ဝီခီပီးဒီးယား blkwiki https://blk.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%84%E1%80%AB MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter မီဒီယာ တဲးဝါး အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ ကေားသုင်ꩻသား ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ ဝီခီပီးဒီးယား ဝီခီပီးဒီးယား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ ဖုဲင် ဖုဲင် အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ မီဒီယာဝီခီ မီဒီယာဝီခီ အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ တမ်းပလေက် တမ်းပလေက် အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ စွဲးကမ်းကို စွဲးကမ်းကို အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 2090 33643 30015 2026-06-24T23:52:39Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 33643 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဝေင်ꩻတပ်တောင် |native_name = |other_name = |settlement_type = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻဖုံႏ|ဝေင်ꩻ]] |official_name = |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မျန်မာခမ်းထီ |pushpin_map_caption = မျန်မာခမ်းထီဟံႏပုင်ႏကို ဝေင်ꩻတပ်တောင် |image_skyline = |image_caption = |image_map = |map_caption = |subdivision_type = [[အာႏဏာႏပဲင်ႏခမ်းထီဖုံႏ|ခမ်းထီ]] |subdivision_name = [[ဖုဲင်:Flag_of_Myanmar.svg|25px]] [[:မျန်မာခမ်းထီ|မျန်မာခမ်းထီ]] |subdivision_type1 =[[:မျန်မာခမ်းထီကိုခမ်းနယ်ႏဖုံႏ|ခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_name1 = [[ဖုဲင်:Flag of Rakhine.svg| 25px]] [[ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_type2 = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုခရဲင်ႏဖုံႏ|ခရဲင်ႏ]] |subdivision_name2 = [[အန်းခရဲင်ႏ]]<ref name=gad>{{Cite web|url=https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=17852|title=ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ခရိုင်အမည်များ တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်|accessdate=2022-06-28|archivedate=2022-11-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221110041002/https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=17852}}</ref> |subdivision_type3 = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ|ဝေင်ꩻနယ်ႏ]] |subdivision_name3 = [[ဝေင်ꩻနယ်ႏအန်း]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = ၁.၉၇ |area_total_sq_mi = |population_urban = |population_rural = |population_total = ၇,၉၁၇ |population_as_of = ၂၀၁၈ |population_footnotes = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM | population_demonym = |coordinates = {{Coord|19.5682|93.9358|region:MM|format=dms}} |population_blank1_title = လိုꩻမျိုꩻ |population_blank1 = [[ရခဲင်ႏလိုꩻခွိုꩻ|ရခဲင်ႏ]]၊ [[ချင်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|ချင်ꩻ]] |subdivision_type5 = ကိုꩻကွဲႏဘာႏသာႏ |subdivision_name5 = [[ထေရဝါဒ|ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ]] |elevation_footnotes = <ref>GoogleEarth</ref> |elevation_ft = ၂၀ |elevation_m = |area_code = |timezone = [[:မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ|မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ဝေင်ꩻတပ်တောင်''' ([[:အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အဲင်းကလေတ်]]: Tat Taung) ([[:မန်းဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|မန်း]]: တပ်တောင်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[:မျန်မာခမ်းထီ|မျန်မာခမ်းထီ]] အခဝ်တွို့ꩻသွတ်ꩻ [[:ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏ|ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏ]]၊ [[:အန်းခရဲင်ႏ|အန်းခရဲင်ႏ]]၊ [[:ဝေင်ꩻနယ်ႏအန်း|ဝေင်ꩻနယ်ႏအန်း]]ကို ကပါဒါႏ အန်းခြောင်ဖင်ႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၈ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၇,၉၁၇ ဖြာꩻ ရပ်သွူ။ ဝေင်ꩻတပ်တောင်နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[ဝေင်ꩻအန်း]]ဖဲ့ꩻနဝ် ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၂၆)မဲင်ႏရပ်သွူ။<ref>{{Cite book|url=https://myanmar.gov.mm/documents/20143/0/%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%81%BF%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%B3%E1%82%95%E1%80%B1%E1%80%92%E1%80%9E%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%B9.pdf/5d5a3a80-4ac4-bafd-9ee0-6e532ca98322?t=1540799862012|title=တပ်တောင်မြို့၏ ဒေသဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ|work=တပ်တောင်မြို့ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန|date=စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈|accessdate=၁၀ မေ ၂၀၂၀|archive-date=2022-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220708072408/https://www.myanmar.gov.mm/documents/20143/0/%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%81%BF%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%B3%E1%82%95%E1%80%B1%E1%80%92%E1%80%9E%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%B9.pdf/5d5a3a80-4ac4-bafd-9ee0-6e532ca98322?t=1540799862012|url-status=dead}}</ref> == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ]] {{DEFAULTSORT:တပ်တောင်၊ ဝေင်ꩻ}} {{RakhineState-geo-stub}} 801zjgvdjdybr5x5v4cjcyfeu4bqelw 0 6109 33646 26619 2026-06-25T02:03:04Z ~2026-36517-97 3105 [[ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ]] သို့ ပြန်ညွှန်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သည် 33646 wikitext text/x-wiki ==ဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါ== ကမ္ဘာႏဒေါ့ꩻဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါယို ထွာဒျာႏခမ်းထီအရန်းရန်း ဒေါ့ꩻရောင်ငဝ်းထွူတဲင် ဒုတိယကမ္ဘာႏဒေါ့ꩻငေါဝ်းငွါတဲ့ အောဝ်ႏရိုꩻဒျာႏနေနေသွူ။ကမ္ဘာႏလောင်းယို ကအဝ်ႏဒေါ့ꩻဒါႏ ဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါစုစုခြွဥ်းအတွက်အဗာႏနဝ်ꩻ မွိုးဗွေႏတွမ်ႏဒုတိယကမ္ဘာႏဒေါ့ꩻငေါဝ်းငွါဒေါ့ꩻသား တကာႏတဝ်း ပထဝီႏဟံႏတဲ့နဝ်ꩻ၊အစွိုꩻအဗူႏဆဲင်ႏရာꩻ လိုꩻပုဂ္ဂိုလ်ႏဖုံႏ၊တကမ္ဘာႏလိုမ်းဆဲင်ႏရာꩻ အရာႏကားကအဝ်ႏယို အရေꩻတန်လွိုဝင်ꩻ လက္ခဏာႏအဝ်ႏထီႏဗာႏသွူ။ [၁] နုဲင်းဟန်ႏသနီꩻ ခမ်းထီတန်အရန်းလဲ့သင်၊အုံကိုမ်တွိုင်ႏပင်ႏဝင်ꩻ၊ထာꩻမာꩻခွင်ႏကို တွမ်ႏလိုꩻမျိုꩻပေါင်ꩻအာအာ ကသွုံꩻဒေါ့ꩻဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါနဝ်ꩻ ထွာအင်္ဂလိပ်တဲင် ဒုတိယမွိုးဗွေႏဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါအနေႏတဲ့ အဝ်ႏဒေါ့ꩻရိုꩻဒျာႏတဲင် ကဒေါ့ꩻဖြောဝ်ႏသား အဝ်ႏစွဥ်ႏ ၁.၁ ဘီလီယံလွိုသွူ။။ [၂]အဗွိုန်အခြောင်ꩻနဝ်ꩻစားယင်  ပြင်သစ် တွမ်ႏ စပိန်နဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏအွဥ်ႏထွော့ဖေႏ ကမ္ဘာႏဒေါ့ꩻငေါဝ်းငွါအအာသွတ်ꩻအကို အဝ်ႏပါသော့ꩻသွူ။ကမ္ဘာႏအလင်ဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါဖုံႏနောဝ်ꩻ  အာရဗစ်၊ ခယ်ႏ၊ ရုရှား တွမ်ႏ ပေါ်တူဂီဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါဖုံႏသွူ။ သမဲင်ꩻအခြောင်ꩻအလꩻ အီဂျစ်,စခါဂရိ, လက်တင်၊ စခါခယ်ႏ၊ ပါရှား၊ သင်္သကရိုက် တွမ်ႏ စခါအာရဗီ အဘိဓာန်ဖုံႏတွော့ꩻ ဝွေꩻသီးဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါနဝ်ꩻ အွိုးခေတ်စခါကာႏ ကမ္ဘာႏဒေါ့ꩻငေါဝ်းငွါဘာႏသာႏဖုံႏကရိုꩻနောဝ်ꩻ Lingua Francaယိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏသေထွꩻဗာႏ အတန်သွတ်ꩻကမ္ဘာႏအကွို့ꩻအခဝ်ဖုံႏနောဝ်ꩻသူ။ ဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါတဲင် ဒေါ့ꩻဖြောဝ်ႏသွုံꩻလွေꩻမွိုးဗွေႏဘာႏသာႏယင်၊ဒုတိယဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါခမ်းလင်သား ကအဝ်ႏဒေါ့ꩻဖြောဝ်ႏရောင်နောဝ်ꩻ စုစုခြွဥ်းကျောင်ꩻသားဖုံႏ ကအွဥ်ႏနယ်ဒါႏအခရာႏ တရာႏဝင်ႏအခေႏအနေႏဟံႏပွုံႏနောဝ်ꩻ အင်္ဂလိပ်၃၇၁   မီလီယံ [၂]၆၁၁   မီလီယံ၆၀၀   မီလီယံ [၄]၁၅၀၀   မီလီယံ ထွာအင်္ဂလိပ်ဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါယို အွဥ်ႏရွုမ်ꩻထာꩻမာꩻတန်ကိုတဲင် ကအဝ်ႏသွုံꩻဒေါ့ꩻဒါႏဒေႏသဖုံႏနောဝ်ꩻ ရုံးပြင်သစ်၈၀   မီလီယံ၁၅၃   မီလီယံ၆၂   မီလီယံ [၅]၂၇၄   မီလီယံ [၆]ပြင်သစ်ဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါ ကအဝ်ႏဒေါ့ꩻတဲမ်းရွုမ်ꩻအတာႏသွုံꩻသားဒေႏသစာႏရင်ꩻအလꩻ စပိန်၄၈၀   မီလီယံ၉၁   မီလီယံအဝ်ႏခွိုင်းနဝ်ꩻဖုံႏသွူ။ 0f66jpcuax4rfqv13a3bfni8kdo8hwd 0 6337 33644 27161 2026-06-25T01:18:24Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 33644 wikitext text/x-wiki [[File:Mineralogy between its other sciences around.png|thumb|upright=1.5|Mineralogy applies principles of [[chemistry]], [[geology]], [[physics]] and [[materials science]] to the study of minerals]] '''သတ္တုဗေဒ''' ({{lang-en|Mineralogy}}) ဘာႏသာႏရပ်ယို (Materials)ကရိုꩻဒါႏ [[သတ္တု]]ဖုံႏ (ကဲဉ်းအာအာနောဝ်ꩻတဲ အေဉ်စေဉ်နီယာကသုံꩻသတ္တုဖုံႏ) ကထေမာꩻကြောင်းစင် ဓါတ်ခွဲꩻဖျင်ဆင်ဒါႏ အကျောင်ꩻခရာႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ မိဉ်ႏဒေါ့ꩻဗာႏရိုꩻရိုꩻနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏဟမ်ႏကို ကခူႏသတ္တုအောင်(mining)သားဖုံႏ ထေထန်ႏထွူ ဖေႏကထွာတွိုႏကွန်ႏကျမ်ꩻအရန်းကမာꩻလွေꩻဖေႏဒါႏ အရန်းရန်းအပဲင်ꩻ အကွို့ꩻအခေါဝ်ဖုံႏ နောဝ်ꩻသွူ။ သတ္တုဗေဒကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ [[ဘူမိဗေဒ]] အထူးပြု [[သိပ္ပံ]]ဘာႏသာႏရပ်ဒျာႏနေနေတဲင် ထောင်ထွားလွေꩻ သိပ္ပံအနယ်ꩻထဲ့ထဲ့ [[ဓာတုဗေဒ]]၊ လုံးဖြွမ်းဗူႏပုင်ႏ(Crystal structure) တောမ်ႏ သတ္တုထန်ႏလုံးဟဝ်တခြိုꩻဖုံႏ ရုက်ဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻ ဂုဏ်ႏသတ္တိ (Optical mineralogy တဲ့ပါ) တောမ်ႏ သုတေသနစခါဖုံႏ ဒျာႏသွူ။ ==သတ္တုဗေဒ== ကအောဝ်ႏအအောင်ကထူႏထန်ႏ [[သတ္တု]]လုံးအရွိုင်ꩻဖုံႏထျꩻ ထေထန်ႏသတ္တုဖုံႏတဲင် အီႏသုံꩻအီတာႏကခွုမ်မာꩻဖုံႏယို ဟဲ့ꩻ သတ္တုဗေဒနောဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်သတ္တုဗေဒ ကေႏဇူꩻမꩻတဲင် နီသွဉ်းသီးကသုံꩻဒါႏ ခွိုင်ႏကားကမာꩻခါꩻတောမ်ႏသတ္တုဖုံႏယို မာꩻအီလꩻ သုံꩻအီဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ သတ္တုယို လမ်းဖုံႏ၊ စက်ယုံႏဖုံႏ၊ ထာꩻမာꩻယုံႏဖုံႏအထျꩻ တျာႏမေႏဖေႏကတွိုႏ တောထူႏဖေႏနွောင်ꩻလွုမ်ꩻတကာႏတောဝ်း ထိုလွဉ်ꩻငါႏမရေႏမရာႏ လမ်းတွိုက် အဆောက်အအုံဖုံႏအတာႏ ဖေႏကခံႏ ဖေႏကဆွော့ꩻ ပသီးပေါင် သတ္တုဖုံႏလဲ့ မာꩻလꩻအီနောဝ်ꩻသွူ။ မော်တော်ကာꩻ၊ မေႏရထာꩻ တောမ်ႏ မေႏထာꩻကွင်ႏဖုံႏယို မာꩻနေးတောမ်ႏသတ္တုကွေꩻကွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။ နီသွဉ်းသီးကသုံꩻဒါႏ ကိရိယာႏ တန်ဆာႏ စစရာꩻရာꩻယိုလဲ့ မာꩻတောမ်ႏသတ္တုဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ခေတ်လဲင်ႏခါ ယေဉ်ႏကေႏမှုအရန်းယို သတ္တုမိဉ်ႏတပါတောဝ်းက တခွောင်ခံႏနွောင်ꩻတောဝ်းနောဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်နောဝ်ꩻမꩻ သတ္တုဗေဒယို အရေꩻတန်လွဉ်ꩻငါႏမရေႏမရာႏတဲင် ထေထန်ႏရေꩻသတ္တုဗေဒ တောမ်ႏ ခွုမ်မာꩻရေꩻသတ္တုဗေဒ ရိုꩻတဲင် ခွဲꩻဖြယ်ခါꩻ နီကွို့ꩻ နီခေါဝ်နောဝ်ꩻသွူ။ ==ထေထန်ႏရေꩻသတ္တုဗေဒ== {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 275 | image1 = Processing gold.jpg | alt1 = | caption1 = [[မီးဖုတ်ခြင်း]], သတ္တုအများစုအား အသုံးပြုနိုင်အောင် ပြုလုပ်ရသည် အခြေခံအဆင့် | image2 = Pouring gold.jpg | alt2 = | caption2 = [[သွန်းလောင်းခြင်း]]; [[အင်ဂေါ့မို]]အတွင်းသို့ ရွှေရည်သွန်းလောင်းနေပုံ. | footer = ၁၉၆၈ခုနှစ်ထိ[[စိနူရာ၊ နီကာရာဂွာ]], အနီးရှိ [[လာလပ်ဇရွှေမိုင်းတွင်း]] ''(ပုံတွင်)'' [[ရွှေ]] ထုတ်နေပုံ }} ထေထန်ႏရေꩻသတ္တုဗေဒကရိုꩻနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏသတ္တုလုံးအရွိုင်ꩻ အကျမ်ꩻ ကထေထန်ႏသတ္တုထွူ ဖေႏကထွာလꩻသတ္တုစင်အတာႏ ကဗွောင်ႏထိုꩻအရွိုင်ꩻ မာꩻကြောင်းစင်ယိုနောဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻထေထန်ႏရေꩻသတ္တုဗေဒ သွူ။ အကွို့ꩻယိုနောဝ်ꩻ ဖꩻခြိုတ်သတ္တုလုံးအရွိုင်ꩻ ၊ ဖေႏကလျား ငိုး (လှော်)၊ ဖေႏကစုခြွဉ်းအတာႏ လဲ့လူးတောမ်ႏမေႏ၊ ခြွူဒွိုႏဖေႏကစိုမ်း၊ စဲစ်ထန်ႏထိုꩻ၊ တောမ်ႏတျာႏမေႏခွဲꩻအီဓါတ်၊ မာꩻဖေႏကထွာ ပတ်တာꩻ(ပြဒါး) သတ္တုစပ် တောမ်ႏ ဖေႏမေးလျားသန်သန် ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ အောဝ်ႏအအောင်ကထန်ႏ[[သတ္တုရွိုင်ꩻ]]ဖုံႏယို အရီးစသွတ်ꩻ မာꩻထန်ႏထိုꩻဗာႏ အဟွေႏ အခြီႏဖုံႏ ခွိုင်ႏကဒါႏနွောင်ꩻနောဝ်သွူ။ ထေထန်ႏနယ်ꩻနောဝ်ꩻ သတ္တုလုံးရွိုင်ꩻဖုံႏယို ကဲဉ်းအာအာနောဝ်ꩻ ခြိုတ်တခေါဝ်ထိုꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ပေါ့ꩻခြိုတ်ထိုꩻနောဝ်ꩻ လုံးရွိုင်ꩻပိုကအောဝ်ႏဒါႏ သတ္တုဖုံႏတောမ်ႏ သတ္တုတမွေးတောဝ်းတခြိုꩻဖုံႏ အဟွေႏအခြီႏဖုံႏယို ပꩻထန်ႏခေါ်လို့ထိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ နောဝ်ꩻထွူ အဟွေႏအခြီႏဖုံႏယို ပသေထိုꩻတောမ်ႏထီနောဝ်ꩻသွူ။ ပသေထိုꩻစားနောဝ်ꩻတွော့ꩻ ကအီႏထေသတ္တုဖုံႏယိုအတာႏ ခွုမ်စံႏမာꩻဗာႏသတ္တုရွိုင်ꩻအရွယ်ႏပမာဏနောဝ်ꩻ ဆေ့ꩻယွမ်ꩻအာမွေးထိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကငိုး(လှော်)ဗာႏသတ္တုလုံးရွိုင်ꩻဖုံႏနောဝ်ꩻ အဟွေႏအခြီႏကပါအလင်ဖေႏကစင် ဗွိုန်နုဲင်း[[ကန်ꩻ]](Sulfur)ဖုံႏ ဖေႏကထန်ႏထိုꩻအတာႏနောဝ်ꩻသွူ။ သတ္တုလုံးရွိုင်ꩻယို ထွိုင်ႏငိုးထိုꩻနောဝ်ꩻ ကန်ꩻ တောမ်ႏ အဟွေႏအခြီႏအလင်ဖုံႏ ပါထိုꩻအလွီးကြုံႏကိုတဲင် ပေါင်ꩻစပ်တောမ်ႏ [[အောက်သီစဲန်]]ကအောဝ်ႏတလီꩻကိုတွော့ꩻ ထွာထိုꩻဓါတ်လွီး ထန်ႏထိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ သတ္တုကပါလုံးရွိုင်ꩻဖွန်ႏဖုံႏယို ငိုး ကွဲညညလွဉ်နောဝ်ꩻ အလျားခိန်ႏကွဲထင်ႏထင်ႏလွဉ်တဲင် သတ္တုဖုံႏစုခဲꩻလွဉ်နောဝ်ꩻသွူ။ ပထမအရီးစနောဝ်ꩻ သတ္တုရွိုင်ꩻအဖွန်ႏဖုံႏ စိုမ်းထိုꩻထွာအထီတဲင် စုခဲꩻလွဉ် ထွာလွဉ်အနူႏအခဲꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အတူႏအခဲꩻစားနောဝ်ꩻဖုံႏယို အီႏမာꩻထဲင်းထာꩻမာꩻတရန်းအတာႏ သေဉ်ႏလျော်ႏရော့ꩻအီမွေးငါႏနောဝ်ꩻသွူ။ သတ္တုလုံးရွိုင်ꩻဖုံႏယို ခြွိုတ်ဖွန်ႏထိုꩻ၊ ငိုးထိုꩻ၊ ဖေႏကစုခဲꩻထိုꩻ စတဲင် ထာꩻမာꩻအရန်းရန်းဖုံႏ မိဉ်ႏထွူနောဝ်ꩻ ထာꩻမာꩻထေထန်ႏသတ္တု မာꩻစခန်းနောဝ်ꩻသွူ။ ကထေထန်ႏသတ္တုဖုံႏနောဝ်ꩻ အဟွေႏအခြီႏဖုံႏ ဖေႏကထန်ႏထိုꩻအတာႏ ဒွိုႏခြွူဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ သတ္တုယို မိဉ်ႏထွာ[[ပသီႏ]]နောဝ်ꩻ သတ္တုလုံးအရွိုင်ꩻဖုံႏယို သော့ꩻနေးတလီꩻသန်သန်မေႏဖာႏ တဖူ(ဖားဖို)ကိုတဲင် ဖေႏဗာႏအလျားသန်သန်နောဝ်ꩻသွူ။ မိဉ်ႏဖို့ꩻ မိဉ်ႏခြွူလျားလွဉ်ꩻမရေႏမရာႏ သတ္တုလုံးရွိုင်ꩻ ယိုနောဝ်ꩻ သော့ꩻရော်ꩻဗာႏတောမ်ႏ [[လုံးမေႏသွာႏ]] တဝ်းလဲ့ [[ကာဗွန်]] (coal or carbon) တောမ်ႏ [[လုံးထွန်]] (limestone)ဖုံႏ နောဝ်ꩻသွူ။ မေႏဖာႏယိုမိဉ်ႏမာꩻထိုမေႏအာႏ ဖေႏကလျားသန်သန်တွင်ꩻ ကုတ်မေႏသွာႏဖုံႏ မေႏခိုးထိုꩻတဲင် ထွာ [[ကာဗွန်ဒုဲက်အောက်သုဲက်]] အနေႏ ဓါတ်လွီး ထန်ႏထိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကာဗွန်ဒုဲင်အောက်သုဲက်ယို ပေါင်ꩻစပ်ထိုꩻတောမ်ႏ ပသီႏကိုကပါဒါႏ အောက်သီစေဉ် ဖုံႏတဲင် မာꩻကြောင်းစင်ဖေႏ ပသီႏနောဝ်ꩻသွူ။ အလျားသန်လွဉ်ꩻထာꩻတွင်ꩻ အဟွေႏအခြီႏ အလင်ဖုံႏယို စိုမ်းထိုꩻထွာအထီ အခေႏအနေႏတဲင် ပေါက်ꩻစပ်ထိုꩻလုံးထွန်ဖုံႏ နောဝ်ꩻသွူ။ အဟွေႏအခြီႏထီစားနောဝ်ꩻဖုံႏယို ဖွီထဲင်းပသီႏတဲင် ထွာချော်ႏအနေႏ ထင်ႏအောဝ်ႏတခြွဉ်ႏ အခေါဝ်ကီ (ပသီႏထီဆꩻကီ) နောဝ်ꩻသွူ။ ချော်ႏအစားယိုဖုံႏနောဝ်ꩻ မညမမွိုင် ဆင်ႏဆင်ႏ မာꩻထန်ႏထိုꩻဗာႏ ပသီႏထီအခေါဝ်ကီထျꩻ အတိုကအောဝ်ႏဒါႏ မေႏဖာႏအသောင်ဖဲ့ꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ မေႏဖာႏလောင်း ကအောဝ်ႏကုဲင်ဒါႏ ပသီႏထီအကို အဟွေႏအခြီႏဖုံႏ ကြောင်းစင်လို့လိုꩻထိုꩻ မွေးတောဝ်းဒွိုန်းသွူ။ ကွယ်ႏတွော့ꩻ သတ္တုလုံးရွိုင်ꩻအကိုကအောဝ်ႏဒါႏ ပသီႏလို့လို့နောဝ်ꩻတဲ ထေထန်ႏထွူလဲဉ်းနောဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်နောဝ်ꩻမꩻတဲင် သတ္တုဖေႏယိင်းစင်စင် မာꩻဗာႏထဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ နုဲင်းဆꩻကီနောဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ အောဝ်ႏသတ္တုလုံးရွိုင်ꩻအကို ကထေထန်ႏထွူလဲဉ်း သတ္တုဖုံႏယို မာꩻစိုမ်းအီတောမ်ႏကဖျော်ႏထွူခါꩻဓါတ်တခြိုꩻတစွိုးစွိုးနောဝ်ꩻသွူ။ နောဝ်ꩻထွူ ကအောဝ်ႏစိုမ်းအထီအကို သတ္တုဖုံႏဖေႏကထလဲဉ်းလင်ꩻအဖဲ့ꩻလ (အနယ်ထိုင်) သွူတဲင် ထေထန်ႏချာယင်း သတ္တုနောဝ်ꩻသွူ။ ဥပမာႏ သတ္တုယို မိဉ်ႏထွာ "[[ခံꩻ]]" နောဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻလꩻကြောင်းစင်တောဝ်းဒွိုန်း ခံꩻသတ္တုဖုံႏယို မာꩻဖေႏကစိုမ်းလွေꩻ [[သိုဒီယမ်သုဲင်ယာနုဲက်]]အဖွီ ထီ ကိုတဲင်၊ သော့ꩻရောꩻလင်ꩻဖေႏပါယင်း [[သွစ်]] (သွပ်) နောဝ်ꩻသွူ။ နောဝ်ꩻထွူ ခံꩻ ကားကအောဝ်ႏ လွဉ်ခြွဉ်းဗူႏရောင် သွစ်လောင်းနောဝ်ꩻသွူ။ အနယ်ꩻယိုနောဝ်ꩻဟဲ့ꩻ စဲစ်ထူႏနေးနယ်ꩻ (စစ်ယူသောနည်း, Filtering method) နောဝ်ꩻသွူ။ စဲစ်ထူႏနေးနယ်ꩻနောဝ်ꩻ သတ္တုယို အွဉ်ႏစိုမ်ႏအီတောမ်ႏ ဖျော်ႏထီတမျိုꩻမျိုꩻတွော့ꩻ ဖေႏကစိုမ်ႏ ဖေႏကထွာအထီထွူမꩻ စဲစ်ထူႏရိုꩻလဲ့ ယင်လဲင်ႏလဲင်ႏနောဝ်ꩻ သုံꩻ တျာႏမေႏဓါတ်ခွဲꩻနယ်ꩻတွော့ꩻ ထူႏထန်ႏသတ္တု ဖျော်ႏထီကိုနောဝ်ꩻသွူ။ ဥပမာႏ [[တောင်ꩻတနျာႏ]]သတ္တုရွိုင်ꩻယို အွဉ်ႏစိုမ်းသော့ꩻ [[သာလဖျူရေတ်အဲစ်သေတ်]]ကိုတဲင် သော့ꩻ ဓါတ်ခွဲꩻဖွိုင်ꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။ ဖွိုင်ꩻကိုနောဝ်ꩻ တျာႏမေႏဓါတ်ယို အောဝ်ႏ ဓါတ်အထီးတဲင်ႏကမာꩻခါꩻတောမ်ႏ[[စွုန်ꩻ]](ခဲ) ထျꩻ ကူꩻလွေꩻ ဓါတ်အမွူးတဲင်ႏကမာꩻခါꩻတောမ်ႏ တောင်ꩻတနျာႏထျꩻယို ကာႏဖျတ်လွေꩻ (တောင်ꩻတနျာႏကဖျော်ႏစိုမ်းခါꩻ) [[အဲစ်သေတ်]]ထီအကိုနောဝ်ꩻသွူ။ ကဖျော်ႏခါꩻအထီကိုကအောဝ်ႏဒါႏ တောင်ꩻတနျာႏ[[အဲစ်တမ်]]ဖုံႏယို အထီးဓါတ်အောဝ်ႏ နောဝ်ꩻသွူ။ ဓမ္မတာႏ သဘာဝအတွိုင်ꩻ အထီးဓါတ်ယို ထွုမ်ႏအမွူးဓါတ်တဲင် တွိုႏလွေꩻ တောင်ꩻတနျာႏဓါတ်အမွူတဲင်ႏသွူ။ ကထူႏထန်ႏ ထေအီဒါႏ [[အလူမီနီယမ်]] တောမ်ႏ [[မဂ္ဂနီဇီယမ်]] ဖုံႏယိုလဲ့ နေးတောမ်ႏ တျာႏမေႏဓါတ်ခွဲꩻနယ်ꩻနေနေနောဝ်ꩻသွူ။ ကထူႏထန်ႏနယ်ꩻနောဝ်ꩻ ဖေႏလွေꩻအလျားသန်သန်လွဉ်ꩻလွဉ်ꩻ ကဖျော်ႏခါꩻအထီတဲင် မာꩻလျားလွဉ်ꩻဗာႏထာꩻသွူ။ ဓါတ်ခွဲꩻထူႏတောမ်ႏတျာႏမေႏယို ကဖျော်ႏခါꩻအထီအကို ကထူႏထန်ႏသတ္တုဖုံႏနောဝ်ꩻ အဖိုꩻတန်ႏမွေးအနယ်ꩻယံမွေးလွုမ်ꩻတကာႏတောဝ်း သတ္တုဖေႏကကြောင်းစင်ထဲင်းထဲင်းအတာႏ မာꩻလွေꩻအီနွောင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ တောင်ꩻတနျာႏယို ဓါတ်ခွဲꩻတောမ်ႏတျာႏမေႏတဲင် မာꩻကြောင်းစင်အီလꩻ သတ္တုတစားနောဝ်ꩻသွူ။ အဟွေႏအခြီꩻတစင်တောဝ်းဒွိုန်း သတ္တုယို အွဉ်ႏနေး ဓါတ်အထီးတဲင်ႏ အနေႏ နောဝ်ꩻသွူ။ တျာႏမေႏဓါတ် ဖျတ်ကာႏလွေꩻတွင်ꩻ တောင်ꩻတနျာႏစဲစ်စဲစ်အဲစ်တမ်ဖုံႏယို ထွာလွဉ် ဓါတ်အထီးတဲင် လွေစုခြွဉ်းလွေꩻ ဓါတ်အမွူးတဲင်ႏကအောဝ်ႏရာꩻအရပ်နောဝ်ꩻသွူ။ မာꩻတောမ်ႏအနယ်ꩻယိုတဲင် တောင်ꩻတနျာႏစဲစ်စဲစ်ဖုံႏယို လွေꩻအောဝ်ႏခြွဉ်းဗူႏတထွောင်းချင်ႏ ဓါတ်အမွူးတဲင်ႏထျꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ဖေႏကထွာ [[ပတာꩻ]]ရော်ꩻသတ္တု(ပြဒါးသတ္တုစပ်)အတာႏ ကမာꩻနယ်ꩻနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏသတ္တုလုံးကျမ်ꩻလုံးရွိုင်ꩻ ကထေထန်ႏ " [[ရွဉ် (သတ္တု)|ရွဉ်]] တောမ်ႏ ခံꩻ " ယို ယင်လဲင်ႏလဲင်ႏ သုံꩻအီနောဝ်ꩻသွူ။ ကခြိုတ်ခါꩻ သတ္တုလုံးရွိုင်ꩻ ကခြိုတ်ဖွန်ႏပေႏကဒိစ်ꩻဖုံႏယို ဖျော်ႏအထီတဲင် အွဉ်ႏသော့ꩻလွေꩻ တကောက်ꩻကအွဉ်ႏသော့ꩻခါꩻထွူ ပတ္တာꩻ ကိုနောဝ်ꩻသွူ။ ပတ္တာꩻယို ထွို့ꩻထန်ႏလွေꩻ ခံꩻ မိဉ်ႏမွေးတောဝ်း ရွဉ် ကအောဝ်ႏဒါႏ သတ္တုရွိုင်ꩻကိုတဲင် ပေါင်ꩻစပ်ထိုꩻတွော့ꩻ ထွာပတ္တာꩻသတ္တုစပ်(အရော်ꩻ)နောဝ်ꩻသွူ။ ပတ္တာꩻသတ္တုစပ်ယို မိဉ်ႏဖေႏအလျားနောဝ်ꩻ ပတ္တာꩻယို ဓါတ်လွီးအနေႏကြုံႏထိုꩻတဲင် အောဝ်ႏကုဲင်စွဉ်ႏ ခံꩻ မိဉ်ႏမွေးတောဝ်း ရွဉ် စဲစ်စဲစ်လွုမ်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ==ခွုမ်မာꩻရေꩻ သတ္တုဗေဒ== ခွုမ်မာꩻရေꩻသတ္တုဗေဒကရိုꩻနောဝ်ꩻ လိုꩻသီးသုံꩻအီတာႏ ကဖျင်စီႏမံႏ ခွုမ်မာꩻဒါႏ သတ္တုပညာႏရပ်အခွဲꩻတဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ သတ္တုယိုဖေႏကထွာ အသုံꩻအဆောင်ႏအတာႏ ကမာꩻဖေႏဒါႏ ထာꩻအာꩻအမျိုꩻမုဲင်ꩻတယောဝ်း၊ ပါလို့သော့ꩻ ကျုံႏနွို့သော့ꩻ ပညာႏရပ်ယိုအကိုနောဝ်ꩻသွူ။ [[ပသီႏဆွော့ꩻ|ပသီႏသံမဏိ]]ယို မိဉ်ႏရော်ꩻဖေႏတောမ်ႏ [[နီကယ်]]နောဝ်ꩻ ထွာလွဉ် ခွောင်ခံႏဆွေ့ာꩻကတဲ့ꩻလွဉ်ꩻထွူ ခံႏနွောင်ꩻအာႏကထိုမွေး ပသီႏသံမဏိတမျိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ နုဲင်းနောဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ သတ္တုအလင်ဖုံႏယိုလဲ့ ဖေႏကခွောင်ခံႏ ဖေႏကဆွော့ꩻအတာႏ ဖေႏကထွာသတ္တုစပ်ယို ရော်ꩻဗာႏတောမ်ႏဆဲင်ႏရာꩻသတ္တုဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ဖေႏကယိင်းခွောင်ဆွော့ꩻလွဉ်အတာႏ သတ္တုဖုံႏယို ယင်လဲင်ႏလဲင်ႏဖေႏအလျားထွူ ဖျင်ဖေႏဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ထာꩻမာꩻအစားနုဲင်းယို ခွိုင်ႏကအောဝ်ႏနောဝ်ꩻ အကျုံꩻဝင်ႏ ပါသော့ꩻလို့လို့ ခွုမ်မာꩻရေꩻသတ္တုဗေဒနောဝ်ꩻသွူ။ စင်းလိက်ꩻတဖြာꩻ ဖို့ꩻတနျာႏထွူပသီႏ ကလဲင်းတွယ်ႏတောမ်ႏတွီး ကမာꩻသံခွာယို ဟဲ့ꩻဗာႏ စင်းလိက်ꩻအောဝ်ႏခွုမ်မာꩻ သတ္တုဗေဒ နောဝ်ꩻသွူ။ ==သမဲင်ꩻ== [[File:Mohs mineralogy vol 2 plate 19.jpg|thumb|right|Page from ''Treatise on mineralogy'' by [[Friedrich Mohs]] (1825)]] [[File:Moon Mineralogy Mapper left.jpg|thumb|right|The [[Moon Mineralogy Mapper]], a [[spectrometer]] that mapped the lunar surface<ref name="JPL M3">{{cite web |url =http://jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2008-239 |title =NASA Instrument Inaugurates 3-D Moon Imaging |access-date =19 December 2008 |publisher =JPL |archive-date =1 January 2009 |archive-url =https://web.archive.org/web/20090101015823/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2008-239 |url-status =dead |accessdate =13 July 2023 |archivedate =1 January 2009 |archiveurl =https://web.archive.org/web/20090101015823/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2008-239 }}</ref>]] သတ္တုဗေဒယို စပေါ်ႏလွဉ်ခေတ်ယိုခါ စပေါႏသိပ္ပံပညာႏကိုလွုမ်ꩻ ထင်းရောင်စွဉ်ႏနုဲင်းနောဝ်ꩻလဲ့ အမဲဉ်ႏနောဝ်းတဲ ပေါႏလွဉ် အွိုးကရီးစခါကာႏတဲင် ပေါႏအရီးစသွတ်ꩻပညာႏရပ်တစားနောဝ်ꩻသွူ။ သမဲင်ꩻတဒင်ႏနွောင်ꩻတောဝ်းဒွိုန်း အခိန်ႏကာႏဒွေါႏ လိုꩻသီးယို ခွုမ်မာꩻအီထာꩻမာꩻအတာႏ သေလွဉ်လဲဉ်းသတ္တုဗေဒနောဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻခေတ်စခါ ကထွာဒါႏ တုတ်လိုꩻမျိုꩻ တောမ်ႏ အီဂျစ်လိုꩻမျိုꩻဖုံႏယို ထီႏခံꩻစဲစ်စဲစ် ကထွာဒါႏ ခံꩻဖွန်ႏဖုံႏတောမ်ႏ ခံꩻတူႏဖုံႏတဲင် ထူႏထွူတွော့ꩻ မာꩻအီ စူဆွ[[စူသွို့ꩻ]] စူဟွဲ [[ငွဉ်ꩻဟွဲး]] အမျိုꩻမျိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အမေႏရိကန်ႏ ၊ အေဉ်ဒီးယန်းလိုꩻမျိုꩻဖုံႏလဲ့ ထီႏမော့ꩻ နောင်ꩻတနျာႏ သူပီးရီးယား ထီနောင်အသောင်အရင်ꩻထျꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ သုံꩻသတ္တု(တောင်ꩻ)အစားနောဝ်ꩻဖုံႏတဲင် ဝွေꩻသီးမာꩻအီ တရေꩻလွဉ်ꩻငါႏ ကသုံꩻဝင်ႏဒါႏ [[ဗင်]] ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ အွိုးသမဲင်ႏတဒင်ႏနွောင်ꩻတောဝ်းဒွိုန်း အခိန်ႏကာႏဒွေါႏ လိုꩻပွိုင်းလဲင်ႏဖုံႏယို ဒွိုႏ သတ္တုလုံးရွိုင်ꩻဖုံႏဖေႏကထွာအထီတဲင် ထေထန်ႏအီသတ္တုနယ်ꩻ အနယ်ꩻရိုꩻရိုꩻယိုထွုမ်ႏမော့ꩻ ဒါႏထွူလဲဉ်းနောဝ်ꩻသွူ။ စွိုန်ꩻ (ခဲ)ယို ကဒွိုႏသတ္တုလုံးရွိုင်ꩻထွာအထီနယ်ꩻနောဝ်ꩻ အလွိုး လꩻလွဉ်ရီးရီးသွတ်ꩻ သတ္တု သွူ။ ပွိုးထာꩻမုဲင်ꩻနဲတဲင် စွိုန်ꩻလုံးသတ္တုရွိုင်ꩻဖုံးယို ဒွိုႏ ဖေႏကထွာအထီ ယိုပေႏလွုမ်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ပသီႏ ယို ဒွိုႏဖေႏကထွာအထီ အယပ်ꩻသွတ်ꩻရိုꩻစွဉ်ႏလဲ့ ကထွူထိုလဲဉ်း နေင်ႏပေါင်ꩻ(၄၀၀၀)ရပ်ကာႏဒွေါႏ အီဂျစ်လိုꩻမျိုꩻသီးယို အောဝ်ႏသေလဲဉ်း ပသီႏသတ္တုလုံးရွိုင်ꩻထျꩻ ထေထန်ႏပသီးနယ်ꩻသွူ။ ထွိုင်ႏတွိုႏ အသီးရီးယန်းလိုꩻမျိုꩻသီး ကထွန်ꩻကာႏခေတ်နောဝ်ꩻ အောဝ်ႏသတ္တုရွိုင်ꩻကထေထန်ႏပသီႏနယ်ꩻယို တိုꩻတက်လွဉ်လဲဉ်းမရေႏမရာႏနောဝ်ꩻသွူ။ အသီးရီးယန်း အွိုးလိုꩻစခါဖုံႏနောဝ်ꩻ သေလဲဉ်းထေပသီႏနယ်ꩻလွုမ်ꩻတကာႏတောဝ်း ၊ ထေ ပသီႏသံမဏိ တာႏယိုလဲ့ အီႏမာꩻဗာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻကရိုꩻလဲ့ သေလဲဉ်းနေနေနောဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻသမဲင်ꩻအွိုးခေတ်တထာႏဝခါ (အလယ်ခေတ်, ယင်ဟန်ႏရိုꩻ ရောမယဉ်ႏကေႏမှုကုဲင်လီထိုꩻသွူ ယဉ်ႏကေႏမှုအလင် ရီနေးသန်းကာႏလ ကထွန်ꩻကာꩻလွဉ်ခေတ် - ခရေတ်နေင်ႏ ၅ ရျာꩻစုရပ် ၊ ယင်ဟန်ႏနောဝ်ꩻရိုꩻဒျာႏ တယ်ႏ ၁၃ ရျာꩻစု ဗꩻထမ် ၁၅ ရျာꩻစုအစယို လိုꩻသမဲင်ꩻခေတ်တထာႏဝ) အဂ္ဂိရတ်သားဖုံႏယို သာတဖူတဲင် အောဝ်ႏသတ္တုတခြိုꩻအလင် ဖေႏကထွာလွဉ် "ခမ်ꩻ " မာꩻရောင်စွဉ်ႏအမျိုꩻမျိုꩻလဲ့ တထွာတောဝ်းဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ( မူလလိတ်တဲမ်းသားအာဘော်အလꩻ) ဝိဇ္ဇာႏ ထန်ႏရပ်ဖြောင်ပုဂ္ဂိုလ်ႏသီးငေါဝ်းအွဉ်ႏကုဲင်ရိုꩻတဲင် (သမဲင်ꩻရာႏဇဝင်ႏလိတ်သွဉ်ကိုတဲ တပါတောဝ်း) မန်းလိုꩻမျိုꩻစခါငေါဝ်းအွဉ်ႏကုဲင်အလꩻ ပုဂံႏခေတ်ကာႏလနောဝ်ꩻ ဗွေႏအဇ္ဇဂေါန ကရိုꩻဒါႏ ထန်ႏရပ်တွိုႏပုဂ္ဂိုလ်ႏထူꩻ ဝိဇ္ဇာႏတပါꩻယို သာတဖူ မာꩻတောမ်ႏအဂ္ဂိရပ်နယ်ꩻနေးတွော့ꩻ မာꩻထွာဗာႏဖို "ခမ်ꩻ" ရိုꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ ခမ်ꩻ သတ္တုယို အေယူ (Au) ရိုꩻခန်းနုဲင်းနောဝ်ꩻတဲင် ရွဉ်သတ္တုယို ရိုꩻခန်း အေစီ(Ag) ၊ တောင်ꩻတနျာႏယိုရိုꩻခန်း သီယူ (Cu) နောဝ်ꩻသွူ။ တောင်ꩻတနျာႏ သီယူ (Cu) တောမ်ႏ ရွဉ် အေစီ(Ag) ပေါင်ꩻစပ်ထိုꩻလို့ဝင်ꩻတွော့ꩻ (လိတ်တဲမ်းသားအာဘော်အလꩻ) ထွာခန်း အေယူ (Au, ခမ်ꩻ ) အဓိပ္ပါယ်ႏဗွောင်နုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ အဂ္ဂိရပ်နယ်ꩻအလꩻ သေနာႏမေႏအလျားခိန်ႏသဖော်ꩻ၊ ရော်ꩻစပ်ကဒွိုန်းဓါတ်တခြိုꩻ တောမ်ႏ အစွန်ꩻအထီသဖော်ꩻဖုံႏလဲ့ ရအောဝ်ႏကနေ စတဲင် ထင်းထူႏဗာႏအခရာႏအာအောဝ်ႏစွဉ်ႏလဲ့ တရာꩻဝင်ႏအလꩻ လိုꩻမာꩻနွောင်ꩻခမ်ꩻ ကရိုꩻယို သက်သေႏတအွဉ်ႏနယ်နွောင်ꩻတောဝ်းဒွိုန်း နောဝ်ꩻသွူ။ သိပ္ပံနယ်ꩻအလꩻ မိဉ်ႏမာꩻ ခံꩻဖုံႏ စိန်ႏ ဖုံႏ လꩻနွောင်ꩻ ရိုꩻစွဉ်ႏလဲ့ ကလို့တရိပ်ဖုံႏ ရွဉ်ဖုံႏလို့အာလွဉ်ꩻထာꩻ လို့အာထဲင်း ကခူႏကဖြေꩻနေး သဘာဝကထွာနောဝ်ꩻသွူ။ ကွယ်ႏတွော့ꩻ တယ်ႏလိုꩻသမဲင်ꩻ ခေတ်ထာႏဝ ယို သတ္တုဗေဒ ပညာႏ တိုꩻတက်တသွောင်းထိုလွဉ်နောဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻဖုံႏယို ယိင်းသေနာႏလွဉ် သတ္တုဖုံႏ ရုပ်ပွိုင်လက္ခဏာႏ ကမာꩻအီနွောင်ꩻတောမ်ႏ အစွန်ꩻအထီ ၊ သုံꩻအီနယ်ꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ကချꩻအွဉ်ႏလင်ꩻဖေႏ ခေတ်တသာ သတ္တုဗေဒပညာႏရပ် အွုတ်ꩻရွီးသားဖုံႏယို အွိုးခေတ်တထာႏဝရပ်(အလယ်ခေတ်) ကို ကခွုမ်မာꩻဒါႏ အဂ္ဂိရပ်ဆရာႏဖုံႏ ကရိုꩻနောဝ်ꩻ ယွုမ်းအံႏနွောင်ꩻဒျာႏ နောဝ်ꩻသွူ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)</ref> ==အာႏကွိုꩻ== {{Reflist}} [[Category:သတ္တုဗေဒ]] dhs37u5ac6y5ac68rvhp5wgvshq9xve 0 9635 33642 2026-06-24T12:42:28Z KhunMyoe 34 ဖန်ဆင်ꩻလဲဉ်းလိတ်မဲ့ငါ တောမ်ႏ "==တရာꩻ== "တရာꩻ၊ တရာꩻ"တဲ့ ခွေသီနီနာꩻ အဝ်ႏသေလွဝင်ꩻ ပငါပရာꩻ၊ ကွဲႏတွော့ꩻ "တရာꩻ"ကရိုꩻနဝ်ꩻ အခရာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻအီ? မိဉ်ႏရီချာနဝ်ꩻ ဖြေႏတသူႏသေကြွို့ꩻတဝ်း၊ အမဲဉ်ႏ..." 33642 wikitext text/x-wiki ==တရာꩻ== "တရာꩻ၊ တရာꩻ"တဲ့ ခွေသီနီနာꩻ အဝ်ႏသေလွဝင်ꩻ ပငါပရာꩻ၊ ကွဲႏတွော့ꩻ "တရာꩻ"ကရိုꩻနဝ်ꩻ အခရာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻအီ? မိဉ်ႏရီချာနဝ်ꩻ ဖြေႏတသူႏသေကြွို့ꩻတဝ်း၊ အမဲဉ်ႏနဝ်ꩻ "တရာꩻ"ကရိုꩻဒါႏ ငဝ်းတငွါယို စခေါင်ႏစခါနဝ်ꩻ ဝင်ꩻတဲမ်းဒျာႏ "ဓရာꩻ"နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ မိဉ်ႏတဲမ်းသုံꩻစွူစွူ "ဓရာꩻ"နဝ်ꩻ အခရာႏတသေစွဉ်ႏတဝ်းရိုꩻလဲ့ လဲဉ်းညာꩻထိုꩻတဝ်း တွမ်ႏအခရာႏ အထျꩻအထောင်ꩻတဲင် အီႏသေဗာႏနဝ်ꩻ ပေါင်းယိုꩻယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ သုတေသီသီး မိဉ်ႏရိုꩻဒျာႏ "ခတ်အခေႏအနေႏအလꩻ ပြောင်ꩻလွဉ်လဲဉ်းက တဲမ်းထုံꩻယို လွောက်ꩻဗာႏအမျာꩻထုံꩻ ဝေါဟာရမꩻထွာ၊ မိဉ်ႏသုံꩻချာဒျာႏ 'ဓရာꩻ'နဝ်ꩻ တွမ်ႏကထွို့ꩻသဲင်ꩻချာယင်းခေတ်နဝ်ꩻ ဗိုန်ဝင်ꩻ၊ တဲမ်းလိတ်သားယို ရမွော့လိုꩻစခါ၊ လိုꩻခေတ်ရီးဒျာႏ" မိဉ်ႏယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏလꩻဒျာႏသွူ။ ကတဲမ်းဗာႏ 'တရာꩻ' အခရာႏယို မိဉ်ႏသျင်ꩻနယ်စဲင်းစဲင်းလဲ့ တဲမ်းလိတ်သား ဒေါ့ꩻဖေႏချာခရာႏ တအဝ်ႏတဝ်းဒွုမ်၊ ကွဲႏတွော့ꩻ ဝေါဟာရ ခေတ်အခေႏနေႏအလောင်း ကပြောင်ꩻလွဉ်ဒါႏယိုလဲ့ တဲမ်းသားလိတ်ယို အဝ်ႏလက်ခံႏဒျာႏ၊ တဲမ်းလိတ်သားယို လိုꩻခေတ်ကရီး၊ လိုꩻစခါတဖြာꩻ တမွေးတဝ်းသွူ။ ရက်ခွိုꩻပအိုဝ်ႏပေႏ ခေတ်တသာယိုခါဒျာႏနေနေ၊ နုဲင်းနဝ်ꩻ မိဉ်ႏတမွေးတဝ်း၊ မိဉ်ႏတသျင်ꩻနယ်တဝ်းတဲ့ ထွားစမ်ꩻလုဲင်ႏ 'ဓရာꩻ'ခရာႏမွိုင်၊ ကဟဲ့ꩻဗာႏဓရာꩻ (တရာꩻ)နဝ်ꩻ အရင်ꩻခံႏအဝ်ႏဒျာႏပါဠိ 'ဓမ္မ'ကိုထွာလွဉ်၊ 'ဓမ္မ'ငဝ်းယို မိဉ်ႏဖꩻနီခဝ်နဝ်ꩻ 'ဓမ္မ+ဓရ'ထွာနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ သဒ္ဒါႏပညာႏသျင်ႏသားရိုꩻ 'ရ'နီဖြုံႏယို မာꩻထိုꩻမားထွူတဲင် ထွာလွဉ် 'ဓမ္မ'ရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ဓရ-ယို မိဉ်ႏပြန်ႏပအိုဝ်ႏငဝ်းစဲစ်စဲစ်နဝ်ꩻ 'ကမ်းခါꩻ၊ ရဲးခါꩻ၊ ဖွေါင်ꩻခါꩻ' အခရာႏအဝ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ အကမ်းခါꩻ၊ အရဲးခါꩻ၊ အဖွောင်ꩻခါꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻ? လိုꩻလူꩻဗျဟ္မာႏ သတ္တဝါႏခိုမူႏ အဖြာꩻမုဲင်ꩻတရိုꩻတဝ်း လောကကျင်ꩻထုံꩻအလꩻ လောကဥပဒေႏကထွာဒါႏ နမ်းကျင်ꩻအုံအဝ်ႏ ထာမာꩻဖုံႏ မိဉ်ႏမဲဉ်ႏတသေႏသေႏနဝ်ꩻ လွောက်ꩻနာႏကျင်ꩻသုံꩻသားယို ဖေႏကတွိုႏထိုꩻမွုန်း ဘဝအရန်းဖွိုႏ (အပါယ်ႏ)နဝ်ꩻ ဓရ-တရာꩻနဝ်ꩻ ကမ်းခါꩻ၊ ရဲးခါꩻ၊ ဖွေါင်ꩻခါꩻဖေႏ-အခရာႏအဝ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ မိဉ်ႏတဲမ်း 'ဓရာꩻ'နဝ်ꩻ အခရာႏလဲဉ်းဗော့ꩻချာ အရင်ꩻခံႏလိတ်ဖြုံႏ မိဉ်ရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ဓရာꩻ (တရာꩻ)ယို လိုꩻတွိုင်ꩻကံကျင်ꩻလွောက်ꩻနာႏထွိုက်ဒျာႏ၊ အရွယ်ႏသက်တန်ꩻ၊ အခိင်ႏနားရီႏ မွူးနီꩻတရွေꩻတဝ်း၊ နီလိုꩻသီးခေတ်ယိုခါ ကဲဉ်းအာအာနဝ်ꩻ ပေါႏဒေါ့ꩻခြုဲင်းဖေႏ တရာꩻခရာႏနဝ်ꩻ လွꩻနာႏ၊ ကုဲင်းတခေင်ꩻဒါႏထာꩻ၊ မွေးတဝ်းတဲ့ လဲ့ꩻထိုꩻဖုဲင်းထိုꩻညာꩻဒါႏသွူ။ အသꩻကိုဖုံႏနဝ်ꩻ ရိုꩻဒျာႏ "ဓရာꩻ(တရာꩻ)နဝ်ꩻ ရ(လွောက်ꩻ)ဒျာႏလိုꩻဖြာႏအရွယ်ႏ"တဲ့၊ "အရွယ်ႏပေႏအရွယ်ႏဆားနဝ်ꩻ လွောက်ꩻတဝ်း"တဲ့၊ နဝ်ꩻမꩻ အခေႏနေႏအလꩻ အရွယ်ႏမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတဲယဝ်း ဖေႏနေးသꩻကဝင်ႏစာꩻလွဉ်နဝ်ꩻ စွိုးခွိုꩻအွဉ်ငါသား လိုႏဒေါ့ꩻ၊ လိုႏဟော်ꩻ၊ လိုႏခြုဲင်း၊ လိုႏတဲမ်းငါႏနဝ်ꩻသွူ။ ကွဲႏတွော့ꩻ ဝင်ꩻကတဲမ်းလဲဉ်းသားတဲ့ ဟော်ꩻသားသမ်းခြေား၊ ထွားသားသမ်းဆေ့ꩻတဲင် ယူႏယူႏနဝ်ꩻဖဲ့ꩻတဲ့ သꩻသမ်းထွာဖျင်တမျိုꩻ၊ နုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻခန်းတယဝ်း နီတာႏဝွန်ႏတဗာႏအနေႏ လိုႏတဲမ်းနယ်တဲင် ဟော်ꩻထွားတဲ့နဝ်ꩻ၊ တထွားတဝ်းတဲ့နဝ်ꩻ ယူႏဒျာႏအွိုးကဝါႏသနာႏသားတွော့ꩻ ကျိုꩻစာꩻတဲမ်းနယ်စမ်ꩻ ဓရာꩻ-တရာꩻခရာႏ တစူးတစိꩻနုဲင်းယိုသွူ။ မိဉ်ႏမိဉ်ပွါꩻမျာꩻ အာနာပါန (တရေ့ꩻသေသာသေ)တဲ့ နီလိုꩻသီးသꩻယို နေင်းလာညဆွာꩻ ကွပ်အဝ်ႏလွောက်ꩻလွဉ်ꩻသေႏသေႏဒျာႏ အာႏရုံႏသူပါꩻဆꩻချာတဲင် ကအီႏအွဉ်ႏလွေꩻထေ့ဗာႏ အာနာပါနထျꩻသူꩻနဝ်ꩻ တအုဲင်ႏလွေꩻတဝ်း၊ မဲဉ်လွေꩻတဝ်း တစိꩻစိꩻ၊ ဥပမာႏ- တပွိုက်ဖိုတဝ်းဒွိုန်းဖိုးရွိုင်ꩻယို သော့ꩻစမ်ꩻလေားမွိုင်၊ သေနာႏတဝ်းတဖူꩻ၊ လောႏထန်ႏထိုꩻစွဉ်ႏတဖူꩻ တလဲင်ႏချင်ꩻ၊ သꩻယိုတဲ့ အဗိုန်နုဲင်းဖိုးရွိုင်ꩻနဝ်ꩻ တပုံႏချင်ႏသွူ။ ယင်းတမျိုꩻနဝ်ꩻ ဖိုးပေႏကအဝ်ႏနဲဉ်းနေ အမွိုးနဲဉ်းသားယို ဖိုးတီသား (အဗွေႏ)မိဉ်ႏမိဉ်သွဉ်နဝ်ꩻ အွဉ်ႏခေါ်ထိုꩻအမွူးထွူတဲင် တွမ်ႏအလက်ꩻခွေါင်ခွေါင်၊ တွမ်ႏတဖြွီꩻခံႏခံႏ စွိုင်သေꩻခါꩻခန်း အလက်ꩻနဝ်ꩻအထျꩻ၊ မိဉ်ႏမာꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတဲးတဲ့ ဖိုးထီးထွိုက်ꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ အမိဉ်ရွန်ꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻရွန်ꩻ ကွပ်အလက်ꩻ၊ အဖြွီꩻခံႏတဲင် ဖင်းထိုꩻတလꩻတဝ်းနဝ်ꩻမꩻ ကွဲးဗေင်ႏလင်ꩻဗာႏ အလက်ꩻထျꩻနဝ်ꩻသွူ။ အဗိုန်နုဲင်းနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ အခိင်ႏနေင်ႏလာညဆွာꩻ အဝ်ႏတန်လွဉ်ꩻဒျာႏ တွမ်ႏအာႏရုံႏသူပါꩻစားသꩻယို မိဉ်ႏမိဉ်သွဉ်၊ မိဉ်ႏမိဉ်ဆုံꩻမꩻနဝ်ꩻ ဖထိုꩻအာႏရုံႏသူပါꩻတွော့ꩻ လွေꩻဒျာႏတခြာကို၊ ထိုမ်ႏဒျာႏထာꩻယေန်ယေန်တေ့ꩻတေ့ꩻ အရပ်ထွူတဲင် အာနာပါန (တရေ့ꩻသာ)ကရိုꩻဒါႏတရာꩻယို တောင်ꩻဗိုန်နုဲင်းဖိုးလက်ꩻ တိဉ်ႏတိဉ်ႏနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ၊ သတိꩻတရာꩻနဝ်ꩻ မတ်ဗိုန်နုဲင်းတဖြွီꩻခွေါင်ခွေါင်တွော့ꩻ လိုႏစွိုင်ခါꩻလꩻလꩻသွူ။ မိဉ်ႏစွိုင်ခါꩻတိဉ်ႏတိဉ်ႏလꩻ နုဲင်းယိုနဝ်ꩻ (အာႏရုံႏ)ကာႏမဂုဏ်ႏအလောင်း ကွပ်အလွေꩻထေ့ခွင်ꩻ အဲဉ်ထဝ်းတဲင် ဖင်းထိုꩻ၊ လဲ့ꩻထိုꩻလꩻဒွုမ်တွော့ꩻ ကွဲးညည အဝ်ႏပယ်ဗာႏစွဉ်ႏ အာနာပါန (တရေ့ꩻသာ)အာႏရုံႏအထျꩻနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻမꩻ တခြာအကို၊ မွေးတဝ်းတဲ့ ခင်ႏလမ်းယေန်ယေန်တေ့ꩻတေ့ꩻ အရပ်ယိုနဝ်ꩻ ထွာအားထုက်တရာꩻသားအတာႏ ခင်ႏလမ်းလွောက်ꩻတထွောင်း၊ ပေါႏမိဉ်လꩻတရာꩻ အရသာႏတဲ့ အုံဗော့ꩻနီနာꩻအခြာနဝ်ꩻ ပုဂ္ဂိုလ်ႏအပါꩻမုဲင်ꩻတဲ့ယဝ်း အီႏလꩻဗာႏတရာꩻ တယိုꩻတဝ်း၊ ခင်ႏလမ်းတဲ့ လိုႏလွိုက်ရွေꩻဒျာႏ ဖေႏကလွောက်ꩻဖက်တွမ်ႏ နီကျမ္မာႏရေꩻ၊ စရဲက်၊ အုံထွိုင်ႏမတ်နေးတဲ့ လꩻဒျာႏ၊ ထောင်ချာငါ မတ်နေးတဲ့ လꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ဗေင်ႏမတ်နေးတဲ့ လꩻဒျာႏ၊ အုံလင်ꩻတပန်း၊ အုံတပုဲင်နေးတဲ့ လꩻဒျာႏ၊ အဆင်ႏပြေႏရာꩻ တမျိုꩻမျိုꩻ မတ်အီလꩻဒျာႏ၊ ကွဲႏတွော့ꩻ ထောင်လွေꩻနေးနဝ်ꩻ သꩻနန်ꩻစွူ၊ အုံထွိုင်ႏနေးတမျိုꩻတဲ့ အုံထွိုင်ႏည တနွောင်ꩻလꩻတဝ်းနေနေ၊ ဗေင်ႏမတ်နေးနဝ်ꩻ ကုဲင်းမဲဉ်ဗင်ႏဒါႏထာꩻ၊ အဟဝ်သွတ်ꩻနဝ်ꩻ အုံလင်ꩻတပန်းနေးမꩻ ဟဝ်သွူ။ မိဉ်ႏအုံတပန်းနေးနဝ်ꩻ အွဉ်ႏတနွောင်းနွောင်း ငင်းဒေင်၊ အွဉ်ႏယန်ꩻချာ၊ အွဉ်ႏတငို့ꩻငါ လꩻတဝ်း၊ ငင်းဒေင်မာꩻကီနဝ်ꩻ ဖေႏကအဝ်ႏစွဉ်ႏတရွဉ်းဗာႏ၊ မိဉ်ႏအုံတနွောင်းနွောင်းနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ဆွတ်ꩻရယ်ꩻ (၁၈)လီးဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဆွိုက်လို့တဝင်ꩻ၊ ငင်းဟွီ (ညောင်ꩻ)ထွာတဝ်းဒွုမ်၊ မိဉ်ႏဟွီတဝ်းမꩻ သꩻစွူယိုꩻ၊ မတ်တရာꩻလꩻယိုꩻ၊ ကားလားကအီႏအုံလင်ꩻတရာꩻ အဝ်ႏလိုႏမာꩻရီးနုဲင်းယို- (၁) မိဉ်ႏထွာလိုꩻကျောင်ꩻသီးနဝ်ꩻ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီႏလ စင်ႏကြယ်ႏဗာႏ၊ မယ်ꩻဗာႏ၊ မိဉ်ႏထွာလိုꩻလမ်းသီးနဝ်ꩻ သီႏလငတ်ꩻပါꩻ၊ မိဉ်ႏနွောင်ꩻလဲ့ သီႏလသွစ်ꩻပါꩻ၊ လိုꩻကျောင်ꩻသီးနဝ်ꩻ သာႏမဏေႏကျင်ꩻသီႏလ၊ ရဟန်ꩻကျင်ꩻသီႏလ စင်ႏကြယ်ႏရီးရီးဗာႏ၊ သီႏလယံကစင်ႏကြယ်ႏနဝ်ꩻ- (က) ဖေႏနေးသီႏလ ကကုဲင်ဗာႏမွုန်းနဝ်ꩻ သျောင်ႏကံနေးနဝ်ꩻတဲ့ စင်ႏကြယ်ႏအီတမျိုꩻ (ခ) သီႏလမိဉ်ႏကုဲင်စိင်ႏစွော့ꩻလဲ့ လိုမ်ꩻလာꩻချာယင်းနဝ်ꩻတဲ့ စင်းကြယ်ႏအီတမျိုꩻ၊ လိုꩻကျောင်ꩻသီးနဝ်ꩻ မာꩻယင်းတံႏ၊ ပရိဝါသ်၊ မာန-စတဲင် ရဟန်ꩻသီးလိုမ်ꩻလာꩻနယ်ꩻ (ဂ) သꩻတဗော့ꩻ ကိလေႏသာႏမျိုꩻ ဖေႏကပေါႏမွုန်းသꩻကို သျောင်ႏညာꩻရီးနဝ်ꩻတဲ့ စင်ႏကြယ်ႏအီတမျိုꩻ၊ သꩻယို ခံႏတဝ်းအတဗော့ꩻ၊ အွဉ်ႏကြောင်းကြောင်းစင်စင်သီႏလ၊ မိဉ်ႏအွဉ်ႏစင်ႏကြယ်ႏမꩻ အားထုက်တရာꩻယိုထွာယိုꩻ၊ လိုꩻကျောင်ꩻသီးတာႏ- ဘုရာꩻတလင်ꩻကျင်ꩻဝွတ်၊ ဗောဓိညောင်ႏမွူးတလင်ꩻကျင်ꩻဝတ်၊ ဥပဇ္ဈာယ်ႏကျင်ꩻဝတ်၊ ဆရာႏကျင်ꩻဝတ်၊ ဆရာႏဥပဇ္ဈာယ်ႏအတွက် ထီလိုမ်ꩻထီလျား ကလိုႏမာꩻကျင်ꩻဝတ်၊ ဥပုသ်ကျောင်ꩻသီမ်ႏအကို ကလိုႏမာꩻဒါႏ ကျင်ꩻဝတ်၊ ဝိနယ်ꩻတန်ကိုကလွဉ်ဒါႏ ခန္ဓကဝတ် အပါꩻ(၈၀)ဆီတဲ့နဝ်ꩻ၊ ကျင်ꩻဝတ်တန် (၁၄)ပါꩻတဲ့နဝ်ꩻ အွဉ်ႏရေꩻထွူႏထွူႏတွုမ်တွုမ် ကျင်ꩻဗာႏ၊ ကံဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ "ခွေအဝ်ႏကံကျင်ꩻလဲဉ်း သီႏလတန်နဝ်ꩻ၊ ကျင်ꩻဝတ်နုဲင်းယို ကျင်ꩻခရာႏ လိုႏနေဒွုမ်ဟောင်း?" လိုꩻကရိုꩻစားနဝ်ꩻ ဝွေꩻသီႏလစင်ႏကြယ်ႏလဲဉ်း တရိုꩻနွောင်ꩻတဝ်း၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ကျင်ꩻဝတ်တန်နုဲင်းယိုတဲ့ အွဉ်ႏလွစ်ဟင်ꩻထိုꩻ လꩻတဝ်းသွူ။ (၂) ပယ်ႏထိုꩻညာꩻဗာႏ ပလိဗောဓိ(၁၀)ပါꩻ၊ ၁၀-ပါꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ (က) ကျောင်ꩻကန်ႏလမ်းပါႏကရိုꩻဒါႏ အဝ်ႏဝွို့အဝ်ႏပွိုင်း (ခ) ခိုမူႏတကာႏ ဖူးဝေးစွိုးခွိုꩻကရိုꩻဒါႏ အဝ်ႏဝွို့အဝ်ႏပွိုင်း (ဂ) ပစ္စေꩻလိစ်ꩻပါꩻရွဉ်ခံꩻဥစ္စာႏ (ဃ) အစွိုꩻအဗူႏအွဉ်ငါဗာႏ အစွိုꩻတာႏထာꩻမာꩻ (င) လိုႏမွဉ်းဖျင်ကျောင်ꩻကန်ႏ/လမ်းပါႏကရိုꩻဒါႏ ထာꩻမာꩻ (စ) လိုႏလွေꩻတဖူꩻညာꩻ (ဆ) ဆရာႏ-ဥပဇ္ဈာယ်ႏ မွိုးဖါဖူးဝေး အုံဟဝ်တဝ်းတဲင် လိုႏထွားလိုႏလိုမ်ꩻလာꩻဖေႏ (ဇ) နမ်းခြွိုင်ႏနသန်ꩻရေꩻဟဝ်တဝ်း (ဈ) လိုႏသွဉ်လိတ်၊ လိုႏချꩻ၊ လိုႏပြန်ႏလိတ် (ည) ပုထုဇဉ်ႏသီး ထာꩻမိဉ်လꩻကထွာဒါႏ တံꩻခိုꩻမျိုꩻ အဝွို့အပွိုင်း(၁၀)ပါꩻဖုံႏယို ယပ်ꩻထိုꩻဗာႏသွူ။ ပေါႏနဝ်ꩻမိဉ်ႏထွူ ခံႏထူႏဗာႏကမ္မဋ္ဌာန်ꩻတရာꩻ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻအဝ်ႏယင်း (၂)မျိုꩻ၊ နီမျိုꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ (၁) သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ - အားထုက်အမျိုꩻမုဲင်ꩻတဲ့ယဝ်း အရံႏအနေႏ အားထုက်ပါဗာႏ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻနဝ်ꩻတမျိုꩻ (၂) ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ- စရဲက်ကလွောက်ꩻရာꩻ ဆောင်ႏခါꩻဗာႏ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻနဝ်ꩻ တမျိုꩻ၊ အဝ်ႏယင်းနီမျိုꩻနုဲင်းယိုသွူ။ နီမျိုꩻအကို အရီးမျိုꩻ "သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ"ကရိုꩻနဝ်ꩻ ရဟန်ꩻသီးအလောင်း၊ အုံတရာꩻသားအလောင်း ပသာဗာႏမေတ္တာႏ၊ ပွါꩻမျာꩻဆင်ႏချင်ႏဗာႏ မရဏဿတိ (ထာꩻသီခရာႏ)၊ ပွါꩻပါခူႏခူႏခါႏခါႏဗာႏ အသုဘဘာႏဝနာႏ (တင်ႏတယ်ႏတဝ်း နာမ်ႏရုပ်ခန္ဓာႏ)၊ မေတ္တာႏ၊ ထာꩻသီ၊ အသုဘ ယိုဖုံႏသိုမ်ပါꩻ မိဉ်ႏသော့ꩻပါ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ (ဆင်ႏချင်ႏဗွေႏ[[ဘုရာꩻ]]ဂုဏ်ႏတောႏခရာႏ)နဝ်ꩻ ထွာလိစ်ꩻပါꩻတဲင် ဟဲ့ꩻ"စတုရာရက္ခ(၄)ပါꩻ=ကိုယ်ႏစောင်ꩻ(တရာꩻပွေါးနမ်း)လိစ်ꩻပါꩻ"နဝ်ꩻသွူ။ ပွါꩻမေတ္တာႏနဝ်ꩻ အွဉ်ႏထွော့သေꩻဗာႏအရပ်၊ ပုဂ္ဂိုလ်ႏ၊ အရီးသွတ်ꩻ အုံတရာꩻပတ်ဝွိုင်ꩻအကို (၁) ဗွေႏသံဃာႏသီးအလောင်း ပသာဗာႏမေတ္တာႏ (၂) နဝ်ꩻမိဉ်ႏထွူ တရာꩻကျောင်ꩻထျꩻကျောင်ꩻသောင် ကအဝ်ႏဒါႏလူꩻသီးအလောင်း ပသာဗာႏ (၃) တရာꩻတကာႏ သွမ်ꩻတကာႏဒုံကို ကထွာဒါႏ ဖြားဒုံတွမ်ႏ တာႏဝွန်ႏအဝ်ႏသားအလောင်း ပသာဗာႏ (၄) နဝ်ꩻထွူ အဝ်ႏကုဲင်ဒုံသားခိုမူႏ ပေႏတန်သီးအလောင်း ပသာဗာႏမေတ္တာႏ။ (၅) အရပ်ဆꩻကွဉ်ႏ၊ ကွဉ်ႏနဝ်-စတဲင် အရပ်(၁၀)ဖဲ့ꩻကအဝ်ႏဒါႏ သတ္တဝါႏလို့စင်အလောင်း ပသာဗာႏ၊ ပွါꩻ(ပသာ)မေတ္တာႏ ကလꩻနွောင်ꩻ အကျိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ- (က) အုံငီꩻလို့ဝင်ꩻတရာꩻသား အချင်ꩻချင်ꩻ သꩻပနဲဉ်ႏလွဉ် (ခ) အချင်ꩻချင်ꩻ အုံငီꩻလို့ဝင်ꩻနဝ်ꩻ သꩻချမ်ꩻသာႏအီ (ဂ) လူꩻသီးဖုံႏ လꩻနီမေတ္တာႏတဲင် ဝွေꩻသီးတဲ့ ပွေါးကူႏငီႏထွားကိုချာနီ (ဃ) ပသာဖေႏ ဖြားဒုံသီးမေတ္တာႏတဲင် ဖြားဒုံသီး ထွားကိုကူႏငီႏချာနီ (င) လိုꩻဖုံႏမူႏခို ကေႏညိုႏသဒ္ဓါႏအဝ်ႏလွဉ်၊ ကွပ်မေတ္တာႏအကျိုꩻတဲင် အရဲးအဆီꩻအဲဉ်ထဝ်းတွော့ꩻ မိဉ်လွေꩻအရပ်မုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတယဝ်း ဘေꩻရန်ႏကင်ꩻ၊ လွေꩻဗာႏချမ်ꩻချမ်ꩻသာႏသာႏသွူ။ ပွါꩻမရဏဿတိအကျိုꩻ- "ခွေယို တွိုႏတနီꩻနီꩻ၊ တခိင်ႏခိင်ႏ အီႏသီဗာႏအမန်ႏ၊ လဲ့ꩻတလꩻတဝ်း၊ လဲ့ꩻတလွစ်တဝ်းမွော့ဟွေး" မိဉ်ႏယူႏလꩻ၊ မိဉ်ႏစိဉ်ꩻစာꩻသေႏသေႏနဝ်ꩻ အပဲစ်ကအဝ်ႏထာꩻမာꩻမျိုꩻယို တမာꩻထွာဒွုမ်၊ ကွပ်တခြိုꩻဥစ္စာႏ၊ အံႏအွꩻတဲင် ပေါႏအပဲစ်တကင်ꩻတဝ်းမျိုꩻနဝ်ꩻ တမာꩻဒွုမ်၊ မိဉ်ႏထီႏဝင်ꩻမာꩻတဲ့ ထူႏဒါႏသံႏဝွေႏဂ တရန်းထွူတရန်းတဲင် သꩻမိဉ်ကျိုꩻစာꩻအားထုက်တရာꩻ တလာလွဉ်အီနဝ်ꩻသွူ။ ပွာꩻအသုဘ (တတင်ႏတဲႏတဝ်း)အကျိုꩻ- "မိဉ်ႏပွါꩻတသေႏသေႏ အသုဘနဝ်ꩻ လိုꩻခန်းတဲ့ယဝ်း၊ လူꩻခန်းတဲ့ယဝ်း၊ တိရစ္ဆာန်ႏခန်းတဲ့ယဝ်း ပေါႏလꩻခန္ဓာႏနဝ်ꩻ တင်ႏတယ်ႏခရာႏ၊ မိဉ်လꩻခရာႏ၊ စွယ်ꩻလံꩻခရာႏ တအဲဉ်ထဝ်းမွော့ဟွေး၊ အတိဉ်ႏအခွေါင် တအဝ်ႏတဝ်း"သေဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် သမဲဉ်လꩻ (တဏှာႏ) ထွာခွင်ꩻအဝ်ႏတဝ်းဒွုမ်၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻယိုသိုမ်မျိုꩻနဝ်ꩻ ကေꩻဇူꩻတရာꩻအာတဲင် ကျင်ꩻအုံတရာꩻသား ကအားထုက်တရာꩻမျိုꩻယို ထွူယိုꩻအီ၊ ထွာအသောင်အရင်ꩻ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻတမျိုꩻနေနေ၊ နဝ်ꩻမꩻ ဟဲ့ꩻဗာႏ "သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ"နဝ်ꩻသွူ။ (မိဉ်လꩻဒါႏ အကျိုꩻတရာꩻ အမျိုꩻမုဲင်ꩻတဲ့ယဝ်း ကူႏငီႏကိုဒါႏ၊ ထွားကို၊ ဖေႏအာႏကိုဒါႏ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ) အခရာႏ အဝ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ကျင်ꩻတရာꩻသားအနေႏ မေတ္တာႏ၊ မရဏဿတိ၊ အသုဘ-ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻယိုသိုမ်ပါꩻ ပုဂ္ဂိုလ်ႏမျိုꩻမုဲင်ꩻတရွေꩻတဝ်း ကံထွိုက်၊ ကံသင်ꩻငါႏအကျောင်ꩻ-အွဉ်ႏသꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ==ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ== ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ (၃၈)ပါꩻဖုံႏအကို တွမ်ႏလွောက်ꩻနီစရဲက် တပါꩻပါꩻနဝ်ꩻ ကွပ်အဝ်ႏလိုႏဆောင်ႏခါꩻသေႏသေႏ၊ လိုႏပွါꩻသေႏသေႏနဝ်ꩻမꩻ ဟဲ့ꩻဗာႏ "ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ"သွူ၊ ၃၈-ပါꩻလို့လို့ တမွေးတဝ်း၊ သꩻအာႏရုံႏကို ကတောင်ꩻယိုꩻယိုꩻဒါႏ တပါꩻပါꩻယို လိုႏလွိုက်ဗာႏကဒွိုန်း၊ ယိုကိုနဝ်ꩻ အွိုးအစကအွဉ်ႏနယ်ဒါႏ အာနာပါနဿတိ (တရေ့ꩻနွိုးသာသေ)ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻယို ဟဲ့ꩻဗာႏ "ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ"၊ ယိုတပါꩻတဲ့ အဝ်ႏပါသော့ꩻ (၃၈)ဖုံႏအကိုနဝ်ꩻနေနေသွူ။ အခရာႏလုဲင်းနဝ်ꩻ လိုႏထွားဝိသုဒ္ဓိမဂ် ပထမအုပ် မဲ့ငါ-၈၆၊ သီႏလစင်ႏကြယ်ႏခန်ꩻ၊ ဖျတ်ထိုꩻ အဝွို့အပွိုင်းခန်ꩻကိုသွူ။ ==လိုႏထိုမ်ႏဆရာႏနုဲင်းယို== ကိစ္စပေႏတန်-ကရိုꩻဒါႏ (၁) သီႏလစင်ႏကြယ်ႏ (၂) ဖျတ်ထိုꩻအဝွို့အပွိုင်းမိဉ်ႏထွူ ကွပ်အာနာပါနယိုတဲင် ကလꩻလွေꩻဒါႏဈာန်ႏ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ႏ (ရဟန္တာႏ)ဗွေႏဗိုန်ရဟန်ꩻသီးအထျꩻ လွေꩻထေ့ဆယ်ꩻကပ်ဗာႏ၊ မိဉ်ႏတမော့ꩻတဝ်း ဗွေႏရဟန်ꩻနုဲင်းယိုလဲ့ လွေꩻထေ့ဆယ်ꩻကပ်ထေ့သွော့ ကလꩻဒါႏ အနာဂါမိဖိုလ်ႏ (အနာႏဂါမ်ႏ)သားထျꩻ။ အနာႏဂါမ်ႏပုဂ္ဂိုလ်ႏ မိဉ်ႏတအဝ်ႏတဝ်းလဲ့ ထိုမ်ႏလုဲင်ႏ ကလꩻသကဒါဂါမိဖိုလ်ႏ (သကဒါႏဂါမ်ႏ)သား၊ သကဒါႏဂါမ်ႏသား မိဉ်ႏတအဝ်ႏတဝ်းလဲ့ ထိုမ်ႏလုဲင်ႏသွော့ ကလꩻသောတာပတ္တိဖိုလ်ႏ (သောတာႏပန်ႏ)သား၊ သောတာႏပန်ႏသား မိဉ်ႏတအဝ်ႏတဝ်းလဲ့ လွေꩻထေ့လုဲင်ႏသွော့ [[ဆရာႏ]]ကလꩻထွူဒါႏ အာနာပါနစတုတ္ထဈာန်ႏသားထျꩻ။ လꩻအာနာပါနစတုတ္ထဈာန်ႏသား မိဉ်ႏတအဝ်ႏတဝ်းလဲ့ လွေꩻထေ့သွော့ ကဒါႏကသေပါဠိသား၊ အဋ္ဌကထာႏသားထျꩻ၊ "ကဒါႏကသေ"ကရိုꩻနဝ်ꩻ ပါဠိအလွေꩻအသဲင်ꩻ၊ အဋ္ဌကထာႏအလိုႏဆန္ဒ၊ အဆုံꩻအဖျတ်ယို သေစဲင်းစဲင်းစဲ့စဲ့၊ သံႏသယ အဝ်ႏတဝ်းနုဲင်းနဝ်ꩻမꩻလꩻ၊ ပွိုးတမုဲင်ꩻနဲးတဲင် ရဟန္တာႏကစဒါႏ ဗွေႏပုဂ္ဂိုလ်ႏသီး နုဲင်းကီဖုံႏယိုနဝ်ꩻ အဟော်ꩻခြုဲင်းနယ်ဒါႏ နမ်းမော့ꩻခွဲးမုꩻ တဖူꩻနုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏသွူ။ သေစဲင်းဒါႏလျင်ႏ ပါဠိ၊ အဋ္ဌကထာႏဆရာႏယိုနဝ်ꩻ သေအနယ်ꩻနေနေတဲင် တွမ်ႏအုံတရာꩻသား လွောက်ꩻတလွောက်ꩻတဝ်း၊ သင်ꩻတသင်ꩻတဝ်း ဟော်ꩻခြုဲင်းနယ်နွောင်ꩻ၊ ဥပမာႏ- သေင်ႏတနွိုင်တန်အကို ယံဖေႏမဲ့ကကွင်ဗာႏမွုန်းအတာႏ တွမ်ႏကအွဉ်ႏနယ်ဖေႏ တဖူꩻစွဉ်ႏနဝ်ꩻ ဗိုန်ဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ==မိဉ်ႏထူႏကမ္မဋ္ဌာန်ꩻနဝ်ꩻ== အုံအဝ်ႏမုꩻ ဖွီသွောင်ဗာႏ၊ ကိစ္စအာဗာႏတဝ်း၊ ထာꩻမာꩻသျုက်ဗာႏတဝ်း၊ ဖေႏကအဝ်ႏငါ ထာꩻမာꩻအုံတရာꩻတမျိုꩻငါမꩻ၊ အကျင်ꩻသီႏလတဲ့ ဖေႏကဗွာစင်သေႏသေႏဗာႏ၊ ကလိုႏအပ်ရီးဒါႏ ကိစ္စဖုံႏယို မိဉ်ႏဗွေထွူနဝ်ꩻ ထိုမ်ႏသွော့ဆရာႏဟဝ် နုဲင်းအွိုးကီနဝ်ꩻဖုံႏအတွိုင်ꩻ၊ ဝတ္တရာꩻကေႏကေႏ ဆယ်ꩻကပ်ဒျာႏသွော့ လိင်ႏလိင်ႏမာႏမာႏ၊ နဝ်ꩻမိဉ်ႏထွူ သွဉ်ထူႏဗာႏ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻနယ်ꩻသွူ။ ==ထူႏကမ္မဋ္ဌာန်ꩻနယ်ꩻ (၅)နယ်ꩻ== ထူႏကမ္မဋ္ဌာန်ꩻနဝ်ꩻ အနယ်ꩻအဝ်ႏ(၅)နယ်ꩻ၊ ၅-နယ်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ (၁) ဥဂ္ဂဟနယ်ꩻ (၂) ပရိပုစ္ဆာနယ်ꩻ (၃) ဥပဋ္ဌာနနယ်ꩻ (၄) အပ္ပနာနယ်ꩻ (၅) လက္ခဏနယ်ꩻ အဝ်ႏငတ်ꩻနယ်ꩻနုဲင်းယိုသွူ။ ကသွဉ်ထူႏဒါႏ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻအားထုက်နယ်ꩻနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"ဥဂ္ဂဟနယ်ꩻ"၊ အားထုက်တရာꩻအလောင်း သံႏသယဖေႏကဗွောင်၊ ဖေႏကသျင်ꩻတဲင် ရီဖြောင်ရီးရီးနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"ပရိပုစ္ဆာနယ်ꩻ"၊ "မိဉ်ႏအားထုက်နုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ကုဲင်းမော့ꩻဒါႏနုဲင်းယို၊ ထီႏဒါႏနုဲင်းယို"စတဲင် ကတောင်ꩻသေꩻဒါႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"ဥပဋ္ဌာနနယ်ꩻ"၊ "မိဉ်ႏအားထုက်ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻယိုနဝ်ꩻ လꩻနွောင်ꩻအီဈာန်ႏတရာꩻနုဲင်းယို၊ နုဲင်းနဝ်ꩻ"စတဲင်နဝ်ꩻစာနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"အပ္ပနာနယ်ꩻ"၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻအမျိုꩻ၊ အမိဉ်ꩻ၊ အပုံႏ၊ လက္ခဏာႏ၊ အကျောင်ꩻအကျိုꩻ-စတဲင်နဝ်ꩻစားနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"လက္ခဏနယ်ꩻ"နဝ်ꩻသွူ။ မိဉ်ႏသွဉ်ထူႏ အရန်းယို(၅)ရန်းနဝ်ꩻ နမ်းတဲ့ ပင်ႏပန်ꩻတဝ်း၊ ဆရာႏတဲ့ သွဉ်ဖေႏဗာႏယပ်ꩻတဝ်း၊ တလဲင်ႏတစိꩻစိꩻ ဝင်ꩻသွဉ်လွေꩻဖေႏ၊ ငတ်ꩻမျိုꩻမိဉ်ႏထွူ အုံစွူစွူဗော့ꩻ ဆရာႏထျꩻနဝ်ꩻကို မိဉ်ႏရရော့ꩻလဲ့ အုံစွူစွူဗော့ꩻနဝ်ꩻကို၊ မိဉ်ႏတရရော့ꩻတဝ်းတဲ့ ကွီခွင်ꩻဆရာႏနဝ်ꩻထွူတဲင် မိဉ်ႏထွာလိုꩻဉာဏ်ႏပေါင်းထွိုင်ꩻတဲ့ လွေꩻယူႏဇနာႏတရျာꩻရပ်၊ ဉာဏ်ႏမိဉ်ႏဟဝ်တဲ့ လွေꩻညာꩻတဲ့ လꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ဉာဏ်ႏကထွိုင်ꩻသားနဝ်ꩻ မိဉ်ႏတသျင်ꩻတဝ်းလဲင်ႏ မိဉ်ႏအဝ်ႏလိုႏရီစိင်ႏစွော့ꩻလဲ့ အဝ်ႏဗော့ꩻဆရာႏမꩻထွာ၊ နဝ်ꩻမꩻ လွေꩻညာꩻငါႏထွာတဝ်း၊ မိဉ်ႏဖထိုꩻဆရာႏထွူနဝ်ꩻ ထိုမ်ႏဗာႏခင်ႏလမ်းအုံ ကျောင်ꩻအပဲစ်ကင်ꩻ (၁၈)မျိုꩻစား၊ (၁၈-မျိုꩻအလုဲင်းနဝ်ꩻ ထွားဒျာႏသွော့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာႏကိုသူꩻနေား)။ ထိုမ်ႏဗာႏကျောင်ꩻအင်္ဂါႏ(၅)ပါꩻကဗွေစား၊ "အင်္ဂါႏ-၅ပါꩻ"ကရိုꩻနဝ်ꩻ- (၁) အဝ်ႏဗော့ꩻငါႏလွဉ်ꩻတဝ်း ဒုံ/ဝေင်ꩻ (၂) အဝ်ႏညာꩻငါႏလွဉ်ꩻတဝ်း ဒုံ/ဝေင်ꩻ (၃) လိုꩻဖုံႏတဲ့သျင်ꩻ (၄) တခြေ့၊ တဗင်၊ တကျင်၊ ရူဖုံႏ ကခြေားဒါႏအရပ် (၅) သွꩻမိတ်ဆွေႏတွမ်ႏပစ္စေꩻဖုံႏ ကလꩻယိုꩻဒါႏအရပ်၊ အင်္ဂါႏငတ်ꩻပါꩻနုဲင်းယိုသွူ။ ပေါႏမိဉ်ႏမော့ꩻသွူ ကျောင်ꩻနုဲင်းယိုလဲ့ အုံသော့ꩻကျောင်ꩻနဝ်ꩻကိုထွူတွော့ꩻ တဒွေါ့ꩻဖြတ်ꩻဗာႏ အဝွို့အပွိုင်း အပေႏစား (ပလိဗောဓ)၊ အဝ်ႏလိုႏရိပ်ꩻစူမီႏခင်ႏမီႏ၊ အဝ်ႏလိုႏဆꩻသင်္ကန်ꩻ-စတဲင် ထာꩻမာꩻသောက်သဲက်မျိုꩻယို ဟဲ့ꩻ"အဝွို့အပွိုင်း-ပလိဗောဓ"အပေႏစားနဝ်ꩻသွူ။ သုံꩻဆောင်ႏဒဲဉ်ဟန်ႏထွူ ဒဲဉ်စွူႏဟန်ႏစွူႏ ယံကထင်ႏလꩻမွုန်းနဝ်ꩻ ပယ်ႏထိုꩻလꩻလꩻ၊ ဖေႏကတခေင်ꩻမွုန်းထာꩻနဝ်ꩻ ထူႏအာႏရုံႏ၊ ယူႏသွော့ ရတနာႏသိုမ်ပါꩻကေꩻဇူꩻ၊ မိဉ်ႏယူႏလꩻနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ သꩻအာႏထင်ႏတလာချာနွောင်ꩻအီ၊ နဝ်ꩻမိဉ်ႏထွူ ကသွဉ်ခါꩻဒါႏ ဆရာႏထျꩻအတွိုင်ꩻ အထုံꩻနယ်ꩻဖုံႏယို ဖေႏကအွဉ်ႏဖေင်ꩻထိုꩻမွုန်းတဝ်း တငွါငွါနဝ်ꩻ ကျမ်ႏယူႏစိဉ်ꩻစာꩻချာဗာႏ၊ ကတဲမ်းနယ်နုဲင်းယိုတဲ့ ထွာဒျာႏ အအဲဉ်ႏစားပေႏလွုမ်ꩻ၊ မိဉ်ႏမိဉ်လꩻ အလုဲင်းစားနဝ်ꩻ ထွားဒျာႏသွော့ [[ဝိသုဒ္ဓိမဂ်]] (၁-၁၂၀)နေား။ (ဝိ-ဋ္ဌ-၂-၂၂) ထူႏအာႏရုံႏ ယူႏဗာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ? (၁) အုံပွေါးတွက်ဆွုမ်ႏနေး တလီꩻတရေ့ꩻသာနဝ်ꩻ တမျိုꩻ (၂) အုံပွေါးထွားဆွုမ်ႏနေးနဝ်ꩻ တမျိုꩻ (၃) တလီꩻတရေ့ꩻနွို့သာထန်ႏ ကခွေါင်းဒါႏနေ့ꩻဖူတွမ်ႏ ဖြောင်းဗီႏဖဲ့ꩻကီ နေ့ꩻဖူငွါဆꩻလ တအိုက်ꩻအိုက်ꩻရပ်နဝ်ꩻ တမျိုꩻ (၄) "တမယ်ꩻတဝ်း၊ ဆင်ꩻရယ်ꩻတန်ဒျာႏ၊ လွောက်ꩻတဝ်းနီအလိုႏ၊ အမိဉ်ထွာတဲ့ အထွာဒျာႏ၊ အမိဉ်ကုဲင်တဲ့ အကုဲင်ဒျာႏ"စတဲင် မိဉ်ႏမတ်နုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဝိပဿနာႏလက္ခဏာႏနဝ်ꩻသွူ။ (၅) ရုပ်နာမ်ႏကလို့ထိုꩻဒါႏ မဂ်တရာꩻ၊ သင်္ခါရအကျောင်ꩻကလို့ထိုꩻဒါႏ မဂ်တရာꩻ (၆) ကိလေႏသာႏ အရွီးအထျꩻ၊ အခိုႏအတနို့ ကလို့ထိုꩻဒါႏ ဖိုလ်ႏတရာꩻ (၇) လꩻထွူမဂ်ဖိုလ်ႏတွော့ꩻ ထွားဆင်ႏချင်ႏအီချာ ပစ္စဝေက္ခဏာႏဉာဏ်ႏနဝ်ꩻယင် ထူႏအာႏရုံႏ ယူႏထွားလွေꩻဗာႏအချက်နုဲင်းယို (၇)ချက်နဝ်ꩻသွူ။ ယိုဖုံႏ (၇)ချက်အကို ကအားထုက်စသားနဝ်ꩻ တဲႏဗာႏရီးရီး "တွက်တလီꩻသာနွို့သာထန်ႏ"တမျိုꩻယို၊ မိဉ်ႏတွက်နေးနဝ်ꩻ တဲႏကအုံစ၊ တဲႏကမတ်စ တွက်ဗာႏ တဗာႏ/တလဲင်ႏ၊ နီလဲင်ႏ-စတဲင်နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ဗꩻလွေꩻငတ်ꩻလဲင်ႏကိုနဝ်ꩻ အုံပဆားဗာႏတဝ်း၊ တဲႏတဗာႏ ဗꩻငတ်ꩻဗာႏနဝ်ꩻ တွက်ဗာႏတအာႏ၊ အအာသွတ်ꩻနဝ်ꩻ လွိုဗာႏတဝ်း အလဲင်ႏတဆီ။ အချုက်- အဆေ့ꩻသွတ်ꩻ ငတ်ꩻလဲင်ႏမာꩻကီ၊ အအာသွတ်ꩻ အလဲင်ႏတဆီ၊ တွက်ဗာႏအစဲဉ်ႏအတွိုင်ꩻ၊ တဲႏတဗာႏ၊ နီ၊ သိုမ်၊ လိစ်ꩻ၊ ငတ်ꩻ၊ သူ၊ နွုတ်ꩻ၊ သွစ်ꩻ၊ ကွတ်ꩻ၊ တဆီ-အစဲဉ်ႏအတွိုင်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ တဲႏတလဲင်ႏ ဗꩻလွေꩻသူတဲ့လꩻ၊ ဗꩻလွေꩻနွုတ်ꩻတဲ့လꩻ၊ ဗꩻလွေꩻသွစ်ꩻတဲ့လꩻ၊ ကွတ်ꩻတဲ့လꩻ၊ ကမ်းဒျာႏ ကမတ်တောင်ꩻနွောင်ꩻဒျာႏ၊ ကွဲႏတွော့ꩻ တွက်ကာႏဗာႏတဝ်းထာꩻ၊ ဥပမာႏ- တွက်ဗာႏတဝ်း တလဲင်ႏ၊ သိုမ်လဲင်ႏ၊ ငတ်ꩻလဲင်ႏ-စတဲင်နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ မိဉ်ႏတွက်ငတ်ꩻလဲင်ႏမာꩻလနဝ်ꩻ အဆေ့ꩻငါႏတဲင် သꩻနန်ꩻစွူ၊ ဥပမာႏ- တွမ်ႏကထွိုင်ꩻခါꩻဒါႏဖိုး အဖွေါင်ꩻအဲဉ်ႏအဲဉ်ႏကိုနဝ်ꩻ ဗိုန်ဝင်ꩻ၊ မိဉ်ႏတွက်တဆီလွိုနဝ်ꩻ အာငါႏလွဉ်ꩻတဲင် သꩻလွင်ꩻထိုꩻဒါႏနဝ်ꩻမꩻ အနန်ꩻစွူဒျာႏနေနေ၊ မိဉ်ႏတွက်ကာႏထာꩻ၊ မိဉ်ႏအွဉ်ႏခါႏနေးနဝ်ꩻ "ခွေကအားထုက်တရာꩻယို ထွူသွတ်ꩻလဲဉ်းဟောင်း? ထွူတဝ်းဒွိုန်းဟောင်း?" သံႏသယထွာတဲင် သꩻလွင်ꩻ၊ သꩻကွင်အီဒါႏနေနေသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ အဆေ့ꩻသွတ်ꩻ တွက်ဗာႏငတ်ꩻလဲင်ႏ၊ အအာသွတ်ꩻ တွက်ဗာႏအလဲင်ႏတဆီ၊ တွက်ကာႏ(အွဉ်ႏခါႏ)ဗာႏတဝ်း၊ လွောက်ꩻနာႏလွဉ်ꩻဗာႏယိုသိုမ်မျိုꩻ၊ မိဉ်ႏတွက်နဝ်ꩻ တွက်ဗာႏယွယွ၊ ဥပမာႏ- နုဲင်းပါꩻကတွိုင်ဗွူ ပိဉ်ဝက်ဝက်နဝ်ꩻ ဗိုန်လို့ဝင်ꩻသွူ။ ခိုတ်သော့ꩻခြောင်းဝက်ထွူ ပက်တွောင်းအတခိုႏတွမ်ႏခွဉ်းတဲင် တွက်ခန်းတခြောင်း (တဝက်)နုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ ထောက်ꩻသော့ꩻခန်းတခီ၊ အဝ်ႏခိုတ်သော့ꩻယင်းတလဲင်ႏတွင်ꩻ သမ်းလောႏထီႏခန်း ထာꩻအီႏထာꩻစျꩻတဲင် တွမ်ထန်ႏဝေါင်းထိုꩻနဝ်ꩻထွူမꩻ ကွဲးတွက်ယင်း တဝက်-စတဲင်နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ယိုနဝ်ꩻ တွက်နေး ပိဉ်ဝက်ဝက်ပုံႏသွူ။ ပထမတလဲင်ႏနဝ်ꩻ တွက်ခန်းတဝက်တွော့ꩻ ဒုတိယလဲင်ႏနဝ်ꩻ တွက်လုဲင်ႏနီဝက်၊ တတိယလဲင်ႏနဝ်ꩻ သိုမ်ဝက်-နဝ်ꩻစားလဲ့ လꩻဒျာႏ၊ မိဉ်ႏတွက်ဒျာႏ တဝက်စီႏ တဝက်စိႏ လဲင်ႏလွော်လဲင်ႏနန်းနဝ်ꩻ သမ်းကွင်ဒါႏတဲင် တွက်ဗော့ꩻတဝက်၊ နီဝက်၊ သိုမ်ဝက်နဝ်ꩻ တွိုႏလဲဉ်းမုဲင်ꩻဝက်ကရိုꩻနဝ်ꩻ ယိင်းသေယိုꩻ၊ ကွင်ဒါႏတဝ်းသွူ။ အဗိုန်နုဲင်းနဝ်ꩻနေနေ၊ နီကမတ်ဒါႏ တလီꩻတရေ့ꩻသာ (နွို့ထန်ႏ)ယိုနီမျိုꩻအကို ထင်ႏသျာꩻအမျိုꩻမုဲင်ꩻ? တရေ့ꩻနဝ်ꩻ စဲင်း(ထင်ႏသျာꩻ)နဲ့?၊ ထာꩻသာနဝ်ꩻမꩻ အစဲင်း(ထင်ႏသျာꩻ)နဲ့?၊ မွေးတဝ်းတဲ့ အတရေ့ꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ အသာတဲ့နဝ်ꩻ စဲင်း(ထင်ႏသျာꩻ)ဒျာႏနဲ့ နမ်းတွမ်ႏနမ်း တွက်ချာဒျာႏမꩻလꩻသွူ။ မိဉ်ႏထွာအတရေ့ꩻနဝ်ꩻ စဲင်းတဲ့ မတ်ငါတရေ့ꩻ နဝ်ꩻတမျိုꩻငါ၊ တရေ့ꩻတလဲင်ႏတဲ့ မတ်ခါꩻသွော့တလဲင်ႏ၊ အသာနဝ်ꩻ မတ်မွုန်းဒွုမ်၊ အသာနဝ်ꩻ အွဉ်ႏဗော့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ မိဉ်ႏတရေ့ꩻယင်းတလဲင်ႏမꩻ မတ်ခါꩻနီလဲင်ႏ-စတဲင် တွက်သွော့နုဲင်းနဝ်ꩻ။ မိဉ်ႏထွာအသာနဝ်ꩻ စဲင်းတဲ့ ပေါႏသာထန်ႏသွူ တလဲင်ႏတဲ့ မတ်ခါꩻသွော့တလဲင်ႏ၊ အတရေ့ꩻနဝ်ꩻ မတ်မွုန်းဒွုမ်၊ အတရေ့ꩻနဝ်ꩻ အွဉ်ႏဗော့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ မိဉ်ႏသာယင်းတလဲင်ႏမꩻ တွက်နီလဲင်ႏ၊ သိုမ်လဲင်ႏ၊ လိစ်ꩻလဲင်ႏ-စတဲင်တွက်သွော့နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ယိုနဝ်ꩻ အစဲင်း(ထင်ႏသျာꩻ)ကွို့ꩻ တမျိုꩻသားအတာႏ တွက်နေးနယ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ မိဉ်ႏထွာ တရေ့ꩻတဲ့စဲင်းဒျာႏ၊ သာတဲ့ စဲင်းဒျာႏသားနဝ်ꩻ တရေ့ꩻယို မတ်သွော့တလဲင်ႏ၊ အသာနဝ်ꩻ မတ်သော့ꩻနီလဲင်ႏ-စတဲင်နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ နေ့ꩻဖူငွါကို တလီꩻကနွို့ထန်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏနီငွါပိဉ်တဲင် အငွါမုဲင်ꩻစဲင်းတဲ့ မတ်အီဗာႏ အငွါနဝ်ꩻ၊ နီဖဲ့ꩻမိဉ်ႏစဲင်းဒျာႏ၊ နေ့ꩻဖူမိဉ်ႏပိစ်ꩻ၊ တဟွိုဗာႏ မိဉ်ႏတမွေးတဝ်းနဝ်ꩻ ရစဲင်းဒျာႏနီဖဲ့ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ကွဲႏတွော့ꩻ အမိဉ်ႏစဲင်းနီဖဲ့ꩻလဲ့ ဖဲ့ꩻစေႏနဝ်ꩻ မတ်တလဲင်ႏ၊ ဖဲ့ꩻထွေနဝ်ꩻ မတ်တလဲင်ႏ၊ မာꩻဗာႏတဝ်းနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ မဲ့ꩻကွင်ထိုꩻဒါႏ၊ မတ်ငါ တငွါတငွါငါမꩻ ရဟဝ်၊ မိဉ်ႏမတ်လို့လို့နီငွါတဲ့ နီဖဲ့ꩻဖဲ့ꩻအတာႏ အသာနဝ်ꩻ တွက်သွော့တလဲင်ႏ၊ အတရေ့ꩻနဝ်ꩻ တွက်သွော့တလဲင်ႏ၊ အနယ်ꩻယိုနဝ်ꩻ တဲမ်းလိတ်သား တဲမ်းစန်ႏနေး တမွေးတဝ်းရင်ꩻ၊ အဝ်ႏကျမ်ꩻကိုလွဉ်အတွိုင်ꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ အမတ်ယို ဖေႏကလွစ်ထိုꩻဗာႏမွုန်းတဝ်း၊ သꩻနဝ်ꩻ အမွိုင်တဲင် ပေါႏဟွုန်ခြောက်ခြောက်ခြဲက်ခြဲက်တဲ့ လောႏလွေꩻထေ့စွဉ်ႏ တလဲင်ႏချင်ꩻ၊ ပေါႏဟွုန်လိုꩻငဝ်းတဲ့ နက်လွေꩻစွဉ်ႏတလဲင်ႏချင်ꩻ၊ မိဉ်ႏထွာနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ အမတ်အတွက်ယို ကုဲင်ထိုꩻဒါႏ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ လိုႏငါႏမွေး ခင်ႏလမ်းယေန်ယေန်တေ့ꩻတေ့ꩻအရပ်နဝ်ꩻသွူ။ မိဉ်ႏမတ်လꩻလꩻနုဲင်းယိုနဝ် အစနဝ်ꩻ စဲင်းတမျိုꩻလွုမ်ꩻတဲ့ ကွဲးညည မိဉ်ႏကျင်ꩻလွဉ်ခိင်ႏသူꩻနဝ်ꩻ စဲင်းလို့စွဉ်ႏနီမျိုꩻမျိုꩻ၊ "နီမျိုꩻ"ကရိုꩻနဝ်ꩻ- (၁) အတရေ့ꩻတမျိုꩻ (၂) အသာတမျိုꩻ၊ မတ်ဗာႏဒျာႏ တလီꩻကအဝ်ႏခွေါင်းယိုတွင်ꩻ၊ တလီꩻတလꩻသာထန်ႏဒွိုန်း၊ မွေးတဝ်းတဲ့ တလꩻတရေ့ꩻချာဒွိုန်း (အနာႏဂတ်)မျိုꩻတဲ့ တွက်ဗာႏတဝ်း၊ ကသာထွူလဲဉ်း ကတရေ့ꩻထွူလဲဉ်း အွိုးနဝ်ꩻဟွဉ်ႏ၊ အွိုးမဟာနီꩻ၊ မစာႏနီꩻ၊ လာကရီး၊ နေင်ႏကရီး (အတိက်)နုဲင်းနဝ်ꩻတဲ့ ယူႏလꩻချာတွော့ꩻ တွက်အီ၊ မတ်အီဗာႏတဝ်းနေနေသွူ။ မတ်ဗာႏ၊ တွက်ဗာႏဒျာႏ ကအဝ်ႏလွဉ်ခွေါင်း နေ့ꩻဖူငွါ ယိုခါခဲ့ꩻခဲ့ꩻ (ပစ္စုပ္ပန်ႏ)နဝ်ꩻလွုမ်ꩻ၊ ယူႏချာဗာႏတဝ်း အလီꩻကလဲဉ်း၊ အုံပွေါးဗာႏတဝ်း တလီꩻတရေ့ꩻသာယို၊ ဝွေꩻတွမ်ႏဝွေꩻ အခိင်ႏမိဉ်ႏတွိုႏမဲ့ꩻ အလွဉ်ဒျာႏ၊ သꩻနဝ်ꩻ အုံပွေါးတွက်ဆွုမ်ႏ မတ်ဆွုမ်ႏဗော့ꩻ ဝွေꩻကလွဉ်ခွေါင်း နေ့ꩻဖူငွါနဝ်ꩻငါ၊ ကထွူထိုꩻယိုတဲ့ တွက်ဗာႏတဝ်း၊ မတ်ဗာႏတဝ်း၊ တလꩻဖျော်လွဉ်ခွေါင်းဒွိုန်း နေ့ꩻဖူငွါယိုတဲ့ မတ်ကျိုႏရီးဗာႏနေးတဝ်းနေနေသွူ။ ဖေႏကဖျော်လွဉ်မွိုင်မွိုင်တဲ့ သာနဲစ်ဗာႏတဝ်း၊ သꩻယို ခွုမ်ခါꩻတိဉ်ႏတိဉ်ႏ၊ အွဉ်ႏအုံပွေါးတွက်ဆွုမ်ႏ၊ ထွားဆွုမ်ႏဗော့ꩻ ကလွဉ်ခွေါင်းတွင်ꩻနဝ်ꩻငါမꩻ အနယ်ꩻမဲဉ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ တနယ်ꩻနဝ်ꩻ- အတရေ့ꩻယင်၊ အသာယင် မတ်တွက်မိဉ်ႏနွောင်ꩻသွူနဝ်ꩻ အတရေ့ꩻတသာနီမျိုꩻ မိဉ်ႏသေထင်ႏသျာꩻ-စဲင်းလဲဉ်းနဝ်ꩻ မတ်နေးအမွိုင်စားတဲ့ လꩻလဲဉ်းဒျာႏ၊ ဥပမာႏ- ဖိုးတီသားတဖြာꩻ ဆဲင်ပါတွမ်ႏတောင်းပွို၊ တောင်းပွိုကိုနဝ်ꩻ သော့ꩻပါလုံးခြဲက် အစူကိုနဝ်ꩻ ခွုမ်ပါတွမ်ႏခါဉ်းကွို့ꩻထွူတဲင် မွူးရဝ်ꩻခိုႏစဝ်း နက်လွေꩻစွဉ်ႏ ဖိုးဖွေါင်ꩻငွါ၊ ဖိုးကအဝ်ႏအဖွေါင်ꩻကိုနဝ်ꩻ သမ်းခြင်ခါꩻအဆာႏ နီသိုမ်နီꩻတဲင် သဲစ်တီဖိုးသား ကဗွောင်တဖွောင်ꩻကြဲင်ႏတဲ့ ခွေနဲစ်ထန်ႏနာꩻနဲစ်ထန်ႏစွဉ်ႏသွူ။ တီဖိုးသား သဲစ်ဖိုးကဖျော် တခါꩻငွါငါလဲ့ ဗို့ꩻအတောင်းပွို ဖျော်တဗာႏ အွဉ်ႏလင်ꩻလုံးခြဲက်တဖြုံႏ၊ ဖျော်နီဗာႏ အွဉ်ႏလင်ꩻနီဖြုံႏ-စတဲင်နုဲင်းနဝ်ꩻပုံႏ၊ ဖိုးနဝ်ꩻ အံႏမအဆာႏတဲင် ယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ ထန်ႏသွိုစွဉ်ႏလို့ဝင်ꩻ နီသိုမ်ဗာႏ၊ နဲစ်ထန်ႏတရိမ်လို့ဝင်ꩻတဲ့ အဝ်ႏဒျာႏ၊ မိဉ်ႏထန်ႏပိဉ်စွိုꩻနေးတဲ့ တီဖိုးသားနဝ်ꩻ တွက်ဆွုမ်ႏဗာႏနေး အမွိုင်စား၊ တာ၊ နီ၊ သိုမ်၊ လိစ်ꩻ၊ ငတ်ꩻ၊ သူ၊ နွုတ်ꩻ၊ သွစ်ꩻ၊ ကွတ်ꩻ၊ တဆီ-စတဲင်နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ဖိုးကထန်ႏယွယွတွင်ꩻနဝ်ꩻတဲ့ တဗာႏ၊ နီဗာႏ၊ သိုမ်ဗာႏ၊ လိစ်ꩻဗာႏ၊ ငတ်ꩻဗာႏ-စတဲင် တွက်ဆွုမ်ႏဗာႏ၊ ဖိုးကထန်ႏတရိမ်လို့ဝင်ꩻ ပိဉ်စွိုꩻစွိုꩻနဝ်ꩻတဲ့ တီဖိုးသားနဝ်ꩻ တွက်ဆွုမ်ႏဗာႏ တဗာႏ၊ နီသိုမ်လိစ်ꩻ ဗꩻတဆီနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ==အရီးနယ်ꩻ ဗꩻလွေꩻငတ်ꩻစားနဝ်ꩻ== တလီꩻတရေ့ꩻသာယို အဝ်ႏထင်ႏသျာꩻဒျာႏ၊ မွိုင်မွိုင်ကြွိုင်ကြွိုင်ဒျာႏ၊ တလီꩻတရေ့ꩻသာယို အကိုတဲ့နဝ်ꩻ၊ အထန်ႏတဲ့နဝ်ꩻ အဝ်ႏမွိုင်ဒျာႏရိုꩻလဲ့ အကိုအထန်ႏ တလီꩻတရေ့ꩻသာယို ထွားလွဉ်ꩻတဝ်းဒွုမ်၊ တွက်တဝ်းဒွုမ်၊ တွက်ဆွုမ်ႏဗော့ꩻ ကဖျော်လွဉ်ထေ့ဒါႏ နေ့ꩻဖူငွါတွင်ꩻယို တွက်တာ၊ နီ၊ သိုမ်၊ လိစ်ꩻ၊ ငတ်ꩻ-စတဲင်နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ မိဉ်ႏဖျော်တွိုႏမွိုင်မွိုင်တဲ့ တဲႏတာနီသိုမ် ဗꩻတဆီနဝ်ꩻ တွက်လွဉ်ꩻဗာႏနုဲင်းမွိုင်မွိုင်နဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်တွက်ထွားမတ်နုဲင်းယိုတဲင် အားထုက်ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻနဝ်ꩻ သꩻစွူလွဉ်တွမ်ႏ အတွက်အမတ်လောင်း၊ ဥပမာႏ- ထီတသုဲင်သုဲင် ကထွတ်ꩻအရပ် တွမ်ႏခွေါင်းဝါႏဆွော့ꩻဆွော့ꩻ ထောက်ကမ်းခါꩻ၊ ရဲးခါꩻထွူတွော့ꩻ တွမ်ႏဖေါင်ႏ (ဖြီ)ကအုံစွူအီနဝ်ꩻ ဗိုန်လို့ဝင်ꩻသွူ။ ထီတသုဲင်ကီလဲ့ ကွပ်ခွဉ်းဝါႏ အဝ်ႏထောက်ခါꩻတဲင် ဖေါင်ႏ(ဖြီ)အုံစွူဗာႏနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ တရာꩻသားကတွက်ထွား၊ ကမတ်ဆွုမ်ႏနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ကွဲးညည ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻတရာꩻစဲင်း(ထင်ႏသျာꩻ)လွဉ်အီနေနေ၊ "တရေ့ꩻသာတလီꩻယို တဆွိုးတဝ်းမွော့ဟွေး"သေသွူနုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ အွဉ်ႏထွူမွုန်းတဝ်းဒွိုန်း၊ တွက်ယင်းနုဲင်းနဝ်ꩻဟွဉ်ႏအတွိုင်ꩻ၊ တွက်လွဉ်ꩻမွိုင်မွိုင်ဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ ကမတ်ဒါႏ တရေ့ꩻသာနဝ်ꩻ တလီꩻကနွို့လင်ꩻဟို့ꩻကိုယို ကွဲးညညနဝ်ꩻ နုဲင်းစွဉ်ႏမွော့ ခွေါင်းလို့ဟို့ꩻတဖြုံႏလိုမ်းတဲင် တလီꩻနဝ်ꩻ သေန်ႏစွဉ်ႏအဗွေလို့ဟို့ꩻ၊ အဝ်ႏအကို ကသာထန်ႏတလီꩻယို မိဉ်ႏမတ်လꩻလꩻနဝ်ꩻ တွမ်ႏသꩻကအဝ်ႏအထန်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ဗိုန်ဝင်ꩻတဲင် အာႏရုံႏအာတွော့ꩻ သꩻလွင်ꩻထိုꩻအီဒါႏတဲ့။ နုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတဲ့ယဝ်း မတ်တရေ့ꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ မတ်အသာတဲ့နဝ်ꩻ တလီꩻကခွေါင်းရာꩻအရပ်ယို နေးတွမ်ႏသတိꩻတရာꩻ တန်တန်အာအာတဲင် မိဉ်ႏမတ်လꩻလꩻနဝ်ꩻမꩻ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻအကျိုꩻတရာꩻ အီႏထီႏဗာႏ၊ အီႏထီႏနွောင်ꩻ၊ နဝ်ꩻမꩻ အွိုးချာနဝ်ꩻဟွဉ်ႏ အကိုသူꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ အထန်ႏတဲ့နဝ်ꩻ ကအဝ်ႏဒါႏတလီꩻယို ထိုမ်ႏလွဉ်ꩻ၊ ထွားလွဉ်ꩻမွုန်းတဝ်း၊ ထွားဆွုမ်ႏဗော့ꩻ ကဖျော်ခွေါင်းနေ့ꩻဖူငွါငါနဝ်ꩻမꩻ ဖြွောင်ႏထဲင်းသွူ။ တရေ့ꩻသာယို တွက်ညဗာႏတကားမုဲင်ꩻ? ထာꩻတရေ့ꩻသာအလောင်း ဗꩻစွဉ်ႏသတိꩻ ကအဝ်ႏပယ်နွောင်ꩻ၊ ပေါႏသတိꩻ တအဝ်ႏပယ်လꩻတဝ်းတဲ့ အဝ်ႏတွက်ဗာႏဗော့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ အဆုဲင်ꩻသူꩻ တတွက်နေးတဝ်းတဲ့ သတိꩻမိဉ်ႏအဝ်ႏပယ်လꩻလဲဉ်းနဝ်ꩻတဲး အတွက်နေးယို အွဉ်ႏထွူခန်းတဲ့ လꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ကတွက်ဗာႏနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ အလင်မွေးတဝ်း၊ ဖေႏသꩻထာꩻယူႏ၊ စိတ်ကူꩻ-ကရိုꩻဒါႏ (ဝိတက်)ကထိုꩻမားဒျာႏ၊ လိုꩻယိုနဝ်ꩻ သꩻယို ဖေႏကအဝ်ႏမာꩻဗာႏ ထာꩻမာꩻတမျိုꩻမျိုꩻမꩻ၊ တဲႏထာꩻလေ ဗꩻထာꩻခေ့ꩻ၊ မိဉ်ႏဗေင်ႏခန်းဒျာႏထာꩻနဝ်ꩻမꩻ ထာꩻယူႏကွဲးဆွိုး၊ ကွဲးအုံ၊ အုံတငါတဲး တမွေးတဝ်း၊ အုံပဆားနေးလွုမ်ꩻ၊ ပေါႏအုံလင်ꩻတဲ့ သꩻနဝ်ꩻတမျိုꩻတဝ်းတမျိုꩻ ယူႏစွဉ်ႏတလဲင်ႏချင်ꩻ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ထာꩻယူႏဖေႏကပေါႏမွုန်းနဝ်ꩻ အုံပွေါးတွက်ဗာႏနေး တရေ့ꩻသာနုဲင်းယိုဒျာႏသွူ။ ဖေႏထာꩻယူႏ၊ ထာꩻစိက္ကူꩻ ကပေါႏမွုန်း၊ တဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ထာꩻတရေ့ꩻသာအလောင်း ဖေႏသတိꩻကခွေါင်တဲင် ထူႏအနယ်ꩻတွက်နေးနုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ၊ အနယ်ꩻတွက်နေးယို မိဉ်ႏထွူနဝ်ꩻ၊ တနယ်ꩻ- သတိꩻမိဉ်ႏဗွို့ꩻလꩻသွူ ထာꩻတရေ့ꩻသာအလောင်းနဝ်ꩻ တွမ်ႏသတိꩻတဲင် ထွားလွဉ်ꩻနေးလုဲင်ႏ၊ တွက်နေးဒွုမ် တလဲင်ႏနီလဲင်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ အနယ်ꩻတွက်နေးယို အွဉ်ႏချာ ပြောင်ꩻငါလုဲင်ႏတေား အုံပွေါးထွားနေး၊ အနယ်ꩻထွားနေးယိုတဲ့ အဝ်ႏယင်းသိုမ်မျိုꩻ။ သိုမ်မျိုꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ- (၁) ထာꩻတရေ့ꩻသာ ကလွဉ်စဒါႏအရပ် (၂) အထာႏဝ (၃) အသွတ်ꩻကရိုꩻဒါႏ ယိုဖုံႏသိုမ်မျိုꩻ၊ ယိုသိုမ်မျိုꩻအကို တရေ့ꩻအစနဝ်ꩻ နေ့ꩻဖူငွါ၊ သꩻအောင်ကို သꩻရာႏနဝ်ꩻ ထွာအထဝ၊ ပဒေနဝ်ꩻ ထွာအသွတ်ꩻအရပ်နဝ်ꩻသွူ။ ထာꩻသာတလီꩻ အစနဝ်ꩻ ပဒေ၊ အထဝနဝ်ꩻ သꩻရာႏ၊ အသွတ်ꩻနဝ်ꩻ လွေꩻသွတ်ꩻချာနေ့ꩻဖူငွါ၊ အဝ်ႏသိုမ်မျိုꩻနုဲင်းယိုနေနေသွူ။ မိဉ်ႏထွားလွဉ်ꩻ၊ ထောင်လွဉ်ꩻဗော့ꩻ အစ၊ အထဝ၊ အသွတ်ꩻနုဲင်းယိုနဝ်ꩻတဲ့ သꩻနန်ꩻစွူ၊ သꩻလွင်ꩻဒါႏနေနေ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ယုဲင်လွဉ်ꩻလို့မွုန်းတဝ်းဒွမု် သိုမ်မျိုꩻမျိုꩻ၊ ထွားဆွုမ်ႏယင်းဗော့ꩻ နုဲင်းအွိုးချာနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻငါ၊ အုံပွေါးဗော့ꩻ နေ့ꩻဖူငွါနဝ်ꩻ ဟဝ်ထဲင်း၊ ကွဲႏတွော့ꩻ တွက်နေးမွေးဒွုမ်၊ အွဉ်ႏသတိꩻဟဝ်ဟဝ်၊ ပေါႏတရေ့ꩻသွူတဲ့ သꩻနဝ်ꩻ သေလွဉ်ꩻသွော့ အတရေ့ꩻ။ ပေါႏသာထန်ႏချာတဲ့ သေလွဉ်ꩻဗော့ꩻ အသာထန်ႏနဝ်ꩻငါ၊ ခေတ်ယိုခါ တင်ꩻမတ်နယ်ꩻအဝ်ႏ "ပူႏ-ဖြဲမ်ႏ"တဲ့၊ မတ်နယ်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻအဝ်ႏ၊ ပူႏ-နဝ်ꩻ တရေ့ꩻနဝ်ꩻသွူ၊ ဖြဲမ်ႏ-နဝ်ꩻ တွမ်ႏကသာထန်ႏလီꩻနဝ်ꩻ ဗိုန်ဗိုန်လို့ဝင်ꩻ၊ မတ်ယိုꩻ၊ တောင်ꩻယိုꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻတဲ့ မတ်နွောင်ꩻဒျာႏ၊ အရေꩻတန်ဒျာႏ သတိꩻဟဝ်၊ လိုႏသေလွဉ်ꩻ သေလွဉ်ꩻနဝ်ꩻစားလွုမ်ꩻသွူ။ ဌာပနာ (တလီꩻတရေ့ꩻနွို့သာထန်ႏ ကခွေါင်းဒါႏနေ့ꩻဖူငွါတွမ်ႏ ဖြောင်းဗီႏဖဲ့ꩻကီ နေ့ꩻဖူငွါဆꩻလ တအိုက်ꩻအိုက်အရပ်)နယ်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ- အဝ်ႏခေါ်ခေါ်တဝ်းဒွုမ်၊ ပထမနယ်ꩻနဝ်ꩻ သꩻအွဉ်ႏနေ့ꩻဖူငွါတွော့ꩻ တွက်ဆွုမ်ႏနေး တာ၊ နီ၊ သိုမ်-စတဲင်နဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"ဂဏနာ-တွက်နေးနယ်ꩻ"၊ ဒုတိယနယ်ꩻနဝ်ꩻ တွက်နေးတဝ်းဒွုမ်တဲင် သꩻနဝ်ꩻ အွဉ်ႏဒျာႏနေ့ꩻဖူငွါနေနေ၊ ထွားဆွုမ်ႏဗော့ꩻဒျာႏ တရေ့ꩻသာနဝ်ꩻလွုမ်ꩻသွူ။ တတိယ (ဌပနာ)နယ်ꩻယိုနဝ်ꩻ သꩻအွဉ်ႏဒင်ႏနေ့ꩻဖူငွါဒျာႏရင်ꩻတဲင် ပါထွူလဲဉ်းနုဲင်းကီနဝ်ꩻဟွဉ်ႏအတွိုင်ꩻနဝ်ꩻမꩻ တွက်ခေါ်ခေါ်နေးဒွုမ်၊ သိုမ်နယ်ꩻနဝ်ꩻ အခရာႏကွာႏလဲ့ အွဉ်ႏပုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏထာꩻတရေ့ꩻသာ ကစဲင်း(ထင်ႏသျာꩻ)ဒါႏအရပ် နေ့ꩻဖူငွါဒျာႏနုဲင်းနုဲင်းတဲင် မိဉ်ႏထွားနုဲင်းအွဉ်ႏသꩻပုံႏနဝ်ꩻ ဗိုန်ဗိုန်ဒျာႏလို့ဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ အရေꩻတန်ငါႏဒျာႏ ထာꩻတရေ့ꩻသာအလောင်း သတိꩻအာႏတလာ၊ သတိꩻခွေါင်၊ မတ်တောင်ꩻနွောင်ꩻ နဝ်ꩻတမျိုလွုမ်ꩻ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ သိုမ်နယ်ꩻအကို ကျွိုက်အနယ်ꩻမုဲင်ꩻတဲ့ မတ်အီတဲင် သꩻရွိုင်ꩻတဗာႏယို ကျမ်ႏဆွမ်ꩻစမ်ꩻသွော့ဝင်ꩻ ပငါပရာꩻနေား။ အွဉ်ႏသꩻခရာႏ ယူႏဗာႏသိုမ်မျိုꩻအတာႏ ဖေႏနေးကသေစဲင်းအခရာႏနဝ်ꩻ [[အဋ္ဌကထာႏ]]ဆရာႏသီး ဗွောင်နယ်လွေꩻဖေႏ ဥပမာႏနုဲင်းငါယိုအတွိုင်ꩻ- ဥပမာႏအဝ်ႏသိုမ်မျိုꩻ (၁) လိုꩻခင်ႏဟဝ်တဝ်းဥပမာႏ (၂) ပွေါးတခါꩻသားဥပမာႏ (၃) [[ပဋိသမ္ဘိဒါ]]ကို ရွာꩻဥပမာႏ၊ ဥပမာႏ အဝ်ႏသိုမ်မျိုꩻနုဲင်းယိုတဲ့။ ဥပမာႏ(၁) ပါꩻခင်ႏဟဝ်တဝ်း (လွေꩻထာꩻဒါႏတဝ်း)တဖြာꩻနဝ်ꩻ အုံလင်ꩻဗော့ꩻခန်း အမာအဝ်ႏထွာႏအပိုပေႏတွမ်ႏတွေ၊ တွေဖြွီꩻကအဝ်ႏစွိုင်ခါꩻဒါႏ ထာꩻထွန်ႏနီဖဲ့ꩻဖဲ့ꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ တွေကအဝ်ႏဝီချာငါထာꩻတဲ့နဝ်ꩻ ဝွေꩻအီႏထီႏလို့လို့ဒျာႏ၊ ကွပ်အဝ်ႏထီႏလို့ဒျာႏ (ထာꩻထွန်ႏဖဲ့ꩻစေႏ၊ ဖဲ့ꩻထွေ၊ တွေနမ်း)သိုမ်ထွောင်းနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် စွော်စွော်ထွားနေး သေႏသေႏချာႏချာႏခရာႏ လိုႏဒွုမ်၊ (တထွားတဝ်းတဲ့ မဲ့ကိုနဝ်ꩻအဝ်ႏထီႏဒျာႏ) အဝ်ႏဗော့ꩻမဲ့ꩻပုံႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ အဗိုန်ပီနုဲင်းနဝ်ꩻနေနေ၊ ပါꩻကအားထုက်တရာꩻသားတဖြာꩻ နေးတွမ်ႏသတိꩻ ကစွိုင်ခါꩻဒါႏ (နေ့ꩻဖူငွါ)နဝ်ꩻ ဗိုန်နုဲင်းထာꩻထွန်ႏ (သꩻအဝ်ႏဗော့ꩻလဲဉ်းထာꩻထွန်ႏတဲင်) တရေ့ꩻသာ-ကရိုꩻဒါႏတွေယို အဝ်ထီႏဒျာႏ၊ စွော်စွော်ထွားနေးခရာႏ လိုꩻဒွုမ်၊ ဖေႏကစဲင်းနဝ်ꩻ ပါꩻခင်ႏဟဝ်တဝ်း ကအုံတွေထျꩻ တွမ်ႏသတိꩻ ကအုံပွေါးနေ့ꩻဖူငွါနဝ်ꩻ ဗိုန်ဝင်ꩻသွူ။ တွေဖြွီꩻ ကစွိုင်ပယ် ထာꩻထွန်ႏနီဖဲ့ꩻတွမ်ႏ ထာꩻတရေ့ꩻသာသီး အစ-အသွတ်ꩻနဝ်ꩻဗိုန်ဝင်ꩻ၊ တွေနမ်းအထဝနဝ်ꩻ တွမ်ႏထာꩻတရေ့ꩻသာ အထဝဗိုန်ဝင်ꩻ၊ ပါꩻနဝ်ꩻ ကအုံလင်ꩻထာꩻထွန်ႏထျꩻတွင်ꩻ တွေနီဖဲ့ꩻတွမ်ႏတွေနမ်းယို အဝ်ႏသော့ꩻလဲဉ်းဒျာႏရင်ꩻ ဝွေꩻမဲ့အာႏရုံႏကွင်ꩻကိုတဲင် ဗိုန်နုဲင်းဝွေꩻကအဝ်ႏထီႏထွူနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ ထာꩻတရေ့ꩻနွို့သာထန်ႏ (တလီꩻ)အထျꩻ၊ အနာ၊ အထဝဖုံႏယို ထွားခေါ်ခေါ်နေးခရာႏလိုႏဒွုမ်၊ တထွားတဝ်းစွဉ်ႏတဲ့ အဝ်ႏထီႏလဲဉ်းဒျာႏရင်ꩻရင်ꩻသွူ။ ယိုတဲ့ နုဲင်းနဝ်ꩻနေနေ၊ တရေ့ꩻအစ နေ့ꩻဖူငွါ၊ အထဝသꩻ၊ အသွတ်ꩻပဒေ၊ ထာꩻသာအစ ပဒေ၊ အထဝနဝ်ꩻ သꩻ၊ အသွတ်ꩻနတ်ꩻ နေ့ꩻဖူငွါ-ယိုစားဖုံႏ ထွားခေါ်ခေါ်ခရာႏ လိုႏတဝ်းဒွုမ်၊ ပေါႏတွမ်ႏသတိꩻ အုံပွေါးလဲဉ်း ထာꩻတရေ့ꩻသာ အွိုးနေ့ꩻဖူငွါတဲ့ အစ၊ အထဝ၊ အသွတ်ꩻဖုံႏယို ထီႏပါထွူလဲဉ်းဒျာႏရင်ꩻ၊ ထွားခေါ်ခေါ်နေးခရာႏ တလိုႏတဝ်းဒွုမ်သွူ။ ဥပမာႏယိုကို အစ၊ အသွတ်ꩻ၊ အထဝတာႏဒျာႏ မိဉ်ႏရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့မွေး၊ အမဲဉ်ႏနဝ်ꩻ ဗိုန်အွိုးချာနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ အမုဲင်သိုမ်အတာႏ မိဉ်ႏလယ်ႏထွားလွဉ်ꩻဗော့ꩻ တလီꩻအစ၊ အထဝ၊ အသွတ်ꩻတဲ့ သꩻပြောင်ꩻလွေꩻနဝ်ꩻ ပြောင်ꩻလွေꩻနဝ်ꩻ၊ ချာချာငါငါတဲင် သꩻစွူတဝ်း-မိဉ်ႏရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတဲ့ လꩻဒျာႏ၊ အချုက်နဝ်ꩻ မတ်ဗော့ꩻချာနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ အုံပွေါးဗော့ꩻနေ့ꩻဖူငွါငါ၊ မိဉ်ႏဖျော်ထေ့မꩻ မတ်ဆွုမ်ႏဗော့ꩻနဝ်ꩻ အဟဝ်သွတ်ꩻသွူ။ ==ပွေါးတခါꩻငွါ (ကဲက်သား)ဥပမာႏ== ပွေါးတခါꩻ(ကဲက်သား)သားတဖြာꩻနဝ်ꩻ လိုꩻကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻကို၊ ဝေင်ꩻထန်ႏဖုံႏယို "နာꩻနဝ်ꩻ ပါꩻမုဲင်ꩻ?၊ နာꩻအဝ်ႏမုဲင်ꩻကိုလွဉ်?၊ နာꩻအီႏလွေꩻမုဲင်ꩻကို?၊ နာꩻစူကို (နမ်းလောင်း)နဝ်ꩻ တမုဲင်ꩻပါ? ရီစဲစ်ဆေꩻတဝ်းဒွုမ်နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ လိုꩻကအဝ်ႏဒါႏဝေင်ꩻကို၊ ဝေင်ꩻထန်ႏသားအတွက် ပွေါးတခါꩻငွါသား တာႏဝွန်ႏတမွေးတဝ်းဒွုမ်၊ ဝွေꩻတာႏဝွန်ႏနဝ်ꩻ ပေါႏဖျော်လွဉ်ထေ့ တခါꩻငွါထျꩻယိုမꩻသွူ။ တွိုႏနဝ်ꩻမꩻ ဝွေꩻရီဆွုမ်ႏ၊ စဲ့စ်ဆွုမ်ႏ၊ တလယ်ႏရီတွိုႏ၊ တလယ်ႏစဲစ်တွိုႏတဝ်း အွိုးဝေင်ꩻကို၊ ဝေင်ꩻထန်ႏသူꩻ၊ မိဉ်ႏဖျော်ထေ့ ဝွေꩻထျꩻမꩻ ဝွေꩻရီဆွုမ်ႏ၊ အဗိုန်နုဲင်းနဝ်ꩻနေနေ တရေ့ꩻတဲင် ကနွို့ထိုꩻထွူဒါႏ တလီꩻယိုတဲ့နဝ်ꩻ၊ သာထာꩻတဲင် ကထန်ႏထိုꩻလဲဉ်းဒါႏ တလီꩻယိုတဲ့နဝ်ꩻ ဝွေꩻတာႏဝွန်ႏ တမွေးတဝ်းဒွုမ်၊ တလီꩻမိဉ်ႏတွိုႏလွဉ် နေ့ꩻဖူငွါကိုမꩻ ဝွေꩻကွဲးမတ်ဆွုမ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻလွုမ်ꩻသွူ။ ဥပမာႏ- အမျိုꩻရီးနဝ်ꩻ တလီꩻတရေ့ꩻသာယို တမတ်တဝ်းတဲ့ အဝ်ႏသေဒျာႏ၊ ဒုတိယဥပမာႏနဝ်ꩻ အနွို့အထန်ႏ တလီꩻအလောင်း ဝွေꩻတာႏဝွန်ႏအဲဉ်ထဝ်း၊ မိဉ်ႏတွိုႏနေ့ꩻဖူငွါမꩻ ဝွေꩻမတ်ဗာႏ၊ ဝွေꩻတာႏဝွန်ႏအဝ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻလွုမ်ꩻ၊ တောင်ꩻခါꩻဗော့ꩻ အချုက်နုဲင်းနဝ်ꩻငါလဲ့ လꩻလဲဉ်းဒျာႏသွူ။ ==ရွာꩻဥပမာႏ== ဥပမာႏ- ဟံႏတွောင်းတရွောင်းအရပ်ကို တကြွီႏသော့ꩻ သေင်ႏခြုံးတခြုံး၊ အဝ်ႏနဝ်ꩻထွူ ပါꩻခိုတဖြာꩻနဝ်ꩻ ထူႏတွမ်ႏရွာꩻတွော့ꩻ ရွာꩻခန်းသေင်ႏခြုံးနဝ်ꩻပုံႏ၊ ပါꩻခိုနဝ်ꩻတဖြာꩻနဝ်ꩻ အသꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဗွို့ꩻပယ်တမုဲင်ꩻ? အဝ်ႏဗွို့ꩻပယ်ဗော့ꩻ ရွာꩻသိုကအံႏဒါႏ သေင်ႏခြုံးနဝ်ꩻအတွင်ꩻလွုမ်ꩻသွူ။ ရွာꩻသို ကလွဉ်ထေ့ဒါႏ အဗွေႏနမ်းယိုတဲ့နဝ်ꩻ၊ ရွာꩻသို ကပိုန်းထိုꩻဒါႏ သေင်ႏခြုံးဗꩻသူꩻတဲ့နဝ်ꩻ ဝွေꩻတယူႏစမ်ꩻတဝ်း၊ အွဉ်ႏသတိꩻတဝ်း၊ ကွဲႏတွော့ꩻ ရွာꩻသိုလွဉ်ထေ့ဝွေꩻတွမ်ႏ ရွာꩻသိုကပိုန်းထိုꩻ အွိုးတဖဲ့ꩻသူꩻနဝ်ꩻ ဝွေꩻတအွဉ်ႏသတိꩻတဝ်းလဲ့ အဝ်ႏသေသေဒျာႏ၊ ထင်ႏသျာꩻဒျာႏ၊ အထာꩻကျိုꩻစာꩻမုꩻတဲ့ အဝ်ႏထင်ႏသျာꩻဒျာႏ၊ နမ်းအာႏရဲင်ꩻတဲ့ ထင်ႏသျာꩻဒျာႏ၊ သေင်ႏခြုံးဝွေꩻဖဲ့ꩻတွမ်ႏ အွိုးသူꩻတဖဲ့ꩻတဲ့ အဝ်ႏထဲဒျာႏနုဲင်းနုဲင်းဝင်ꩻသွူ။ ဥပမာႏယိုနဝ်ꩻ ကတကြွီႏသော့ꩻသေင်ႏခြုံး ဟံႏတွောင်းတွောင်းကိုယို တွမ်ႏကစွိုင်အီသꩻ နေ့ꩻဖူငွါကရိုꩻဒါႏအရပ်နဝ်ꩻ ဗိုန်လို့ဝင်ꩻ၊ ရွာꩻသိုနဝ်ꩻ ဗိုန်ပီနုဲင်းတလီꩻကတရေ့ꩻသာနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ၊ သေင်ႏခြုံးအလောင်း ကအဝ်ႏဒါႏရွာꩻသိုနဝ်ꩻ တွမ်ႏပါꩻခိုနဝ်ꩻနမ်းလောင်းကအဝ်ႏဒါႏ သတိꩻနဝ်ꩻ ဗိုန်လို့ဝင်ꩻ။ ရွာꩻသို ကလွဉ်ထေ့ဒါႏဝွေꩻဖဲ့ꩻ၊ ကအဝ်ႏဒါႏအွိုးသူꩻဖဲ့ꩻဖုံႏယို တထွားတဝ်း၊ တအွဉ်ႏသတိꩻတဝ်းလဲ့ အဝ်ႏထင်ႏသျာꩻဒျာႏနဝ်ꩻ တွမ်ႏပါꩻနဝ်ꩻတဖြာꩻ ထာꩻကျိုꩻစာꩻ၊ နမ်းအာႏရဲင်ꩻ၊ ရုဲင်ꩻတသွိုးမုꩻ၊ သေင်ႏနီဖဲ့ꩻ ကထဲ့အီဖုံႏယိုနဝ်ꩻ ဗိုန်လို့ဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဥပမာႏ ဗိုန်ပီနုဲင်းနဝ်ꩻနေနေ၊ ကမတ်တရာꩻသား အနေ့ꩻဖူငွါယို- အွဉ်ႏပယ်သတိꩻတွော့ꩻ တလီꩻနွို့၊ တလီꩻထန်ႏဖုံႏယို တယူႏ၊ တထွား၊ တအွဉ်ႏသတိꩻတဝ်းလဲ့ အဝ်ႏထင်ႏသျာꩻလဲည်းဒျာႏ၊ အားထုက်ကျိုꩻစာꩻမုꩻတဲ့ အဝ်ႏထင်ႏသျာꩻအီဒျာႏ၊ အားထုက်ဒါႏ နမ်းပုံႏဖုံႏနဝ်ꩻတဲ့ အဝ်ႏထင်ႏသျာꩻအီဒျာႏ၊ လောကီꩻ[[လောကုတ္တရာႏ]] အကျိုꩻထူꩻတဲ့ လꩻနွောင်ꩻအီဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ယိုဖုံႏနဝ်ꩻ ကားခွေသွဉ်း ကဟော်ꩻထွားဗာႏ တဲမ်းနယ်စမ်ꩻဗာႏ တခွုင်းယို၊ အဝ်ႏလိုႏထဲင်းနုဲင်းမုဲင်ꩻ? အမာႏအမဲဉ်ႏ အဝ်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ? ကရိုꩻနဝ်ꩻ ပညာႏသျင်ႏသီး ထွားကိုဝွေႏဖန်ႏနွောင်ꩻဒျာႏ၊ လိုႏမုဲင်ꩻကိုတဲ့ ချင်းထဲမ်သော့ꩻဒျာႏဝင်ꩻ၊ လိုꩻသီးယိုနဝ်ꩻ အုံအမာႏဆꩻလတဲင် မာႏဖိုနဝ်ꩻမꩻ အမဲဉ်ႏတရာꩻယို အီႏလꩻလွဉ်၊ ကဝါႏသနာႏ[[တရာꩻ]]သားတာႏ ဖေႏကလꩻအနယ်ꩻ တခူးတခဝ်နဝ်ꩻ ကျိုꩻစာꩻဟော်ꩻထွားစမ်ꩻဒျာႏသွော့၊ မိဉ်ႏတသျင်ꩻတဝ်းလဲ့ ရီရွောင်ထဲင်းဒျာႏသွော့ ပညာႏဒါႏသားဖုံႏနေား။ ဖေႏကနွောင်ꩻလꩻ သꩻယိုတဗာႏနဝ်ꩻ ကျမ်ႏထိင်ꩻဗာႏဒျာႏရင်ꩻ၊ ကအွဉ်ႏနယ်ခါꩻဒါႏ အွိုးအစနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ သꩻရွိုင်ꩻယိုတဗာႏ ကွပ်အဝ်ႏလယ်ႏလွင်ꩻတသေႏသေႏဒျာႏထာꩻတဲင် သဲစ်ကထွိုင်ꩻခါꩻတဲ့ ရွန်ꩻသွူးစွဉ်ႏထာꩻ တလဲင်ႏချင်ꩻ၊ ကပမာႏ- ထပေႏသီးအမျိုꩻနဝ်ꩻ အုံသော့ꩻသေႏသေႏဒျာႏထီကိုတဲင် ဆွမ်ꩻထန်ႏထွူ ပေါႏအွဉ်ႏဒင်ႏကောင်လောင်းတဲ့ ဖြတ်ꩻသွူးစွဉ်ႏထာꩻ၊ တထဲက်ꩻသွူးစွဉ်ႏထာꩻ တလဲင်ႏချင်ꩻနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻသွူ။ ကွဲႏတွော့ꩻ ဖိုးရွိုင်ꩻ၊ ပနားရွိုင်ꩻမိဉ်ႏတဲ့ ဝင်ꩻပွိုက်ငဲးအဝ်ႏလꩻနေက၊ အသက်တအဲဉ်ထဝ်း သေင်ႏဝါႏဖုံႏမိဉ်ႏတဲ့ လိုꩻသီးမာꩻ၊ လိုꩻသီးတဲႏတဲင် မာꩻအီနွောင်ꩻလꩻစွဉ်ႏ လမ်းပါႏ၊ ကျောင်ꩻကန်ႏ-စတဲင်ဖုံႏ၊ နုဲင်းလေႏကွို့ꩻ သꩻပေႏတဗာႏယို မိဉ်ႏတထိင်ꩻနွောင်ꩻတဝ်းနဝ်ꩻ အမျိုꩻမွေးတဝ်းဒွုမ်ယင်ကရို?- အွဉ်ႏသꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ နေးသုံꩻကံကျင်ꩻဒျာႏသွော့ဝင်ꩻအကျောင်ꩻ-<ref>မျိုꩻစဲစ်ခွန်(နဝ်)</ref><ref>သထုံႏပေႏ</ref> jgj670t4ti8a1e6jirq611n142k8oip 0 9636 33645 2026-06-25T02:01:07Z ~2026-36517-97 3105 ဖန်ဆင်ꩻလဲဉ်းလိတ်မဲ့ငါ တောမ်ႏ " ==ခေတ်စခါသုတေသနပညာႏ== အချက်အဗာႏဖုံႏကားကအဝ်ႏဖုံႏယို လယ်ႏထွုမ်ႏထွားထောင်ချာထွူတဲင် ဖြယ်ထန်ႏပꩻဖြယ်ယင်း ခေတ်ကရီးခါအတာႏ အစွိုꩻအဗူႏအတာႏဖုံႏ ထွုမ်ႏလွူ..." 33645 wikitext text/x-wiki ==ခေတ်စခါသုတေသနပညာႏ== အချက်အဗာႏဖုံႏကားကအဝ်ႏဖုံႏယို လယ်ႏထွုမ်ႏထွားထောင်ချာထွူတဲင် ဖြယ်ထန်ႏပꩻဖြယ်ယင်း ခေတ်ကရီးခါအတာႏ အစွိုꩻအဗူႏအတာႏဖုံႏ ထွုမ်ႏလွူꩻထွားအီ ပညာႏတဗာႏဒျာႏသွူ။အောဝ်ႏနဝ်ꩻထွူ အချက်အဗာႏဖုံႏယို စူခွုမ်မုတခြိုꩻ၊ဗိသုကာႏပညာႏဖုံႏ၊ ဇီဝဆဲင်ႏရာꩻ အချက်အဗာႏဖုံႏတွမ်ႏယေန်ႏငဲးမုဆဲင်ႏရာꩻ အခေႏအနေႏဖုံႏ ကားကအဝ်ႏ ပါသော့လို့လို့ဒျာႏသွူ။ခေတ်စခါသုတေသနပညာႏဆဲင်ႏရာꩻ အာစွိုးအာမျိုꩻ ထာꩻမာꩻခွင်ႏကို အဝ်ႏပါရွမ်းညီꩻတဲင် ဟဲ့ꩻနွောင်ꩻဒျာႏသိပ္ပံပညာႏ နဝ်ꩻစားနေနေတဲင် လိုꩻမုရေꩻပညာႏနဝ်ꩻစားလဲ့ အဝ်ႏဟဲ့ꩻဒျာႏသွူ။[၁] အမေႏရိကန်ႏခမ်းပေါင်ꩻစုကို ‌ မနုဿဗေဒယို ထွာဘာႏသာႏဖြယ်တဗာႏအနေႏ အဝ်ႏထူႏလက်ခံႏတဲင် ဥရောပအကိုယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏဘာႏသာႏခေါခေါတဗာႏဒျာႏသွူ။ အီတလီကိုကအဝ်ႏဒါႏ ခေတ်စခါ ရောမ‌ေနာဝ်ꩻ ကထွူထိုꩻလဲဥ်းဒါႏနေင်ႏပေါင်ꩻ ၂၀၀၀လွိုလွို အဖဲင်ႏအစျꩻကအဝ်ႏကုဲင်ဖုံႏယို ခေတ်စခါသုတေသန ပညာႏရှင်ႏသီး ထွုမ်ႏဖူႏခူႏထန်ႏတွော့ꩻ ဒင်ႏမတ်တန်ꩻနေးတွမ်ႏဟံႏပွုံႏဖုံႏ အီဂျစ်ခမ်းကိုကအဝ်ႏဒါႏ အလက်ဇန်းဒရီးယားကို ရောမဇာတ်ခန်ꩻ ‌ ခေတ်စခါ သုတေသန ပညာႏယို နီလိုꩻသီးရာႏဇာႏဝင်ႏကို အာဖရိကဆꩻငါတွင်ꩻနဝ်ꩻ အရီးသွတ်ꩻ ကတယ်ႏထောင်ႏလွေꩻလုံးစူခွုမ်ဖုံႏနောဝ်ꩻ ကတယ်ႏထွင်ႏသွုံꩻလွေꩻအနေင်ႏပေါင်ꩻနဝ်ꩻ ၃.၄ သန်းယို တယ်ႏအီအထျꩻတဲင် နုဲင်းယိုခါအဝ်ႏထွုမ်ႏထောင်ထွားဗာႏနေင်ႏအရျာꩻစုဗူႏနောဝ်ꩻစားသွူ။[၂] ပညာႏဖဲ့ꩻ‌နောဝ်ꩻ ခါးလားကဒင်ႏသွင်ꩻသမဲင်ꩻခေတ်ကာႏ လိုꩻအစွိုꩻအဗူႏဖုံႏယို အဝ်ႏထွုမ်ႏထောင်မုကို အရေꩻပါငါႏအခန်ꩻကဏ္ဍတဗာႏဒျာႏသွူ။ အခိန်ႏနဝ်ꩻကာႏလ လိုꩻသီးသမဲင်ꩻအကျောင်ꩻခရာႏယို တဲမ်းမတ်တန်ꩻဒင်ႏမုဖုံႏ တအဝ်ႏတဝ်းရိုꩻကီလဲ့ နီလိုꩻသီးရာႏဇာႏဝင်ႏ ၉၉% ကထွာဒါႏအထွာအကုဲင်ဖုံႏနောဝ်ꩻ ခေတ်စခါနဝ်ꩻအခိန်ႏကာႏအဝ်ႏထွာကုဲင်လဲဥ်းရင်ꩻသွူ။ခေတ်စခါသုတေသနပညာႏနောဝ်ꩻ အဝ်ႏထွုမ်ႏထောင်ထွားလွေꩻလိုꩻသီး ပြောင်ꩻလုဲင်ႏမုအရန်းရန်းထွူတဲင် တွိုႏလွေꩻစွဥ်ႏပြောင်ꩻလုဲင်ႏလွေꩻယေန်ႏငဲးမုအကို ရေႏရွယ်ႏထွုမ်ႏထောင်ထွားလွေꩻနဝ်ꩻစားတဲင် ရေႏရွယ်ႏချက်အစွိုးစွိုးကအဝ်ႏဒါႏအလင် ယေတ်ႏငဲးမုသမဲင်ꩻအကျောင်ꩻယို ဖေႏကသေနာႏနွောင်ꩻအတာႏယင် အောဝ်ႏရေႏရွယ်ႏဒျာႏနေနေသွူ[၃] pe8dcnyqyf92befwbhqp8jvgo0l6qy2 0 9637 33647 2026-06-25T02:50:38Z ~2026-36517-97 3105 ဖန်ဆင်ꩻလဲဉ်းလိတ်မဲ့ငါ တောမ်ႏ "==နိဥ်ဂျာ တားလဲ့ ရှီနိုဘီ== ဟိုကူစိုင်းမꩻ ကအဝ်ႏခြဲစ်ꩻကျမ်ꩻခါꩻဒါႏ နိဥ်ဂျာပွုံႏသဏ္ဌာန်။ စေးလာႏလောင်းကီ ကအဝ်ႏတွယ်ꩻခါꩻတွမ်ႏသေင်ႏပွုံႏရွုတ်ယိုနောဝ်..." 33647 wikitext text/x-wiki ==နိဥ်ဂျာ တားလဲ့ ရှီနိုဘီ== ဟိုကူစိုင်းမꩻ ကအဝ်ႏခြဲစ်ꩻကျမ်ꩻခါꩻဒါႏ နိဥ်ဂျာပွုံႏသဏ္ဌာန်။ စေးလာႏလောင်းကီ ကအဝ်ႏတွယ်ꩻခါꩻတွမ်ႏသေင်ႏပွုံႏရွုတ်ယိုနောဝ်ꩻ အဝ်ႏ အတွဲꩻ(၆) ။ ၁၉၁၇ နင်ဂျာ သို့မဟုတ် ရှီနိုဘီနောဝ်ꩻ အွိုးဂျပန်ပဒေသရာဇ်ခေတ်ကာႏ ထွာဒျာႏ အွဥ်ႏတိပ်ခါꩻထာꩻမာꩻတစွိုးတမျိုꩻသား တွမ်ႏလိုꩻယံလိုꩻကျတမျိုꩻဒျာႏသွူ။ နင်ဂျာသီး ကျိုꩻဆောင်ႏမုဖုံႏယို ထာꩻမာꩻခွုမ်စမ်ႏမုကို မာꩻတူႏတေ့ꩻနေး၊လိန်ႏလဲဥ်လဲ့ꩻနေးတွမ်ႏအံႏဖြာႏခရာႏတွိုက်ခꩻဖုံႏတဲ့အဝ်ႏပါသွူ။ဝွေꩻသီးပုင်ႏမဲန်ႏတမွေးတဝ်း တွိုက်ခꩻရေꩻဖုံႏ တူႏတေ့ꩻအနယ်ꩻတဖူꩻသွုံꩻထွူတဲင် ကအဝ်ႏမာꩻနုဲင်းယိုနောဝ်ꩻ အမာꩻထဲ့ဖွိုႏ  ဆာမူရိုင်းသီးဂွုဏ်ႏသိက္ခာႏနုဲင်းနဝ်ꩻစား မတ်တောင်ꩻရောင်လွနောဝ်ꩻစားသွူ။ ကအဝ်ႏသွဥ်ထူႏအနယ်ꩻကျကျ တွိုက်ရေꩻခရေꩻ ပါတွမ်ႏရုဲင်းယံသတ္တိလိုꩻအဝ်ႏသား နိဥ်ဂျာဖုံႏနောဝ်ꩻ ၁၅ရျာႏဗူႏခိန်ႏ ဆန်ဂိုးခေတ်အကို အွိုးအစ အစဝ်းခိန်ႏ ၁၂ရျာႏဗူႏခိန်ႏကာႏ အဗွိုန်ပီနဝ်ꩻစား အဝ်ႏလဲန်းရင်ꩻနေနေသွူ။ ဆန်းဂိုးကုခေတ်ခိန်ႏ တငိမ်ꩻတစွူတဝ်း ကအဝ်ႏထွာခိန်ႏတွင်ꩻ အိဂါခမ်းနယ်ႏတွမ်ႏ ကိုးဂါဒုံဆောင်ႏ အသောင်အရင်ꩻဖုံႏ လိုꩻယံလိုꩻကျဖုံႏတွမ်ႏ စပိုင်ဖုံႏ ခင်ႏခြောင်ꩻတဗူႏတဗန်ႏအဝ်ႏလဲန်းတဲင် အရပ်ဒေႏသသူꩻ ပွိုင်းဝွို့တွမ်ႏနိဥ်ဂျာဖုံႏ ကိဥ်းအာအဝ်ႏသေထွꩻရောင်သွူ။ ၁၇ရျာꩻဗူႏတွင်ꩻ တိုကူဂါဝါရှိုးဂန်းနိတ်စူခꩻလꩻနဝ်ꩻ ဂျပန်သီးကစုခြွဥ်းလွေꩻနဝ်ꩻ နိဥ်ဂျာအလဲင်ႏယွꩻယွꩻ ကွဲးဖေ့လွဥ်စွဥ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ၁၇ ရျာꩻဗူႏတွမ်ႏ ၁၈ ရျာႏဗူႏအ‌နေင်ႏဖုံႏအကို ခယ်ႏကအဝ်ႏရုဲင်ꩻတသွိုးဒါႏစဲ့ꩻရေꩻထာꩻယူႏနဝ်ꩻအလောင်း မညတွမ်ႏမမွိုင် အခေႏခံႏလွေꩻတဲင် ကအဝ်ႏတဲမ်းဒါႏ ရှီနိုဘီစူခွုမ်လိတ်စောင်ႏကို အဝ်ႏပါသော့ꩻအာတန်တဲင် အမဥ်ꩻကတန်ဒါႏလိတ်စောင်ႏနဝ်ꩻထွာ ဘန်ဆန်ရှူကိုင်း (၁၆၇၆)လိတ်စောင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ d7ihddgr4z5h7fm4hqx15f7x4b4ybth 3 9638 33648 2026-06-25T02:56:08Z Welcome-Bot 210 Welcome! 33648 wikitext text/x-wiki == အဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယားယို ဟွုန်ဟဝ်သꩻရေꩻ ကျိုႏဆွုမ်ႏဒျာႏဩ &#126;2026-36517-97 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအရန်း မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> ယံဟော်ꩻထွားရီးသွော့ [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီခီပီးဒီးယား]] '''[[Wikipedia:Five pillars|တဖူꩻရဲဉ်ႏငတ်ꩻစွိုး]]''' တာႏ ဖေႏကျံႏဉာဏ်ႏဒျာႏသွူ။ မိဉ်ႏမာꩻသွူအကောက် ဒင်ႏထွူမတ်ပုံတဉ်နဝ်ꩻ '''[[စွဲးကမ်းကို:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်]]''' တောမ်ႏ '''[[WP:FAQ|အဝ်ႏရီခွိုꩻဒါႏငဝ်းရီဖုံႏ]]'''နဝ်ꩻ အီႏထွာအီမွေး နာꩻအတာႏ အစွဲးအကမ်းနဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးဖုံႏယိုနဝ်ꩻ အအီႏခြုဲင်းနယ်ဖေႏ မွဉ်းဖျင်နယ်ꩻ၊ တဲမ်းပုင်ႏတဲမ်းနယ်ꩻ ဝီခီပီးဒီးယားကို တောမ်ႏ သေထွိုက်သေသင်ꩻ အခရာႏအလင်ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ဖေႏကနွို့စွဲးကမ်းကိုနွောင်ꩻ ဝီခီပီးဒီးယားနဝ်ꩻ ဒါႏလဲပ်ခါꩻဗာႏ အနယ်ꩻပညာႏဖုံႏလဲ့ တလိုႏတဝ်းသွူ။ နွို့ခွုမ်မာꩻကို ''[[WP:BOLD|ရုဲင်းရုဲင်းသွော့]]''ဩ။ မိဉ်ႏထွူ ''သွုပ်သမ်ႏဟဝ်ဟဝ်ရိုꩻသာꩻသွော့ လိုꩻလင်အလောင်းဩ''။ ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ''[[w:wiki|ဝီခီ]]''တဲင် ယိုꩻမွေးငါႏနဝ်ꩻသွူ။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''ထူႏစွဲးကမ်းကို'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * မိဉ်ႏအဝ်ႏလိုႏ အကူႏညီႏစွဲးကမ်းကိုနဝ်ꩻ နွို့ရီရောင် အိုင်ကိုမ်နွောင်ꩻဒျာႏ ပအိုဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယား [[ဝီခီပီးဒီးယား:Village pump|အိုင်ကိုမ်ခင်ႏလမ်းVillage pump]] ကို မွေးတဝ်းလဲ့ [[Facebook]] လောင်း ကအဝ်ႏဒါႏ [http://www.facebook.com/group/406204427603066?ref=share ပအိုဝ်ႏဝီခီစွုမ်ꩻစွိုꩻ] လိတ်မဲ့ငါကိုဖုံႏသွူ။ * အီႏထူႏသုင်ꩻစဗာႏဝီခီ နုဲင်းမုဲင်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွားသွော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|မွဉ်းဖျင်နယ်ꩻ]] လိတ်မဲ့ငါကိုဩ။ * မိဉ်ႏမဲဉ်လွူꩻထွားစဲင်းထဲင်း မွဉ်းဖျင်ခရာႏအစဲင်းနဝ်ꩻ ဟော်ꩻထွားသွော့ [[Wikipedia:မွဉ်းဖျင်လိတ်မဲ့ငါဖုံႏ|လိတ်မဲ့ငါ]]ယိုဩ။ * ရီခရာႏမိဉ်ႏအဝ်ႏနဝ်ꩻ ရီနွောင်ꩻဒျာႏ [[WP:Q|ခင်ႏလမ်းယိုကို]]သွူ။ * နာꩻအနေႏ ဒေါ့ꩻရီအိုင်ကိုမ်သွုပ်နွောင်ꩻဒျာႏ [[WP:Administrators|ကေားရဲဉ်ꩻဖန်းဖြယ်သား(Admin)]]သီး တဖြာꩻဖြာꩻထျꩻ အိုင်ကိုမ်ချက်လိတ်မဲ့ငါကိုသွူ။ * ဒင်ႏသွင်ꩻသော့ꩻ ယူနီကိုဒ်ဖောင့် အယပ်ꩻခုဲင်ႏမိဉ်ႏအဝ်ႏနဝ်ꩻ ထွားသွော့ [https://unicodetoday.org/fonts/ ယိုကို]ဩ။ * အီႏသုင်ꩻဗာႏ ကီးဗိုတ်နုဲင်းမုဲင်ꩻ မိဉ်ႏသေတဝ်းနဝ်ꩻ ထွားသွော့ [https://unicodetoday.org/keyboards/ ယိုကို] ဩ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''ဟဝ်တောင်ꩻခရာႏ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * မိဉ်ႏမဲဉ်စံꩻထွားစိမ်ꩻနဝ်ꩻ ထူႏသုင်ꩻအီ [[Wikipedia:Sandbox|Sandboxလိတ်မဲ့ငါယို]]တဲင် မာꩻစံꩻနွောင်ꩻဒျာႏ မွဉ်းဖျင်လိတ်မဲ့ငါဖုံႏသွူ။ * မိဉ်ႏမဲဉ်တဲမ်းသော့ꩻစ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻတသာတဗာႏနဝ်ꩻ ဟော်ꩻထွားသွော့ [[WP:YFA|နာꩻအရီးသွတ်ꩻရောမ်ဖြုဲင်ꩻ]] လိတ်မဲ့ငါယိုဩ။ * အီႏဖန်ဖေႏ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻတသာအမိဉ်ꩻတာႏ အယပ်ꩻခုဲင်ႏမိဉ်ႏအဝ်ႏနဝ်ꩻ ဟော်ꩻထွားသွော့ [[Wikipedia:ရောမ်ဖြုဲင်ꩻကတူႏစဲဉ်ႏဖုံႏ|လိတ်မဲ့ငါယို]]ဩ။ * [[Help:ဒင်ႏထင်ႏပုင်ႏနယ်ꩻ]]ကိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏအွဉ်ႏနယ်ခါꩻဖေႏ ဒင်ႏပုင်ႏနယ်ꩻ၊ ထူႏသုင်ꩻသော့ꩻနယ်ꩻ ဖုံႏသွူ။ * [[Wikipedia:ထူႏသုင်ꩻပုင်ႏမူဝါဒ|ထူႏသုင်ꩻပုင်ႏ မူဝါဒ]] ယိုနဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယားကို ပုင်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻနဝ်ꩻ ဒင်ႏသော့ꩻ သင်ꩻနဲ့သင်ꩻတဝ်းနဲ့ ဖေႏကဆုင်ꩻဖျတ်နွောင်ꩻတာႏ အီႏထွာအီအစွဲးကမ်းနဝ်ꩻသွူ။ * အိုင်ကိုမ်ချက်လိတ်မဲ့ငါကိုနဝ်ꩻ နျꩻသော့ꩻသွူ &#126;&#126;&#126;&#126; တဲင် တဲမ်းမုဲင်ဖေႏသွော့ နာꩻမိဉ်ꩻဩ။ * နာꩻအကောက်တာႏ [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ဖုံႏလဲ့ ထူႏသုင်ꩻနွောင်ꩻဒျာႏသွူ။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်ꩻ]]ကိုနဝ်ꩻ စဲစ်ထွားနွောင်ꩻဒျာႏ လိတ်ဖြုံႏ၊ သတ်ပုံသတ်နယ်ꩻဖုံႏသွူ။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|အဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယားယို ဟွုန်ဟဝ်သꩻရေꩻ ကျိုႏဆွုမ်ႏဒျာႏ ဗွေႏခွန်နာင်ꩻသီးသွူဩ။ နီဗွေႏသီး သꩻပါရာꩻ ကဏ္ဍကို နွို့ပါစွဲးကမ်း တဲမ်းသော့ꩻနွောင်ꩻဒျာႏ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻဖုံႏသွူဩ။]] Welcome to '''Pa'O Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီခီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Pa'O. However, even experienced Wikipedians who don't know any Pa'O have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[ကေားသုင်ꩻသား:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Welcome-Bot|အိုင်ကိုမ်]]) ၀၉:၂၆၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (+0630) ikhht1dwnih3jh4jpd69fk7xaxjsrtt 0 9639 33649 2026-06-25T10:35:11Z KhunMyoe 34 ဖန်ဆင်ꩻလဲဉ်းလိတ်မဲ့ငါ တောမ်ႏ "နေင်ႏ ၁၃၇၂-ဗာႏ၊ [[တင်ꩻကျွစ်]]လာဆန်ꩻတွင်ꩻ အွိုးခꩻတနီꩻ၊ မွူးရဝ်ꩻခိုႏစဝ်းအခိင်ႏ တဲမ်းလိတ်သား အဝ်ႏတဲမ်းလိတ် [[လမ်း]]ကိုအတွင်ꩻ ဟွုန်လလင်ꩻခန်း လမ်းဆꩻငါ လို..." 33649 wikitext text/x-wiki နေင်ႏ ၁၃၇၂-ဗာႏ၊ [[တင်ꩻကျွစ်]]လာဆန်ꩻတွင်ꩻ အွိုးခꩻတနီꩻ၊ မွူးရဝ်ꩻခိုႏစဝ်းအခိင်ႏ တဲမ်းလိတ်သား အဝ်ႏတဲမ်းလိတ် [[လမ်း]]ကိုအတွင်ꩻ ဟွုန်လလင်ꩻခန်း လမ်းဆꩻငါ လိုꩻတဖြာꩻ အဝ်ႏစောႏတနာႏ တဲမ်းလိတ်သားမိဉ်ꩻ၊ တညငါႏတဝ်း- "အွိုႏ- လမ်းဗွေႏသား၊ လမ်းယို အဗွေႏအဝ်ႏတဝ်းဟောင်းနဲး?" ခြဝ်ထင်ႏခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ အဝ်ႏတဲမ်းလိတ်တွင်ꩻ လောႏအွဉ်ႏလင်ꩻကံ၊ နဲစ်လောႏလဝ်းချာခန်းနုဲင်းယို- "အဝ်ႏဒျာႏဩ" ဖြောင်းတဲ့လဝ်းချာ၊ လိုꩻတဲ့ ထွိုင်ႏလင်ꩻကျိုႏဆွုမ်ႏခန်းထိဉ်ႏ၊ သဲစ်ကထီႏဆွုမ်ႏ တဲမ်းလိတ်သားယိုလွိုးတဲ့ ထိဉ်ႏစွိုꩻဝင်ꩻနီ ဝင်ꩻသိုမ်နဝ်ꩻ "မျိုꩻစဲစ်ခွန်သီးလမ်းနဝ်ꩻ ယိုသွူဟောင်းနဲး? လောင်ꩻသွꩻ"တဲ့ ရီလွဉ်ထဲင်းနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် တဲမ်းလိတ်သားအနေႏ အီႏဖြေႏချာ၊ အီႏလဝ်းချာဗာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻနဝ်ꩻ ယူႏထာꩻသူႏသေဒွုမ်သွူ။ "မျိုꩻစဲစ်ခွန်သီးလမ်းနဝ်ꩻ ယိုသွူသနယ်ဩ၊ သွꩻသီး ထင်ႏထင်ႏကလမ်းကီအော်" ဒေါ့ꩻဒေါ့ꩻရိုꩻရိုꩻ အွဉ်ထင်ႏကီခန်းထိဉ်ႏ၊ "ထိဉ်ႏစားယိုနဝ်ꩻ ရဒျာႏထိဉ်ႏရပ်ညာꩻ၊ သေန်ႏစွဉ်ႏမွော့ တဲမ်းလိတ်သားယို အဝ်ႏထီႏဗာႏဖိုလွိုႏလွိုႏ၊ သေငါꩻလွိုႏလွိုႏ၊ သေငါꩻတဝ်းလွိုႏလွိုႏ" လမ်းသားတာႏဝွန်ႏ ကအဝ်ႏအတွိုင်ꩻ အွဉ်ႏတံꩻဖေႏနေင်းထီ၊ ပြူး၊ ယာ(ထူ)ဖုံႏထွူမꩻ တဲမ်းလိတ်သား ရီရွောင်ခန်း ထိဉ်ႏသီးကလွဉ်ဗာႏကိစ္စ။ "နီသွꩻသီး အဝ်ႏဒါႏအရပ်မုဲင်ꩻနဲး?" ထွိုင်ႏရီနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးဝင်ꩻနီဝင်ꩻသိုမ် ထွားချာငါလို့ဝင်ꩻလွိုးထွူတဲင် "နဝ်ꩻတန်နဝ်ꩻ အရေꩻပေါႏတန်တဝ်းမတဝ်နဲး?" ရိုꩻချာဖေႏနုဲင်းနဝ်ꩻလွုမ်ꩻတွော့ꩻ ဝွေꩻသီးကအုံအဝ်ႏအရပ်ယို တဒေါ့ꩻနယ်တဝ်း တဲမ်းလိတ်သားယို၊ ငမ်းဒျာႏတဲမ်းလိတ်သားသေလꩻ အအုံအဝ်ႏရပ်မကောင် တဲမ်းလိတ်သားတဲ့ တရီတယ်ꩻတဝ်းဒွုမ်သွူ။ အဝ်ႏနဝ်ꩻထွူတွော့ꩻ "မျိုꩻစဲစ်ခွန် ကတဲမ်းဒါႏလိတ်နဝ်ꩻ ရေႏရွယ်ႏချက် အဝ်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ?" ရီလွဉ်ချင်နုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် "ခွေသွဉ်းအနေႏ ကခံႏလို့အခိင်ႏ၊ ခံႏပင်ႏပန်ꩻတွော့ꩻ ကတဲမ်းဗာႏလိတ်နဝ်ꩻ မိဉ်အွဉ်ႏသေငါႏ နီပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻ ပေႏပေႏတန်တန် ရေႏရွယ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ" ဖြေႏချာဖေႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ "မွေးဒျာႏ၊ တဲမ်းလိတ်သားတဖြာꩻ ကတဲမ်းလိတ်နုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ယံတန်ဒျာႏ၊ ကွဲႏတွော့ꩻ ယထွောင်းထွောင်းနဝ်ꩻ [[ဓမ္မ]]ဓိဋ္ဌာန်ႏမွေးတဝ်းတဲင် ခွေါင်းထိုꩻပုဂ္ဂိုလ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻတဲ့ ထီႏဗာႏအာတန်ကွေး"။ "လိုꩻအရေင်အရျာꩻပိဉ်က ထာꩻယူႏမျိုꩻအီႏဗိုန်လို့ဝင်ꩻနဲအော်၊ နီသွဉ်းသီး တဲမ်းလိတ်သား စေႏတနာႏ၊ ဝါႏသနာႏအလꩻ ရေႏရွယ်ႏဒျာႏ အဟဝ်ကွေႏကွေႏ၊ ယင်လဲင်ႏလဲင်ႏနဝ်ꩻ ပုဂ္ဂလဓိဋ္ဌာန်ႏတဲ့ အဝ်ႏပါနေနေ၊ ကွပ်မိဉ်ဖျင်ငါႏ နီပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻနဝ်ꩻမꩻ တဲမ်းဗာႏနုဲင်းယိုဒျာႏ" ရိုꩻဖေႏချာဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻလွုမ်ꩻသွူ။ တဲမ်းလိတ်သားယို ထွိုင်ႏသျင်ꩻနယ်နုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဝွေꩻသီး ကျွိုက်တကျွိုက်တဝ်း သေတဝ်း၊ ဖေႏဝွေꩻသီးကကျွိုက်တဲ့ တဲမ်းလိတ်သားယို တဲမ်းဖေႏတဒါႏတဝ်း၊ ဖေႏဝွေꩻသီး ကကျွိုက်မွုန်းတဲ့ တဲမ်းလိတ်သားယို စွော်စွော်တဲမ်းဖေႏ တမွေးတဝ်း၊ တဲက်ဆဲင်ႏ(ခွဲးတလူႏ)မုꩻ ကရိုꩻနဝ်ꩻတဲးတဲ့ အဝ်ႏဒါႏဒျာႏရင်ꩻက မာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻ လဲ့ꩻအီႏလꩻဒျာႏရင်ꩻဟောင်း?။ တဲမ်းလိတ်သား သဘာဝအတွိုင်ꩻ လောကဓံႏတရာꩻအလꩻဒျာႏတဲင် တဲမ်းလိတ်သားယို တယူႏတဝ်းနုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ၊ တဲမ်းလိတ်သား ကတဲမ်းနယ်ဒါႏလိတ်ယို ကျွိုက်သားအဝ်ႏ၊ ကျွိုက်တဝ်းသားတဲ့ အဝ်ႏဒျာႏရင်ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးကလွဉ်ထေ့ တဲမ်းလိတ်သားအနီꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ အရေႏရွယ်ႏတမုဲင်ꩻ? အအဝ်ႏရပ်မုဲင်ꩻ? အထာꩻယူႏအဝ်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ တဲမ်းလိတ်သားယို ယူႏရိုမ်းဒျာႏတဲ့ တဖြောင်တဝ်း၊ ယိုတဲ့ လောကတခိုႏ အအဝ်ႏဒါႏဒျာႏရင်ꩻရင်ꩻ၊ ကဝါႏသနာႏ တဲမ်းလိတ်သားဖုံႏ မိဉ်ႏခွဲးတလူႏလွဉ်တဲ့ အွဉ်ႏသꩻယံဒါႏဒျာႏသွော့ဝင်ꩻ ကရိုꩻနဝ်ꩻ- မျိုꩻစဲစ်ခွန်(နဝ်) သထုံႏပေႏ 8o5t8x184tt6d13pab173zvybtddqd5 33650 33649 2026-06-25T11:04:22Z KhunMyoe 34 33650 wikitext text/x-wiki နေင်ႏ ၁၃၇၂-ဗာႏ၊ [[တင်ꩻကျွစ်]]လာဆန်ꩻတွင်ꩻ အွိုးခꩻတနီꩻ၊ မွူးရဝ်ꩻခိုႏစဝ်းအခိင်ႏ တဲမ်းလိတ်သား အဝ်ႏတဲမ်းလိတ် [[လမ်း]]ကိုအတွင်ꩻ ဟွုန်လလင်ꩻခန်း လမ်းဆꩻငါ လိုꩻတဖြာꩻ အဝ်ႏစောႏတနာႏ တဲမ်းလိတ်သားမိဉ်ꩻ၊ တညငါႏတဝ်း- "အွိုႏ- လမ်းဗွေႏသား၊ လမ်းယို အဗွေႏအဝ်ႏတဝ်းဟောင်းနဲး?" ခြဝ်ထင်ႏခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ အဝ်ႏတဲမ်းလိတ်တွင်ꩻ လောႏအွဉ်ႏလင်ꩻကံ၊ နဲစ်လောႏလဝ်းချာခန်းနုဲင်းယို- "အဝ်ႏဒျာႏဩ" ဖြောင်းတဲ့လဝ်းချာ၊ လိုꩻတဲ့ ထွိုင်ႏလင်ꩻကျိုႏဆွုမ်ႏခန်းထိဉ်ႏ၊ သဲစ်ကထီႏဆွုမ်ႏ တဲမ်းလိတ်သားယိုလွိုးတဲ့ ထိဉ်ႏစွိုꩻဝင်ꩻနီ ဝင်ꩻသိုမ်နဝ်ꩻ "မျိုꩻစဲစ်ခွန်သီးလမ်းနဝ်ꩻ ယိုသွူဟောင်းနဲး? လောင်ꩻသွꩻ"တဲ့ ရီလွဉ်ထဲင်းနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် တဲမ်းလိတ်သားအနေႏ အီႏဖြေႏချာ၊ အီႏလဝ်းချာဗာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻနဝ်ꩻ ယူႏထာꩻသူႏသေဒွုမ်သွူ။ "မျိုꩻစဲစ်ခွန်သီးလမ်းနဝ်ꩻ ယိုသွူသနယ်ဩ၊ သွꩻသီး ထင်ႏထင်ႏကလမ်းကီအော်" ဒေါ့ꩻဒေါ့ꩻရိုꩻရိုꩻ အွဉ်ထင်ႏကီခန်းထိဉ်ႏ၊ "ထိဉ်ႏစားယိုနဝ်ꩻ ရဒျာႏထိဉ်ႏရပ်ညာꩻ၊ သေန်ႏစွဉ်ႏမွော့ တဲမ်းလိတ်သားယို အဝ်ႏထီႏဗာႏဖိုလွိုႏလွိုႏ၊ သေငါꩻလွိုႏလွိုႏ၊ သေငါꩻတဝ်းလွိုႏလွိုႏ" လမ်းသားတာႏဝွန်ႏ ကအဝ်ႏအတွိုင်ꩻ အွဉ်ႏတံꩻဖေႏနေင်းထီ၊ ပြူး၊ [[ယာ]](ထူ)ဖုံႏထွူမꩻ တဲမ်းလိတ်သား ရီရွောင်ခန်း ထိဉ်ႏသီးကလွဉ်ဗာႏကိစ္စ။ "နီသွꩻသီး အဝ်ႏဒါႏအရပ်မုဲင်ꩻနဲး?" ထွိုင်ႏရီနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးဝင်ꩻနီဝင်ꩻသိုမ် ထွားချာငါလို့ဝင်ꩻလွိုးထွူတဲင် "နဝ်ꩻတန်နဝ်ꩻ အရေꩻပေါႏတန်တဝ်းမတဝ်နဲး?" ရိုꩻချာဖေႏနုဲင်းနဝ်ꩻလွုမ်ꩻတွော့ꩻ ဝွေꩻသီးကအုံအဝ်ႏအရပ်ယို တဒေါ့ꩻနယ်တဝ်း တဲမ်းလိတ်သားယို၊ ငမ်းဒျာႏတဲမ်းလိတ်သားသေလꩻ အအုံအဝ်ႏရပ်မကောင် တဲမ်းလိတ်သားတဲ့ တရီတယ်ꩻတဝ်းဒွုမ်သွူ။ အဝ်ႏနဝ်ꩻထွူတွော့ꩻ "မျိုꩻစဲစ်ခွန် ကတဲမ်းဒါႏလိတ်နဝ်ꩻ ရေႏရွယ်ႏချက် အဝ်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ?" ရီလွဉ်ချင်နုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် "ခွေသွဉ်းအနေႏ ကခံႏလို့အခိင်ႏ၊ ခံႏပင်ႏပန်ꩻတွော့ꩻ ကတဲမ်းဗာႏလိတ်နဝ်ꩻ မိဉ်အွဉ်ႏသေငါႏ နီပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻ ပေႏပေႏတန်တန် ရေႏရွယ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ" ဖြေႏချာဖေႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ "မွေးဒျာႏ၊ တဲမ်းလိတ်သားတဖြာꩻ ကတဲမ်းလိတ်နုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ယံတန်ဒျာႏ၊ ကွဲႏတွော့ꩻ ယထွောင်းထွောင်းနဝ်ꩻ [[ဓမ္မ]]ဓိဋ္ဌာန်ႏမွေးတဝ်းတဲင် ခွေါင်းထိုꩻပုဂ္ဂိုလ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻတဲ့ ထီႏဗာႏအာတန်ကွေး"။ "လိုꩻအရေင်အရျာꩻပိဉ်က ထာꩻယူႏမျိုꩻအီႏဗိုန်လို့ဝင်ꩻနဲအော်၊ နီသွဉ်းသီး တဲမ်းလိတ်သား စေႏတနာႏ၊ ဝါႏသနာႏအလꩻ ရေႏရွယ်ႏဒျာႏ အဟဝ်ကွေႏကွေႏ၊ ယင်လဲင်ႏလဲင်ႏနဝ်ꩻ ပုဂ္ဂလဓိဋ္ဌာန်ႏတဲ့ အဝ်ႏပါနေနေ၊ ကွပ်မိဉ်ဖျင်ငါႏ နီပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻနဝ်ꩻမꩻ တဲမ်းဗာႏနုဲင်းယိုဒျာႏ" ရိုꩻဖေႏချာဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻလွုမ်ꩻသွူ။ တဲမ်းလိတ်သားယို ထွိုင်ႏသျင်ꩻနယ်နုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဝွေꩻသီး ကျွိုက်တကျွိုက်တဝ်း သေတဝ်း၊ ဖေႏဝွေꩻသီးကကျွိုက်တဲ့ တဲမ်းလိတ်သားယို တဲမ်းဖေႏတဒါႏတဝ်း၊ ဖေႏဝွေꩻသီး ကကျွိုက်မွုန်းတဲ့ တဲမ်းလိတ်သားယို စွော်စွော်တဲမ်းဖေႏ တမွေးတဝ်း၊ တဲက်ဆဲင်ႏ(ခွဲးတလူႏ)မုꩻ ကရိုꩻနဝ်ꩻတဲးတဲ့ အဝ်ႏဒါႏဒျာႏရင်ꩻက မာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻ လဲ့ꩻအီႏလꩻဒျာႏရင်ꩻဟောင်း?။ တဲမ်းလိတ်သား သဘာဝအတွိုင်ꩻ လောကဓံႏတရာꩻအလꩻဒျာႏတဲင် တဲမ်းလိတ်သားယို တယူႏတဝ်းနုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ၊ တဲမ်းလိတ်သား ကတဲမ်းနယ်ဒါႏလိတ်ယို ကျွိုက်သားအဝ်ႏ၊ ကျွိုက်တဝ်းသားတဲ့ အဝ်ႏဒျာႏရင်ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးကလွဉ်ထေ့ တဲမ်းလိတ်သားအနီꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ အရေႏရွယ်ႏတမုဲင်ꩻ? အအဝ်ႏရပ်မုဲင်ꩻ? အထာꩻယူႏအဝ်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ တဲမ်းလိတ်သားယို ယူႏရိုမ်းဒျာႏတဲ့ တဖြောင်တဝ်း၊ ယိုတဲ့ လောကတခိုႏ အအဝ်ႏဒါႏဒျာႏရင်ꩻရင်ꩻ၊ ကဝါႏသနာႏ တဲမ်းလိတ်သားဖုံႏ မိဉ်ႏခွဲးတလူႏလွဉ်တဲ့ အွဉ်ႏသꩻယံဒါႏဒျာႏသွော့ဝင်ꩻ ကရိုꩻနဝ်ꩻ- မျိုꩻစဲစ်ခွန်(နဝ်) သထုံႏပေႏ 1l9lv0855p35wp01fpjbgyqgp7ntl7i