/the-best-web-hosting-services-for-2020 |date=2022-02-22 }}, PCMag India पर। * [https://www.newindianexpress.com/expressdeals/software-apps/-0001/nov/30/10-best-web-hosting-providers-in-india-2020/29.html 10 Best Web Hosting Providers in India (February 2022)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220222071146/https://www.newindianexpress.com/expressdeals/software-apps/-0001/nov/30/10-best-web-hosting-providers-in-india-2020/29.html |date=2022-02-22 }}, newindianexpress.com पर। * [https://www.cnet.com/tech/services-and-software/best-web-hosting/ Best web hosting for 2022], cnet.com पर। * [https://webseotrends.com/best-web-hosting/ Best web hosting Server] for 2026, Webseotrends.com पर। [[श्रेणी:इंटरनेट]] [[श्रेणी:वेब होस्टिंग| ]] [[श्रेणी:वेबसाइट मैनेजमेंट]] [[श्रेणी:इंटरनेट टर्मावली|वेब होस्टिंग]] {{internet-stub}} 8q4pq9yxs0bmxb5fal99it91a0v7ljo 805492 805487 2026-09-23T10:36:36Z SM7 3953 Reverted edit by [[Special:Contributions/WebseoTrends|WebseoTrends]] ([[User talk:WebseoTrends|talk]]) to last revision by [[User:SM7|SM7]] 781666 wikitext text/x-wiki {{TECHTITLE}} '''वेब होस्टिंग सर्विस''' ({{Lang|en|web hosting service}}) चाहे '''वेबसाइट होस्टिंग''' एक किसिम के [[इंटरनेट होस्टिंग सर्विस]] हवे जे क्लायंट लोगन के उनहन लोगन के [[वेबसाइट]] होस्ट करे के सेवा देवे ले; मने कि, क्लायंट लोग, चाहे ब्यक्ति होखे भा संस्था, आपन वेबसाइट के एह होस्टिंग सर्विस वाला [[सर्वर]] सभ के जरिये [[वल्ड वाइड वेब]] पर पहुँचा सके ला आ। अइसन कंपनी सभ जे वेब होस्टिंग के सुबिधा भा सेवा उपलब्ध करावे लीं उनहना के ''वेब होस्ट कंपनी'' चाहे बस ''वेब होस्ट'' कहल जाला। आसान भाषा में, वेब होस्टिंग सर्विस अइसन सर्वर उपलब्ध करावे लें जहाँ केहू आपन वेबसाइट के रख सके ला आ बाकी लोग ओह वेबसाइट तक वल्ड वाइड वेब के जरिये पहुँच सके ला। जब केहू होस्टिंग सर्विस खरीदे ला तब ऊ सर्वर पर स्पेस खरीदे ला जहाँ ओकरे वेबसाइट के डेटा रखल जाला आ एह डेटा तक बाकी दुनिया के पहुँच सुनिश्चित होखे ला। == इहो देखल जाय == * [[इंटरनेट होस्टिंग सर्विस]] * [[वेबसाइट]] * [[वल्ड वाइड वेब]] == बाहरी कड़ी == * [https://in.pcmag.com/web-site-hosting-services/37595/the-best-web-hosting-services-for-2020 The Best Web Hosting Services for 2022] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220222071148/https://in.pcmag.com/web-site-hosting-services/37595/the-best-web-hosting-services-for-2020 |date=2022-02-22 }}, PCMag India पर। * [https://www.newindianexpress.com/expressdeals/software-apps/-0001/nov/30/10-best-web-hosting-providers-in-india-2020/29.html 10 Best Web Hosting Providers in India (February 2022)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220222071146/https://www.newindianexpress.com/expressdeals/software-apps/-0001/nov/30/10-best-web-hosting-providers-in-india-2020/29.html |date=2022-02-22 }}, newindianexpress.com पर। * [https://www.cnet.com/tech/services-and-software/best-web-hosting/ Best web hosting for 2022], cnet.com पर। [[श्रेणी:इंटरनेट]] [[श्रेणी:वेब होस्टिंग| ]] [[श्रेणी:वेबसाइट मैनेजमेंट]] [[श्रेणी:इंटरनेट टर्मावली|वेब होस्टिंग]] {{internet-stub}} 51jmlyqccj7zaskh4eo48fnaschciiu विकिपीडिया:आँकड़ा सभ/२०२६/सितंबर 4 101472 805482 805441 2026-09-22T19:21:34Z NeechalBOT 7874 statistics 805482 wikitext text/x-wiki <!--- stats starts--->{{प्रयोगकर्ता:Neechalkaran/statnotice}}{| class="wikitable sortable" style="width:90%" |- ! Date(Time) ! Pages ! Articles ! Edits ! Users ! Files ! Activeusers {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१-९-२०२६ |Pages = 82214 |dPages = 1 |Articles = 9197 |dArticles = 0 |Edits = 801535 |dEdits = 6 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40592 |dUsers = 1 |Ausers = 51 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२-९-२०२६ |Pages = 82216 |dPages = 2 |Articles = 9197 |dArticles = 0 |Edits = 801545 |dEdits = 10 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40601 |dUsers = 9 |Ausers = 51 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =३-९-२०२६ |Pages = 82185 |dPages = -31 |Articles = 9196 |dArticles = -1 |Edits = 801603 |dEdits = 58 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40611 |dUsers = 10 |Ausers = 51 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =४-९-२०२६ |Pages = 82187 |dPages = 2 |Articles = 9196 |dArticles = 0 |Edits = 801582 |dEdits = -21 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40620 |dUsers = 9 |Ausers = 44 |dAusers = -7 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =५-९-२०२६ |Pages = 82198 |dPages = 11 |Articles = 9199 |dArticles = 3 |Edits = 801858 |dEdits = 276 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40627 |dUsers = 7 |Ausers = 44 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =६-९-२०२६ |Pages = 82198 |dPages = 0 |Articles = 9199 |dArticles = 0 |Edits = 801881 |dEdits = 23 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40630 |dUsers = 3 |Ausers = 44 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =७-९-२०२६ |Pages = 82199 |dPages = 1 |Articles = 9199 |dArticles = 0 |Edits = 801884 |dEdits = 3 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40638 |dUsers = 8 |Ausers = 47 |dAusers = 3 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =८-९-२०२६ |Pages = 82199 |dPages = 0 |Articles = 9199 |dArticles = 0 |Edits = 801886 |dEdits = 2 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40643 |dUsers = 5 |Ausers = 47 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =९-९-२०२६ |Pages = 82207 |dPages = 8 |Articles = 9201 |dArticles = 2 |Edits = 801916 |dEdits = 30 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40649 |dUsers = 6 |Ausers = 47 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१०-९-२०२६ |Pages = 82209 |dPages = 2 |Articles = 9201 |dArticles = 0 |Edits = 801921 |dEdits = 5 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40654 |dUsers = 5 |Ausers = 42 |dAusers = -5 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =११-९-२०२६ |Pages = 82201 |dPages = -8 |Articles = 9207 |dArticles = 6 |Edits = 801968 |dEdits = 47 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40659 |dUsers = 5 |Ausers = 42 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१२-९-२०२६ |Pages = 82203 |dPages = 2 |Articles = 9208 |dArticles = 1 |Edits = 801986 |dEdits = 18 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40665 |dUsers = 6 |Ausers = 42 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१३-९-२०२६ |Pages = 82207 |dPages = 4 |Articles = 9208 |dArticles = 0 |Edits = 802001 |dEdits = 15 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40672 |dUsers = 7 |Ausers = 40 |dAusers = -2 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१४-९-२०२६ |Pages = 82206 |dPages = -1 |Articles = 9209 |dArticles = 1 |Edits = 802015 |dEdits = 14 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40674 |dUsers = 2 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१५-९-२०२६ |Pages = 82207 |dPages = 1 |Articles = 9209 |dArticles = 0 |Edits = 802023 |dEdits = 8 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40678 |dUsers = 4 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१६-९-२०२६ |Pages = 82214 |dPages = 7 |Articles = 9210 |dArticles = 1 |Edits = 802261 |dEdits = 238 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40683 |dUsers = 5 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१७-९-२०२६ |Pages = 82220 |dPages = 6 |Articles = 9213 |dArticles = 3 |Edits = 802300 |dEdits = 39 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40689 |dUsers = 6 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१८-९-२०२६ |Pages = 82223 |dPages = 3 |Articles = 9214 |dArticles = 1 |Edits = 802312 |dEdits = 12 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40702 |dUsers = 13 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१९-९-२०२६ |Pages = 82224 |dPages = 1 |Articles = 9214 |dArticles = 0 |Edits = 802322 |dEdits = 10 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40709 |dUsers = 7 |Ausers = 38 |dAusers = -2 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२०-९-२०२६ |Pages = 82227 |dPages = 3 |Articles = 9216 |dArticles = 2 |Edits = 802331 |dEdits = 9 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40719 |dUsers = 10 |Ausers = 38 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२१-९-२०२६ |Pages = 82229 |dPages = 2 |Articles = 9216 |dArticles = 0 |Edits = 802348 |dEdits = 17 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40725 |dUsers = 6 |Ausers = 38 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२२-९-२०२६ |Pages = 82239 |dPages = 10 |Articles = 9219 |dArticles = 3 |Edits = 802388 |dEdits = 40 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40728 |dUsers = 3 |Ausers = 37 |dAusers = -1 }} <!---Place new stats here---> |} <!--- stats ends---> sssykhfddgz7oa69fp2lgymhkv4syfc तिहुआर 0 101555 805460 2026-09-22T15:20:21Z SM7 3953 नया आधार लेख 805460 wikitext text/x-wiki '''परब''' आ '''तिहुआर''' ({{Langx|en|festival}}, ''फेस्टिवल'') कौनों समुदाय के लोगन द्वारा खास दिनन के रूप में मनावल जालें जे ओह समुदाय के धरम, परंपरा आ संस्कृति से जुड़ल होखे लें। धार्मिक परब आ तिहुआर सभ धरम के मान्यता आ ओकरा से जुड़ल देवी-देवता भा कौनों दूसर महान ब्यक्ति के जनमदिन भा अउरी कौनों महत्व के घटना के दिन हो सके लें; परंपरा वाला परब-तिहुआर पुराना ज़माना से चल आ रहल अइसन तिहुआर हो सके लें जे खेती-किसानी के सीजनल चक्र के महत्व वाला दिनन आ ज्योतिषीय घटना सभ से संबंधित हो सके लें; देस भा राष्ट्र के एकता आ एकजुटता से जुड़ल दिन आ दिवस आ महापुरुष लोगन के जिनगी से जुड़ल महत्व वाली घटना के दिन हो सके लें। एह तरीका से इनहन के धार्मिक तिहुआर, परंपरागत तिहुआर, सांस्कृतिक परब-तिहुआर आ राष्ट्रीय परब के रूप में बाँटल जा सके ला। पुराना समय से लगभग हर क्षेत्र-बिसेस आ संस्कृति में खेती-किसानी के काम साल के अलग-अलग सीजन के हिसाब से चलत आ रहल बाटे। ई तिहुआर अकसरहा सुरुज आ चंद्रमा के गति के हिसाब, ओह इलाका के कैलेंडर के हिसाब से, से मनावल जात आ रहल बाड़ें। साथे-साथ इहो देखल जाला कि आगे चल के इनहन के धर्म के साथे फ्यूजन भ गइल आ एकरा के चलते कई बेर इहो तय कइल मुश्किल हो जाला कि कवन तिहुआर पुराना परंपरा आ खेती-किसानी से जुड़ल बा आ आगे चल के ओकरा के धार्मको तिहुआर बना लिहल गइल। {{clear}} [[श्रेणी:संस्कृति]] [[श्रेणी:समाज]] [[श्रेणी:मनोरंजन]] {{culture-stub}} {{society-stub}} 6w9nvq0tu67n524gt2pw9onrw4wbcmd 805462 805460 2026-09-22T16:15:18Z SM7 3953 सुधार कइल गइल, +विकिकड़ी जोड़ल गइल 805462 wikitext text/x-wiki '''परब''' आ '''तिहुआर''' ({{Langx|en|festival}}, ''फेस्टिवल'') कौनों समुदाय के लोगन द्वारा खास मोका भा दिनन के रूप में मनावल जालें जे ओह समुदाय के [[धर्म|धरम]], परंपरा आ [[संस्कृति]] से जुड़ल होखे लें। धार्मिक परब आ तिहुआर सभ धरम के मान्यता आ ओकरा से जुड़ल देवी-देवता भा कौनों दूसर महान ब्यक्ति के जनमदिन भा अउरी कौनों महत्व के घटना के दिन हो सके लें; परंपरा वाला परब-तिहुआर पुराना ज़माना से चल आ रहल अइसन तिहुआर हो सके लें जे [[खेती|खेती-किसानी]] के [[सीजन|सीजनल]] चक्र के महत्व वाला दिनन आ ज्योतिषीय घटना सभ से संबंधित हो सके लें; देस भा [[राष्ट्र]] के एकता आ एकजुटता से जुड़ल दिन आ दिवस आ महापुरुष लोगन के जिनगी से जुड़ल महत्व वाली घटना के दिन हो सके लें। एह तरीका से इनहन के धार्मिक तिहुआर, परंपरागत तिहुआर, सांस्कृतिक परब-तिहुआर आ राष्ट्रीय परब के रूप में बाँटल जा सके ला। पुराना समय से लगभग हर क्षेत्र-बिसेस आ संस्कृति में खेती-किसानी के काम साल के अलग-अलग सीजन के हिसाब से चलत आ रहल बाटे। ई तिहुआर अकसरहा सुरुज आ चंद्रमा के गति के हिसाब, ओह इलाका के [[कैलेंडर]] के हिसाब से, से मनावल जात आ रहल बाड़ें। साथे-साथ इहो देखल जाला कि आगे चल के इनहन के धर्म के साथे फ्यूजन भ गइल आ एकरा के चलते कई बेर इहो तय कइल मुश्किल हो जाला कि कवन तिहुआर पुराना परंपरा आ खेती-किसानी से जुड़ल बा आ आगे चल के ओकरा के धार्मिक परब-तिहुआर बना लिहल गइल। {{clear}} [[श्रेणी:संस्कृति]] [[श्रेणी:समाज]] [[श्रेणी:मनोरंजन]] {{culture-stub}} {{society-stub}} ozob4vc35hbjax9aetz78wo7olhxg3m श्रेणी:संस्कृति अनुसार तिहुआर 14 101556 805461 2026-09-22T15:22:02Z SM7 3953 नई श्रेणी 805461 wikitext text/x-wiki {{cc}} [[श्रेणी:संस्कृति|तिहुआर]] [[श्रेणी:तिहुआर| ]] ghq167a0tn9x56p9s8yt9nmiccviran परब 0 101557 805465 2026-09-22T16:19:55Z SM7 3953 पन्ना [[तिहुआर]] पर अनुप्रेषित कइल गइल 805465 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[तिहुआर]] tt3gwasxyilsprhcliuwot1l6t1487a 805468 805465 2026-09-22T16:20:37Z SM7 3953 Added {{[[:Template:R from alternative name|R from alternative name]]}} tag to redirect 805468 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[तिहुआर]] {{Redirect category shell| {{R from alternative name}} }} tv475pge26d34sr70wp4n6qm542yjx0 तिहवार 0 101558 805466 2026-09-22T16:20:09Z SM7 3953 पन्ना [[तिहुआर]] पर अनुप्रेषित कइल गइल 805466 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[तिहुआर]] tt3gwasxyilsprhcliuwot1l6t1487a 805469 805466 2026-09-22T16:20:44Z SM7 3953 Added {{[[:Template:R from alternative spelling|R from alternative spelling]]}} tag to redirect 805469 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[तिहुआर]] {{Redirect category shell| {{R from alternative spelling}} }} k37kvy11pxygy3v4vc5v8ymkuqhewjt तेहवार 0 101559 805467 2026-09-22T16:20:24Z SM7 3953 पन्ना [[तिहुआर]] पर अनुप्रेषित कइल गइल 805467 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[तिहुआर]] tt3gwasxyilsprhcliuwot1l6t1487a 805470 805467 2026-09-22T16:20:56Z SM7 3953 Added {{[[:Template:R from alternative spelling|R from alternative spelling]]}} tag to redirect 805470 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[तिहुआर]] {{Redirect category shell| {{R from alternative spelling}} }} k37kvy11pxygy3v4vc5v8ymkuqhewjt ए हिस्ट्री ऑफ फिलॉसफी (कॉपलस्टोन) 0 101560 805479 2026-09-22T17:28:50Z SM7 3953 नया आधार लेख / अंग्रेजी विकिपीडिया से अनुबाद कइ के 805479 wikitext text/x-wiki '''''ए हिस्ट्री ऑफ फिलॉसफी''''' [[पच्छिमी दर्शन]] के इतिहास पर लिखल एगो किताब ह, जे अंग्रेज [[जेसुइट]] पादरी [[फ्रेडरिक कॉपलस्टोन|फ्रेडरिक चार्ल्स कॉपलस्टोन]] लिखले रहले। ई किताब के पहिला बेर 1946 से 1975 के बीच नौ खंड में प्रकाशित कइल गइल। ''[[एन्साइक्लोपीडिया ब्रिटैनिका|द एनसाइक्लोपीडिया ब्रिटानिका]]'' के मुताबिक, ई किताब हजारों विश्वविद्यालयी विद्यार्थियन खातिर फिलॉसफी के शुरुआती पढाई के एगो "मानक पाठ" बन गइल, खासकर एकर अमेरिका में छपल पेपरबैक संस्करण। 2003 से ई किताब ग्यारह खंड के रचना के रूप में प्रकाशित हो रहल बा, जवना में कॉपलस्टोन के पहिले प्रकाशित दू गो दुसर किताब के भी एह सिरीज में जोड़ल गइल बा। {{book-stub}} q8c4oc5bkwbdnb1uxarytnxohydkcmz 805480 805479 2026-09-22T17:32:11Z SM7 3953 ज्ञानसंदूक जोड़ल गइल, सुधार कइल गइल, संदर्भ जोड़ल/सुधारल गइल 805480 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = A History of Philosophy | image = A History of Philosophy volume I Greece and Rome part I.jpeg | caption = पहिला खंड (वोल्यूम एक) के कभर पेज | author = [[Frederick Copleston]] | country = [[यूनाइटेड किंगडम]] | language = अंग्रेजी | subject = [[वेस्टर्न फिलॉसफी]] | publisher = Continuum (worldwide), Doubleday (US & Canada), Paulist Press (US & Canada) | release_date = 1946–1975 (volumes 1–9), 1956 (volume 11), 1986 (volume 10) | media_type = Print | pages = 5,344 (volumes 1–11) (2003 Continuum editions) | isbn = }} '''''ए हिस्ट्री ऑफ फिलॉसफी''''' [[पच्छिमी दर्शन]] के इतिहास पर लिखल एगो किताब ह, जे अंग्रेज [[जेसुइट]] पादरी [[फ्रेडरिक कॉपलस्टोन|फ्रेडरिक चार्ल्स कॉपलस्टोन]] लिखले रहले। ई किताब के पहिला बेर 1946 से 1975 के बीच नौ खंड में प्रकाशित कइल गइल। ''[[एन्साइक्लोपीडिया ब्रिटैनिका|द एनसाइक्लोपीडिया ब्रिटानिका]]'' के मुताबिक, ई किताब हजारों विश्वविद्यालयी विद्यार्थियन खातिर फिलॉसफी के शुरुआती पढाई के एगो "मानक पाठ" बन गइल, खासकर एकर अमेरिका में छपल पेपरबैक संस्करण।<ref name=":8">{{Cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/biography/Frederick-Charles-Copleston|title=Frederick Charles Copleston {{!}} British priest|access-date=2018-11-24|language=en|encyclopedia=[[एन्साइक्लोपीडिया ब्रिटैनिका]]}}</ref> 2003 से ई किताब ग्यारह खंड के रचना के रूप में प्रकाशित हो रहल बा, जवना में कॉपलस्टोन के पहिले प्रकाशित दू गो दुसर किताब के भी एह सिरीज में जोड़ल गइल बा। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{book-stub}} 5n0hwmsuh2324wx1q8bjtw2c51h6adf 805481 805480 2026-09-22T17:32:42Z SM7 3953 सफाई कइल गइल 805481 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = A History of Philosophy | image = | caption = | author = [[Frederick Copleston]] | country = [[यूनाइटेड किंगडम]] | language = अंग्रेजी | subject = [[वेस्टर्न फिलॉसफी]] | publisher = Continuum (worldwide), Doubleday (US & Canada), Paulist Press (US & Canada) | release_date = 1946–1975 (volumes 1–9), 1956 (volume 11), 1986 (volume 10) | media_type = Print | pages = 5,344 (volumes 1–11) (2003 Continuum editions) | isbn = }} '''''ए हिस्ट्री ऑफ फिलॉसफी''''' [[पच्छिमी दर्शन]] के इतिहास पर लिखल एगो किताब ह, जे अंग्रेज [[जेसुइट]] पादरी [[फ्रेडरिक कॉपलस्टोन|फ्रेडरिक चार्ल्स कॉपलस्टोन]] लिखले रहले। ई किताब के पहिला बेर 1946 से 1975 के बीच नौ खंड में प्रकाशित कइल गइल। ''[[एन्साइक्लोपीडिया ब्रिटैनिका|द एनसाइक्लोपीडिया ब्रिटानिका]]'' के मुताबिक, ई किताब हजारों विश्वविद्यालयी विद्यार्थियन खातिर फिलॉसफी के शुरुआती पढाई के एगो "मानक पाठ" बन गइल, खासकर एकर अमेरिका में छपल पेपरबैक संस्करण।<ref name=":8">{{Cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/biography/Frederick-Charles-Copleston|title=Frederick Charles Copleston {{!}} British priest|access-date=2018-11-24|language=en|encyclopedia=[[एन्साइक्लोपीडिया ब्रिटैनिका]]}}</ref> 2003 से ई किताब ग्यारह खंड के रचना के रूप में प्रकाशित हो रहल बा, जवना में कॉपलस्टोन के पहिले प्रकाशित दू गो दुसर किताब के भी एह सिरीज में जोड़ल गइल बा। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{book-stub}} jrxu4o7auizb5ou711oei4ud0rjqsux प्रयोगकर्ता वार्ता:Iktsokh 3 101561 805489 2026-09-23T10:12:37Z नया सदस्य स्वागतकर्ता 6624 Adding [[Welcome|welcome message]] to new user's talk page 805489 wikitext text/x-wiki {| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;" |- |<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]]&nbsp;</div> राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/> <div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%"> <!-- दाहिना साइडबार --> {| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" |- | <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big> |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]] |}</div> <!-- मुख्य पाठ --> '''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''', एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं। * पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं। * [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं। * दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं। * मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं। <!-- फुटर के कड़ी सभ --> सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे: {| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]] |} |} -- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 10:12, 23 सितंबर 2026 (UTC) 39d2a2uuiozezpo2e1durn7el2krauw एक्स्ट्राट्रॉपिकल साइक्लोन 0 101562 805490 2026-09-23T10:14:24Z SM7 3953 नया आधार लेख 805490 wikitext text/x-wiki {{Technical title}} '''''एक्स्ट्राट्रॉपिकल साइक्लोन''''' ({{Langx|en|extratropical cyclones}}; अर्थ: उष्णकटिबंधीय क्षेत्र से बाहर के चक्रवात), जेकरा के कई बेर '''''मिड-लैटिट्यूड साइक्लोन''''' ({{Langx|en| mid-latitude cyclones|link=no}}) भा '''''वेव साइक्लोन''''' ({{Langx|en|wave cyclones|link=no}}) या '''शीतोष्ण''' भा '''समशीतोष्ण कटिबंधी चक्रवात''' भी कहल जाला, एक किसिम के [[चक्रवात]] ह जे अइसन कम हवादाब वाला क्षेत्र भा लो-प्रेशर एरिया वाला मौसम-सिस्टम होला, जे [[एंटीसाइक्लोन]] के संघे मिल के, [[पृथिवी|पृथ्वी]] के बिचला अक्षांश वाला बहुत बिस्तृत इलाका के मौसम के चलावे ला। एक्स्ट्राट्रॉपिकल चक्रवात हवा, बदरी आ हल्का झींसी से ले के तेज पाथर, झंझावात वाला तूफान, बर्फीला तूफान आ बवंडर तक कइयो किसिम के मौसम पैदा कइ सके ला। एह तरह के चक्रवातन के पृथिवी के बिचला अक्षांसन में होखे वाला एगो बड़ पैमाना (सिनॉप्टिक स्केल) के कम हबादाब वाला मौसमी सिस्टम के रूप में परिभाषित कइल जाला। [[ट्रॉपिकल साइक्लोन]] के उलट, एक्स्ट्राट्रॉपिकल साइक्लोन तापमान आ [[ड्यू पॉइंट]] में तेजी से बदलाव पैदा करेला, जे साइक्लोन के सेंटर के आसपास वेदर फ्रंट कहलाए वाला लमहर पट्टियन के सहारे देखे के मिले ला। {{clear}} [[श्रेणी:चक्रवात]] {{weather-stub}} k3vdx5lgfgv07zjlrkk73c2xoy37e8p 805491 805490 2026-09-23T10:18:05Z SM7 3953 +विकिकड़ी जोड़ल गइल 805491 wikitext text/x-wiki {{Technical title}} '''''एक्स्ट्राट्रॉपिकल साइक्लोन''''' ({{Langx|en|extratropical cyclones}}; अर्थ: उष्णकटिबंधीय क्षेत्र से बाहर के चक्रवात), जेकरा के कई बेर '''''मिड-लैटिट्यूड साइक्लोन''''' ({{Langx|en| mid-latitude cyclones|link=no}}) भा '''''वेव साइक्लोन''''' ({{Langx|en|wave cyclones|link=no}}) या '''शीतोष्ण''' भा '''समशीतोष्ण कटिबंधी चक्रवात''' भी कहल जाला, एक किसिम के [[चक्रवात]] ह जे अइसन कम हवादाब वाला क्षेत्र भा लो-प्रेशर एरिया वाला मौसम-सिस्टम होला, जे [[एंटीसाइक्लोन]] के संघे मिल के, [[पृथिवी|पृथ्वी]] के बिचला अक्षांश वाला बहुत बिस्तृत इलाका के मौसम के चलावे ला। एक्स्ट्राट्रॉपिकल चक्रवात हवा, बदरी आ हल्का झींसी से ले के तेज पाथर, [[झंझावात]] वाला तूफान, [[ब्लिजार्ड|बर्फीला तूफान]] आ [[टॉरनैडो]] तक कइयो किसिम के मौसम पैदा कइ सके ला। एह तरह के चक्रवातन के पृथिवी के बिचला अक्षांसन में होखे वाला एगो बड़ पैमाना (सिनॉप्टिक स्केल) के कम हबादाब वाला मौसमी सिस्टम के रूप में परिभाषित कइल जाला। [[ट्रॉपिकल साइक्लोन]] के उलट, एक्स्ट्राट्रॉपिकल साइक्लोन तापमान आ [[ड्यू पॉइंट]] में तेजी से बदलाव पैदा करेला, जे साइक्लोन के सेंटर के आसपास वेदर फ्रंट कहलाए वाला लमहर पट्टियन के सहारे देखे के मिले ला। {{clear}} [[श्रेणी:चक्रवात]] {{weather-stub}} k9bt08l4vndosxu2n6xo8vejqhv2ppj