Wikipidia bjnwiki https://bjn.wikipedia.org/wiki/Laman_Tatambaian MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Media Istimiwa Pamandiran Pamakai Pamandiran Pamakai Wikipidia Pamandiran Wikipidia Barakas Pamandiran Barakas MediaWiki Pamandiran MediaWiki Citakan Pamandiran Citakan Patulung Pamandiran Patulung Tumbung Pamandiran Tumbung Lawang Pamandiran Lawang TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara 0 3452 111083 99483 2026-06-05T12:01:29Z Sibiru45 12958 /* */ +camat hanyar 111083 wikitext text/x-wiki {{kacamatan |gambar = [[Barakas:Kantor Kecamatan Martapura Timur, Banjar.jpg|300px|Kantur camat Martapura Timur]] |panjalasan = Kantur kacamatan Martapura Timur |ngaran = Martapura Timur |dati2 = Kabupatin |ngaran dati2 = Banjar |prupinsi = Kalimantan Selatan |luas = 29,99 km&sup2; |warga = ... |karacapan = ... urang/km&sup2; |kalurahan = 20/- |ngaran camat = M. Sonwani Agus, S.Sos }} '''Martapura Timur''' yaitu ngaran kacamatan di Kabupatin [[Kabupatin Banjar|Banjar]], Prupinsi [[Kalimantan Selatan]], [[Indunisia]]. == Watas wilayah == Watas wilayah kacamatan Martapura Timur yaitu: {{Watas_USBT |utara=Kacamatan [[Astambul, Banjar|Astambul]] |selatan=Kacamatan [[Martapura, Banjar|Martapura]] |barat=Kacamatan [[Martapura Barat, Banjar|Martapura Barat]] |timur=Kacamatan [[Astambul, Banjar|Astambul]] wan [[Martapura, Banjar|Martapura]] }} {{Martapura Timur, Banjar}} {{Kabupatin Banjar}} {{kacamatan-stub}} pwmmqi65no3fuz793o4qp5790n36rki 111084 111083 2026-06-05T12:02:14Z Sibiru45 12958 /* */ 111084 wikitext text/x-wiki {{kacamatan |gambar = [[Barakas:Kantor Kecamatan Martapura Timur, Banjar - 3.jpg|300px|Kantur camat Martapura Timur]] |panjalasan = Kantur kacamatan Martapura Timur |ngaran = Martapura Timur |dati2 = Kabupatin |ngaran dati2 = Banjar |prupinsi = Kalimantan Selatan |luas = 29,99 km&sup2; |warga = ... |karacapan = ... urang/km&sup2; |kalurahan = 20/- |ngaran camat = M. Sonwani Agus, S.Sos }} '''Martapura Timur''' yaitu ngaran kacamatan di Kabupatin [[Kabupatin Banjar|Banjar]], Prupinsi [[Kalimantan Selatan]], [[Indunisia]]. == Watas wilayah == Watas wilayah kacamatan Martapura Timur yaitu: {{Watas_USBT |utara=Kacamatan [[Astambul, Banjar|Astambul]] |selatan=Kacamatan [[Martapura, Banjar|Martapura]] |barat=Kacamatan [[Martapura Barat, Banjar|Martapura Barat]] |timur=Kacamatan [[Astambul, Banjar|Astambul]] wan [[Martapura, Banjar|Martapura]] }} {{Martapura Timur, Banjar}} {{Kabupatin Banjar}} {{kacamatan-stub}} mkizgvrttou6bh80amzdvrir3sm3jcy 0 10955 111090 90848 2026-06-06T01:02:04Z InternetArchiveBot 11286 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 111090 wikitext text/x-wiki {{Infobox Bahasa |name=Elam |states=[[Elam]] |region=Timur Tangah |era=Sekitar 2800–300 SM |familycolor=Isulat |family=Balum diklasifikasi, kemungkinan [[basa isulat|isulat]] |ancestor=Basa [[Proto-Elam]]? |ancestor2=Basa [[Elam Linear]]? |iso2=elx |iso3=elx |linglist=elx }} '''Elam''' yéto sabuting basa nang dipanderakan ulih paradaban [[Elam]] kuno. Basa nang sudah punah ngini dipandirakan di wilayah Iran matan tahun 2800 sampai 550 SM. Catatan tarakhir dalam basa Elam baasal matan masa panaklukan Persia ulih [[Alexander Agung]]. Basa Elam kada baisi dangsanak, pas ai rajin disambat [[basa isulat]]. Karana kadada dangsanak, prusés panafsiran wan panarjamahan basa ngini takana ngalih.<ref>{{ELL2|Elamite}}</ref> == Sistém panulisan == [[Kuneiform Elam]], nang didasarakan matan [[kuneiform Akkadia]], dipakai matan tahun 2500 sampai 331 SM. Kuneiform Elam yéto [[aksara silabis]] lawan 130 glif, wan baisi babarapa [[logogram]] matan Akkadia, maskipun sairing barjalannya waktu jumlah logogram maningkat. == Sajarah == Sajarah basa Elam dikatéguriakan sabagai barikut: * Elam Lawas (c. 2600–1500 SM) * Elam Partengahan (c. 1500–1000 SM) * Neo-Elam (1000–550 SM) * Elam Akhemeniyah (550–330 SM) == Catatan kaki == {{reflist}} == Bibliugrafi == * Stolper, Matthew W. 2008. ''Elamite''. In Woodard, Roger D. (ed.) The Ancient Languages of Mesopotamia, Egypt, and Aksum. P.60–95. * Khačikjan, Margaret: ''The Elamite Language'', Documenta Asiana IV, Consiglio Nazionale delle Ricerche Istituto per gli Studi Micenei ed Egeo-Anatolici, 1998 ISBN 88-87345-01-5 * Paper H. (1955). ''The phonology and morphology of Royal Achaemenid Elamite''. Ann Arbor: University of Michigan Press. * Potts, Daniel T.: ''The archaeology of Elam: formation and transformation of an ancient Iranian state,'' Cambridge U., 1999 ISBN 0-521-56496-4and ISBN 0-521-56358-5 * Starostin, George: ''On the genetic affiliation of the Elamite language'' in Mother Tongue (ISSN: 1087-0326), vol. VII, 2002, pp.&nbsp;147–17 * {{cite book|last=Blench|first=Roger|authorlink=Roger Blench|title=Archaeology, Language, and the African Past|url=http://books.google.com/books?id=esFy3Po57A8C|accessdate=30 June 2013|year=2006|publisher=Rowman Altamira|isbn=978-0-7591-0466-2|ref=harv}} == Pranala luar == * [http://www.ancientscripts.com/elamite.html Ancient Scripts: Elamite] * [http://homepages.fh-giessen.de/kausen/wordtexte/Elamisch.doc An overview of Elamite (in German)] by Ernst Kausen * [http://www.um.es/ipoa/cuneiforme/elamita Elamite grammar, glossary, and a very comprehensive text corpus (in Spanish)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111125092601/http://www.um.es/ipoa/cuneiforme/elamita/ |date=2011-11-25 }}, by Enrique Quintana (in some respects, the author's views deviate from those generally accepted in the field) * [http://www.philology.ru/linguistics4/dyakonov-79.htm Эламский язык], a detailed description (in Russian), by [[Igor Diakonov]] * [http://ochre.lib.uchicago.edu/PFA_Online/ Persepolis Fortification Archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110823135258/http://ochre.lib.uchicago.edu/PFA_Online/ |date=2011-08-23 }} (requires Java) * [https://web.archive.org/web/20001018020458/http://www-oi.uchicago.edu/OI/PROJ/ARI/ARI.html Achaemenid Royal Inscriptions project] (the project is discontinued, but the texts, the translations and the glossaries remain accessible on the [[Internet Archive]] through the options "Corpus Catalogue" and "Browse Lexicon") * [http://starling.rinet.ru/Texts/elam.pdf On the genetic affiliation of the Elamite language] by [[George Starostin]] (the [[Nostratic languages|Nostratic theory]]; also with glossary) * [http://www.kavehfarrokh.com/wp-content/uploads/2009/07/elamitedravidian.pdf] by [[David McAlpin]] [[Tumbung:Basa nang taisulasi]] [[Tumbung:Basa nang sudah punah]] 2bubrlaqhqkbmnmyxvdumum4f0goy24 0 18404 111085 65168 2026-06-05T22:56:00Z Raihankakicak 15775 Raihankakicak maugahakan laman [[Kota Probolinggo]] ka [[Kuta Probolinggo]]: Judul salah ija 65168 wikitext text/x-wiki '''Kota Probolinggo''' (Pegon: ڤراباليڠگا, Hanacaraka:ꦥꦿꦧꦭꦶꦁꦒ) adalah sabuah kota di Propinsi Jawa Timur, Indonesia. Ba'andak sekitar 100 km sabelah tenggara Surabaya, Kota Probolinggo bawatasan lawan Selat Madura di sabelah utara, serta Kabupaten Probolinggo di sabelah timur, selatan, wan barat. Probolinggo marupakan kota pangganalnya kaampat di Jawa Timur imbah Surabaya, Malang, wan Kediri manurut jumbelah panduduk, wan jumbelah panduduk kota ini ditahun 2018 bajumbelah 235.0211 jiwa. Kota ini baandak di wilayah Tapal Kuda, Jawa Timur wan manjadi jalur utama pantai utara nang mahubungkan Pulau Jawa lawan Pulau Bali.<ref>{{Cite web|url=https://probolinggokota.bps.go.id/publication/2019/08/16/50555cb23691b82aa15639d6/kota-probolinggo-dalam-angka-2019.html|title=Badan Pusat Statistik Kota Probolinggo|website=probolinggokota.bps.go.id|access-date=2020-02-07}}</ref> == Rujukan == <references /> ew4qo9r8xfoprlkun9697ngxaogg7lg 111087 111085 2026-06-05T22:57:23Z Raihankakicak 15775 111087 wikitext text/x-wiki '''Kuta Probolinggo''' (Pegon: ڤراباليڠگا, Hanacaraka:ꦥꦿꦧꦭꦶꦁꦒ) yaitu sabuting kuta di Prupinsi Jawa Timur, Indonesia. Ba'andak sekitar 100 km sabelah tenggara Surabaya, Kota Probolinggo bawatasan lawan Selat Madura di sabelah utara, serta Kabupaten Probolinggo di sabelah timur, selatan, wan barat. Probolinggo marupakan kota pangganalnya kaampat di Jawa Timur imbah Surabaya, Malang, wan Kediri manurut jumbelah panduduk, wan jumbelah panduduk kota ini ditahun 2018 bajumbelah 235.0211 jiwa. Kota ini baandak di wilayah Tapal Kuda, Jawa Timur wan manjadi jalur utama pantai utara nang mahubungkan Pulau Jawa lawan Pulau Bali.<ref>{{Cite web|url=https://probolinggokota.bps.go.id/publication/2019/08/16/50555cb23691b82aa15639d6/kota-probolinggo-dalam-angka-2019.html|title=Badan Pusat Statistik Kota Probolinggo|website=probolinggokota.bps.go.id|access-date=2020-02-07}}</ref> == Rujukan == <references /> [[Tumbung:Kuta di Indunisia]] [[Tumbung:Kuta di Jawa Timur]] 1zkpelna1gvafyv24xbzflap5q9b3ky 0 19076 111091 106411 2026-06-06T03:14:02Z InternetArchiveBot 11286 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 111091 wikitext text/x-wiki [[Barakas:Dante_Domenico_di_Michelino_Duomo_Florence.jpg|jmpl|300x300px|Dante digambarakan haratan mamingkuti sabuting salinan ''Divina Commedia'', di sisi pintu masuk Naraka, tujuh teras Gunung Purgatorium, wan kota Firenze, lawan tujuh lingkar Surga di atasnya; terlukis dalam fresko karya Michelino.]] [[Barakas:Divina_Commedia_1555_Edition.png|jmpl|Edisi panambayan nang mangarani puisi ngini ''Divina Comedia'', 1555.]] '''''Divina Commedia'''''  [diˈviːna komˈmɛːdja] (''Komedi Ilahi'', {{Lang-en|Divine Comedy}}) adalah puisi naratif nang panjang hasil karya Dante Alighieri, panulisannya dimulai tahun kr. 1308 wan tuntung pas tahun 1320, satahun tadahulu sabalum inya habis umur pas tahun 1321. Puisi ngini sacara luas dianggap sabagai karya unggulan dalam [[sastra Italia]],<ref>{{En}} For example, ''Encyclopedia Americana'', 2006, Vol. 30. p. 605: "the greatest single work of Italian literature;" John Julius Norwich, ''The Italians: History, Art, and the Genius of a People'', Abrams, 1983, p. 27: "his tremendous poem, still after six and a half centuries the supreme work of Italian literature, remains&nbsp;– after the legacy of ancient Rome&nbsp;– the grandest single element in the Italian heritage;" and Robert Reinhold Ergang, ''The Renaissance'', Van Nostrand, 1967, p. 103: "Many literary historians regard the Divine Comedy as the greatest work of Italian literature. In world literature it is ranked as an epic poem of the highest order."</ref> wan dipandang sabagai salah sabuting karya paling ganal [[sastra dunia]]. Visiun imajinatif sang penyair tantang kahidupan imbah habis umur manampaiakan pandangan dunia [[abad pertengahan]] sabagaimana nang dikambangakan dalam [[Gereja Barat]] pas abad ka-14. ''Divina Commedia'' bakontribusi maulah bahasa Toskano, nang dipakai dalam panulisan karya ngini, sabagai [[:Tumbung:Bahasa Italik|bahasa Italia]] baku.<ref>{{En}} See {{Cite book|title=The Italian Language Today|last=Lepschy|first=Laura|last2=Lepschy, Giulio|year=1977}} or any other history of [[:Tumbung:Bahasa Italik|Italian language]].</ref> Karya ngini tabagi jadi tiga bagian: ''[[Inferno]]'', ''[[Purgatorio]]'', wan ''[[Paradiso]]''. Salayang pandang, puisi ngini malukisakan parjalanan Dante maliwati [[Naraka]], [[Purgatorium]], wan Firdaus atawa [[Surga]]; tatapi, pas suatu tingkatan nang labih dalam, puisi ngini sacara alegoris manampaiakan parjalanan jiwa menuju Allah. Pas tingkat nang lebih dalam itu, Dante marujuk lawan [[filsafat]] wan teologi [[Kristen]], khususnya [[fisafat Thomistik]] wan ''[[Summa Theologica]]'' karya Santo Thomas Aquinas. Akibatnya, ''Divina Commedia'' jadi disambat "''Summa'' dalam rupa puisi".<ref>{{En}} [https://books.google.com/books?id=-AQTAAAAIAAJ&q=%22the+Summa+in+verse%22&dq=%22the+Summa+in+verse%22&cd=10 ''The Fordham Monthly''] Fordham University, Vol. XL, Dec. 1921, p. 76</ref> Karya ngini pas awalnya bajudul ''Comedìa'' wan kata ''Divina'' ditambahkan ulih [[Giovanni Boccaccio]]. Edisi citak panambayan nang manambahakan kata ''divina'' pada judulnya adalah nang dihasilkan saurang humanis Venesia nang ngarannya [[Lodovico Dolce]], ditarbitakan pas tahun 1555 ulih [[Gabriele Giolito de' Ferrari]]. == Galeri == {{Gallery|File:Manetti Everything Reduced to One Plan 1506 Cornell CUL PJM 1004 01.jpg|"Segalanya Disusutkan menjadi Satu Rencana", 1506|File:Manetti The Chamber of Hell 1506 Cornell CUL PJM 1004 02.jpg|"Bilik Neraka", 1506|File:Manetti Overview of Hell 1506 Cornell CUL PJM 1004 03.jpg|"Sekilas Neraka", 1506|File:Manetti Circles Six and Seven 1506 Cornell CUL PJM 1004 05.jpg|"Lingkaran Enam dan Tujuh", 1506|File:Manetti The Lair of Geryon 1506 Cornell CUL PJM 1004 06.jpg|"Sarang Gerion", 1506|File:Manetti The Tomb of Lucifer 1506 Cornell CUL PJM 1004 07.jpg|"Makam Lucifer", 1506|title=Serangkaian cukil kayu yang mengilustrasikan Neraka-nya Dante, karya [[Antonio Manetti]] (1423–1497): <br>Dari ''Dialogo di Antonio Manetti, cittadino fiorentino, circa al sito, forma, et misure dello inferno di Dante Alighieri poeta excellentissimo'' (Firenze: F. Giunta, 1510?)|align=center|footer=}}{{Gallery|File:Michelangelo Caetani, The Divine Comedy Described in Six Plates, 1855 Cornell CUL PJM 1071 07.jpg|Halaman judul edisi 1855|File:Michelangelo Caetani, Overview of the Divine Comedy, 1855 Cornell CUL PJM 1071 01.jpg|Piringan I: "Ikhtisar Divina Commedia"|File:Michelangelo Caetani, Map of Hell, 1855 Cornell CUL PJM 1071 03.jpg|Piringan III: "Peta Neraka"|File:Michelangelo Caetani Cross Section of Hell 1855 Cornell CUL PJM 1071 04.jpg|Piringan IV: "Penampang Lintang Neraka"|File:Michelangelo Caetani, The Ordering of Purgatory, 1855 Cornell CUL PJM 1071 05.jpg|Piringan V: "Susunan Purgatorium"|File:Michelangelo Caetani, The Ordering of Paradise, 1855 Cornell CUL PJM 1071 06.jpg|Piringan VI: "Susunan Firdaus"|title=''La materia della Divina commedia di Dante Alighieri, dichiarata in VI tavole'', karya [[Michelangelo Caetani]] (1804–1882)|align=center|footer=}} == Lihat pula == * [[Alegori di Abad Pertengahan]] * Daftar referensi kultural dalam <nowiki><i id="mwWQ">Divina Commedia</i></nowiki> * ''[[Paradise Lost]]'' * [[Kitab Arda Viraf]] {{Clear}} == Catatan kaki == {{Reflist|30em}} == Pranala luar == * {{En}}Templat:Ita [http://etcweb.princeton.edu/dante/index.html Princeton Dante Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090603094521/http://etcweb.princeton.edu/dante/index.html |date=2009-06-03 }} Website that offers the complete text of the ''Divine Comedy'' (and Dante's other works) in Italian and English along with audio accompaniment in both languages. Includes historical and interpretive annotation. * {{En}} The ''Comedy'' in English: [http://www.gutenberg.org/ebooks/8800 trans. Cary (with Doré's illustrations)] (zipped HTML downloadable from [[Project Gutenberg]]), [http://www.divinecomedy.org/divine_comedy.html Cary/Longfellow/Mandelbaum parallel edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19990420170609/http://www.divinecomedy.org/divine_comedy.html |date=1999-04-20 }}, [http://www.italianstudies.org/comedy/index.htm trans. James Finn Cotter] * {{It}} Full text of the ''Commedia'': [http://www.letteraturaitaliana.net/pdf/Volume_1/t317.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227015651/http://www.letteraturaitaliana.net/pdf/Volume_1/t317.pdf |date=2021-02-27 }} * {{En}}(Latin){{It}} [http://dante.dartmouth.edu/ Dante Dartmouth Project]: Full text of more than 70 Italian, Latin, and English commentaries on the ''Commedia'', ranging in date from 1322 ([[Jacopo Alighieri|Iacopo Alighieri]]) to the 2000s (Robert Hollander) * {{En}} [http://www.tsoules.com/Dante/Concordance/ On-line Concordance to the ''Divine Comedy''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090510003315/http://www.tsoules.com/Dante/Concordance/ |date=2009-05-10 }} * {{En}} [[iarchive:adictionaryprop00toyngoog|''A Dictionary of the Proper Names and Notable Matters in the Works of Dante'']] by Paget Toynbee, London, The Clarendon Press (1898). * {{En}} Online manuscript codices: [http://amshistorica.unibo.it/170 Phillips 9589] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120818232943/http://amshistorica.unibo.it/170 |date=2012-08-18 }} * {{En}} [http://danteworlds.laits.utexas.edu/ Danteworlds], multimedia presentation of the ''Divine Comedy'' for students by Guy Raffa of the University of Texas * {{En}}{{It}} [http://www.worldofdante.org/ World of Dante] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170830160755/http://www.worldofdante.org/ |date=2017-08-30 }} Multimedia website that offers Italian text of ''Divine Comedy'', Allen Mandelbaum's translation, gallery, interactive maps, timeline, musical recordings, and searchable database for students and teachers by Deborah Parker and IATH (Institute for Advanced Technologies in the Humanities) of the University of Virginia * {{En}} [http://search.lib.virginia.edu/catalog/uva-lib:1206446 Images of the 1564 edition of ''Divine Comedy''] First edition to contain both the commentaries by Landino and Vellutello published by Francesco Sansovino * {{En}}{{It}} [http://oll.libertyfund.org/titles/alighieri-the-divine-comedy-in-3-vols-langdon-trans bilingual (Italian and English)''Divine Comedy'' in pdf format in Online Library of Liberty] * {{En}} [https://persuasivemaps.library.cornell.edu/browse-subject More images of the ''Divine Comedy'' by selecting the "Heaven & Hell" subject at the Persuasive Cartography, The PJ Mode Collection], [[Cornell University Library]] * {{En}} [http://www.mappingdante.com/ Mapping Dante: A Study of Places in the Commedia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180413020305/https://www.mappingdante.com/ |date=2018-04-13 }} Digital interactive map with the geographical references of the ''Divine Comedy'' ; Audio * {{En}} [http://etcweb.princeton.edu/dante/pdp/audioitl.html Lino Pertile's reading] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200616123037/http://etcweb.princeton.edu/dante/pdp/audioitl.html |date=2020-06-16 }}, Professor of Romance Languages and Literatures, Harvard University. * {{En}}{{It}} {{librivox book|dtitle=Divine Comedy|stitle=Divin|author=Dante Alighieri}} * {{It}} [http://www.iacopovettori.it/recitazione/commedia/en/Default.aspx Readings of the complete Italian ''Divina Commedia'' in MP3 format] by Iacopo Vettori Templat:Divine Comedy navbox Templat:Dante Templat:Francesca da Rimini Templat:Etika kebajikan Katolik mg71f4su9sgjz2ekh15q41xqe8u1h28 0 19862 111093 67870 2026-06-06T06:12:20Z InternetArchiveBot 11286 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 111093 wikitext text/x-wiki {{Infobox historical event|Event_Name=Kebangkitan Praha|partof=the [[Warsaw Pact invasion of Czechoslovakia|invasion of Czechoslovakia]]<br/>and [[Protests of 1968]]|Image_Name=10 Soviet Invasion of Czechoslovakia - Flickr - The Central Intelligence Agency.jpg|Imagesize=220px|Image_Alt=|Image_Caption=Czechoslovaks membawa bendera nasional melewati tank Soviet yang terbakar di Praha.|Thumb_Time=|AKA=|Participants=Rakyat dan [[Pemerintah Cekoslowakia]]<br /> [[Fakta Warsawa]]|Location=[[Czechoslovak Socialist Republic|Cekoslowakia]]|Date=5 Januari – 21 Agustus 1968 ({{Age in years, months, weeks and days|month1=01|day1=05|year1=1968|month2=08|day2=21|year2=1968}})|nongregorian=|Deaths=|Result=[[Normalization (Czechoslovakia)|Normalisasi di Cekoslowakia]]|URL=}}'''Kebangkitan Praha''' adalah sabuting pariudi pambibasan pulitik di Cekoslowakia haratan ira dominasi Uni Soviet ka atasnya imbah Perang Dunia II. Pariudi ngini pamulaan pas 5 Januari 1968, haratan kaum reformis Slowakia Alexander Dubček mamingkuti kakuasaan, wan balanjut sampai 21 Agustus haratan Uni Soviet wan angguta-angguta sekutu Pakta Warsawa menyerang negara itu hagan maampihakan proses reformasi. == Pranala luar == * [http://library.thinkquest.org/C001155/ Think Quest] – The Prague Spring 1968 * [http://www.rferl.org/features/1998/08/F.RU.980820113706.asp Radio Free Europe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080501095853/http://www.rferl.org/features/1998/08/F.RU.980820113706.asp |date=2008-05-01 }} – A Chronology Of Events Leading To The 1968 Invasion * [http://www.prague-life.com/prague/prague-spring Prague Life] – More information on the Prague Spring * [http://www.ustrcr.cz/en/august-1968-victims-of-the-occupation Victims of the Invasion] - A list of victims from the Warsaw Pact Invasion with method of death [[Tumbung:Ceko]] [[Tumbung:Sejarah Praha]] 8wsaynl21k372ffrmxnyjkevrb1grcc 0 24918 111097 100546 2026-06-06T06:54:34Z Sibiru45 12958 /* */ +gambar 111097 wikitext text/x-wiki {{Kampung |kar = |ngaran =Astambul Seberang |prupinsi =Kalimantan Selatan |dati2 =Kabupatin |ngaran dati2 =Banjar |kacamatan =Astambul |kode pos =70670 |luas =... km² |warga =... urang |karacapan =... urang/km² |gambar=Kantor Desa Astambul Seberang, Astambul, Banjar.jpg}} '''Astambul Seberang''' yaitu sabuting [[kampung]] di Kacamatan [[Astambul, Banjar|Astambul]], Kabupatin [[Kabupatin Banjar|Banjar]], Prupinsi [[Kalimantan Selatan]], Indunisia. {{Astambul, Banjar}} {{Authority control}} {{kampung-stub}} 186jfj8hn8l1qgmywmtevnsyniu8dji 0 31173 111092 91599 2026-06-06T04:02:31Z InternetArchiveBot 11286 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 111092 wikitext text/x-wiki Halaban atawa ngaran ilmiahnya ''Vitex pubescens'' tamasuk salah sabuting kayu nang tumbuh di pulau Kalimantan, ngaran lain nang dipinandui di Indunisia yaitu kayu Laban.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Alimah|first=Dewi|date=2020|title=KARAKTERISTIK DAN BUDIDAYA LABAN (Vitex pubescens) UNTUK TUJUAN KAYU ENERGI|url=http://snllb.ulm.ac.id/prosiding/index.php/snllb-lit/article/view/355|journal=PROSIDING SEMINAR NASIONAL LINGKUNGAN LAHAN BASAH|language=en-US|volume=5|issue=2|pages=74–79|issn=2623-1980|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312141254/http://snllb.ulm.ac.id/prosiding/index.php/snllb-lit/article/view/355|dead-url=yes}}</ref> Ngaran Ilmiah nang lain matan kayu Halaban ialah ''Vitex Pinnata L''.<ref name=":1">{{Cite web|title=Seri Pohon Langka: Laban {{!}} Dinas Lingkungan Hidup dan Kehutanan DIY|url=https://dlhk.jogjaprov.go.id/seri-pohon-langka-laban|website=dlhk.jogjaprov.go.id|access-date=2023-03-13|archive-date=2023-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313030805/https://dlhk.jogjaprov.go.id/seri-pohon-langka-laban|dead-url=yes}}</ref> == Morfologi == Rapun Halaban tingginya kawa hingkat 25-30 m, diameter atawa panjang tangah batangnya intangan nang satinggi dada manusia saktar 70 cm. Pangkal batangnya baisian diameter sakitar 130 cm. Rapun Halaban baisian banyak cikang nang bingkuk, kulit batangnya baalur dalam talihat jalas, kayunya karas, sasak, seratnya lurus, balangnya basungsang sali antara habuk kuning-habuk tuha kada nyarak. Kayunya tamasuk ringan, kuat, tahan lawas, kada mangandung silika. Kayunya nang basah babau nang kaya bau kulit.<ref name=":0" /> Daunnya babantuk bulat hintalu sampai lunjung, hujung lawan pangkalnya curing. Andakan daunnya basilangan 3 sampai 5 daun, di bawahnya ada nang baisian bulu halus ada nang kada baisian bulu halus.<ref name=":0" /> Kambangnya babalang biru, intagan dalamnya parak babalang bigi raman, tamasuk kambang nang bakalamin ganda. Halai kalupaknya manyatu di intangan bawah babantuk nang kaya mangkuk halus.<ref name=":0" /> Buahnya tamasuk janis buah batu, badaging, bantuknya bulat sampai lunjung nang diameternya 7-13 mm, wayah masak buahnya babalang bigi raman tuha, sabuting buah ada 1-4 isi bigi buahnya, mangandung sadikit banyu.<ref name=":0" /> == Habitat == Halaban tamasuk tanaman nang tamasuk ka dalam famili Lamiaceae nang baasal matan Asia Selatan lawan Asia Timur. Halaban tumbuhnya manyabar ka banyak nagara nang kaya India, Sri Lanka, Bangladesh, China, Myanmar, Thailand, Semenanjung Malaysia, Indonesia, lawan Filiphina. Di Indonesia, Halaban kawa ditamuakan di Sumatra, Jawa, Kalimantan, lawan Sulawesi.<ref name=":0" /> Halaban kawa jua tumbuh di dairah bakas tambang nang tanahnya rusak, lawan kakaringan.<ref>{{Cite journal|last=Juairiah|first=Lina|date=2014-08-01|title=STUDI KARAKTERISTIK STOMATA BEBERAPA JENIS TANAMAN REVEGETASI DI LAHAN PASCAPENAMBANGAN TIMAH DI BANGKA|url=https://www.widyariset.pusbindiklat.lipi.go.id/index.php/widyariset/article/view/263|journal=Widyariset|volume=17|issue=2|pages=213–217|doi=10.14203/widyariset.17.2.2014.213-217|issn=1411-7932|access-date=2023-03-13|archive-date=2023-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313030807/https://www.widyariset.pusbindiklat.lipi.go.id/index.php/widyariset/article/view/263|dead-url=yes}}</ref> == Kagunaan == Halaban tamasuk kayu nang kuat lawan tahan lawas, cucuk dimanpaatakan gasan bahan maulah bangunan nang kaya tihang, lawang, jandila, ranjang, atawa pakakas rumah nang lain. Halaban tatap kawa hidup imbah mandah marga kamandahan hutan, marga ini jua Halaban kawa dijadiakan sekat bakar atawa tanaman panyangga kamandahan.<ref name=":1" /> Kayu Halaban kawa dimanpaatakan gasan sumbar energi nang kawa dihanyari atawa energi [[biomassa]], marganya Halaban baisian jumlah kalor nang tinggi lawan partunasannya atawa partumbuhannya capat, ayungannya energi matan kayu Halaban kada taancam lakas habis di alam.<ref name=":0" /> Salah sabuting pruduk pamanpaatan Halaban gasan sumbar energi di Kalimantan Selatan yaitu harang Halaban, tarutama di kabupatin Tanah Laut lawan Hulu Sungai Tengah. Dua kabupatin ini kawa mahasilakan harang Halaban sakitar 25 ton dalam sabulan. Wayahini di Banjarbaru ada gudang panyimpan harang Halaban gasan disalurakan ka dairah Martapura, Banjarbaru, Banjarmasin sampai ka luar nagri.<ref name=":0" /> Harang kayu Halaban baisan kualitas nang bagus, bara apinya tahan lawas lawan kukusnya mangit.<ref>{{Cite journal|last=Kahariayadi|first=Aloysius|last2=Setyawati|first2=Dina|last3=Haida|first3=Nur|last4=Diba|first4=Farah|last5=Roslinda|first5=Emi|date=2016-01-11|title=KUALITAS ARANG BRIKET BERDASARKAN PERSENTASE ARANG BATANG KELAPA SAWIT (ELAEIS GUINEENSIS JACQ) DAN ARANG KAYU LABAN (VITEX PUBESCENS VAHL)|url=https://jurnal.untan.ac.id/index.php/jmfkh/article/view/13182|journal=JURNAL HUTAN LESTARI|language=en|volume=3|issue=4|doi=10.26418/jhl.v3i4.13182|issn=2776-1754}}</ref> Ada kagunaan lain matan tanaman Halaban, salah sabuting digawi ulih masyarakat suku Dayak di Kalimantan Barat, buhan suku ini manggunaakan kulit kayu Halaban gasan nginuman pangganti tih. Sabujurnya kult kayu Halaban kawa jua gasan tatamba sakit parut, masuk angin, lawan kawa jua manyigarakan awak.<ref>{{Cite journal|last=Adelina|first=Kesita|last2=Wardenaar|first2=Evi|last3=Sisillia|first3=Lolyta|date=2014-04-21|title=KAJIAN ETNOBOTANI DAN FISIKO KIMIA KULIT KAYU LABAN (Vitex pubescens Vahl) DI DESA LAPE KECAMATAN KAPUAS KABUPATEN SANGGAU KALIMANTAN BARAT|url=https://jurnal.untan.ac.id/index.php/jmfkh/article/view/5362|journal=JURNAL HUTAN LESTARI|language=en|volume=2|issue=1|doi=10.26418/jhl.v2i1.5362|issn=2776-1754}}</ref> Kukus cair matan kayu Halaban nang dibanam bapungsi manjadi antirayap, kawa digunaakan gasan maawitakan kayu.<ref name=":0" /> == Catatan Batis == <references /> [[Tumbung:Tanaman]] [[Tumbung:Tanaman industri]] mvm0tu4195o794m8vt97yalshi4epfb 0 34772 111094 109363 2026-06-06T06:35:07Z InternetArchiveBot 11286 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 111094 wikitext text/x-wiki [[//id.wikipedia.org/wiki/Berkas:Dattes_deglet_from_Biskra.jpg|pra=https://id.wikipedia.org/wiki/Berkas:Dattes_deglet_from_Biskra.jpg|jmpl|Babarapa kurma matan [[Tunisia]] ([[Kebili]]) yang disambat [[deglet]]]] '''[[Rapun]] Kurma''' (basa [[Arab]]: نخل, '''''Nakhla'''''; basa [[Latin]]: '''''Phoenix dactylifera''''') marupakan [[tanaman]] nang baasal matan [[tanah]] [[Irak]], jua banyak ditaman dan tumbuh di [[Timur Tangah]] wan tatangganya, kaya [[Aprika Utara]]. Kurma ngini tanaman [[palma]] (''Arecaceae'') dalam [[genus]] ''Phoenix'', [[buah]]<nowiki/>nya kawa dimakan. Tampat asal ngini kada dikatahui banar karana lawas hudah dibudidayakan.<ref>{{Cite web|title=Date|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/date.html|website=hort.purdue.edu|access-date=2026-03-01}}</ref> Rapun kurma baukuran sadang lawan [[tinggi]] sakitar 15-25m, tumbuh sacara tunggal atawa mambantuk rumpun lawan sajumlah [[batang]] matan sistim [[akar tunggal]]. [[Daun]]<nowiki/>nya baisi [[panjang]] 3-5m, lawan [[duri]] di [[tangkai]] daun, manyirip wan baisi sakitar 150 [[pucuk]] daun [[anum]]. Daun anumnya baukuran panjang 30cm wan [[libar]] 2cm. Rantangan [[mahkuta]]<nowiki/>nya hibak sakitar 6-10cm. Inya kabanyakan tumbuh di [[kuta]]-kuta Arab, kaya [[Madinah]] nang parak lawan [[gunung marapi]], sampai tanahnya subur banar. Buahnya bawarna [[habang]] kadap hampai kecoklatan, rasanya [[manis]] wan [[basah]].<ref name=":0">{{Cite web|title=KURMA – HIMAGI UNIMUS|url=https://himagi.unimus.ac.id/kurma/|language=id|access-date=2026-03-01}}</ref> == Istilah == Kurma baisi ngaran spasias ''dactylifera'' "''date-bearing''" nang baasal matan [[Yunani]] lawas, ''dáktulos'', "kurma" ("[[jari]]" jua) wan batang matan kuya karja Latin, ''ferō'', "Ulun mambarii".<ref>{{Cite web|title=Charlton T. Lewis, Charles Short, A Latin Dictionary, fĕro|url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=fero|website=www.perseus.tufts.edu|access-date=2026-03-01}}</ref><ref>{{Citation|title=A Latin Dictionary|date=2026-02-09|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=A_Latin_Dictionary&oldid=1337380904|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-03-01}}</ref> Salain ngitu, ngaran ilmiahnya (''Phoenix dactylifera'') baasal matan basa Yunani "''Phoenix daktulos''" yang berarti "jari (''daktulos'') nang bawarna habang-kaunguan (p''hoenix'')". == [[Sajarah]] Kurma == Kurma hudah jadi [[makanan]] tatambaian di Timur Tangah salawas ribuan tahun. Rapun kurma diyakini baasal matan sakitar [[Taluk Parsia]]<ref>{{Cite web|title=DATE PALM|url=https://www.iranicaonline.org/articles/date-palm/|website=Encyclopaedia Iranica|language=en-US|access-date=2026-03-01}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.iranicaonline.org/articles/date-palm|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica|access-date=2026-03-01|language=en-US}}</ref> wan hudah dibudidayakan pas jaman bahari matan [[Misuputamia]] ka prasajarah [[Mesir]], kayanya pas awal 4000 SM. Urang Mesir bahari mamakai buahnya gasan diulah jadi [[anggur]] kurma wan mamakaninya pas wayah panin. Buktinya ada [[arkiulugi]] budidaya kurma di danul [[Arab Timur]] pas 6000 SM (Alvariz-Mon 2006). Pas jaman imbahnya, urang Arab manyabarluaskan kurma di sakitar [[Salatan]] wan [[Barat daya|Barat Daya]] [[Asia]], danul [[utara]] [[Aprika]], [[Spanyol]], wan [[Itali]]. Kurma dikanalakan di [[Meksiko]] wan [[California]], di sakitar [[Mission San Ignacio]] ulih urang Spanyol pas 1765. == Buah == [[//id.wikipedia.org/wiki/Berkas:Kajur.jpg|pra=https://id.wikipedia.org/wiki/Berkas:Kajur.jpg|kiri|jmpl|250x250px|Rupun kurma nang buahnya masih balum masak]] Buah nang dihasilakan ulih rupun ngini dikanal sawagai buah kurma.<ref>"Date Palm." 15 October 2008. HowStuffWorks.com</ref> Bantuk buahnya [[lunjung]]-[[silindir]] lawan panjang 3-7cm, badiamitir 2-3cm wan pas masih anum warnya habang carah ka [[kuning]] [[tarang]], tagantung matan macamnya. Kurma baisi [[biji tunggal]] nang baukuran panjang sakitar 2-2,5cm wan tabalnya 6-8mm. Buah ngini dikalumpukakan jadi [[tiga]] gulungan tatambaian, yaitu: [[lunak]] atawa basah (cuntuhnya [[Barhee]], [[Halaw]], [[Khadrawy]], [[Medjool]]), satangah [[karing]] (cuntuhnya [[Dayri]], [[Deglet Noor]], [[Zahidi]]), wan karing (cuntuhnya [[Thoory]]). Macam buah ngini tagantung lawan kandungan glukusa, [[fruktusa]], wan [[sukrusa]].<ref name=":0" /> Rupun kurma marupakan tanaman macam ''dioecious'', yaitu nang baisi tanaman [[laki]] wan [[bini]] nang hidup sacara tapisah. Bubuhannya kawa tumbuh nyaman matan [[bakal biji]], tapi 50% tanaman bini haja nang ditaman sacara pambibitan akan babuah, wan mahasilakan buah nang [[halus]], jua bakualitas [[randah]]. Sapalihnya [[parkabunan]] mamakai parkambangbiakan anakannya lawan tanaman, napalagi lawna kultivar "Medjool" karana kawa mahasilakan panin nang banyak jua buah nang manis wan [[ganal]]. Tanaman nang tumbuh matan cara anakannya akan babuah 2-3 tahun labih awal matan tanaman nang mamakai [[bibit]] haja. Pambuahan lawan [[sarbuk sari]] matan rupun kurma digawi sacara [[alami]] ulih [[angin]], tapi parkabunan [[uasis]] tradisiunal wan parkabunan [[mudirin]], panyarbukan digawi sacara [[manual]]. Panyarbukan alami lawan tanaman laki wan bini, kawa tajadi lawan jumlah nang sama antara kadua tanaman. Tagal, jaka digawi lawan bantuan, sabuting tanaman laki kawa manyarbuki sampai 100 tanaman bini. Tanaman laki nang marupakan sagawai panyarbuk, kayanya bubuhan patani mamakai sumbar daya bubuhannya gasan mampruduksi labih banyak lawan tanaman bini. Babarapa patani kada mamalihara tanaman laki jua, nang mana sawagai kambang laki, gasan manyadiaakannya di pasar lukal pas wayah waktu panyarbukan. Panyarbukan manual digawi ulih urang bagawi mahir lawan mamakai bantuan [[tangga]] gasan naik ka atas rupun. Di babarapa dairah, kaya Irak, bubuhan urang bagawi mamanjat puhun lawan mamakai alat pamanjat husus, nang mana alat ngitu mangalilingi batang puhun wan bubuhan mandaki maulahnya tatap rakat lawan [[bagasi]] wayah mandaki. Jarang sarbuk sari kawa ditarbangakan ka kambang bini lawan angin. [[//id.wikipedia.org/wiki/Berkas:Dates_on_date_palm.jpg|pra=https://id.wikipedia.org/wiki/Berkas:Dates_on_date_palm.jpg|kiri|jmpl|365x365px|Kurma tagantung wan baturun ka bawah]] Kurma masak dibagi jadi [[ampat]] gulungan, nang mana dikanal di sabarataan [[dunia]] lawan mamakai ngaran Arab, yaitu ''[[kimri]]'' (anum), ''[[khalal]]'' (baukuran hibak), ''[[rutab]]'' ([[masak]], [[lambut]]), ''[[tamr]]'' (masak, dikaringakan lawan bantuan [[matahari]]). Saban 100gram kurma [[sigar]] kawa mangandung sumbar [[vitamin C]]<ref>{{Cite journal|last=Al-Farsi*|first=Mohamed Ali|last2=Lee|first2=Chang Yong|date=2008-10-21|title=Nutritional and Functional Properties of Dates: A Review|url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10408390701724264|journal=Critical Reviews in Food Science and Nutrition|language=en|volume=48|issue=10|pages=877–887|doi=10.1080/10408390701724264|issn=1040-8398}}</ref> wan inirgi saganal 230kcal (960kJ). Banyu nang takandung dalam kurma rilatif sadikit wan hal ngini kada jadi jauh labih pakat pas wayah prusis pangaringan balangsung, biar [[vitamin]] C-nya akan hilang. Kurma marupakan tanaman tradisiunal nang panting di [[Turki|Turkiye]], Irak, Arab, Aprika Utara sampai ka [[Maroko]]. Di nagara-nagara Islam, kurma wan [[yugurt]] ataw [[susu]] adalah makanan tradisiunal nang panambaian gasan babuka [[puasa]] pas bulan [[Ramadan]]. Kurma (napalagi Medjool wan Deglet Noor) jua dibudidayakan di [[Amirika Sarikat]] di danul salatan California, [[Arizona]], wan danul salatan [[Florida]]. Rupun kurma kawa babuah imbah ditaman salawas 4 sampai 7 tahun wan kawa dipanin pas hudah baumur 7 sampai 10 tahun. Rapun kurma nang hudah tuha kawa mahasilakan 80-120kg (176-264Ib) buah kurma pas saban musim paninnya. Supaya mandapatakan buah nang bakualitas gasan kawa dipasarakan, tandun kurma harus ditipisakan wan dibungkus atawa ditutup sabalum masak supaya buahnya kawa tumbuh jadi labih ganal wan talindungi matan [[cuaca]] wan [[hama]], kaya [[burung]]. == [[Huaran]] == Macam-macam kurma nang rancak ditamui di sakitar antara lain:<ref>{{Cite web|last=Maharani|first=Nirwana Pradana|date=2020-12-02|title=31 Jenis Kurma Terbaik, Bagus & Paling Enak beserta Harganya|url=https://www.selasar.com/jenis-kurma/|website=Selasar|language=id|access-date=2024-09-29}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[Kurma Ajwa]]; * [[Kurma Madinah]]; * [[Kurma Mesir]]; * [[Kurma Ambar]]; * [[Kurma Amer Hajj]]; * [[Kurma Anbara]]; * [[Kurma Sukari]]; * Kurma Medjool; == [[Kandungan]] [[Gizi]] == Kurma mengandung [[asam salisilat]], [[gula]], [[kalium]], [[sarat]], [[kalsium]], [[fusfur]], [[magnisium]], [[Zat wasi|zat]] [[Zat wasi|wasi]],  vitamin C, [[asam fulat]], [[niasin]], [[ribuflavin]], [[thiamin]], [[vitamin A]], [[pulifenul]].<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|last=|first=|title=Manfaat Makan 3 Biji Kurma Tiap Hari: Sehat Maksimal|url=https://www.halodoc.com/artikel/manfaat-makan-3-biji-kurma-tiap-hari-sehat-maksimal|website=halodoc|language=id|access-date=2026-03-01}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Direktorat Jenderal Kesehatan Lanjutan|url=https://keslan.kemkes.go.id/view_artikel/166/yuk-ketahui-manfaat-konsumsi-buah-kurma|website=keslan.kemkes.go.id|access-date=2026-03-01}}</ref> == Kagunaan Kurma == Kagunaan nang bagus gasan manusia ngini banyak banar, ialah sawagai sumbar inirgi imbah bapuasaan atawa baaktipitas barat, mancagah [[animia]], maatasi masalah [[bahira]]<nowiki/>an, anti pambakuan [[darah]], [[anti inflamasi]], maatur takanan darah, mancagah [[panyakit]] [[struk]], mahilangakan rasa [[sakit]], malancarakan bahiraan, manjaga [[kasihatan]] [[usus]], manjaga kasihatan [[jantung]], mambantui partumbuhan [[tulang]] wan kasihatan tulang jua [[gigi]], mambantui prusis [[mitabulisme]] dalam [[sil]] [[manusia]], sawagai [[antiuksidan]], jua maningkatakan [[fungsi]] [[utak]], manjaga kasihatan urang hamil, mandukung parkambangan [[janin]], manjaga kasihatan [[mata]], mandukung kasihatan [[kulit]], malindungi kasihatan [[hati]], mandukung sistim [[saraf]].<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|last=|first=|title=Kurma Paling Enak: Sukari, Ajwa, Medjool & Lainnya!|url=https://www.halodoc.com/artikel/kurma-paling-enak-sukari-ajwa-medjool-dan-lainnya|website=halodoc|language=id|access-date=2026-03-01}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-08-14|title=10 Manfaat Buah Kurma untuk Kesehatan|url=https://www.alodokter.com/manfaat-buah-kurma-untuk-kesehatan|website=Alodokter|access-date=2026-03-01}}</ref><ref name=":1" /><ref>{{Cite web|date=2026-02-28|title=Inilah 20 Manfaat Makan 7 Kurma Setiap Hari, Energi Optimal! - Repository|url=https://jurnal.stkipmb.ac.id/inilah-20-manfaat-makan-7-kurma-setiap-hari-energi-optimal-repository/|language=id|access-date=2026-03-01}}</ref> == Jujuhutan == <references /> [[Tumbung:Wiki Katuju Ramadan 2026]] [[Tumbung:Buah-buahan]] [[Tumbung:Buah]] [[Tumbung:Makanan]] [[Tumbung:Tumbuhan di Al-Qur'an]] [[Tumbung:Ramadan]] [[Tumbung:Puasa]] l5jvifw4wtrory6l6wai3jaijmp5zic 0 35059 111096 101823 2026-06-06T06:45:44Z Sibiru45 12958 /* */ 111096 wikitext text/x-wiki {{kalurahan|kar=|gambar=[[Barakas:Kantor Kelurahan Sekumpul, Martapura, Banjar 3.jpg|300px|Kantur lurah Sekumpul]]|panjalasan=Kantur kalurahan Sekumpul|ngaran=Sekumpul|prupinsi=Kalimantan Selatan|dati2=Kabupatin|ngaran dati2=Banjar|kacamatan=Martapura|kode pos=70619|luas=4,00 km²|warga=13.722 urang (2022)|karacapan=3.430,5 urang/km²}} '''Sekumpul''' yaitu sabuting [[kalurahan]] di Kacamatan [[Martapura, Banjar|Martapura]], Kabupatin [[Kabupatin Banjar|Banjar]], Prupinsi [[Kalimantan Selatan]], Indunisia. Kalurahan ngini banyak ditahui urang maraga dairah ngini dibangun ulih [[Muhammad Zaini Abdul Ghani|Tuan Guru Haji Muhammad Zaini bin Abdul Ghani]] atawa Guru Sekumpul. Di dairah ngini jua ada [[Langgar Ar-Raudah Sekumpul|Langgar Ar-Raudah]] wan Kubah Guru Sekumpul jua.{{Martapura, Banjar}}{{Authority control}}{{kalurahan-stub}} oxhmm08d06bsxbexnz9k67a2jpu09zz 0 36654 111101 104279 2026-06-06T11:02:14Z Raihankakicak 15775 111101 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{Infobox food|name=Ronde|image=圓仔.jpg|caption=Tagas ronde di mangkuk|alternate name=Tāngyuán|country={{flag|Cina}}|region=Indunisia|main_ingredient=Galapung lakatan, banyu|variations=Bamacam-macam tagasnya di Indunisia duwa Asia Tanggara}}'''Ronde''' adalah makanan tradisiunal urang Cina nang ngaran aslinya '''Tāngyuán''' ({{zh|t=湯圓|s=汤圆|p=tāngyuán|first=t}}). Ngaran ''tangyuan'' marupakan ''metafora'' matan ''reuni keluarga'' ({{zh|t=團圓|s=团圆|p=tuányuán|first=t}} (mahirip tangyuan)). Ronde diulah matan galapung lakatan nang bakambuh saikit banyu, diulah bulat-bulat, dijarang, wan disajikan lawan kuah manis. Ukurannya bisa halus atawa ganal, baisi atawa kada baisi. Urang Cina rajin mamakan tangyuan wayah maaruh ''Yuanxiao'' atawa [[:id:Festival_Lampion|Festival Lampion]]<ref name="gong">Wen Gong. 2007. ''Lifestyle in China'': ''Journey into China'', hal. 13. Penerbit: 五洲传播出版社. ISBN 978-7-5085-1102-3</ref> atawa [[:id:Dongzhi|Festival Dongzhi]] atawa juwa wayah pabila ada takumpulan duwa kaluarga, misalnya wayah urang naik palaminan.<ref name=":02">{{Cite book|title=Peranakan Tionghoa dalam kuliner Nusantara: plus resep-resep khas Peranakan|last=Bromokusumo|first=Aji Kristi|date=2013|publisher=Penerbit Buku Kompas|isbn=978-979-709-740-0|location=Jakarta|pages=81}}</ref> == Riwayat bahari == Ujarnya kisah bahari,<ref>big5.china.com.cn. Unduh: 2012-12-16. [http://big5.china.com.cn/ch-jieri/yuanxiao/2.htm 元宵節的由來與傳説]</ref> pas [[Dinasti Han]], ada saikung pangeran karajaan bangaran Yuanxiao. Sidin dandaman banar lawan kadua kuitannya, tagal kada kawa maninggalkan astana. Inya wastu manangis wan handak bunuh diri. Sidin tahu, tagal pulang ada mantri nang bajanji pacangan manulungi sidin. Yuanxiao maulah Tangyuan (makanan tabaik nang kawa sidin ulah) sabagai kurban gasan dewi wayah tanggal [[Cap Go Meh|15 bulan 1 Imlek]]. Yuanxiao tuntung haja maulahnya wan kaisar marasakan. Yuanxiao diizinkan gasan malihat kadua orang tuanya. Wayah nitu, di tanggal 15 bulan 1 kalender Imlek diaruh Festival Yuanxiao atawa [[Festival Lampion]]. Amun ujar catatan sajarah, tangyuan hudah jadi papuluran nang paling dikatujui di Cina wayah bamula [[Dinasti Song|Dinasti Sung]].<ref>en.tw.tranews.com. Unduh=2012-12-16. [http://en.tw.tranews.com/Show/Style203/Column/c1_Column.asp?SItemId=0131030&ProgramNo=A000203000004&SubjectNo=12964 TTNews - Taiwan's Best Travel News Media] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220528040526/http://en.tw.tranews.com/Show/Style203/Column/c1_Column.asp?SItemId=0131030&ProgramNo=A000203000004&SubjectNo=12964 |date=2022-05-28 }}</ref> == Ngaran == Ada labih pada satu ngaran nang dipakai gasan manunjuk ampah ka ronde bardasarkan catatan sajarah. Wayah [[Kaisar Yongle]] matan [[Dinasti Ming]], ngaran nang dipakai adalah '''yuanxiao''' (matan [[Festival Lampion|Festival Yuanxiao]]), ngaran nang dipakai ulih bubuhan urang Cina utara. Ngaran ngini sacara harfiah baarti "malam panambayan", marujuk ka bulan purnama panambayan imbah [[Tahun puga Cina]]. Bubuhan urang Cina bagian hilir mangarani Tangyuan atawa Tangtuan.<ref name="gong2">Wen Gong. 2007. ''Lifestyle in China'': ''Journey into China'', hal. 13. Penerbit: 五洲传播出版社. ISBN 978-7-5085-1102-3</ref> Kisah bahari manyambat bahuwa wayah masa pamarintahan [[Yuan Shikai]] (1912-1916), inya kada katuju lawan ngaran yuanxiao (元宵) marga kadangaran nangkaya (⁇ 消) "mindahakan Yuan" jadi inya manyuruh gasan maubah ngarannya jadi tangyuan.<ref>半岛网-城市信报. 2010-02-22. [http://csxb.bandao.cn/data/20100222/html/22/content_3.html 因“元宵”与“袁消”谐音袁世凯下令改叫“汤圆] {{Webarchive}}</ref> Ngaran ngini baarti "bal bulat dalam sup". "Tangyuan" disambat jadi ''tong rhen nang'' tong jyun, ujar ilun urang [[Hakka (linguistik)|Hakka]] Kanton (dua ilun pandiran nang pangganalnya di Cina selatan). Istilah "tangtuan" (Hakka: tong ton, Kanton: tong tyun) kada tapi banyak lagi dipakai. Sabujurannnya ngaran Ronde ngini bamula matan basa Walanda ''rond'' nang baarti bulat. Pangaranan ''rondje'' nitu wadah kata nang pahabisannya '''je''<nowiki/>' nang baarti jamak. Paambilan nitu supaya tanyaman manyambatnya daripada tang yuan, sahingga lawas kalawasan pangaranan ''rondje'' ulih urang sini jadi ronde.<ref name=":02" /> == Makanan di Cina == Buhan Cina utara mambari ngatan ''yuanxiao'' samantara buhan salatan mangarani t''angyuan.'' Bantukannya sama haja, tagal rasanya nang sikit balain maraga balain salira urang di situ. Buhan salatan katuju tangyuan nang diisiii manis-manis, kaya gula, wijen, bunga osmanthus, pasta kacang manis, wan kulit limau. Kalau buhan utara katuju nang tamasin, kaya daging bagiling wan sayuran.<ref>{{Cite web|title=Chinaculture.org|url=https://en.chinaculture.org/|website=en.chinaculture.org|access-date=2026-06-06}}</ref> Salain rasa, cara maulahnya pina balain jua.<ref>{{Cite web|title=Lantern time|url=http://app1.chinadaily.com.cn/star/2002/0221/cu18-1.html|website=app1.chinadaily.com.cn|access-date=2026-06-06}}</ref> Kalau buhan utara maulahnya lawan mangarasakan isi sampai jadi bulat, imbahtu diguling akannya ka atas karanjang nang diisii galapung lakatan sambil tarus malapai banyu sampai babulat. Sabaliknya, buhan salatan maulah tangyuan pakai cara adunan galapung lakatan jadi bulat tapi diisii di tangah-tangahnya.<ref>{{Cite web|title=Tang yuan(yuanxiao) - Chinese Food Recipes{{!}}Chinese Food Cooking{{!}}Chinese Food Cuisine|url=http://www.chinese-food-recipes.net/troditional_chinese_food/tangyuan_yuanxiao.html|website=www.chinese-food-recipes.net|access-date=2026-06-06}}</ref> Buhan Cina, baik nang di darat atawa laut, ronde ngini rancak dimakan baimbaian lawan kulawarga. Bantuk tangyuan nang bulat wan wadah nang bundar baisi makna kabarsamaan kulawarga.<ref name="gong" /> == Jujuhutan == <references /> a34uoau6scnii4lia66idqcqwfj62az 0 36904 111089 108826 2026-06-06T00:46:03Z InternetArchiveBot 11286 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 111089 wikitext text/x-wiki [[Barakas:Baju Sangkarut.jpg|jmpl|Baju Sangkarut babantuk rompi nang dilapisi karang (sulau), jadi salah sabuting kuliksi musium Balanga Kalimantan Tengah.]] '''Baju Sangkarut''' ialah baju zirah wayah perang di zaman bahari. Baju sangkarut atawa rajin disambat jua lawan ngaran baju basulau marupakan pakaian adat asal [[Kalimantan Tangah]]. Baju sangkarut diulah buhan suku [[Dayak Ngaju]] nang bagana di parak [[Sungai Kapuas]], Kalimantan Tangah. Pakaian bawujud jaket ngini asalnya matan bahan dasar alam lawan dihiasi [[kerang]]. Bahan dasar baju sangkarut mangandung serat daun [[nanas|kanas]], serat daun [[lemba]], lawan [[tengang]], lawan serat [[nyamu]]. Kulit matan daun lemba ialah kulimbit tumbuhan pinang puyuh nang tumbuh di [[Pulau Kalimantan|Kalimantan]]. Kulit daun lemba baisi struktur nang karing wan baserat nang maulah kuat gasan diulah jadi baju<ref>{{Cite web|last=Rosa|first=Nikita|title=Mengenal Baju Sangkarut, Pakaian Adat Suku Dayak Ngaju Kalimantan Tengah|url=https://www.detik.com/edu/detikpedia/d-5875280/mengenal-baju-sangkarut-pakaian-adat-suku-dayak-ngaju-kalimantan-tengah|website=detikedu|language=id-ID|access-date=2025-08-24}}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Baju Sangkarut ngini jua rancak disambat "sujau" ulih masyarakat.<ref>{{Cite web|last=Kusumah|first=Geolana Wijaya|date=2020-08-12|title=5 Pakaian Adat Kalimantan Tengah beserta Nama & Gambar|url=https://www.selasar.com/pakaian-adat/kalimantan-tengah/|website=Selasar|language=id|access-date=2025-08-24|archive-date=2025-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912160037/https://www.selasar.com/pakaian-adat/kalimantan-tengah/|dead-url=yes}}</ref> == Bahan == Diulah matan bamacam bahan alami nang kuat wan tahan lawas, diantaranya ialah sawagai barikut: * Serat daun kanas * Serat daun lemba * Serat tengang * Serat nyamu Kulit nyamu atawa kulit daun lemba, baasal matan [[tumbuhan]] pinang puyuh nang banyak ditamui di ekosistem hutan hujan tropis nangkaya di Kalimantan. [[Kulit]] ngini baisi struktur nang karing wan berserat, sahingga kawa dijalin wan diulah kaya jaket.<ref name=":0">{{Cite web|last=Rosa|first=Nikita|title=Mengenal Baju Sangkarut, Pakaian Adat Suku Dayak Ngaju Kalimantan Tengah|url=https://www.detik.com/edu/detikpedia/d-5875280/mengenal-baju-sangkarut-pakaian-adat-suku-dayak-ngaju-kalimantan-tengah|website=detikedu|language=id-ID|access-date=2025-08-24|archive-date=2025-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20250617102110/https://www.detik.com/edu/detikpedia/d-5875280/mengenal-baju-sangkarut-pakaian-adat-suku-dayak-ngaju-kalimantan-tengah|dead-url=yes}}</ref> Ornamen nang manghiasi baju sangkarut diulah matan bahan alami nang kaya kerang, tampalan kulit [[tanggiling]], [[kancing]], duit logam, [[manik-manik]], wan banda-banda gaib. Benda gaib nang dijadikan ornamen panghias baju sangkarut kada sawagai hiasan wara, tagal jua diyakini manulung pamakainya kabal lawan sanjata landap atawa [[sanjata api]], sahingga baju sangkarut jua rancak dipakai wayah perang.<ref name=":0" /> == Jujuhutan == <references /> [[Tumbung:Wikibalalah II]] [[Tumbung:Baju adat]] doxpouzj61wgsb9hh06r63pecaq0k1m 0 38064 111095 110000 2026-06-06T06:35:28Z InternetArchiveBot 11286 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 111095 wikitext text/x-wiki [[Barakas:Phoenix dactylifera, date palm 7026.jpg|jmpl|Buah kurma nang masih anum]] '''Kurma (buah)''' matan (basa [[Arab]]: نخل, '''''Nakhla'''''; basa [[Latin]]: '''''Phoenix dactylifera''''') marupakan [[tanaman]] nang baasal matan [[tanah]] [[Irak]], jua banyak ditaman dan tumbuh di [[Timur Tangah]] wan tatangganya, kaya [[Aprika Utara]]. Kurma ngini tanaman [[palma]] (''Arecaceae'') dalam [[genus]] ''Phoenix'', [[buah]]<nowiki/>nya kawa dimakan. Tampat asal ngini kada dikatahui banar karana lawas hudah dibudidayakan.<ref>{{Cite web|title=Date|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/date.html|website=hort.purdue.edu|access-date=2026-03-01}}</ref> Rapun kurma baukuran sadang lawan [[tinggi]] sakitar [[15]]-[[25]]<nowiki/>m, tumbuh sacara tunggal atawa mambantuk rumpun lawan sajumlah [[batang]] matan sistim [[akar tunggal]]. [[Daun]]<nowiki/>nya baisi [[panjang]] [[3]]-[[5]]<nowiki/>m, lawan [[duri]] di [[tangkai]] daun, manyirip wan baisi sakitar [[150]] [[pucuk]] daun [[anum]]. Daun anumnya baukuran panjang [[30]]<nowiki/>cm wan [[libar]] [[2]]<nowiki/>cm. Rantangan [[mahkuta]]<nowiki/>nya hibak sakitar [[6]]-[[10]]<nowiki/>cm. Inya kabanyakan tumbuh di [[kuta]]-kuta Arab, kaya [[Madinah]] nang parak lawan [[gunung marapi]], sampai tanahnya subur banar. Buahnya bawarna [[habang]] kadap hampai kecoklatan, rasanya [[manis]] wan [[basah]].<ref name=":0">{{Cite web|title=KURMA – HIMAGI UNIMUS|url=https://himagi.unimus.ac.id/kurma/|language=id|access-date=2026-03-01}}</ref> == Istilah == Kurma baisi ngaran spasias ''dactylifera'' "''date-bearing''" nang baasal matan [[Yunani]] lawas, ''dáktulos'', "kurma" ("[[jari]]" jua) wan batang matan kuya karja Latin, ''ferō'', "Ulun mambarii".<ref>{{Cite web|title=Charlton T. Lewis, Charles Short, A Latin Dictionary, fĕro|url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=fero|website=www.perseus.tufts.edu|access-date=2026-03-01}}</ref><ref>{{Citation|title=A Latin Dictionary|date=2026-02-09|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=A_Latin_Dictionary&oldid=1337380904|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-03-01}}</ref> Salain ngitu, ngaran ilmiahnya (''Phoenix dactylifera'') baasal matan basa Yunani "''Phoenix daktulos''" yang berarti "jari (''daktulos'') nang bawarna habang-kaunguan (p''hoenix'')". == [[Sajarah]] Kurma == Kurma hudah jadi [[makanan]] tatambaian di Timur Tangah salawas ribuan tahun. Rapun kurma diyakini baasal matan sakitar [[Taluk Parsia]]<ref>{{Cite web|title=DATE PALM|url=https://www.iranicaonline.org/articles/date-palm/|website=Encyclopaedia Iranica|language=en-US|access-date=2026-03-01}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.iranicaonline.org/articles/date-palm|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica|access-date=2026-03-01|language=en-US}}</ref> wan hudah dibudidayakan pas jaman bahari matan [[Misuputamia]] ka prasajarah [[Mesir]], kayanya pas awal [[4000]] SM. Urang Mesir bahari mamakai buahnya gasan diulah jadi [[anggur]] kurma wan mamakaninya pas wayah panin. Buktinya ada [[arkiulugi]] budidaya kurma di danul [[Arab Timur]] pas [[6000]] SM (Alvariz-Mon [[2006]]). Pas jaman imbahnya, urang Arab manyabarluaskan kurma di sakitar [[Salatan]] wan [[Barat daya|Barat Daya]] [[Asia]], danul [[utara]] [[Aprika]], [[Spanyol]], wan [[Itali]]. Kurma dikanalakan di [[Meksiko]] wan [[California]], di sakitar [[Mission San Ignacio]] ulih urang Spanyol pas [[1765]]. == Buah == Buah nang dihasilakan ulih rupun ngini dikanal sawagai buah kurma.<ref>"Date Palm." 15 October 2008. HowStuffWorks.com</ref> Bantuk buahnya [[lunjung]]-[[silindir]] lawan panjang 3-[[7]]<nowiki/>cm, badiamitir 2-3cm wan pas masih anum warnya habang carah ka [[kuning]] [[tarang]], tagantung matan macamnya. Kurma baisi [[biji tunggal]] nang baukuran panjang sakitar 2-[[2,5]]<nowiki/>cm wan tabalnya [[6]]-[[8]]<nowiki/>mm. Buah ngini dikalumpukakan jadi [[tiga]] gulungan tatambaian, yaitu: [[lunak]] atawa basah (cuntuhnya [[Barhee]], [[Halaw]], [[Khadrawy]], [[Medjool]]), satangah [[karing]] (cuntuhnya [[Dayri]], [[Deglet Noor]], [[Zahidi]]), wan karing (cuntuhnya [[Thoory]]). Macam buah ngini tagantung lawan kandungan glukusa, [[fruktusa]], wan [[sukrusa]].<ref name=":0" /> Rupun kurma marupakan tanaman macam ''dioecious'', yaitu nang baisi tanaman [[laki]] wan [[bini]] nang hidup sacara tapisah. Bubuhannya kawa tumbuh nyaman matan [[bakal biji]], tapi [[50]]% tanaman bini haja nang ditaman sacara pambibitan akan babuah, wan mahasilakan buah nang [[halus]], jua bakualitas [[randah]]. Sapalihnya [[parkabunan]] mamakai parkambangbiakan anakannya lawan tanaman, napalagi lawna kultivar "Medjool" karana kawa mahasilakan panin nang banyak jua buah nang manis wan [[ganal]]. Tanaman nang tumbuh matan cara anakannya akan babuah 2-3 tahun labih awal matan tanaman nang mamakai [[bibit]] haja. Pambuahan lawan [[sarbuk sari]] matan rupun kurma digawi sacara [[alami]] ulih [[angin]], tapi parkabunan [[uasis]] tradisiunal wan parkabunan [[mudirin]], panyarbukan digawi sacara [[manual]]. Panyarbukan alami lawan tanaman laki wan bini, kawa tajadi lawan jumlah nang sama antara kadua tanaman. Tagal, jaka digawi lawan bantuan, sabuting tanaman laki kawa manyarbuki sampai 100 tanaman bini. Tanaman laki nang marupakan sagawai panyarbuk, kayanya bubuhan patani mamakai sumbar daya bubuhannya gasan mampruduksi labih banyak lawan tanaman bini. Babarapa patani kada mamalihara tanaman laki jua, nang mana sawagai kambang laki, gasan manyadiaakannya di pasar lukal pas wayah waktu panyarbukan. Panyarbukan manual digawi ulih urang bagawi mahir lawan mamakai bantuan [[tangga]] gasan naik ka atas rupun. Di babarapa dairah, kaya Irak, bubuhan urang bagawi mamanjat puhun lawan mamakai alat pamanjat husus, nang mana alat ngitu mangalilingi batang puhun wan bubuhan mandaki maulahnya tatap rakat lawan [[bagasi]] wayah mandaki. Jarang sarbuk sari kawa ditarbangakan ka kambang bini lawan angin. Kurma masak dibagi jadi [[ampat]] gulungan, nang mana dikanal di sabarataan [[dunia]] lawan mamakai ngaran Arab, yaitu ''[[kimri]]'' (anum), ''[[khalal]]'' (baukuran hibak), ''[[rutab]]'' ([[masak]], [[lambut]]), ''[[tamr]]'' (masak, dikaringakan lawan bantuan [[matahari]]). Saban [[100]]<nowiki/>gram kurma [[sigar]] kawa mangandung sumbar [[vitamin C]]<ref>{{Cite journal|last=Al-Farsi*|first=Mohamed Ali|last2=Lee|first2=Chang Yong|date=2008-10-21|title=Nutritional and Functional Properties of Dates: A Review|url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10408390701724264|journal=Critical Reviews in Food Science and Nutrition|language=en|volume=48|issue=10|pages=877–887|doi=10.1080/10408390701724264|issn=1040-8398}}</ref> wan inirgi saganal [[230]]<nowiki/>kcal ([[960]]<nowiki/>kJ). Banyu nang takandung dalam kurma rilatif sadikit wan hal ngini kada jadi jauh labih pakat pas wayah prusis pangaringan balangsung, biar [[vitamin]] C-nya akan hilang. Kurma marupakan tanaman tradisiunal nang panting di [[Turki|Turkiye]], Irak, Arab, Aprika Utara sampai ka [[Maroko]]. Di nagara-nagara Islam, kurma wan [[yugurt]] ataw [[susu]] adalah makanan tradisiunal nang panambaian gasan babuka [[puasa]] pas bulan [[Ramadan]]. Kurma (napalagi Medjool wan Deglet Noor) jua dibudidayakan di [[Amirika Sarikat]] di danul salatan California, [[Arizona]], wan danul salatan [[Florida]]. Rupun kurma kawa babuah imbah ditaman salawas [[4]] sampai 7 tahun wan kawa dipanin pas hudah baumur 7 sampai [[10]] tahun. Rapun kurma nang hudah tuha kawa mahasilakan [[80]]-[[120]]<nowiki/>kg ([[176]]-[[264]]Ib) buah kurma pas saban musim paninnya. Supaya mandapatakan buah nang bakualitas gasan kawa dipasarakan, tandun kurma harus ditipisakan wan dibungkus atawa ditutup sabalum masak supaya buahnya kawa tumbuh jadi labih ganal wan talindungi matan [[cuaca]] wan [[hama]], kaya [[burung]]. == [[Huaran]] == Macam-macam kurma nang rancak ditamui di sakitar antara lain:<ref>{{Cite web|last=Maharani|first=Nirwana Pradana|date=2020-12-02|title=31 Jenis Kurma Terbaik, Bagus & Paling Enak beserta Harganya|url=https://www.selasar.com/jenis-kurma/|website=Selasar|language=id|access-date=2024-09-29}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[Kurma Ajwa]]; * [[Kurma Madinah]]; * [[Kurma Mesir]]; * [[Kurma Ambar]]; * [[Kurma Amer Hajj]]; * [[Kurma Anbara]]; * [[Kurma Sukari]]; * Kurma Medjool; == [[Kandungan]] [[Gizi]] == Kurma mengandung [[asam salisilat]], [[gula]], [[kalium]], [[sarat]], [[kalsium]], [[fusfur]], [[magnisium]], [[Zat wasi|zat]] [[Zat wasi|wasi]],  vitamin C, [[asam fulat]], [[niasin]], [[ribuflavin]], [[thiamin]], [[vitamin A]], [[pulifenul]].<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|last=|first=|title=Manfaat Makan 3 Biji Kurma Tiap Hari: Sehat Maksimal|url=https://www.halodoc.com/artikel/manfaat-makan-3-biji-kurma-tiap-hari-sehat-maksimal|website=halodoc|language=id|access-date=2026-03-01}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Direktorat Jenderal Kesehatan Lanjutan|url=https://keslan.kemkes.go.id/view_artikel/166/yuk-ketahui-manfaat-konsumsi-buah-kurma|website=keslan.kemkes.go.id|access-date=2026-03-01}}</ref> == Kagunaan Kurma == Kagunaan nang bagus gasan manusia ngini banyak banar, ialah sawagai sumbar inirgi imbah bapuasaan atawa baaktipitas barat, mancagah [[animia]], maatasi masalah [[bahira]]<nowiki/>an, anti pambakuan [[darah]], [[anti inflamasi]], maatur takanan darah, mancagah [[panyakit]] [[struk]], mahilangakan rasa [[sakit]], malancarakan bahiraan, manjaga [[kasihatan]] [[usus]], manjaga kasihatan [[jantung]], mambantui partumbuhan [[tulang]] wan kasihatan tulang jua [[gigi]], mambantui prusis [[mitabulisme]] dalam [[sil]] [[manusia]], sawagai [[antiuksidan]], jua maningkatakan [[fungsi]] [[utak]], manjaga kasihatan urang hamil, mandukung parkambangan [[janin]], manjaga kasihatan [[mata]], mandukung kasihatan [[kulit]], malindungi kasihatan [[hati]], mandukung sistim [[saraf]].<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|last=|first=|title=Kurma Paling Enak: Sukari, Ajwa, Medjool & Lainnya!|url=https://www.halodoc.com/artikel/kurma-paling-enak-sukari-ajwa-medjool-dan-lainnya|website=halodoc|language=id|access-date=2026-03-01}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-08-14|title=10 Manfaat Buah Kurma untuk Kesehatan|url=https://www.alodokter.com/manfaat-buah-kurma-untuk-kesehatan|website=Alodokter|access-date=2026-03-01}}</ref><ref name=":1" /><ref>{{Cite web|date=2026-02-28|title=Inilah 20 Manfaat Makan 7 Kurma Setiap Hari, Energi Optimal! - Repository|url=https://jurnal.stkipmb.ac.id/inilah-20-manfaat-makan-7-kurma-setiap-hari-energi-optimal-repository/|language=id|access-date=2026-03-01}}</ref> == Jujuhutan == <references /> [[Tumbung:Wiki Katuju Ramadan 2026]] [[Tumbung:Buah-buahan]] [[Tumbung:Buah]] [[Tumbung:Makanan]] [[Tumbung:Ramadan]] [[Tumbung:Puasa]] mza15tvnrjp7w2bovtk62kpp6t4msmv 0 38100 111088 109528 2026-06-06T00:01:28Z InternetArchiveBot 11286 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 111088 wikitext text/x-wiki '''Akhwat''' ialah kiauan sagan babinian nang Islam.<ref>{{Cite journal|last=Wa Ode Winesty Sofyani|last2=Aspin|first2=La Ode|date=2014|title=Pernikahan di Kalangan Ikhwan dan Akhwat Pada Lembaga Wahdah Isalamiyah Kendari|url=http://journal.fib.uho.ac.id/index.php/etnoreflika/article/view/80|journal=ETNOREFLIKA: Jurnal Sosial dan Budaya|language=id|volume=3|issue=2|issn=2355-360X|access-date=2026-03-12|archive-date=2020-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200722210436/http://journal.fib.uho.ac.id/index.php/etnoreflika/article/view/80|dead-url=yes}}</ref> Kiauan ngini rancak dipakai sagan mangiau babiniaan di buhan [[muslim]] nang taat. Istilah ngini diambil matan bahasa Arab nang artinya dingsanak babinian.<ref>{{Cite web|title=Arti Akhwat, Contoh Penggunaan, dan Perbedaannya dengan Ukhti|url=https://kumparan.com/pengertian-dan-istilah/arti-akhwat-contoh-penggunaan-dan-perbedaannya-dengan-ukhti-21JrYQThYHV|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-03-12}}</ref> == Jajuhutan == <references /> [[Tumbung:Wiki Katuju Ramadan 2026]] [[Tumbung:Ramadan]] 1ssonbmj7cpb3oyd7sppvbven4wny7g 3 38473 111099 110547 2026-06-06T10:14:29Z Rachmat04 3620 Rachmat04 maugahakan laman [[Pamandiran Pamakai:Hasanplusb]] ka [[Pamandiran Pamakai:Grafoterium]]: Sacara utumatis mamindahakan laman wayah mangganti ngaran pamakai "[[Special:CentralAuth/Hasanplusb|Hasanplusb]]" manjadi "[[Special:CentralAuth/Grafoterium|Grafoterium]]" 110547 wikitext text/x-wiki {| style="vertical-align:top; border:1px solid #abf5d5; background-color:#f1fcf5; padding: .5em .5em .2em .5em " ! style="border-bottom:1px solid #abf5d5; background-color:#d0f5e5; padding:0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-weight:bold; font-size: 120%" | '''Uy, {{PAGENAME}}, [[Wikipidia:Salamat datang|salamat datang]] di [[Wikipidia basa Banjar]]!'''[[Tumbung:Wikipidiawan nang bagabung bulan Mai 2026|{{PAGENAME}}]] |- | style="border-bottom:1px solid #f1fcf5; padding:0.4em 1em 0.3em 1em; text-align: left; font-size:95%;" | {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:.5em 0em 1em 0em; width:100%" | style="width:50%; vertical-align:top; border:1px solid #AFA3BF; background-color:#faf5ff;" | <div style="border-bottom:1px solid #AFA3BF; background-color:#ddcef2; padding:0.2em 1em 0.2em 1em; font-weight:bold">[[Barakas:Crystal Clear app kedit.svg|right|48px|link=|Mamulai]] '''Mamulai'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #AFA3BF; padding:0.4em 1em 0.3em 1em"> * Bubuhan pamakai hanyar kawa manjanaki [[Wikipidia:Pangantar|Pangantar Wikipidia]] hulu. * Pian kawa maucapakan salamat datang gasan Wikipidiawan lainnya di [[Wikipidia:Laman paminanduan|laman paminanduan]] * Bingung mulai manjalajah matan mana? Ilangi [[Wikipidia:Laman babarang|laman babarang]] * Gasan mancubai mambabak, cuba pakai [[Wikipidia:Bak karangan|bak karangan]].{{#ifexist:Pamakai:{{PAGENAME}}|| * Tulisakan jua sahikit jati diri Pian di [{{fullurl:Pamakai:{{PAGENAME}}|action=edit&preload=Citakan:Salamatdatang/Profil}}&editintro=Citakan:Salamatdatang/Editintro3 Pamakai:{{PAGENAME}}], laman jati diri wan wadah paribadi Pian, sakira kami kawa labih maminandui Pian.}} * Baca jua [[Wikipidia:Lima tihang|Lima tihang]] sabalum malanjutakan. Ngini adalah lima hal panting nang mandasari hari-hari Pian lawan Wikipidia di sabarataan dunia. </div> <div style="border-bottom:1px solid #AFA3BF; background-color:#ddcef2; padding:0.2em 1em 0.2em 1em; font-weight:bold">[[Barakas:Crystal Clear app utilities.png|right|48px|link=|Patulung]] '''Patulung'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em 1em"> * [[Patulung:Isi]] - wadah mangikihi panjalasan pasal manyumbang di Wikipidia, sabalum batakun lawan pamakai lain. * [[Wikipidia:Takun jawab|FAQ]] - patakunan nang rancak diajuakan pasal Wikipidia. * [[Portal:Komunitas]] - panjalasan kagiatan di Wikipidia. </div> | style="padding:0em 0.5em 0em 0.5em; background-color:#f1fcf5;"| | style="width:50%%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 1em 0.2em 1em; font-weight:bold">[[Barakas:Crystal Clear app kdmconfig.png|right|48px|link=|Tips]] '''''Tips'''''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em 1em"> * [[Patulung:Tanda tangan|Tanda tangani tarus]] patakunan Pian di [[Wikipidia:Warung Kupi|Warung Kupi]] atawa [[Wikipidia:Laman pamandiran|laman pamandiran]], caranya mangatikakan <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> di kalimat nang pauncitan. Ngini supaya taubah saurang jadi ngaran pamakai wan tanggal wayah ngitu jua. * Jangan kada ingat: [[Wikipidia:Kabijakan wan pedoman|Asas wan paduman dasar]] Wikipidia. * Handak maulah atawa mambabak laman? Pinandui dahulu [[Wikipidia:Paduman gaya|gaya]] Wikipidia! Imbah ngitu itihi [[Wikipidia:Mamulai laman hanyar|mamulai laman hanyar]] wan [[Wikipidia:Mambabak sabuting laman|mambabak sabuting laman]]. </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 1em 0.2em 1em; font-weight:bold">[[Barakas:Crystal Clear action reload.png|right|48px|link=|Maulah kasalahan?]] '''Maulah kasalahan?'''</div> <div style="solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em 1em"> * [[Wikipidia:Jangan dibabani aturan|'''''Jangan takutan''''']]! Pian kada usah takutan tasalah wayah mambabak atawa maulah laman hanyar, manambahakan atawa mahapus kalimat.<p>[[Wikipidia:Pambakal|Pambakal]] wan bubuhan [[Wikipidia:Wikipidiawan|pamakai]] lainnya nang maitihi [[Istimiwa:Perubahan terbaru|paubahan pahanyarnya]] cagar lakas mandapatakan kasalahan Pian wan mambulikakannya nangkaya halam/samula/panambayan.</p> </div> |} : '''''Welcome!''' If you are not an Banjarese speaker, you may want to visit the [[Wikipidia:Kadutaan|Banjarese Wikipedia embassy]] or [[Wikipedia:Babel/bjn-0|a slight info to find users speaking your language]]. Enjoy!'' : '''Salamat manjalajah''', kami mahadangi babakan Pian di [[Wikipidia basa Banjar]]! |} qo5rto2x9n2otrm6exmc9k4tyuayqvw 0 38677 111086 2026-06-05T22:56:00Z Raihankakicak 15775 Raihankakicak maugahakan laman [[Kota Probolinggo]] ka [[Kuta Probolinggo]]: Judul salah ija 111086 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Kuta Probolinggo]] 5y98389glgv6pl5wdh6ru6m4pykp6r9 0 38678 111098 2026-06-06T08:04:31Z Wadaihangit 12694 hanyar #HibahBuku 111098 wikitext text/x-wiki '''Ayam Tangkap''' iyalah masakan matan [[Acéh|Aceh]] nang diulah matan [[Hayam|Ayam]] disanga lawan bumbu wan rampah khas Aceh.<ref name=":0">{{Cite web|date=17 Juli 2024|title=5 Resep Ayam Tangkap yang Lezat dan Gurih, Kuliner Tradisional khas Aceh|url=https://www.liputan6.com/hot/read/5645138/5-resep-ayam-tangkap-yang-lezat-dan-gurih-kuliner-tradisional-khas-aceh|website=Liputan6|access-date=2 April 2025}}</ref> Ada kebiasaan makan [[Uyah padu|garam nang]] sudah jadi bagian dari [[budaya]] masyarakat Aceh. Pembuatan ayam ngini kada ngalih, hanya dengan manggorengakan ayam nang sudah dipasambahkan bumbu gasan jadi gurih pas dipasangi. Bumbu nang dipakai kaya bawang putih, lada, kemiri, garam, wan jahe. imbah di panggang, ayam lalu digoreng sekitar 5-10 menit. Samantaro itu, inyo maambiak pulo babarapo tangan daun nan ka disajikan jo ayam, supayo ramuan daun tu dapek mananamkan ramuan tu ka dalam daging ayam. Daun nang dipakai, tamasuk [[daun kari]], potongan daun ganja, wan salam koja. Dedaunan ngitu jua nang imbahtu menutupi sajian ayam nang ditangkap pada setangkap piring. Sasudah ayam matang, daun-daun ngini tatap disajikan dengan menutupi ayam jadi tampak ayam disuruh manyimpan di bawah daun. Dedounan ngini salain sabagai daya tarik hidangan, tapi jua kawa dipakai sabagai lapisan garing gasan manampati potongan ayam. Amun masih dalam keadaan hangat, daun ini marasakan rasa garing kaya kerupuk. Di babarapa wadah, masakan ngini disambat jua lawan istilah ''ayam tsunami'' karana masakan ini disajikan pas tsunami. == Jujuhutan == <references /> [[Tumbung:Makanan basanga]] [[Tumbung:Masakan Aceh]] [[Tumbung:Masakan daging hayam]] 97ba3jjsm4r0ipco8r0b8dyz5paiq9g 111102 111098 2026-06-06T11:47:31Z Wadaihangit 12694 111102 wikitext text/x-wiki [[Berkas:Ayam_Tangkap.jpg|pra=https://id.wikipedia.org/wiki/Berkas:Ayam_Tangkap.jpg|jmpl|250x250px|Ayam Tangkap]] '''Ayam Tangkap''' iyalah masakan matan [[Acéh|Aceh]] nang diulah matan [[Hayam|Ayam]] disanga lawan bumbu wan rampah khas Aceh.<ref name=":0">{{Cite web|date=17 Juli 2024|title=5 Resep Ayam Tangkap yang Lezat dan Gurih, Kuliner Tradisional khas Aceh|url=https://www.liputan6.com/hot/read/5645138/5-resep-ayam-tangkap-yang-lezat-dan-gurih-kuliner-tradisional-khas-aceh|website=Liputan6|access-date=2 April 2025}}</ref> Urang Aceh hudah tabiasa makan Ayam tangkap sampai-sampai jadi [[budaya]] buhannya. Cara maulah masakan ngini kada tapi ngalih, wastu manyanga ayam nang hudah dipalit bumbu gasan sakira barasa wayah dimakan. Bumbu nang dipakai kaya [[bawang putih]], [[sahang]], [[kaminting]], [[Uyah padu|uyah]], wan [[tipakan]]. Imbah di bumbui, ayam lalu disanga kikira 5-10 manit. Pahadangan nitu, tambahiakan [[daun kari]], daun ganja, wan daun duhat. Wayah dibangkit wan diandak ka piring, daun ngini yang manukupi hayam nitu. Imbahnya ayam masak, daunnya kawa dipakai gasan lalapan karing kawan makan ayam. Amun masih hangat, daun ini rasanya nangkaya mamamah karupuk. Di sapalih kampung, masakan ngini disambat jua lawan ''ayam sunami'' marga daun di atas ayamnya bahamburan nangkaya habis kana sunami.<ref>{{Cite news|url=http://intisari.grid.id:80/read/0340173/ayam-tangkap-aceh-jarang-terdengar-padahal-juga-bisa-bikin-lidah-bergoyang|title=Ayam Tangkap Aceh, Jarang Terdengar Padahal Juga Bisa Bikin Lidah Bergoyang|last=Surono|first=Agus|date=2017-12-04|work=Intisari.Grid.ID|access-date=2026-06-06}}</ref> == Jujuhutan == <references />{{Makanan Indunisia}} [[Tumbung:Makanan basanga]] [[Tumbung:Masakan Aceh]] [[Tumbung:Masakan daging hayam]] iesdhmcmu8a8a7sszb75kmq90gj0cnk 3 38679 111100 2026-06-06T10:14:29Z Rachmat04 3620 Rachmat04 maugahakan laman [[Pamandiran Pamakai:Hasanplusb]] ka [[Pamandiran Pamakai:Grafoterium]]: Sacara utumatis mamindahakan laman wayah mangganti ngaran pamakai "[[Special:CentralAuth/Hasanplusb|Hasanplusb]]" manjadi "[[Special:CentralAuth/Grafoterium|Grafoterium]]" 111100 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Pamandiran Pamakai:Grafoterium]] 2cl8aehl9dp7dcuqvcnro15ei8ipmif