विकिपीडिया bhwiki https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपीडिया विकिपीडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता टेम्पलेट टेम्पलेट वार्ता मदद मदद वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk राप्ती नदी 0 9351 805721 763719 2026-09-26T16:24:15Z SM7 3953 SM7 पन्ना [[राप्ती]] के [[राप्ती नदी]] पर अनुप्रेषण के ऊपर स्थानांतरण कइलें 763719 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = राप्ती नदी | name_native = राप्ती | image = Rapti_river.JPG | image_size = 240 | image_caption = | map = | map_size = | map_caption = | source_location = नेपाल के राप्ती मंडल में; [[रुकुम जिला]] | source_coordinates= {{coord|28.4757|82.8788|format=dms}} | mouth_location = [[सरजू नदी]] (घाघरा) | mouth_coordinates = {{coord|26.289|83.669|format=dms|display=inline,title}} | subdivision_type1 = देस | subdivision_name1 = [[नेपाल]], [[भारत]] | length = | source1_elevation = {{convert|3500|m|ft|abbr=on}} | mouth_elevation = {{convert|60|m|ft|abbr=on}} | discharge1_avg = {{convert|136|m3/s|cuft/s|abbr=on}} | basin_size = {{convert|23900|km2|sqmi|abbr=on}} | river_system = [[गंगा]] | tributaries_left = लुंगरी खोला, झिमरुक खोला, आमी नदी, [[रोहिणी नदी]] | tributaries_right = अरुण खोला }} '''राप्ती नदी''' (प्राचीन नाँव: '''''अचिरावती'''''; [[#पूरबी राप्ती|पूरबी राप्ती]] से बिभेद खाती: '''पच्छिमी राप्ती''') भारतीय उपमहादीप के एगो प्रमुख नदी हवे जे [[नेपाल|नैपाल]] से निकले ले आ आगे जा के भारतीय राज्य [[उत्तर प्रदेश]] में बहे ले। [[हिमालय]] पहाड़ से नेपाल में निकल के ई नदी [[गोरखपुर जिला]] में [[बरहज]] से पच्छिम ओर [[सरजू]] नदी में मिल जाले। == नाँव == राप्ती का प्राचीन नाँव '''अचिरावती'''<ref>सुबोध कपूर [http://books.google.co.in/books?id=43Fzt-G_-XYC&lpg=PA6&ots=Cz895bNylA&dq=Aciravati&pg=PA5#v=onepage&q=Aciravati&f=false एन्साइक्लोपीडिया आफ़ एंशिएंट इन्डियन ज्याग्रफी, खंड-1]</ref><ref>[http://devipatanmandal.nic.in/history.html देवीपाटन मंडल के इतिहास] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180815002632/http://devipatanmandal.nic.in/history.html |date=2018-08-15 }}, devipatanmandal.nic.in पर। (हिंदी में)</ref> बतावल जाला। अचिरावती के शाब्दिक अरथ बतावल जाला - "जे बहुत समय (चिर काल) तक न रहे" आ ई नाँव एकरे बेरबेर रस्ता बदले के कारन परल।<ref name="Pandey2017">{{cite book|author=वेद प्रकाश पांडेय |title=शहरनामा गोरखपुर |url=https://books.google.com/books?id=40owDwAAQBAJ&pg=PA52|date=4 जुलाई 2017|publisher=वाणी प्रकाशन |isbn=978-93-5229-698-9|pages=52–}}</ref> कई जगह एह नदी के [[#पूरबी राप्ती|पूरबी राप्ती]] से बिभेद क के अलग बतावे बदे '''पच्छिमी राप्ती''' के नाँव से बोलावल जाला। {{clear}} ==संदर्भ== {{Reflist|33em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} {{Authority control}} [[श्रेणी:भारत के नदी]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के भूगोल]] [[श्रेणी:गोरखपुर]] {{river-stub}} {{भूगोल-आधार}} s2jp551esor5445n33i2akis12sljam 805725 805721 2026-09-26T16:28:06Z SM7 3953 सुधार कइल गइल, सफाई कइल गइल 805725 wikitext text/x-wiki {{redirect|राप्ती}} {{Infobox river | name = राप्ती नदी | name_native = राप्ती | image = Rapti_river.JPG | image_size = 240 | image_caption = | map = | map_size = | map_caption = | source_location = नेपाल के राप्ती मंडल में; [[रुकुम जिला]] | source_coordinates = {{coord|28.4757|82.8788|format=dms}} | mouth_location = [[सरजू नदी]] (घाघरा) | mouth_coordinates = {{coord|26.289|83.669|format=dms|display=inline,title}} | subdivision_type1 = देस | subdivision_name1 = [[नेपाल]], [[भारत]] | length = | source1_elevation = {{convert|3500|m|ft|abbr=on}} | mouth_elevation = {{convert|60|m|ft|abbr=on}} | discharge1_avg = {{convert|136|m3/s|cuft/s|abbr=on}} | basin_size = {{convert|23900|km2|sqmi|abbr=on}} | river_system = [[गंगा]] | tributaries_left = लुंगरी खोला, झिमरुक खोला, [[आमी नदी]], [[रोहिणी नदी]], [[दानो नदी]] | tributaries_right = अरुण खोला }} '''राप्ती नदी''' (प्राचीन नाँव: '''''अचिरावती'''''; [[पुरबी राप्ती]] से बिभेद खाती: '''पच्छिमी राप्ती''') भारतीय उपमहादीप के एगो प्रमुख नदी हवे जे [[नेपाल|नैपाल]] से निकले ले आ आगे जा के भारतीय राज्य [[उत्तर प्रदेश]] में बहे ले। [[हिमालय]] पहाड़ से नेपाल में निकल के ई नदी [[गोरखपुर जिला]] में [[बरहज]] से पच्छिम ओर [[सरजू]] नदी में मिल जाले। == नाँव == राप्ती का प्राचीन नाँव '''अचिरावती'''<ref>सुबोध कपूर [http://books.google.co.in/books?id=43Fzt-G_-XYC&lpg=PA6&ots=Cz895bNylA&dq=Aciravati&pg=PA5#v=onepage&q=Aciravati&f=false एन्साइक्लोपीडिया आफ़ एंशिएंट इन्डियन ज्याग्रफी, खंड-1]</ref><ref>[http://devipatanmandal.nic.in/history.html देवीपाटन मंडल के इतिहास] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180815002632/http://devipatanmandal.nic.in/history.html |date=2018-08-15 }}, devipatanmandal.nic.in पर। (हिंदी में)</ref> बतावल जाला। अचिरावती के शाब्दिक अरथ बतावल जाला - "जे बहुत समय (चिर काल) तक न रहे" आ मानल जाला कि एकर ई नाँव एकरे बेर-बेर रस्ता बदले के कारन परल।<ref name="Pandey2017">{{cite book|author=वेद प्रकाश पांडेय |title=शहरनामा गोरखपुर |url=https://books.google.com/books?id=40owDwAAQBAJ&pg=PA52|date=4 जुलाई 2017|publisher=वाणी प्रकाशन |isbn=978-93-5229-698-9|pages=52–}}</ref> कई बेर एह नदी के [[पुरबी राप्ती]] से बिभेद क के अलग बतावे बदे '''पच्छिमी राप्ती''' के नाँव से बोलावल जाला। {{clear}} ==संदर्भ== {{Reflist|33em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} {{Authority control}} [[श्रेणी:भारत के नदी]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के भूगोल]] [[श्रेणी:गोरखपुर]] {{river-stub}} {{भूगोल-आधार}} 01f8tjfji3c2riv38ww8bv484pkwfm6 वार्तालाप:राप्ती नदी 1 10890 805723 125467 2026-09-26T16:24:15Z SM7 3953 SM7 पन्ना [[वार्तालाप:राप्ती]] के [[वार्तालाप:राप्ती नदी]] पर स्थानांतरण कइलें 125467 wikitext text/x-wiki {{बात-चीत}} 6ebukdssxqh4tkvyapm2dc2m8xkqd5k बेनिन 0 11211 805749 784003 2026-09-27T01:51:31Z InternetArchiveBot 25596 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 805749 wikitext text/x-wiki {{coord|6|28|N|2|36|E|display=title}} {{Infobox country |conventional_long_name= Republic of Benin |native_name = {{smaller|{{native name|fr|République du Bénin}}}} |common_name = बेनिन |image_flag = Flag of Benin.svg |image_coat = Coat of arms of Benin.svg |image_map = Location Benin AU Africa.svg |map_caption = {{map caption|location_color=dark blue|region=Africa|region_color=dark grey|subregion=the [[African Union]]|subregion_color=light blue}} |image_map2 = |national_motto = {{vunblist|{{native phrase|fr|"Fraternité, Justice, Travail"|italics=off|nolink=yes}}|{{small|"Fraternity, Justice, Labour"}}}} |national_anthem = {{nowrap|{{vunblist|{{native phrase|fr|[[L'Aube Nouvelle]]|nolink=yes}}|{{small|''The Dawn of a New Day''}}}}<center>[[File:L'Aube Nouvelle.ogg|L'Aube Nouvelle]]</center>}} |official_languages = [[French language|French]] |languages_type = [[Indigenous language]]s |languages = {{hlist|[[Fon language|Fon]]|[[Yoruba language|Yoruba]]}} |demonym = {{hlist|Beninese}} |ethnic_groups ={{vunblist|39.2% [[Fon people|Fon]]|17.6% [[Yoruba people|Yoruba]]|15.2% [[Aja people|Aja]]|9.2% [[Bariba people|Bariba]]|6.9% [[Fula people|Fula]]|6.1% Ottamari|4.0% Yoa-Lokpa|2.5% [[Dendi people|Dendi]]|{{nowrap|}}}} |ethnic_groups_year = 2006 |capital = [[Porto-Novo]]<sup>a</sup> |largest_city = [[Cotonou]] |sovereignty_type = [[Independence]] |established_event1 = from [[France]] |established_date1 = 1 August 1960 |area_rank = 100th |area_km2 = 114763 |area_sq_mi = |area_footnote = <ref name=AS2010>{{Cite report |date=2012 |title=Annuaire statistique 2010 |language=fr |url=http://www.insae-bj.org/annuare-statistique.html?file=files/publications/annuel/Annuaire%20statistique%20%20INSAE%202010.pdf |publisher=[[Institut national de la statistique et de l'analyse économique|INSAE]] |page=49 |accessdate=17 December 2015}}</ref> |percent_water = 0.4% |population_estimate = {{UN_Population|Benin}}{{UN_Population|ref}} |population_estimate_rank= 82nd |population_estimate_year= {{UN_Population|Year}} |population_census = 10,008,749<ref>{{cite web |url=http://www.insae-bj.org/ |title=BENIN en Chiffres |trans-title=BENIN in Figures |language=fr |website=[[Institut national de la statistique et de l'analyse économique|INSAE]] |accessdate=17 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326104155/http://www.geohive.com/cntry/benin.aspx?levels=Zou |archive-date=26 March 2012 |url-status=dead}}</ref> |population_census_year = 2013 |population_density_km2 = 94.8 |population_density_sq_mi= |population_density_rank = 120th |GDP_PPP = $26.177 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2016/02/weodata/weorept.aspx?sy=2014&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=58&pr1.y=13&c=638&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Benin|publisher=International Monetary Fund}}</ref> |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_year = 2017 |GDP_PPP_per_capita = $2,297<ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = |GDP_nominal = $9.605 billion<ref name=imf2/> |GDP_nominal_year = 2017 |GDP_nominal_per_capita = $842<ref name=imf2/> |Gini_year = 2003 |Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> |Gini = 36.5 <!--number only--> |Gini_ref = <ref name=CIA1>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html|title=Distribution of family income – Gini index|work=The World Factbook|publisher=CIA|accessdate=1 September 2009|archive-date=13 May 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090513124910/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html|url-status=dead}}</ref> |Gini_rank = |HDI_year = 2015<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.485 <!--number only--> |HDI_ref =<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf|title=2016 Human Development Report|year=2016|accessdate=21 मार्च 2017|publisher=United Nations Development Programme}}</ref> |HDI_rank = 167th |currency = West African CFA franc |currency_code = XOF |country_code = |time_zone = [[पच्छिम अफिरका टाइम|WAT]] |utc_offset = +1 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |drives_on = right |calling_code = +229 |cctld = .bj |footnote_a = Cotonou is the seat of government. }} लगभग 112,622 वर्ग किलोमीटर पर फैले बेनिन देश की जनसंख्या 7,103,140 (2006) है। इसमें प्रति वर्ग किलोमीटर 63 व्यक्ति रहते हैं। बेनिन के पश्चिम में [[टोगो]] (Togo), उत्तर में [[बुर्किना फासो]] (Burkina Faso) तथा [[नाइजर]], पूर्व में [[नाइजीरिया]] तथा दक्षिण में गिनी की खाड़ी (Gulf of Guinea) स्थित है। पश्चिमी अफ्रीका का यह छोटा सा देश बहुत अधिक जनसंख्या घनत्व वाला है। बेनिन (दहोमी - Dahomey) पहले [[फ्रांस]] के आधीन था। 1960 में इसको स्वतन्त्रता प्राप्त हुई। इसके आर्थिक विकास पर आन्तरिक अशान्ति का भारी प्रतिकूल प्रभाव पड़ा है। कुछ समय तक यहाँ लेनिन आदर्शवाद का भारी प्रभाव रहा है। बेनिन एक कृषि प्रधान देश है। कसावा (casuava), याम (yam) मक्का, ज्वार ( millets) मुख्य खाने वाली फसलें हैं। नकदी फसलों में कपास, कॉफी, गन्ना तथा तम्बाकू उल्लेखनीय हैं। औद्योगिक विकास बहुत कम हुआ है। पाम-तेल (palm oil) निकालना, चीनी तथा शराब तैयार करना मुख्य उद्योग है। देश की लगभग 36 प्रतिशत जनसंख्या नगरों में रहती है। पोर्टो नोवो (Porto Novo) (जनसंख्या 238,000) देश की राजधानी है जो गिनी की खाड़ी (Gulf of Guinea) के तट पर स्थित है। लोगों की औसत आयु 51 वर्ष है तथा जनसंख्या केवल 22 वर्षों में दोगुनी हो जाती है। {{clear}} ==भारत के साथ बेनिन का संबंध == आकड़ों के अनुसार वर्ष 2023 में, भारत बेनिन का “तीसरा सबसे बड़ा” निर्यात बाजार रहा हैं। भारत अफ्रीकी देश बेनिन को मुख्य रूप से कृषि उत्पादों, जैसे चावल, चीनी, और दवाओं का निर्यात करता है। 2009 के एक अकड़ो के अनुसार भारत और बेनिन के बीच व्यापार 300 मिलियन डॉलर से भी अधिक का व्यापार हो रहा था। अगर हां बात करे की कब से भारत और बेनिन के बीच संबंध स्थापित हुये हैं तो इसकी शुरुआत 1960 के दशक से प्रारम्भ हुई थी। 1960 में बेनिन एक स्वतंत्रता राष्ट्र बना था और भारत ने बेनिन को स्वतंत्रत राष्ट्र के रूप मे अपना समर्थन दिया था। इसके बाद दोनों देशों ने राजनयिक संबंध स्थापित किए।<ref>{{Cite web |last=मिश्रा |first=वीरेंद्र |title=बेनिन देश का परिचय {{!}} Introduction of Benin |url=https://meribaate.in/benin-desh-ka-parichay/ |url-status=dead |website=www.meribaate.in |access-date=2023-10-20 |archive-date=2023-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019163249/https://meribaate.in/benin-desh-ka-parichay/ }}</ref> ==संदर्भ== {{Reflist}} [[श्रेणी:अफिरका के देस]] [[श्रेणी:यूनाइटेड नेशंस के सदस्य देस]] {{अफिरका-भू-आधार}} 48r90rya1ndez7344l1b3r661r7625q राजनीति बिज्ञान 0 13611 805750 800331 2026-09-27T02:27:27Z InternetArchiveBot 25596 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 805750 wikitext text/x-wiki '''राजनीति विज्ञान''' ({{Langx|en|political science}}, ''पोलिटिकल साइंस''), चाहे '''राजनीतिशास्त्र''', [[राजनीति]] क अध्ययन करे वाला [[विज्ञान]] हवे। दुसरे शब्दन में, राजनीति विज्ञान (अंग्रेजी में कभी-कभी ''पॉली साइ'' भा ''पोल साइंस'' कहल जाला) एगो एकेडमिक बिसय हवे, जे राजनीति के वैज्ञानिक पक्ष के अध्ययन करे के प्रयास करेला। एहमें शासन व्यवस्था, सत्ता के ढाँचा आ इस्तेमाल, राजनीतिक गतिविधि, राजनीतिक विचार, राजनीतिक व्यवहार, आ एकरा से जुड़ल बिसय जइसे कि [[संविधान]] आ [[कानून|कानूनन]] के अध्ययन शामिल होला। एह क्षेत्र के विशेषज्ञ के राजनीति वैज्ञानिक कहल जाला। राजनीतिक दर्शन ([[पोलिटिकल फिलासफी]]) से अलग, जे मुख्य रूप से मूल्य-आधारित (नॉर्मेटिव) दृष्टिकोण से राजनीति के मूल्यांकन करेला, राजनीति विज्ञान राजनीति के वास्तविक स्थिति के वर्णन आ व्याख्या पर जोर देला। ई विषय नैतिक निर्णय के तुलना में अनुभवजन्य प्रमाण (एम्पिरिकल एविडेंस) के अधिक महत्व देला। राजनीति विज्ञान 19वीं सदी के बाद वाला दौर में एगो स्वतंत्र शैक्षणिक विषय के रूप में बिकसित भइल। एह पर अनुभववाद ([[एम्पिरिसिज्म]]) आ प्रत्यक्षवाद ([[पॉज़िटिविज्म]]) के गहिरा प्रभाव रहल। विश्वविद्यालयी शिक्षा के व्यावसायीकरण आ ''अमेरिकन पॉलिटिकल साइंस एसोसिएशन'' जइसन संस्थानन के स्थापना के साथे ई विषय [[इतिहास]], [[फिलासफी|दर्शन]] आ [[कानून]] नियर बिसय सभ से आपन अलग पहिचान बनवलस। 1950 के दशक में आइल व्यवहारवादी क्रांति ([[बिहेवियरल रिवोल्यूशन]]) राजनीति विज्ञान के विकास में बहुत महत्वपूर्ण भूमिका निभवलस। एह आंदोलन के बाद राजनीति वैज्ञानिक लोग राजनीतिक व्यवहार के निष्पक्ष आ तटस्थ दृष्टिकोण से वैज्ञानिक रूप में समझावे पर अधिक जोर देवे लागल। एह खातिर [[सर्वेक्षण]], ऐतिहासिक विश्लेषण, सांख्यिकीय अध्ययन आ अनुभवजन्य परीक्षण जइसन मात्रात्मक अनुसंधान विधियन के ब्यापक रूप से इस्तेमाल होखे लागल। == शाखा == राजनीति विज्ञान के आमतौर पर पाँच प्रमुख उपशाखन में बाँटल जाला: ;राजनीतिक सिद्धांत (Political Theory): ई राजनीतिक समुदायन के आधार, मानव स्वभाव, आ सरकार के नैतिक भा दार्शनिक उद्देश्यन के अध्ययन करेला। ;तुलनात्मक राजनीति (Comparative Politics): ई विभिन्न देशन के राजनीतिक व्यवस्था, संस्थान आ राजनीतिक विकास के तुलना आ विश्लेषण करेला। ;अंतरराष्ट्रीय संबंध (International Relations): एहमें राष्ट्रन के बीच के संबंध, कूटनीति, वैश्विक संगठन (जइसे संयुक्त राष्ट्र) आ अंतरराष्ट्रीय कानून के अध्ययन कइल जाला। ;लोक प्रशासन (Public Administration): ई सरकारी नीति के क्रियान्वयन आ सार्वजनिक कार्यक्रमन के प्रबंधन के अध्ययन करेला। ;लोक नीति (Public Policy): ई सामाजिक समस्या सभ के समाधान खातिर बनावल गइल नीति सभ के निर्माण, मूल्यांकन आ प्रभाव के विश्लेषण करेला। अंत में, संछेप में कहल जाय त, राजनीति विज्ञान सत्ता के उत्पत्ति, ओकर इस्तमाल, आ मानव व्यवहार तथा सामाजिक संगठन पर ओकरे प्रभाव के समझे के प्रयास करेला। {{clear}} == बाहरी कड़ी == {{Commonscat|Political science}} * [http://ipsaportal.unina.it/ IPSAPortal: Top 300 websites for Political Science] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150227123603/http://ipsaportal.unina.it/ |date=27 February 2015 }} * [https://ooir.org/index.php?field=Social+Sciences&category=Political+Science Observatory of International Research (OOIR): Latest Papers and Trends in Political Science] * [http://www.politicalscience.org/ PROL: Political Science Research Online (prepublished research)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304092151/http://www.politicalscience.org/ |date=2016-03-04 }} === प्रोफ़ेशनल संस्था सभ === * [https://web.archive.org/web/20131002032919/http://www.ecpr.eu/ European Consortium for Political Research] * [https://web.archive.org/web/20160415202647/http://icrhs.tsukuba.ac.jp/en/ Institute for Comparative Research in Human and Social Sciences (ICR) in Japan] * [https://web.archive.org/web/20260323163845/http://www.iapss.org/ International Association for Political Science Students] * [http://www.ipsa.org/ International Political Science Association] * [http://www.isanet.org/ International Studies Association] * [https://web.archive.org/web/20121025031651/http://www.mpsanet.org/ Midwest Political Science Association] * [http://www.psa.ac.uk/ Political Studies Association of the UK] * [https://web.archive.org/web/20141219111720/http://spsa.net/ Southern Political Science Association] === लाइबेरी गाइड === * {{Cite web |url=http://guides.lib.umich.edu/content.php?pid=17084 |title=Political Science |last=Library |website=Research Guides |publisher=[[University of Michigan]] |location=Michigan |archive-url=https://web.archive.org/web/20140707175200/http://guides.lib.umich.edu/content.php?pid=17084 |archive-date=7 July 2014 |access-date=15 February 2014}} * {{Cite web |url=https://guides.loc.gov/political-science-guide/ |title=Political Science: A Resource Guide |last=Library |website=LibGuides |publisher=[[Library of Congress]] |location=Washington, D.C. |access-date=6 February 2026}} * {{Cite web |url=http://ox.libguides.com/politics |title=Political Science |last=Bodleian Libraries |author-link=Bodleian Libraries |website=LibGuides |publisher=University of Oxford |location=UK |archive-url=https://web.archive.org/web/20140218121858/http://ox.libguides.com/politics |archive-date=18 February 2014 |access-date=15 February 2014 }} * {{Cite web |url=http://libguides.princeton.edu/politics |title=Politics Research Guide |last=Library |website=LibGuides |publisher=[[Princeton University]] |location=New Jersey |archive-url=https://web.archive.org/web/20140723120001/http://libguides.princeton.edu/politics |archive-date=23 July 2014 |access-date=15 February 2014}} * {{Cite web |url=http://researchguides.library.syr.edu/polisci |title=Political Science |last=Libraries |website=Research Guides |publisher=[[Syracuse University]] |location=New York |archive-url=https://web.archive.org/web/20140708232448/http://researchguides.library.syr.edu/polisci |archive-date=8 July 2014 |access-date=15 February 2014}} * {{Cite web |url=http://guides.library.tamu.edu/politicalscience?hs=a |title=Political Science |last=University Libraries |website=Research Guides |publisher=[[Texas A&M University]] |location=Texas |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021070243/http://guides.library.tamu.edu/politicalscience?hs=a |archive-date=21 October 2014 |access-date=15 February 2014}} [[श्रेणी:राजनीति बिज्ञान| ]] [[श्रेणी:सामाजिक बिज्ञान]] {{राजनीति-आधार}} ipq9ajxis70aqpemeer2k3vqdq9kpsu टेम्पलेट:उत्तरप्रदेश-भू-आधार 10 25205 805727 741697 2026-09-26T17:10:05Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805727 wikitext text/x-wiki {{asbox | image = India Uttar Pradesh locator map.svg | pix = 35 | subject = [[उत्तर प्रदेश]] के कौनों जगह चाहे [[उत्तर प्रदेश के भूगोल]] से संबंधित | qualifier = | category = उत्तर प्रदेश भूगोल आधार | tempsort = | name = टेम्पलेट:उत्तरप्रदेश-भू-आधार }} cdc82lzmidn1psih00aovkrc74m0e5v सई नदी 0 41518 805734 782783 2026-09-26T17:52:59Z SM7 3953 [[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:प्रतापगढ़ जिला]] जोड़ल गइल 805734 wikitext text/x-wiki {{Geobox |नदी |name = सई |country = भारत |state = [[उत्तर प्रदेश]] <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Bela Bhawani temple.jpg | image_size = | image_caption = प्रतापगढ़ में बेल्हा भवानी मंदिर के लगे सई नदी |length = 600 |source_country = भारत |mouth_location = [[गोमती नदी]], [[जौनपुर जिला]] |mouth_country = भारत }} '''[[सई नदी]]''' भारतीय राज्य [[उत्तर प्रदेश]] में बहे वाली, लगभग 600 किलोमीटर लमहर, नदी बा जे [[लखीमपुर खीरी जिला]] के पसगवां ब्लॉक के राघवपुर (अल्लीपुर) के एगो ताल से निकल के [[जौनपुर जिला]] में [[गोमती नदी]] में मिल जाले।<ref> शुभम गुप्ता . [https://www.ijirset.com/upload/2015/january/38_Study.pdf Study of Water Quality Status of Sai River in Uttar-Pradesh With Reference to Water Quality Index Assessment]. ''International Journal of Innovative Research in Science, Engineering and Technology''. भाग 4, अंक 1. जनवरी 2015</ref> अपना लमहर रस्ता में सई नदी उत्तर प्रदेश के कई गो जिला सभ से गुजरे ले जइसे कि हरदोई,उन्नाव आ लखनऊ जिला के बीचा के सीमा बनावे ले, आ रायबरेली, प्रतापगढ़ आ जौनपुर से हो के बहे ले। एकर मुख्य सहायक नदी सभ में भैंसही, बकुलाही, सरकनी आ लोनी बाड़ी सऽ। सई नदी के पौराणिक महत्व भी बा, मान्यता अनुसार रावण से जुद्ध के गलती सभ खातिर [[राम]] अजोध्या लावटत समय एही सई नदी में नहा के अपना के पबित्र कइलेन; जबकि वर्तमान में एह नदी के ऊपर संकट आ गइल बा आ ई गंदा नाला बने के कगार पर बा।<ref>{{cite web |url=http://www.jagran.com/uttar-pradesh/unnao-11377170.html |title=राम को पवित्र करने वाली सई नदी के अस्तित्व पर खतरा |publisher=Jagran.com |date=2014-06-07 |accessdate=2017-05-03 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222081143/https://www.jagran.com/uttar-pradesh/unnao-11377170.html |url-status=dead }}</ref> {{clear}} ==संदर्भ== {{Reflist|35em}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] [[श्रेणी:भारत के नदी]] [[श्रेणी:जौनपुर जिला]] [[श्रेणी:प्रतापगढ़ जिला]] {{UP-geo-stub}} {{river-stub}} f8qsk3v6jbo3i4o8yotunf5fekbh4na 805736 805734 2026-09-26T17:55:32Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805736 wikitext text/x-wiki {{Geobox |नदी |name = सई |country = भारत |state = [[उत्तर प्रदेश]] <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Bela Bhawani temple.jpg | image_size = | image_caption = [[प्रतापगढ़ जिला|प्रतापगढ़]] में बेल्हा भवानी मंदिर के लगे सई नदी |length = 600 |source_country = भारत |mouth_location = [[गोमती नदी]], [[जौनपुर जिला]] |mouth_country = भारत }} '''[[सई नदी]]''' भारतीय राज्य [[उत्तर प्रदेश]] में बहे वाली, लगभग 600 किलोमीटर लमहर, नदी बा जे [[लखीमपुर खीरी जिला]] के पसगवां ब्लॉक के राघवपुर (अल्लीपुर) के एगो ताल से निकल के [[जौनपुर जिला]] में [[गोमती नदी]] में मिल जाले।<ref> शुभम गुप्ता . [https://www.ijirset.com/upload/2015/january/38_Study.pdf Study of Water Quality Status of Sai River in Uttar-Pradesh With Reference to Water Quality Index Assessment]. ''International Journal of Innovative Research in Science, Engineering and Technology''. भाग 4, अंक 1. जनवरी 2015</ref> अपना लमहर रस्ता में सई नदी उत्तर प्रदेश के कई गो जिला सभ से गुजरे ले जइसे कि हरदोई,उन्नाव आ लखनऊ जिला के बीचा के सीमा बनावे ले, आ रायबरेली, प्रतापगढ़ आ जौनपुर से हो के बहे ले। एकर मुख्य सहायक नदी सभ में भैंसही, बकुलाही, सरकनी आ लोनी बाड़ी सऽ। सई नदी के पौराणिक महत्व भी बा, मान्यता अनुसार [[रावण]] से जुद्ध के गलती सभ खातिर [[राम]] अजोध्या लावटत समय एही सई नदी में नहा के अपना के पबित्र कइलेन; जबकि वर्तमान में एह नदी के ऊपर संकट आ गइल बा आ ई गंदा नाला बने के कगार पर बा।<ref>{{cite web |url=http://www.jagran.com/uttar-pradesh/unnao-11377170.html |title=राम को पवित्र करने वाली सई नदी के अस्तित्व पर खतरा |publisher=Jagran.com |date=2014-06-07 |accessdate=2017-05-03 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222081143/https://www.jagran.com/uttar-pradesh/unnao-11377170.html |url-status=dead }}</ref> {{clear}} ==संदर्भ== {{Reflist|35em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] [[श्रेणी:भारत के नदी]] [[श्रेणी:जौनपुर जिला]] [[श्रेणी:प्रतापगढ़ जिला]] {{UP-geo-stub}} {{river-stub}} lf7ush1teepewo7515mupju6m7wu81w मुंडेश्वरी मंदिर 0 62040 805751 768032 2026-09-27T04:42:55Z Purvanchal bhojpuriya 40515 भोजपुरी क्षेत्र जोरलीं 805751 wikitext text/x-wiki {{Infobox Mandir | name = मुंडेश्वरी देवी मंदिर | image = Maa Mundeshwari Devi.jpg | alt = | caption = मंदिर के दृश्य | map_type = India Bihar | map_caption = बिहार में लोकेशन | coordinates = {{coord|24.9833958|83.5646939|type:landmark_region:IN|display=inline,title}} | other_names = | proper_name = | country = [[भारत]] | state = [[बिहार]] | district = [[कैमूर जिला]] | location = कौड़ा | elevation_m = 608 | deity = [[शिव]] आ [[शक्ति]] | festivals = [[राम नवमी]], [[शिवरात]], [[नवरातर]]. | architecture = | temple_quantity = एक | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = 108 AD | creator = | website = http://maamundeshwari.org }} '''मुंडेश्वरी मंदिर''' भारतीय राज्य बिहार के [[भोजपुरी क्षेत्र]] के कैमूर जिला में मुंडेश्वरी पहाड़ी पर मौजूद एगो मंदिर बा। ई हिंदू मंदिर हवे आ भगवान शिव आ शक्ति के पूजा होला। ई मंदिर भारत के कुछ सभसे पुरान मंदिर सभ में से एक बा जहाँ अभिन ले पूजा चालू बा। एकरे निर्माण के काल अलग अलग स्रोत अनुसार अलग अलग मिले ला, हालाँकि कि कम से कम चउथी सदी से पहिले के मंदिर हवे। {{Clear}} ==संदर्भ== {{Reflist}} [[श्रेणी:बिहार के हिंदू मंदिर]] [[श्रेणी:बिहार के पर्यटक आकर्षण]] {{मंदिर-आधार}} t0e2fd4ms4w6jev7nm624d7i343vzcu 805752 805751 2026-09-27T04:50:41Z Purvanchal bhojpuriya 40515 /* */ मंदिर के भोजपुरी में मंदिल कहल जिला 805752 wikitext text/x-wiki {{Infobox Mandir | name = मुंडेश्वरी देवी मंदिल | image = Maa Mundeshwari Devi.jpg | alt = | caption = मंदिल के दृश्य | map_type = India Bihar | map_caption = बिहार में लोकेशन | coordinates = {{coord|24.9833958|83.5646939|type:landmark_region:IN|display=inline,title}} | other_names = | proper_name = | country = [[भारत]] | state = [[बिहार]] | district = [[कैमूर जिला]] | location = कौड़ा | elevation_m = 608 | deity = [[शिव]] आ [[शक्ति]] | festivals = [[राम नवमी]], [[दूर्गा पूजा]], [[शिवरात]], [[नवरातर]]. | architecture = | temple_quantity = एक | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = 108 AD | creator = | website = http://maamundeshwari.org }} '''मुंडेश्वरी मंदिर''' भारतीय राज्य बिहार के [[भोजपुरी क्षेत्र]] के कैमूर जिला में मुंडेश्वरी पहाड़ी पर मौजूद एगो मंदिल बा। ई हिंदू मंदिर हवे आ भगवान शिव आ शक्ति के पूजा होला। ई मंदिर भारत के कुछ सभसे पुरान मंदिल सभ में से एक बा जहाँ अभिन ले पूजा चालू बा। एकरे निर्माण के काल अलग अलग स्रोत अनुसार अलग अलग मिले ला, हालाँकि कि कम से कम चउथी सदी से पहिले के मंदिल हवे। {{Clear}} ==संदर्भ== {{Reflist}} [[श्रेणी:बिहार के हिंदू मंदिर]] [[श्रेणी:बिहार के पर्यटक आकर्षण]] {{मंदिर-आधार}} se1o2zevij1474z4sqyu1l2ftu6a2x0 805753 805752 2026-09-27T04:54:24Z Purvanchal bhojpuriya 40515 /* */ Added citation 805753 wikitext text/x-wiki {{Infobox Mandir | name = मुंडेश्वरी देवी मंदिल | image = Maa Mundeshwari Devi.jpg | alt = | caption = मंदिल के दृश्य | map_type = India Bihar | map_caption = बिहार में लोकेशन | coordinates = {{coord|24.9833958|83.5646939|type:landmark_region:IN|display=inline,title}} | other_names = | proper_name = | country = [[भारत]] | state = [[बिहार]] | district = [[कैमूर जिला]] | location = कौड़ा | elevation_m = 608 | deity = [[शिव]] आ [[शक्ति]] | festivals = [[राम नवमी]], [[दूर्गा पूजा]], [[शिवरात]], [[नवरातर]]. | architecture = | temple_quantity = एक | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = 108 AD | creator = | website = http://maamundeshwari.org }} '''मुंडेश्वरी मंदिर''' भारतीय राज्य बिहार के [[भोजपुरी क्षेत्र]] के कैमूर जिला में मुंडेश्वरी पहाड़ी पर मौजूद एगो मंदिल बा।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=5iBAEQAAQBAJ&pg=PA247&dq=Mundeshwari+bhojpuri&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwiqwcn-9o2XAxUgwzgGHR2xONkQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Mundeshwari%20bhojpuri&f=false|title=Paradigma Paravidya-aparavidya: Eksplorasi Paradigma Holistik dalam Sistem Pengetahuan Hindu|last=Donder|first=I. Ketut|last2=Behura|first2=Ajitkumar|last3=Suwantana|first3=I. Gede|last4=Subawa|first4=I. Made Pasek|last5=Witana|first5=I. Nyoman|date=2025-01-16|publisher=PT. Dharma Pustaka Utama|isbn=978-623-10-6433-2|language=id}}</ref> ई हिंदू मंदिर हवे आ भगवान शिव आ शक्ति के पूजा होला। ई मंदिर भारत के कुछ सभसे पुरान मंदिल सभ में से एक बा जहाँ अभिन ले पूजा चालू बा। एकरे निर्माण के काल अलग अलग स्रोत अनुसार अलग अलग मिले ला, हालाँकि कि कम से कम चउथी सदी से पहिले के मंदिल हवे। {{Clear}} ==संदर्भ== {{Reflist}} [[श्रेणी:बिहार के हिंदू मंदिर]] [[श्रेणी:बिहार के पर्यटक आकर्षण]] {{मंदिर-आधार}} e4bkj6y41du8an8gtgnfgr9flrwkvqa शारदा नदी 0 64887 805726 721403 2026-09-26T16:32:05Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805726 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = Mahakali River / Sharda River<br>महाकाली नदी / शारदा नदी | name_other = [[Kali River (Uttarakhand)|Kali River]] | image = Sharda or Mahakali River AJTJ P1020802.jpg | image_size = | image_alt = | image_caption = Sharda River near Jauljibi | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | source1_location = [[Kalapani territory|Kalapani]], [[Uttarakhand]], [[India]] | source1_coordinates = <!-- {{coord|27|21|N|81|23|E|region:IN_type:river_source:GNS-enwiki}} --> | source1_elevation = {{convert|3600|m|ft|abbr=on}} | mouth_location = [[Ghaghra River]], [[Uttar Pradesh]], [[India]] | mouth_coordinates = {{coord|27|39|N|81|17|E|display=inline,title}} | mouth_elevation = {{convert|115|m|ft|abbr=on}} | progression = Rises along [[Ganges]]-[[Yarlung Tsangpo]] watershed and flows south through [[Himalaya]], [[Lesser Himalaya]], [[Inner Terai Valleys of Nepal#Jogbudha Valley|Jogbudha Valley]], [[Shivalik Hills]] and [[Terai]], then SE across [[Indo-Gangetic Plain|plains]] to join [[Ghaghra River]]. | subdivision_type1 = Countries | subdivision_name1 = [[Nepal]] and [[India]] | subdivision_type2 = Region | subdivision_name2 = [[Mahakali Zone]] in Nepal; [[Uttarakhand]] and [[Uttar Pradesh]] in India | length = {{convert|350|km|mi|abbr=on}} | discharge1_avg = {{plainlist| * {{convert|730|m3/s|abbr=on}} * March: {{convert|150|m3/s|abbr=on}} * July: {{convert|1,580|m3/s|abbr=on}} }} | basin_size = {{convert|18140|km2|mi2|abbr=on}} | river_system = [[Ganges]] | tributaries_left = (Nepal) Chameliya, Ramgun | tributaries_right = (Uttarakhand) Kuti, [[Darma River|Dhauli]], [[Gori River|Gori]], [[Sarju River|Sarju]], Ladhiya }} '''काली''', '''महाकाली''' चाहे '''शारदा नदी''' [[नेपाल]] आ [[भारत]] में बहे वाली एगो प्रमुख नदी बा। ई [[गंगा]] थाला के नदी हवे आ नेपाल में एकरा के महाकाली आ [[उत्तराखंड]] में काली नदी कहल जाला। ई इनहन के बीचा में सीमा भी बनावे ले। नीचे आवे पर एकरा के शारदा के नाँव से जानल जाला। टनकपुर में बंधा बना के एकरा से नहर निकासल गइल बा जेके [[शारदा नहर]] कहल जाला। ==सोता== शारदा नदी के स्रोत पर इतिहास के माध्यम से बहुत बहस भइल बा। परंपरा के मानल ​​बा कि ई नदी कालापानी गाँव के लगे के झरना सभ के संग्रह से निकलल बा। अल्मोड़ा जिला गजेटियर में कहल गइल बा कि: :"भारतीय लोग द्वारा पबित्र मानल जाए वाला आ गलती से ई लोगन द्वारा काली नदी के स्रोत मानल जाए वाला झरना सभ के उल्लेखजोग झुंड बाटे, हालाँकि बाद वाला मुख्य धारा के हेडवाटर 30 मील अउरी उत्तर-पच्छिम में पड़े ला। ई झरना सभ वास्तव में महत्वहीन सहायक नदी हवें। 1911 के ब्रिटिश परिभाषा में, शारदा नदी दू गो हेडवाटर सभ के मिलन से बनल बा: कालापानी नदी जे लिपुलेख दर्रा से नीचे निकले ले आ कुठी यांक्ति नदी जे लिंपियाधुरा श्रेणी से नीचे उठे ले। लेकिन दुनो धारा के अलग-अलग मौका प "काली नदी" के नाम दिहल गइल बा। शारदा नदी उत्तराखंड के कुमाऊँ डिवीजन आ नेपाल के बीच के सीमा के रूप में "कालापानी कैम्पिंग ग्राउंड से कुछ नीचे" (30.217°N 80.904°E) से काम करे ले। लिपुलेख दर्रा के साथे-साथ लिंपयाधुरा दर्रा (या लिम्पिया दर्रा) उत्तराखंड के तिब्बत के सीमा पर बा। {{clear}} ==संदर्भ== {{Reflist|33em}} {{Waters of South Asia}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:एशिया के इंटरनेशनल नदी]] [[श्रेणी:नेपाल के नदी]] [[श्रेणी:भारत के नदी]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] {{river-stub}} ne16ux1b35ir037419gw22xumx3m0e5 टेम्पलेट:Hydrography of Uttar Pradesh 10 66140 805717 805691 2026-09-26T15:58:53Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805717 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Hydrography of Uttar Pradesh |title = [[उत्तर प्रदेश]] के हाइड्रोग्राफी |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |groupstyle = line-height:1.3em; <!--reduces gap between wrapped groupname lines--> |group1 = नदी |list1 = {{Navbox|subgroup |group1 = प्रमुख |list1 = * [[गंगा नदी|गंगा]] * [[जमुना नदी|जमुना]] * [[सरजू नदी|सरजू (घाघरा)]] |group2 = उत्तर मुँह |list2 = * [[बेतवा नदी|बेतवा]] * [[चंबल नदी|चंबल]] * [[धसान नदी|धसान]] * [[जामनी नदी|जामनी]] * [[कन्हार नदी|कन्हार]] * [[कर्मनाशा नदी|कर्मनाशा]] * [[केन नदी|केन]] * [[रिहंद नदी|रिहंद]] * [[सिंध नदी|सिंध]] * [[सोन नदी|सोन]] * [[तमसा नदी|तमसा]] * [[टोंस नदी|टोंस]] ** [[बेलन नदी|बेलन]] |group3 = दक्खिन मुँह |list3= * [[बबई नदी|बबई]] * [[गौला नदी|गौला]] * [[सरजू नदी|घाघरा]] * [[गोमती नदी|गोमती]] * [[हिंडन नदी|हिंडन]] * [[काली नदी (उत्तर प्रदेश)|काली]] * [[कुकरैल नदी|कुकरैल]] * [[रामगंगा]] * [[रोहिणी नदी|रोहिणी]] * [[सरजू नदी|सरजू]] * [[बरुणा नदी|बरुणा]] * [[राप्ती नदी|राप्ती]] }} |group4 = झील / ताल |list4 = * [[कीथम झील|कीथम]] * [[चित्तौड़ा झील]] * [[बरुआ सागर ताल]] * [[बेलासागर झील|बेलासागर]] * [[मोती झील]] * [[राजा का ताल]] * [[रामगढ़ ताल]] * [[सुरहा ताल]] |group5 = बंधा आ बैराज |list5 = * [[गंगा बैराज]] * [[माताटीला]] * [[पारीछा बान्ह]] * [[राजघाट बान्ह]] * [[रिहंद बान्ह]] * [[शारदा बैराज]] |group6 = नहर |list6 = * [[ऊपरी गंगा नहर]] * [[निचली गंगा नहर]] * [[आगरा नहर]] * [[शारदा नहर]] |group7 = पुल |list7 = * [[राजघाट पुल|मालवीय ब्रिज]] * [[शाही पुल|शाही पुल, जौनपुर]] * [[नवका यमुना पुल|नवका जमुना पुल]] |group8 = संबंधित |list8 = * [[अचिरावती]] * [[चर्म्णावती]] * [[सरस्वती नदी]] * [[त्रिवेणी संगम]] * [[दुआब]] <!-- * [[:टेम्पलेट:Son basin|सोन बेसिन]]--> |group9 = आसपास के <br> हाइड्रोग्राफी |list9 = * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Uttarakhand|उत्तराखंड]] * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Nepal|नेपाल]] * [[:टेम्पलेट:Rivers in Bihar|बिहार]] * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Jharkhand|झारखंड]] <!-- * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Rajasthan|राजस्थान]]--> <!-- * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Madhya Pradesh|मध्य प्रदेश]]--> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश टेम्पलेट]] [[श्रेणी:राज्य अनुसार भारत के हाइड्रोग्राफी नेवीगेशन बक्सा|Uttar Pradesh]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी|t]] </noinclude> gtw8dfz3bsxa8gbitu04dhplkctmho1 805735 805717 2026-09-26T17:53:40Z SM7 3953 +1 / Sai river 805735 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Hydrography of Uttar Pradesh |title = [[उत्तर प्रदेश]] के हाइड्रोग्राफी |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |groupstyle = line-height:1.3em; <!--reduces gap between wrapped groupname lines--> |group1 = नदी |list1 = {{Navbox|subgroup |group1 = प्रमुख |list1 = * [[गंगा नदी|गंगा]] * [[जमुना नदी|जमुना]] * [[सरजू नदी|सरजू (घाघरा)]] |group2 = उत्तर मुँह |list2 = * [[बेतवा नदी|बेतवा]] * [[चंबल नदी|चंबल]] * [[धसान नदी|धसान]] * [[जामनी नदी|जामनी]] * [[कन्हार नदी|कन्हार]] * [[कर्मनाशा नदी|कर्मनाशा]] * [[केन नदी|केन]] * [[रिहंद नदी|रिहंद]] * [[सिंध नदी|सिंध]] * [[सोन नदी|सोन]] * [[तमसा नदी|तमसा]] * [[टोंस नदी|टोंस]] ** [[बेलन नदी|बेलन]] |group3 = दक्खिन मुँह |list3= * [[बबई नदी|बबई]] * [[गौला नदी|गौला]] * [[सरजू नदी|घाघरा]] * [[गोमती नदी|गोमती]] * [[हिंडन नदी|हिंडन]] * [[काली नदी (उत्तर प्रदेश)|काली]] * [[कुकरैल नदी|कुकरैल]] * [[रामगंगा]] * [[रोहिणी नदी|रोहिणी]] * [[सई नदी|सई]] * [[सरजू नदी|सरजू]] * [[बरुणा नदी|बरुणा]] * [[राप्ती नदी|राप्ती]] }} |group4 = झील / ताल |list4 = * [[कीथम झील|कीथम]] * [[चित्तौड़ा झील]] * [[बरुआ सागर ताल]] * [[बेलासागर झील|बेलासागर]] * [[मोती झील]] * [[राजा का ताल]] * [[रामगढ़ ताल]] * [[सुरहा ताल]] |group5 = बंधा आ बैराज |list5 = * [[गंगा बैराज]] * [[माताटीला]] * [[पारीछा बान्ह]] * [[राजघाट बान्ह]] * [[रिहंद बान्ह]] * [[शारदा बैराज]] |group6 = नहर |list6 = * [[ऊपरी गंगा नहर]] * [[निचली गंगा नहर]] * [[आगरा नहर]] * [[शारदा नहर]] |group7 = पुल |list7 = * [[राजघाट पुल|मालवीय ब्रिज]] * [[शाही पुल|शाही पुल, जौनपुर]] * [[नवका यमुना पुल|नवका जमुना पुल]] |group8 = संबंधित |list8 = * [[अचिरावती]] * [[चर्म्णावती]] * [[सरस्वती नदी]] * [[त्रिवेणी संगम]] * [[दुआब]] <!-- * [[:टेम्पलेट:Son basin|सोन बेसिन]]--> |group9 = आसपास के <br> हाइड्रोग्राफी |list9 = * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Uttarakhand|उत्तराखंड]] * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Nepal|नेपाल]] * [[:टेम्पलेट:Rivers in Bihar|बिहार]] * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Jharkhand|झारखंड]] <!-- * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Rajasthan|राजस्थान]]--> <!-- * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Madhya Pradesh|मध्य प्रदेश]]--> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश टेम्पलेट]] [[श्रेणी:राज्य अनुसार भारत के हाइड्रोग्राफी नेवीगेशन बक्सा|Uttar Pradesh]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी|t]] </noinclude> cv6q74xs3gnyazxgi14x604rnncs3nz 805740 805735 2026-09-26T18:05:33Z SM7 3953 सॉर्ट / अल्फाबेटिक 805740 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Hydrography of Uttar Pradesh |title = [[उत्तर प्रदेश]] के हाइड्रोग्राफी |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |groupstyle = line-height:1.3em; <!--reduces gap between wrapped groupname lines--> |group1 = नदी |list1 = {{Navbox|subgroup |group1 = प्रमुख |list1 = * [[गंगा नदी|गंगा]] * [[जमुना नदी|जमुना]] * [[सरजू नदी|सरजू (घाघरा)]] |group2 = उत्तर मुँह |list2 = * [[कन्हार नदी|कन्हार]] * [[कर्मनाशा नदी|कर्मनाशा]] * [[केन नदी|केन]] * [[चंबल नदी|चंबल]] * [[जामनी नदी|जामनी]] * [[टोंस नदी|टोंस]] ** [[बेलन नदी|बेलन]] * [[तमसा नदी|तमसा]] * [[धसान नदी|धसान]] * [[बेतवा नदी|बेतवा]] * [[रिहंद नदी|रिहंद]] * [[सिंध नदी|सिंध]] * [[सोन नदी|सोन]] |group3 = दक्खिन मुँह |list3= * [[अस्सी नदी|अस्सी]] * [[काली नदी (उत्तर प्रदेश)|काली]] * [[कुकरैल नदी|कुकरैल]] * [[गोमती नदी|गोमती]] * [[गौला नदी|गौला]] * [[बबई नदी|बबई]] * [[बरुणा नदी|बरुणा]] * [[राप्ती नदी|राप्ती]] * [[रामगंगा]] * [[रोहिणी नदी|रोहिणी]] * [[सई नदी|सई]] * [[सरजू नदी|घाघरा]] * [[सरजू नदी|सरजू]] * [[हिंडन नदी|हिंडन]] }} |group4 = झील / ताल |list4 = * [[कीथम झील|कीथम]] * [[चित्तौड़ा झील]] * [[बरुआ सागर ताल]] * [[बेलासागर झील|बेलासागर]] * [[मोती झील]] * [[राजा का ताल]] * [[रामगढ़ ताल]] * [[सुरहा ताल]] |group5 = बंधा आ बैराज |list5 = * [[गंगा बैराज]] * [[माताटीला]] * [[पारीछा बान्ह]] * [[राजघाट बान्ह]] * [[रिहंद बान्ह]] * [[शारदा बैराज]] |group6 = नहर |list6 = * [[ऊपरी गंगा नहर]] * [[निचली गंगा नहर]] * [[आगरा नहर]] * [[शारदा नहर]] |group7 = पुल |list7 = * [[राजघाट पुल|मालवीय ब्रिज]] * [[शाही पुल|शाही पुल, जौनपुर]] * [[नवका यमुना पुल|नवका जमुना पुल]] |group8 = संबंधित |list8 = * [[अचिरावती]] * [[चर्म्णावती]] * [[सरस्वती नदी]] * [[त्रिवेणी संगम]] * [[दुआब]] <!-- * [[:टेम्पलेट:Son basin|सोन बेसिन]]--> |group9 = आसपास के <br> हाइड्रोग्राफी |list9 = * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Uttarakhand|उत्तराखंड]] * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Nepal|नेपाल]] * [[:टेम्पलेट:Rivers in Bihar|बिहार]] * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Jharkhand|झारखंड]] <!-- * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Rajasthan|राजस्थान]]--> <!-- * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Madhya Pradesh|मध्य प्रदेश]]--> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश टेम्पलेट]] [[श्रेणी:राज्य अनुसार भारत के हाइड्रोग्राफी नेवीगेशन बक्सा|Uttar Pradesh]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी|t]] </noinclude> 7wsxw8gqmphdwnlxmdg9evivoafb0y6 805741 805740 2026-09-26T18:12:32Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805741 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Hydrography of Uttar Pradesh |title = [[उत्तर प्रदेश]] के हाइड्रोग्राफी |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |groupstyle = line-height:1.3em; <!--reduces gap between wrapped groupname lines--> |group1 = नदी |list1 = {{Navbox|subgroup |group1 = प्रमुख |list1 = * [[गंगा नदी|गंगा]] * [[जमुना नदी|जमुना]] * [[सरजू नदी|सरजू (घाघरा)]] |group2 = उत्तर मुँह |list2 = * [[कन्हार नदी|कन्हार]] * [[कर्मनाशा नदी|कर्मनाशा]] * [[केन नदी|केन]] * [[चंबल नदी|चंबल]] * [[जामनी नदी|जामनी]] * [[टोंस नदी|टोंस]] ** [[बेलन नदी|बेलन]] * [[तमसा नदी|तमसा]] * [[धसान नदी|धसान]] * [[बेतवा नदी|बेतवा]] * [[रिहंद नदी|रिहंद]] * [[सिंध नदी|सिंध]] * [[सोन नदी|सोन]] |group3 = दक्खिन मुँह |list3= * [[अस्सी नदी|अस्सी]] * [[काली नदी (उत्तर प्रदेश)|काली]] * [[कुकरैल नदी|कुकरैल]] * [[गोमती नदी|गोमती]] * [[गौला नदी|गौला]] * [[बबई नदी|बबई]] * [[बरुणा नदी|बरुणा]] * [[राप्ती नदी|राप्ती]] * [[रामगंगा]] * [[रोहिणी नदी|रोहिणी]] * [[सई नदी|सई]] * [[सरजू नदी|घाघरा]] * [[सरजू नदी|सरजू]] * [[हिंडन नदी|हिंडन]] }} |group4 = [[झील]] / ताल |list4 = * [[सूर सरोवर]] (कीठम झील) * [[चित्तौरा झील|चित्तौरा]] * [[बरुआ सागर ताल|बरुआ सागर]] * [[बेलासागर झील|बेलासागर]] * [[मोती झील]] * [[राजा का ताल]] * [[रामगढ़ ताल]] * [[सुरहा ताल]] |group5 = बंधा आ बैराज |list5 = * [[गंगा बैराज]] * [[माताटीला]] * [[पारीछा बान्ह]] * [[राजघाट बान्ह]] * [[रिहंद बान्ह]] * [[शारदा बैराज]] |group6 = [[नहर]] |list6 = * [[ऊपरी गंगा नहर]] * [[निचली गंगा नहर]] * [[आगरा नहर]] * [[शारदा नहर]] |group7 = पुल |list7 = * [[राजघाट पुल|मालवीय ब्रिज]] * [[शाही पुल|शाही पुल, जौनपुर]] * [[नवका यमुना पुल|नवका जमुना पुल]] |group8 = संबंधित |list8 = * [[अचिरावती]] * [[चर्म्णावती]] * [[सरस्वती नदी]] * [[त्रिवेणी संगम]] * [[दुआब]] <!-- * [[:टेम्पलेट:Son basin|सोन बेसिन]]--> |group9 = आसपास के <br> हाइड्रोग्राफी |list9 = * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Uttarakhand|उत्तराखंड]] * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Nepal|नेपाल]] * [[:टेम्पलेट:Rivers in Bihar|बिहार]] * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Jharkhand|झारखंड]] <!-- * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Rajasthan|राजस्थान]]--> <!-- * [[:टेम्पलेट:Hydrography of Madhya Pradesh|मध्य प्रदेश]]--> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश टेम्पलेट]] [[श्रेणी:राज्य अनुसार भारत के हाइड्रोग्राफी नेवीगेशन बक्सा|Uttar Pradesh]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी|t]] </noinclude> f72ouxz7n1zgyx9ndty3w6coozdwtxj पंकज त्रिपाठी 0 66860 805748 805429 2026-09-27T01:12:00Z InternetArchiveBot 25596 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 805748 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = पंकज त्रिपाठी | image = Pankaj Tripathi World Premiere Newton Zoopalast Berlinale 2017 06.jpg | image_upright = | image_size = <!-- Discouraged per WP:IMGSIZE; please use image_upright. --> | alt = | caption = 67वाँ बर्लिन फिलिम फेस्टिवल में, 2017 में, पंकज त्रिपाठी | native_name = | native_name_lang = | pronunciation = | birth_name = <!-- only use if different from name above --> | birth_date = 5 सितंबर 1976 | birth_place = बेलसँड़, [[गोपालगंज जिला|गोपालगंज]], [[बिहार]] | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | residence = | nationality = भारतीय | other_names = | citizenship = | education = | alma_mater = नेशनल स्कूल ऑफ ड्रामा | occupation = एक्टर | years_active = 2004–अबतक | known_for = | notable_works = <!-- produces label "Notable work"; may be overridden by |credits=, which produces label "Notable credit(s)"; or by |works=, which produces label "Works"; or by |label_name=, which produces label "Label(s)" --> | home_town = | relatives = <!--Notable relatives only, i.e. ones with existing articles.--> }} '''पंकज त्रिपाठी''' (जनम 5 सितंबर 1976) एगो [[भारतीय सिनेमा|भारतीय फिलिम]] [[एक्टर]] बाने। त्रिपाठी मुख्य रूप से हिंदी फिलिम सभ में देखलाई पड़े लें आ कई गो टीवी सीरियल आ शो सभ में भी काम कऽ चुकल बाड़ें।<ref>{{cite news|title=कभी गेट पर रोक देते थे गार्ड, आज इस एक्टर की फिल्म पहुंची ऑस्कर|url=https://www.bhaskar.com/news/c-268-bollywood-actor-pankaj-tripathi-life-story-pt0171-NOR.html|accessdate=29 सितंबर 2017|work=दैनिक भास्कर|date=26 सितंबर 2017|language=hi|archive-date=2019-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20190622040912/https://www.bhaskar.com/news/c-268-bollywood-actor-pankaj-tripathi-life-story-pt0171-NOR.html|url-status=dead}}</ref> पंकज त्रिपाठी के कैरियर के सुरुआत साल 2004 में भइल बाकी इनके ब्रेकथ्रू मिलल 2012 में जब ''गैंग्स ऑफ वासेपुर'' रिलीज भइल। एकरे बाद आइल फिलिम सभ में ''फुकरे'', ''मसान'', ''निल बटे सन्नाटा'', ''बरेली की बर्फ़ी'', ''न्यूटन'', ''फुकरे रिटर्न्स'', आ ''स्त्री'' गिनावल जा सके लीं। ''न्यूटन'' में इनके काम के खातिर नेशनल फिलिम अवार्ड में इस्पेशल मेंशन के तहत इनके सम्मानित कइल गइल। ==शुरुआती जिनगी == त्रिपाठी क जनम 28 सितंबर 1976 के भारतीय राज्य बिहार के गोपालगंज जिला के बेलसँड़ गाँव (बरौली ब्लॉक) में एगो हिंदू ब्राह्मण परिवार में पंडित बनारस तिवारी आ हेमवंती तिवारी के चार गो संतानन में सभसे छोट बेटा के रूप में भइल। इनके बाबूजी खेतीबारी आ पुरोहिताई करे लें। त्रिपाठी अपना बाबूजी के साथै खेती के काम करें जबले ऊ कक्षा 11 में पढ़ें। तिहुआर के सीजन में त्रिपाठी अपना गाँव में होखे वाला नाटक में लड़की के रोल करें आ एकरा खातिर उनके तारीफी मिलल आ एही से उनके एक्टिंग में कैरियर बनावे के प्रेरणा मिलल। हाई इस्कूल के बाद त्रिपाठी पटना चल अइलें आ इंस्टिट्यूट ऑफ़ होटल मैनेजमेंट, हाजीपुर में पढ़लें। एहिजे ऊ थियेटर करें आ कॉलेज राजनीति में हिस्सा लिहलें। एक्टिंग में फेल हो जाए के डर के चलते ऊ कुछ दिन के पटना के मौर्य होटल में शेफ के रूप में काम कइलें जहाँ मनोज बाजपेई इनका के मिललें। त्रिपाठी बाद में बतावेलें कि शेफ के काम करत समय ऊ बाजपेई के चप्पल चोरा लिहले रहलें आ ओकरा के एगो यादगार के रूप में रखल चाहत रहलें। करीबन सात साल पटना में रहे के बाद त्रिपाठी दिल्ली अइलें जहाँ नेशनल स्कूल ऑफ़ ड्रामा में दाखिला लिहलें आ एहिजे से 2004 में ग्रेजुएट बनलें। ==कैरियर== नेशनल स्कूल ऑफ़ ड्रामा से गेजुएशन करे के बाद त्रिपाठी मुंबई आ गइलें आ पहिले टाटा टी के बिग्यापन में नेता के रोल कइलें ओकरा बाद रन में एगो छोटहन रोल कइलें। 2008 में ई बाहुबली टीवी सीरिज में एक्टिंग कइलें आ बाद में सोनी टीवी के पावडर में काम कइलें। 2012 में इनका के बढ़ियां ब्रेकथ्रू मिलल गैंग्स ऑफ़ वासेपुर में जेह में ई सुल्तान के किरदार कइलें। एह फिलिम खातिर इनकर ऑडिशन लगभग आठ घंटा चलल। शुरूआती कैरियर में इनके निगेटिव रोल मिललें आ ई गैंगस्टर कैरेक्टर सभ कइलें। बाद में इनके बिबिध किसिम के रोल मिले लगलें आ इनहन खातिर पहिचान मिलल। लीड कैरेक्टर (मुख्य भूमिका) वाला इनकर पहिली फिलिम 2017 में गुड़गांव रहल। 2017 में इनके फिलिम न्यूटन भारत के ओर से एकेडमी अवार्ड में बेस्ट फॉरेन फिलिम कटेगरी में नामिनेशन वाली फिलिम रहल। पंकज त्रिपाठी [[तमिल]] सिनेमा में आपन पदार्पण काला फिलिम से कइलें जे 7 जून 2018 के रिलीज भइल। त्रिपाठी 2018 के वेब सीरीज मिर्जापुर आ मिर्जापुर सीजन 2 में प्रमुख भूमिका में नजर आइलें जे [[अमेजन प्राइम वीडियो|अमेजन प्राइम]] पर उपलब्ध बाटे आ 2019 में आइल सेक्रेड गेम्स सीरीज में लउकलें जे नेट्फ्लिक्स पर बा। ==निजी जिनगी== 1993 में एगो बियाह में पंकज के मुलाक़ात मृदुला से भइल आ पहिलिये नजर में इनका के परेम भ गइल। बाकी इनहन लोगन के परिवार वाला लोगन के मनावे के पड़ल आ 15 जनवरी 2004 के इनहन लोगन के बियाह भइल। एकरा बाद ई लोग मुंबई आ गइल आ 2006 में इनहन लोगन के एगो बेटी भइल जेकर नाँव आशा त्रिपाठी रखाइल। ==फिल्मोग्राफी== ===फिलिम=== {{Pending films key}} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! साल ! फिलिम ! रोल ! नोट |- | 2003 || ''चिगुरुदा कान्सी'' || पंकज || बिना क्रेडिट (कन्नड़ फिलिम) |- | 2004 || ''रन'' || बिना नाँव || बिना क्रेडिट |- | rowspan="2"|2005 || ''अपहरण'' || गया सिंह के साथी || |- | ''बंटी और बबली'' || इंस्पेक्टर जटायु सिंह || |- | 2006 || ''ओमकारा'' || किचलू || |- | 2007 || ''धर्म'' || सूर्यप्रकाश || |- |rowspan="2"|2008 || ''मिथ्या'' || टिपनिस || |- || ''शौर्य'' || मेजर वीरेन्द्र राठोर || |- |rowspan="3"|2009 || ''चिंटू जी'' || पपलू यादव || |- || ''बारह आना'' || इंस्पेक्टर || |- | ''प्यार बिना चैन कहाँ रे'' || विलेन || [[भोजपुरी सिनेमा|भोजपुरी फिलिम]] |- |rowspan="3"|2010 || ''वाल्मीकि की बंदूक'' || बीडीओ त्रिपाठी || शॉर्ट फिलिम |- || ''रावण'' || गुलाबिया || |- || ''आक्रोश'' || किशोर || |- |2011 ||''चिल्लर पार्टी'' || सेक्रेटरी दुबे || |- |rowspan="4"|2012 || ''अग्निपथ'' || सूर्या || |- || ''गैंग्स ऑफ़ वासेपुर – पार्ट 1'' |rowspan="2"|सुल्तान कुरैशी || |- || ''गैंग्स ऑफ़ वासेपुर – पार्ट 2'' || |- || ''दबंग 2'' || फिलावर || |- |rowspan="7"|2013 || ''एबीसीडी: एनीबडी कैन डांस'' || वर्धा भाई || |- || ''रंगरेज'' || ब्रिजबिहारी पांडे || |- || ''फुकरे'' || पंडित || |- || ''अनवर का अजब किस्सा''|| अमोल || |- || ''माजी'' || राठीजी || |- || ''जनता v/s जनार्दन– बेचारा आम आदमी'' || || |- || ''दूसूकेलता'' || दिलीश्वर राव || तेलुगु फिलिम |- |rowspan="2"|2014|| ''गुंडे'' || लतीफ || |- || ''सिंघम रिटर्न्स'' || अल्ताफ || |- |rowspan="4"|2015 || ''मांझी - द माउंटेन मैन'' || रुआब || |- || ''लाइफ बिरियानी' || || |- || ''मसान'' || सध्या जी || |- || ''दिलवाले'' ||अनवर || |- |rowspan="3"|2016 || ''निल बटे सन्नाटा'' ||प्रिंसिपल श्रीवास्तव || |- || ''ग्लोबल बाबा'' || डमरू || |- || ''मैंगो ड्रीम्स'' || सलीम || अंग्रेजी फिलिम |- |rowspan="7"|2017 || ''कॉफ़ी विथ डी'' || गिरधारी || |- || ''अनारकली ऑफ आरा'' || रंगीला || |- || ''न्यूटन'' || आत्मा सिंह || |- || ''गुड़गांव'' || केहरी सिंह || |- || ''बरेली की बर्फी'' || नरोत्तम मिश्रा || |- || ''फुकरे रिटर्न्स'' || पंडित || |- || ''मुन्ना माइकल'' || बाली || <ref>{{Cite magazine |author=Nairita Mukherjee |date=July 21, 2021 |title=Tiger Shroff's Munna Michael is miles away from being an MJ tribute. On Wahiyat Wednesday |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/tiger-shroff-s-munna-michael-is-miles-away-from-being-an-mj-tribute-on-wahiyat-wednesday-1830767-2021-07-21 |access-date=2022-04-09 |magazine=India Today |language=en}}</ref> |- |rowspan="8"|2018|| ''कालाकंदी''<ref>{{Cite web|title=Kaalakaandi (2018) Cast - Actor, Actress, Director, Producer, Music Director|url=https://www.cinestaan.com/movies/kaalakaandi-16279/cast-crew|access-date=2021-01-04|website=Cinestaan|archive-date=2022-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928201025/https://www.cinestaan.com/movies/kaalakaandi-16279/cast-crew|url-status=dead}}</ref> || || |- || ''काला'' || पंकज पाटिल || तमिल फिलिम |- | ''अंग्रेजी में कहते हैं'' || फिरोज ||<ref>{{Cite web |date=2018-05-01 |title=Pankaj Tripathi Excited About His First Romantic Role in Angrezi Mein Kehte Hain |url=https://www.news18.com/news/movies/pankaj-tripathi-excited-about-his-first-romantic-role-in-angrezi-mein-kehte-hain-1732857.html |access-date=2022-04-09 |website=News18 |language=en}}</ref> |- | ''फेमस'' ||त्रिपाठी ||<ref>{{Cite web |date=2018-06-01 |title=Phamous movie review: Much ado about nothing |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/phamous-movie-review-jimmy-sheirgill-pankaj-tripathi-star-rating-5199802/ |access-date=2022-04-09 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-05-24 |title=Western genre is unexplored in Indian cinema: Team Phamous |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/phamous-pankaj-tripathi-kay-kay-menon-5188620/ |access-date=2022-04-09 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> |- | ''स्त्री''|| रूद्र || |- | ''हारजीत'' ||कोच || पंजाबी फिलिम |- |''भाईजी सुपरहिट'' || बिल्डर गुप्ता||<ref>{{Cite web |date=2018-09-21 |title=Bhaiaji Superhit teaser: Sunny Deol breaks bricks and bones in this action-comedy |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/bhaiaji-superhit-trailer-sunny-deol-5368108/ |access-date=2022-04-09 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> |- | ''युअर्स ट्रूली'' | विजय | Zee5 पर रिलीज <ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Yours Truly|url=https://www.zee5.com/movies/details/yours-truly/0-0-47818|access-date=|website=ZEE5}}</ref> |- | rowspan="6" |2019 |''लुका छुपी'' || बाबूलाल |<ref>{{Cite web|last=Hungama|first=Bollywood|title=Luka Chuppi Cast List {{!}} Luka Chuppi Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review- Bollywood Hungama|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/luka-chuppi/cast/|access-date=2020-12-08|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Luka Chuppi (Lukka Chuppi) Cast & Crew, Luka Chuppi Hindi Movie Cast and Crew, Actor, Actress|url=https://www.filmibeat.com/bollywood/movies/luka-chuppi/cast-crew.html|access-date=2020-12-08|website=FilmiBeat|language=en}}</ref> |- |''द ताशकंद फाइल्स'' |गंगाराम झा | <ref>{{Cite web|title=The Tashkent Files (2019) Complete Cast & Crew - BollywoodMDB|url=https://www.bollywoodmdb.com/movies/cast-crew/the-tashkent-files/16441|access-date=2020-12-08|website=www.bollywoodmdb.com|archive-date=2022-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220927215632/https://www.bollywoodmdb.com/movies/cast-crew/the-tashkent-files/16441|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Tashkent Files Movie (2019) {{!}} Reviews, Cast & Release Date in - BookMyShow|url=https://in.bookmyshow.com/amp/movies/the-tashkent-files/ET00069063|access-date=2020-12-08|website=in.bookmyshow.com}}</ref> |- |''सुपर 30'' || श्री राम सिंह ||<ref>{{Cite web|last=Hungama|first=Bollywood|title=Super 30 Cast List {{!}} Super 30 Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review- Bollywood Hungama|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/super-30/cast/|access-date=2020-12-08|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Super 30 (2019) Complete Cast & Crew - BollywoodMDB|url=https://www.bollywoodmdb.com/movies/cast-crew/super-30/16394|access-date=2020-12-08|website=www.bollywoodmdb.com|archive-date=2022-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928050046/https://www.bollywoodmdb.com/movies/cast-crew/super-30/16394|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Super 30 (2019) - Movie {{!}} Reviews, Cast & Release Date - BookMyShow|url=https://in.bookmyshow.com/movies/super-30/ET00064569|access-date=2020-12-08|website=in.bookmyshow.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Super 30 Movie (Jul 2019) - Trailer, Star Cast, Release Date {{!}} Paytm.com|url=https://paytm.com/movies/super-30-movie-detail-387|access-date=2020-12-08|website=Paytm|language=en}}</ref> |- |''किस्सेबाज'' |छुट्टन शुक्ला | <ref>{{Cite web|last=Hungama|first=Bollywood|title=Kissebaaz Cast List {{!}} Kissebaaz Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review- Bollywood Hungama|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/kissebaaz/cast/|access-date=2020-12-08|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kissebaaz (2019) Complete Cast & Crew - BollywoodMDB|url=https://www.bollywoodmdb.com/movies/cast-crew/kissebaaz/16599|access-date=2020-12-08|website=www.bollywoodmdb.com|archive-date=2022-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220927135604/https://www.bollywoodmdb.com/movies/cast-crew/kissebaaz/16599|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kissebaaz Movie Review {{!}} Kissebaaz Movie Cast|url=https://www.indianfilmhistory.com/movie-details/kissebaaz|access-date=2020-12-08|website=www.indianfilmhistory.com|language=en|archive-date=2022-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923194950/https://www.indianfilmhistory.com/movie-details/kissebaaz|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kissebaaz (2019) Cast & Crew - Actor, Actress, Director, Producer, Music Director {{!}} SongSuno|url=https://www.songsuno.com/movie/kissebaaz-cast-crew.html|access-date=2020-12-08|website=www.songsuno.com|archive-date=2022-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331064610/https://www.songsuno.com/movie/kissebaaz-cast-crew.html|url-status=dead}}</ref> |- |''अर्जुन पटियाला'' |फिलिम प्रोड्यूसर |कैमियो<ref>{{Cite web|last=Hungama|first=Bollywood|title=Arjun Patiala Cast List {{!}} Arjun Patiala Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review- Bollywood Hungama|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/arjun-patiala/cast/|access-date=2020-12-08|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Arjun Patiala (2019) - Movie {{!}} Reviews, Cast & Release Date - BookMyShow|url=https://in.bookmyshow.com/movies/arjun-patiala/ET00064800|access-date=2020-12-08|website=in.bookmyshow.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Arjun Patiala (2019) Complete Cast & Crew - BollywoodMDB|url=https://www.bollywoodmdb.com/movies/cast-crew/arjun-patiala/16407|access-date=2020-12-08|website=www.bollywoodmdb.com|archive-date=2022-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928220720/https://www.bollywoodmdb.com/movies/cast-crew/arjun-patiala/16407|url-status=dead}}</ref> |- |''ड्राइव'' | हामिद | नेट्फ्लिक्स पर रिलीज |- |rowspan="5"|2020 || ''अंग्रेजी मीडियम''||टोनी |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/pankaj-tripathi-irrfan-khan-angrezi-medium-5673783/|title=Pankaj Tripathi joins the cast of Irrfan Khan's Angrezi Medium|website=Indian Express|access-date=14 April 2019|date=13 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413174545/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/pankaj-tripathi-irrfan-khan-angrezi-medium-5673783/|archive-date=13 April 2019|url-status=live}}</ref> |- |''एक्स्ट्रैक्शन'' | ओवी महाजन सीनियर | नेट्फ्लिक्स पर रिलीज<br>अंग्रेजी फिलिम<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/extraction-trailer-chris-hemsworth-is-all-guns-blazing-in-thrill-a-minute-first-look-of-netflix-film/article31278667.ece|title='Extraction' trailer: Chris Hemsworth is all guns blazing in thrill-a-minute first look of Netflix film|website=The Hindu|access-date=7 April 2020|date=7 April 2020|archive-date=7 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200407112544/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/extraction-trailer-chris-hemsworth-is-all-guns-blazing-in-thrill-a-minute-first-look-of-netflix-film/article31278667.ece|url-status=live}}</ref> |- | ''गुंजन सक्सेना: द कारगिल गर्ल'' | अनूप सक्सेना | नेट्फ्लिक्स पर रिलीज<ref>{{Cite web|title=Gunjan Saxena: The Kargil Girl {{!}} Netflix Official Site|url=https://www.netflix.com/title/81292944|access-date=2020-12-08|website=www.netflix.com|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Hungama|first=Bollywood|title=Gunjan Saxena – The Kargil Girl Cast List {{!}} Gunjan Saxena – The Kargil Girl Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review- Bollywood Hungama|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/gunjan-saxena-the-kargil-girl/cast/|access-date=2020-12-08|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-08-16 |title=Films can 'steer conversation' but 'can't change reality': Pankaj Tripathi opens up about Gujan Saxena: The Kargil Girl |url=https://english.jagran.com/entertainment/films-can-steer-conversation-but-cant-change-reality-pankaj-tripathi-opens-up-about-gujan-saxena-the-kargil-girl-10015367 |access-date=2022-04-09 |website=Jagran English |language=en}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | ''लूडो'' | सत्येंद्र "सत्तू भइया" त्रिपाठी | नेट्फ्लिक्स पर रिलीज<ref>{{Cite web|last=Hungama|first=Bollywood|title=Ludo Cast List {{!}} Ludo Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review- Bollywood Hungama|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/ludo/cast/|access-date=2020-12-08|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ludo (2020) - Movie {{!}} Reviews, Cast & Release Date - BookMyShow|url=https://in.bookmyshow.com/movies/ludo/ET00122263|access-date=2020-12-08|website=in.bookmyshow.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ludo (2020) Complete Cast & Crew - BollywoodMDB|url=https://www.bollywoodmdb.com/movies/cast-crew/anurag-basu-s-next/16584|access-date=2020-12-08|website=www.bollywoodmdb.com|archive-date=2022-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220927135605/https://www.bollywoodmdb.com/movies/cast-crew/anurag-basu-s-next/16584|url-status=dead}}</ref> |- | ''शकीला'' | सलीम |<ref>{{Cite web |date=2020-12-07 |title=Pankaj Tripathi plays a south Indian superstar in Shakeela, see first look poster |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/pankaj-tripathi-plays-a-south-indian-superstar-in-shakeela-first-look-revealed-7095207/ |access-date=2022-04-09 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> |- | rowspan="4" |2021 | ''कागज'' | लाल बिहारी | जी5 पर रिलीज |- |मिमी |भानु |नेट्फ्लिक्स पर रिलीज |- |''बंटी और बबली 2'' | जटायु सिंह | <ref>{{Cite web |date=2021-11-19 |title=Bunty Aur Babli 2 First Reviews Out, Netizens Miss The Spark Of The Original Praising Pankaj Tripathi |url=https://www.koimoi.com/bollywood-news/bunty-aur-babli-2-first-reviews-out-netizens-miss-the-spark-of-the-original-praising-pankaj-tripathi/ |access-date=2022-04-09 |website=Koimoi |language=en-US}}</ref> |- | ''83'' |पीआर मान सिंह<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/RelianceEnt/status/1093381845230641157|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507064226/https://twitter.com/RelianceEnt/status/1093381845230641157|url-status=dead|archive-date=7 May 2021|title=The man of the moment, @TripathiiPankaj, will inspire everyone with his role of #ManSingh. #CastOf83|date=7 February 2019|publisher=Reliance Entertainment Twitter|access-date=18 February 2019}}</ref> |<ref>{{Cite web |date=2022-03-11 |title=Pankaj Tripathi Says Working on '83 Was an Emotional Ride for Him: I Was in Tears |url=https://www.news18.com/news/movies/pankaj-tripathi-says-working-on-83-was-an-emotional-ride-for-him-i-was-in-tears-4864589.html |access-date=2022-04-09 |website=News18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="4" |2022 | ''बच्चन पांडे'' | भावेस भोपलो | <ref>{{cite news|url=https://timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/bachchan-pandey-akshay-kumar-and-kriti-sanon-starrer-goes-on-floors-with-a-muhurat-shot/articleshow/80128628.cms|title='Bachchan Pandey': Akshay Kumar and Kriti Sanon starrer goes on floors with a muhurat shot |work=The Times of India|date=6 January 2021|access-date=9 January 2021}}</ref><ref name="release date">{{Cite web |date=23 January 2021 |title=Akshay Kumar announces 'Bachchan Pandey' release date with a deadly still|url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-akshay-kumar-announces-bachchan-pandey-release-date-kriti-sanon-jacqueline-fernandez-arshad-warsi-2870086|access-date=23 January 2021 |work=Daily News & Analysis}}</ref> |- |''शेरदिल: द पीलीभीत सैगा'' |गंगा राम |<ref>{{Cite web |date=2022-05-11 |title=Pankaj Tripathi starrer Sherdil The Pilibhit Saga gets release date |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/pankaj-tripathi-starrer-sherdil-the-pilibhit-saga-gets-release-date-7911984/ |access-date=2022-05-11 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> |- | style="background:#ffc;"| ''OMG 2 – Oh My God! 2'' {{dagger|alt=Film yet to release}} | TBA | फिल्मिंग जारी<ref>{{cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/pankaj-tripathi-start-shooting-oh-god-2-today-akshay-kumar-back-lord-krishna/|title=Pankaj Tripathi to start shooting for Oh My God 2 from today; Akshay Kumar back as Lord Krishna|work=Bollywood Hungama|date=1 September 2021|access-date=1 September 2021}}</ref> |- |} ===टेलीविजन=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" width=60% !scope="col"| साल !scope="col"| टाइटिल !scope="col"| रोल !scope="col" class="unsortable" | नोट |- | 2005 | ''टाइम बॉम्ब 9/11'' | रॉ ऑफिसर त्रिपाठी | |- | 2010–11 | ''जिंदगी का हर रंग...गुलाल'' | गिगा काका | |- | 2010 | ''पाउडर'' | नावेद अंसारी | |- | 2015–16 | ''सरोजनी - एक नई पहल'' | दुष्यंत सिंह |<ref>{{Cite web|date=2015-07-20|title=Know the cast of 'Sarojini-Ek Nayi Pehal'|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi//photostory/48144640.cms|access-date=2020-12-08|website=The Times of India|language=en}}</ref> |} ===वेब सिरीज=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" width=60% !scope="col"| साल !scope="col"| टाइटिल !scope="col"| रोल !scope="col"| प्लेटफार्म !scope="col" class="unsortable" | नोट |- | 2018–2019 | ''सैक्रेड गेम्स'' | खन्ना गुरूजी | [[नेट्फ्लिक्स]] |<ref>{{Cite web|title=Sacred Games {{!}} Netflix Official Site|url=https://www.netflix.com/title/80115328|access-date=2020-12-08|website=www.netflix.com|language=en}}</ref> |- | 2018–अबतक | ''मिर्जापुर'' | अखंडानंद "कालीन भइया" त्रिपाठी | [[अमेजन प्राइम वीडियो]] |<ref>{{cite web|url=https://scroll.in/reel/918450/no-ones-seen-me-in-such-a-role-pankaj-tripathi-on-playing-a-lawyer-in-criminal-justice|title='No one's seen me in such a role': Pankaj Tripathi on playing a lawyer in 'Criminal Justice'|date=1 April 2019|website=Scroll.in|first=Soumya|last=Rao|access-date=1 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401182009/https://scroll.in/reel/918450/no-ones-seen-me-in-such-a-role-pankaj-tripathi-on-playing-a-lawyer-in-criminal-justice|archive-date=1 April 2019|url-status=dead}}</ref> |- | 2019 | ''क्रिमिनल जस्टिस'' | माधव मिश्रा | डिज्नी प्लस हॉटस्टार |<ref>{{Cite web|date=2019-04-03|title=Criminal Justice cast Pankaj Tripathi, Jackie Shroff and director Tigmanshu Dhulia on adapting British TV show - Entertainment News , Firstpost|url=https://www.firstpost.com/entertainment/criminal-justice-cast-pankaj-tripathi-jackie-shroff-and-director-tigmanshu-dhulia-on-adapting-british-tv-show-6378271.html|access-date=2020-12-08|website=Firstpost}}</ref> |- | 2020 | ''क्रिमिनल जस्टिस: बिहाइंड क्लोज्ड डोर्स'' | माधव मिश्रा | डिज्नी प्लस हॉटस्टार |<ref>{{cite news |last1=Keshri |first1=Shweta |title=Pankaj Tripathi returns to save Kirti Kulhari in Criminal Justice Behind Closed Doors |url=https://www.indiatoday.in/binge-watch/story/pankaj-tripathi-returns-to-save-kirti-kulhari-in-criminal-justice-behind-closed-doors-1748374-2020-12-10 |access-date=13 December 2020 |work=India Today |date=10 December 2020 |language=en}}</ref> |- | 2022 | ''क्रिमिनल जस्टिस: अधूरा सच'' | माधव मिश्र | डिज्नी प्लस हॉटस्टार |<ref>{{cite web|url=https://theprint.in/features/pankaj-tripathis-criminal-justice-adhura-sach-is-back-with-season-3/1068012|title=Pankaj Tripathi's 'Criminal Justice: Adhura Sach' is back with season 3|publisher=[[The print]]|date=3 August 2022|access-date=28 August 2022}}</ref> |- | 2022 | ''गुलकंदा टेल्स'' | TBA | [[अमेजन प्राइम वीडियो]] | |} == संदर्भ == {{Reflist|33em}} ==बाहरी कड़ी== * {{IMDb name}} * {{Rotten Tomatoes}} {{Authority control}} [[श्रेणी:1976 में जनम]] [[श्रेणी:जियत लोग]] [[श्रेणी:बिहार के लोग]] [[श्रेणी:बिहार के मरदाना एक्टर लोग]] ex50wn7z9asds3o92g8yxkgctrna093 प्रयोगकर्ता वार्ता:A Ghosh 3 79564 805754 689861 2026-09-27T08:26:56Z Cabayi 8477 Cabayi पन्ना [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Anudip Ghosh]] के [[प्रयोगकर्ता वार्ता:A Ghosh]] पर स्थानांतरण कइलें: प्रयोगकर्ता के नाँव बदलाव के दौरान पन्ना "[[Special:CentralAuth/Anudip Ghosh|Anudip Ghosh]]" से "[[Special:CentralAuth/A Ghosh|A Ghosh]]" पर ऑटोमेटिक रूप से स्थानांतरित भइल। 689861 wikitext text/x-wiki {| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;" |- |<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]]&nbsp;</div> राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/> <div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%"> <!-- दाहिना साइडबार --> <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big> {| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]] |}</div> <!-- मुख्य पाठ --> '''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''', एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं। * पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं। * [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं। * दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं। * मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं। <!-- फुटर के कड़ी सभ --> सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे: {| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]] |} |} -- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 09:25, 9 अप्रैल 2021 (UTC) 5afz27rx5jhkufoo5pcmjtooprpstfb रामायण: भाग 1 (2026 के फिलिम) 0 101364 805730 804038 2026-09-26T17:37:35Z JustSomeGoodInfo 40701 805730 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = रामायण: भाग एक | image = Ramayana Part 1.jpg | director = [[नितेश तिवारी]] | screenplay = {{plainlist| * [[श्रीधर राघवन]] * नितेश तिवारी }} | based_on = {{Based on|''[[रामायण]]''|[[वाल्मीकि]]}} | producer = {{plainlist| * [[नमित मल्होत्रा]] * [[यश (एक्टर)|यश]] }} | starring = {{plainlist| * [[रणबीर कपूर]] * [[साई पल्लवी]] * [[सनी देओल]] }} | music = {{plainlist| * [[हांस ज़िमर]] * [[ए. आर. रहमान]] }} | studio = {{plainlist| * प्राइम फोकस स्टूडियोज * मॉन्स्टर माइंड क्रिएशंस }} | distributor = {{plainlist| * [[सोनी पिक्चर्स रिलीजिंग]] (वैश्विक) * [[धर्मा प्रोडक्शंस]] (उत्तर भारत) }} | released = {{Film date|2026|11|6|df=y}} | country = भारत | language = हिंदी }} '''''रामायण: भाग 1''''' एगो आगे आवे वाली हिंदी भाषा के भारतीय महाकाव्यात्मक पौराणिक फिलिम ह, जे [[वाल्मीकि|महर्षि वाल्मीकि]] के रचल [[संस्कृत]] [[महाकाव्य]] [[रामायण]] भा [[रामकथा]] पर आधारित बा। एह फिलिम के निर्माण नमित मल्होत्रा, चार्ल्स रोवेन आ यश मिलके डीएनईजी, प्राइम फोकस स्टूडियोज, एटलस एंटरटेनमेंट आ मॉन्स्टर माइंड क्रिएशंस के बैनर तले कइले बाड़ें। फिलिम के डाइरेक्शन [[नितेश तिवारी]] कइले बाड़ें, जबकि स्क्रीनप्ले ऊ श्रीधर राघवन के साथे मिलके लिखले बाड़ें। ई प्लान के मोताबिक दू-भाग वाली फिलिम सिरीज के पहिलका भाग ह। एह फिलिम में [[रणबीर कपूर]], [[साई पल्लवी]], [[सनी देओल]], [[काजल अग्रवाल]], रकुल प्रीत सिंह, [[विवेक ओबेरॉय]], कुणाल कपूर, आदिनाथ कोठारे, [[अरुण गोविल]], इंदिरा कृष्णन आ [[लारा दत्ता]] समेत कई गो प्रमुख कलाकार लोग शामिल बाड़ें। एह प्रोजेक्ट के घोषणा मई 2017 में वाल्मीकि रामायण पर आधारित लाइव-एक्शन फिलिम के रूप में भइल रहे। शुरू में निर्माता अल्लू अरविंद, नमित मल्होत्रा आ मधु मंटेना एकरा के तीन भाग में बनावे के योजना बनवले रहलें। जुलाई 2019 में नितेश तिवारी आ रवि उदयावर संयुक्त निर्देशक के रूप में जुड़लें, जबकि श्रीधर राघवन विद्वान लोग आ पंडित लोग के मार्गदर्शन में पटकथा लिखे लागलें, ताकि मूल महाकाव्य के सांस्कृतिक प्रामाणिकता बनल रहे आ आधुनिक दर्शकन खातिर एकरा के उपयुक्त रूप में प्रस्तुत कइल जा सके। कई बरिस तक विकास आ स्क्रीनप्ले में सुधार के बाद एह प्रोजेक्ट के दू-भाग वाली फिलिम सिरीज के रूप में बदल दिहल गइल, जवना के डाइरेक्शन अकेले नितेश तिवारी कइलें। फिलिम के संगीत खातिर [[हांस ज़िमर]] आ [[ए. आर. रहमान]] मिलके काम करत बाड़ें। एह फिलिम के साथे हांस ज़िमर भारतीय फिलिम इंडस्ट्री में पहिलका बेर म्यूजिक देत बाड़ें। फिलिम के शूटिंग अप्रैल 2024 में फिलिम सिटी, मुंबई में शुरू भइल आ जुलाई 2025 तक चलल। दू गो भाग मिला के एह प्रोजेक्ट के अंजादल लागत लगभग ₹4,000 करोड़ (लगभग 50 करोड़ अमेरिकी डॉलर) बतावल गइल बा, जवना चलते ई अब तक के सबसे महँग भारतीय फिलिम सभ में से एगो मानल जात बा। ''रामायण: भाग 1'' के रिलीज 8 नवंबर 2026 के तय कइल गइल बा, जे भारतीय तिहुआर [[दिपावली|दीपावली]] के मोका पर सिनेमाहाल सभ में देखावल जाई। {{clear}} {{Hindi-film-stub}} nyxnd8v021ms40x87iit3xlyjackuc7 विकिपीडिया:आँकड़ा सभ/२०२६/सितंबर 4 101472 805747 805702 2026-09-26T19:21:41Z NeechalBOT 7874 statistics 805747 wikitext text/x-wiki <!--- stats starts--->{{प्रयोगकर्ता:Neechalkaran/statnotice}}{| class="wikitable sortable" style="width:90%" |- ! Date(Time) ! Pages ! Articles ! Edits ! Users ! Files ! Activeusers {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१-९-२०२६ |Pages = 82214 |dPages = 1 |Articles = 9197 |dArticles = 0 |Edits = 801535 |dEdits = 6 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40592 |dUsers = 1 |Ausers = 51 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२-९-२०२६ |Pages = 82216 |dPages = 2 |Articles = 9197 |dArticles = 0 |Edits = 801545 |dEdits = 10 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40601 |dUsers = 9 |Ausers = 51 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =३-९-२०२६ |Pages = 82185 |dPages = -31 |Articles = 9196 |dArticles = -1 |Edits = 801603 |dEdits = 58 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40611 |dUsers = 10 |Ausers = 51 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =४-९-२०२६ |Pages = 82187 |dPages = 2 |Articles = 9196 |dArticles = 0 |Edits = 801582 |dEdits = -21 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40620 |dUsers = 9 |Ausers = 44 |dAusers = -7 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =५-९-२०२६ |Pages = 82198 |dPages = 11 |Articles = 9199 |dArticles = 3 |Edits = 801858 |dEdits = 276 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40627 |dUsers = 7 |Ausers = 44 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =६-९-२०२६ |Pages = 82198 |dPages = 0 |Articles = 9199 |dArticles = 0 |Edits = 801881 |dEdits = 23 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40630 |dUsers = 3 |Ausers = 44 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =७-९-२०२६ |Pages = 82199 |dPages = 1 |Articles = 9199 |dArticles = 0 |Edits = 801884 |dEdits = 3 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40638 |dUsers = 8 |Ausers = 47 |dAusers = 3 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =८-९-२०२६ |Pages = 82199 |dPages = 0 |Articles = 9199 |dArticles = 0 |Edits = 801886 |dEdits = 2 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40643 |dUsers = 5 |Ausers = 47 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =९-९-२०२६ |Pages = 82207 |dPages = 8 |Articles = 9201 |dArticles = 2 |Edits = 801916 |dEdits = 30 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40649 |dUsers = 6 |Ausers = 47 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१०-९-२०२६ |Pages = 82209 |dPages = 2 |Articles = 9201 |dArticles = 0 |Edits = 801921 |dEdits = 5 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40654 |dUsers = 5 |Ausers = 42 |dAusers = -5 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =११-९-२०२६ |Pages = 82201 |dPages = -8 |Articles = 9207 |dArticles = 6 |Edits = 801968 |dEdits = 47 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40659 |dUsers = 5 |Ausers = 42 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१२-९-२०२६ |Pages = 82203 |dPages = 2 |Articles = 9208 |dArticles = 1 |Edits = 801986 |dEdits = 18 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40665 |dUsers = 6 |Ausers = 42 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१३-९-२०२६ |Pages = 82207 |dPages = 4 |Articles = 9208 |dArticles = 0 |Edits = 802001 |dEdits = 15 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40672 |dUsers = 7 |Ausers = 40 |dAusers = -2 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१४-९-२०२६ |Pages = 82206 |dPages = -1 |Articles = 9209 |dArticles = 1 |Edits = 802015 |dEdits = 14 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40674 |dUsers = 2 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१५-९-२०२६ |Pages = 82207 |dPages = 1 |Articles = 9209 |dArticles = 0 |Edits = 802023 |dEdits = 8 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40678 |dUsers = 4 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१६-९-२०२६ |Pages = 82214 |dPages = 7 |Articles = 9210 |dArticles = 1 |Edits = 802261 |dEdits = 238 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40683 |dUsers = 5 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१७-९-२०२६ |Pages = 82220 |dPages = 6 |Articles = 9213 |dArticles = 3 |Edits = 802300 |dEdits = 39 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40689 |dUsers = 6 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१८-९-२०२६ |Pages = 82223 |dPages = 3 |Articles = 9214 |dArticles = 1 |Edits = 802312 |dEdits = 12 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40702 |dUsers = 13 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१९-९-२०२६ |Pages = 82224 |dPages = 1 |Articles = 9214 |dArticles = 0 |Edits = 802322 |dEdits = 10 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40709 |dUsers = 7 |Ausers = 38 |dAusers = -2 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२०-९-२०२६ |Pages = 82227 |dPages = 3 |Articles = 9216 |dArticles = 2 |Edits = 802331 |dEdits = 9 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40719 |dUsers = 10 |Ausers = 38 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२१-९-२०२६ |Pages = 82229 |dPages = 2 |Articles = 9216 |dArticles = 0 |Edits = 802348 |dEdits = 17 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40725 |dUsers = 6 |Ausers = 38 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२२-९-२०२६ |Pages = 82239 |dPages = 10 |Articles = 9219 |dArticles = 3 |Edits = 802388 |dEdits = 40 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40728 |dUsers = 3 |Ausers = 37 |dAusers = -1 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२३-९-२०२६ |Pages = 82243 |dPages = 4 |Articles = 9221 |dArticles = 2 |Edits = 802412 |dEdits = 24 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40732 |dUsers = 4 |Ausers = 37 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२४-९-२०२६ |Pages = 82253 |dPages = 10 |Articles = 9224 |dArticles = 3 |Edits = 802531 |dEdits = 119 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40741 |dUsers = 9 |Ausers = 37 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२५-९-२०२६ |Pages = 82272 |dPages = 19 |Articles = 9232 |dArticles = 8 |Edits = 802608 |dEdits = 77 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40750 |dUsers = 9 |Ausers = 39 |dAusers = 2 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२६-९-२०२६ |Pages = 82284 |dPages = 12 |Articles = 9241 |dArticles = 9 |Edits = 802655 |dEdits = 47 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 40752 |dUsers = 2 |Ausers = 39 |dAusers = 0 }} <!---Place new stats here---> |} <!--- stats ends---> 128ukqpwmo0b8b1sxzw1nsnxp1bfen6 कुकरैल नदी 0 101595 805714 805708 2026-09-26T14:49:58Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805714 wikitext text/x-wiki '''कुकरैल नदी''' [[गोमती नदी]] में बायाँ ओर से आ के मिले वाली एगो छोट सहायिका नदी बा, जे [[उत्तर प्रदेश]] के राजधानी [[लखनऊ]] में गोमती में मिले ले।<ref>{{cite web |last1=दत्ता |first1=वेंकटेश |title=गोमती के अस्तित्व के लिए अपरिहार्य अविरल निर्मल कुकरैल नदी |url=https://hindi.indiawaterportal.org/river-and-pond/gomati-ke-astitv-ke-lie-aparihary-aviral-nirmal-kukrel-nadi |website=India Water Portal - Hindi |access-date=26 सितंबर 2026 |language=hi |date=7 अगस्त 2023}}</ref> == हाइड्रोग्राफी == ई नदी लखनऊ के बख्शी का तालाब इलाका के अस्ति गाँव में दसर बाबा पोखरा के लगे एगो कुआँ से निकसे ले। एकरा बाद ई [[कुकरैल रिजर्व फॉरेस्ट]] में करीबन 6 किलोमीटर ले बहेले। गोमती नदी में मिले से पहिले एकर कुल बहाव करीब 28 किलोमीटर के बा।<ref name=":0">{{Cite news |title=50 metres area along Kukrail river declared ‘floodplain’ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/50-metres-area-along-kukrail-river-declared-floodplain/articleshow/111120565.cms |access-date=2024-06-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref name=":1">{{Cite news |title=A River That Was... |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/revival-of-kukrail-river-in-lucknow-by-yogi-adityanath-government/articleshow/110923538.cms |access-date=2024-06-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == इतिहास == लोकल लोककथा आ किंबदंती सभ के मोताबिक, ई नदी करीब 200 साल पहिले अस्तित्व में आइल। आसपास के बड़हन इलाका में इहो मान्यता बाटे कि कुक्कुर काटे पर एह नदी में नहाये से रैबीज ना होला।<ref>{{cite news |title=लखनऊ की इस छोटी सी नदी का नाम कुकरैल क्यों पड़ा, जानकर हैरान रह जाएंगे आप |url=https://www.livehindustan.com/uttar-pradesh/story-know-why-kukrail-river-of-lucknow-got-its-name-bathing-in-the-river-cures-dog-bites-8774116.html |access-date=26 सितंबर 2026 |work=www.livehindustan.com |date=28 सितंबर 2023 |language=hi}}</ref> एकर पहिला लिखित उल्लेख 1904 के गजेटियर में मिलेला। 1960 में एकर पानी के स्तर 113.2 मीटर तक पहुँच गइल रहे, जेकरा चलते 1962 में नदी के किनारे तटबंध बनावल गइल। 1980 में कुकरैल आ गोमती के दुसर सहायक नदियन के बीच के जमीन, जेकरा के म्युनिसिपल स्लेड फार्म कहल जात रहे, विकास खातिर [[लखनऊ डेवलपमेंट अथॉरिटी]] (एलडीए) के दे दिहल गइल। == संरक्षण == 2024 में कुकरैल नदी के दुनु ओर 50 मीटर चाकर पट्टी के एकर बाढ़ मैदान (फ्लड प्लेन) घोषित कइल गइल। एकर हिस्सा के रूप में लखनऊ डेवलपमेंट अथॉरिटी अकबरनगर इलाका में बड़हन ध्वस्तीकरण अभियान चलवलस, जवना में 1,800 से बेसी अबैध निर्माणन के हटा दिहल गइल।<ref name=":0" /> {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] [[श्रेणी:लखनऊ]] {{नदी-आधार}} 7vu6mdb834hm7seljlg0kgrrtqmbskz बबई नदी 0 101597 805711 2026-09-26T14:17:45Z SM7 3953 नया लेख | अंग्रेजी से अनुबाद आ सुधार 805711 wikitext text/x-wiki '''बबई नदी''' [[नेपाल]] आ भारत के [[उत्तर प्रदेश]] में बहे वाली छोट नदी हवे। ई नेपाल के बिचला-पच्छिमी हिस्सा के अंदरूनी तराई घाटी वाला इलाका में [[दांग घाटी]] में से निकले ले आ ओहिजे के पानी बहा के ले जाले। दांग घाटी एगो अंडाकार आकृति के बेसिन ह, जे महाभारत पर्वत श्रेणी आ शिवालिक पहाड़ी के बीच [[दांग देउखुरी जिला]] में स्थित बा। आगे चल के ई नदी भारत के उत्तर प्रदेश में प्रवेश करे ले आ बहराइच के लगे [[सरजू नदी|घाघरा नदी]] में मिल जाले; एह तरीका से ई घाघरा के बायें से मिले वाली सहायिका नदी, आ [[गंगा थाला]] के नदी हवे। == इतिहासी बसावट == इतिहास में एह इलाका में [[थारू लोग]] रहत रहे। बाद में ई इलाका तुलसीपुर राजघराना के शासन में आ गइल, जे बाइसे राज्य के नाँव से जानल जाये वाला राज्यन में से एक रहे। बाइसे राज्य कर्णाली (घाघरा) क्षेत्र में मौजूद 22 छोट-छोट राज्यन के एगो संघ रहे। करीब 1760 में शाह राजवंश नेपाल के एकीकरण के दौरान एह में से अधिकतर राज्यन के अपना राज में मिला लिहलस। हालांकि, शिवालिक पहाड़ी के दक्खिन ओर तुलसीपुर के इलाका उनकर नियंत्रण से बाहरे रह गइल। अपेक्षाकृत ऊँचाई, ठंडा जलवायु आ बेहतर जलनिकास के चलते दांग घाटी पर इनर तराई के दूसर इलाका के तुलना में मलेरिया के असर कम रहे। एह कारण से डीडीटी के इस्तेमाल शुरू होखे आ एनोफिलीज मच्छर के नियंत्रण होखे से पहिलहीं ई इलाका शाह आ राणा दरबार के लोगन, साथे-साथ दूसर पहाड़ी समूह के लोग से आबाद भ गइल रहे। == भूगोल == दांग घाटी आ एही नाँव के दांग जिला से निकलला के बाद बबई नदी [[सल्यान जिला]] में प्रवेश करे ले आ शिवालिक पहाड़ी के उप-श्रेणियन के बीच, उनकर पश्चिम-उत्तर-पश्चिम दिशा वाला अक्ष के साथे बहेले। शारदा खोला सल्यान के बड़ मध्य पहाड़ी इलाका के करीब आधा हिस्सा के पानी निकास करे ला। एकरा बाद ई महाभारत पर्वत श्रेणी के काटत बबई नदी में दाहिना ओर से मिल जाले। एह संगम से करीब 20 किलोमीटर आगे बबई [[बर्दिया जिला]] में प्रवेश करे ले आ [[बर्दिया नेशनल पार्क]] में पहुँच जाले। नदी एकरा बाद अउरी 30 किलोमीटर ले पश्चिम-उत्तर-पश्चिम दिशा में बहे ले। एह जगह पर ओकरा के चारो ओर से घेरले शिवालिक पहाड़ी धीरे-धीरे हट जालीं आ आउटर तराई शुरू हो जाला। एही जगह पर नदी नेपाल के सभसे प्रमुख हाइवे सभ में से एक, पूरब-पच्छिम महेंद्र हाईवे के पार करे ले आ नेशनल पार्क से बाहर निकल जाले। आउटर तराई में बबई नदी इंडो-गंगेटिक मैदान (सिंधु-गंगा मैदान) के मुख्य ढाल के हिसाब से बायाँ ओर मुड़ जाले। नदी करीब 40 किलोमीटर दक्खिन ओर बहेले आ भारत के उत्तर प्रदेश राज्य में प्रवेश करे ले। सीमा से करीब 50 किलोमीटर (सीधा दूरी) दक्खिन बहे के बाद बबई, बहराइच से करीब 35 किलोमीटर पश्चिम-उत्तर-पश्चिम में, बायाँ ओर से घाघरा नदी में मिल जाले। ई संगम, दाहिना ओर से शारदा (महाकाली) नदी के घाघरा में मिले वाला जगह से करीब 10 किलोमीटर ऊपर की ओर बा। नेपाल में बबई के बेसिन क्षेत्र के उत्तर, पूरुब आ दक्खिन ओर [[राप्ती नदी]] के कैचमेंट एरिया से सीमा लागे ला। पच्छिम ओर, दुनु नदियन के संगम होखे तक, एकर सीमा मुख्य घाघरा के कैचमेंट एरिया से लागे ला। भारत में राप्ती नदी अउरी पूरब ओर मुड़ जाले आ बबई के संगम से करीब 285 किलोमीटर दक्खिन-पूर्ब में घाघरा नदी में मिल जाले। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:नेपाल के नदी]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] pg6mq63hq09941o04zn2mdvz2h9laa4 805712 805711 2026-09-26T14:26:13Z SM7 3953 बिस्तार कइल गइल 805712 wikitext text/x-wiki '''बबई नदी''' [[नेपाल]] आ भारत के [[उत्तर प्रदेश]] में बहे वाली छोट नदी हवे। ई नेपाल के बिचला-पच्छिमी हिस्सा के अंदरूनी तराई घाटी वाला इलाका में [[दांग घाटी]] में से निकले ले आ ओहिजे के पानी बहा के ले जाले। दांग घाटी एगो अंडाकार आकृति के बेसिन ह, जे महाभारत पर्वत श्रेणी आ शिवालिक पहाड़ी के बीच [[दांग देउखुरी जिला]] में स्थित बा। आगे चल के ई नदी भारत के उत्तर प्रदेश में प्रवेश करे ले आ बहराइच के लगे [[सरजू नदी|घाघरा नदी]] में मिल जाले; एह तरीका से ई घाघरा के बायें से मिले वाली सहायिका नदी, आ [[गंगा थाला]] के नदी हवे। == इतिहासी बसावट == इतिहास में एह इलाका में [[थारू लोग]] रहत रहे। बाद में ई इलाका तुलसीपुर राजघराना के शासन में आ गइल, जे बाइसे राज्य के नाँव से जानल जाये वाला राज्यन में से एक रहे। बाइसे राज्य कर्णाली (घाघरा) क्षेत्र में मौजूद 22 छोट-छोट राज्यन के एगो संघ रहे। करीब 1760 में शाह राजवंश नेपाल के एकीकरण के दौरान एह में से अधिकतर राज्यन के अपना राज में मिला लिहलस। हालांकि, शिवालिक पहाड़ी के दक्खिन ओर तुलसीपुर के इलाका उनकर नियंत्रण से बाहरे रह गइल। अपेक्षाकृत ऊँचाई, ठंडा जलवायु आ बेहतर जलनिकास के चलते दांग घाटी पर इनर तराई के दूसर इलाका के तुलना में मलेरिया के असर कम रहे। एह कारण से डीडीटी के इस्तेमाल शुरू होखे आ एनोफिलीज मच्छर के नियंत्रण होखे से पहिलहीं ई इलाका शाह आ राणा दरबार के लोगन, साथे-साथ दूसर पहाड़ी समूह के लोग से आबाद भ गइल रहे। == भूगोल == दांग घाटी आ एही नाँव के दांग जिला से निकलला के बाद बबई नदी [[सल्यान जिला]] में प्रवेश करे ले आ शिवालिक पहाड़ी के उप-श्रेणियन के बीच, उनकर पश्चिम-उत्तर-पश्चिम दिशा वाला अक्ष के साथे बहेले। शारदा खोला सल्यान के बड़ मध्य पहाड़ी इलाका के करीब आधा हिस्सा के पानी निकास करे ला। एकरा बाद ई महाभारत पर्वत श्रेणी के काटत बबई नदी में दाहिना ओर से मिल जाले। एह संगम से करीब 20 किलोमीटर आगे बबई [[बर्दिया जिला]] में प्रवेश करे ले आ [[बर्दिया नेशनल पार्क]] में पहुँच जाले। नदी एकरा बाद अउरी 30 किलोमीटर ले पश्चिम-उत्तर-पश्चिम दिशा में बहे ले। एह जगह पर ओकरा के चारो ओर से घेरले शिवालिक पहाड़ी धीरे-धीरे हट जालीं आ आउटर तराई शुरू हो जाला। एही जगह पर नदी नेपाल के सभसे प्रमुख हाइवे सभ में से एक, पूरब-पच्छिम महेंद्र हाईवे के पार करे ले आ नेशनल पार्क से बाहर निकल जाले। आउटर तराई में बबई नदी इंडो-गंगेटिक मैदान (सिंधु-गंगा मैदान) के मुख्य ढाल के हिसाब से बायाँ ओर मुड़ जाले। नदी करीब 40 किलोमीटर दक्खिन ओर बहेले आ भारत के उत्तर प्रदेश राज्य में प्रवेश करे ले। सीमा से करीब 50 किलोमीटर (सीधा दूरी) दक्खिन बहे के बाद बबई, बहराइच से करीब 35 किलोमीटर पश्चिम-उत्तर-पश्चिम में, बायाँ ओर से घाघरा नदी में मिल जाले। ई संगम, दाहिना ओर से शारदा (महाकाली) नदी के घाघरा में मिले वाला जगह से करीब 10 किलोमीटर ऊपर की ओर बा। नेपाल में बबई के बेसिन क्षेत्र के उत्तर, पूरुब आ दक्खिन ओर [[राप्ती नदी]] के कैचमेंट एरिया से सीमा लागे ला। पच्छिम ओर, दुनु नदियन के संगम होखे तक, एकर सीमा मुख्य घाघरा के कैचमेंट एरिया से लागे ला। भारत में राप्ती नदी अउरी पूरब ओर मुड़ जाले आ बबई के संगम से करीब 285 किलोमीटर दक्खिन-पूर्ब में घाघरा नदी में मिल जाले। == संरक्षण == बबई नदी के बेसिन बर्दिया नेशनल पार्क के एगो हिस्सा हवे। ई नेपाल के तराई आर्क लैंडस्केप में स्थित संरक्षित इलाका ह, जहाँ कई गो संकटग्रस्त प्रजातियन के रहला खातिर उपयुक्त रहवास मिले ला। ई नदी गंभीर रूप से संकटग्रस्त घड़ियाल (''Gavialis gangeticus'') के बड़हन आबादी के निवास के जगह हवे। 2017 के बसंत ऋतु में कइल गइल एगो सर्वे में नदी के 102 किलोमीटर लमहर हिस्सा में करीब 33 गो घड़ियाल दर्ज कइल गइल रहलें। बबई घाटी में [[बाघ|बाघन]] के संरक्षण खातिर भी काम कइल गइल बा। नेपाल के डिपार्टमेंट ऑफ नेशनल पार्क्स एंड वाइल्डलाइफ कंजर्वेशन के डायरेक्टर जनरल कृष्ण आचार्य के मुताबिक, नेपाल दुनिया के उन देशन में से एगो ह जहाँ बाघन के आबादी दोगुना करे के संभावना काफी बढ़िया बा, बशर्ते बाघन के पर्याप्त जगह, शिकार खातिर पर्याप्त जानवर आ सही सुरक्षा दिहल जाव। बड़का एक सींग वाला गैंडा (''Rhinoceros unicornis'') के भी बबई घाटी में ट्रांसलोकेट कइल जा रहल बा। 2006 तक शिकारी लोग गैंडा के पूरा आबादी के लगभग खतम कर देले रहे। वर्ल्ड वाइल्डलाइफ फाउंडेशन नेपाल सरकार के साथ मिलके गैंडा के ओह इलाका में ले जाए के काम कइ रहल बा जहाँ गैंडा के आबादी बहुते कम हो गइल बा। एह इलाकन में बर्दिया नेशनल पार्क के बबईयो के घाटी शामिल बा। == मीडिया में == टेलीविजन सिरीज ''रिवर मॉन्स्टर्स'' के सीजन 9, एपिसोड 55 में जेरेमी वेड बर्दिया नेशनल पार्क पहुँचलें आ बबई नदी में गूंच कैटफिश पकड़े के कोशिश कइलें, बाकिर सफल ना हो पवलें। एह एपिसोड में देखावल गइल दूसर जीव सभ में [[गोल्डन महासीर]], [[घड़ियाल]] आ [[जायंट स्नेकहेड]] शामिल रहलें। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:नेपाल के नदी]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] oaovvl956c9cihg43rjp9dtm3jnfirg 805713 805712 2026-09-26T14:34:03Z SM7 3953 ज्ञानसंदूक जोड़ल गइल 805713 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = बबई नदी | image = Babai River.jpg | image_size = | image_alt = | image_caption = बबई नदी के बहाव के एगो सीन | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | source1_location = दांग घाटी | source1_coordinates = {{coord|27|58|27|N|82|34|06|E|region:NP}} | mouth_location = [[सरजू नदी]], [[बहराइच]] के पच्छिम-उत्तर-पच्छिम में | mouth_coordinates = {{coord|27|44|08|N|81|17|54|E|region:IN|display=inline,title}} | progression = नेपाल के दांग, सल्यान आ बर्दिया जिला; उत्तर प्रदेश के बहराइच जिला | subdivision_type1 = देस | subdivision_name1 = नेपाल आ भारत | subdivision_type2 = लोकेशन | subdivision_name2 = इनर तराई, शिवालिक, आ तराई प्रदेश | etymology = | length = लगभग {{convert|400|km|mi|abbr=on}} | source1_elevation = {{convert|672|m|ft|abbr=on}} | mouth_elevation = {{convert|118|m|ft|abbr=on}} | discharge1_avg = {{convert|71|m3/s|cuft/s|abbr=on}} (4 in April - 588 in July, at Chepang above Sharada confluence) | basin_size_km2 = 3500 | basin_size_ref = in Nepal, {{convert|200|km2|mi2|abbr=on}} in India | river_system = [[गंगा नदी|गंगा]] थाला | tributaries_left = | tributaries_right = शारदा खोला | custom_label = | custom_data = }} '''बबई नदी''' [[नेपाल]] आ भारत के [[उत्तर प्रदेश]] में बहे वाली छोट नदी हवे। ई नेपाल के बिचला-पच्छिमी हिस्सा के अंदरूनी तराई घाटी वाला इलाका में [[दांग घाटी]] में से निकले ले आ ओहिजे के पानी बहा के ले जाले। दांग घाटी एगो अंडाकार आकृति के बेसिन ह, जे महाभारत पर्वत श्रेणी आ शिवालिक पहाड़ी के बीच [[दांग देउखुरी जिला]] में स्थित बा। आगे चल के ई नदी भारत के उत्तर प्रदेश में प्रवेश करे ले आ बहराइच के लगे [[सरजू नदी|घाघरा नदी]] में मिल जाले; एह तरीका से ई घाघरा के बायें से मिले वाली सहायिका नदी, आ [[गंगा थाला]] के नदी हवे। == इतिहासी बसावट == इतिहास में एह इलाका में [[थारू लोग]] रहत रहे। बाद में ई इलाका तुलसीपुर राजघराना के शासन में आ गइल, जे बाइसे राज्य के नाँव से जानल जाये वाला राज्यन में से एक रहे। बाइसे राज्य कर्णाली (घाघरा) क्षेत्र में मौजूद 22 छोट-छोट राज्यन के एगो संघ रहे। करीब 1760 में शाह राजवंश नेपाल के एकीकरण के दौरान एह में से अधिकतर राज्यन के अपना राज में मिला लिहलस। हालांकि, शिवालिक पहाड़ी के दक्खिन ओर तुलसीपुर के इलाका उनकर नियंत्रण से बाहरे रह गइल। अपेक्षाकृत ऊँचाई, ठंडा जलवायु आ बेहतर जलनिकास के चलते दांग घाटी पर इनर तराई के दूसर इलाका के तुलना में मलेरिया के असर कम रहे। एह कारण से डीडीटी के इस्तेमाल शुरू होखे आ एनोफिलीज मच्छर के नियंत्रण होखे से पहिलहीं ई इलाका शाह आ राणा दरबार के लोगन, साथे-साथ दूसर पहाड़ी समूह के लोग से आबाद भ गइल रहे। == भूगोल == दांग घाटी आ एही नाँव के दांग जिला से निकलला के बाद बबई नदी [[सल्यान जिला]] में प्रवेश करे ले आ शिवालिक पहाड़ी के उप-श्रेणियन के बीच, उनकर पश्चिम-उत्तर-पश्चिम दिशा वाला अक्ष के साथे बहेले। शारदा खोला सल्यान के बड़ मध्य पहाड़ी इलाका के करीब आधा हिस्सा के पानी निकास करे ला। एकरा बाद ई महाभारत पर्वत श्रेणी के काटत बबई नदी में दाहिना ओर से मिल जाले। एह संगम से करीब 20 किलोमीटर आगे बबई [[बर्दिया जिला]] में प्रवेश करे ले आ [[बर्दिया नेशनल पार्क]] में पहुँच जाले। नदी एकरा बाद अउरी 30 किलोमीटर ले पश्चिम-उत्तर-पश्चिम दिशा में बहे ले। एह जगह पर ओकरा के चारो ओर से घेरले शिवालिक पहाड़ी धीरे-धीरे हट जालीं आ आउटर तराई शुरू हो जाला। एही जगह पर नदी नेपाल के सभसे प्रमुख हाइवे सभ में से एक, पूरब-पच्छिम महेंद्र हाईवे के पार करे ले आ नेशनल पार्क से बाहर निकल जाले। आउटर तराई में बबई नदी इंडो-गंगेटिक मैदान (सिंधु-गंगा मैदान) के मुख्य ढाल के हिसाब से बायाँ ओर मुड़ जाले। नदी करीब 40 किलोमीटर दक्खिन ओर बहेले आ भारत के उत्तर प्रदेश राज्य में प्रवेश करे ले। सीमा से करीब 50 किलोमीटर (सीधा दूरी) दक्खिन बहे के बाद बबई, बहराइच से करीब 35 किलोमीटर पश्चिम-उत्तर-पश्चिम में, बायाँ ओर से घाघरा नदी में मिल जाले। ई संगम, दाहिना ओर से शारदा (महाकाली) नदी के घाघरा में मिले वाला जगह से करीब 10 किलोमीटर ऊपर की ओर बा। नेपाल में बबई के बेसिन क्षेत्र के उत्तर, पूरुब आ दक्खिन ओर [[राप्ती नदी]] के कैचमेंट एरिया से सीमा लागे ला। पच्छिम ओर, दुनु नदियन के संगम होखे तक, एकर सीमा मुख्य घाघरा के कैचमेंट एरिया से लागे ला। भारत में राप्ती नदी अउरी पूरब ओर मुड़ जाले आ बबई के संगम से करीब 285 किलोमीटर दक्खिन-पूर्ब में घाघरा नदी में मिल जाले। == संरक्षण == बबई नदी के बेसिन बर्दिया नेशनल पार्क के एगो हिस्सा हवे। ई नेपाल के तराई आर्क लैंडस्केप में स्थित संरक्षित इलाका ह, जहाँ कई गो संकटग्रस्त प्रजातियन के रहला खातिर उपयुक्त रहवास मिले ला। ई नदी गंभीर रूप से संकटग्रस्त घड़ियाल (''Gavialis gangeticus'') के बड़हन आबादी के निवास के जगह हवे। 2017 के बसंत ऋतु में कइल गइल एगो सर्वे में नदी के 102 किलोमीटर लमहर हिस्सा में करीब 33 गो घड़ियाल दर्ज कइल गइल रहलें। बबई घाटी में [[बाघ|बाघन]] के संरक्षण खातिर भी काम कइल गइल बा। नेपाल के डिपार्टमेंट ऑफ नेशनल पार्क्स एंड वाइल्डलाइफ कंजर्वेशन के डायरेक्टर जनरल कृष्ण आचार्य के मुताबिक, नेपाल दुनिया के उन देशन में से एगो ह जहाँ बाघन के आबादी दोगुना करे के संभावना काफी बढ़िया बा, बशर्ते बाघन के पर्याप्त जगह, शिकार खातिर पर्याप्त जानवर आ सही सुरक्षा दिहल जाव। बड़का एक सींग वाला गैंडा (''Rhinoceros unicornis'') के भी बबई घाटी में ट्रांसलोकेट कइल जा रहल बा। 2006 तक शिकारी लोग गैंडा के पूरा आबादी के लगभग खतम कर देले रहे। वर्ल्ड वाइल्डलाइफ फाउंडेशन नेपाल सरकार के साथ मिलके गैंडा के ओह इलाका में ले जाए के काम कइ रहल बा जहाँ गैंडा के आबादी बहुते कम हो गइल बा। एह इलाकन में बर्दिया नेशनल पार्क के बबईयो के घाटी शामिल बा। == मीडिया में == टेलीविजन सिरीज ''रिवर मॉन्स्टर्स'' के सीजन 9, एपिसोड 55 में जेरेमी वेड बर्दिया नेशनल पार्क पहुँचलें आ बबई नदी में गूंच कैटफिश पकड़े के कोशिश कइलें, बाकिर सफल ना हो पवलें। एह एपिसोड में देखावल गइल दूसर जीव सभ में [[गोल्डन महासीर]], [[घड़ियाल]] आ [[जायंट स्नेकहेड]] शामिल रहलें। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:नेपाल के नदी]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] io2eoi1aaev0dldu0xsgl2556kdo01g गौला नदी 0 101598 805715 2026-09-26T14:50:20Z SM7 3953 नया आधार लेख / अंग्रेजी विकिपीडिया से अनुबाद कइ के 805715 wikitext text/x-wiki '''गौला नदी''', जेकरा के '''गोला नदी''' भी कहल जाला, भारत के एगो नदी ह जे लघु हिमालय से निकले ले। एकर लंबाई करीब 500 किलोमीटर बा। नदी के निचला हिस्सा में एकरा के '''किच्छा नदी''' आ '''बैगुल नदी''' (खास तौर प बैगुल पश्चिम) के नाँव से भी जानल जाला। ई [[उत्तराखंड]] राज्य के पहारपानी गाँव से निकल के [[काठगोदाम]], [[हल्द्वानी]], [[किच्छा]] आ शाही के लगे से दक्खिन मुँहे बहे ले। आखिर में उत्तर प्रदेश के [[बरेली]] से करीब 15 किलोमीटर उत्तर-पच्छिम में [[रामगंगा नदी]] में मिल जाले। रामगंगा खुद [[गंगा नदी]] के एगो सहायक नदी ह। गौला मुख्य रूप से झरना से पानी पावे वाली नदी ह आ हल्द्वानी आ काठगोदाम खातिर पानी के एगो प्रमुख स्रोत ह। काठगोदाम में एह नदी पर एगो सुंदर बाँध भी बा। == इको सिस्टम== समय बीते के साथ कटाव आ जंगल के कटाई के चलते गौला नदी के जलागम इलाका भूस्खलन के लिहाज से संवेदनशील हो गइल बा। एकरा के साथे एह इलाका के झरना सूखल आ कुल बरखा में कमी आइल बा, जेकरा चलते नदी के बहाव घटल बा। हल्द्वानी के लगे मैदान में पहुँचे के बाद गौला नदी के तली में भी जरूरत से बेसी पत्थर निकाले के चलते कटाव बढ़ल बा। सुप्रीम कोर्ट के निर्देश के बावजूद, जेकरा से खराब असर डाले वाला तरीका से पत्थर निकाले पर रोक लाग गइल रहे आ खाली जमा भइल गाद हटावे के इजाजत रहे, एह मुद्दा पर इलाका में जनता के विरोध प्रदर्शन भइल। दिसंबर 2009 में हल्द्वानी में कार्यकर्ता लोग बंद भी करववलस। ऊ लोग पत्थर तोड़े आ खनन उद्योग के प्रशासन के साथ मिलीभगत के आरोप लगावत रहे। ई नदी गैरकानूनी खनन के चलते विवाद में भी रहल बा। सरकार नदी में चोरी रोकल खातिर रिमोट सेंसर वाला एंटी-थेफ्ट डिवाइस लगावे के योजना बनवले बा। गोला नदी के बन गलियारा में लगातार होखत कटाव तराई इलाका में [[बाघ]] आ [[हाथी]] के अस्तित्व खातिर खतरा पैदा करत बा। == निर्माण== एह नदी पर गौला बैराज नाँव के एगो बैराज काठगोदाम में स्थित बा। ई बैराज स्थानीय लोग खातिर एगो पहचान के जगह ह। एकरा से भाबर के खेतन खातिर सिंचाई के पानी मिलेला। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तराखंड के नदी]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] {{नदी-आधार}} 9u3kakrs107du735efjj2x52at8gyb3 805716 805715 2026-09-26T14:59:12Z SM7 3953 ज्ञानसंदूक जोड़ल गइल, फोटो जोड़ल गइल, संदर्भ जोड़ल/सुधारल गइल 805716 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = गौला नदी | native_name = | native_name_lang = | other_name = गोला नदी, किच्छा नदी, आ बैगुल (पच्छिम) नदी | etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = File:Golapaar.jpg | image_size = | image_caption = [[हल्द्वानी]] में गौला नदी | map = | map_size = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = <!---------------------- LOCATION --> | subdivision_type1 = देस | subdivision_name1 = [[भारत]] | subdivision_type2 = राज्य | subdivision_name2 = [[उत्तराखंड]] आ [[उत्तर प्रदेश]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | subdivision_type5 = शहर | subdivision_name5 = [[हल्द्वानी]], [[काठगोदाम]], [[किच्छा]], शाही <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length_km = 578 | length_ref = <ref>[http://i-lib.ugm.ac.id/jurnal/download.php?dataId=9359 Evaluation of Gola River annual discharge: An Experience of Spring Fed Siwalik Mountain River]</ref> | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location = | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = [[पहाड़पानी]] | source1_location = | source1_coordinates = | source1_elevation = | mouth = | mouth_location = | mouth_coordinates = | mouth_elevation = | progression = | river_system = | basin_size = | tributaries_left = | tributaries_right = | custom_label = | custom_data = | extra = }} '''गौला नदी''', जेकरा के '''गोला नदी''' भी कहल जाला, भारत के एगो नदी ह जे लघु हिमालय से निकले ले। एकर लंबाई करीब 500 किलोमीटर बा। नदी के निचला हिस्सा में एकरा के '''किच्छा नदी''' आ '''बैगुल नदी''' (खास तौर प बैगुल पश्चिम) के नाँव से भी जानल जाला। ई [[उत्तराखंड]] राज्य के पहारपानी गाँव से निकल के [[काठगोदाम]], [[हल्द्वानी]], [[किच्छा]] आ शाही के लगे से दक्खिन मुँहे बहे ले। आखिर में उत्तर प्रदेश के [[बरेली]] से करीब 15 किलोमीटर उत्तर-पच्छिम में [[रामगंगा नदी]] में मिल जाले। रामगंगा खुद [[गंगा नदी]] के एगो सहायक नदी ह। गौला मुख्य रूप से झरना से पानी पावे वाली नदी ह आ हल्द्वानी आ काठगोदाम खातिर पानी के एगो प्रमुख स्रोत ह। काठगोदाम में एह नदी पर एगो सुंदर बाँध भी बा। == इको सिस्टम== [[चित्र:Gaula Bareilly.jpg|thumb|left|[[उत्तर प्रदेश]] के [[बरेली]] के लगे गौला]] समय बीते के साथ कटाव आ जंगल के कटाई के चलते गौला नदी के जलागम इलाका भूस्खलन के लिहाज से संवेदनशील हो गइल बा। एकरा के साथे एह इलाका के झरना सूखल आ कुल बरखा में कमी आइल बा, जेकरा चलते नदी के बहाव घटल बा। हल्द्वानी के लगे मैदान में पहुँचे के बाद गौला नदी के तली में भी जरूरत से बेसी पत्थर निकाले के चलते कटाव बढ़ल बा। सुप्रीम कोर्ट के निर्देश के बावजूद, जेकरा से खराब असर डाले वाला तरीका से पत्थर निकाले पर रोक लाग गइल रहे आ खाली जमा भइल गाद हटावे के इजाजत रहे, एह मुद्दा पर इलाका में जनता के विरोध प्रदर्शन भइल। दिसंबर 2009 में हल्द्वानी में कार्यकर्ता लोग बंद भी करववलस। ऊ लोग पत्थर तोड़े (स्टोन क्रशिंग) आ खनन उद्योग के प्रशासन के साथ मिलीभगत के आरोप लगावत रहे।<ref>{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/2009/20091205/dun.htm#5|title=Bandh in Haldwani, Ramnagar today|date=5 December 2009|work=The Tribune}}</ref> ई नदी गैरकानूनी खनन के चलते विवाद में भी रहल बा। सरकार नदी में चोरी रोकल खातिर रिमोट सेंसर वाला एंटी-थेफ्ट डिवाइस लगावे के योजना बनवले बा। गोला नदी के बन गलियारा में लगातार होखत कटाव तराई इलाका में [[बाघ]] आ [[हाथी]] के अस्तित्व खातिर खतरा पैदा करत बा।<ref>{{Cite web |url=http://www.indianjungles.com/250809.htm |title=Lost Corridor: The tragedy of the Gola River |access-date=30 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930051235/http://www.indianjungles.com/250809.htm |archive-date=30 September 2011 |url-status=dead }}</ref> == निर्माण== एह नदी पर गौला बैराज नाँव के एगो बैराज काठगोदाम में स्थित बा। ई बैराज स्थानीय लोग खातिर एगो पहचान के जगह ह। एकरा से भाबर के खेतन खातिर सिंचाई के पानी मिलेला। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तराखंड के नदी]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] {{नदी-आधार}} grueiwewko3ztvatne94wrw8tnw4w48 बरुणा नदी 0 101599 805718 2026-09-26T16:11:24Z SM7 3953 नया आधार लेख 805718 wikitext text/x-wiki '''बरुणा नदी''' भा '''बरना नदी''' ({{Langx|sa|वरुणा}}) भारत के उत्तर प्रदेश में [[गंगा नदी]] के एगो छोट सहायिका नदी ह। ई [[प्रयागराज जिला]] के [[फूलपुर]] के लगे से निकलेले आ [[वाराणसी जिला|बनारस]] के सराय मोहाना के लगे गंगा जी में मिल जाले। सराय मोहाना से बनारस सदर तक नदी के करीबन 6 किलोमीटर वाला हिस्सा बाढ़ के चपेट में आवे वाला इलाका ह। कई लोग ई बतावे ला कि बनारस के ''वाराणसी'' नाँव के उत्पत्ति दू गो नदी—वरुणा आ [[अस्सी नदी|अस्सी]]—के नाँव से भइल, मने कि बरुना आ असी के बीच के इलाका। == कथा-किंबदंती == [[वामन पुराण]] के मुताबिक, वरुणा नदी के देवता लोग अस्सी नदी के संगहीं बनवले रहलें। एह नदी के जिकिर प्रसिद्ध संस्कृत महाकाब्य [[महाभारत|महाभारतो]] में मिले ला। वरुणा नाँव [[वरुण|वरुण देवता]] के नाँव पर पड़ल मानल जाला, जेकर संबंध आकाश, समुद्र आ पानी से मानल जाला। == बनारस में वरुणा == वाराणसी विकास प्राधिकरण आ ओएनजीसी दुनों मिल के सीएसआर योजना के तहत 260.61 करोड़ के एमओयू साइन कइले बाड़ें कि एह नदी के किनारा ''वरुण रिवरफ्रंट'' के रूप में बिकसित कइल जाई। एह में ग्रीन एरिया, ओपेन एरिया आ पैदल पथ, लाइटिंग नियन चीजन के बिकास क के एकरा के इंटरनेशनल रिवर फ्रंट के रूप में बिकसित करे के योजना बाटे।<ref>{{cite news |title=बनारस की पहचान वरुणा नदी का बदलेगा स्वरूप, 260 करोड़ रुपए होंगे खर्च, तटीय इलाके भी चमकेंगे |url=https://www.etvbharat.com/hi/state/varuna-river-in-varanasi-to-undergo-beautification-260-crore-to-be-spent-ups26062206321 |access-date=26 सितंबर 2026 |work=ETV Bharat News |date=22 जून 2026 |language=hi}}</ref> {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] [[श्रेणी:वाराणसी जिला]] [[श्रेणी:बनारस]] {{नदी-आधार}} dd3i1n1n5bf21cquwevwv4n9kvvni5g 805719 805718 2026-09-26T16:16:08Z SM7 3953 ज्ञानसंदूक जोड़ल गइल 805719 wikitext text/x-wiki {{Infobox river |name = बरुणा नदी |other_name = <!---------------------- IMAGE & MAP --> |image = |image_size = |image_caption = |map = |map_size = |map_caption = |pushpin_map = India Uttar Pradesh |pushpin_map_size = |pushpin_caption = The confluence of Varuna and Ganga in Uttar Pradesh <!---------------------- LOCATION --> |subdivision_type1 = देस |subdivision_name1 = {{IND}} |subdivision_type2 = राज्य |subdivision_name2 = [[उत्तर प्रदेश]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> |length = {{convert|202|km|mi|abbr=on}} |width_min = |width_avg = |width_max = |depth_min = |depth_avg = |depth_max = |discharge1_location = |discharge1_min = |discharge1_avg = |discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES --> |source1 = |source1_location = |source1_coordinates = |source1_elevation = |mouth = [[गंगा नदी|गंगा जी]] |mouth_location = आदिकेशव घाट, [[सराय मोहाना]], [[वाराणसी जिला|बनारस]], उत्तर प्रदेश |mouth_coordinates = {{coord|25.329|N|83.044|E|display=inline,title}} |mouth_elevation = |progression = |river_system = |basin_size = |tributaries_left = |tributaries_right = |custom_label = |custom_data = |extra = }} '''बरुणा नदी''' भा '''बरना नदी''' ({{Langx|sa|वरुणा}}) भारत के उत्तर प्रदेश में [[गंगा नदी]] के एगो छोट सहायिका नदी ह। ई [[प्रयागराज जिला]] के [[फूलपुर]] के लगे से निकलेले आ 202 किलोमीटर के जात्रा क के [[वाराणसी जिला|बनारस]] के [[सराय मोहाना]] के लगे गंगा जी में मिल जाले। [[बनारस|बनारस सदर]] से सराय मोहाना तक नदी के करीबन 6 किलोमीटर वाला हिस्सा [[बाढ़ि|बाढ़]] के चपेट में आवे वाला इलाका ह। == कथा-किंबदंती == कई लोग ई बतावे ला कि [[बनारस]] के ''वाराणसी'' नाँव के उत्पत्ति दू गो नदी—वरुणा आ [[अस्सी नदी|अस्सी]]—के नाँव से भइल, मने कि बरुना आ असी के बीच के इलाका। [[वामन पुराण]] के मुताबिक, वरुणा नदी के देवता लोग अस्सी नदी के संगहीं बनवले रहलें। एह नदी के जिकिर प्रसिद्ध संस्कृत महाकाब्य [[महाभारत|महाभारतो]] में मिले ला। वरुणा नाँव [[वरुण|वरुण देवता]] के नाँव पर पड़ल मानल जाला, जेकर संबंध आकाश, समुद्र आ पानी से मानल जाला। == बनारस में वरुणा == वाराणसी विकास प्राधिकरण आ ओएनजीसी दुनों मिल के सीएसआर योजना के तहत 260.61 करोड़ के एमओयू साइन कइले बाड़ें कि एह नदी के किनारा ''वरुण रिवरफ्रंट'' के रूप में बिकसित कइल जाई। एह में ग्रीन एरिया, ओपेन एरिया आ पैदल पथ, लाइटिंग नियन चीजन के बिकास क के एकरा के इंटरनेशनल रिवर फ्रंट के रूप में बिकसित करे के योजना बाटे।<ref>{{cite news |title=बनारस की पहचान वरुणा नदी का बदलेगा स्वरूप, 260 करोड़ रुपए होंगे खर्च, तटीय इलाके भी चमकेंगे |url=https://www.etvbharat.com/hi/state/varuna-river-in-varanasi-to-undergo-beautification-260-crore-to-be-spent-ups26062206321 |access-date=26 सितंबर 2026 |work=ETV Bharat News |date=22 जून 2026 |language=hi}}</ref> {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] [[श्रेणी:वाराणसी जिला]] [[श्रेणी:बनारस]] {{नदी-आधार}} c1qmotg5qlz4pnm6yqxch4eusfbg5vy 805720 805719 2026-09-26T16:16:45Z SM7 3953 + नेविगेशन टेम्पलेट 805720 wikitext text/x-wiki {{Infobox river |name = बरुणा नदी |other_name = <!---------------------- IMAGE & MAP --> |image = |image_size = |image_caption = |map = |map_size = |map_caption = |pushpin_map = India Uttar Pradesh |pushpin_map_size = |pushpin_caption = The confluence of Varuna and Ganga in Uttar Pradesh <!---------------------- LOCATION --> |subdivision_type1 = देस |subdivision_name1 = {{IND}} |subdivision_type2 = राज्य |subdivision_name2 = [[उत्तर प्रदेश]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> |length = {{convert|202|km|mi|abbr=on}} |width_min = |width_avg = |width_max = |depth_min = |depth_avg = |depth_max = |discharge1_location = |discharge1_min = |discharge1_avg = |discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES --> |source1 = |source1_location = |source1_coordinates = |source1_elevation = |mouth = [[गंगा नदी|गंगा जी]] |mouth_location = आदिकेशव घाट, [[सराय मोहाना]], [[वाराणसी जिला|बनारस]], उत्तर प्रदेश |mouth_coordinates = {{coord|25.329|N|83.044|E|display=inline,title}} |mouth_elevation = |progression = |river_system = |basin_size = |tributaries_left = |tributaries_right = |custom_label = |custom_data = |extra = }} '''बरुणा नदी''' भा '''बरना नदी''' ({{Langx|sa|वरुणा}}) भारत के उत्तर प्रदेश में [[गंगा नदी]] के एगो छोट सहायिका नदी ह। ई [[प्रयागराज जिला]] के [[फूलपुर]] के लगे से निकलेले आ 202 किलोमीटर के जात्रा क के [[वाराणसी जिला|बनारस]] के [[सराय मोहाना]] के लगे गंगा जी में मिल जाले। [[बनारस|बनारस सदर]] से सराय मोहाना तक नदी के करीबन 6 किलोमीटर वाला हिस्सा [[बाढ़ि|बाढ़]] के चपेट में आवे वाला इलाका ह। == कथा-किंबदंती == कई लोग ई बतावे ला कि [[बनारस]] के ''वाराणसी'' नाँव के उत्पत्ति दू गो नदी—वरुणा आ [[अस्सी नदी|अस्सी]]—के नाँव से भइल, मने कि बरुना आ असी के बीच के इलाका। [[वामन पुराण]] के मुताबिक, वरुणा नदी के देवता लोग अस्सी नदी के संगहीं बनवले रहलें। एह नदी के जिकिर प्रसिद्ध संस्कृत महाकाब्य [[महाभारत|महाभारतो]] में मिले ला। वरुणा नाँव [[वरुण|वरुण देवता]] के नाँव पर पड़ल मानल जाला, जेकर संबंध आकाश, समुद्र आ पानी से मानल जाला। == बनारस में वरुणा == वाराणसी विकास प्राधिकरण आ ओएनजीसी दुनों मिल के सीएसआर योजना के तहत 260.61 करोड़ के एमओयू साइन कइले बाड़ें कि एह नदी के किनारा ''वरुण रिवरफ्रंट'' के रूप में बिकसित कइल जाई। एह में ग्रीन एरिया, ओपेन एरिया आ पैदल पथ, लाइटिंग नियन चीजन के बिकास क के एकरा के इंटरनेशनल रिवर फ्रंट के रूप में बिकसित करे के योजना बाटे।<ref>{{cite news |title=बनारस की पहचान वरुणा नदी का बदलेगा स्वरूप, 260 करोड़ रुपए होंगे खर्च, तटीय इलाके भी चमकेंगे |url=https://www.etvbharat.com/hi/state/varuna-river-in-varanasi-to-undergo-beautification-260-crore-to-be-spent-ups26062206321 |access-date=26 सितंबर 2026 |work=ETV Bharat News |date=22 जून 2026 |language=hi}}</ref> {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] [[श्रेणी:वाराणसी जिला]] [[श्रेणी:बनारस]] {{नदी-आधार}} 5lakznss3m9529zjmleutz9qmubir0m राप्ती 0 101600 805722 2026-09-26T16:24:15Z SM7 3953 SM7 पन्ना [[राप्ती]] के [[राप्ती नदी]] पर अनुप्रेषण के ऊपर स्थानांतरण कइलें 805722 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[राप्ती नदी]] 4k5zhq55hjvrwcwv56v7hxo1xwcx786 कुआनो नदी 0 101602 805728 2026-09-26T17:20:15Z SM7 3953 नया आधार लेख 805728 wikitext text/x-wiki '''कुआनो नदी''' भारत के [[उत्तर प्रदेश]] राज्य में बहे वाली एगो छोट नदी ह। ई [[सरजू नदी|सरयू (घाघरा)]] के सहायिका नदी ह। ई नदी [[तराई]] इलाका में [[बहराइच जिला]] के बसऊपुर गाँव के लगे एगो सोता के रूप में निकलेले।<ref name="News18">{{cite web |title=बलरामपुर: अनेक रहस्यों को अपने अंदर समेटे हुए है कुआनो नदी |url=https://hindi.news18.com/news/uttar-pradesh/lucknow-kuano-river-boasts-many-mysteries-inside-1239391.html |website=News18 हिंदी |accessdate=23 अक्टूबर 2022 |language=hi |date=19 जनवरी 2018 |archive-date=23 अक्टूबर 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221023070351/https://hindi.news18.com/news/uttar-pradesh/lucknow-kuano-river-boasts-many-mysteries-inside-1239391.html |url-status=dead }}</ref> अपना बहाव के दौरान ई [[बलरामपुर जिला|बलरामपुर]], [[बस्ती जिला|बस्ती]], [[संत कबीर नगर जिला|संत कबीर नगर]] आ [[गोरखपुर जिला]] से हो के बहे ले। एह नदी पर मुखलिसपुर में एगो बंधा बा। नदी के पानी साफ बा आ एकर किनारा [[बायोडायवर्सिटी|जैवविविधता]] खातिर जानल जाला। नदी के रास्ता में कई गो सोता बुलबुला के रूप में एहमें पानी पहुँचावेला।<ref name="News18" /> [[बरसात|बरखा]] के [[सीजन|मौसम]] में ई नदी [[बाढ़ि|बाढ़]] खातिर भी जानल जाला। ==साहित्य में== {{main|कुआनो नदी (कबिता)}} कुआनो नदी के नाँव पर [[हिंदी भाषा|हिंदी]] के कबी [[सर्वेश्वर दयाल सक्सेना]] एगो “कुआनो नदी” नाँव के कविता लिखले बाड़ें। एह कविता में नदी के बहाव आ ओकर खासियत के बड़ा मार्मिक ढंग से वर्णन कइल गइल बा।<ref>{{cite web |last1=सक्सेना |first1=सर्वेश्वर दयाल |author1-link=सर्वेश्वर दयाल सक्सेना |title=कुआनो नदी - हिंदी - बालसाहित्य |url=https://archive.org/details/kuanno-nadie/page/n11/mode/2up?ui=embed&wrapper=false |website=आर्काइव.कॉम |publisher=राजकमल प्रकाशन |access-date=26 सितंबर 2026 |date=1970}}</ref> {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] [[श्रेणी:बहराइच जिला]] [[श्रेणी:बलरामपुर जिला]] [[श्रेणी:बस्ती जिला]] [[श्रेणी:संत कबीर नगर जिला]] [[श्रेणी:गोरखपुर जिला]] {{नदी-आधार}} {{UP-geo-stub}} qaq5v45fle0y0xo83lx0r8owd9dhpm3 805729 805728 2026-09-26T17:31:02Z SM7 3953 संदर्भ जोड़ल/सुधारल गइल 805729 wikitext text/x-wiki '''कुआनो नदी''' भा '''कुवानो नदी''' भारत के [[उत्तर प्रदेश]] राज्य में बहे वाली एगो छोट नदी ह। ई [[सरजू नदी|सरयू (घाघरा)]] के सहायिका नदी ह। ई नदी [[तराई]] इलाका में [[बहराइच जिला]] के बसऊपुर गाँव के लगे एगो सोता के रूप में निकलेले।<ref name="News18">{{cite web |title=बलरामपुर: अनेक रहस्यों को अपने अंदर समेटे हुए है कुआनो नदी |url=https://hindi.news18.com/news/uttar-pradesh/lucknow-kuano-river-boasts-many-mysteries-inside-1239391.html |website=News18 हिंदी |accessdate=23 अक्टूबर 2022 |language=hi |date=19 जनवरी 2018 |archive-date=23 अक्टूबर 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221023070351/https://hindi.news18.com/news/uttar-pradesh/lucknow-kuano-river-boasts-many-mysteries-inside-1239391.html |url-status=dead }}</ref> अपना बहाव के दौरान ई [[बलरामपुर जिला|बलरामपुर]], [[बस्ती जिला|बस्ती]], [[संत कबीर नगर जिला|संत कबीर नगर]] आ [[गोरखपुर जिला]] से हो के बहे ले।<ref>{{cite web |title=संस्कृति से आविर्भूत कुवानो नदी की रहस्यमयी दास्तान |url=https://gauravshalibharat.com/uttar-pradesh/the-mysterious-story-of-kuwano-river-emerging-from-culture-5075/ |website=Gauravshali Bharat |access-date=26 सितंबर 2026 |language=hi |date=25 मई 2026}}</ref><ref name="प्रवक्‍ता">{{cite web |last1=द्विवेदी |first1=राधेश्याम |title=कुवानो नदी और अमहट पुल की व्यथा |url=https://www.pravakta.com/the-agony-of-kuvano-river-and-amhat-bridge/ |website=प्रवक्‍ता.कॉम |access-date=26 सितंबर 2026 |date=19 फरवरी 2017}}</ref> एह नदी पर मुखलिसपुर में एगो बंधा बा। नदी के पानी साफ बा आ एकर किनारा [[बायोडायवर्सिटी|जैवविविधता]] खातिर जानल जाला। नदी के रास्ता में कई गो सोता बुलबुला के रूप में एहमें पानी पहुँचावेला।<ref name="News18" /> [[बरसात|बरखा]] के [[सीजन|मौसम]] में ई नदी [[बाढ़ि|बाढ़]] खातिर भी जानल जाला। ==साहित्य में== {{main|कुआनो नदी (कबिता)}} कुआनो नदी के नाँव पर [[हिंदी भाषा|हिंदी]] के कबी [[सर्वेश्वर दयाल सक्सेना]] एगो “कुआनो नदी” नाँव के कविता लिखले बाड़ें। एह कविता में नदी के बहाव आ ओकर खासियत के बड़ा मार्मिक ढंग से वर्णन कइल गइल बा।<ref>{{cite web |last1=सक्सेना |first1=सर्वेश्वर दयाल |author1-link=सर्वेश्वर दयाल सक्सेना |title=कुआनो नदी - हिंदी - बालसाहित्य |url=https://archive.org/details/kuanno-nadie/page/n11/mode/2up?ui=embed&wrapper=false |website=आर्काइव.कॉम |publisher=राजकमल प्रकाशन |access-date=26 सितंबर 2026 |date=1970}}</ref> {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] [[श्रेणी:बहराइच जिला]] [[श्रेणी:बलरामपुर जिला]] [[श्रेणी:बस्ती जिला]] [[श्रेणी:संत कबीर नगर जिला]] [[श्रेणी:गोरखपुर जिला]] {{नदी-आधार}} {{UP-geo-stub}} brh5h4joig32d20l8b9o47s170xo8j7 प्रयोगकर्ता वार्ता:JustSomeGoodInfo 3 101603 805731 2026-09-26T17:37:36Z नया सदस्य स्वागतकर्ता 6624 Adding [[Welcome|welcome message]] to new user's talk page 805731 wikitext text/x-wiki {| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;" |- |<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]]&nbsp;</div> राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/> <div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%"> <!-- दाहिना साइडबार --> {| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" |- | <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big> |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]] |}</div> <!-- मुख्य पाठ --> '''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''', एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं। * पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं। * [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं। * दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं। * मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं। <!-- फुटर के कड़ी सभ --> सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे: {| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]] |} |} -- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 17:37, 26 सितंबर 2026 (UTC) dr11a26kpz4zmu9ukbqesp8u79c10yk पुरबी राप्ती 0 101604 805732 2026-09-26T17:41:09Z SM7 3953 नया आधार लेख 805732 wikitext text/x-wiki {{for|पच्छिमी राप्ती|राप्ती नदी}}{{other uses|राप्ती (बहुअर्थी)}} '''पुरबी राप्ती नदी''' भा '''पूर्वी राप्ती''' नदी [[नेपाल]] के [[चितवन घाटी]] में पुरुब से पच्छिम ओर बहेले आ [[चितवन नेशनल पार्क]] के उत्तरी सीमा बनावे ले। एही संरक्षित इलाका के भीतरें ई [[नारायणी नदी]], जेकरा के भारतीय इलाका में गंडकी भा गंडको कहल जाला, में मिल जाले। [[श्रेणी:नेपाल के नदी]] {{नदी-आधार}} {{नेपाल-भू-आधार}} rdp14m14x2ds3v7iifoho065kimfmui 805733 805732 2026-09-26T17:44:58Z SM7 3953 ज्ञानसंदूक जोड़ल गइल 805733 wikitext text/x-wiki {{for|पच्छिमी राप्ती|राप्ती नदी}}{{other uses|राप्ती (बहुअर्थी)}}{{Infobox river | name = पुरबी राप्ती नदी | native_name = {{langx|ne|पूर्वी राप्ती नदी}} | source1_location = [[Lower Himalayan Range|महाभारत श्रेणी]] | mouth_location = [[गंडक नदी|नारायणी नदी]] | river_system = [[गंगा नदी|गंगा थाला]] | tributaries_left = समारी, कर्रा, कुखरेनी, रेऊ, पंचनद | tributaries_right = लोथ्थेर, मनाहारी | image = EastRaptiRiver.Sauraha.jpg | image_caption = सौरहा में राप्ती नदी के बहाव }} '''पुरबी राप्ती नदी''' भा '''पूर्वी राप्ती''' नदी [[नेपाल]] के [[चितवन घाटी]] में पुरुब से पच्छिम ओर बहेले आ [[चितवन नेशनल पार्क]] के उत्तरी सीमा बनावे ले। एही संरक्षित इलाका के भीतरें ई [[नारायणी नदी]], जेकरा के भारतीय इलाका में गंडकी भा गंडको कहल जाला, में मिल जाले। {{clear}} [[श्रेणी:नेपाल के नदी]] {{नदी-आधार}} {{नेपाल-भू-आधार}} iyukouuxtsr7r9lrsendwn7xrt7tjhc अस्सी नदी 0 101605 805737 2026-09-26T18:00:42Z SM7 3953 नया आधार लेख 805737 wikitext text/x-wiki '''अस्सी''' उत्तर प्रदेश के [[बनारस|बनारस शहर]] में बहे वाली एगो छोटहन नदी ह। ई [[गंगा नदी]] के एगो छोट सहायक नदी ह। अस्सी नदी के जिकिर पद्म पुराण, मत्स्य पुराण, अग्नि पुराण आ कूर्म पुराण जइसन पुरान धार्मिक ग्रंथन में मिलेला। वामन पुराण के मुताबिक, देवता लोग एह नदी के [[वरुणा नदी]] के संगहीं बनवले रहलें। अस्सी नदी के कुल लंबाई 8 किलोमीटर बा। वाराणसी के प्रशासन समेत बहुत लोकल लोग एह नदी के अस्सी नाला भी कहेला। ई बनारस में [[अस्सी घाट]] के लगे गंगाजी में मिल जले। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:बनारस]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] {{नदी-आधार}} {{उत्तरप्रदेश-भू-आधार}} qt18qzu4e3buskxxewe19ytn3ci4p24 वरुणा नदी 0 101606 805738 2026-09-26T18:01:43Z SM7 3953 पन्ना [[बरुणा नदी]] पर अनुप्रेषित कइल गइल 805738 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[बरुणा नदी]] ctil5k8s90ixf7ixwe5ld0i0sqb2qre 805739 805738 2026-09-26T18:01:59Z SM7 3953 Added {{[[:Template:R from alternative spelling|R from alternative spelling]]}} tag to redirect 805739 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[बरुणा नदी]] {{Redirect category shell| {{R from alternative spelling}} }} 3wzkzxnk3kjnpw7brjqfhmthjxk6jyc सूर सरोवर 0 101607 805742 2026-09-26T18:17:44Z SM7 3953 नया आधार लेख 805742 wikitext text/x-wiki '''सूर सरोवर''' भा '''कीठम झील''' भारतीय राज्य [[उत्तर प्रदेश]] के [[आगरा जिला]] में एगो [[झील]], [[वेटलैंड]], [[पक्षी बिहार]] आ प्राकृतिक संरक्षण स्थल बाटे। ई [[रामसर कन्वेंशन|रामसर साइट]] हवे आ एकरे अलावा एहिजे भालू संरक्षण केंद्र बाटे आ बिबिध किसिम के देसी आ बिदेसी प्रवासी [[चिरई]] सभ के आगमन होला। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के भूगोल]] [[श्रेणी:आगरा जिला]] {{उत्तरप्रदेश-भू-आधार}} dcwcc4ofx66hazyu63od5le1571un7c 805743 805742 2026-09-26T18:23:05Z SM7 3953 संदर्भ जोड़ल/सुधारल गइल 805743 wikitext text/x-wiki '''सूर सरोवर''' भा '''कीठम झील''' भारतीय राज्य [[उत्तर प्रदेश]] के [[आगरा जिला]] में एगो [[झील]], [[वेटलैंड]], [[पक्षी बिहार]] आ प्राकृतिक संरक्षण स्थल बाटे। ई [[रामसर कन्वेंशन|रामसर साइट]] हवे आ एकरे अलावा एहिजे भालू संरक्षण केंद्र बाटे आ बिबिध किसिम के देसी आ बिदेसी प्रवासी [[चिरई]] सभ के आगमन होला।<ref>{{cite news |last1=मुद्गल |first1=आदित्य |title=जहांगीर की शिकारगाह से रामसर साइट तक, जानिए आगरा की कीठम झील से जुड़ी 8 दिलचस्प जानकारी |url=https://hindi.news18.com/photogallery/uttar-pradesh/agra-8-amazing-facts-about-keetham-lake-sur-sarovar-ramsar-site-near-agra-local18-10531107.html |access-date=26 सितंबर 2026 |agency=Local18}}</ref> {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के भूगोल]] [[श्रेणी:आगरा जिला]] {{उत्तरप्रदेश-भू-आधार}} ixyadttijuqqv36owzbszzh9umtsduc 805744 805743 2026-09-26T18:26:13Z SM7 3953 ज्ञानसंदूक जोड़ल गइल; Cleaning up syntax using [[:en:User:Zackmann08/scripts/indent|indent.js]] 805744 wikitext text/x-wiki {{Infobox lake | name = सूर सरोवर | image = | caption = | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = आगरा, उत्तर प्रदेश, भारत | coordinates = {{coord|27.253295|N|77.843875|E|type:waterbody|display=title,inline}} | type = | inflow = | pushpin_map = India Agra Administrative | outflow = | catchment = | countries = India | length = | width = | area = | depth = | max_depth = | volume = | residence_time = | shore = | elevation = | islands = हँ | settlements = | frozen = कब्बो ना | embedded = {{Designation list | embed = yes | designation1 = Ramsar | designation1_offname = Sur Sarovar | designation1_date = 21 August 2020 | designation1_number = 2440<ref name="RSIS">{{Cite web|title=Sur Sarovar|website=[[Ramsar Convention|Ramsar]] Sites Information Service|url=https://rsis.ramsar.org/ris/2440|access-date=14 November 2020}}</ref>}} }} '''सूर सरोवर''' भा '''कीठम झील''' भारतीय राज्य [[उत्तर प्रदेश]] के [[आगरा जिला]] में एगो [[झील]], [[वेटलैंड]], [[पक्षी बिहार]] आ प्राकृतिक संरक्षण स्थल बाटे। ई [[रामसर कन्वेंशन|रामसर साइट]] हवे आ एकरे अलावा एहिजे भालू संरक्षण केंद्र बाटे आ बिबिध किसिम के देसी आ बिदेसी प्रवासी [[चिरई]] सभ के आगमन होला।<ref>{{cite news |last1=मुद्गल |first1=आदित्य |title=जहांगीर की शिकारगाह से रामसर साइट तक, जानिए आगरा की कीठम झील से जुड़ी 8 दिलचस्प जानकारी |url=https://hindi.news18.com/photogallery/uttar-pradesh/agra-8-amazing-facts-about-keetham-lake-sur-sarovar-ramsar-site-near-agra-local18-10531107.html |access-date=26 सितंबर 2026 |agency=Local18}}</ref> {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के भूगोल]] [[श्रेणी:आगरा जिला]] {{उत्तरप्रदेश-भू-आधार}} 52tiudk873pzo5kh6ttkr1o7g8umy6j 805746 805744 2026-09-26T18:29:58Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805746 wikitext text/x-wiki {{Infobox lake | name = सूर सरोवर | other_name = कीठम झील | image = | caption = | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = आगरा, उत्तर प्रदेश, भारत | coordinates = {{coord|27.253295|N|77.843875|E|type:waterbody|display=title,inline}} | type = | inflow = | pushpin_map = India Agra Administrative | outflow = | catchment = | countries = भारत | length = | width = | area = | depth = | max_depth = | volume = | residence_time = | shore = | elevation = | islands = हँ | settlements = | frozen = कब्बो ना | embedded = {{Designation list | embed = yes | designation1 = Ramsar | designation1_offname = Sur Sarovar | designation1_date = 21 August 2020 | designation1_number = 2440<ref name="RSIS">{{Cite web|title=Sur Sarovar|website=[[Ramsar Convention|Ramsar]] Sites Information Service|url=https://rsis.ramsar.org/ris/2440|access-date=14 November 2020}}</ref>}} }} '''सूर सरोवर''' भा '''कीठम झील''' भारतीय राज्य [[उत्तर प्रदेश]] के [[आगरा जिला]] में एगो [[झील]], [[वेटलैंड]], [[पक्षी बिहार]] आ प्राकृतिक संरक्षण स्थल बाटे। ई [[रामसर कन्वेंशन|रामसर साइट]] हवे आ एकरे अलावा एहिजे भालू संरक्षण केंद्र बाटे आ बिबिध किसिम के देसी आ बिदेसी प्रवासी [[चिरई]] सभ के आगमन होला।<ref>{{cite news |last1=मुद्गल |first1=आदित्य |title=जहांगीर की शिकारगाह से रामसर साइट तक, जानिए आगरा की कीठम झील से जुड़ी 8 दिलचस्प जानकारी |url=https://hindi.news18.com/photogallery/uttar-pradesh/agra-8-amazing-facts-about-keetham-lake-sur-sarovar-ramsar-site-near-agra-local18-10531107.html |access-date=26 सितंबर 2026 |agency=Local18}}</ref> {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के भूगोल]] [[श्रेणी:आगरा जिला]] {{उत्तरप्रदेश-भू-आधार}} pvgpvc0kxr4cngcdk44jpt3dxp1na0v Module:Location map/data/India Agra Administrative 828 101608 805745 2026-09-26T18:28:00Z SM7 3953 पन्ना बनावल गइल "return { name = 'Agra Administrative', left=77.41, bottom=26.74, right=78.85, top=27.31, image = 'Location map India Agra Administrative EN.svg' }" के साथ 805745 Scribunto text/plain return { name = 'Agra Administrative', left=77.41, bottom=26.74, right=78.85, top=27.31, image = 'Location map India Agra Administrative EN.svg' } h87q9riq98l816azbiwy7bwc3im9iwi प्रयोगकर्ता वार्ता:Anudip Ghosh 3 101609 805755 2026-09-27T08:26:56Z Cabayi 8477 Cabayi पन्ना [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Anudip Ghosh]] के [[प्रयोगकर्ता वार्ता:A Ghosh]] पर स्थानांतरण कइलें: प्रयोगकर्ता के नाँव बदलाव के दौरान पन्ना "[[Special:CentralAuth/Anudip Ghosh|Anudip Ghosh]]" से "[[Special:CentralAuth/A Ghosh|A Ghosh]]" पर ऑटोमेटिक रूप से स्थानांतरित भइल। 805755 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[प्रयोगकर्ता वार्ता:A Ghosh]] a77897mhjvfxylf9qkd24dsmsbuz963 गुर्रा नदी 0 101610 805756 2026-09-27T11:09:34Z SM7 3953 नया आधार लेख 805756 wikitext text/x-wiki '''गुर्रा नदी''' (चाहे '''गौरा नदी''')<ref>{{cite book |last1=नेविल |first1=एच. आर. |title=Gorakhpur: a Gazetteer being volume XXXI of the District Gazetteers of the United Provinces of Agra and Oudh |date=1909 |publisher=Allahabad, Superntendent, Government press |location = [[इलाहाबाद]] |page=11 |url=https://archive.org/details/dli.csl.3066/page/n15/mode/2up |access-date=27 सितंबर 2026}}</ref> भारतीय राज्य [[उत्तर प्रदेश]] के [[गोरखपुर जिला|गोरखपुर]] आ [[देवरिया जिला]] में बहे वाली एगो छोटहन लोकल नदी हवे। ई नदी मुख्य रूप से गोरखपुर शहर के [[रामगढ़ ताल]] के ओभरफ्लो के बहाव से सुरू होखे ले आ [[राप्ती नदी]] के पैरेलल बहे ले आ फिर देवरिया जिला में जा के एही राप्ती में मिल जले। एह में अउरी कई ठे छोटहन नद्दी आ नाला आ के मिले लें - तुरा नदी आ फरेंद नाला एह में मुख्य बाड़ें। बरसात के दिनन में गुर्रा में पानी बढ़ जाला जेकरा चलते लोकल लोगन के आवाजाही में असुबिधो होखे ला।<ref>{{cite news |title=गोरखपुर के गुर्रा नदी बांध पर जलभराव: हल्की बारिश से राहगीर, स्कूली बच्चे परेशान - Nadua Gyanpar(Chauri chaura) News |url=https://www.bhaskar.com/local/uttar-pradesh/gorakhpur/naduagyanpar/news/gorakhpur-brahmpur-gurra-river-dam-waterlogging-road-problems-138646148.html |access-date=27 सितंबर 2026 |work=Dainik Bhaskar |date=6 अगस्त 2026 |language=hi}}</ref> हाल में एह नदी के ड्रेजिंग क के एकरा बहाव के सुधारे के कोसिस कइल गइल बाटे।<ref>{{cite news |last1=Service |first1=Statesman News |title=UP Govt revives Chhoti Gandak river |url=https://www.thestatesman.com/cities/lucknow/up-govt-revives-chhoti-gandak-river-1503310121.html |access-date=27 सितंबर 2026 |work=The Statesman |date=14 जून 2024 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=River channelisation for flood protection through corrective dredging at Gurra river, Gorakhpur - Cleantec Infra |url=https://cleantecinfra.com/our-project/river-channelisation-for-flood-protection-through-corrective-dredging-at-gurra-river-gorakhpur/ |website=cleantecinfra.com |access-date=27 सितंबर 2026 |date=15 दिसंबर 2020}}</ref> {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] [[श्रेणी:गोरखपुर जिला]] [[श्रेणी:देवरिया जिला]] {{नदी-आधार}} {{उत्तरप्रदेश-भू-stub}} 6s81pdydd1gcjcp58olovoxr6597m6n 805757 805756 2026-09-27T11:10:10Z SM7 3953 सुधार कइल गइल 805757 wikitext text/x-wiki '''गुर्रा नदी''' (चाहे '''गौरा नदी''')<ref>{{cite book |last1=नेविल |first1=एच. आर. |title=Gorakhpur: a Gazetteer being volume XXXI of the District Gazetteers of the United Provinces of Agra and Oudh |date=1909 |publisher=Allahabad, Superntendent, Government press |location = [[इलाहाबाद]] |page=11 |url=https://archive.org/details/dli.csl.3066/page/n15/mode/2up |access-date=27 सितंबर 2026}}</ref> भारतीय राज्य [[उत्तर प्रदेश]] के [[गोरखपुर जिला|गोरखपुर]] आ [[देवरिया जिला]] में बहे वाली एगो छोटहन लोकल नदी हवे। ई नदी मुख्य रूप से गोरखपुर शहर के [[रामगढ़ ताल]] के ओभरफ्लो के बहाव से सुरू होखे ले आ [[राप्ती नदी]] के पैरेलल बहे ले आ फिर देवरिया जिला में जा के एही राप्ती में मिल जले। एह में अउरी कई ठे छोटहन नद्दी आ नाला आ के मिले लें - तुरा नदी आ फरेंद नाला एह में मुख्य बाड़ें। बरसात के दिनन में गुर्रा में पानी बढ़ जाला जेकरा चलते लोकल लोगन के आवाजाही में असुबिधो होखे ला।<ref>{{cite news |title=गोरखपुर के गुर्रा नदी बांध पर जलभराव: हल्की बारिश से राहगीर, स्कूली बच्चे परेशान - Nadua Gyanpar(Chauri chaura) News |url=https://www.bhaskar.com/local/uttar-pradesh/gorakhpur/naduagyanpar/news/gorakhpur-brahmpur-gurra-river-dam-waterlogging-road-problems-138646148.html |access-date=27 सितंबर 2026 |work=Dainik Bhaskar |date=6 अगस्त 2026 |language=hi}}</ref> हाल में एह नदी के ड्रेजिंग क के एकरा बहाव के सुधारे के कोसिस कइल गइल बाटे।<ref>{{cite news |last1=Service |first1=Statesman News |title=UP Govt revives Chhoti Gandak river |url=https://www.thestatesman.com/cities/lucknow/up-govt-revives-chhoti-gandak-river-1503310121.html |access-date=27 सितंबर 2026 |work=The Statesman |date=14 जून 2024 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=River channelisation for flood protection through corrective dredging at Gurra river, Gorakhpur - Cleantec Infra |url=https://cleantecinfra.com/our-project/river-channelisation-for-flood-protection-through-corrective-dredging-at-gurra-river-gorakhpur/ |website=cleantecinfra.com |access-date=27 सितंबर 2026 |date=15 दिसंबर 2020}}</ref> {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} {{Hydrography of Uttar Pradesh}} [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के नदी]] [[श्रेणी:गोरखपुर जिला]] [[श्रेणी:देवरिया जिला]] {{नदी-आधार}} {{उत्तरप्रदेश-भू-आधार}} ka7v1ha5cpxut8v7tkw68ds2v0m5ecc