ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Renamed user bf51cecb411614d4bc5c3703cf6fdfc9

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="blk">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီခီပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>blkwiki</dbname>
    <base>https://blk.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%84%E1%80%AB</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.18</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">တဲးဝါး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ကေားသုင်ꩻသား</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီခီပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီခီပီးဒီးယား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖုဲင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖုဲင် အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီခီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီခီ အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလေက်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလေက် အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">စွဲးကမ်းကို</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">စွဲးကမ်းကို အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မော်ဂျူး</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Renamed user bf51cecb411614d4bc5c3703cf6fdfc9</title>
    <ns>3</ns>
    <id>6743</id>
    <revision>
      <id>34088</id>
      <parentid>28034</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:05:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cabayi</username>
        <id>1101</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Kingllama100]] မှ [[ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Renamed user bf51cecb411614d4bc5c3703cf6fdfc9]] သို့ စာမျက်နှာကို ပြန်ညွှန်းချန်မထားဘဲ Cabayi က ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/Kingllama100|Kingllama100]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/Renamed user bf51cecb411614d4bc5c3703cf6fdfc9|Renamed user bf51cecb411614d4bc5c3703cf6fdfc9]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>28034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9378" sha1="9495vqpjy69knbbuhw4mzrof129ex0g" xml:space="preserve">== အဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယားယို ဟွုန်ဟဝ်သꩻရေꩻ ကျိုႏဆွုမ်ႏဒျာႏဩ Kingllama100 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအရန်း မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
ယံဟော်ꩻထွားရီးသွော့ [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီခီပီးဒီးယား]] '''[[Wikipedia:Five pillars|တဖူꩻရဲဉ်ႏငတ်ꩻစွိုး]]''' တာႏ ဖေႏကျံႏဉာဏ်ႏဒျာႏသွူ။ မိဉ်ႏမာꩻသွူအကောက် ဒင်ႏထွူမတ်ပုံတဉ်နဝ်ꩻ '''[[စွဲးကမ်းကို:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်]]''' တောမ်ႏ '''[[WP:FAQ|အဝ်ႏရီခွိုꩻဒါႏငဝ်းရီဖုံႏ]]'''နဝ်ꩻ အီႏထွာအီမွေး နာꩻအတာႏ အစွဲးအကမ်းနဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးဖုံႏယိုနဝ်ꩻ အအီႏခြုဲင်းနယ်ဖေႏ မွဉ်းဖျင်နယ်ꩻ၊ တဲမ်းပုင်ႏတဲမ်းနယ်ꩻ ဝီခီပီးဒီးယားကို တောမ်ႏ သေထွိုက်သေသင်ꩻ အခရာႏအလင်ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ဖေႏကနွို့စွဲးကမ်းကိုနွောင်ꩻ ဝီခီပီးဒီးယားနဝ်ꩻ ဒါႏလဲပ်ခါꩻဗာႏ အနယ်ꩻပညာႏဖုံႏလဲ့ တလိုႏတဝ်းသွူ။ နွို့ခွုမ်မာꩻကို ''[[WP:BOLD|ရုဲင်းရုဲင်းသွော့]]''ဩ။ မိဉ်ႏထွူ ''သွုပ်သမ်ႏဟဝ်ဟဝ်ရိုꩻသာꩻသွော့ လိုꩻလင်အလောင်းဩ''။ ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ''[[w:wiki|ဝီခီ]]''တဲင် ယိုꩻမွေးငါႏနဝ်ꩻသွူ။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''ထူႏစွဲးကမ်းကို'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* မိဉ်ႏအဝ်ႏလိုႏ အကူႏညီႏစွဲးကမ်းကိုနဝ်ꩻ နွို့ရီရောင် အိုင်ကိုမ်နွောင်ꩻဒျာႏ ပအိုဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယား [[ဝီခီပီးဒီးယား:Village pump|အိုင်ကိုမ်ခင်ႏလမ်းVillage pump]] ကို မွေးတဝ်းလဲ့ [[Facebook]] လောင်း ကအဝ်ႏဒါႏ [http://www.facebook.com/group/406204427603066?ref=share ပအိုဝ်ႏဝီခီစွုမ်ꩻစွိုꩻ] လိတ်မဲ့ငါကိုဖုံႏသွူ။
* အီႏထူႏသုင်ꩻစဗာႏဝီခီ နုဲင်းမုဲင်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွားသွော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|မွဉ်းဖျင်နယ်ꩻ]] လိတ်မဲ့ငါကိုဩ။
* မိဉ်ႏမဲဉ်လွူꩻထွားစဲင်းထဲင်း မွဉ်းဖျင်ခရာႏအစဲင်းနဝ်ꩻ ဟော်ꩻထွားသွော့ [[Wikipedia:မွဉ်းဖျင်လိတ်မဲ့ငါဖုံႏ|လိတ်မဲ့ငါ]]ယိုဩ။
* ရီခရာႏမိဉ်ႏအဝ်ႏနဝ်ꩻ ရီနွောင်ꩻဒျာႏ [[WP:Q|ခင်ႏလမ်းယိုကို]]သွူ။
* နာꩻအနေႏ ဒေါ့ꩻရီအိုင်ကိုမ်သွုပ်နွောင်ꩻဒျာႏ [[WP:Administrators|ကေားရဲဉ်ꩻဖန်းဖြယ်သား(Admin)]]သီး တဖြာꩻဖြာꩻထျꩻ အိုင်ကိုမ်ချက်လိတ်မဲ့ငါကိုသွူ။
* ဒင်ႏသွင်ꩻသော့ꩻ ယူနီကိုဒ်ဖောင့် အယပ်ꩻခုဲင်ႏမိဉ်ႏအဝ်ႏနဝ်ꩻ ထွားသွော့ [https://unicodetoday.org/fonts/ ယိုကို]ဩ။
* အီႏသုင်ꩻဗာႏ ကီးဗိုတ်နုဲင်းမုဲင်ꩻ မိဉ်ႏသေတဝ်းနဝ်ꩻ ထွားသွော့ [https://unicodetoday.org/keyboards/ ယိုကို] ဩ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''ဟဝ်တောင်ꩻခရာႏ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* မိဉ်ႏမဲဉ်စံꩻထွားစိမ်ꩻနဝ်ꩻ ထူႏသုင်ꩻအီ [[Wikipedia:Sandbox|Sandboxလိတ်မဲ့ငါယို]]တဲင် မာꩻစံꩻနွောင်ꩻဒျာႏ မွဉ်းဖျင်လိတ်မဲ့ငါဖုံႏသွူ။
* မိဉ်ႏမဲဉ်တဲမ်းသော့ꩻစ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻတသာတဗာႏနဝ်ꩻ ဟော်ꩻထွားသွော့ [[WP:YFA|နာꩻအရီးသွတ်ꩻရောမ်ဖြုဲင်ꩻ]] လိတ်မဲ့ငါယိုဩ။
* အီႏဖန်ဖေႏ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻတသာအမိဉ်ꩻတာႏ အယပ်ꩻခုဲင်ႏမိဉ်ႏအဝ်ႏနဝ်ꩻ ဟော်ꩻထွားသွော့ [[Wikipedia:ရောမ်ဖြုဲင်ꩻကတူႏစဲဉ်ႏဖုံႏ|လိတ်မဲ့ငါယို]]ဩ။
* [[Help:ဒင်ႏထင်ႏပုင်ႏနယ်ꩻ]]ကိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏအွဉ်ႏနယ်ခါꩻဖေႏ ဒင်ႏပုင်ႏနယ်ꩻ၊ ထူႏသုင်ꩻသော့ꩻနယ်ꩻ ဖုံႏသွူ။
* [[Wikipedia:ထူႏသုင်ꩻပုင်ႏမူဝါဒ|ထူႏသုင်ꩻပုင်ႏ မူဝါဒ]] ယိုနဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယားကို ပုင်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻနဝ်ꩻ ဒင်ႏသော့ꩻ သင်ꩻနဲ့သင်ꩻတဝ်းနဲ့ ဖေႏကဆုင်ꩻဖျတ်နွောင်ꩻတာႏ အီႏထွာအီအစွဲးကမ်းနဝ်ꩻသွူ။
* အိုင်ကိုမ်ချက်လိတ်မဲ့ငါကိုနဝ်ꩻ နျꩻသော့ꩻသွူ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; တဲင် တဲမ်းမုဲင်ဖေႏသွော့ နာꩻမိဉ်ꩻဩ။
* နာꩻအကောက်တာႏ [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ဖုံႏလဲ့ ထူႏသုင်ꩻနွောင်ꩻဒျာႏသွူ။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်ꩻ]]ကိုနဝ်ꩻ စဲစ်ထွားနွောင်ꩻဒျာႏ လိတ်ဖြုံႏ၊ သတ်ပုံသတ်နယ်ꩻဖုံႏသွူ။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|အဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယားယို ဟွုန်ဟဝ်သꩻရေꩻ ကျိုႏဆွုမ်ႏဒျာႏ ဗွေႏခွန်နာင်ꩻသီးသွူဩ။ နီဗွေႏသီး သꩻပါရာꩻ ကဏ္ဍကို နွို့ပါစွဲးကမ်း တဲမ်းသော့ꩻနွောင်ꩻဒျာႏ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻဖုံႏသွူဩ။]] Welcome to '''Pa'O Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီခီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Pa'O.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Pa'O have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[ကေားသုင်ꩻသား:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Welcome-Bot|အိုင်ကိုမ်]])  ၀၁:၀၄၊ ၄ အောက်တိုဗာ ၂၀၂၃ (+0630)</text>
      <sha1>9495vqpjy69knbbuhw4mzrof129ex0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မော်ဂျူး:Road data/extra</title>
    <ns>828</ns>
    <id>9084</id>
    <revision>
      <id>34086</id>
      <parentid>34047</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T02:49:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48388-40</username>
        <id>3278</id>
      </contributor>
      <origin>34086</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="2721" sha1="oyl17dtzgcg50xcps8a72znhwcm6937" xml:space="preserve">return {
	rail = {
		default = &quot;Rail Sign.svg&quot;,
		CAN = {
			default = &quot;Ontario M509.svg&quot;,
			QC = &quot;Québec I-310.svg&quot;
		},
		CHL = &quot;Chile IS-13b.svg&quot;,
		IDN = &quot;Indonesia New Road Sign Info 5A2.png&quot;,
		JPN = &quot;Japanese Road sign 125-C.svg&quot;,
		MEX = &quot;MX road sign SIS-10.svg&quot;
	},
	[&quot;light-rail&quot;] = {
		default = &quot;Light Rail Sign.svg&quot;,
		MEX = &quot;MX road sign SIS-20.svg&quot;
	},
	bus = {
		default = &quot;Bus Sign.svg&quot;,
		CAN = {
			default = &quot;Ontario M506.svg&quot;,
			QC = &quot;Québec I-315.svg&quot;
		},
		FRA = &quot;France road sign C6.svg&quot;,
		HRV = &quot;Croatia road sign C44.svg&quot;,
		HUN = &quot;Hungary road sign E-039.svg&quot;,
		ITA = &quot;Italian traffic sign - fermata autobus.svg&quot;,
		JPN = &quot;Japanese Road sign 124-C.svg&quot;,
		MYS = &quot;Bus_2.png&quot;,
		MEX = &quot;MX road sign SIS-19.svg&quot;,
		NOR = &quot;Norwegian-road-sign-508.1.svg&quot;,
		URY = &quot;Uruguay Road Sign I24.svg&quot;
	},
	ferry = {
		default = &quot;Ferry Sign.svg&quot;,
		CAN = {
			default = &quot;Ontario M508.svg&quot;,
			BC = &quot;British Columbia G-050-5.svg&quot;
		},
		CHL = &quot;Chile IS-14b.svg&quot;,
		DNK = &quot;Denmark road sign M11.svg&quot;,
		FRA = &quot;France road sign CE10.svg&quot;,
		HRV = &quot;Croatia road sign C49.svg&quot;,
		ITA = &quot;Italian traffic signs - auto su nave.svg&quot;,
		JPN = &quot;Japan ferry sign.png&quot;
	},
	hospital = {
		default = &quot;MUTCD D9-2.svg&quot;,
		 AUS = &quot;Western Australia MR-SM-1.svg&quot;,
		 AUT = &quot;Hinweiszeichen 2.svg&quot;,
		 CAN = {
		 	default = &quot;Québec I-280-1.svg&quot;,
			ON = &quot;Ontario M401.svg&quot;
		 },
		 CHE = &quot;CH-Hinweissignal-Spital.svg&quot;,
		 CHL = &quot;Chile IS-1b.svg&quot;,
		 CZE = &quot;IJ02cr.jpg&quot;,
		 ESP = &quot;Spain traffic signal s23.svg&quot;,
		 FRA = &quot;France road sign ID3.svg&quot;,
		 GBR = &quot;UK traffic sign 827.2.svg&quot;,
		 GRC = &quot;Traffic Sign GR - KOK 2009 - P-22.svg&quot;,
		 HUN = &quot;Hungary road sign E-045.svg&quot;,
		 IDN = &quot;Indonesian Road Sign d9a.png&quot;,
		 ISL = &quot;Iceland road sign E01.12.svg&quot;,
		 ITA = &quot;Italian traffic signs - ospedale.svg&quot;,
		 MYS = &quot;Malaysia road sign GI6.svg&quot;,
		 MEX = &quot;MX road sign SIS-17.svg&quot;,
		 POL = &quot;Znak D-21.svg&quot;,
		 RUS = &quot;7.2 Russian road sign.svg&quot;,
		 SVK = &quot;Dopravná značka II5.svg&quot;,
		 TUR = &quot;Turkish road sign 84.jpg&quot;,
		 UKR = &quot;Ukraine road sign 6.2.gif&quot;,
		 URY = &quot;Uruguay Road Sign I16.svg&quot;
	},
	airport = {
		default = &quot;Airport Sign.svg&quot;,
		AUS = &quot;Western Australia MR-SM-11.svg&quot;,
		CAN = {
			default = &quot;Ontario M502.svg&quot;,
			QC = &quot;Québec I-300-1.svg &quot;
		},
		CHL = &quot;Chile IS-11b.svg&quot;,
		DNK = &quot;Denmark road sign M12.svg&quot;,
		GBR = &quot;Aircraft Airport ecomo.svg&quot;,
		HRV = &quot;Croatia road sign C47.svg&quot;,
		IDN = &quot;Indonesia New Road Sign Info 5a4.png&quot;,
		MYS = &quot;International Airport 1.png&quot;,
		MEX = &quot;MX road sign SIS-1.svg&quot;,
		NOR = &quot;Norwegian-road-sign-771.0.svg&quot;,
		TWN = &quot;Legenda lotnisko.svg&quot;,
		UKR = &quot;Ukraine road sign 5.65.png&quot;,
		URY = &quot;Uruguay Road Sign I21.svg&quot;
	},
	NSB = {
		default = &quot;MUTCD D6-4.svg&quot;
	}
}</text>
      <sha1>oyl17dtzgcg50xcps8a72znhwcm6937</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Depot, KG</title>
    <ns>3</ns>
    <id>9211</id>
    <revision>
      <id>34092</id>
      <parentid>32892</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanbiruzzaman</username>
        <id>849</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:কল্কি]] စာမျက်နှာကို [[ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Depot, KG]] သို့ Tanbiruzzamanက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/কল্কি|কল্কি]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/Depot, KG|Depot, KG]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>32892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9381" sha1="deti0xzekozwqmazgssa7zua2lguwt9" xml:space="preserve">== အဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယားယို ဟွုန်ဟဝ်သꩻရေꩻ ကျိုႏဆွုမ်ႏဒျာႏဩ কল্কি ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအရန်း မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
ယံဟော်ꩻထွားရီးသွော့ [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီခီပီးဒီးယား]] '''[[Wikipedia:Five pillars|တဖူꩻရဲဉ်ႏငတ်ꩻစွိုး]]''' တာႏ ဖေႏကျံႏဉာဏ်ႏဒျာႏသွူ။ မိဉ်ႏမာꩻသွူအကောက် ဒင်ႏထွူမတ်ပုံတဉ်နဝ်ꩻ '''[[စွဲးကမ်းကို:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်]]''' တောမ်ႏ '''[[WP:FAQ|အဝ်ႏရီခွိုꩻဒါႏငဝ်းရီဖုံႏ]]'''နဝ်ꩻ အီႏထွာအီမွေး နာꩻအတာႏ အစွဲးအကမ်းနဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးဖုံႏယိုနဝ်ꩻ အအီႏခြုဲင်းနယ်ဖေႏ မွဉ်းဖျင်နယ်ꩻ၊ တဲမ်းပုင်ႏတဲမ်းနယ်ꩻ ဝီခီပီးဒီးယားကို တောမ်ႏ သေထွိုက်သေသင်ꩻ အခရာႏအလင်ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ဖေႏကနွို့စွဲးကမ်းကိုနွောင်ꩻ ဝီခီပီးဒီးယားနဝ်ꩻ ဒါႏလဲပ်ခါꩻဗာႏ အနယ်ꩻပညာႏဖုံႏလဲ့ တလိုႏတဝ်းသွူ။ နွို့ခွုမ်မာꩻကို ''[[WP:BOLD|ရုဲင်းရုဲင်းသွော့]]''ဩ။ မိဉ်ႏထွူ ''သွုပ်သမ်ႏဟဝ်ဟဝ်ရိုꩻသာꩻသွော့ လိုꩻလင်အလောင်းဩ''။ ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ''[[w:wiki|ဝီခီ]]''တဲင် ယိုꩻမွေးငါႏနဝ်ꩻသွူ။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''ထူႏစွဲးကမ်းကို'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* မိဉ်ႏအဝ်ႏလိုႏ အကူႏညီႏစွဲးကမ်းကိုနဝ်ꩻ နွို့ရီရောင် အိုင်ကိုမ်နွောင်ꩻဒျာႏ ပအိုဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယား [[ဝီခီပီးဒီးယား:Village pump|အိုင်ကိုမ်ခင်ႏလမ်းVillage pump]] ကို မွေးတဝ်းလဲ့ [[Facebook]] လောင်း ကအဝ်ႏဒါႏ [http://www.facebook.com/group/406204427603066?ref=share ပအိုဝ်ႏဝီခီစွုမ်ꩻစွိုꩻ] လိတ်မဲ့ငါကိုဖုံႏသွူ။
* အီႏထူႏသုင်ꩻစဗာႏဝီခီ နုဲင်းမုဲင်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွားသွော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|မွဉ်းဖျင်နယ်ꩻ]] လိတ်မဲ့ငါကိုဩ။
* မိဉ်ႏမဲဉ်လွူꩻထွားစဲင်းထဲင်း မွဉ်းဖျင်ခရာႏအစဲင်းနဝ်ꩻ ဟော်ꩻထွားသွော့ [[Wikipedia:မွဉ်းဖျင်လိတ်မဲ့ငါဖုံႏ|လိတ်မဲ့ငါ]]ယိုဩ။
* ရီခရာႏမိဉ်ႏအဝ်ႏနဝ်ꩻ ရီနွောင်ꩻဒျာႏ [[WP:Q|ခင်ႏလမ်းယိုကို]]သွူ။
* နာꩻအနေႏ ဒေါ့ꩻရီအိုင်ကိုမ်သွုပ်နွောင်ꩻဒျာႏ [[WP:Administrators|ကေားရဲဉ်ꩻဖန်းဖြယ်သား(Admin)]]သီး တဖြာꩻဖြာꩻထျꩻ အိုင်ကိုမ်ချက်လိတ်မဲ့ငါကိုသွူ။
* ဒင်ႏသွင်ꩻသော့ꩻ ယူနီကိုဒ်ဖောင့် အယပ်ꩻခုဲင်ႏမိဉ်ႏအဝ်ႏနဝ်ꩻ ထွားသွော့ [https://unicodetoday.org/fonts/ ယိုကို]ဩ။
* အီႏသုင်ꩻဗာႏ ကီးဗိုတ်နုဲင်းမုဲင်ꩻ မိဉ်ႏသေတဝ်းနဝ်ꩻ ထွားသွော့ [https://unicodetoday.org/keyboards/ ယိုကို] ဩ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''ဟဝ်တောင်ꩻခရာႏ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* မိဉ်ႏမဲဉ်စံꩻထွားစိမ်ꩻနဝ်ꩻ ထူႏသုင်ꩻအီ [[Wikipedia:Sandbox|Sandboxလိတ်မဲ့ငါယို]]တဲင် မာꩻစံꩻနွောင်ꩻဒျာႏ မွဉ်းဖျင်လိတ်မဲ့ငါဖုံႏသွူ။
* မိဉ်ႏမဲဉ်တဲမ်းသော့ꩻစ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻတသာတဗာႏနဝ်ꩻ ဟော်ꩻထွားသွော့ [[WP:YFA|နာꩻအရီးသွတ်ꩻရောမ်ဖြုဲင်ꩻ]] လိတ်မဲ့ငါယိုဩ။
* အီႏဖန်ဖေႏ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻတသာအမိဉ်ꩻတာႏ အယပ်ꩻခုဲင်ႏမိဉ်ႏအဝ်ႏနဝ်ꩻ ဟော်ꩻထွားသွော့ [[Wikipedia:ရောမ်ဖြုဲင်ꩻကတူႏစဲဉ်ႏဖုံႏ|လိတ်မဲ့ငါယို]]ဩ။
* [[Help:ဒင်ႏထင်ႏပုင်ႏနယ်ꩻ]]ကိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏအွဉ်ႏနယ်ခါꩻဖေႏ ဒင်ႏပုင်ႏနယ်ꩻ၊ ထူႏသုင်ꩻသော့ꩻနယ်ꩻ ဖုံႏသွူ။
* [[Wikipedia:ထူႏသုင်ꩻပုင်ႏမူဝါဒ|ထူႏသုင်ꩻပုင်ႏ မူဝါဒ]] ယိုနဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယားကို ပုင်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻနဝ်ꩻ ဒင်ႏသော့ꩻ သင်ꩻနဲ့သင်ꩻတဝ်းနဲ့ ဖေႏကဆုင်ꩻဖျတ်နွောင်ꩻတာႏ အီႏထွာအီအစွဲးကမ်းနဝ်ꩻသွူ။
* အိုင်ကိုမ်ချက်လိတ်မဲ့ငါကိုနဝ်ꩻ နျꩻသော့ꩻသွူ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; တဲင် တဲမ်းမုဲင်ဖေႏသွော့ နာꩻမိဉ်ꩻဩ။
* နာꩻအကောက်တာႏ [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ဖုံႏလဲ့ ထူႏသုင်ꩻနွောင်ꩻဒျာႏသွူ။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်ꩻ]]ကိုနဝ်ꩻ စဲစ်ထွားနွောင်ꩻဒျာႏ လိတ်ဖြုံႏ၊ သတ်ပုံသတ်နယ်ꩻဖုံႏသွူ။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|အဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယားယို ဟွုန်ဟဝ်သꩻရေꩻ ကျိုႏဆွုမ်ႏဒျာႏ ဗွေႏခွန်နာင်ꩻသီးသွူဩ။ နီဗွေႏသီး သꩻပါရာꩻ ကဏ္ဍကို နွို့ပါစွဲးကမ်း တဲမ်းသော့ꩻနွောင်ꩻဒျာႏ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻဖုံႏသွူဩ။]] Welcome to '''Pa'O Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီခီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Pa'O.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Pa'O have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[ကေားသုင်ꩻသား:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Welcome-Bot|အိုင်ကိုမ်]])  ၁၆:၁၉၊ ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>deti0xzekozwqmazgssa7zua2lguwt9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တပ်မတောႏ(ထီ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9643</id>
    <revision>
      <id>34075</id>
      <parentid>34074</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:56:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Kt</username>
        <id>19</id>
      </contributor>
      <origin>34075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39752" sha1="690g16cm9vcs85itahb6aswl108hbfz" xml:space="preserve">
ခေတ်ဟန်ႏသနီꩻ [[တပ်မတောႏ(ထီ)]] နောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတဲ့အဝ်ႏပါတဲင် [[ထီတပ်]]ဆဲင်ႏရာꩻ အကွို့အခဝ်တဗာႏဒျာႏသွူ။ လိုꩻမူႏ၊လိုꩻခို ကထေင်းထမ်ႏဒါႏရဲင်ꩻအာႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏအဖြာꩻ  ၁၉၀၀၀ရပ်နောဝ်ꩻသွူ။ ဟန်ႏနီꩻအခိန်ႏနဝ်ꩻ တပ်မတောႏထီတပ်စုစုခြွဥ်း အဆွိုင်ꩻပေါင်ꩻ   ၂၂၇ ဆွိုင်ꩻ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏတာႏဝွန်ႏအဝ်ႏသွူ။[၃] ခါးလား၁၉၈၈ဗာႏနောဝ်ꩻ ခမ်းကိုတခြာသား ကတွိုက်ခꩻချာခိန်ႏ ကတွိုက်ခꩻချာယင်းဒါႏနောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီတပ်ယို ထင်ႏသျာꩻငါႏနဝ်ꩻစား အဝ်ႏဆေ့ꩻလွုမ်ꩻတဲင် ကိဥ်းအာနဝ်ꩻ လွေꩻတွိုက်ခꩻတွမ်ႏတလီꩻခြောင်တဖူꩻနောဝ်ꩻစားသွူ။တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ခမ်းထီလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻအတာႏ အရေꩻပါဒါႏအခန်ꩻကဏ္ဍယို အွိုးအစတဲ့နဝ်ꩻ ဗꩻတွိုႏခိန်ႏဟန်ႏသနီꩻကအဝ်ႏတသွောင်းနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ တညတဝ်းခိန်ႏကာႏလပေႏခိန်ႏ တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻယင်း တပ်မတောႏတပ်သွူ။  တပ်မတောႏ (ထီ)ငေါဝ်းပွုံႏခွိုင်ꩻ  “မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ” [၄]

== သမဲင်ꩻ ==

=== '''ခါးလားကတွိုႏ ကိုလိုနီခေတ်''' ===
￼၁၇၉၅ ခုနစ်ဗာႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်စဲ့ꩻထီတပ်

မျန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏယို ခြောင်ကိုအတွင်ꩻတွိုက်ꩻခꩻရေꩻယို အဓိကအဝ်ႏပါနွို့သော့ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးအဓိကတာႏဝွန်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ[[ဧရာႏဝတီႏခြောင်]]အခြောင်ꩻ အဓိကထိန်ꩻထွားခါꩻထွူတဲင်ဆꩻငါစဲ့ꩻပိုႏသားကဒင်ႏတေားလွဥ်ဒါႏ သ‌ေင်္ဘာꩻဖုံႏရဲးကမ်းခါꩻဖေႏတွက်တာႏနောဝ်ꩻသွူ။စဲ့ꩻ‌ေင်္ဘာဖုံႏနဝ်ꩻ စူခွုမ်တနတ်သားအဖြာꩻ   ၃၀တွမ်ႏ ဒင်ႏလွေꩻနွောင်ꩻ  ၆-၁၂ ပေါင်ဒါ ကဒပ်ꩻဆင်ခါꩻဒါႏ တနတ်တန်၊တနတ်စျူဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။   ၁၈ ရျာꩻဗူႏအထာႏဝရပ် ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ ဥရောပတွမ်ႏလိုꩻမျိုꩻလင်ကပါဒါႏ  ကလွေꩻပျောႏပင်ႏလယ်ႏတွမ်ႏ ဥရောပယင် တွမ်ႏခမ်းထီအလင်သားသီးသင်္ဘောအနယ်ꩻဖုံႏ သွဥ်ထူႏလွူꩻထွားထွူတဲင် ထုဲင်ႏ၊ခင်တွိုက်ပွယ်ꩻအတာႏ အဝ်ႏဒင်ႏပသာဖေႏ စဲ့ꩻပိုႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

￼၁၉ ရျာႏဗူႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏ

အခိန်ႏနဝ်ꩻ ခင်တွမ်ႏချင်သီး ကအဝ်ႏအုံဒါႏ ပင်ႏလယ်ႏအလောင်းတရွေꩻနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးစဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာဖုံႏ၊တွိုက်ꩻခꩻရေꩻအနယ်ꩻပညာႏအခွဲအကျုံႏကအဝ်ႏထွူလဲဥ်းသားဖုံႏ အဝ်ႏထီႏဗာႏ အယံကယ်ꩻဒျာႏသ‌င်္ဘောꩻနောဝ်ꩻသွူ။

=== '''တွိုက်ပွယ်ꩻဖုံႏတွမ်ႏ ဒုတိယကမ္ဘာႏစဲ့ꩻ''' ===
မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ယို  ၁၉၄၀ ခုနစ်ဗာႏကို ထွို့ꩻဗူႏ‌ေလွꩻထီတပ်မ‌ေတာႏရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့  အပေႏငါႏတဲင် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာႏစဲ့ꩻပွယ်ꩻ]]ကို ပေါင်ꩻတွမ်ႏဗိတိသျသားတဲင်       တွိုက်ꩻခꩻနက်ချာလွေꩻ ဂျပန်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== မန်းခမ်းလွစ်တခြင်ရေꩻ ကာႏလ ===
￼စဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာꩻ (မေယု)

၁၉၄၇ခုနစ်ဗာႏ၊ ဒီဇင်ဘာလာအကို ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏမျန်ႏမာႏခမ်းယို ထီတပ်လိုꩻကပါအဖြာꩻပေါင်ꩻကထွို့ꩻဗူႏလွေꩻနောဝ်ꩻ ၇၀၀လွိုသွူ။  ပထမနောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻအစွိုꩻသား အဝ်ႏပါ‌ဆေ့ꩻပေႏရိုꩻ၁၉၄၈ ခုနစ်ဗာႏ ဇန်နဝါရီလာကို မျဲန်ႏမာႏလွစ်တခြင်နီꩻအတာႏ ဗိတိသျထီတပ် အစီႏအစဲန်ႏအလꩻနောဝ်ꩻ   သင်္ဘောꩻယဟန်ႏအဝ်ႏဖေႏပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏသွူ။ အွိုးနဝ်ꩻအကို  UBS Mayu ( [[စဲ့ꩻထီဆပ် (မေယု)]] )ခြောင်အစွိုးအမျိုꩻဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီတပ်တွမ်ႏကဆင်ခါꩻဒါႏတနတ်တန် အီႏထင်ႏခြောင်ဖုဲင်း အဝ်ႏပိဥ်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻသွူ။  ၂၅ပေါင်ဒါ(၈၈မီလီမီတာ) ၂ဗာႏတွမ်ႏ ၂ပေါင်ဒါ (၄၄ မီလီမီတာ)ကဆင်ဒပ်ꩻခါꩻဒါႏ တနတ်အမြောက်ဖုံႏယို အီႏထင်ႏခြောင်ဖင်ႏအတာႏ အစွဲးအကမ်းထွာ စဲ့ꩻထီတပ်နဝ်ꩻစား အဝ်ႏသွုံꩻလွေꩻသွူ။

၁၉၄၇ ခုနစ်၊ မေလ ၂၅နီꩻ၊မွူးယာ  ၁၂ နားရီႏတွင်ꩻ  ဗြိတိသျှထီတပ်မတောႏ စဲ့ꩻထီတပ်  (မေယု)ယို  မျဲႏန်မာႏခမ်း ထီတပ်အလွိုအတာႏ အဝ်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻ အခန်ꩻအနာꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။နုဲင်းနဝ်ꩻစား ကဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻခိန်ႏ  ဗြိတိသျှအစိုႏရနမ်းခြောင်တင် ထီတပ်အတန်ကထွာဒါႏ  ဗိုလ်မှူး မစ်ချယ်လ်နောဝ်ꩻ ပြောင်ꩻဖေႏအပ်လွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အခန်ꩻအနာꩻနဝ်ꩻအကို လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻဝန်ႏတန်ကထွာဒါႏ [[ပိုလ်ႏချုတ်အောင်သန်း]] ထင်ႏလွဥ်ထွူတဲင် စဲစ်ဆေꩻလွေꩻဖေႏ ထူႏဂွုဏ်ႏစဲ့ꩻတပ်အစွိုꩻတွမ်ႏ ထီတပ်မျန်ႏမာႏခမ်းနမ်းခြောင်တင်နဝ်ꩻ လက်ခံႏလွေꩻဖေႏသွူ။ ပထမအရီးသွတ် ထီတပ်အတန်နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ  ဗိုလ်မှူးခင်မောင်ဘိုနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၅၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၁၉၅၁ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ [[အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ]]နောဝ်ꩻ နီဖဲ့ꩻနီခဝ်ထာꩻသေနာႏမုအလꩻတဲင် အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတရွေꩻယိုတာႏ ဖေႏအပ်လွေꩻယင်း သင်္ဘောꩻ ၁၀ ဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ခမ်းပေါင်ꩻစုအစိုႏရကတွိုက်ခꩻချာဒျာခမ်းကိုရန်ႏသူႏဖုံႏနောဝ်ꩻလဲ့ ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ အဓိကရုဲင်ꩻတသွိုးမွေးဖေႏစွဥ်ႏသွူ။ ထီတပ်မတောႏရဲးကမ်းရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻ၊အထိန်ꩻအထွားတာႏဝွန်ႏဖုံႏ၊စွဲးကမ်းကိုတခြိုꩻ ထူႏသဲင်ꩻချာငါတာႏဖုံႏ ပါတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏရေꩻရာႏစစွဥ်ႏ တခြိုꩻစဲ့ꩻအရေꩻဖုံႏယိုထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ အဝ်ႏထူႏတာႏဝွန်ႏဖေႏသွူ။ [[ဧရာႏဝတီႏခြောင်ကျွန်ꩻလောင်းဒေသ]] ဖုံႏတွမ်ႏပင်ႏလယ်ႏဆွိုက်ဝေင်ꩻ  [[ဝေင်ꩻမောႏလမျင်ႏ]] ဝေင်ꩻကို [[စောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|စောက်ꩻ]]ကထူႏသိမ်ꩻခိန်ႏ ကွပ်ထီတပ်မတောႏ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏတဲင် သက်သာႏလွေꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻထွူကာႏလ ကရွို့ꩻရန်ႏချာတပ်မတောႏသားအစွိုꩻဖုံႏယို ထီတပ်ဖဲ့ꩻရေꩻရာႏ ထူႏတာႏဝွန်ႏကိုတဲင် ထီတဖူꩻခြောင်ꩻဖဲ့ꩻ အရဲးအကမ်းတန်တန်ငါတဲ့တအဝ်ႏတဝ်းမ ခွꩻခွꩻသꩻသꩻ ထိန်ꩻထွားနွောင်ꩻဗာႏသွူ။[၅]

၁၉၅၆-၅၇ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ ထွာအယာႏခိဥ်ႏ၅၀ကအဝ်ႏဒါႏ မော်တာတော်ပီဒို/မော်တာ စက်တနတ်တပ်ယို ပြောင်ꩻသွုံꩻခွုမ်နွောင်ꩻ  Saunders-Roe Dark classအစွိုးအမျိုꩻ အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏအတာႏ လယ်ႏချာငါအီတာႏ ထီယာန်ငတ်ꩻဆွိုင်ꩻအယာႏခိဥ်ႏအဝ်ႏ  ၁၀၄၀  Algerine class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻတဲင်   သျင်ꩻဗုံးထီယာန်အလီꩻဖုံႏယို လꩻလွေꩻ  ဗြိတိသျှထျꩻသွူ။ ၁၉၅၀-၆၀ ခုနစ်ဆꩻချာတွင်ꩻ အမေႏရိကန်ႏခမ်း‌ေပါင်ꩻဗူႏနောဝ်ꩻ PGM အစွိုးအမျိုꩻ ခြောင်ဖင်ႏပွေား လယ်ႏချာငါထီယာန်တာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊  CGCနောဝ်ꩻ နွတ်ꩻဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻ ဆာဖေႏခန်းဒျာႏတပ်မတောႏထီဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၉၆၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ် အမေႏရိကန်ႏထီတပ်  တန်ချိန် ၆၄၀ PCE-827 class တွိုက်ꩻခꩻ‌ရေꩻထီယာန်တွမ်ႏတန်ချိန် ၆၅၀ Admirable class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻ သျင်ꩻဗုံးထီယာန်လꩻထွူတဲင်  ၁၉၄၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ်ယင် တပ်မတောႏအဝ်ႏသွုံꩻယာန်အလီꩻဖုံႏသွူ။ ၁၉၇၈ ခုနစ်တွင်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏခြောင်အကို ပွေားအီခြောင်ဖင်ႏတာႏ အမေႏရိကန်ႏဖေႏအပ်အဆွိုင်ꩻ ၆ ဆွိုင်ꩻသွူ။ ၁၉၅၈ ခုနစ်တွင်ꩻ ယူဂိုဆလားဗီးယားလောင်း Y-301  စက်တနတ်တပ် ထီယာန် ၁၀ ဆွိုင်ꩻ အလင်ကယ်ႏ Michaoယိုယင် လꩻပါယင်းအုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတာႏ   ၂၅ဆွိုင်ꩻသွူ။

=== ၁၉၆၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
￼တွိုႏအင်ဒိုနီးရှား မျန်ႏမာႏထီတပ်သားဖုံႏ (၁၉၆၀ ခုနစ်)

မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ [[ယူဂိုသလာႏဗီႏယာႏခမ်း]] အကူႏအညီႏတဲင် စဲ့ꩻယာန်ဖုံႏထွတ်ထေထန်ႏနွောင်ꩻတာႏ ကျိုꩻစာꩻရောင်သွူ။  ၁၉၆၀ တွင်ꩻ အဝ်ႏတန်ချိန် ၄၀၀  နဝရတ် အစွိုးအမျိုꩻ ကော်ဗတ် ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻယို ထေထန်ႏနွောင်ꩻထွူမꩻ တာႏဝန်ႏထမ်ႏလုဲင်ႏ တပ်မတောႏထျꩻသွူ။နုဲင်းစူခွုမ်အနေႏ ၂၅ပေါင်ဒါ တွမ်ႏ  ၄၀ မီလီမီတာ ဘိုဖော်စ်တလီꩻယာန်ခꩻအီ အဝ်ႏဆင်ခါꩻသွူ။ မျန်ႏမာႏသင်္ဘောꩻအောင်ကို ခြောင်ဖင်ႏပွေား ထီယာန်ပေႏတွမ်ႏထင်ႏကီခြောင်ဖင်ႏဖုံႏယို အဝ်ႏတယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻသွူ။ ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတာႏယို  အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ၊ ၄၀ မီလီမီတာတလီꩻယာန်ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏဆင်ခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။[၆]

=== ၁၉၇၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
ထီတပ်မတောႏကခြဲ့ꩻလုဲင်းယင်းဒါႏ စဲ့ꩻအာႏရင်ꩻနဝ်ꩻ  ၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၆၀အခါႏကို မွိုင်ကြွိုင်ငါႏရိုꩻလဲ့ ယာန်အလီꩻနဝ်ꩻအကုဲင်ထိုꩻအာငါႏတဲင် အယွိုက်ꩻထိုꩻစွဥ်ႏဖျင်ဆင် ထီယာန်တာႏ ဗတွိုႏ မဆလအစိုႏရစူကို ၁၉၇၉ဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၈၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၈၀ ခုနစ်ကို အဝ်ႏ [[သြသတေႏလျ]] ခမ်းနောဝ်ꩻ ယာန်အမျိုꩻ Carpentaria ခြောင်ဖင်ႏထျꩻပွေားစခန်ꩻတာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊ အဝ်ႏစင်ကာပူခမ်းမꩻ ၁၂၈ တန် Swiftအမျိုꩻထီယာန်  ၃ ဆွိုင်ꩻ၊ ဒိန်းမတ်ခမ်းကမာꩻဒါႏ ၃၈၅ တန် Osperyအမျိုꩻနဝ်ꩻ လꩻထီယာန် ၃ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။  Swift တွမ်ႏ Osperyအမျိုꩻ သင်္ဘောꩻဖုံႏ ၄၅၀၀ မဲင်ႏတွမ်ႏ ၁၈၀၀ မဲင်ႏရပ် အဝ်ႏလွေꩻတွိုႏရောင်တဲင် အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာဗုံးခြီႏတွမ်ႏ ၄၀မီလီမီတာ ခꩻအီအတာႏ အဝ်ႏဒပ်ဆင်ခါꩻသွူ။၁၉၈၀နေင်ႏဗွေခေတ်အစဝ်းခိန်ႏ ထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ   US PGMအမျိုꩻ အခေႏခံႏပွေားကဲက်ထီယာန် ၁၂၈ တန် PGMအမျိုꩻ ပွေားကဲက်ထီယာန် တယ်ႏဆို့ꩻ ၃ဆွိုင်ꩻရပ်သွူ။ သင်္ဘောꩻနဝ်ꩻတွိုင်ꩻ ၄၀ မီလီမီတာတွိုက်ꩻခအီတလီꩻကွင်ႏ နီဗာႏတွမ်ႏ ၁၂.၇ မီလီမီတာ စက်တနတ်တန် ၂ ဗာႏနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဒပ်ꩻဆင်ဖေႏခါꩻသွူ။

=== ၁၉၉၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ ဆင်ခါꩻတွမ်းဒုံးစျူ  ၆ဆွိုင်ꩻယင် ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတာႏ  သင်္ဘောꩻ ၁၀ဆွိုက်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဖြေꩻခါꩻခယ်ႏထျꩻနဝ်ꩻသွူ။  တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ၇၇ မီတာ ကော်ဗတ်ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻ (771 တွမ်ႏ 772) တွိုက်ꩻခꩻအမွိုင်စား ထီယာန်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့  ၁၉၉၈ ခုနစ်ကာႏ တယ်ႏဆို့ꩻနွောင်ꩻလဲန်းသွူ။

=== ၂၀၀၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===

=== [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]] ===
၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ မေလာကို [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]]တဲင်  တပ်မတောႏထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻ ဗိမ်ထိုꩻတဖဲ့ꩻ ယင်းတဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏနားဟွုန်စုတွမ်ႏယဟန်ႏသားနောဝ်ꩻ သီထိုꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ အရာႏအဝ်ႏလိုꩻ ၃၀ရပ်တွမ်ႏထေင်းထမ်ႏထာꩻမာꩻသားအဖြာꩻ  ၂၅၀ရပ်နဝ်ꩻလဲ့ ထိုꩻမားထိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ဟိုင်းကြီးကျွန်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ပမ္မဝတီထီစခန်ꩻတပ် ဌာႏနချွုပ်၊ ဗိုလ်တထောင် သန်လျက်အသွတ်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ  ဧရာဝတီႏထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်တွမ်ႏ ရခိုင်ခမ်းနယ်ႏ စစ်တွေ‌ေဝင်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ဓညဝတီထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်ဆꩻလꩻကအဝ်ႏဒါႏ   စဲ့ꩻထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ကွပ်တလီꩻဝစ်တဲင် အကုဲင်ပြင်ꩻလို့လစွဥ်ႏသွူ။

=== ၂၀၁၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===

မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတွမ်ႏ အမေႏရိကန်ႏသီး ခမ်းထီတန်အရန်း ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻအလꩻတကွို့ꩻတခဝ်ရပ်တဲင် အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန် USS Bonhomme Richard (LHD-6)နောဝ်ꩻ    ၂၀၁၃ ခုနစ်ဗာႏအစဝ်းခိန်ႏ ဝါးလွဥ်လယ်ႏဒွိုန်းက မျန်ႏမာႏခမ်းနောဝ်ꩻသွူ။[၇]

￼‌ မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  အရာႏတန်ကအဝ်ႏဒါႏ  အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန်ကလွဥ်လယ်ႏဒါႏ (၂၀၁၃ ခုနစ်)ဗာႏနောဝ်ꩻ

တယ်ႏစ၂၀၁၄ ခုနစ်မꩻတဲင် စဲ့ꩻထီယာန်တပ်ခြွဥ်း ဖျင်ဆင်စဲ့ꩻအရေꩻပင်ႏလယ်ႏလောင်း  (Combined Fleet Exercise -Sea Shield)ယို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏမာꩻတဲင်စဲ့ꩻထီယာန်မျိုꩻစွုမ်ႏတွမ်ႏ ရဟတ်ယာန်ဖုံႏ၊စဲ့ꩻကွန်မန်ဒိုအစွိုꩻ  (NAVY SEALs)ဖုံႏ၊ အရာႏအဝ်ႏသား၊စဲ့ꩻရဲင်ꩻအာႏ  ၁၄ဝဝလွို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏသွဥ်ကျင်ꩻသွူ။[၈]

￼မျဲန်ႏမာႏ - တောင်ကိုရီးယားထီတပ်အွဥ်ငါသား မော့ꩻခွဲဝင်ꩻခိန်ႏ (၂၀၁၇ ခုနှစ်)

တယ်ႏစ၂ဝ၁၆ ခုနစ်ဗာႏ  တပ်မတောႏလယ်ႏထောင်နယ်ႏကို ကုလွမ်ꩻလာꩻတသီႏအစွိုꩻနွို့ပါလွဥ်တဲင်   တပ်မတောႏပင်ႏလယ်ႏကလွေꩻဒါႏတသီႏယွုံ သင်္ဘောꩻ(သံလွင်)ခြောင်ဖင်ႏ ဒေသခံႏသား အဝ်ႏလွမ်ꩻလာꩻရဲးကမ်းဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻတဲင်  ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏတွိုႏ  ဒီဇင်ဘာလာကို ဒေႏသခံႏသားစုခြွဥ်း ၈၁ဝ၅၃ဖြာꩻ ရဲးကမ်းထွားဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻဖုံႏ  သင်္ဘောꩻလောင်းကီ လွူးပိုသားအတာႏ နမ်းလောင်းလိုမူႏ  ၁၁ဖြာꩻနဝ်ꩻတဲ့ လွမ်ꩻလာꩻလွူးထန်ႏဖေႏလꩻသွူ။[၉] ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏနဝ်ꩻ  ဧရာဝတီခမ်းနယ်ႏကို ကမော့ꩻဒါႏရန်ႏဖုံႏတဲ့ လယ်ႏထောင်ထွားလွမ်ꩻလာꩻဖေႏနေနေသွူ။[၁၀]

￼၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏ မီလန်စဲ့ꩻသွဥ်ခန်ꩻကို ကထီႏမော့ꩻဗာႏ  မျဲန်ႏမာႏစဲ့ꩻထီတပ်ထီယာန် ဆင်ဖြူရှင် (F14)

ဘင်္ဂလားပင်ႏလယ်ႏအော်တွင်ꩻ ကမာꩻဒါႏပွယ်ꩻ အိန္ဒိယတွမ်ႏ မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ဖျင်ဆင်မု ၂၀၁၈ နဝ်ꩻ  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်တဲ့ အဝ်ႏပါသွူ။  မျဲန်ႏမာႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ထီယာန်ဖုံႏ  ကျန်စစ်သား-အတန်းအစား ဖရီးဂိတ်ထီတပ်ထောင်ထွားရေထီယာန်  ဆင်ဖြူရှင် (F-14) တွမ်ႏ ခြောင်ဖင်ႏလယ်ႏအီထီယာန်  အင်းလေး UMS Inle တွမ်ႏ အိန္ဒိယဖဲ့ꩻခဝ်နဝ်ꩻ  ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတွိုက်ခꩻရေꩻစဲ့ꩻယာန်  corvette INS Kamorta, Shivalik (Project 17)အဝ်ႏပါတဲင်၊ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီယာန်   INS Sahyadri တွမ်ႏ Type 877EKM Kilo-class ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတဆွိုင်ꩻ၊ ရဟတ်ယာန်တဆွိုင်ꩻတွမ်ႏ အရန်းထိုတလီꩻယာန်နီဆွိုင်ꩻဖုံႏတဲ့အဝ်ႏပါသွူ။  ၂၀၁၉ ခုနစ်ဗာႏ  စက်တင်ဘာလာတွင်ꩻ မျဲန်ႏမာႏထီတပ် ထီတပ်ယာန်  ကျန်စစ်သားနဝ်ꩻ ဒေႏသကို  သဘာႏဝဘေအန္တရာယ်ႏဆဲင်ႏရာꩻ   စီႏမံႏဖန်းဖြယ်မုတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻ နွို့မာꩻငီꩻတိုတက်အီအတာႏ  ပထမသွတ်ꩻ အမေရိကန်-အာဆီယံတလီꩻအခြောင်ꩻ  US-Asean Maritime Exercise (AUMX) ကိုလဲ့ အဝ်ႏပါနဝ်ꩻသွူ။[၁၁]

￼မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  ပင်ႏလယ်ႏဖင်ႏစဲ့ꩻရေꩻဖျင်ဆင်မု  (၂၀၁၈ ခုနစ် ကိုကိုးကျွန်း)

မျဲန်ႏမာႏထီတပ်မ‌တောႏနဝ်ꩻ ဒေႏသကိုတွမ်ႏထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻယို အဝ်ႏထိန်ꩻဖေႏသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ တော်ဝင်ဩစတြေးလျထီတပ်၊ တွမ်ႏခယ်ႏထီတပ်ပါ အိန္ဒိယထီတပ်ယင် ဒေႏသကိုလယ်ႏချာငါ အဝ်ႏလက်ခံနဝ်ꩻသွူ။[၁၂]  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်သင်္ဘော‌ꩻဖုံႏလဲ့ ဗီယက်နမ်၊ ထုဲင်ႏတွမ်ႏ စင်ကာပူသီးတဲ့အဝ်ႏပါ ခမ်းကိုလွေꩻသဲင်ꩻချာတာႏ အဝ်ႏစွꩻခွင်ꩻဖေႏဒျာႏသွူ။[၁၃][၁၄]


တပ်မတောႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ကတယ်ႏထောင်ႏ ၂၄.လာဒီသဲဥ်ဘာ၊၁၉၄၇ဗာႏ ညလဲန်း (၇၈) နေင်ႏ ခမ်းထီနောဝ်ꩻ မျဲန်ႏမာႏခမ်း တပ်စွိုꩻအရင်ꩻခံႏအစွိုးအမျိုꩻ ထီတပ်ခြောင်ꩻ အခန်ꩻကဏ္ဍ ခမ်းထီပဲင်ႏဧရိယာႏကို ရဲးကမ်းရေꩻ၊ထောင်ထွားအီထီတဖူꩻခြောင်ꩻအရေꩻ
တပ်အရွယ်ႏအစွိုꩻ ၁၉၀၀၀ဖြာꩻ အကွို့ꩻအခဝ် တပ်မတောႏဌာႏနချွုတ် ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါချွုတ်ရွုမ်ꩻ(ထီ)၊စဲ့ꩻရွုမ်ꩻ၊နေပြည်တော်။
အမဥ်ꩻကြုဲင် ထီတပ်၊နေဗီ၊ရွိုင်ရယ်၊၊နေင်ႏခွပ်ဗွေ လာဒီသဲန်ဘာ ၂၄

ထိန်ꩻထွားအုတ်ချွုပ်သားတပ်မတောႏဗိုႏကဲႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ဦးမင်းအောင်လှိုင်
ရဲးကမ်းရေꩻဝွန်ႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်တင်အောင်ဆန်း
ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါထီတပ် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ထိန်ဝင်းစဲ့ꩻအရာႏတန်ချွုတ်ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အေးမင်းထွေး အဲန်ဂျင်နီယာဌာႏနတန် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အောင်သူစိုး


== လꩻလွစ်တခြင်ထွူဆꩻချာ လိုမ်းဗိဥ်ႏရဲးကမ်းစဲ့ꩻတန်အွဥ်ငါသား(ထီတပ်)ဖုံႏ ==

# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်မူးတန်ခင်မောင်ဘို (၁၉၄၈ - ၁၉၅၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်မူးတန်ချွုပ် သန်းဖေ (ထီ-၁၀၀၁)(၁၉၅၂ - ၁၉၆၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ‌ထီတပ် ဗိုလ်မူးချွုပ် သောင်းတင် (ထီ-၁၀၂၅)(၁၉၆၂ - ၁၉၇၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် ချစ်လှိုင် (ထီ-၃၀၁၁)(၈-၃-၁၉၇၄ မှ ၁၆-၁၀-၁၉၈၀ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် မောင်မောင်ဝင်း (၁၉၈၀ - ၁၉၈၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန် မောင်မောင်ခင် (ထီ-၁၀၃၈) (၁၉၈၅ - ၁၉၉၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်   သန်းညွန့် (၁၉၉၂ - ၁၉၉၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန်  တင်အေး (၁၉၉၅ - ၁၉၉၇ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ညွန့်သိန်း (ထီ-၁၀၈၇)(စတသ-၃)(၁၉၉၇ - ၂၀၀၀ဗွေနေင်ႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ကြည်မင်း (ထီ-၁၁၀၇)(စတသ-၆)(၂၀၀၀ - ၂၀၀၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် စိုးသိန်း (ထီ-၁၁၈၁)(စတသ-၁၁)(၂၀၀၄ - ၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ၊ ဇွန်လာ
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် ဉာဏ်ထွန်း (ထီ-၁၁၉၆)(စတသ-၁၆)(၁-၆-၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ ၁၅-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် သူရ သက်ဆွေ (ထီ-၁၂၈၂)(စတသ-၂၂)(၁၆-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ  ၁၂-၈-၂၀၁၅ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် တင်အောင်စန်း (ထီ-၁၂၈၇)(စတသ-၂၃) (၁၃-၈-၂၀၁၅ ခုနစ် ဗꩻတွိုႏ ၃-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် မိုး​အောင် (ထီ-၁၃၇၄)(စတသ-၂၈)(၄-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်ဗꩻတွိုႏ  ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ ခုနစ်ဗာႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ဇွဲဝင်းမြင့် (ထီ-၃၄၇၄)(စတသ-၃၂)(ဇန်နဝါရီလာ ၂၀၂၄ – ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ )
# ‌ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်ထိန်ဝင်း (စတသ-၂၉)(ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ –ယိုခါ )

==အရာႏအရန်းတွမ်ႏ အဆောင်ႏအယောင်ꩻဖုံႏ==

== [[ထွို့ꩻဗူႏပွုံႏ]] ==

=== [[အုပ်ချုတ်ရေꩻတွမ်ႏ စွဲးကမ်းရေꩻယူနစ်ဖုံႏ]] ===

=== [[ထီတပ်သခန်ꩻဌာနချုတ်ဖုံႏ]] ===

=== [[ထီတပ် ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ]] ===

=== [[ထီတပ် တပ်ရင်ꩻဖုံႏ]] ===
၁၉၆၄ ခုနစ်ဗာႏယို  တပ်မတောႏ(ထီ) အမတ်(၁)ထီတပ်တပ်အစယို တပ်အစဖြယ်ဌာႏနချွုတ်(၁)၊ခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ်(၃)နောဝ်ꩻ  ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတပ်အစခိန်ႏ ထွို့ꩻဗူႏစစနောဝ်ꩻသွူ။ 

ခါးလားကထွို့ꩻဗူႏဒါႏတပ်အရင်ꩻနောဝ်ꩻ တယ်ႏစ၁၉၆၂ ခုနစ်ကာႏလအမော့အစတပ်ခြွဥ်းတရန်း၊တပ်ဖြယ်အရန်းအနေႏ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏဖေႏစဲ့ꩻတလင်ꩻအရေꩻနဝ်ꩻသွူ။ မဥ်ႏတွိုႏအရေꩻပေါႏကိစ္စဖုံႏရဲးကမ်းအတာႏ အခိန်ႏပေႏတောႏတွင်ꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏကလꩻအီ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။   ထီတပ်အရာႏအဝ်ႏသားတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏဖုံႏ ထောင်ခင်ႏတပ်ဘာႏသာႏဆဲင်ႏရာꩻ သွဥ်ဖေႏထွူတဲင် ထီတပ်ရင်ꩻကိုထေင်းထမ်ႏဗာႏတာႏဝွန်ႏသွူ။  ၁၉၆၅ ခုနစ်ဗာႏ လꩻထဲင်းယင်းရဲင်ꩻအာႏဖုံႏတဲင် ဗꩻတိွုႏခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ် (၅) ထွို့ꩻဗူႏခြဲ့ꩻလုဲင်းလွိုယင်းသွူ။  အမတ်(၁)ထီတပ်အရင်ꩻစနဝ်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻကိစ္စရေꩻရာႏဖုံႏ ဆꩻကွဥ်ထင်ႏစဲ့ꩻဌာႏနချွုတ် စဲ့ꩻရေꩻ၊စဲ့ꩻထောင်ထွားရေꩻကိစ္စဖုံႏ အဝ်ႏ တနင်္သာရီထီတပ်နဝ်ꩻ အုပ်ချွုတ်လွေꩻထွူတဲင် မြိတ်၊ တနင်္သာရီ၊ ကော့သောင်း၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ထားဝယ်ဒေသဖုံႏနောဝ်ꩻ တွိုက်ခꩻရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။  ၁၉၈၆ ခုနစ်ကို  အမတ်(၁)ထီတပ်ရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို  အမတ်(၁၇) ထောင်ခင်ႏတပ်အစပြောင်ꩻလဲꩻလွေꩻတဲင် စဲ့ꩻဌာနချွုတ်တဲ့ အဝ်ႏ  မြိတ်ဝေင်ꩻပြောင်ꩻခြုဲင်းလွေꩻ တွံတေးဝေင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

၁၉၆၇ ခုနစ်ဗာႏ ဧရာႏ၀တီႏခြောင်ကြွန်ꩻလောင်းကအဝ်ႏဒါႏဒေႏသ လွေꩻသဲင်ꩻချာငါ လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻပွေားထွားဝါးအီအတာႏ ထွို့ꩻဗူႏလွေꩻသမ်းယင်း ထီတပ်အမတ်)၂) နဝ်ꩻသွူ။  အမတ်(၂)ထီတပ်အစရင်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏ ဆꩻတွို့ꩻနဝ်စဲ့ꩻဌာႏနချွုတ်ဖုံႏယို စဲ့ꩻစူထောက်ဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏနောဝ်ꩻယင်ကယ်ႏ အဝ်ႏဧရာႏဝတီႏထီတပ်နဝ်ꩻ ထိန်ꩻထွားလွေꩻတဲင် အဝ်ႏနဝ်ꩻမတရန်း ရန်ႏကုန်ႏ၊ ဟင်္သာတ၊ ဝါးခယ်မ၊ ဘိုကလေးဒေႏသကိုနဝ်ꩻလဲ့ စဲ့ꩻထွားရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏလဲ့ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။ 

၁၉၆၈ ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၃၀)နီꩻယို ထီတပ်အရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို ပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻနယ်ႏအလင်သားထွူတွော့ꩻ ထပ်တပ်အစအရင်ꩻနဝ်ꩻကို ထူႏသိမ်ꩻချာယင်းသွူ။[၁၅]

=== [[အထူꩻတပ်အစွိုꩻ]] ===
[[တပ်မတောႏ(ထီ)အထူꩻစဲ့ꩻခြင်ရေꩻအစွိုꩻ]] (Myanmar Navy SEALs)ယို ၂၀၁၀ ခုနစ်ကာႏလခိန်ႏ စငါထွို့ꩻဗူႏခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကယ်ႏအီလိုꩻဝင်ꩻကဆွမ်ꩻထိုꩻဖုံႏ၊မာꩻဆာအကျံꩻနယ်ꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻရေꩻတွမ်ႏယာလံဖေင်ꩻဖံꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻမားရေꩻထာꩻမာꩻ ရုဲင်းတသွိုးမာꩻအီတာႏ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။လွိုက်ရွေꩻရေꩻထာꩻမာꩻစဲဥ်ႏတွမ်ႏသွဥ်သင်ရေꩻတဖူꩻအနယ်ꩻယို ဗွိုန်ပီတွမ်ႏ  အမေရိကန်ႏထီတပ် SEALလွိုက်ရွေꩻအနယ်ꩻတဖူꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။[၁၆][၁၇][၁၈]

=== [[ထီတပ်အုံခြꩻစခန်ꩻ တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻ]] ===
မျန်ႏမာႏ တပ်မတောႏနောဝ်ꩻ ထီတပ်သွုံꩻအီတလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းအီအတာႏဘိုဖော်စ် ၄၀ မီလီမီတာ နှင့် zpu-2 AAAနဝ်ꩻ အဝ်ႏသွုံꩻလဲဥ်းကရီးခါသွူ။

== စဲ့ꩻစူခွုမ်တခြိုꩻဖုံႏ ==

=== ထွꩻခေတ်ရေꩻ ===

=== ဖရီႏဂိတ်စဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ ===

=== ငွပ်ထီသင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ===

=== အလောင်ႏလင် ===

== သင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ==

== လွူꩻထွားထဲင်ႏအလောင်ႏလင် ==
[[တပ်မတောႏ (တလီꩻ)]]

[[တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻတပ်စွိုꩻ]]

[[တပ်မတောႏ (ကောင်)]]

== အာႏကွိုꩻ ==</text>
      <sha1>690g16cm9vcs85itahb6aswl108hbfz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>34076</id>
      <parentid>34075</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:57:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Kt</username>
        <id>19</id>
      </contributor>
      <comment>/* ထွို့ꩻဗူႏပွုံႏ */</comment>
      <origin>34076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39722" sha1="c14fk8k1hade5gdjl7nikgasrh18yww" xml:space="preserve">
ခေတ်ဟန်ႏသနီꩻ [[တပ်မတောႏ(ထီ)]] နောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတဲ့အဝ်ႏပါတဲင် [[ထီတပ်]]ဆဲင်ႏရာꩻ အကွို့အခဝ်တဗာႏဒျာႏသွူ။ လိုꩻမူႏ၊လိုꩻခို ကထေင်းထမ်ႏဒါႏရဲင်ꩻအာႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏအဖြာꩻ  ၁၉၀၀၀ရပ်နောဝ်ꩻသွူ။ ဟန်ႏနီꩻအခိန်ႏနဝ်ꩻ တပ်မတောႏထီတပ်စုစုခြွဥ်း အဆွိုင်ꩻပေါင်ꩻ   ၂၂၇ ဆွိုင်ꩻ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏတာႏဝွန်ႏအဝ်ႏသွူ။[၃] ခါးလား၁၉၈၈ဗာႏနောဝ်ꩻ ခမ်းကိုတခြာသား ကတွိုက်ခꩻချာခိန်ႏ ကတွိုက်ခꩻချာယင်းဒါႏနောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီတပ်ယို ထင်ႏသျာꩻငါႏနဝ်ꩻစား အဝ်ႏဆေ့ꩻလွုမ်ꩻတဲင် ကိဥ်းအာနဝ်ꩻ လွေꩻတွိုက်ခꩻတွမ်ႏတလီꩻခြောင်တဖူꩻနောဝ်ꩻစားသွူ။တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ခမ်းထီလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻအတာႏ အရေꩻပါဒါႏအခန်ꩻကဏ္ဍယို အွိုးအစတဲ့နဝ်ꩻ ဗꩻတွိုႏခိန်ႏဟန်ႏသနီꩻကအဝ်ႏတသွောင်းနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ တညတဝ်းခိန်ႏကာႏလပေႏခိန်ႏ တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻယင်း တပ်မတောႏတပ်သွူ။  တပ်မတောႏ (ထီ)ငေါဝ်းပွုံႏခွိုင်ꩻ  “မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ” [၄]

== သမဲင်ꩻ ==

=== '''ခါးလားကတွိုႏ ကိုလိုနီခေတ်''' ===
￼၁၇၉၅ ခုနစ်ဗာႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်စဲ့ꩻထီတပ်

မျန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏယို ခြောင်ကိုအတွင်ꩻတွိုက်ꩻခꩻရေꩻယို အဓိကအဝ်ႏပါနွို့သော့ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးအဓိကတာႏဝွန်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ[[ဧရာႏဝတီႏခြောင်]]အခြောင်ꩻ အဓိကထိန်ꩻထွားခါꩻထွူတဲင်ဆꩻငါစဲ့ꩻပိုႏသားကဒင်ႏတေားလွဥ်ဒါႏ သ‌ေင်္ဘာꩻဖုံႏရဲးကမ်းခါꩻဖေႏတွက်တာႏနောဝ်ꩻသွူ။စဲ့ꩻ‌ေင်္ဘာဖုံႏနဝ်ꩻ စူခွုမ်တနတ်သားအဖြာꩻ   ၃၀တွမ်ႏ ဒင်ႏလွေꩻနွောင်ꩻ  ၆-၁၂ ပေါင်ဒါ ကဒပ်ꩻဆင်ခါꩻဒါႏ တနတ်တန်၊တနတ်စျူဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။   ၁၈ ရျာꩻဗူႏအထာႏဝရပ် ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ ဥရောပတွမ်ႏလိုꩻမျိုꩻလင်ကပါဒါႏ  ကလွေꩻပျောႏပင်ႏလယ်ႏတွမ်ႏ ဥရောပယင် တွမ်ႏခမ်းထီအလင်သားသီးသင်္ဘောအနယ်ꩻဖုံႏ သွဥ်ထူႏလွူꩻထွားထွူတဲင် ထုဲင်ႏ၊ခင်တွိုက်ပွယ်ꩻအတာႏ အဝ်ႏဒင်ႏပသာဖေႏ စဲ့ꩻပိုႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

￼၁၉ ရျာႏဗူႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏ

အခိန်ႏနဝ်ꩻ ခင်တွမ်ႏချင်သီး ကအဝ်ႏအုံဒါႏ ပင်ႏလယ်ႏအလောင်းတရွေꩻနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးစဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာဖုံႏ၊တွိုက်ꩻခꩻရေꩻအနယ်ꩻပညာႏအခွဲအကျုံႏကအဝ်ႏထွူလဲဥ်းသားဖုံႏ အဝ်ႏထီႏဗာႏ အယံကယ်ꩻဒျာႏသ‌င်္ဘောꩻနောဝ်ꩻသွူ။

=== '''တွိုက်ပွယ်ꩻဖုံႏတွမ်ႏ ဒုတိယကမ္ဘာႏစဲ့ꩻ''' ===
မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ယို  ၁၉၄၀ ခုနစ်ဗာႏကို ထွို့ꩻဗူႏ‌ေလွꩻထီတပ်မ‌ေတာႏရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့  အပေႏငါႏတဲင် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာႏစဲ့ꩻပွယ်ꩻ]]ကို ပေါင်ꩻတွမ်ႏဗိတိသျသားတဲင်       တွိုက်ꩻခꩻနက်ချာလွေꩻ ဂျပန်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== မန်းခမ်းလွစ်တခြင်ရေꩻ ကာႏလ ===
￼စဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာꩻ (မေယု)

၁၉၄၇ခုနစ်ဗာႏ၊ ဒီဇင်ဘာလာအကို ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏမျန်ႏမာႏခမ်းယို ထီတပ်လိုꩻကပါအဖြာꩻပေါင်ꩻကထွို့ꩻဗူႏလွေꩻနောဝ်ꩻ ၇၀၀လွိုသွူ။  ပထမနောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻအစွိုꩻသား အဝ်ႏပါ‌ဆေ့ꩻပေႏရိုꩻ၁၉၄၈ ခုနစ်ဗာႏ ဇန်နဝါရီလာကို မျဲန်ႏမာႏလွစ်တခြင်နီꩻအတာႏ ဗိတိသျထီတပ် အစီႏအစဲန်ႏအလꩻနောဝ်ꩻ   သင်္ဘောꩻယဟန်ႏအဝ်ႏဖေႏပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏသွူ။ အွိုးနဝ်ꩻအကို  UBS Mayu ( [[စဲ့ꩻထီဆပ် (မေယု)]] )ခြောင်အစွိုးအမျိုꩻဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီတပ်တွမ်ႏကဆင်ခါꩻဒါႏတနတ်တန် အီႏထင်ႏခြောင်ဖုဲင်း အဝ်ႏပိဥ်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻသွူ။  ၂၅ပေါင်ဒါ(၈၈မီလီမီတာ) ၂ဗာႏတွမ်ႏ ၂ပေါင်ဒါ (၄၄ မီလီမီတာ)ကဆင်ဒပ်ꩻခါꩻဒါႏ တနတ်အမြောက်ဖုံႏယို အီႏထင်ႏခြောင်ဖင်ႏအတာႏ အစွဲးအကမ်းထွာ စဲ့ꩻထီတပ်နဝ်ꩻစား အဝ်ႏသွုံꩻလွေꩻသွူ။

၁၉၄၇ ခုနစ်၊ မေလ ၂၅နီꩻ၊မွူးယာ  ၁၂ နားရီႏတွင်ꩻ  ဗြိတိသျှထီတပ်မတောႏ စဲ့ꩻထီတပ်  (မေယု)ယို  မျဲႏန်မာႏခမ်း ထီတပ်အလွိုအတာႏ အဝ်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻ အခန်ꩻအနာꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။နုဲင်းနဝ်ꩻစား ကဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻခိန်ႏ  ဗြိတိသျှအစိုႏရနမ်းခြောင်တင် ထီတပ်အတန်ကထွာဒါႏ  ဗိုလ်မှူး မစ်ချယ်လ်နောဝ်ꩻ ပြောင်ꩻဖေႏအပ်လွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အခန်ꩻအနာꩻနဝ်ꩻအကို လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻဝန်ႏတန်ကထွာဒါႏ [[ပိုလ်ႏချုတ်အောင်သန်း]] ထင်ႏလွဥ်ထွူတဲင် စဲစ်ဆေꩻလွေꩻဖေႏ ထူႏဂွုဏ်ႏစဲ့ꩻတပ်အစွိုꩻတွမ်ႏ ထီတပ်မျန်ႏမာႏခမ်းနမ်းခြောင်တင်နဝ်ꩻ လက်ခံႏလွေꩻဖေႏသွူ။ ပထမအရီးသွတ် ထီတပ်အတန်နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ  ဗိုလ်မှူးခင်မောင်ဘိုနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၅၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၁၉၅၁ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ [[အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ]]နောဝ်ꩻ နီဖဲ့ꩻနီခဝ်ထာꩻသေနာႏမုအလꩻတဲင် အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတရွေꩻယိုတာႏ ဖေႏအပ်လွေꩻယင်း သင်္ဘောꩻ ၁၀ ဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ခမ်းပေါင်ꩻစုအစိုႏရကတွိုက်ခꩻချာဒျာခမ်းကိုရန်ႏသူႏဖုံႏနောဝ်ꩻလဲ့ ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ အဓိကရုဲင်ꩻတသွိုးမွေးဖေႏစွဥ်ႏသွူ။ ထီတပ်မတောႏရဲးကမ်းရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻ၊အထိန်ꩻအထွားတာႏဝွန်ႏဖုံႏ၊စွဲးကမ်းကိုတခြိုꩻ ထူႏသဲင်ꩻချာငါတာႏဖုံႏ ပါတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏရေꩻရာႏစစွဥ်ႏ တခြိုꩻစဲ့ꩻအရေꩻဖုံႏယိုထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ အဝ်ႏထူႏတာႏဝွန်ႏဖေႏသွူ။ [[ဧရာႏဝတီႏခြောင်ကျွန်ꩻလောင်းဒေသ]] ဖုံႏတွမ်ႏပင်ႏလယ်ႏဆွိုက်ဝေင်ꩻ  [[ဝေင်ꩻမောႏလမျင်ႏ]] ဝေင်ꩻကို [[စောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|စောက်ꩻ]]ကထူႏသိမ်ꩻခိန်ႏ ကွပ်ထီတပ်မတောႏ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏတဲင် သက်သာႏလွေꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻထွူကာႏလ ကရွို့ꩻရန်ႏချာတပ်မတောႏသားအစွိုꩻဖုံႏယို ထီတပ်ဖဲ့ꩻရေꩻရာႏ ထူႏတာႏဝွန်ႏကိုတဲင် ထီတဖူꩻခြောင်ꩻဖဲ့ꩻ အရဲးအကမ်းတန်တန်ငါတဲ့တအဝ်ႏတဝ်းမ ခွꩻခွꩻသꩻသꩻ ထိန်ꩻထွားနွောင်ꩻဗာႏသွူ။[၅]

၁၉၅၆-၅၇ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ ထွာအယာႏခိဥ်ႏ၅၀ကအဝ်ႏဒါႏ မော်တာတော်ပီဒို/မော်တာ စက်တနတ်တပ်ယို ပြောင်ꩻသွုံꩻခွုမ်နွောင်ꩻ  Saunders-Roe Dark classအစွိုးအမျိုꩻ အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏအတာႏ လယ်ႏချာငါအီတာႏ ထီယာန်ငတ်ꩻဆွိုင်ꩻအယာႏခိဥ်ႏအဝ်ႏ  ၁၀၄၀  Algerine class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻတဲင်   သျင်ꩻဗုံးထီယာန်အလီꩻဖုံႏယို လꩻလွေꩻ  ဗြိတိသျှထျꩻသွူ။ ၁၉၅၀-၆၀ ခုနစ်ဆꩻချာတွင်ꩻ အမေႏရိကန်ႏခမ်း‌ေပါင်ꩻဗူႏနောဝ်ꩻ PGM အစွိုးအမျိုꩻ ခြောင်ဖင်ႏပွေား လယ်ႏချာငါထီယာန်တာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊  CGCနောဝ်ꩻ နွတ်ꩻဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻ ဆာဖေႏခန်းဒျာႏတပ်မတောႏထီဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၉၆၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ် အမေႏရိကန်ႏထီတပ်  တန်ချိန် ၆၄၀ PCE-827 class တွိုက်ꩻခꩻ‌ရေꩻထီယာန်တွမ်ႏတန်ချိန် ၆၅၀ Admirable class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻ သျင်ꩻဗုံးထီယာန်လꩻထွူတဲင်  ၁၉၄၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ်ယင် တပ်မတောႏအဝ်ႏသွုံꩻယာန်အလီꩻဖုံႏသွူ။ ၁၉၇၈ ခုနစ်တွင်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏခြောင်အကို ပွေားအီခြောင်ဖင်ႏတာႏ အမေႏရိကန်ႏဖေႏအပ်အဆွိုင်ꩻ ၆ ဆွိုင်ꩻသွူ။ ၁၉၅၈ ခုနစ်တွင်ꩻ ယူဂိုဆလားဗီးယားလောင်း Y-301  စက်တနတ်တပ် ထီယာန် ၁၀ ဆွိုင်ꩻ အလင်ကယ်ႏ Michaoယိုယင် လꩻပါယင်းအုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတာႏ   ၂၅ဆွိုင်ꩻသွူ။

=== ၁၉၆၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
￼တွိုႏအင်ဒိုနီးရှား မျန်ႏမာႏထီတပ်သားဖုံႏ (၁၉၆၀ ခုနစ်)

မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ [[ယူဂိုသလာႏဗီႏယာႏခမ်း]] အကူႏအညီႏတဲင် စဲ့ꩻယာန်ဖုံႏထွတ်ထေထန်ႏနွောင်ꩻတာႏ ကျိုꩻစာꩻရောင်သွူ။  ၁၉၆၀ တွင်ꩻ အဝ်ႏတန်ချိန် ၄၀၀  နဝရတ် အစွိုးအမျိုꩻ ကော်ဗတ် ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻယို ထေထန်ႏနွောင်ꩻထွူမꩻ တာႏဝန်ႏထမ်ႏလုဲင်ႏ တပ်မတောႏထျꩻသွူ။နုဲင်းစူခွုမ်အနေႏ ၂၅ပေါင်ဒါ တွမ်ႏ  ၄၀ မီလီမီတာ ဘိုဖော်စ်တလီꩻယာန်ခꩻအီ အဝ်ႏဆင်ခါꩻသွူ။ မျန်ႏမာႏသင်္ဘောꩻအောင်ကို ခြောင်ဖင်ႏပွေား ထီယာန်ပေႏတွမ်ႏထင်ႏကီခြောင်ဖင်ႏဖုံႏယို အဝ်ႏတယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻသွူ။ ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတာႏယို  အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ၊ ၄၀ မီလီမီတာတလီꩻယာန်ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏဆင်ခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။[၆]

=== ၁၉၇၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
ထီတပ်မတောႏကခြဲ့ꩻလုဲင်းယင်းဒါႏ စဲ့ꩻအာႏရင်ꩻနဝ်ꩻ  ၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၆၀အခါႏကို မွိုင်ကြွိုင်ငါႏရိုꩻလဲ့ ယာန်အလီꩻနဝ်ꩻအကုဲင်ထိုꩻအာငါႏတဲင် အယွိုက်ꩻထိုꩻစွဥ်ႏဖျင်ဆင် ထီယာန်တာႏ ဗတွိုႏ မဆလအစိုႏရစူကို ၁၉၇၉ဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၈၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၈၀ ခုနစ်ကို အဝ်ႏ [[သြသတေႏလျ]] ခမ်းနောဝ်ꩻ ယာန်အမျိုꩻ Carpentaria ခြောင်ဖင်ႏထျꩻပွေားစခန်ꩻတာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊ အဝ်ႏစင်ကာပူခမ်းမꩻ ၁၂၈ တန် Swiftအမျိုꩻထီယာန်  ၃ ဆွိုင်ꩻ၊ ဒိန်းမတ်ခမ်းကမာꩻဒါႏ ၃၈၅ တန် Osperyအမျိုꩻနဝ်ꩻ လꩻထီယာန် ၃ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။  Swift တွမ်ႏ Osperyအမျိုꩻ သင်္ဘောꩻဖုံႏ ၄၅၀၀ မဲင်ႏတွမ်ႏ ၁၈၀၀ မဲင်ႏရပ် အဝ်ႏလွေꩻတွိုႏရောင်တဲင် အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာဗုံးခြီႏတွမ်ႏ ၄၀မီလီမီတာ ခꩻအီအတာႏ အဝ်ႏဒပ်ဆင်ခါꩻသွူ။၁၉၈၀နေင်ႏဗွေခေတ်အစဝ်းခိန်ႏ ထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ   US PGMအမျိုꩻ အခေႏခံႏပွေားကဲက်ထီယာန် ၁၂၈ တန် PGMအမျိုꩻ ပွေားကဲက်ထီယာန် တယ်ႏဆို့ꩻ ၃ဆွိုင်ꩻရပ်သွူ။ သင်္ဘောꩻနဝ်ꩻတွိုင်ꩻ ၄၀ မီလီမီတာတွိုက်ꩻခအီတလီꩻကွင်ႏ နီဗာႏတွမ်ႏ ၁၂.၇ မီလီမီတာ စက်တနတ်တန် ၂ ဗာႏနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဒပ်ꩻဆင်ဖေႏခါꩻသွူ။

=== ၁၉၉၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ ဆင်ခါꩻတွမ်းဒုံးစျူ  ၆ဆွိုင်ꩻယင် ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတာႏ  သင်္ဘောꩻ ၁၀ဆွိုက်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဖြေꩻခါꩻခယ်ႏထျꩻနဝ်ꩻသွူ။  တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ၇၇ မီတာ ကော်ဗတ်ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻ (771 တွမ်ႏ 772) တွိုက်ꩻခꩻအမွိုင်စား ထီယာန်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့  ၁၉၉၈ ခုနစ်ကာႏ တယ်ႏဆို့ꩻနွောင်ꩻလဲန်းသွူ။

=== ၂၀၀၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===

=== [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]] ===
၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ မေလာကို [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]]တဲင်  တပ်မတောႏထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻ ဗိမ်ထိုꩻတဖဲ့ꩻ ယင်းတဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏနားဟွုန်စုတွမ်ႏယဟန်ႏသားနောဝ်ꩻ သီထိုꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ အရာႏအဝ်ႏလိုꩻ ၃၀ရပ်တွမ်ႏထေင်းထမ်ႏထာꩻမာꩻသားအဖြာꩻ  ၂၅၀ရပ်နဝ်ꩻလဲ့ ထိုꩻမားထိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ဟိုင်းကြီးကျွန်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ပမ္မဝတီထီစခန်ꩻတပ် ဌာႏနချွုပ်၊ ဗိုလ်တထောင် သန်လျက်အသွတ်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ  ဧရာဝတီႏထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်တွမ်ႏ ရခိုင်ခမ်းနယ်ႏ စစ်တွေ‌ေဝင်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ဓညဝတီထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်ဆꩻလꩻကအဝ်ႏဒါႏ   စဲ့ꩻထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ကွပ်တလီꩻဝစ်တဲင် အကုဲင်ပြင်ꩻလို့လစွဥ်ႏသွူ။

=== ၂၀၁၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===

မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတွမ်ႏ အမေႏရိကန်ႏသီး ခမ်းထီတန်အရန်း ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻအလꩻတကွို့ꩻတခဝ်ရပ်တဲင် အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန် USS Bonhomme Richard (LHD-6)နောဝ်ꩻ    ၂၀၁၃ ခုနစ်ဗာႏအစဝ်းခိန်ႏ ဝါးလွဥ်လယ်ႏဒွိုန်းက မျန်ႏမာႏခမ်းနောဝ်ꩻသွူ။[၇]

￼‌ မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  အရာႏတန်ကအဝ်ႏဒါႏ  အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန်ကလွဥ်လယ်ႏဒါႏ (၂၀၁၃ ခုနစ်)ဗာႏနောဝ်ꩻ

တယ်ႏစ၂၀၁၄ ခုနစ်မꩻတဲင် စဲ့ꩻထီယာန်တပ်ခြွဥ်း ဖျင်ဆင်စဲ့ꩻအရေꩻပင်ႏလယ်ႏလောင်း  (Combined Fleet Exercise -Sea Shield)ယို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏမာꩻတဲင်စဲ့ꩻထီယာန်မျိုꩻစွုမ်ႏတွမ်ႏ ရဟတ်ယာန်ဖုံႏ၊စဲ့ꩻကွန်မန်ဒိုအစွိုꩻ  (NAVY SEALs)ဖုံႏ၊ အရာႏအဝ်ႏသား၊စဲ့ꩻရဲင်ꩻအာႏ  ၁၄ဝဝလွို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏသွဥ်ကျင်ꩻသွူ။[၈]

￼မျဲန်ႏမာႏ - တောင်ကိုရီးယားထီတပ်အွဥ်ငါသား မော့ꩻခွဲဝင်ꩻခိန်ႏ (၂၀၁၇ ခုနှစ်)

တယ်ႏစ၂ဝ၁၆ ခုနစ်ဗာႏ  တပ်မတောႏလယ်ႏထောင်နယ်ႏကို ကုလွမ်ꩻလာꩻတသီႏအစွိုꩻနွို့ပါလွဥ်တဲင်   တပ်မတောႏပင်ႏလယ်ႏကလွေꩻဒါႏတသီႏယွုံ သင်္ဘောꩻ(သံလွင်)ခြောင်ဖင်ႏ ဒေသခံႏသား အဝ်ႏလွမ်ꩻလာꩻရဲးကမ်းဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻတဲင်  ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏတွိုႏ  ဒီဇင်ဘာလာကို ဒေႏသခံႏသားစုခြွဥ်း ၈၁ဝ၅၃ဖြာꩻ ရဲးကမ်းထွားဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻဖုံႏ  သင်္ဘောꩻလောင်းကီ လွူးပိုသားအတာႏ နမ်းလောင်းလိုမူႏ  ၁၁ဖြာꩻနဝ်ꩻတဲ့ လွမ်ꩻလာꩻလွူးထန်ႏဖေႏလꩻသွူ။[၉] ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏနဝ်ꩻ  ဧရာဝတီခမ်းနယ်ႏကို ကမော့ꩻဒါႏရန်ႏဖုံႏတဲ့ လယ်ႏထောင်ထွားလွမ်ꩻလာꩻဖေႏနေနေသွူ။[၁၀]

￼၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏ မီလန်စဲ့ꩻသွဥ်ခန်ꩻကို ကထီႏမော့ꩻဗာႏ  မျဲန်ႏမာႏစဲ့ꩻထီတပ်ထီယာန် ဆင်ဖြူရှင် (F14)

ဘင်္ဂလားပင်ႏလယ်ႏအော်တွင်ꩻ ကမာꩻဒါႏပွယ်ꩻ အိန္ဒိယတွမ်ႏ မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ဖျင်ဆင်မု ၂၀၁၈ နဝ်ꩻ  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်တဲ့ အဝ်ႏပါသွူ။  မျဲန်ႏမာႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ထီယာန်ဖုံႏ  ကျန်စစ်သား-အတန်းအစား ဖရီးဂိတ်ထီတပ်ထောင်ထွားရေထီယာန်  ဆင်ဖြူရှင် (F-14) တွမ်ႏ ခြောင်ဖင်ႏလယ်ႏအီထီယာန်  အင်းလေး UMS Inle တွမ်ႏ အိန္ဒိယဖဲ့ꩻခဝ်နဝ်ꩻ  ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတွိုက်ခꩻရေꩻစဲ့ꩻယာန်  corvette INS Kamorta, Shivalik (Project 17)အဝ်ႏပါတဲင်၊ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီယာန်   INS Sahyadri တွမ်ႏ Type 877EKM Kilo-class ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတဆွိုင်ꩻ၊ ရဟတ်ယာန်တဆွိုင်ꩻတွမ်ႏ အရန်းထိုတလီꩻယာန်နီဆွိုင်ꩻဖုံႏတဲ့အဝ်ႏပါသွူ။  ၂၀၁၉ ခုနစ်ဗာႏ  စက်တင်ဘာလာတွင်ꩻ မျဲန်ႏမာႏထီတပ် ထီတပ်ယာန်  ကျန်စစ်သားနဝ်ꩻ ဒေႏသကို  သဘာႏဝဘေအန္တရာယ်ႏဆဲင်ႏရာꩻ   စီႏမံႏဖန်းဖြယ်မုတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻ နွို့မာꩻငီꩻတိုတက်အီအတာႏ  ပထမသွတ်ꩻ အမေရိကန်-အာဆီယံတလီꩻအခြောင်ꩻ  US-Asean Maritime Exercise (AUMX) ကိုလဲ့ အဝ်ႏပါနဝ်ꩻသွူ။[၁၁]

￼မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  ပင်ႏလယ်ႏဖင်ႏစဲ့ꩻရေꩻဖျင်ဆင်မု  (၂၀၁၈ ခုနစ် ကိုကိုးကျွန်း)

မျဲန်ႏမာႏထီတပ်မ‌တောႏနဝ်ꩻ ဒေႏသကိုတွမ်ႏထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻယို အဝ်ႏထိန်ꩻဖေႏသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ တော်ဝင်ဩစတြေးလျထီတပ်၊ တွမ်ႏခယ်ႏထီတပ်ပါ အိန္ဒိယထီတပ်ယင် ဒေႏသကိုလယ်ႏချာငါ အဝ်ႏလက်ခံနဝ်ꩻသွူ။[၁၂]  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်သင်္ဘော‌ꩻဖုံႏလဲ့ ဗီယက်နမ်၊ ထုဲင်ႏတွမ်ႏ စင်ကာပူသီးတဲ့အဝ်ႏပါ ခမ်းကိုလွေꩻသဲင်ꩻချာတာႏ အဝ်ႏစွꩻခွင်ꩻဖေႏဒျာႏသွူ။[၁၃][၁၄]


တပ်မတောႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ကတယ်ႏထောင်ႏ ၂၄.လာဒီသဲဥ်ဘာ၊၁၉၄၇ဗာႏ ညလဲန်း (၇၈) နေင်ႏ ခမ်းထီနောဝ်ꩻ မျဲန်ႏမာႏခမ်း တပ်စွိုꩻအရင်ꩻခံႏအစွိုးအမျိုꩻ ထီတပ်ခြောင်ꩻ အခန်ꩻကဏ္ဍ ခမ်းထီပဲင်ႏဧရိယာႏကို ရဲးကမ်းရေꩻ၊ထောင်ထွားအီထီတဖူꩻခြောင်ꩻအရေꩻ
တပ်အရွယ်ႏအစွိုꩻ ၁၉၀၀၀ဖြာꩻ အကွို့ꩻအခဝ် တပ်မတောႏဌာႏနချွုတ် ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါချွုတ်ရွုမ်ꩻ(ထီ)၊စဲ့ꩻရွုမ်ꩻ၊နေပြည်တော်။
အမဥ်ꩻကြုဲင် ထီတပ်၊နေဗီ၊ရွိုင်ရယ်၊၊နေင်ႏခွပ်ဗွေ လာဒီသဲန်ဘာ ၂၄

ထိန်ꩻထွားအုတ်ချွုပ်သားတပ်မတောႏဗိုႏကဲႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ဦးမင်းအောင်လှိုင်
ရဲးကမ်းရေꩻဝွန်ႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်တင်အောင်ဆန်း
ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါထီတပ် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ထိန်ဝင်းစဲ့ꩻအရာႏတန်ချွုတ်ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အေးမင်းထွေး အဲန်ဂျင်နီယာဌာႏနတန် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အောင်သူစိုး


== လꩻလွစ်တခြင်ထွူဆꩻချာ လိုမ်းဗိဥ်ႏရဲးကမ်းစဲ့ꩻတန်အွဥ်ငါသား(ထီတပ်)ဖုံႏ ==

# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်မူးတန်ခင်မောင်ဘို (၁၉၄၈ - ၁၉၅၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်မူးတန်ချွုပ် သန်းဖေ (ထီ-၁၀၀၁)(၁၉၅၂ - ၁၉၆၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ‌ထီတပ် ဗိုလ်မူးချွုပ် သောင်းတင် (ထီ-၁၀၂၅)(၁၉၆၂ - ၁၉၇၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် ချစ်လှိုင် (ထီ-၃၀၁၁)(၈-၃-၁၉၇၄ မှ ၁၆-၁၀-၁၉၈၀ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် မောင်မောင်ဝင်း (၁၉၈၀ - ၁၉၈၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန် မောင်မောင်ခင် (ထီ-၁၀၃၈) (၁၉၈၅ - ၁၉၉၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်   သန်းညွန့် (၁၉၉၂ - ၁၉၉၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန်  တင်အေး (၁၉၉၅ - ၁၉၉၇ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ညွန့်သိန်း (ထီ-၁၀၈၇)(စတသ-၃)(၁၉၉၇ - ၂၀၀၀ဗွေနေင်ႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ကြည်မင်း (ထီ-၁၁၀၇)(စတသ-၆)(၂၀၀၀ - ၂၀၀၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် စိုးသိန်း (ထီ-၁၁၈၁)(စတသ-၁၁)(၂၀၀၄ - ၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ၊ ဇွန်လာ
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် ဉာဏ်ထွန်း (ထီ-၁၁၉၆)(စတသ-၁၆)(၁-၆-၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ ၁၅-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် သူရ သက်ဆွေ (ထီ-၁၂၈၂)(စတသ-၂၂)(၁၆-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ  ၁၂-၈-၂၀၁၅ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် တင်အောင်စန်း (ထီ-၁၂၈၇)(စတသ-၂၃) (၁၃-၈-၂၀၁၅ ခုနစ် ဗꩻတွိုႏ ၃-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် မိုး​အောင် (ထီ-၁၃၇၄)(စတသ-၂၈)(၄-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်ဗꩻတွိုႏ  ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ ခုနစ်ဗာႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ဇွဲဝင်းမြင့် (ထီ-၃၄၇၄)(စတသ-၃၂)(ဇန်နဝါရီလာ ၂၀၂၄ – ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ )
# ‌ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်ထိန်ဝင်း (စတသ-၂၉)(ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ –ယိုခါ )

==အရာႏအရန်းတွမ်ႏ အဆောင်ႏအယောင်ꩻဖုံႏ==

==ထွို့ꩻဗူႏပွုံႏ==

===အုပ်ချုတ်ရေꩻတွမ်ႏ စွဲးကမ်းရေꩻယူနစ်ဖုံႏ===

===ထီတပ်သခန်ꩻဌာနချုတ်ဖုံႏ===

===ထီတပ် ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ===

===ထီတပ် တပ်ရင်ꩻဖုံႏ===
၁၉၆၄ ခုနစ်ဗာႏယို  တပ်မတောႏ(ထီ) အမတ်(၁)ထီတပ်တပ်အစယို တပ်အစဖြယ်ဌာႏနချွုတ်(၁)၊ခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ်(၃)နောဝ်ꩻ  ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတပ်အစခိန်ႏ ထွို့ꩻဗူႏစစနောဝ်ꩻသွူ။ 

ခါးလားကထွို့ꩻဗူႏဒါႏတပ်အရင်ꩻနောဝ်ꩻ တယ်ႏစ၁၉၆၂ ခုနစ်ကာႏလအမော့အစတပ်ခြွဥ်းတရန်း၊တပ်ဖြယ်အရန်းအနေႏ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏဖေႏစဲ့ꩻတလင်ꩻအရေꩻနဝ်ꩻသွူ။ မဥ်ႏတွိုႏအရေꩻပေါႏကိစ္စဖုံႏရဲးကမ်းအတာႏ အခိန်ႏပေႏတောႏတွင်ꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏကလꩻအီ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။   ထီတပ်အရာႏအဝ်ႏသားတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏဖုံႏ ထောင်ခင်ႏတပ်ဘာႏသာႏဆဲင်ႏရာꩻ သွဥ်ဖေႏထွူတဲင် ထီတပ်ရင်ꩻကိုထေင်းထမ်ႏဗာႏတာႏဝွန်ႏသွူ။  ၁၉၆၅ ခုနစ်ဗာႏ လꩻထဲင်းယင်းရဲင်ꩻအာႏဖုံႏတဲင် ဗꩻတိွုႏခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ် (၅) ထွို့ꩻဗူႏခြဲ့ꩻလုဲင်းလွိုယင်းသွူ။  အမတ်(၁)ထီတပ်အရင်ꩻစနဝ်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻကိစ္စရေꩻရာႏဖုံႏ ဆꩻကွဥ်ထင်ႏစဲ့ꩻဌာႏနချွုတ် စဲ့ꩻရေꩻ၊စဲ့ꩻထောင်ထွားရေꩻကိစ္စဖုံႏ အဝ်ႏ တနင်္သာရီထီတပ်နဝ်ꩻ အုပ်ချွုတ်လွေꩻထွူတဲင် မြိတ်၊ တနင်္သာရီ၊ ကော့သောင်း၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ထားဝယ်ဒေသဖုံႏနောဝ်ꩻ တွိုက်ခꩻရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။  ၁၉၈၆ ခုနစ်ကို  အမတ်(၁)ထီတပ်ရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို  အမတ်(၁၇) ထောင်ခင်ႏတပ်အစပြောင်ꩻလဲꩻလွေꩻတဲင် စဲ့ꩻဌာနချွုတ်တဲ့ အဝ်ႏ  မြိတ်ဝေင်ꩻပြောင်ꩻခြုဲင်းလွေꩻ တွံတေးဝေင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

၁၉၆၇ ခုနစ်ဗာႏ ဧရာႏ၀တီႏခြောင်ကြွန်ꩻလောင်းကအဝ်ႏဒါႏဒေႏသ လွေꩻသဲင်ꩻချာငါ လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻပွေားထွားဝါးအီအတာႏ ထွို့ꩻဗူႏလွေꩻသမ်းယင်း ထီတပ်အမတ်)၂) နဝ်ꩻသွူ။  အမတ်(၂)ထီတပ်အစရင်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏ ဆꩻတွို့ꩻနဝ်စဲ့ꩻဌာႏနချွုတ်ဖုံႏယို စဲ့ꩻစူထောက်ဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏနောဝ်ꩻယင်ကယ်ႏ အဝ်ႏဧရာႏဝတီႏထီတပ်နဝ်ꩻ ထိန်ꩻထွားလွေꩻတဲင် အဝ်ႏနဝ်ꩻမတရန်း ရန်ႏကုန်ႏ၊ ဟင်္သာတ၊ ဝါးခယ်မ၊ ဘိုကလေးဒေႏသကိုနဝ်ꩻလဲ့ စဲ့ꩻထွားရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏလဲ့ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။ 

၁၉၆၈ ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၃၀)နီꩻယို ထီတပ်အရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို ပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻနယ်ႏအလင်သားထွူတွော့ꩻ ထပ်တပ်အစအရင်ꩻနဝ်ꩻကို ထူႏသိမ်ꩻချာယင်းသွူ။[၁၅]

=== [[အထူꩻတပ်အစွိုꩻ]] ===
[[တပ်မတောႏ(ထီ)အထူꩻစဲ့ꩻခြင်ရေꩻအစွိုꩻ]] (Myanmar Navy SEALs)ယို ၂၀၁၀ ခုနစ်ကာႏလခိန်ႏ စငါထွို့ꩻဗူႏခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကယ်ႏအီလိုꩻဝင်ꩻကဆွမ်ꩻထိုꩻဖုံႏ၊မာꩻဆာအကျံꩻနယ်ꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻရေꩻတွမ်ႏယာလံဖေင်ꩻဖံꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻမားရေꩻထာꩻမာꩻ ရုဲင်းတသွိုးမာꩻအီတာႏ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။လွိုက်ရွေꩻရေꩻထာꩻမာꩻစဲဥ်ႏတွမ်ႏသွဥ်သင်ရေꩻတဖူꩻအနယ်ꩻယို ဗွိုန်ပီတွမ်ႏ  အမေရိကန်ႏထီတပ် SEALလွိုက်ရွေꩻအနယ်ꩻတဖူꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။[၁၆][၁၇][၁၈]

=== [[ထီတပ်အုံခြꩻစခန်ꩻ တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻ]] ===
မျန်ႏမာႏ တပ်မတောႏနောဝ်ꩻ ထီတပ်သွုံꩻအီတလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းအီအတာႏဘိုဖော်စ် ၄၀ မီလီမီတာ နှင့် zpu-2 AAAနဝ်ꩻ အဝ်ႏသွုံꩻလဲဥ်းကရီးခါသွူ။

== စဲ့ꩻစူခွုမ်တခြိုꩻဖုံႏ ==

=== ထွꩻခေတ်ရေꩻ ===

=== ဖရီႏဂိတ်စဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ ===

=== ငွပ်ထီသင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ===

=== အလောင်ႏလင် ===

== သင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ==

== လွူꩻထွားထဲင်ႏအလောင်ႏလင် ==
[[တပ်မတောႏ (တလီꩻ)]]

[[တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻတပ်စွိုꩻ]]

[[တပ်မတောႏ (ကောင်)]]

== အာႏကွိုꩻ ==</text>
      <sha1>c14fk8k1hade5gdjl7nikgasrh18yww</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>34077</id>
      <parentid>34076</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T01:02:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Kt</username>
        <id>19</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[တပ်မတောႏ]] စာမျက်နှာကို [[တပ်မတောႏ(ထီ)]] သို့ Khun Ktက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းမှားသော ခေါင်းစဉ်</comment>
      <origin>34076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39722" sha1="c14fk8k1hade5gdjl7nikgasrh18yww" xml:space="preserve">
ခေတ်ဟန်ႏသနီꩻ [[တပ်မတောႏ(ထီ)]] နောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတဲ့အဝ်ႏပါတဲင် [[ထီတပ်]]ဆဲင်ႏရာꩻ အကွို့အခဝ်တဗာႏဒျာႏသွူ။ လိုꩻမူႏ၊လိုꩻခို ကထေင်းထမ်ႏဒါႏရဲင်ꩻအာႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏအဖြာꩻ  ၁၉၀၀၀ရပ်နောဝ်ꩻသွူ။ ဟန်ႏနီꩻအခိန်ႏနဝ်ꩻ တပ်မတောႏထီတပ်စုစုခြွဥ်း အဆွိုင်ꩻပေါင်ꩻ   ၂၂၇ ဆွိုင်ꩻ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏတာႏဝွန်ႏအဝ်ႏသွူ။[၃] ခါးလား၁၉၈၈ဗာႏနောဝ်ꩻ ခမ်းကိုတခြာသား ကတွိုက်ခꩻချာခိန်ႏ ကတွိုက်ခꩻချာယင်းဒါႏနောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီတပ်ယို ထင်ႏသျာꩻငါႏနဝ်ꩻစား အဝ်ႏဆေ့ꩻလွုမ်ꩻတဲင် ကိဥ်းအာနဝ်ꩻ လွေꩻတွိုက်ခꩻတွမ်ႏတလီꩻခြောင်တဖူꩻနောဝ်ꩻစားသွူ။တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ခမ်းထီလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻအတာႏ အရေꩻပါဒါႏအခန်ꩻကဏ္ဍယို အွိုးအစတဲ့နဝ်ꩻ ဗꩻတွိုႏခိန်ႏဟန်ႏသနီꩻကအဝ်ႏတသွောင်းနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ တညတဝ်းခိန်ႏကာႏလပေႏခိန်ႏ တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻယင်း တပ်မတောႏတပ်သွူ။  တပ်မတောႏ (ထီ)ငေါဝ်းပွုံႏခွိုင်ꩻ  “မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ” [၄]

== သမဲင်ꩻ ==

=== '''ခါးလားကတွိုႏ ကိုလိုနီခေတ်''' ===
￼၁၇၉၅ ခုနစ်ဗာႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်စဲ့ꩻထီတပ်

မျန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏယို ခြောင်ကိုအတွင်ꩻတွိုက်ꩻခꩻရေꩻယို အဓိကအဝ်ႏပါနွို့သော့ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးအဓိကတာႏဝွန်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ[[ဧရာႏဝတီႏခြောင်]]အခြောင်ꩻ အဓိကထိန်ꩻထွားခါꩻထွူတဲင်ဆꩻငါစဲ့ꩻပိုႏသားကဒင်ႏတေားလွဥ်ဒါႏ သ‌ေင်္ဘာꩻဖုံႏရဲးကမ်းခါꩻဖေႏတွက်တာႏနောဝ်ꩻသွူ။စဲ့ꩻ‌ေင်္ဘာဖုံႏနဝ်ꩻ စူခွုမ်တနတ်သားအဖြာꩻ   ၃၀တွမ်ႏ ဒင်ႏလွေꩻနွောင်ꩻ  ၆-၁၂ ပေါင်ဒါ ကဒပ်ꩻဆင်ခါꩻဒါႏ တနတ်တန်၊တနတ်စျူဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။   ၁၈ ရျာꩻဗူႏအထာႏဝရပ် ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ ဥရောပတွမ်ႏလိုꩻမျိုꩻလင်ကပါဒါႏ  ကလွေꩻပျောႏပင်ႏလယ်ႏတွမ်ႏ ဥရောပယင် တွမ်ႏခမ်းထီအလင်သားသီးသင်္ဘောအနယ်ꩻဖုံႏ သွဥ်ထူႏလွူꩻထွားထွူတဲင် ထုဲင်ႏ၊ခင်တွိုက်ပွယ်ꩻအတာႏ အဝ်ႏဒင်ႏပသာဖေႏ စဲ့ꩻပိုႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

￼၁၉ ရျာႏဗူႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏ

အခိန်ႏနဝ်ꩻ ခင်တွမ်ႏချင်သီး ကအဝ်ႏအုံဒါႏ ပင်ႏလယ်ႏအလောင်းတရွေꩻနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးစဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာဖုံႏ၊တွိုက်ꩻခꩻရေꩻအနယ်ꩻပညာႏအခွဲအကျုံႏကအဝ်ႏထွူလဲဥ်းသားဖုံႏ အဝ်ႏထီႏဗာႏ အယံကယ်ꩻဒျာႏသ‌င်္ဘောꩻနောဝ်ꩻသွူ။

=== '''တွိုက်ပွယ်ꩻဖုံႏတွမ်ႏ ဒုတိယကမ္ဘာႏစဲ့ꩻ''' ===
မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ယို  ၁၉၄၀ ခုနစ်ဗာႏကို ထွို့ꩻဗူႏ‌ေလွꩻထီတပ်မ‌ေတာႏရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့  အပေႏငါႏတဲင် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာႏစဲ့ꩻပွယ်ꩻ]]ကို ပေါင်ꩻတွမ်ႏဗိတိသျသားတဲင်       တွိုက်ꩻခꩻနက်ချာလွေꩻ ဂျပန်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== မန်းခမ်းလွစ်တခြင်ရေꩻ ကာႏလ ===
￼စဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာꩻ (မေယု)

၁၉၄၇ခုနစ်ဗာႏ၊ ဒီဇင်ဘာလာအကို ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏမျန်ႏမာႏခမ်းယို ထီတပ်လိုꩻကပါအဖြာꩻပေါင်ꩻကထွို့ꩻဗူႏလွေꩻနောဝ်ꩻ ၇၀၀လွိုသွူ။  ပထမနောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻအစွိုꩻသား အဝ်ႏပါ‌ဆေ့ꩻပေႏရိုꩻ၁၉၄၈ ခုနစ်ဗာႏ ဇန်နဝါရီလာကို မျဲန်ႏမာႏလွစ်တခြင်နီꩻအတာႏ ဗိတိသျထီတပ် အစီႏအစဲန်ႏအလꩻနောဝ်ꩻ   သင်္ဘောꩻယဟန်ႏအဝ်ႏဖေႏပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏသွူ။ အွိုးနဝ်ꩻအကို  UBS Mayu ( [[စဲ့ꩻထီဆပ် (မေယု)]] )ခြောင်အစွိုးအမျိုꩻဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီတပ်တွမ်ႏကဆင်ခါꩻဒါႏတနတ်တန် အီႏထင်ႏခြောင်ဖုဲင်း အဝ်ႏပိဥ်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻသွူ။  ၂၅ပေါင်ဒါ(၈၈မီလီမီတာ) ၂ဗာႏတွမ်ႏ ၂ပေါင်ဒါ (၄၄ မီလီမီတာ)ကဆင်ဒပ်ꩻခါꩻဒါႏ တနတ်အမြောက်ဖုံႏယို အီႏထင်ႏခြောင်ဖင်ႏအတာႏ အစွဲးအကမ်းထွာ စဲ့ꩻထီတပ်နဝ်ꩻစား အဝ်ႏသွုံꩻလွေꩻသွူ။

၁၉၄၇ ခုနစ်၊ မေလ ၂၅နီꩻ၊မွူးယာ  ၁၂ နားရီႏတွင်ꩻ  ဗြိတိသျှထီတပ်မတောႏ စဲ့ꩻထီတပ်  (မေယု)ယို  မျဲႏန်မာႏခမ်း ထီတပ်အလွိုအတာႏ အဝ်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻ အခန်ꩻအနာꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။နုဲင်းနဝ်ꩻစား ကဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻခိန်ႏ  ဗြိတိသျှအစိုႏရနမ်းခြောင်တင် ထီတပ်အတန်ကထွာဒါႏ  ဗိုလ်မှူး မစ်ချယ်လ်နောဝ်ꩻ ပြောင်ꩻဖေႏအပ်လွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အခန်ꩻအနာꩻနဝ်ꩻအကို လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻဝန်ႏတန်ကထွာဒါႏ [[ပိုလ်ႏချုတ်အောင်သန်း]] ထင်ႏလွဥ်ထွူတဲင် စဲစ်ဆေꩻလွေꩻဖေႏ ထူႏဂွုဏ်ႏစဲ့ꩻတပ်အစွိုꩻတွမ်ႏ ထီတပ်မျန်ႏမာႏခမ်းနမ်းခြောင်တင်နဝ်ꩻ လက်ခံႏလွေꩻဖေႏသွူ။ ပထမအရီးသွတ် ထီတပ်အတန်နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ  ဗိုလ်မှူးခင်မောင်ဘိုနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၅၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၁၉၅၁ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ [[အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ]]နောဝ်ꩻ နီဖဲ့ꩻနီခဝ်ထာꩻသေနာႏမုအလꩻတဲင် အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတရွေꩻယိုတာႏ ဖေႏအပ်လွေꩻယင်း သင်္ဘောꩻ ၁၀ ဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ခမ်းပေါင်ꩻစုအစိုႏရကတွိုက်ခꩻချာဒျာခမ်းကိုရန်ႏသူႏဖုံႏနောဝ်ꩻလဲ့ ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ အဓိကရုဲင်ꩻတသွိုးမွေးဖေႏစွဥ်ႏသွူ။ ထီတပ်မတောႏရဲးကမ်းရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻ၊အထိန်ꩻအထွားတာႏဝွန်ႏဖုံႏ၊စွဲးကမ်းကိုတခြိုꩻ ထူႏသဲင်ꩻချာငါတာႏဖုံႏ ပါတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏရေꩻရာႏစစွဥ်ႏ တခြိုꩻစဲ့ꩻအရေꩻဖုံႏယိုထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ အဝ်ႏထူႏတာႏဝွန်ႏဖေႏသွူ။ [[ဧရာႏဝတီႏခြောင်ကျွန်ꩻလောင်းဒေသ]] ဖုံႏတွမ်ႏပင်ႏလယ်ႏဆွိုက်ဝေင်ꩻ  [[ဝေင်ꩻမောႏလမျင်ႏ]] ဝေင်ꩻကို [[စောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|စောက်ꩻ]]ကထူႏသိမ်ꩻခိန်ႏ ကွပ်ထီတပ်မတောႏ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏတဲင် သက်သာႏလွေꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻထွူကာႏလ ကရွို့ꩻရန်ႏချာတပ်မတောႏသားအစွိုꩻဖုံႏယို ထီတပ်ဖဲ့ꩻရေꩻရာႏ ထူႏတာႏဝွန်ႏကိုတဲင် ထီတဖူꩻခြောင်ꩻဖဲ့ꩻ အရဲးအကမ်းတန်တန်ငါတဲ့တအဝ်ႏတဝ်းမ ခွꩻခွꩻသꩻသꩻ ထိန်ꩻထွားနွောင်ꩻဗာႏသွူ။[၅]

၁၉၅၆-၅၇ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ ထွာအယာႏခိဥ်ႏ၅၀ကအဝ်ႏဒါႏ မော်တာတော်ပီဒို/မော်တာ စက်တနတ်တပ်ယို ပြောင်ꩻသွုံꩻခွုမ်နွောင်ꩻ  Saunders-Roe Dark classအစွိုးအမျိုꩻ အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏအတာႏ လယ်ႏချာငါအီတာႏ ထီယာန်ငတ်ꩻဆွိုင်ꩻအယာႏခိဥ်ႏအဝ်ႏ  ၁၀၄၀  Algerine class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻတဲင်   သျင်ꩻဗုံးထီယာန်အလီꩻဖုံႏယို လꩻလွေꩻ  ဗြိတိသျှထျꩻသွူ။ ၁၉၅၀-၆၀ ခုနစ်ဆꩻချာတွင်ꩻ အမေႏရိကန်ႏခမ်း‌ေပါင်ꩻဗူႏနောဝ်ꩻ PGM အစွိုးအမျိုꩻ ခြောင်ဖင်ႏပွေား လယ်ႏချာငါထီယာန်တာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊  CGCနောဝ်ꩻ နွတ်ꩻဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻ ဆာဖေႏခန်းဒျာႏတပ်မတောႏထီဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၉၆၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ် အမေႏရိကန်ႏထီတပ်  တန်ချိန် ၆၄၀ PCE-827 class တွိုက်ꩻခꩻ‌ရေꩻထီယာန်တွမ်ႏတန်ချိန် ၆၅၀ Admirable class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻ သျင်ꩻဗုံးထီယာန်လꩻထွူတဲင်  ၁၉၄၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ်ယင် တပ်မတောႏအဝ်ႏသွုံꩻယာန်အလီꩻဖုံႏသွူ။ ၁၉၇၈ ခုနစ်တွင်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏခြောင်အကို ပွေားအီခြောင်ဖင်ႏတာႏ အမေႏရိကန်ႏဖေႏအပ်အဆွိုင်ꩻ ၆ ဆွိုင်ꩻသွူ။ ၁၉၅၈ ခုနစ်တွင်ꩻ ယူဂိုဆလားဗီးယားလောင်း Y-301  စက်တနတ်တပ် ထီယာန် ၁၀ ဆွိုင်ꩻ အလင်ကယ်ႏ Michaoယိုယင် လꩻပါယင်းအုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတာႏ   ၂၅ဆွိုင်ꩻသွူ။

=== ၁၉၆၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
￼တွိုႏအင်ဒိုနီးရှား မျန်ႏမာႏထီတပ်သားဖုံႏ (၁၉၆၀ ခုနစ်)

မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ [[ယူဂိုသလာႏဗီႏယာႏခမ်း]] အကူႏအညီႏတဲင် စဲ့ꩻယာန်ဖုံႏထွတ်ထေထန်ႏနွောင်ꩻတာႏ ကျိုꩻစာꩻရောင်သွူ။  ၁၉၆၀ တွင်ꩻ အဝ်ႏတန်ချိန် ၄၀၀  နဝရတ် အစွိုးအမျိုꩻ ကော်ဗတ် ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻယို ထေထန်ႏနွောင်ꩻထွူမꩻ တာႏဝန်ႏထမ်ႏလုဲင်ႏ တပ်မတောႏထျꩻသွူ။နုဲင်းစူခွုမ်အနေႏ ၂၅ပေါင်ဒါ တွမ်ႏ  ၄၀ မီလီမီတာ ဘိုဖော်စ်တလီꩻယာန်ခꩻအီ အဝ်ႏဆင်ခါꩻသွူ။ မျန်ႏမာႏသင်္ဘောꩻအောင်ကို ခြောင်ဖင်ႏပွေား ထီယာန်ပေႏတွမ်ႏထင်ႏကီခြောင်ဖင်ႏဖုံႏယို အဝ်ႏတယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻသွူ။ ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတာႏယို  အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ၊ ၄၀ မီလီမီတာတလီꩻယာန်ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏဆင်ခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။[၆]

=== ၁၉၇၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
ထီတပ်မတောႏကခြဲ့ꩻလုဲင်းယင်းဒါႏ စဲ့ꩻအာႏရင်ꩻနဝ်ꩻ  ၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၆၀အခါႏကို မွိုင်ကြွိုင်ငါႏရိုꩻလဲ့ ယာန်အလီꩻနဝ်ꩻအကုဲင်ထိုꩻအာငါႏတဲင် အယွိုက်ꩻထိုꩻစွဥ်ႏဖျင်ဆင် ထီယာန်တာႏ ဗတွိုႏ မဆလအစိုႏရစူကို ၁၉၇၉ဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၈၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၈၀ ခုနစ်ကို အဝ်ႏ [[သြသတေႏလျ]] ခမ်းနောဝ်ꩻ ယာန်အမျိုꩻ Carpentaria ခြောင်ဖင်ႏထျꩻပွေားစခန်ꩻတာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊ အဝ်ႏစင်ကာပူခမ်းမꩻ ၁၂၈ တန် Swiftအမျိုꩻထီယာန်  ၃ ဆွိုင်ꩻ၊ ဒိန်းမတ်ခမ်းကမာꩻဒါႏ ၃၈၅ တန် Osperyအမျိုꩻနဝ်ꩻ လꩻထီယာန် ၃ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။  Swift တွမ်ႏ Osperyအမျိုꩻ သင်္ဘောꩻဖုံႏ ၄၅၀၀ မဲင်ႏတွမ်ႏ ၁၈၀၀ မဲင်ႏရပ် အဝ်ႏလွေꩻတွိုႏရောင်တဲင် အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာဗုံးခြီႏတွမ်ႏ ၄၀မီလီမီတာ ခꩻအီအတာႏ အဝ်ႏဒပ်ဆင်ခါꩻသွူ။၁၉၈၀နေင်ႏဗွေခေတ်အစဝ်းခိန်ႏ ထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ   US PGMအမျိုꩻ အခေႏခံႏပွေားကဲက်ထီယာန် ၁၂၈ တန် PGMအမျိုꩻ ပွေားကဲက်ထီယာန် တယ်ႏဆို့ꩻ ၃ဆွိုင်ꩻရပ်သွူ။ သင်္ဘောꩻနဝ်ꩻတွိုင်ꩻ ၄၀ မီလီမီတာတွိုက်ꩻခအီတလီꩻကွင်ႏ နီဗာႏတွမ်ႏ ၁၂.၇ မီလီမီတာ စက်တနတ်တန် ၂ ဗာႏနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဒပ်ꩻဆင်ဖေႏခါꩻသွူ။

=== ၁၉၉၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ ဆင်ခါꩻတွမ်းဒုံးစျူ  ၆ဆွိုင်ꩻယင် ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတာႏ  သင်္ဘောꩻ ၁၀ဆွိုက်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဖြေꩻခါꩻခယ်ႏထျꩻနဝ်ꩻသွူ။  တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ၇၇ မီတာ ကော်ဗတ်ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻ (771 တွမ်ႏ 772) တွိုက်ꩻခꩻအမွိုင်စား ထီယာန်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့  ၁၉၉၈ ခုနစ်ကာႏ တယ်ႏဆို့ꩻနွောင်ꩻလဲန်းသွူ။

=== ၂၀၀၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===

=== [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]] ===
၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ မေလာကို [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]]တဲင်  တပ်မတောႏထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻ ဗိမ်ထိုꩻတဖဲ့ꩻ ယင်းတဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏနားဟွုန်စုတွမ်ႏယဟန်ႏသားနောဝ်ꩻ သီထိုꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ အရာႏအဝ်ႏလိုꩻ ၃၀ရပ်တွမ်ႏထေင်းထမ်ႏထာꩻမာꩻသားအဖြာꩻ  ၂၅၀ရပ်နဝ်ꩻလဲ့ ထိုꩻမားထိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ဟိုင်းကြီးကျွန်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ပမ္မဝတီထီစခန်ꩻတပ် ဌာႏနချွုပ်၊ ဗိုလ်တထောင် သန်လျက်အသွတ်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ  ဧရာဝတီႏထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်တွမ်ႏ ရခိုင်ခမ်းနယ်ႏ စစ်တွေ‌ေဝင်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ဓညဝတီထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်ဆꩻလꩻကအဝ်ႏဒါႏ   စဲ့ꩻထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ကွပ်တလီꩻဝစ်တဲင် အကုဲင်ပြင်ꩻလို့လစွဥ်ႏသွူ။

=== ၂၀၁၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===

မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတွမ်ႏ အမေႏရိကန်ႏသီး ခမ်းထီတန်အရန်း ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻအလꩻတကွို့ꩻတခဝ်ရပ်တဲင် အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန် USS Bonhomme Richard (LHD-6)နောဝ်ꩻ    ၂၀၁၃ ခုနစ်ဗာႏအစဝ်းခိန်ႏ ဝါးလွဥ်လယ်ႏဒွိုန်းက မျန်ႏမာႏခမ်းနောဝ်ꩻသွူ။[၇]

￼‌ မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  အရာႏတန်ကအဝ်ႏဒါႏ  အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန်ကလွဥ်လယ်ႏဒါႏ (၂၀၁၃ ခုနစ်)ဗာႏနောဝ်ꩻ

တယ်ႏစ၂၀၁၄ ခုနစ်မꩻတဲင် စဲ့ꩻထီယာန်တပ်ခြွဥ်း ဖျင်ဆင်စဲ့ꩻအရေꩻပင်ႏလယ်ႏလောင်း  (Combined Fleet Exercise -Sea Shield)ယို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏမာꩻတဲင်စဲ့ꩻထီယာန်မျိုꩻစွုမ်ႏတွမ်ႏ ရဟတ်ယာန်ဖုံႏ၊စဲ့ꩻကွန်မန်ဒိုအစွိုꩻ  (NAVY SEALs)ဖုံႏ၊ အရာႏအဝ်ႏသား၊စဲ့ꩻရဲင်ꩻအာႏ  ၁၄ဝဝလွို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏသွဥ်ကျင်ꩻသွူ။[၈]

￼မျဲန်ႏမာႏ - တောင်ကိုရီးယားထီတပ်အွဥ်ငါသား မော့ꩻခွဲဝင်ꩻခိန်ႏ (၂၀၁၇ ခုနှစ်)

တယ်ႏစ၂ဝ၁၆ ခုနစ်ဗာႏ  တပ်မတောႏလယ်ႏထောင်နယ်ႏကို ကုလွမ်ꩻလာꩻတသီႏအစွိုꩻနွို့ပါလွဥ်တဲင်   တပ်မတောႏပင်ႏလယ်ႏကလွေꩻဒါႏတသီႏယွုံ သင်္ဘောꩻ(သံလွင်)ခြောင်ဖင်ႏ ဒေသခံႏသား အဝ်ႏလွမ်ꩻလာꩻရဲးကမ်းဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻတဲင်  ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏတွိုႏ  ဒီဇင်ဘာလာကို ဒေႏသခံႏသားစုခြွဥ်း ၈၁ဝ၅၃ဖြာꩻ ရဲးကမ်းထွားဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻဖုံႏ  သင်္ဘောꩻလောင်းကီ လွူးပိုသားအတာႏ နမ်းလောင်းလိုမူႏ  ၁၁ဖြာꩻနဝ်ꩻတဲ့ လွမ်ꩻလာꩻလွူးထန်ႏဖေႏလꩻသွူ။[၉] ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏနဝ်ꩻ  ဧရာဝတီခမ်းနယ်ႏကို ကမော့ꩻဒါႏရန်ႏဖုံႏတဲ့ လယ်ႏထောင်ထွားလွမ်ꩻလာꩻဖေႏနေနေသွူ။[၁၀]

￼၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏ မီလန်စဲ့ꩻသွဥ်ခန်ꩻကို ကထီႏမော့ꩻဗာႏ  မျဲန်ႏမာႏစဲ့ꩻထီတပ်ထီယာန် ဆင်ဖြူရှင် (F14)

ဘင်္ဂလားပင်ႏလယ်ႏအော်တွင်ꩻ ကမာꩻဒါႏပွယ်ꩻ အိန္ဒိယတွမ်ႏ မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ဖျင်ဆင်မု ၂၀၁၈ နဝ်ꩻ  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်တဲ့ အဝ်ႏပါသွူ။  မျဲန်ႏမာႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ထီယာန်ဖုံႏ  ကျန်စစ်သား-အတန်းအစား ဖရီးဂိတ်ထီတပ်ထောင်ထွားရေထီယာန်  ဆင်ဖြူရှင် (F-14) တွမ်ႏ ခြောင်ဖင်ႏလယ်ႏအီထီယာန်  အင်းလေး UMS Inle တွမ်ႏ အိန္ဒိယဖဲ့ꩻခဝ်နဝ်ꩻ  ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတွိုက်ခꩻရေꩻစဲ့ꩻယာန်  corvette INS Kamorta, Shivalik (Project 17)အဝ်ႏပါတဲင်၊ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီယာန်   INS Sahyadri တွမ်ႏ Type 877EKM Kilo-class ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတဆွိုင်ꩻ၊ ရဟတ်ယာန်တဆွိုင်ꩻတွမ်ႏ အရန်းထိုတလီꩻယာန်နီဆွိုင်ꩻဖုံႏတဲ့အဝ်ႏပါသွူ။  ၂၀၁၉ ခုနစ်ဗာႏ  စက်တင်ဘာလာတွင်ꩻ မျဲန်ႏမာႏထီတပ် ထီတပ်ယာန်  ကျန်စစ်သားနဝ်ꩻ ဒေႏသကို  သဘာႏဝဘေအန္တရာယ်ႏဆဲင်ႏရာꩻ   စီႏမံႏဖန်းဖြယ်မုတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻ နွို့မာꩻငီꩻတိုတက်အီအတာႏ  ပထမသွတ်ꩻ အမေရိကန်-အာဆီယံတလီꩻအခြောင်ꩻ  US-Asean Maritime Exercise (AUMX) ကိုလဲ့ အဝ်ႏပါနဝ်ꩻသွူ။[၁၁]

￼မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  ပင်ႏလယ်ႏဖင်ႏစဲ့ꩻရေꩻဖျင်ဆင်မု  (၂၀၁၈ ခုနစ် ကိုကိုးကျွန်း)

မျဲန်ႏမာႏထီတပ်မ‌တောႏနဝ်ꩻ ဒေႏသကိုတွမ်ႏထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻယို အဝ်ႏထိန်ꩻဖေႏသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ တော်ဝင်ဩစတြေးလျထီတပ်၊ တွမ်ႏခယ်ႏထီတပ်ပါ အိန္ဒိယထီတပ်ယင် ဒေႏသကိုလယ်ႏချာငါ အဝ်ႏလက်ခံနဝ်ꩻသွူ။[၁၂]  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်သင်္ဘော‌ꩻဖုံႏလဲ့ ဗီယက်နမ်၊ ထုဲင်ႏတွမ်ႏ စင်ကာပူသီးတဲ့အဝ်ႏပါ ခမ်းကိုလွေꩻသဲင်ꩻချာတာႏ အဝ်ႏစွꩻခွင်ꩻဖေႏဒျာႏသွူ။[၁၃][၁၄]


တပ်မတောႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ကတယ်ႏထောင်ႏ ၂၄.လာဒီသဲဥ်ဘာ၊၁၉၄၇ဗာႏ ညလဲန်း (၇၈) နေင်ႏ ခမ်းထီနောဝ်ꩻ မျဲန်ႏမာႏခမ်း တပ်စွိုꩻအရင်ꩻခံႏအစွိုးအမျိုꩻ ထီတပ်ခြောင်ꩻ အခန်ꩻကဏ္ဍ ခမ်းထီပဲင်ႏဧရိယာႏကို ရဲးကမ်းရေꩻ၊ထောင်ထွားအီထီတဖူꩻခြောင်ꩻအရေꩻ
တပ်အရွယ်ႏအစွိုꩻ ၁၉၀၀၀ဖြာꩻ အကွို့ꩻအခဝ် တပ်မတောႏဌာႏနချွုတ် ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါချွုတ်ရွုမ်ꩻ(ထီ)၊စဲ့ꩻရွုမ်ꩻ၊နေပြည်တော်။
အမဥ်ꩻကြုဲင် ထီတပ်၊နေဗီ၊ရွိုင်ရယ်၊၊နေင်ႏခွပ်ဗွေ လာဒီသဲန်ဘာ ၂၄

ထိန်ꩻထွားအုတ်ချွုပ်သားတပ်မတောႏဗိုႏကဲႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ဦးမင်းအောင်လှိုင်
ရဲးကမ်းရေꩻဝွန်ႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်တင်အောင်ဆန်း
ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါထီတပ် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ထိန်ဝင်းစဲ့ꩻအရာႏတန်ချွုတ်ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အေးမင်းထွေး အဲန်ဂျင်နီယာဌာႏနတန် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အောင်သူစိုး


== လꩻလွစ်တခြင်ထွူဆꩻချာ လိုမ်းဗိဥ်ႏရဲးကမ်းစဲ့ꩻတန်အွဥ်ငါသား(ထီတပ်)ဖုံႏ ==

# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်မူးတန်ခင်မောင်ဘို (၁၉၄၈ - ၁၉၅၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်မူးတန်ချွုပ် သန်းဖေ (ထီ-၁၀၀၁)(၁၉၅၂ - ၁၉၆၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ‌ထီတပ် ဗိုလ်မူးချွုပ် သောင်းတင် (ထီ-၁၀၂၅)(၁၉၆၂ - ၁၉၇၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် ချစ်လှိုင် (ထီ-၃၀၁၁)(၈-၃-၁၉၇၄ မှ ၁၆-၁၀-၁၉၈၀ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် မောင်မောင်ဝင်း (၁၉၈၀ - ၁၉၈၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန် မောင်မောင်ခင် (ထီ-၁၀၃၈) (၁၉၈၅ - ၁၉၉၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်   သန်းညွန့် (၁၉၉၂ - ၁၉၉၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန်  တင်အေး (၁၉၉၅ - ၁၉၉၇ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ညွန့်သိန်း (ထီ-၁၀၈၇)(စတသ-၃)(၁၉၉၇ - ၂၀၀၀ဗွေနေင်ႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ကြည်မင်း (ထီ-၁၁၀၇)(စတသ-၆)(၂၀၀၀ - ၂၀၀၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် စိုးသိန်း (ထီ-၁၁၈၁)(စတသ-၁၁)(၂၀၀၄ - ၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ၊ ဇွန်လာ
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် ဉာဏ်ထွန်း (ထီ-၁၁၉၆)(စတသ-၁၆)(၁-၆-၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ ၁၅-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် သူရ သက်ဆွေ (ထီ-၁၂၈၂)(စတသ-၂၂)(၁၆-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ  ၁၂-၈-၂၀၁၅ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် တင်အောင်စန်း (ထီ-၁၂၈၇)(စတသ-၂၃) (၁၃-၈-၂၀၁၅ ခုနစ် ဗꩻတွိုႏ ၃-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် မိုး​အောင် (ထီ-၁၃၇၄)(စတသ-၂၈)(၄-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်ဗꩻတွိုႏ  ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ ခုနစ်ဗာႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ဇွဲဝင်းမြင့် (ထီ-၃၄၇၄)(စတသ-၃၂)(ဇန်နဝါရီလာ ၂၀၂၄ – ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ )
# ‌ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်ထိန်ဝင်း (စတသ-၂၉)(ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ –ယိုခါ )

==အရာႏအရန်းတွမ်ႏ အဆောင်ႏအယောင်ꩻဖုံႏ==

==ထွို့ꩻဗူႏပွုံႏ==

===အုပ်ချုတ်ရေꩻတွမ်ႏ စွဲးကမ်းရေꩻယူနစ်ဖုံႏ===

===ထီတပ်သခန်ꩻဌာနချုတ်ဖုံႏ===

===ထီတပ် ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ===

===ထီတပ် တပ်ရင်ꩻဖုံႏ===
၁၉၆၄ ခုနစ်ဗာႏယို  တပ်မတောႏ(ထီ) အမတ်(၁)ထီတပ်တပ်အစယို တပ်အစဖြယ်ဌာႏနချွုတ်(၁)၊ခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ်(၃)နောဝ်ꩻ  ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတပ်အစခိန်ႏ ထွို့ꩻဗူႏစစနောဝ်ꩻသွူ။ 

ခါးလားကထွို့ꩻဗူႏဒါႏတပ်အရင်ꩻနောဝ်ꩻ တယ်ႏစ၁၉၆၂ ခုနစ်ကာႏလအမော့အစတပ်ခြွဥ်းတရန်း၊တပ်ဖြယ်အရန်းအနေႏ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏဖေႏစဲ့ꩻတလင်ꩻအရေꩻနဝ်ꩻသွူ။ မဥ်ႏတွိုႏအရေꩻပေါႏကိစ္စဖုံႏရဲးကမ်းအတာႏ အခိန်ႏပေႏတောႏတွင်ꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏကလꩻအီ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။   ထီတပ်အရာႏအဝ်ႏသားတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏဖုံႏ ထောင်ခင်ႏတပ်ဘာႏသာႏဆဲင်ႏရာꩻ သွဥ်ဖေႏထွူတဲင် ထီတပ်ရင်ꩻကိုထေင်းထမ်ႏဗာႏတာႏဝွန်ႏသွူ။  ၁၉၆၅ ခုနစ်ဗာႏ လꩻထဲင်းယင်းရဲင်ꩻအာႏဖုံႏတဲင် ဗꩻတိွုႏခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ် (၅) ထွို့ꩻဗူႏခြဲ့ꩻလုဲင်းလွိုယင်းသွူ။  အမတ်(၁)ထီတပ်အရင်ꩻစနဝ်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻကိစ္စရေꩻရာႏဖုံႏ ဆꩻကွဥ်ထင်ႏစဲ့ꩻဌာႏနချွုတ် စဲ့ꩻရေꩻ၊စဲ့ꩻထောင်ထွားရေꩻကိစ္စဖုံႏ အဝ်ႏ တနင်္သာရီထီတပ်နဝ်ꩻ အုပ်ချွုတ်လွေꩻထွူတဲင် မြိတ်၊ တနင်္သာရီ၊ ကော့သောင်း၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ထားဝယ်ဒေသဖုံႏနောဝ်ꩻ တွိုက်ခꩻရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။  ၁၉၈၆ ခုနစ်ကို  အမတ်(၁)ထီတပ်ရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို  အမတ်(၁၇) ထောင်ခင်ႏတပ်အစပြောင်ꩻလဲꩻလွေꩻတဲင် စဲ့ꩻဌာနချွုတ်တဲ့ အဝ်ႏ  မြိတ်ဝေင်ꩻပြောင်ꩻခြုဲင်းလွေꩻ တွံတေးဝေင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

၁၉၆၇ ခုနစ်ဗာႏ ဧရာႏ၀တီႏခြောင်ကြွန်ꩻလောင်းကအဝ်ႏဒါႏဒေႏသ လွေꩻသဲင်ꩻချာငါ လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻပွေားထွားဝါးအီအတာႏ ထွို့ꩻဗူႏလွေꩻသမ်းယင်း ထီတပ်အမတ်)၂) နဝ်ꩻသွူ။  အမတ်(၂)ထီတပ်အစရင်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏ ဆꩻတွို့ꩻနဝ်စဲ့ꩻဌာႏနချွုတ်ဖုံႏယို စဲ့ꩻစူထောက်ဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏနောဝ်ꩻယင်ကယ်ႏ အဝ်ႏဧရာႏဝတီႏထီတပ်နဝ်ꩻ ထိန်ꩻထွားလွေꩻတဲင် အဝ်ႏနဝ်ꩻမတရန်း ရန်ႏကုန်ႏ၊ ဟင်္သာတ၊ ဝါးခယ်မ၊ ဘိုကလေးဒေႏသကိုနဝ်ꩻလဲ့ စဲ့ꩻထွားရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏလဲ့ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။ 

၁၉၆၈ ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၃၀)နီꩻယို ထီတပ်အရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို ပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻနယ်ႏအလင်သားထွူတွော့ꩻ ထပ်တပ်အစအရင်ꩻနဝ်ꩻကို ထူႏသိမ်ꩻချာယင်းသွူ။[၁၅]

=== [[အထူꩻတပ်အစွိုꩻ]] ===
[[တပ်မတောႏ(ထီ)အထူꩻစဲ့ꩻခြင်ရေꩻအစွိုꩻ]] (Myanmar Navy SEALs)ယို ၂၀၁၀ ခုနစ်ကာႏလခိန်ႏ စငါထွို့ꩻဗူႏခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကယ်ႏအီလိုꩻဝင်ꩻကဆွမ်ꩻထိုꩻဖုံႏ၊မာꩻဆာအကျံꩻနယ်ꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻရေꩻတွမ်ႏယာလံဖေင်ꩻဖံꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻမားရေꩻထာꩻမာꩻ ရုဲင်းတသွိုးမာꩻအီတာႏ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။လွိုက်ရွေꩻရေꩻထာꩻမာꩻစဲဥ်ႏတွမ်ႏသွဥ်သင်ရေꩻတဖူꩻအနယ်ꩻယို ဗွိုန်ပီတွမ်ႏ  အမေရိကန်ႏထီတပ် SEALလွိုက်ရွေꩻအနယ်ꩻတဖူꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။[၁၆][၁၇][၁၈]

=== [[ထီတပ်အုံခြꩻစခန်ꩻ တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻ]] ===
မျန်ႏမာႏ တပ်မတောႏနောဝ်ꩻ ထီတပ်သွုံꩻအီတလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းအီအတာႏဘိုဖော်စ် ၄၀ မီလီမီတာ နှင့် zpu-2 AAAနဝ်ꩻ အဝ်ႏသွုံꩻလဲဥ်းကရီးခါသွူ။

== စဲ့ꩻစူခွုမ်တခြိုꩻဖုံႏ ==

=== ထွꩻခေတ်ရေꩻ ===

=== ဖရီႏဂိတ်စဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ ===

=== ငွပ်ထီသင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ===

=== အလောင်ႏလင် ===

== သင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ==

== လွူꩻထွားထဲင်ႏအလောင်ႏလင် ==
[[တပ်မတောႏ (တလီꩻ)]]

[[တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻတပ်စွိုꩻ]]

[[တပ်မတောႏ (ကောင်)]]

== အာႏကွိုꩻ ==</text>
      <sha1>c14fk8k1hade5gdjl7nikgasrh18yww</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>34079</id>
      <parentid>34077</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T01:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Kt</username>
        <id>19</id>
      </contributor>
      <comment>/* ၂၀၁၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ */</comment>
      <origin>34079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39695" sha1="4gyqyf0dn3z8yhliuvnideilaefx4kh" xml:space="preserve">
ခေတ်ဟန်ႏသနီꩻ [[တပ်မတောႏ(ထီ)]] နောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတဲ့အဝ်ႏပါတဲင် [[ထီတပ်]]ဆဲင်ႏရာꩻ အကွို့အခဝ်တဗာႏဒျာႏသွူ။ လိုꩻမူႏ၊လိုꩻခို ကထေင်းထမ်ႏဒါႏရဲင်ꩻအာႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏအဖြာꩻ  ၁၉၀၀၀ရပ်နောဝ်ꩻသွူ။ ဟန်ႏနီꩻအခိန်ႏနဝ်ꩻ တပ်မတောႏထီတပ်စုစုခြွဥ်း အဆွိုင်ꩻပေါင်ꩻ   ၂၂၇ ဆွိုင်ꩻ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏတာႏဝွန်ႏအဝ်ႏသွူ။[၃] ခါးလား၁၉၈၈ဗာႏနောဝ်ꩻ ခမ်းကိုတခြာသား ကတွိုက်ခꩻချာခိန်ႏ ကတွိုက်ခꩻချာယင်းဒါႏနောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီတပ်ယို ထင်ႏသျာꩻငါႏနဝ်ꩻစား အဝ်ႏဆေ့ꩻလွုမ်ꩻတဲင် ကိဥ်းအာနဝ်ꩻ လွေꩻတွိုက်ခꩻတွမ်ႏတလီꩻခြောင်တဖူꩻနောဝ်ꩻစားသွူ။တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ခမ်းထီလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻအတာႏ အရေꩻပါဒါႏအခန်ꩻကဏ္ဍယို အွိုးအစတဲ့နဝ်ꩻ ဗꩻတွိုႏခိန်ႏဟန်ႏသနီꩻကအဝ်ႏတသွောင်းနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ တညတဝ်းခိန်ႏကာႏလပေႏခိန်ႏ တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻယင်း တပ်မတောႏတပ်သွူ။  တပ်မတောႏ (ထီ)ငေါဝ်းပွုံႏခွိုင်ꩻ  “မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ” [၄]

== သမဲင်ꩻ ==

=== '''ခါးလားကတွိုႏ ကိုလိုနီခေတ်''' ===
￼၁၇၉၅ ခုနစ်ဗာႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်စဲ့ꩻထီတပ်

မျန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏယို ခြောင်ကိုအတွင်ꩻတွိုက်ꩻခꩻရေꩻယို အဓိကအဝ်ႏပါနွို့သော့ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးအဓိကတာႏဝွန်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ[[ဧရာႏဝတီႏခြောင်]]အခြောင်ꩻ အဓိကထိန်ꩻထွားခါꩻထွူတဲင်ဆꩻငါစဲ့ꩻပိုႏသားကဒင်ႏတေားလွဥ်ဒါႏ သ‌ေင်္ဘာꩻဖုံႏရဲးကမ်းခါꩻဖေႏတွက်တာႏနောဝ်ꩻသွူ။စဲ့ꩻ‌ေင်္ဘာဖုံႏနဝ်ꩻ စူခွုမ်တနတ်သားအဖြာꩻ   ၃၀တွမ်ႏ ဒင်ႏလွေꩻနွောင်ꩻ  ၆-၁၂ ပေါင်ဒါ ကဒပ်ꩻဆင်ခါꩻဒါႏ တနတ်တန်၊တနတ်စျူဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။   ၁၈ ရျာꩻဗူႏအထာႏဝရပ် ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ ဥရောပတွမ်ႏလိုꩻမျိုꩻလင်ကပါဒါႏ  ကလွေꩻပျောႏပင်ႏလယ်ႏတွမ်ႏ ဥရောပယင် တွမ်ႏခမ်းထီအလင်သားသီးသင်္ဘောအနယ်ꩻဖုံႏ သွဥ်ထူႏလွူꩻထွားထွူတဲင် ထုဲင်ႏ၊ခင်တွိုက်ပွယ်ꩻအတာႏ အဝ်ႏဒင်ႏပသာဖေႏ စဲ့ꩻပိုႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

￼၁၉ ရျာႏဗူႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏ

အခိန်ႏနဝ်ꩻ ခင်တွမ်ႏချင်သီး ကအဝ်ႏအုံဒါႏ ပင်ႏလယ်ႏအလောင်းတရွေꩻနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးစဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာဖုံႏ၊တွိုက်ꩻခꩻရေꩻအနယ်ꩻပညာႏအခွဲအကျုံႏကအဝ်ႏထွူလဲဥ်းသားဖုံႏ အဝ်ႏထီႏဗာႏ အယံကယ်ꩻဒျာႏသ‌င်္ဘောꩻနောဝ်ꩻသွူ။

=== '''တွိုက်ပွယ်ꩻဖုံႏတွမ်ႏ ဒုတိယကမ္ဘာႏစဲ့ꩻ''' ===
မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ယို  ၁၉၄၀ ခုနစ်ဗာႏကို ထွို့ꩻဗူႏ‌ေလွꩻထီတပ်မ‌ေတာႏရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့  အပေႏငါႏတဲင် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာႏစဲ့ꩻပွယ်ꩻ]]ကို ပေါင်ꩻတွမ်ႏဗိတိသျသားတဲင်       တွိုက်ꩻခꩻနက်ချာလွေꩻ ဂျပန်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== မန်းခမ်းလွစ်တခြင်ရေꩻ ကာႏလ ===
￼စဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာꩻ (မေယု)

၁၉၄၇ခုနစ်ဗာႏ၊ ဒီဇင်ဘာလာအကို ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏမျန်ႏမာႏခမ်းယို ထီတပ်လိုꩻကပါအဖြာꩻပေါင်ꩻကထွို့ꩻဗူႏလွေꩻနောဝ်ꩻ ၇၀၀လွိုသွူ။  ပထမနောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻအစွိုꩻသား အဝ်ႏပါ‌ဆေ့ꩻပေႏရိုꩻ၁၉၄၈ ခုနစ်ဗာႏ ဇန်နဝါရီလာကို မျဲန်ႏမာႏလွစ်တခြင်နီꩻအတာႏ ဗိတိသျထီတပ် အစီႏအစဲန်ႏအလꩻနောဝ်ꩻ   သင်္ဘောꩻယဟန်ႏအဝ်ႏဖေႏပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏသွူ။ အွိုးနဝ်ꩻအကို  UBS Mayu ( [[စဲ့ꩻထီဆပ် (မေယု)]] )ခြောင်အစွိုးအမျိုꩻဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီတပ်တွမ်ႏကဆင်ခါꩻဒါႏတနတ်တန် အီႏထင်ႏခြောင်ဖုဲင်း အဝ်ႏပိဥ်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻသွူ။  ၂၅ပေါင်ဒါ(၈၈မီလီမီတာ) ၂ဗာႏတွမ်ႏ ၂ပေါင်ဒါ (၄၄ မီလီမီတာ)ကဆင်ဒပ်ꩻခါꩻဒါႏ တနတ်အမြောက်ဖုံႏယို အီႏထင်ႏခြောင်ဖင်ႏအတာႏ အစွဲးအကမ်းထွာ စဲ့ꩻထီတပ်နဝ်ꩻစား အဝ်ႏသွုံꩻလွေꩻသွူ။

၁၉၄၇ ခုနစ်၊ မေလ ၂၅နီꩻ၊မွူးယာ  ၁၂ နားရီႏတွင်ꩻ  ဗြိတိသျှထီတပ်မတောႏ စဲ့ꩻထီတပ်  (မေယု)ယို  မျဲႏန်မာႏခမ်း ထီတပ်အလွိုအတာႏ အဝ်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻ အခန်ꩻအနာꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။နုဲင်းနဝ်ꩻစား ကဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻခိန်ႏ  ဗြိတိသျှအစိုႏရနမ်းခြောင်တင် ထီတပ်အတန်ကထွာဒါႏ  ဗိုလ်မှူး မစ်ချယ်လ်နောဝ်ꩻ ပြောင်ꩻဖေႏအပ်လွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အခန်ꩻအနာꩻနဝ်ꩻအကို လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻဝန်ႏတန်ကထွာဒါႏ [[ပိုလ်ႏချုတ်အောင်သန်း]] ထင်ႏလွဥ်ထွူတဲင် စဲစ်ဆေꩻလွေꩻဖေႏ ထူႏဂွုဏ်ႏစဲ့ꩻတပ်အစွိုꩻတွမ်ႏ ထီတပ်မျန်ႏမာႏခမ်းနမ်းခြောင်တင်နဝ်ꩻ လက်ခံႏလွေꩻဖေႏသွူ။ ပထမအရီးသွတ် ထီတပ်အတန်နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ  ဗိုလ်မှူးခင်မောင်ဘိုနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၅၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၁၉၅၁ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ [[အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ]]နောဝ်ꩻ နီဖဲ့ꩻနီခဝ်ထာꩻသေနာႏမုအလꩻတဲင် အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတရွေꩻယိုတာႏ ဖေႏအပ်လွေꩻယင်း သင်္ဘောꩻ ၁၀ ဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ခမ်းပေါင်ꩻစုအစိုႏရကတွိုက်ခꩻချာဒျာခမ်းကိုရန်ႏသူႏဖုံႏနောဝ်ꩻလဲ့ ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ အဓိကရုဲင်ꩻတသွိုးမွေးဖေႏစွဥ်ႏသွူ။ ထီတပ်မတောႏရဲးကမ်းရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻ၊အထိန်ꩻအထွားတာႏဝွန်ႏဖုံႏ၊စွဲးကမ်းကိုတခြိုꩻ ထူႏသဲင်ꩻချာငါတာႏဖုံႏ ပါတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏရေꩻရာႏစစွဥ်ႏ တခြိုꩻစဲ့ꩻအရေꩻဖုံႏယိုထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ အဝ်ႏထူႏတာႏဝွန်ႏဖေႏသွူ။ [[ဧရာႏဝတီႏခြောင်ကျွန်ꩻလောင်းဒေသ]] ဖုံႏတွမ်ႏပင်ႏလယ်ႏဆွိုက်ဝေင်ꩻ  [[ဝေင်ꩻမောႏလမျင်ႏ]] ဝေင်ꩻကို [[စောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|စောက်ꩻ]]ကထူႏသိမ်ꩻခိန်ႏ ကွပ်ထီတပ်မတောႏ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏတဲင် သက်သာႏလွေꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻထွူကာႏလ ကရွို့ꩻရန်ႏချာတပ်မတောႏသားအစွိုꩻဖုံႏယို ထီတပ်ဖဲ့ꩻရေꩻရာႏ ထူႏတာႏဝွန်ႏကိုတဲင် ထီတဖူꩻခြောင်ꩻဖဲ့ꩻ အရဲးအကမ်းတန်တန်ငါတဲ့တအဝ်ႏတဝ်းမ ခွꩻခွꩻသꩻသꩻ ထိန်ꩻထွားနွောင်ꩻဗာႏသွူ။[၅]

၁၉၅၆-၅၇ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ ထွာအယာႏခိဥ်ႏ၅၀ကအဝ်ႏဒါႏ မော်တာတော်ပီဒို/မော်တာ စက်တနတ်တပ်ယို ပြောင်ꩻသွုံꩻခွုမ်နွောင်ꩻ  Saunders-Roe Dark classအစွိုးအမျိုꩻ အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏအတာႏ လယ်ႏချာငါအီတာႏ ထီယာန်ငတ်ꩻဆွိုင်ꩻအယာႏခိဥ်ႏအဝ်ႏ  ၁၀၄၀  Algerine class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻတဲင်   သျင်ꩻဗုံးထီယာန်အလီꩻဖုံႏယို လꩻလွေꩻ  ဗြိတိသျှထျꩻသွူ။ ၁၉၅၀-၆၀ ခုနစ်ဆꩻချာတွင်ꩻ အမေႏရိကန်ႏခမ်း‌ေပါင်ꩻဗူႏနောဝ်ꩻ PGM အစွိုးအမျိုꩻ ခြောင်ဖင်ႏပွေား လယ်ႏချာငါထီယာန်တာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊  CGCနောဝ်ꩻ နွတ်ꩻဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻ ဆာဖေႏခန်းဒျာႏတပ်မတောႏထီဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၉၆၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ် အမေႏရိကန်ႏထီတပ်  တန်ချိန် ၆၄၀ PCE-827 class တွိုက်ꩻခꩻ‌ရေꩻထီယာန်တွမ်ႏတန်ချိန် ၆၅၀ Admirable class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻ သျင်ꩻဗုံးထီယာန်လꩻထွူတဲင်  ၁၉၄၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ်ယင် တပ်မတောႏအဝ်ႏသွုံꩻယာန်အလီꩻဖုံႏသွူ။ ၁၉၇၈ ခုနစ်တွင်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏခြောင်အကို ပွေားအီခြောင်ဖင်ႏတာႏ အမေႏရိကန်ႏဖေႏအပ်အဆွိုင်ꩻ ၆ ဆွိုင်ꩻသွူ။ ၁၉၅၈ ခုနစ်တွင်ꩻ ယူဂိုဆလားဗီးယားလောင်း Y-301  စက်တနတ်တပ် ထီယာန် ၁၀ ဆွိုင်ꩻ အလင်ကယ်ႏ Michaoယိုယင် လꩻပါယင်းအုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတာႏ   ၂၅ဆွိုင်ꩻသွူ။

=== ၁၉၆၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
￼တွိုႏအင်ဒိုနီးရှား မျန်ႏမာႏထီတပ်သားဖုံႏ (၁၉၆၀ ခုနစ်)

မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ [[ယူဂိုသလာႏဗီႏယာႏခမ်း]] အကူႏအညီႏတဲင် စဲ့ꩻယာန်ဖုံႏထွတ်ထေထန်ႏနွောင်ꩻတာႏ ကျိုꩻစာꩻရောင်သွူ။  ၁၉၆၀ တွင်ꩻ အဝ်ႏတန်ချိန် ၄၀၀  နဝရတ် အစွိုးအမျိုꩻ ကော်ဗတ် ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻယို ထေထန်ႏနွောင်ꩻထွူမꩻ တာႏဝန်ႏထမ်ႏလုဲင်ႏ တပ်မတောႏထျꩻသွူ။နုဲင်းစူခွုမ်အနေႏ ၂၅ပေါင်ဒါ တွမ်ႏ  ၄၀ မီလီမီတာ ဘိုဖော်စ်တလီꩻယာန်ခꩻအီ အဝ်ႏဆင်ခါꩻသွူ။ မျန်ႏမာႏသင်္ဘောꩻအောင်ကို ခြောင်ဖင်ႏပွေား ထီယာန်ပေႏတွမ်ႏထင်ႏကီခြောင်ဖင်ႏဖုံႏယို အဝ်ႏတယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻသွူ။ ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတာႏယို  အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ၊ ၄၀ မီလီမီတာတလီꩻယာန်ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏဆင်ခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။[၆]

=== ၁၉၇၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
ထီတပ်မတောႏကခြဲ့ꩻလုဲင်းယင်းဒါႏ စဲ့ꩻအာႏရင်ꩻနဝ်ꩻ  ၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၆၀အခါႏကို မွိုင်ကြွိုင်ငါႏရိုꩻလဲ့ ယာန်အလီꩻနဝ်ꩻအကုဲင်ထိုꩻအာငါႏတဲင် အယွိုက်ꩻထိုꩻစွဥ်ႏဖျင်ဆင် ထီယာန်တာႏ ဗတွိုႏ မဆလအစိုႏရစူကို ၁၉၇၉ဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၈၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၈၀ ခုနစ်ကို အဝ်ႏ [[သြသတေႏလျ]] ခမ်းနောဝ်ꩻ ယာန်အမျိုꩻ Carpentaria ခြောင်ဖင်ႏထျꩻပွေားစခန်ꩻတာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊ အဝ်ႏစင်ကာပူခမ်းမꩻ ၁၂၈ တန် Swiftအမျိုꩻထီယာန်  ၃ ဆွိုင်ꩻ၊ ဒိန်းမတ်ခမ်းကမာꩻဒါႏ ၃၈၅ တန် Osperyအမျိုꩻနဝ်ꩻ လꩻထီယာန် ၃ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။  Swift တွမ်ႏ Osperyအမျိုꩻ သင်္ဘောꩻဖုံႏ ၄၅၀၀ မဲင်ႏတွမ်ႏ ၁၈၀၀ မဲင်ႏရပ် အဝ်ႏလွေꩻတွိုႏရောင်တဲင် အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာဗုံးခြီႏတွမ်ႏ ၄၀မီလီမီတာ ခꩻအီအတာႏ အဝ်ႏဒပ်ဆင်ခါꩻသွူ။၁၉၈၀နေင်ႏဗွေခေတ်အစဝ်းခိန်ႏ ထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ   US PGMအမျိုꩻ အခေႏခံႏပွေားကဲက်ထီယာန် ၁၂၈ တန် PGMအမျိုꩻ ပွေားကဲက်ထီယာန် တယ်ႏဆို့ꩻ ၃ဆွိုင်ꩻရပ်သွူ။ သင်္ဘောꩻနဝ်ꩻတွိုင်ꩻ ၄၀ မီလီမီတာတွိုက်ꩻခအီတလီꩻကွင်ႏ နီဗာႏတွမ်ႏ ၁၂.၇ မီလီမီတာ စက်တနတ်တန် ၂ ဗာႏနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဒပ်ꩻဆင်ဖေႏခါꩻသွူ။

=== ၁၉၉၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ ဆင်ခါꩻတွမ်းဒုံးစျူ  ၆ဆွိုင်ꩻယင် ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတာႏ  သင်္ဘောꩻ ၁၀ဆွိုက်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဖြေꩻခါꩻခယ်ႏထျꩻနဝ်ꩻသွူ။  တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ၇၇ မီတာ ကော်ဗတ်ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻ (771 တွမ်ႏ 772) တွိုက်ꩻခꩻအမွိုင်စား ထီယာန်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့  ၁၉၉၈ ခုနစ်ကာႏ တယ်ႏဆို့ꩻနွောင်ꩻလဲန်းသွူ။

=== ၂၀၀၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===

=== [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]] ===
၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ မေလာကို [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]]တဲင်  တပ်မတောႏထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻ ဗိမ်ထိုꩻတဖဲ့ꩻ ယင်းတဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏနားဟွုန်စုတွမ်ႏယဟန်ႏသားနောဝ်ꩻ သီထိုꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ အရာႏအဝ်ႏလိုꩻ ၃၀ရပ်တွမ်ႏထေင်းထမ်ႏထာꩻမာꩻသားအဖြာꩻ  ၂၅၀ရပ်နဝ်ꩻလဲ့ ထိုꩻမားထိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ဟိုင်းကြီးကျွန်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ပမ္မဝတီထီစခန်ꩻတပ် ဌာႏနချွုပ်၊ ဗိုလ်တထောင် သန်လျက်အသွတ်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ  ဧရာဝတီႏထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်တွမ်ႏ ရခိုင်ခမ်းနယ်ႏ စစ်တွေ‌ေဝင်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ဓညဝတီထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်ဆꩻလꩻကအဝ်ႏဒါႏ   စဲ့ꩻထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ကွပ်တလီꩻဝစ်တဲင် အကုဲင်ပြင်ꩻလို့လစွဥ်ႏသွူ။

=== ၂၀၁၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတွမ်ႏ အမေႏရိကန်ႏသီး ခမ်းထီတန်အရန်း ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻအလꩻတကွို့ꩻတခဝ်ရပ်တဲင် အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန် USS Bonhomme Richard (LHD-6)နောဝ်ꩻ    ၂၀၁၃ ခုနစ်ဗာႏအစဝ်းခိန်ႏ ဝါးလွဥ်လယ်ႏဒွိုန်းက မျန်ႏမာႏခမ်းနောဝ်ꩻသွူ။[၇]

￼‌ မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  အရာႏတန်ကအဝ်ႏဒါႏ  အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန်ကလွဥ်လယ်ႏဒါႏ (၂၀၁၃ ခုနစ်)ဗာႏနောဝ်ꩻ

တယ်ႏစ၂၀၁၄ ခုနစ်မꩻတဲင် စဲ့ꩻထီယာန်တပ်ခြွဥ်း ဖျင်ဆင်စဲ့ꩻအရေꩻပင်ႏလယ်ႏလောင်း  (Combined Fleet Exercise -Sea Shield)ယို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏမာꩻတဲင်စဲ့ꩻထီယာန်မျိုꩻစွုမ်ႏတွမ်ႏ ရဟတ်ယာန်ဖုံႏ၊စဲ့ꩻကွန်မန်ဒိုအစွိုꩻ  (NAVY SEALs)ဖုံႏ၊ အရာႏအဝ်ႏသား၊စဲ့ꩻရဲင်ꩻအာႏ  ၁၄ဝဝလွို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏသွဥ်ကျင်ꩻသွူ။[၈]

￼မျဲန်ႏမာႏ - တောင်ကိုရီးယားထီတပ်အွဥ်ငါသား မော့ꩻခွဲဝင်ꩻခိန်ႏ (၂၀၁၇ ခုနှစ်)

တယ်ႏစ၂ဝ၁၆ ခုနစ်ဗာႏ  တပ်မတောႏလယ်ႏထောင်နယ်ႏကို ကုလွမ်ꩻလာꩻတသီႏအစွိုꩻနွို့ပါလွဥ်တဲင်   တပ်မတောႏပင်ႏလယ်ႏကလွေꩻဒါႏတသီႏယွုံ သင်္ဘောꩻ(သံလွင်)ခြောင်ဖင်ႏ ဒေသခံႏသား အဝ်ႏလွမ်ꩻလာꩻရဲးကမ်းဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻတဲင်  ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏတွိုႏ  ဒီဇင်ဘာလာကို ဒေႏသခံႏသားစုခြွဥ်း ၈၁ဝ၅၃ဖြာꩻ ရဲးကမ်းထွားဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻဖုံႏ  သင်္ဘောꩻလောင်းကီ လွူးပိုသားအတာႏ နမ်းလောင်းလိုမူႏ  ၁၁ဖြာꩻနဝ်ꩻတဲ့ လွမ်ꩻလာꩻလွူးထန်ႏဖေႏလꩻသွူ။[၉] ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏနဝ်ꩻ  ဧရာဝတီခမ်းနယ်ႏကို ကမော့ꩻဒါႏရန်ႏဖုံႏတဲ့ လယ်ႏထောင်ထွားလွမ်ꩻလာꩻဖေႏနေနေသွူ။[၁၀]

၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏ မီလန်စဲ့ꩻသွဥ်ခန်ꩻကို ကထီႏမော့ꩻဗာႏ  မျဲန်ႏမာႏစဲ့ꩻထီတပ်ထီယာန် ဆင်ဖြူရှင် (F14)

ဘင်္ဂလားပင်ႏလယ်ႏအော်တွင်ꩻ ကမာꩻဒါႏပွယ်ꩻ အိန္ဒိယတွမ်ႏ မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ဖျင်ဆင်မု ၂၀၁၈ နဝ်ꩻ  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်တဲ့ အဝ်ႏပါသွူ။  မျဲန်ႏမာႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ထီယာန်ဖုံႏ  ကျန်စစ်သား-အတန်းအစား ဖရီးဂိတ်ထီတပ်ထောင်ထွားရေထီယာန်  ဆင်ဖြူရှင် (F-14) တွမ်ႏ ခြောင်ဖင်ႏလယ်ႏအီထီယာန်  အင်းလေး UMS Inle တွမ်ႏ အိန္ဒိယဖဲ့ꩻခဝ်နဝ်ꩻ  ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတွိုက်ခꩻရေꩻစဲ့ꩻယာန်  corvette INS Kamorta, Shivalik (Project 17)အဝ်ႏပါတဲင်၊ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီယာန်   INS Sahyadri တွမ်ႏ Type 877EKM Kilo-class ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတဆွိုင်ꩻ၊ ရဟတ်ယာန်တဆွိုင်ꩻတွမ်ႏ အရန်းထိုတလီꩻယာန်နီဆွိုင်ꩻဖုံႏတဲ့အဝ်ႏပါသွူ။  ၂၀၁၉ ခုနစ်ဗာႏ  စက်တင်ဘာလာတွင်ꩻ မျဲန်ႏမာႏထီတပ် ထီတပ်ယာန်  ကျန်စစ်သားနဝ်ꩻ ဒေႏသကို  သဘာႏဝဘေအန္တရာယ်ႏဆဲင်ႏရာꩻ   စီႏမံႏဖန်းဖြယ်မုတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻ နွို့မာꩻငီꩻတိုတက်အီအတာႏ  ပထမသွတ်ꩻ အမေရိကန်-အာဆီယံတလီꩻအခြောင်ꩻ  US-Asean Maritime Exercise (AUMX) ကိုလဲ့ အဝ်ႏပါနဝ်ꩻသွူ။[၁၁]

￼မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  ပင်ႏလယ်ႏဖင်ႏစဲ့ꩻရေꩻဖျင်ဆင်မု  (၂၀၁၈ ခုနစ် ကိုကိုးကျွန်း)

မျဲန်ႏမာႏထီတပ်မ‌တောႏနဝ်ꩻ ဒေႏသကိုတွမ်ႏထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻယို အဝ်ႏထိန်ꩻဖေႏသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ တော်ဝင်ဩစတြေးလျထီတပ်၊ တွမ်ႏခယ်ႏထီတပ်ပါ အိန္ဒိယထီတပ်ယင် ဒေႏသကိုလယ်ႏချာငါ အဝ်ႏလက်ခံနဝ်ꩻသွူ။[၁၂]  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်သင်္ဘောꩻဖုံႏလဲ့ ဗီယက်နမ်၊ ထုဲင်ႏတွမ်ႏ စင်ကာပူသီးတဲ့အဝ်ႏပါ ခမ်းကိုလွေꩻသဲင်ꩻချာတာႏ အဝ်ႏစွꩻခွင်ꩻဖေႏဒျာႏသွူ။

တပ်မတောႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ကတယ်ႏထောင်ႏ ၂၄.လာဒီသဲဥ်ဘာ၊၁၉၄၇ဗာႏ ညလဲန်း (၇၈) နေင်ႏ ခမ်းထီနောဝ်ꩻ မျဲန်ႏမာႏခမ်း တပ်စွိုꩻအရင်ꩻခံႏအစွိုးအမျိုꩻ ထီတပ်ခြောင်ꩻ အခန်ꩻကဏ္ဍ ခမ်းထီပဲင်ႏဧရိယာႏကို ရဲးကမ်းရေꩻ၊ထောင်ထွားအီထီတဖူꩻခြောင်ꩻအရေꩻ
တပ်အရွယ်ႏအစွိုꩻ ၁၉၀၀၀ဖြာꩻ အကွို့ꩻအခဝ် တပ်မတောႏဌာႏနချွုတ် ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါချွုတ်ရွုမ်ꩻ(ထီ)၊စဲ့ꩻရွုမ်ꩻ၊နေပြည်တော်။ အမဥ်ꩻကြုဲင် ထီတပ်၊နေဗီ၊ရွိုင်ရယ်၊၊နေင်ႏခွပ်ဗွေ လာဒီသဲန်ဘာ ၂၄

ထိန်ꩻထွားအုတ်ချွုပ်သားတပ်မတောႏဗိုႏကဲႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ဦးမင်းအောင်လှိုင်
ရဲးကမ်းရေꩻဝွန်ႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်တင်အောင်ဆန်း
ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါထီတပ် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ထိန်ဝင်းစဲ့ꩻအရာႏတန်ချွုတ်ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အေးမင်းထွေး အဲန်ဂျင်နီယာဌာႏနတန် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အောင်သူစိုး

== လꩻလွစ်တခြင်ထွူဆꩻချာ လိုမ်းဗိဥ်ႏရဲးကမ်းစဲ့ꩻတန်အွဥ်ငါသား(ထီတပ်)ဖုံႏ ==

# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်မူးတန်ခင်မောင်ဘို (၁၉၄၈ - ၁၉၅၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်မူးတန်ချွုပ် သန်းဖေ (ထီ-၁၀၀၁)(၁၉၅၂ - ၁၉၆၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ‌ထီတပ် ဗိုလ်မူးချွုပ် သောင်းတင် (ထီ-၁၀၂၅)(၁၉၆၂ - ၁၉၇၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် ချစ်လှိုင် (ထီ-၃၀၁၁)(၈-၃-၁၉၇၄ မှ ၁၆-၁၀-၁၉၈၀ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် မောင်မောင်ဝင်း (၁၉၈၀ - ၁၉၈၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန် မောင်မောင်ခင် (ထီ-၁၀၃၈) (၁၉၈၅ - ၁၉၉၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်   သန်းညွန့် (၁၉၉၂ - ၁၉၉၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန်  တင်အေး (၁၉၉၅ - ၁၉၉၇ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ညွန့်သိန်း (ထီ-၁၀၈၇)(စတသ-၃)(၁၉၉၇ - ၂၀၀၀ဗွေနေင်ႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ကြည်မင်း (ထီ-၁၁၀၇)(စတသ-၆)(၂၀၀၀ - ၂၀၀၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် စိုးသိန်း (ထီ-၁၁၈၁)(စတသ-၁၁)(၂၀၀၄ - ၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ၊ ဇွန်လာ
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် ဉာဏ်ထွန်း (ထီ-၁၁၉၆)(စတသ-၁၆)(၁-၆-၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ ၁၅-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် သူရ သက်ဆွေ (ထီ-၁၂၈၂)(စတသ-၂၂)(၁၆-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ  ၁၂-၈-၂၀၁၅ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် တင်အောင်စန်း (ထီ-၁၂၈၇)(စတသ-၂၃) (၁၃-၈-၂၀၁၅ ခုနစ် ဗꩻတွိုႏ ၃-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် မိုး​အောင် (ထီ-၁၃၇၄)(စတသ-၂၈)(၄-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်ဗꩻတွိုႏ  ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ ခုနစ်ဗာႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ဇွဲဝင်းမြင့် (ထီ-၃၄၇၄)(စတသ-၃၂)(ဇန်နဝါရီလာ ၂၀၂၄ – ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ )
# ‌ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်ထိန်ဝင်း (စတသ-၂၉)(ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ –ယိုခါ )

==အရာႏအရန်းတွမ်ႏ အဆောင်ႏအယောင်ꩻဖုံႏ==

==ထွို့ꩻဗူႏပွုံႏ==

===အုပ်ချုတ်ရေꩻတွမ်ႏ စွဲးကမ်းရေꩻယူနစ်ဖုံႏ===

===ထီတပ်သခန်ꩻဌာနချုတ်ဖုံႏ===

===ထီတပ် ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ===

===ထီတပ် တပ်ရင်ꩻဖုံႏ===
၁၉၆၄ ခုနစ်ဗာႏယို  တပ်မတောႏ(ထီ) အမတ်(၁)ထီတပ်တပ်အစယို တပ်အစဖြယ်ဌာႏနချွုတ်(၁)၊ခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ်(၃)နောဝ်ꩻ  ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတပ်အစခိန်ႏ ထွို့ꩻဗူႏစစနောဝ်ꩻသွူ။ 

ခါးလားကထွို့ꩻဗူႏဒါႏတပ်အရင်ꩻနောဝ်ꩻ တယ်ႏစ၁၉၆၂ ခုနစ်ကာႏလအမော့အစတပ်ခြွဥ်းတရန်း၊တပ်ဖြယ်အရန်းအနေႏ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏဖေႏစဲ့ꩻတလင်ꩻအရေꩻနဝ်ꩻသွူ။ မဥ်ႏတွိုႏအရေꩻပေါႏကိစ္စဖုံႏရဲးကမ်းအတာႏ အခိန်ႏပေႏတောႏတွင်ꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏကလꩻအီ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။   ထီတပ်အရာႏအဝ်ႏသားတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏဖုံႏ ထောင်ခင်ႏတပ်ဘာႏသာႏဆဲင်ႏရာꩻ သွဥ်ဖေႏထွူတဲင် ထီတပ်ရင်ꩻကိုထေင်းထမ်ႏဗာႏတာႏဝွန်ႏသွူ။  ၁၉၆၅ ခုနစ်ဗာႏ လꩻထဲင်းယင်းရဲင်ꩻအာႏဖုံႏတဲင် ဗꩻတိွုႏခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ် (၅) ထွို့ꩻဗူႏခြဲ့ꩻလုဲင်းလွိုယင်းသွူ။  အမတ်(၁)ထီတပ်အရင်ꩻစနဝ်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻကိစ္စရေꩻရာႏဖုံႏ ဆꩻကွဥ်ထင်ႏစဲ့ꩻဌာႏနချွုတ် စဲ့ꩻရေꩻ၊စဲ့ꩻထောင်ထွားရေꩻကိစ္စဖုံႏ အဝ်ႏ တနင်္သာရီထီတပ်နဝ်ꩻ အုပ်ချွုတ်လွေꩻထွူတဲင် မြိတ်၊ တနင်္သာရီ၊ ကော့သောင်း၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ထားဝယ်ဒေသဖုံႏနောဝ်ꩻ တွိုက်ခꩻရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။  ၁၉၈၆ ခုနစ်ကို  အမတ်(၁)ထီတပ်ရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို  အမတ်(၁၇) ထောင်ခင်ႏတပ်အစပြောင်ꩻလဲꩻလွေꩻတဲင် စဲ့ꩻဌာနချွုတ်တဲ့ အဝ်ႏ  မြိတ်ဝေင်ꩻပြောင်ꩻခြုဲင်းလွေꩻ တွံတေးဝေင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

၁၉၆၇ ခုနစ်ဗာႏ ဧရာႏ၀တီႏခြောင်ကြွန်ꩻလောင်းကအဝ်ႏဒါႏဒေႏသ လွေꩻသဲင်ꩻချာငါ လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻပွေားထွားဝါးအီအတာႏ ထွို့ꩻဗူႏလွေꩻသမ်းယင်း ထီတပ်အမတ်)၂) နဝ်ꩻသွူ။  အမတ်(၂)ထီတပ်အစရင်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏ ဆꩻတွို့ꩻနဝ်စဲ့ꩻဌာႏနချွုတ်ဖုံႏယို စဲ့ꩻစူထောက်ဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏနောဝ်ꩻယင်ကယ်ႏ အဝ်ႏဧရာႏဝတီႏထီတပ်နဝ်ꩻ ထိန်ꩻထွားလွေꩻတဲင် အဝ်ႏနဝ်ꩻမတရန်း ရန်ႏကုန်ႏ၊ ဟင်္သာတ၊ ဝါးခယ်မ၊ ဘိုကလေးဒေႏသကိုနဝ်ꩻလဲ့ စဲ့ꩻထွားရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏလဲ့ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။ 

၁၉၆၈ ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၃၀)နီꩻယို ထီတပ်အရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို ပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻနယ်ႏအလင်သားထွူတွော့ꩻ ထပ်တပ်အစအရင်ꩻနဝ်ꩻကို ထူႏသိမ်ꩻချာယင်းသွူ။[၁၅]

=== [[အထူꩻတပ်အစွိုꩻ]] ===
[[တပ်မတောႏ(ထီ)အထူꩻစဲ့ꩻခြင်ရေꩻအစွိုꩻ]] (Myanmar Navy SEALs)ယို ၂၀၁၀ ခုနစ်ကာႏလခိန်ႏ စငါထွို့ꩻဗူႏခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကယ်ႏအီလိုꩻဝင်ꩻကဆွမ်ꩻထိုꩻဖုံႏ၊မာꩻဆာအကျံꩻနယ်ꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻရေꩻတွမ်ႏယာလံဖေင်ꩻဖံꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻမားရေꩻထာꩻမာꩻ ရုဲင်းတသွိုးမာꩻအီတာႏ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။လွိုက်ရွေꩻရေꩻထာꩻမာꩻစဲဥ်ႏတွမ်ႏသွဥ်သင်ရေꩻတဖူꩻအနယ်ꩻယို ဗွိုန်ပီတွမ်ႏ  အမေရိကန်ႏထီတပ် SEALလွိုက်ရွေꩻအနယ်ꩻတဖူꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။[၁၆][၁၇][၁၈]

=== [[ထီတပ်အုံခြꩻစခန်ꩻ တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻ]] ===
မျန်ႏမာႏ တပ်မတောႏနောဝ်ꩻ ထီတပ်သွုံꩻအီတလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းအီအတာႏဘိုဖော်စ် ၄၀ မီလီမီတာ နှင့် zpu-2 AAAနဝ်ꩻ အဝ်ႏသွုံꩻလဲဥ်းကရီးခါသွူ။

== စဲ့ꩻစူခွုမ်တခြိုꩻဖုံႏ ==

=== ထွꩻခေတ်ရေꩻ ===

=== ဖရီႏဂိတ်စဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ ===

=== ငွပ်ထီသင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ===

=== အလောင်ႏလင် ===

== သင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ==

== လွူꩻထွားထဲင်ႏအလောင်ႏလင် ==
[[တပ်မတောႏ (တလီꩻ)]]

[[တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻတပ်စွိုꩻ]]

[[တပ်မတောႏ (ကောင်)]]

== အာႏကွိုꩻ ==</text>
      <sha1>4gyqyf0dn3z8yhliuvnideilaefx4kh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>34080</id>
      <parentid>34079</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T01:15:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Kt</username>
        <id>19</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>34080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40084" sha1="3mpew4zfel063qlo4xpp42z9h7eoz3o" xml:space="preserve">ခေတ်ဟန်ႏသနီꩻ '''တပ်မတောႏ(ထီ)''' ({{lang-my| တပ်မတော်(ရေ)}}) နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မျန်ႏမာႏ([[မန်းခမ်း]])[[တပ်မတောႏ]]ကို ကပါဒါႏ [[ထီတပ်]]ဆဲင်ႏရာꩻ အကွို့အခဝ်တဗာႏဒျာႏသွူ။ လိုꩻမူႏ၊ လိုꩻခို ကထေင်းထမ်ႏဒါႏရဲင်ꩻအာႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏအဖြာꩻ ၁၉၀၀၀ ရပ်နောဝ်ꩻသွူ။ ဟန်ႏနီꩻအခိန်ႏနဝ်ꩻ တပ်မတောႏထီကို စဲ့ꩻသင်ဘော်ꩻတပ်စုစုခြွဥ်း အဆွိုင်ꩻပေါင်ꩻ ၂၂၇ ဆွိုင်ꩻ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏတာႏဝွန်ႏအဝ်ႏသွူ။&lt;ref&gt;https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?country_id=myanmar&lt;/ref&gt; ခါးလား ၁၉၈၈ ဗာႏနောဝ်ꩻ ခမ်းကိုတခြာသား ကတွိုက်ခꩻချာခိန်ႏ ကတွိုက်ခꩻချာယင်းဒါႏနောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီတပ်ယို ထင်ႏသျာꩻငါႏနဝ်ꩻစား အဝ်ႏဆေ့ꩻလွုမ်ꩻတဲင် ကိဥ်းအာနဝ်ꩻ လွေꩻတွိုက်ꩻခꩻတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻတဖူꩻနောဝ်ꩻစားသွူ။ တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ခမ်းထီလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻအတာႏ အရေꩻပါဒါႏအခန်ꩻကဏ္ဍယို အွိုးအစတဲ့နဝ်ꩻ ဗꩻတွိုႏခိန်ႏဟန်ႏသနီꩻကအဝ်ႏတသွောင်းနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ တညတဝ်းခိန်ႏကာႏလပေႏခိန်ႏ တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻယင်း တပ်မတောႏတပ်သွူ။  တပ်မတောႏ (ထီ) ငေါဝ်းပွုံႏခွိုင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ “မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ” နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။&lt;ref&gt;https://news-eleven.com/article/64612{{Dead link|date=June 2026 }}&lt;/ref&gt;

== သမဲင်ꩻ ==

=== '''ခါးလားကတွိုႏ ကိုလိုနီခေတ်''' ===
￼၁၇၉၅ ခုနစ်ဗာႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်စဲ့ꩻထီတပ်

မျန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏယို ခြောင်ကိုအတွင်ꩻတွိုက်ꩻခꩻရေꩻယို အဓိကအဝ်ႏပါနွို့သော့ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးအဓိကတာႏဝွန်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ[[ဧရာႏဝတီႏခြောင်]]အခြောင်ꩻ အဓိကထိန်ꩻထွားခါꩻထွူတဲင်ဆꩻငါစဲ့ꩻပိုႏသားကဒင်ႏတေားလွဥ်ဒါႏ သ‌ေင်္ဘာꩻဖုံႏရဲးကမ်းခါꩻဖေႏတွက်တာႏနောဝ်ꩻသွူ။စဲ့ꩻ‌ေင်္ဘာဖုံႏနဝ်ꩻ စူခွုမ်တနတ်သားအဖြာꩻ   ၃၀တွမ်ႏ ဒင်ႏလွေꩻနွောင်ꩻ  ၆-၁၂ ပေါင်ဒါ ကဒပ်ꩻဆင်ခါꩻဒါႏ တနတ်တန်၊တနတ်စျူဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။   ၁၈ ရျာꩻဗူႏအထာႏဝရပ် ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ ဥရောပတွမ်ႏလိုꩻမျိုꩻလင်ကပါဒါႏ  ကလွေꩻပျောႏပင်ႏလယ်ႏတွမ်ႏ ဥရောပယင် တွမ်ႏခမ်းထီအလင်သားသီးသင်္ဘောအနယ်ꩻဖုံႏ သွဥ်ထူႏလွူꩻထွားထွူတဲင် ထုဲင်ႏ၊ခင်တွိုက်ပွယ်ꩻအတာႏ အဝ်ႏဒင်ႏပသာဖေႏ စဲ့ꩻပိုႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

￼၁၉ ရျာႏဗူႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏ

အခိန်ႏနဝ်ꩻ ခင်တွမ်ႏချင်သီး ကအဝ်ႏအုံဒါႏ ပင်ႏလယ်ႏအလောင်းတရွေꩻနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးစဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာဖုံႏ၊တွိုက်ꩻခꩻရေꩻအနယ်ꩻပညာႏအခွဲအကျုံႏကအဝ်ႏထွူလဲဥ်းသားဖုံႏ အဝ်ႏထီႏဗာႏ အယံကယ်ꩻဒျာႏသ‌င်္ဘောꩻနောဝ်ꩻသွူ။

=== '''တွိုက်ပွယ်ꩻဖုံႏတွမ်ႏ ဒုတိယကမ္ဘာႏစဲ့ꩻ''' ===
မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ယို  ၁၉၄၀ ခုနစ်ဗာႏကို ထွို့ꩻဗူႏ‌ေလွꩻထီတပ်မ‌ေတာႏရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့  အပေႏငါႏတဲင် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာႏစဲ့ꩻပွယ်ꩻ]]ကို ပေါင်ꩻတွမ်ႏဗိတိသျသားတဲင်       တွိုက်ꩻခꩻနက်ချာလွေꩻ ဂျပန်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== မန်းခမ်းလွစ်တခြင်ရေꩻ ကာႏလ ===
￼စဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာꩻ (မေယု)

၁၉၄၇ခုနစ်ဗာႏ၊ ဒီဇင်ဘာလာအကို ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏမျန်ႏမာႏခမ်းယို ထီတပ်လိုꩻကပါအဖြာꩻပေါင်ꩻကထွို့ꩻဗူႏလွေꩻနောဝ်ꩻ ၇၀၀လွိုသွူ။  ပထမနောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻအစွိုꩻသား အဝ်ႏပါ‌ဆေ့ꩻပေႏရိုꩻ၁၉၄၈ ခုနစ်ဗာႏ ဇန်နဝါရီလာကို မျဲန်ႏမာႏလွစ်တခြင်နီꩻအတာႏ ဗိတိသျထီတပ် အစီႏအစဲန်ႏအလꩻနောဝ်ꩻ   သင်္ဘောꩻယဟန်ႏအဝ်ႏဖေႏပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏသွူ။ အွိုးနဝ်ꩻအကို  UBS Mayu ( [[စဲ့ꩻထီဆပ် (မေယု)]] )ခြောင်အစွိုးအမျိုꩻဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီတပ်တွမ်ႏကဆင်ခါꩻဒါႏတနတ်တန် အီႏထင်ႏခြောင်ဖုဲင်း အဝ်ႏပိဥ်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻသွူ။  ၂၅ပေါင်ဒါ(၈၈မီလီမီတာ) ၂ဗာႏတွမ်ႏ ၂ပေါင်ဒါ (၄၄ မီလီမီတာ)ကဆင်ဒပ်ꩻခါꩻဒါႏ တနတ်အမြောက်ဖုံႏယို အီႏထင်ႏခြောင်ဖင်ႏအတာႏ အစွဲးအကမ်းထွာ စဲ့ꩻထီတပ်နဝ်ꩻစား အဝ်ႏသွုံꩻလွေꩻသွူ။

၁၉၄၇ ခုနစ်၊ မေလ ၂၅နီꩻ၊မွူးယာ  ၁၂ နားရီႏတွင်ꩻ  ဗြိတိသျှထီတပ်မတောႏ စဲ့ꩻထီတပ်  (မေယု)ယို  မျဲႏန်မာႏခမ်း ထီတပ်အလွိုအတာႏ အဝ်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻ အခန်ꩻအနာꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။နုဲင်းနဝ်ꩻစား ကဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻခိန်ႏ  ဗြိတိသျှအစိုႏရနမ်းခြောင်တင် ထီတပ်အတန်ကထွာဒါႏ  ဗိုလ်မှူး မစ်ချယ်လ်နောဝ်ꩻ ပြောင်ꩻဖေႏအပ်လွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အခန်ꩻအနာꩻနဝ်ꩻအကို လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻဝန်ႏတန်ကထွာဒါႏ [[ပိုလ်ႏချုတ်အောင်သန်း]] ထင်ႏလွဥ်ထွူတဲင် စဲစ်ဆေꩻလွေꩻဖေႏ ထူႏဂွုဏ်ႏစဲ့ꩻတပ်အစွိုꩻတွမ်ႏ ထီတပ်မျန်ႏမာႏခမ်းနမ်းခြောင်တင်နဝ်ꩻ လက်ခံႏလွေꩻဖေႏသွူ။ ပထမအရီးသွတ် ထီတပ်အတန်နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ  ဗိုလ်မှူးခင်မောင်ဘိုနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၅၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၁၉၅၁ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ [[အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ]]နောဝ်ꩻ နီဖဲ့ꩻနီခဝ်ထာꩻသေနာႏမုအလꩻတဲင် အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတရွေꩻယိုတာႏ ဖေႏအပ်လွေꩻယင်း သင်္ဘောꩻ ၁၀ ဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ခမ်းပေါင်ꩻစုအစိုႏရကတွိုက်ခꩻချာဒျာခမ်းကိုရန်ႏသူႏဖုံႏနောဝ်ꩻလဲ့ ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ အဓိကရုဲင်ꩻတသွိုးမွေးဖေႏစွဥ်ႏသွူ။ ထီတပ်မတောႏရဲးကမ်းရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻ၊အထိန်ꩻအထွားတာႏဝွန်ႏဖုံႏ၊စွဲးကမ်းကိုတခြိုꩻ ထူႏသဲင်ꩻချာငါတာႏဖုံႏ ပါတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏရေꩻရာႏစစွဥ်ႏ တခြိုꩻစဲ့ꩻအရေꩻဖုံႏယိုထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ အဝ်ႏထူႏတာႏဝွန်ႏဖေႏသွူ။ [[ဧရာႏဝတီႏခြောင်ကျွန်ꩻလောင်းဒေသ]] ဖုံႏတွမ်ႏပင်ႏလယ်ႏဆွိုက်ဝေင်ꩻ  [[ဝေင်ꩻမောႏလမျင်ႏ]] ဝေင်ꩻကို [[စောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|စောက်ꩻ]]ကထူႏသိမ်ꩻခိန်ႏ ကွပ်ထီတပ်မတောႏ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏတဲင် သက်သာႏလွေꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻထွူကာႏလ ကရွို့ꩻရန်ႏချာတပ်မတောႏသားအစွိုꩻဖုံႏယို ထီတပ်ဖဲ့ꩻရေꩻရာႏ ထူႏတာႏဝွန်ႏကိုတဲင် ထီတဖူꩻခြောင်ꩻဖဲ့ꩻ အရဲးအကမ်းတန်တန်ငါတဲ့တအဝ်ႏတဝ်းမ ခွꩻခွꩻသꩻသꩻ ထိန်ꩻထွားနွောင်ꩻဗာႏသွူ။[၅]

၁၉၅၆-၅၇ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ ထွာအယာႏခိဥ်ႏ၅၀ကအဝ်ႏဒါႏ မော်တာတော်ပီဒို/မော်တာ စက်တနတ်တပ်ယို ပြောင်ꩻသွုံꩻခွုမ်နွောင်ꩻ  Saunders-Roe Dark classအစွိုးအမျိုꩻ အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏအတာႏ လယ်ႏချာငါအီတာႏ ထီယာန်ငတ်ꩻဆွိုင်ꩻအယာႏခိဥ်ႏအဝ်ႏ  ၁၀၄၀  Algerine class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻတဲင်   သျင်ꩻဗုံးထီယာန်အလီꩻဖုံႏယို လꩻလွေꩻ  ဗြိတိသျှထျꩻသွူ။ ၁၉၅၀-၆၀ ခုနစ်ဆꩻချာတွင်ꩻ အမေႏရိကန်ႏခမ်း‌ေပါင်ꩻဗူႏနောဝ်ꩻ PGM အစွိုးအမျိုꩻ ခြောင်ဖင်ႏပွေား လယ်ႏချာငါထီယာန်တာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊  CGCနောဝ်ꩻ နွတ်ꩻဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻ ဆာဖေႏခန်းဒျာႏတပ်မတောႏထီဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၉၆၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ် အမေႏရိကန်ႏထီတပ်  တန်ချိန် ၆၄၀ PCE-827 class တွိုက်ꩻခꩻ‌ရေꩻထီယာန်တွမ်ႏတန်ချိန် ၆၅၀ Admirable class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻ သျင်ꩻဗုံးထီယာန်လꩻထွူတဲင်  ၁၉၄၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ်ယင် တပ်မတောႏအဝ်ႏသွုံꩻယာန်အလီꩻဖုံႏသွူ။ ၁၉၇၈ ခုနစ်တွင်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏခြောင်အကို ပွေားအီခြောင်ဖင်ႏတာႏ အမေႏရိကန်ႏဖေႏအပ်အဆွိုင်ꩻ ၆ ဆွိုင်ꩻသွူ။ ၁၉၅၈ ခုနစ်တွင်ꩻ ယူဂိုဆလားဗီးယားလောင်း Y-301  စက်တနတ်တပ် ထီယာန် ၁၀ ဆွိုင်ꩻ အလင်ကယ်ႏ Michaoယိုယင် လꩻပါယင်းအုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတာႏ   ၂၅ဆွိုင်ꩻသွူ။

=== ၁၉၆၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
￼တွိုႏအင်ဒိုနီးရှား မျန်ႏမာႏထီတပ်သားဖုံႏ (၁၉၆၀ ခုနစ်)

မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ [[ယူဂိုသလာႏဗီႏယာႏခမ်း]] အကူႏအညီႏတဲင် စဲ့ꩻယာန်ဖုံႏထွတ်ထေထန်ႏနွောင်ꩻတာႏ ကျိုꩻစာꩻရောင်သွူ။  ၁၉၆၀ တွင်ꩻ အဝ်ႏတန်ချိန် ၄၀၀  နဝရတ် အစွိုးအမျိုꩻ ကော်ဗတ် ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻယို ထေထန်ႏနွောင်ꩻထွူမꩻ တာႏဝန်ႏထမ်ႏလုဲင်ႏ တပ်မတောႏထျꩻသွူ။နုဲင်းစူခွုမ်အနေႏ ၂၅ပေါင်ဒါ တွမ်ႏ  ၄၀ မီလီမီတာ ဘိုဖော်စ်တလီꩻယာန်ခꩻအီ အဝ်ႏဆင်ခါꩻသွူ။ မျန်ႏမာႏသင်္ဘောꩻအောင်ကို ခြောင်ဖင်ႏပွေား ထီယာန်ပေႏတွမ်ႏထင်ႏကီခြောင်ဖင်ႏဖုံႏယို အဝ်ႏတယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻသွူ။ ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတာႏယို  အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ၊ ၄၀ မီလီမီတာတလီꩻယာန်ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏဆင်ခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။[၆]

=== ၁၉၇၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
ထီတပ်မတောႏကခြဲ့ꩻလုဲင်းယင်းဒါႏ စဲ့ꩻအာႏရင်ꩻနဝ်ꩻ  ၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၆၀အခါႏကို မွိုင်ကြွိုင်ငါႏရိုꩻလဲ့ ယာန်အလီꩻနဝ်ꩻအကုဲင်ထိုꩻအာငါႏတဲင် အယွိုက်ꩻထိုꩻစွဥ်ႏဖျင်ဆင် ထီယာန်တာႏ ဗတွိုႏ မဆလအစိုႏရစူကို ၁၉၇၉ဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၈၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၈၀ ခုနစ်ကို အဝ်ႏ [[သြသတေႏလျ]] ခမ်းနောဝ်ꩻ ယာန်အမျိုꩻ Carpentaria ခြောင်ဖင်ႏထျꩻပွေားစခန်ꩻတာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊ အဝ်ႏစင်ကာပူခမ်းမꩻ ၁၂၈ တန် Swiftအမျိုꩻထီယာန်  ၃ ဆွိုင်ꩻ၊ ဒိန်းမတ်ခမ်းကမာꩻဒါႏ ၃၈၅ တန် Osperyအမျိုꩻနဝ်ꩻ လꩻထီယာန် ၃ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။  Swift တွမ်ႏ Osperyအမျိုꩻ သင်္ဘောꩻဖုံႏ ၄၅၀၀ မဲင်ႏတွမ်ႏ ၁၈၀၀ မဲင်ႏရပ် အဝ်ႏလွေꩻတွိုႏရောင်တဲင် အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာဗုံးခြီႏတွမ်ႏ ၄၀မီလီမီတာ ခꩻအီအတာႏ အဝ်ႏဒပ်ဆင်ခါꩻသွူ။၁၉၈၀နေင်ႏဗွေခေတ်အစဝ်းခိန်ႏ ထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ   US PGMအမျိုꩻ အခေႏခံႏပွေားကဲက်ထီယာန် ၁၂၈ တန် PGMအမျိုꩻ ပွေားကဲက်ထီယာန် တယ်ႏဆို့ꩻ ၃ဆွိုင်ꩻရပ်သွူ။ သင်္ဘောꩻနဝ်ꩻတွိုင်ꩻ ၄၀ မီလီမီတာတွိုက်ꩻခအီတလီꩻကွင်ႏ နီဗာႏတွမ်ႏ ၁၂.၇ မီလီမီတာ စက်တနတ်တန် ၂ ဗာႏနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဒပ်ꩻဆင်ဖေႏခါꩻသွူ။

=== ၁၉၉၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ ဆင်ခါꩻတွမ်းဒုံးစျူ  ၆ဆွိုင်ꩻယင် ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတာႏ  သင်္ဘောꩻ ၁၀ဆွိုက်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဖြေꩻခါꩻခယ်ႏထျꩻနဝ်ꩻသွူ။  တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ၇၇ မီတာ ကော်ဗတ်ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻ (771 တွမ်ႏ 772) တွိုက်ꩻခꩻအမွိုင်စား ထီယာန်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့  ၁၉၉၈ ခုနစ်ကာႏ တယ်ႏဆို့ꩻနွောင်ꩻလဲန်းသွူ။

=== ၂၀၀၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===

=== [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]] ===
၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ မေလာကို [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]]တဲင်  တပ်မတောႏထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻ ဗိမ်ထိုꩻတဖဲ့ꩻ ယင်းတဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏနားဟွုန်စုတွမ်ႏယဟန်ႏသားနောဝ်ꩻ သီထိုꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ အရာႏအဝ်ႏလိုꩻ ၃၀ရပ်တွမ်ႏထေင်းထမ်ႏထာꩻမာꩻသားအဖြာꩻ  ၂၅၀ရပ်နဝ်ꩻလဲ့ ထိုꩻမားထိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ဟိုင်းကြီးကျွန်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ပမ္မဝတီထီစခန်ꩻတပ် ဌာႏနချွုပ်၊ ဗိုလ်တထောင် သန်လျက်အသွတ်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ  ဧရာဝတီႏထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်တွမ်ႏ ရခိုင်ခမ်းနယ်ႏ စစ်တွေ‌ေဝင်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ဓညဝတီထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်ဆꩻလꩻကအဝ်ႏဒါႏ   စဲ့ꩻထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ကွပ်တလီꩻဝစ်တဲင် အကုဲင်ပြင်ꩻလို့လစွဥ်ႏသွူ။

=== ၂၀၁၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတွမ်ႏ အမေႏရိကန်ႏသီး ခမ်းထီတန်အရန်း ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻအလꩻတကွို့ꩻတခဝ်ရပ်တဲင် အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန် USS Bonhomme Richard (LHD-6)နောဝ်ꩻ    ၂၀၁၃ ခုနစ်ဗာႏအစဝ်းခိန်ႏ ဝါးလွဥ်လယ်ႏဒွိုန်းက မျန်ႏမာႏခမ်းနောဝ်ꩻသွူ။[၇]

￼‌ မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  အရာႏတန်ကအဝ်ႏဒါႏ  အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန်ကလွဥ်လယ်ႏဒါႏ (၂၀၁၃ ခုနစ်)ဗာႏနောဝ်ꩻ

တယ်ႏစ၂၀၁၄ ခုနစ်မꩻတဲင် စဲ့ꩻထီယာန်တပ်ခြွဥ်း ဖျင်ဆင်စဲ့ꩻအရေꩻပင်ႏလယ်ႏလောင်း  (Combined Fleet Exercise -Sea Shield)ယို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏမာꩻတဲင်စဲ့ꩻထီယာန်မျိုꩻစွုမ်ႏတွမ်ႏ ရဟတ်ယာန်ဖုံႏ၊စဲ့ꩻကွန်မန်ဒိုအစွိုꩻ  (NAVY SEALs)ဖုံႏ၊ အရာႏအဝ်ႏသား၊စဲ့ꩻရဲင်ꩻအာႏ  ၁၄ဝဝလွို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏသွဥ်ကျင်ꩻသွူ။[၈]

￼မျဲန်ႏမာႏ - တောင်ကိုရီးယားထီတပ်အွဥ်ငါသား မော့ꩻခွဲဝင်ꩻခိန်ႏ (၂၀၁၇ ခုနှစ်)

တယ်ႏစ၂ဝ၁၆ ခုနစ်ဗာႏ  တပ်မတောႏလယ်ႏထောင်နယ်ႏကို ကုလွမ်ꩻလာꩻတသီႏအစွိုꩻနွို့ပါလွဥ်တဲင်   တပ်မတောႏပင်ႏလယ်ႏကလွေꩻဒါႏတသီႏယွုံ သင်္ဘောꩻ(သံလွင်)ခြောင်ဖင်ႏ ဒေသခံႏသား အဝ်ႏလွမ်ꩻလာꩻရဲးကမ်းဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻတဲင်  ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏတွိုႏ  ဒီဇင်ဘာလာကို ဒေႏသခံႏသားစုခြွဥ်း ၈၁ဝ၅၃ဖြာꩻ ရဲးကမ်းထွားဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻဖုံႏ  သင်္ဘောꩻလောင်းကီ လွူးပိုသားအတာႏ နမ်းလောင်းလိုမူႏ  ၁၁ဖြာꩻနဝ်ꩻတဲ့ လွမ်ꩻလာꩻလွူးထန်ႏဖေႏလꩻသွူ။[၉] ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏနဝ်ꩻ  ဧရာဝတီခမ်းနယ်ႏကို ကမော့ꩻဒါႏရန်ႏဖုံႏတဲ့ လယ်ႏထောင်ထွားလွမ်ꩻလာꩻဖေႏနေနေသွူ။[၁၀]

၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏ မီလန်စဲ့ꩻသွဥ်ခန်ꩻကို ကထီႏမော့ꩻဗာႏ  မျဲန်ႏမာႏစဲ့ꩻထီတပ်ထီယာန် ဆင်ဖြူရှင် (F14)

ဘင်္ဂလားပင်ႏလယ်ႏအော်တွင်ꩻ ကမာꩻဒါႏပွယ်ꩻ အိန္ဒိယတွမ်ႏ မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ဖျင်ဆင်မု ၂၀၁၈ နဝ်ꩻ  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်တဲ့ အဝ်ႏပါသွူ။  မျဲန်ႏမာႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ထီယာန်ဖုံႏ  ကျန်စစ်သား-အတန်းအစား ဖရီးဂိတ်ထီတပ်ထောင်ထွားရေထီယာန်  ဆင်ဖြူရှင် (F-14) တွမ်ႏ ခြောင်ဖင်ႏလယ်ႏအီထီယာန်  အင်းလေး UMS Inle တွမ်ႏ အိန္ဒိယဖဲ့ꩻခဝ်နဝ်ꩻ  ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတွိုက်ခꩻရေꩻစဲ့ꩻယာန်  corvette INS Kamorta, Shivalik (Project 17)အဝ်ႏပါတဲင်၊ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီယာန်   INS Sahyadri တွမ်ႏ Type 877EKM Kilo-class ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတဆွိုင်ꩻ၊ ရဟတ်ယာန်တဆွိုင်ꩻတွမ်ႏ အရန်းထိုတလီꩻယာန်နီဆွိုင်ꩻဖုံႏတဲ့အဝ်ႏပါသွူ။  ၂၀၁၉ ခုနစ်ဗာႏ  စက်တင်ဘာလာတွင်ꩻ မျဲန်ႏမာႏထီတပ် ထီတပ်ယာန်  ကျန်စစ်သားနဝ်ꩻ ဒေႏသကို  သဘာႏဝဘေအန္တရာယ်ႏဆဲင်ႏရာꩻ   စီႏမံႏဖန်းဖြယ်မုတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻ နွို့မာꩻငီꩻတိုတက်အီအတာႏ  ပထမသွတ်ꩻ အမေရိကန်-အာဆီယံတလီꩻအခြောင်ꩻ  US-Asean Maritime Exercise (AUMX) ကိုလဲ့ အဝ်ႏပါနဝ်ꩻသွူ။[၁၁]

￼မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  ပင်ႏလယ်ႏဖင်ႏစဲ့ꩻရေꩻဖျင်ဆင်မု  (၂၀၁၈ ခုနစ် ကိုကိုးကျွန်း)

မျဲန်ႏမာႏထီတပ်မ‌တောႏနဝ်ꩻ ဒေႏသကိုတွမ်ႏထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻယို အဝ်ႏထိန်ꩻဖေႏသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ တော်ဝင်ဩစတြေးလျထီတပ်၊ တွမ်ႏခယ်ႏထီတပ်ပါ အိန္ဒိယထီတပ်ယင် ဒေႏသကိုလယ်ႏချာငါ အဝ်ႏလက်ခံနဝ်ꩻသွူ။[၁၂]  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်သင်္ဘောꩻဖုံႏလဲ့ ဗီယက်နမ်၊ ထုဲင်ႏတွမ်ႏ စင်ကာပူသီးတဲ့အဝ်ႏပါ ခမ်းကိုလွေꩻသဲင်ꩻချာတာႏ အဝ်ႏစွꩻခွင်ꩻဖေႏဒျာႏသွူ။

တပ်မတောႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ကတယ်ႏထောင်ႏ ၂၄.လာဒီသဲဥ်ဘာ၊၁၉၄၇ဗာႏ ညလဲန်း (၇၈) နေင်ႏ ခမ်းထီနောဝ်ꩻ မျဲန်ႏမာႏခမ်း တပ်စွိုꩻအရင်ꩻခံႏအစွိုးအမျိုꩻ ထီတပ်ခြောင်ꩻ အခန်ꩻကဏ္ဍ ခမ်းထီပဲင်ႏဧရိယာႏကို ရဲးကမ်းရေꩻ၊ထောင်ထွားအီထီတဖူꩻခြောင်ꩻအရေꩻ
တပ်အရွယ်ႏအစွိုꩻ ၁၉၀၀၀ဖြာꩻ အကွို့ꩻအခဝ် တပ်မတောႏဌာႏနချွုတ် ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါချွုတ်ရွုမ်ꩻ(ထီ)၊စဲ့ꩻရွုမ်ꩻ၊နေပြည်တော်။ အမဥ်ꩻကြုဲင် ထီတပ်၊နေဗီ၊ရွိုင်ရယ်၊၊နေင်ႏခွပ်ဗွေ လာဒီသဲန်ဘာ ၂၄

ထိန်ꩻထွားအုတ်ချွုပ်သားတပ်မတောႏဗိုႏကဲႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ဦးမင်းအောင်လှိုင်
ရဲးကမ်းရေꩻဝွန်ႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်တင်အောင်ဆန်း
ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါထီတပ် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ထိန်ဝင်းစဲ့ꩻအရာႏတန်ချွုတ်ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အေးမင်းထွေး အဲန်ဂျင်နီယာဌာႏနတန် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အောင်သူစိုး

== လꩻလွစ်တခြင်ထွူဆꩻချာ လိုမ်းဗိဥ်ႏရဲးကမ်းစဲ့ꩻတန်အွဥ်ငါသား(ထီတပ်)ဖုံႏ ==

# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်မူးတန်ခင်မောင်ဘို (၁၉၄၈ - ၁၉၅၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်မူးတန်ချွုပ် သန်းဖေ (ထီ-၁၀၀၁)(၁၉၅၂ - ၁၉၆၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ‌ထီတပ် ဗိုလ်မူးချွုပ် သောင်းတင် (ထီ-၁၀၂၅)(၁၉၆၂ - ၁၉၇၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် ချစ်လှိုင် (ထီ-၃၀၁၁)(၈-၃-၁၉၇၄ မှ ၁၆-၁၀-၁၉၈၀ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် မောင်မောင်ဝင်း (၁၉၈၀ - ၁၉၈၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန် မောင်မောင်ခင် (ထီ-၁၀၃၈) (၁၉၈၅ - ၁၉၉၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်   သန်းညွန့် (၁၉၉၂ - ၁၉၉၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန်  တင်အေး (၁၉၉၅ - ၁၉၉၇ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ညွန့်သိန်း (ထီ-၁၀၈၇)(စတသ-၃)(၁၉၉၇ - ၂၀၀၀ဗွေနေင်ႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ကြည်မင်း (ထီ-၁၁၀၇)(စတသ-၆)(၂၀၀၀ - ၂၀၀၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် စိုးသိန်း (ထီ-၁၁၈၁)(စတသ-၁၁)(၂၀၀၄ - ၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ၊ ဇွန်လာ
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် ဉာဏ်ထွန်း (ထီ-၁၁၉၆)(စတသ-၁၆)(၁-၆-၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ ၁၅-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် သူရ သက်ဆွေ (ထီ-၁၂၈၂)(စတသ-၂၂)(၁၆-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ  ၁၂-၈-၂၀၁၅ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် တင်အောင်စန်း (ထီ-၁၂၈၇)(စတသ-၂၃) (၁၃-၈-၂၀၁၅ ခုနစ် ဗꩻတွိုႏ ၃-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် မိုး​အောင် (ထီ-၁၃၇၄)(စတသ-၂၈)(၄-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်ဗꩻတွိုႏ  ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ ခုနစ်ဗာႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ဇွဲဝင်းမြင့် (ထီ-၃၄၇၄)(စတသ-၃၂)(ဇန်နဝါရီလာ ၂၀၂၄ – ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ )
# ‌ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်ထိန်ဝင်း (စတသ-၂၉)(ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ –ယိုခါ )

==အရာႏအရန်းတွမ်ႏ အဆောင်ႏအယောင်ꩻဖုံႏ==

==ထွို့ꩻဗူႏပွုံႏ==

===အုပ်ချုတ်ရေꩻတွမ်ႏ စွဲးကမ်းရေꩻယူနစ်ဖုံႏ===

===ထီတပ်သခန်ꩻဌာနချုတ်ဖုံႏ===

===ထီတပ် ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ===

===ထီတပ် တပ်ရင်ꩻဖုံႏ===
၁၉၆၄ ခုနစ်ဗာႏယို  တပ်မတောႏ(ထီ) အမတ်(၁)ထီတပ်တပ်အစယို တပ်အစဖြယ်ဌာႏနချွုတ်(၁)၊ခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ်(၃)နောဝ်ꩻ  ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတပ်အစခိန်ႏ ထွို့ꩻဗူႏစစနောဝ်ꩻသွူ။ 

ခါးလားကထွို့ꩻဗူႏဒါႏတပ်အရင်ꩻနောဝ်ꩻ တယ်ႏစ၁၉၆၂ ခုနစ်ကာႏလအမော့အစတပ်ခြွဥ်းတရန်း၊တပ်ဖြယ်အရန်းအနေႏ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏဖေႏစဲ့ꩻတလင်ꩻအရေꩻနဝ်ꩻသွူ။ မဥ်ႏတွိုႏအရေꩻပေါႏကိစ္စဖုံႏရဲးကမ်းအတာႏ အခိန်ႏပေႏတောႏတွင်ꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏကလꩻအီ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။   ထီတပ်အရာႏအဝ်ႏသားတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏဖုံႏ ထောင်ခင်ႏတပ်ဘာႏသာႏဆဲင်ႏရာꩻ သွဥ်ဖေႏထွူတဲင် ထီတပ်ရင်ꩻကိုထေင်းထမ်ႏဗာႏတာႏဝွန်ႏသွူ။  ၁၉၆၅ ခုနစ်ဗာႏ လꩻထဲင်းယင်းရဲင်ꩻအာႏဖုံႏတဲင် ဗꩻတိွုႏခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ် (၅) ထွို့ꩻဗူႏခြဲ့ꩻလုဲင်းလွိုယင်းသွူ။  အမတ်(၁)ထီတပ်အရင်ꩻစနဝ်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻကိစ္စရေꩻရာႏဖုံႏ ဆꩻကွဥ်ထင်ႏစဲ့ꩻဌာႏနချွုတ် စဲ့ꩻရေꩻ၊စဲ့ꩻထောင်ထွားရေꩻကိစ္စဖုံႏ အဝ်ႏ တနင်္သာရီထီတပ်နဝ်ꩻ အုပ်ချွုတ်လွေꩻထွူတဲင် မြိတ်၊ တနင်္သာရီ၊ ကော့သောင်း၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ထားဝယ်ဒေသဖုံႏနောဝ်ꩻ တွိုက်ခꩻရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။  ၁၉၈၆ ခုနစ်ကို  အမတ်(၁)ထီတပ်ရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို  အမတ်(၁၇) ထောင်ခင်ႏတပ်အစပြောင်ꩻလဲꩻလွေꩻတဲင် စဲ့ꩻဌာနချွုတ်တဲ့ အဝ်ႏ  မြိတ်ဝေင်ꩻပြောင်ꩻခြုဲင်းလွေꩻ တွံတေးဝေင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

၁၉၆၇ ခုနစ်ဗာႏ ဧရာႏ၀တီႏခြောင်ကြွန်ꩻလောင်းကအဝ်ႏဒါႏဒေႏသ လွေꩻသဲင်ꩻချာငါ လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻပွေားထွားဝါးအီအတာႏ ထွို့ꩻဗူႏလွေꩻသမ်းယင်း ထီတပ်အမတ်)၂) နဝ်ꩻသွူ။  အမတ်(၂)ထီတပ်အစရင်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏ ဆꩻတွို့ꩻနဝ်စဲ့ꩻဌာႏနချွုတ်ဖုံႏယို စဲ့ꩻစူထောက်ဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏနောဝ်ꩻယင်ကယ်ႏ အဝ်ႏဧရာႏဝတီႏထီတပ်နဝ်ꩻ ထိန်ꩻထွားလွေꩻတဲင် အဝ်ႏနဝ်ꩻမတရန်း ရန်ႏကုန်ႏ၊ ဟင်္သာတ၊ ဝါးခယ်မ၊ ဘိုကလေးဒေႏသကိုနဝ်ꩻလဲ့ စဲ့ꩻထွားရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏလဲ့ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။ 

၁၉၆၈ ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၃၀)နီꩻယို ထီတပ်အရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို ပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻနယ်ႏအလင်သားထွူတွော့ꩻ ထပ်တပ်အစအရင်ꩻနဝ်ꩻကို ထူႏသိမ်ꩻချာယင်းသွူ။[၁၅]

=== [[အထူꩻတပ်အစွိုꩻ]] ===
[[တပ်မတောႏ(ထီ)အထူꩻစဲ့ꩻခြင်ရေꩻအစွိုꩻ]] (Myanmar Navy SEALs)ယို ၂၀၁၀ ခုနစ်ကာႏလခိန်ႏ စငါထွို့ꩻဗူႏခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကယ်ႏအီလိုꩻဝင်ꩻကဆွမ်ꩻထိုꩻဖုံႏ၊မာꩻဆာအကျံꩻနယ်ꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻရေꩻတွမ်ႏယာလံဖေင်ꩻဖံꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻမားရေꩻထာꩻမာꩻ ရုဲင်းတသွိုးမာꩻအီတာႏ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။လွိုက်ရွေꩻရေꩻထာꩻမာꩻစဲဥ်ႏတွမ်ႏသွဥ်သင်ရေꩻတဖူꩻအနယ်ꩻယို ဗွိုန်ပီတွမ်ႏ  အမေရိကန်ႏထီတပ် SEALလွိုက်ရွေꩻအနယ်ꩻတဖူꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။[၁၆][၁၇][၁၈]

=== [[ထီတပ်အုံခြꩻစခန်ꩻ တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻ]] ===
မျန်ႏမာႏ တပ်မတောႏနောဝ်ꩻ ထီတပ်သွုံꩻအီတလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းအီအတာႏဘိုဖော်စ် ၄၀ မီလီမီတာ နှင့် zpu-2 AAAနဝ်ꩻ အဝ်ႏသွုံꩻလဲဥ်းကရီးခါသွူ။

== စဲ့ꩻစူခွုမ်တခြိုꩻဖုံႏ ==

=== ထွꩻခေတ်ရေꩻ ===

=== ဖရီႏဂိတ်စဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ ===

=== ငွပ်ထီသင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ===

=== အလောင်ႏလင် ===

== သင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ==

== လွူꩻထွားထဲင်ႏအလောင်ႏလင် ==
[[တပ်မတောႏ (တလီꩻ)]]

[[တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻတပ်စွိုꩻ]]

[[တပ်မတောႏ (ကောင်)]]

== အာႏကွိုꩻ ==</text>
      <sha1>3mpew4zfel063qlo4xpp42z9h7eoz3o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>34081</id>
      <parentid>34080</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T01:32:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Kt</username>
        <id>19</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>34081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44554" sha1="i0phk9wby6aneb6zrrrjensoqgphd1n" xml:space="preserve">{{Infobox military unit
| unit_name = လိုမ်းဗိဉ်ႏရေꩻတပ်စွိုꩻ (ထီတပ်)
| native_name = တပ်မတောႏ (ထီ) &lt;br /&gt;{{Native name|my|တပ်မတော် (ရေ)}}
| image = {{ubl
|[[File:Emblem of the Myanmar Navy.svg|frameless|200px]]|Emblem
----
|[[File:Arm Badge or Shoulder Sleeve of Myanmar Navy.svg|frameless|200px]]|Shoulder Sleeve}}
| image_size = 
| caption = 
| start_date = {{Start date and age|1947|12|24|df=yes}}
| country = {{flag|Myanmar}} ([[မန်းခမ်း]])
| allegiance = 
| branch = 
| type = [[ထီတပ်]]
| role = 
| size = 30,000 (၂၀၂၂ အလꩻ)
| command_structure = {{Armed forces|Myanmar|name=Myanmar Defence Services}}
| garrison = [[နေပီဒေါ်ႏ]]
| garrison_label = ဌာႏနချုတ်
| motto = * မြန်မာ့ပင်လယ် ဒို့ကာကွယ်။ (&quot;မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ.&quot;)
* မြန်မာ့ပင်လယ်ပြင်ကို ကာကွယ်ဖို့။ (&quot;ရဲးကမ်းလွေꩻ မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏခိုႏတာႏ&quot;)
* မြန်မာ့ရေပိုင်နက်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မယ်။ (&quot;ထိန်ꩻထွားအီ မျန်ႏမာႏ ထီနယ်ႏပယ်ႏ&quot;)
* မြန်မာ့ပင်လယ်ကို ကာကွယ်ရန် (&quot;ကာႏကွယ်ႏအီ မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏတာႏ&quot;)
| colours = {{colour box|#000080}}{{colour box|#FFFFFF}}{{colour box|#000000}} [[Navy blue]], [[White]], [[Black]] (for Myanmar Navy Seals)
| colors_label = 
| march = 
| mascot = 
| equipment = [[:en:List of equipment in the Myanmar Navy|စူခွုမ်ခြွိုင်းခြိုꩻစာႏရင်ꩻ]]
| equipment_label = 
| battles = {{Tree list}}
*[[:en:Myanmar conflict|အသျုက်တရေင်ခမ်းကိုရေꩻ]]
**[[မန်းခမ်း ခမ်းကိုစဲ့ꩻပွယ်ꩻ (၂၀၂၁–)]]
***[[:en:Conflict in Rakhine State (2016–present)|အသျုက်တရေင် ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏ(၂၀၂၆-ဗꩻယိုခါ)]]
**[[၂၀၂၁ မန်းခမ်း စဲ့ꩻသိမ်ꩻအာႏဏာႏ]]
{{Tree list/end}}
| anniversaries = ၁၉၄၈ ဒီသဲမ်ဗာ ၂၄
| decorations = 
| battle_honours = &lt;!-- Commanders --&gt;
| commander1 = {{Flagicon image|Commander in Chief (Navy) flag of Myanmar.svg|size=25px}} [[Admiral]] [[Htein Win]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title= ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=21 March 2025 |date=15 July 2024}}&lt;/ref&gt;
| commander1_label = [[:en:Commander-in-Chief of the Myanmar Navy|Commander-in-Chief (Navy)]]
| commander2 = {{Flagicon image|Naval Ensign of Myanmar.svg|size=25px}} [[Rear Admiral]] [[Thein Htoo]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.}}&lt;/ref&gt;
| commander2_label = Chief of Naval Staff
| commander3 = {{Flagicon image|Myanmar Navy Commodore Flag.svg|size=25px}} [[Commodore (rank)|Commodore]] Aung Thu Soe
| commander3_label = Commander of the Engineering Section
&lt;!-- Insignia --&gt;| identification_symbol = [[Image:Naval Ensign of Myanmar.svg|border|150px]]
| identification_symbol_label = Ensign
| identification_symbol_2 = [[File:Myanmar Navy commissioning pennant.svg|150px]]
| identification_symbol_2_label = Pennant
| identification_symbol_3 = [[File:Naval Ensign of Burma (1948-1974).svg|150px|border]]
| identification_symbol_3_label = former Ensign (1948 - 1974)
| identification_symbol_4 = [[File:Naval Ensign of Burma (1974–1994).svg|150px|border]]
| identification_symbol_4_label = former Ensign (1974 - 1994)&lt;ref&gt;{{cite book |author=&lt;!-- not stated --&gt; |url=https://dsmuseum.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%8c%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%b2/ |title=တပ်မတော်သမိုင်း |trans-title=Tatmadaw History |volume=8 |page=254 |publisher=Office of the Defence Services Registrar and Defence Services Museum |date=2002}}&lt;/ref&gt;
}}

ခေတ်ဟန်ႏသနီꩻ '''တပ်မတောႏ(ထီ)''' ({{lang-my| တပ်မတော်(ရေ)}}) ({{lang-en| Myanmar Navy}}) နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မျန်ႏမာႏ([[မန်းခမ်း]])[[တပ်မတောႏ]]ကို ကပါဒါႏ [[ထီတပ်]]ဆဲင်ႏရာꩻ အကွို့အခဝ်တဗာႏဒျာႏသွူ။ လိုꩻမူႏ၊ လိုꩻခို ကထေင်းထမ်ႏဒါႏရဲင်ꩻအာႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏအဖြာꩻ ၁၉၀၀၀ ရပ်နောဝ်ꩻသွူ။ ဟန်ႏနီꩻအခိန်ႏနဝ်ꩻ တပ်မတောႏထီကို စဲ့ꩻသင်ဘော်ꩻတပ်စုစုခြွဥ်း အဆွိုင်ꩻပေါင်ꩻ ၂၂၇ ဆွိုင်ꩻ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏတာႏဝွန်ႏအဝ်ႏသွူ။&lt;ref&gt;https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?country_id=myanmar&lt;/ref&gt; ခါးလား ၁၉၈၈ ဗာႏနောဝ်ꩻ ခမ်းကိုတခြာသား ကတွိုက်ခꩻချာခိန်ႏ ကတွိုက်ခꩻချာယင်းဒါႏနောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီတပ်ယို ထင်ႏသျာꩻငါႏနဝ်ꩻစား အဝ်ႏဆေ့ꩻလွုမ်ꩻတဲင် ကိဥ်းအာနဝ်ꩻ လွေꩻတွိုက်ꩻခꩻတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻတဖူꩻနောဝ်ꩻစားသွူ။ တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ခမ်းထီလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻအတာႏ အရေꩻပါဒါႏအခန်ꩻကဏ္ဍယို အွိုးအစတဲ့နဝ်ꩻ ဗꩻတွိုႏခိန်ႏဟန်ႏသနီꩻကအဝ်ႏတသွောင်းနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ တညတဝ်းခိန်ႏကာႏလပေႏခိန်ႏ တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻယင်း တပ်မတောႏတပ်သွူ။  တပ်မတောႏ (ထီ) ငေါဝ်းပွုံႏခွိုင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ “မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ” နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။&lt;ref&gt;https://news-eleven.com/article/64612{{Dead link|date=June 2026 }}&lt;/ref&gt;

== သမဲင်ꩻ ==

=== '''ခါးလားကတွိုႏ ကိုလိုနီခေတ်''' ===
￼၁၇၉၅ ခုနစ်ဗာႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်စဲ့ꩻထီတပ်

မျန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏယို ခြောင်ကိုအတွင်ꩻတွိုက်ꩻခꩻရေꩻယို အဓိကအဝ်ႏပါနွို့သော့ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးအဓိကတာႏဝွန်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ[[ဧရာႏဝတီႏခြောင်]]အခြောင်ꩻ အဓိကထိန်ꩻထွားခါꩻထွူတဲင်ဆꩻငါစဲ့ꩻပိုႏသားကဒင်ႏတေားလွဥ်ဒါႏ သ‌ေင်္ဘာꩻဖုံႏရဲးကမ်းခါꩻဖေႏတွက်တာႏနောဝ်ꩻသွူ။စဲ့ꩻ‌ေင်္ဘာဖုံႏနဝ်ꩻ စူခွုမ်တနတ်သားအဖြာꩻ   ၃၀တွမ်ႏ ဒင်ႏလွေꩻနွောင်ꩻ  ၆-၁၂ ပေါင်ဒါ ကဒပ်ꩻဆင်ခါꩻဒါႏ တနတ်တန်၊တနတ်စျူဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။   ၁၈ ရျာꩻဗူႏအထာႏဝရပ် ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ ဥရောပတွမ်ႏလိုꩻမျိုꩻလင်ကပါဒါႏ  ကလွေꩻပျောႏပင်ႏလယ်ႏတွမ်ႏ ဥရောပယင် တွမ်ႏခမ်းထီအလင်သားသီးသင်္ဘောအနယ်ꩻဖုံႏ သွဥ်ထူႏလွူꩻထွားထွူတဲင် ထုဲင်ႏ၊ခင်တွိုက်ပွယ်ꩻအတာႏ အဝ်ႏဒင်ႏပသာဖေႏ စဲ့ꩻပိုႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

￼၁၉ ရျာႏဗူႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏ

အခိန်ႏနဝ်ꩻ ခင်တွမ်ႏချင်သီး ကအဝ်ႏအုံဒါႏ ပင်ႏလယ်ႏအလောင်းတရွေꩻနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးစဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာဖုံႏ၊တွိုက်ꩻခꩻရေꩻအနယ်ꩻပညာႏအခွဲအကျုံႏကအဝ်ႏထွူလဲဥ်းသားဖုံႏ အဝ်ႏထီႏဗာႏ အယံကယ်ꩻဒျာႏသ‌င်္ဘောꩻနောဝ်ꩻသွူ။

=== '''တွိုက်ပွယ်ꩻဖုံႏတွမ်ႏ ဒုတိယကမ္ဘာႏစဲ့ꩻ''' ===
မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ယို  ၁၉၄၀ ခုနစ်ဗာႏကို ထွို့ꩻဗူႏ‌ေလွꩻထီတပ်မ‌ေတာႏရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့  အပေႏငါႏတဲင် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာႏစဲ့ꩻပွယ်ꩻ]]ကို ပေါင်ꩻတွမ်ႏဗိတိသျသားတဲင်       တွိုက်ꩻခꩻနက်ချာလွေꩻ ဂျပန်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== မန်းခမ်းလွစ်တခြင်ရေꩻ ကာႏလ ===
￼စဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာꩻ (မေယု)

၁၉၄၇ခုနစ်ဗာႏ၊ ဒီဇင်ဘာလာအကို ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏမျန်ႏမာႏခမ်းယို ထီတပ်လိုꩻကပါအဖြာꩻပေါင်ꩻကထွို့ꩻဗူႏလွေꩻနောဝ်ꩻ ၇၀၀လွိုသွူ။  ပထမနောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻအစွိုꩻသား အဝ်ႏပါ‌ဆေ့ꩻပေႏရိုꩻ၁၉၄၈ ခုနစ်ဗာႏ ဇန်နဝါရီလာကို မျဲန်ႏမာႏလွစ်တခြင်နီꩻအတာႏ ဗိတိသျထီတပ် အစီႏအစဲန်ႏအလꩻနောဝ်ꩻ   သင်္ဘောꩻယဟန်ႏအဝ်ႏဖေႏပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏသွူ။ အွိုးနဝ်ꩻအကို  UBS Mayu ( [[စဲ့ꩻထီဆပ် (မေယု)]] )ခြောင်အစွိုးအမျိုꩻဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီတပ်တွမ်ႏကဆင်ခါꩻဒါႏတနတ်တန် အီႏထင်ႏခြောင်ဖုဲင်း အဝ်ႏပိဥ်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻသွူ။  ၂၅ပေါင်ဒါ(၈၈မီလီမီတာ) ၂ဗာႏတွမ်ႏ ၂ပေါင်ဒါ (၄၄ မီလီမီတာ)ကဆင်ဒပ်ꩻခါꩻဒါႏ တနတ်အမြောက်ဖုံႏယို အီႏထင်ႏခြောင်ဖင်ႏအတာႏ အစွဲးအကမ်းထွာ စဲ့ꩻထီတပ်နဝ်ꩻစား အဝ်ႏသွုံꩻလွေꩻသွူ။

၁၉၄၇ ခုနစ်၊ မေလ ၂၅နီꩻ၊မွူးယာ  ၁၂ နားရီႏတွင်ꩻ  ဗြိတိသျှထီတပ်မတောႏ စဲ့ꩻထီတပ်  (မေယု)ယို  မျဲႏန်မာႏခမ်း ထီတပ်အလွိုအတာႏ အဝ်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻ အခန်ꩻအနာꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။နုဲင်းနဝ်ꩻစား ကဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻခိန်ႏ  ဗြိတိသျှအစိုႏရနမ်းခြောင်တင် ထီတပ်အတန်ကထွာဒါႏ  ဗိုလ်မှူး မစ်ချယ်လ်နောဝ်ꩻ ပြောင်ꩻဖေႏအပ်လွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အခန်ꩻအနာꩻနဝ်ꩻအကို လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻဝန်ႏတန်ကထွာဒါႏ [[ပိုလ်ႏချုတ်အောင်သန်း]] ထင်ႏလွဥ်ထွူတဲင် စဲစ်ဆေꩻလွေꩻဖေႏ ထူႏဂွုဏ်ႏစဲ့ꩻတပ်အစွိုꩻတွမ်ႏ ထီတပ်မျန်ႏမာႏခမ်းနမ်းခြောင်တင်နဝ်ꩻ လက်ခံႏလွေꩻဖေႏသွူ။ ပထမအရီးသွတ် ထီတပ်အတန်နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ  ဗိုလ်မှူးခင်မောင်ဘိုနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၅၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၁၉၅၁ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ [[အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ]]နောဝ်ꩻ နီဖဲ့ꩻနီခဝ်ထာꩻသေနာႏမုအလꩻတဲင် အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတရွေꩻယိုတာႏ ဖေႏအပ်လွေꩻယင်း သင်္ဘောꩻ ၁၀ ဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ခမ်းပေါင်ꩻစုအစိုႏရကတွိုက်ခꩻချာဒျာခမ်းကိုရန်ႏသူႏဖုံႏနောဝ်ꩻလဲ့ ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ အဓိကရုဲင်ꩻတသွိုးမွေးဖေႏစွဥ်ႏသွူ။ ထီတပ်မတောႏရဲးကမ်းရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻ၊အထိန်ꩻအထွားတာႏဝွန်ႏဖုံႏ၊စွဲးကမ်းကိုတခြိုꩻ ထူႏသဲင်ꩻချာငါတာႏဖုံႏ ပါတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏရေꩻရာႏစစွဥ်ႏ တခြိုꩻစဲ့ꩻအရေꩻဖုံႏယိုထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ အဝ်ႏထူႏတာႏဝွန်ႏဖေႏသွူ။ [[ဧရာႏဝတီႏခြောင်ကျွန်ꩻလောင်းဒေသ]] ဖုံႏတွမ်ႏပင်ႏလယ်ႏဆွိုက်ဝေင်ꩻ  [[ဝေင်ꩻမောႏလမျင်ႏ]] ဝေင်ꩻကို [[စောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|စောက်ꩻ]]ကထူႏသိမ်ꩻခိန်ႏ ကွပ်ထီတပ်မတောႏ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏတဲင် သက်သာႏလွေꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻထွူကာႏလ ကရွို့ꩻရန်ႏချာတပ်မတောႏသားအစွိုꩻဖုံႏယို ထီတပ်ဖဲ့ꩻရေꩻရာႏ ထူႏတာႏဝွန်ႏကိုတဲင် ထီတဖူꩻခြောင်ꩻဖဲ့ꩻ အရဲးအကမ်းတန်တန်ငါတဲ့တအဝ်ႏတဝ်းမ ခွꩻခွꩻသꩻသꩻ ထိန်ꩻထွားနွောင်ꩻဗာႏသွူ။[၅]

၁၉၅၆-၅၇ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ ထွာအယာႏခိဥ်ႏ၅၀ကအဝ်ႏဒါႏ မော်တာတော်ပီဒို/မော်တာ စက်တနတ်တပ်ယို ပြောင်ꩻသွုံꩻခွုမ်နွောင်ꩻ  Saunders-Roe Dark classအစွိုးအမျိုꩻ အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏအတာႏ လယ်ႏချာငါအီတာႏ ထီယာန်ငတ်ꩻဆွိုင်ꩻအယာႏခိဥ်ႏအဝ်ႏ  ၁၀၄၀  Algerine class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻတဲင်   သျင်ꩻဗုံးထီယာန်အလီꩻဖုံႏယို လꩻလွေꩻ  ဗြိတိသျှထျꩻသွူ။ ၁၉၅၀-၆၀ ခုနစ်ဆꩻချာတွင်ꩻ အမေႏရိကန်ႏခမ်း‌ေပါင်ꩻဗူႏနောဝ်ꩻ PGM အစွိုးအမျိုꩻ ခြောင်ဖင်ႏပွေား လယ်ႏချာငါထီယာန်တာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊  CGCနောဝ်ꩻ နွတ်ꩻဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻ ဆာဖေႏခန်းဒျာႏတပ်မတောႏထီဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၉၆၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ် အမေႏရိကန်ႏထီတပ်  တန်ချိန် ၆၄၀ PCE-827 class တွိုက်ꩻခꩻ‌ရေꩻထီယာန်တွမ်ႏတန်ချိန် ၆၅၀ Admirable class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻ သျင်ꩻဗုံးထီယာန်လꩻထွူတဲင်  ၁၉၄၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ်ယင် တပ်မတောႏအဝ်ႏသွုံꩻယာန်အလီꩻဖုံႏသွူ။ ၁၉၇၈ ခုနစ်တွင်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏခြောင်အကို ပွေားအီခြောင်ဖင်ႏတာႏ အမေႏရိကန်ႏဖေႏအပ်အဆွိုင်ꩻ ၆ ဆွိုင်ꩻသွူ။ ၁၉၅၈ ခုနစ်တွင်ꩻ ယူဂိုဆလားဗီးယားလောင်း Y-301  စက်တနတ်တပ် ထီယာန် ၁၀ ဆွိုင်ꩻ အလင်ကယ်ႏ Michaoယိုယင် လꩻပါယင်းအုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတာႏ   ၂၅ဆွိုင်ꩻသွူ။

=== ၁၉၆၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
￼တွိုႏအင်ဒိုနီးရှား မျန်ႏမာႏထီတပ်သားဖုံႏ (၁၉၆၀ ခုနစ်)

မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ [[ယူဂိုသလာႏဗီႏယာႏခမ်း]] အကူႏအညီႏတဲင် စဲ့ꩻယာန်ဖုံႏထွတ်ထေထန်ႏနွောင်ꩻတာႏ ကျိုꩻစာꩻရောင်သွူ။  ၁၉၆၀ တွင်ꩻ အဝ်ႏတန်ချိန် ၄၀၀  နဝရတ် အစွိုးအမျိုꩻ ကော်ဗတ် ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻယို ထေထန်ႏနွောင်ꩻထွူမꩻ တာႏဝန်ႏထမ်ႏလုဲင်ႏ တပ်မတောႏထျꩻသွူ။နုဲင်းစူခွုမ်အနေႏ ၂၅ပေါင်ဒါ တွမ်ႏ  ၄၀ မီလီမီတာ ဘိုဖော်စ်တလီꩻယာန်ခꩻအီ အဝ်ႏဆင်ခါꩻသွူ။ မျန်ႏမာႏသင်္ဘောꩻအောင်ကို ခြောင်ဖင်ႏပွေား ထီယာန်ပေႏတွမ်ႏထင်ႏကီခြောင်ဖင်ႏဖုံႏယို အဝ်ႏတယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻသွူ။ ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတာႏယို  အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ၊ ၄၀ မီလီမီတာတလီꩻယာန်ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏဆင်ခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။[၆]

=== ၁၉၇၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
ထီတပ်မတောႏကခြဲ့ꩻလုဲင်းယင်းဒါႏ စဲ့ꩻအာႏရင်ꩻနဝ်ꩻ  ၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၆၀အခါႏကို မွိုင်ကြွိုင်ငါႏရိုꩻလဲ့ ယာန်အလီꩻနဝ်ꩻအကုဲင်ထိုꩻအာငါႏတဲင် အယွိုက်ꩻထိုꩻစွဥ်ႏဖျင်ဆင် ထီယာန်တာႏ ဗတွိုႏ မဆလအစိုႏရစူကို ၁၉၇၉ဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၈၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၈၀ ခုနစ်ကို အဝ်ႏ [[သြသတေႏလျ]] ခမ်းနောဝ်ꩻ ယာန်အမျိုꩻ Carpentaria ခြောင်ဖင်ႏထျꩻပွေားစခန်ꩻတာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊ အဝ်ႏစင်ကာပူခမ်းမꩻ ၁၂၈ တန် Swiftအမျိုꩻထီယာန်  ၃ ဆွိုင်ꩻ၊ ဒိန်းမတ်ခမ်းကမာꩻဒါႏ ၃၈၅ တန် Osperyအမျိုꩻနဝ်ꩻ လꩻထီယာန် ၃ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။  Swift တွမ်ႏ Osperyအမျိုꩻ သင်္ဘောꩻဖုံႏ ၄၅၀၀ မဲင်ႏတွမ်ႏ ၁၈၀၀ မဲင်ႏရပ် အဝ်ႏလွေꩻတွိုႏရောင်တဲင် အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာဗုံးခြီႏတွမ်ႏ ၄၀မီလီမီတာ ခꩻအီအတာႏ အဝ်ႏဒပ်ဆင်ခါꩻသွူ။၁၉၈၀နေင်ႏဗွေခေတ်အစဝ်းခိန်ႏ ထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ   US PGMအမျိုꩻ အခေႏခံႏပွေားကဲက်ထီယာန် ၁၂၈ တန် PGMအမျိုꩻ ပွေားကဲက်ထီယာန် တယ်ႏဆို့ꩻ ၃ဆွိုင်ꩻရပ်သွူ။ သင်္ဘောꩻနဝ်ꩻတွိုင်ꩻ ၄၀ မီလီမီတာတွိုက်ꩻခအီတလီꩻကွင်ႏ နီဗာႏတွမ်ႏ ၁၂.၇ မီလီမီတာ စက်တနတ်တန် ၂ ဗာႏနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဒပ်ꩻဆင်ဖေႏခါꩻသွူ။

=== ၁၉၉၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ ဆင်ခါꩻတွမ်းဒုံးစျူ  ၆ဆွိုင်ꩻယင် ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတာႏ  သင်္ဘောꩻ ၁၀ဆွိုက်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဖြေꩻခါꩻခယ်ႏထျꩻနဝ်ꩻသွူ။  တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ၇၇ မီတာ ကော်ဗတ်ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻ (771 တွမ်ႏ 772) တွိုက်ꩻခꩻအမွိုင်စား ထီယာန်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့  ၁၉၉၈ ခုနစ်ကာႏ တယ်ႏဆို့ꩻနွောင်ꩻလဲန်းသွူ။

=== ၂၀၀၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===

=== [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]] ===
၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ မေလာကို [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]]တဲင်  တပ်မတောႏထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻ ဗိမ်ထိုꩻတဖဲ့ꩻ ယင်းတဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏနားဟွုန်စုတွမ်ႏယဟန်ႏသားနောဝ်ꩻ သီထိုꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ အရာႏအဝ်ႏလိုꩻ ၃၀ရပ်တွမ်ႏထေင်းထမ်ႏထာꩻမာꩻသားအဖြာꩻ  ၂၅၀ရပ်နဝ်ꩻလဲ့ ထိုꩻမားထိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ဟိုင်းကြီးကျွန်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ပမ္မဝတီထီစခန်ꩻတပ် ဌာႏနချွုပ်၊ ဗိုလ်တထောင် သန်လျက်အသွတ်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ  ဧရာဝတီႏထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်တွမ်ႏ ရခိုင်ခမ်းနယ်ႏ စစ်တွေ‌ေဝင်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ဓညဝတီထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်ဆꩻလꩻကအဝ်ႏဒါႏ   စဲ့ꩻထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ကွပ်တလီꩻဝစ်တဲင် အကုဲင်ပြင်ꩻလို့လစွဥ်ႏသွူ။

=== ၂၀၁၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတွမ်ႏ အမေႏရိကန်ႏသီး ခမ်းထီတန်အရန်း ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻအလꩻတကွို့ꩻတခဝ်ရပ်တဲင် အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန် USS Bonhomme Richard (LHD-6)နောဝ်ꩻ    ၂၀၁၃ ခုနစ်ဗာႏအစဝ်းခိန်ႏ ဝါးလွဥ်လယ်ႏဒွိုန်းက မျန်ႏမာႏခမ်းနောဝ်ꩻသွူ။[၇]

￼‌ မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  အရာႏတန်ကအဝ်ႏဒါႏ  အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန်ကလွဥ်လယ်ႏဒါႏ (၂၀၁၃ ခုနစ်)ဗာႏနောဝ်ꩻ

တယ်ႏစ၂၀၁၄ ခုနစ်မꩻတဲင် စဲ့ꩻထီယာန်တပ်ခြွဥ်း ဖျင်ဆင်စဲ့ꩻအရေꩻပင်ႏလယ်ႏလောင်း  (Combined Fleet Exercise -Sea Shield)ယို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏမာꩻတဲင်စဲ့ꩻထီယာန်မျိုꩻစွုမ်ႏတွမ်ႏ ရဟတ်ယာန်ဖုံႏ၊စဲ့ꩻကွန်မန်ဒိုအစွိုꩻ  (NAVY SEALs)ဖုံႏ၊ အရာႏအဝ်ႏသား၊စဲ့ꩻရဲင်ꩻအာႏ  ၁၄ဝဝလွို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏသွဥ်ကျင်ꩻသွူ။[၈]

￼မျဲန်ႏမာႏ - တောင်ကိုရီးယားထီတပ်အွဥ်ငါသား မော့ꩻခွဲဝင်ꩻခိန်ႏ (၂၀၁၇ ခုနှစ်)

တယ်ႏစ၂ဝ၁၆ ခုနစ်ဗာႏ  တပ်မတောႏလယ်ႏထောင်နယ်ႏကို ကုလွမ်ꩻလာꩻတသီႏအစွိုꩻနွို့ပါလွဥ်တဲင်   တပ်မတောႏပင်ႏလယ်ႏကလွေꩻဒါႏတသီႏယွုံ သင်္ဘောꩻ(သံလွင်)ခြောင်ဖင်ႏ ဒေသခံႏသား အဝ်ႏလွမ်ꩻလာꩻရဲးကမ်းဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻတဲင်  ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏတွိုႏ  ဒီဇင်ဘာလာကို ဒေႏသခံႏသားစုခြွဥ်း ၈၁ဝ၅၃ဖြာꩻ ရဲးကမ်းထွားဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻဖုံႏ  သင်္ဘောꩻလောင်းကီ လွူးပိုသားအတာႏ နမ်းလောင်းလိုမူႏ  ၁၁ဖြာꩻနဝ်ꩻတဲ့ လွမ်ꩻလာꩻလွူးထန်ႏဖေႏလꩻသွူ။[၉] ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏနဝ်ꩻ  ဧရာဝတီခမ်းနယ်ႏကို ကမော့ꩻဒါႏရန်ႏဖုံႏတဲ့ လယ်ႏထောင်ထွားလွမ်ꩻလာꩻဖေႏနေနေသွူ။[၁၀]

၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏ မီလန်စဲ့ꩻသွဥ်ခန်ꩻကို ကထီႏမော့ꩻဗာႏ  မျဲန်ႏမာႏစဲ့ꩻထီတပ်ထီယာန် ဆင်ဖြူရှင် (F14)

ဘင်္ဂလားပင်ႏလယ်ႏအော်တွင်ꩻ ကမာꩻဒါႏပွယ်ꩻ အိန္ဒိယတွမ်ႏ မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ဖျင်ဆင်မု ၂၀၁၈ နဝ်ꩻ  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်တဲ့ အဝ်ႏပါသွူ။  မျဲန်ႏမာႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ထီယာန်ဖုံႏ  ကျန်စစ်သား-အတန်းအစား ဖရီးဂိတ်ထီတပ်ထောင်ထွားရေထီယာန်  ဆင်ဖြူရှင် (F-14) တွမ်ႏ ခြောင်ဖင်ႏလယ်ႏအီထီယာန်  အင်းလေး UMS Inle တွမ်ႏ အိန္ဒိယဖဲ့ꩻခဝ်နဝ်ꩻ  ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတွိုက်ခꩻရေꩻစဲ့ꩻယာန်  corvette INS Kamorta, Shivalik (Project 17)အဝ်ႏပါတဲင်၊ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီယာန်   INS Sahyadri တွမ်ႏ Type 877EKM Kilo-class ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတဆွိုင်ꩻ၊ ရဟတ်ယာန်တဆွိုင်ꩻတွမ်ႏ အရန်းထိုတလီꩻယာန်နီဆွိုင်ꩻဖုံႏတဲ့အဝ်ႏပါသွူ။  ၂၀၁၉ ခုနစ်ဗာႏ  စက်တင်ဘာလာတွင်ꩻ မျဲန်ႏမာႏထီတပ် ထီတပ်ယာန်  ကျန်စစ်သားနဝ်ꩻ ဒေႏသကို  သဘာႏဝဘေအန္တရာယ်ႏဆဲင်ႏရာꩻ   စီႏမံႏဖန်းဖြယ်မုတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻ နွို့မာꩻငီꩻတိုတက်အီအတာႏ  ပထမသွတ်ꩻ အမေရိကန်-အာဆီယံတလီꩻအခြောင်ꩻ  US-Asean Maritime Exercise (AUMX) ကိုလဲ့ အဝ်ႏပါနဝ်ꩻသွူ။[၁၁]

￼မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  ပင်ႏလယ်ႏဖင်ႏစဲ့ꩻရေꩻဖျင်ဆင်မု  (၂၀၁၈ ခုနစ် ကိုကိုးကျွန်း)

မျဲန်ႏမာႏထီတပ်မ‌တောႏနဝ်ꩻ ဒေႏသကိုတွမ်ႏထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻယို အဝ်ႏထိန်ꩻဖေႏသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ တော်ဝင်ဩစတြေးလျထီတပ်၊ တွမ်ႏခယ်ႏထီတပ်ပါ အိန္ဒိယထီတပ်ယင် ဒေႏသကိုလယ်ႏချာငါ အဝ်ႏလက်ခံနဝ်ꩻသွူ။[၁၂]  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်သင်္ဘောꩻဖုံႏလဲ့ ဗီယက်နမ်၊ ထုဲင်ႏတွမ်ႏ စင်ကာပူသီးတဲ့အဝ်ႏပါ ခမ်းကိုလွေꩻသဲင်ꩻချာတာႏ အဝ်ႏစွꩻခွင်ꩻဖေႏဒျာႏသွူ။

တပ်မတောႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ကတယ်ႏထောင်ႏ ၂၄.လာဒီသဲဥ်ဘာ၊၁၉၄၇ဗာႏ ညလဲန်း (၇၈) နေင်ႏ ခမ်းထီနောဝ်ꩻ မျဲန်ႏမာႏခမ်း တပ်စွိုꩻအရင်ꩻခံႏအစွိုးအမျိုꩻ ထီတပ်ခြောင်ꩻ အခန်ꩻကဏ္ဍ ခမ်းထီပဲင်ႏဧရိယာႏကို ရဲးကမ်းရေꩻ၊ထောင်ထွားအီထီတဖူꩻခြောင်ꩻအရေꩻ
တပ်အရွယ်ႏအစွိုꩻ ၁၉၀၀၀ဖြာꩻ အကွို့ꩻအခဝ် တပ်မတောႏဌာႏနချွုတ် ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါချွုတ်ရွုမ်ꩻ(ထီ)၊စဲ့ꩻရွုမ်ꩻ၊နေပြည်တော်။ အမဥ်ꩻကြုဲင် ထီတပ်၊နေဗီ၊ရွိုင်ရယ်၊၊နေင်ႏခွပ်ဗွေ လာဒီသဲန်ဘာ ၂၄

ထိန်ꩻထွားအုတ်ချွုပ်သားတပ်မတောႏဗိုႏကဲႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ဦးမင်းအောင်လှိုင်
ရဲးကမ်းရေꩻဝွန်ႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်တင်အောင်ဆန်း
ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါထီတပ် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ထိန်ဝင်းစဲ့ꩻအရာႏတန်ချွုတ်ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အေးမင်းထွေး အဲန်ဂျင်နီယာဌာႏနတန် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အောင်သူစိုး

== လꩻလွစ်တခြင်ထွူဆꩻချာ လိုမ်းဗိဥ်ႏရဲးကမ်းစဲ့ꩻတန်အွဥ်ငါသား(ထီတပ်)ဖုံႏ ==

# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်မူးတန်ခင်မောင်ဘို (၁၉၄၈ - ၁၉၅၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်မူးတန်ချွုပ် သန်းဖေ (ထီ-၁၀၀၁)(၁၉၅၂ - ၁၉၆၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ‌ထီတပ် ဗိုလ်မူးချွုပ် သောင်းတင် (ထီ-၁၀၂၅)(၁၉၆၂ - ၁၉၇၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် ချစ်လှိုင် (ထီ-၃၀၁၁)(၈-၃-၁၉၇၄ မှ ၁၆-၁၀-၁၉၈၀ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် မောင်မောင်ဝင်း (၁၉၈၀ - ၁၉၈၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန် မောင်မောင်ခင် (ထီ-၁၀၃၈) (၁၉၈၅ - ၁၉၉၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်   သန်းညွန့် (၁၉၉၂ - ၁၉၉၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန်  တင်အေး (၁၉၉၅ - ၁၉၉၇ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ညွန့်သိန်း (ထီ-၁၀၈၇)(စတသ-၃)(၁၉၉၇ - ၂၀၀၀ဗွေနေင်ႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ကြည်မင်း (ထီ-၁၁၀၇)(စတသ-၆)(၂၀၀၀ - ၂၀၀၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် စိုးသိန်း (ထီ-၁၁၈၁)(စတသ-၁၁)(၂၀၀၄ - ၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ၊ ဇွန်လာ
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် ဉာဏ်ထွန်း (ထီ-၁၁၉၆)(စတသ-၁၆)(၁-၆-၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ ၁၅-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် သူရ သက်ဆွေ (ထီ-၁၂၈၂)(စတသ-၂၂)(၁၆-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ  ၁၂-၈-၂၀၁၅ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် တင်အောင်စန်း (ထီ-၁၂၈၇)(စတသ-၂၃) (၁၃-၈-၂၀၁၅ ခုနစ် ဗꩻတွိုႏ ၃-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် မိုး​အောင် (ထီ-၁၃၇၄)(စတသ-၂၈)(၄-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်ဗꩻတွိုႏ  ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ ခုနစ်ဗာႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ဇွဲဝင်းမြင့် (ထီ-၃၄၇၄)(စတသ-၃၂)(ဇန်နဝါရီလာ ၂၀၂၄ – ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ )
# ‌ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်ထိန်ဝင်း (စတသ-၂၉)(ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ –ယိုခါ )

==အရာႏအရန်းတွမ်ႏ အဆောင်ႏအယောင်ꩻဖုံႏ==

==ထွို့ꩻဗူႏပွုံႏ==

===အုပ်ချုတ်ရေꩻတွမ်ႏ စွဲးကမ်းရေꩻယူနစ်ဖုံႏ===

===ထီတပ်သခန်ꩻဌာနချုတ်ဖုံႏ===

===ထီတပ် ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ===

===ထီတပ် တပ်ရင်ꩻဖုံႏ===
၁၉၆၄ ခုနစ်ဗာႏယို  တပ်မတောႏ(ထီ) အမတ်(၁)ထီတပ်တပ်အစယို တပ်အစဖြယ်ဌာႏနချွုတ်(၁)၊ခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ်(၃)နောဝ်ꩻ  ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတပ်အစခိန်ႏ ထွို့ꩻဗူႏစစနောဝ်ꩻသွူ။ 

ခါးလားကထွို့ꩻဗူႏဒါႏတပ်အရင်ꩻနောဝ်ꩻ တယ်ႏစ၁၉၆၂ ခုနစ်ကာႏလအမော့အစတပ်ခြွဥ်းတရန်း၊တပ်ဖြယ်အရန်းအနေႏ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏဖေႏစဲ့ꩻတလင်ꩻအရေꩻနဝ်ꩻသွူ။ မဥ်ႏတွိုႏအရေꩻပေါႏကိစ္စဖုံႏရဲးကမ်းအတာႏ အခိန်ႏပေႏတောႏတွင်ꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏကလꩻအီ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။   ထီတပ်အရာႏအဝ်ႏသားတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏဖုံႏ ထောင်ခင်ႏတပ်ဘာႏသာႏဆဲင်ႏရာꩻ သွဥ်ဖေႏထွူတဲင် ထီတပ်ရင်ꩻကိုထေင်းထမ်ႏဗာႏတာႏဝွန်ႏသွူ။  ၁၉၆၅ ခုနစ်ဗာႏ လꩻထဲင်းယင်းရဲင်ꩻအာႏဖုံႏတဲင် ဗꩻတိွုႏခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ် (၅) ထွို့ꩻဗူႏခြဲ့ꩻလုဲင်းလွိုယင်းသွူ။  အမတ်(၁)ထီတပ်အရင်ꩻစနဝ်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻကိစ္စရေꩻရာႏဖုံႏ ဆꩻကွဥ်ထင်ႏစဲ့ꩻဌာႏနချွုတ် စဲ့ꩻရေꩻ၊စဲ့ꩻထောင်ထွားရေꩻကိစ္စဖုံႏ အဝ်ႏ တနင်္သာရီထီတပ်နဝ်ꩻ အုပ်ချွုတ်လွေꩻထွူတဲင် မြိတ်၊ တနင်္သာရီ၊ ကော့သောင်း၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ထားဝယ်ဒေသဖုံႏနောဝ်ꩻ တွိုက်ခꩻရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။  ၁၉၈၆ ခုနစ်ကို  အမတ်(၁)ထီတပ်ရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို  အမတ်(၁၇) ထောင်ခင်ႏတပ်အစပြောင်ꩻလဲꩻလွေꩻတဲင် စဲ့ꩻဌာနချွုတ်တဲ့ အဝ်ႏ  မြိတ်ဝေင်ꩻပြောင်ꩻခြုဲင်းလွေꩻ တွံတေးဝေင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

၁၉၆၇ ခုနစ်ဗာႏ ဧရာႏ၀တီႏခြောင်ကြွန်ꩻလောင်းကအဝ်ႏဒါႏဒေႏသ လွေꩻသဲင်ꩻချာငါ လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻပွေားထွားဝါးအီအတာႏ ထွို့ꩻဗူႏလွေꩻသမ်းယင်း ထီတပ်အမတ်)၂) နဝ်ꩻသွူ။  အမတ်(၂)ထီတပ်အစရင်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏ ဆꩻတွို့ꩻနဝ်စဲ့ꩻဌာႏနချွုတ်ဖုံႏယို စဲ့ꩻစူထောက်ဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏနောဝ်ꩻယင်ကယ်ႏ အဝ်ႏဧရာႏဝတီႏထီတပ်နဝ်ꩻ ထိန်ꩻထွားလွေꩻတဲင် အဝ်ႏနဝ်ꩻမတရန်း ရန်ႏကုန်ႏ၊ ဟင်္သာတ၊ ဝါးခယ်မ၊ ဘိုကလေးဒေႏသကိုနဝ်ꩻလဲ့ စဲ့ꩻထွားရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏလဲ့ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။ 

၁၉၆၈ ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၃၀)နီꩻယို ထီတပ်အရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို ပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻနယ်ႏအလင်သားထွူတွော့ꩻ ထပ်တပ်အစအရင်ꩻနဝ်ꩻကို ထူႏသိမ်ꩻချာယင်းသွူ။[၁၅]

=== [[အထူꩻတပ်အစွိုꩻ]] ===
[[တပ်မတောႏ(ထီ)အထူꩻစဲ့ꩻခြင်ရေꩻအစွိုꩻ]] (Myanmar Navy SEALs)ယို ၂၀၁၀ ခုနစ်ကာႏလခိန်ႏ စငါထွို့ꩻဗူႏခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကယ်ႏအီလိုꩻဝင်ꩻကဆွမ်ꩻထိုꩻဖုံႏ၊မာꩻဆာအကျံꩻနယ်ꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻရေꩻတွမ်ႏယာလံဖေင်ꩻဖံꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻမားရေꩻထာꩻမာꩻ ရုဲင်းတသွိုးမာꩻအီတာႏ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။လွိုက်ရွေꩻရေꩻထာꩻမာꩻစဲဥ်ႏတွမ်ႏသွဥ်သင်ရေꩻတဖူꩻအနယ်ꩻယို ဗွိုန်ပီတွမ်ႏ  အမေရိကန်ႏထီတပ် SEALလွိုက်ရွေꩻအနယ်ꩻတဖူꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။[၁၆][၁၇][၁၈]

=== [[ထီတပ်အုံခြꩻစခန်ꩻ တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻ]] ===
မျန်ႏမာႏ တပ်မတောႏနောဝ်ꩻ ထီတပ်သွုံꩻအီတလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းအီအတာႏဘိုဖော်စ် ၄၀ မီလီမီတာ နှင့် zpu-2 AAAနဝ်ꩻ အဝ်ႏသွုံꩻလဲဥ်းကရီးခါသွူ။

== စဲ့ꩻစူခွုမ်တခြိုꩻဖုံႏ ==

=== ထွꩻခေတ်ရေꩻ ===

=== ဖရီႏဂိတ်စဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ ===

=== ငွပ်ထီသင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ===

=== အလောင်ႏလင် ===

== သင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ==

== လွူꩻထွားထဲင်ႏအလောင်ႏလင် ==
[[တပ်မတောႏ (တလီꩻ)]]

[[တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻတပ်စွိုꩻ]]

[[တပ်မတောႏ (ကောင်)]]

== အာႏကွိုꩻ ==</text>
      <sha1>i0phk9wby6aneb6zrrrjensoqgphd1n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>34082</id>
      <parentid>34081</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T01:40:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Kt</username>
        <id>19</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>34082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44739" sha1="fmrhnsebmmhsvkabackejmi16qonerw" xml:space="preserve">{{Infobox military unit
| unit_name = လိုမ်းဗိဉ်ႏရေꩻတပ်စွိုꩻ (ထီတပ်)
| native_name = တပ်မတောႏ (ထီ) &lt;br /&gt;{{Native name|my|တပ်မတော် (ရေ)}}
| image = {{ubl
|[[File:Emblem of the Myanmar Navy.svg|frameless|200px]]|Emblem
----
|[[File:Arm Badge or Shoulder Sleeve of Myanmar Navy.svg|frameless|200px]]|Shoulder Sleeve}}
| image_size = 
| caption = 
| start_date = {{Start date and age|1947|12|24|df=yes}}
| country = {{flag|Myanmar}} ([[မန်းခမ်း]])
| allegiance = 
| branch = 
| type = [[ထီတပ်]]
| role = 
| size = 30,000 (၂၀၂၂ အလꩻ)
| command_structure = {{Armed forces|Myanmar|name=Myanmar Defence Services}}
| garrison = [[နေပီဒေါ်]]
| garrison_label = ဌာႏနချုတ်
| motto = * မြန်မာ့ပင်လယ် ဒို့ကာကွယ်။ (&quot;မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ.&quot;)
* မြန်မာ့ပင်လယ်ပြင်ကို ကာကွယ်ဖို့။ (&quot;ရဲးကမ်းလွေꩻ မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏခိုႏတာႏ&quot;)
* မြန်မာ့ရေပိုင်နက်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မယ်။ (&quot;ထိန်ꩻထွားအီ မျန်ႏမာႏ ထီနယ်ႏပယ်ႏ&quot;)
* မြန်မာ့ပင်လယ်ကို ကာကွယ်ရန် (&quot;ကာႏကွယ်ႏအီ မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏတာႏ&quot;)
| colours = {{colour box|#000080}}{{colour box|#FFFFFF}}{{colour box|#000000}} [[Navy blue]], [[White]], [[Black]] (for Myanmar Navy Seals)
| colors_label = 
| march = 
| mascot = 
| equipment = [[:en:List of equipment in the Myanmar Navy|စူခွုမ်ခြွိုင်းခြိုꩻစာႏရင်ꩻ]]
| equipment_label = 
| battles = {{Tree list}}
*[[:en:Myanmar conflict|အသျုက်တရေင်ခမ်းကိုရေꩻ]]
**[[မန်းခမ်း ခမ်းကိုစဲ့ꩻပွယ်ꩻ (၂၀၂၁–)]]
***[[:en:Conflict in Rakhine State (2016–present)|အသျုက်တရေင် ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏ(၂၀၂၆-ဗꩻယိုခါ)]]
**[[၂၀၂၁ မန်းခမ်း စဲ့ꩻသိမ်ꩻအာႏဏာႏ]]
{{Tree list/end}}
| anniversaries = ၁၉၄၈ ဒီသဲမ်ဗာ ၂၄
| decorations = 
| battle_honours = &lt;!-- Commanders --&gt;
| commander1 = {{Flagicon image|Commander in Chief (Navy) flag of Myanmar.svg|size=25px}} [[ပိုလ်ႏချုတ်တန် ထိန်ဝင်း]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title= ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=21 March 2025 |date=15 July 2024}}&lt;/ref&gt;
| commander1_label = [[:en:Commander-in-Chief of the Myanmar Navy|Commander-in-Chief (Navy)]]
| commander2 = {{Flagicon image|Naval Ensign of Myanmar.svg|size=25px}} [[Rear Admiral]] [[Thein Htoo]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.}}&lt;/ref&gt;
| commander2_label = Chief of Naval Staff
| commander3 = {{Flagicon image|Myanmar Navy Commodore Flag.svg|size=25px}} [[Commodore (rank)|Commodore]] အောင်သူစိုး
| commander3_label = Commander of the Engineering Section
&lt;!-- အလံႏ --&gt;| identification_symbol = [[Image:Naval Ensign of Myanmar.svg|border|150px]]
| identification_symbol_label = ထီတပ်လံႏ
| identification_symbol_2 = [[File:Myanmar Navy commissioning pennant.svg|150px]]
| identification_symbol_2_label = နွို့တပ်တောႏအလံႏ
| identification_symbol_3 = [[File:Naval Ensign of Burma (1948-1974).svg|150px|border]]
| identification_symbol_3_label = ထီတပ်လံႏကရီးခါ (1948 - 1974)
| identification_symbol_4 = [[File:Naval Ensign of Burma (1974–1994).svg|150px|border]]
| identification_symbol_4_label = ထီတပ်လံႏကရီးခါ (1974 - 1994)&lt;ref&gt;{{cite book |author=&lt;!-- not stated --&gt; |url=https://dsmuseum.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%8c%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%b2/ |title=တပ်မတော်သမိုင်း |trans-title=Tatmadaw History |volume=8 |page=254 |publisher=Office of the Defence Services Registrar and Defence Services Museum |date=2002}}&lt;/ref&gt;
}}

ခေတ်ဟန်ႏသနီꩻ '''တပ်မတောႏ(ထီ)''' ({{lang-my| တပ်မတော်(ရေ)}}) ({{lang-en| Myanmar Navy}}) နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မျန်ႏမာႏ([[မန်းခမ်း]])[[တပ်မတောႏ]]ကို ကပါဒါႏ [[ထီတပ်]]ဆဲင်ႏရာꩻ အကွို့အခဝ်တဗာႏဒျာႏသွူ။ လိုꩻမူႏ၊ လိုꩻခို ကထေင်းထမ်ႏဒါႏရဲင်ꩻအာႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏအဖြာꩻ ၁၉၀၀၀ ရပ်နောဝ်ꩻသွူ။ ဟန်ႏနီꩻအခိန်ႏနဝ်ꩻ တပ်မတောႏထီကို စဲ့ꩻသင်ဘော်ꩻတပ်စုစုခြွဥ်း အဆွိုင်ꩻပေါင်ꩻ ၂၂၇ ဆွိုင်ꩻ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏတာႏဝွန်ႏအဝ်ႏသွူ။&lt;ref&gt;https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?country_id=myanmar&lt;/ref&gt; ခါးလား ၁၉၈၈ ဗာႏနောဝ်ꩻ ခမ်းကိုတခြာသား ကတွိုက်ခꩻချာခိန်ႏ ကတွိုက်ခꩻချာယင်းဒါႏနောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီတပ်ယို ထင်ႏသျာꩻငါႏနဝ်ꩻစား အဝ်ႏဆေ့ꩻလွုမ်ꩻတဲင် ကိဥ်းအာနဝ်ꩻ လွေꩻတွိုက်ꩻခꩻတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻတဖူꩻနောဝ်ꩻစားသွူ။ တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ခမ်းထီလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻအတာႏ အရေꩻပါဒါႏအခန်ꩻကဏ္ဍယို အွိုးအစတဲ့နဝ်ꩻ ဗꩻတွိုႏခိန်ႏဟန်ႏသနီꩻကအဝ်ႏတသွောင်းနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ တညတဝ်းခိန်ႏကာႏလပေႏခိန်ႏ တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻယင်း တပ်မတောႏတပ်သွူ။  တပ်မတောႏ (ထီ) ငေါဝ်းပွုံႏခွိုင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ “မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ” နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။&lt;ref&gt;https://news-eleven.com/article/64612{{Dead link|date=June 2026 }}&lt;/ref&gt;

== သမဲင်ꩻ ==

=== '''ခါးလားကတွိုႏ ကိုလိုနီခေတ်''' ===
￼၁၇၉၅ ခုနစ်ဗာႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်စဲ့ꩻထီတပ်

မျန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏယို ခြောင်ကိုအတွင်ꩻတွိုက်ꩻခꩻရေꩻယို အဓိကအဝ်ႏပါနွို့သော့ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးအဓိကတာႏဝွန်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ[[ဧရာႏဝတီႏခြောင်]]အခြောင်ꩻ အဓိကထိန်ꩻထွားခါꩻထွူတဲင်ဆꩻငါစဲ့ꩻပိုႏသားကဒင်ႏတေားလွဥ်ဒါႏ သ‌ေင်္ဘာꩻဖုံႏရဲးကမ်းခါꩻဖေႏတွက်တာႏနောဝ်ꩻသွူ။စဲ့ꩻ‌ေင်္ဘာဖုံႏနဝ်ꩻ စူခွုမ်တနတ်သားအဖြာꩻ   ၃၀တွမ်ႏ ဒင်ႏလွေꩻနွောင်ꩻ  ၆-၁၂ ပေါင်ဒါ ကဒပ်ꩻဆင်ခါꩻဒါႏ တနတ်တန်၊တနတ်စျူဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။   ၁၈ ရျာꩻဗူႏအထာႏဝရပ် ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ ဥရောပတွမ်ႏလိုꩻမျိုꩻလင်ကပါဒါႏ  ကလွေꩻပျောႏပင်ႏလယ်ႏတွမ်ႏ ဥရောပယင် တွမ်ႏခမ်းထီအလင်သားသီးသင်္ဘောအနယ်ꩻဖုံႏ သွဥ်ထူႏလွူꩻထွားထွူတဲင် ထုဲင်ႏ၊ခင်တွိုက်ပွယ်ꩻအတာႏ အဝ်ႏဒင်ႏပသာဖေႏ စဲ့ꩻပိုႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

￼၁၉ ရျာႏဗူႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏ

အခိန်ႏနဝ်ꩻ ခင်တွမ်ႏချင်သီး ကအဝ်ႏအုံဒါႏ ပင်ႏလယ်ႏအလောင်းတရွေꩻနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးစဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာဖုံႏ၊တွိုက်ꩻခꩻရေꩻအနယ်ꩻပညာႏအခွဲအကျုံႏကအဝ်ႏထွူလဲဥ်းသားဖုံႏ အဝ်ႏထီႏဗာႏ အယံကယ်ꩻဒျာႏသ‌င်္ဘောꩻနောဝ်ꩻသွူ။

=== '''တွိုက်ပွယ်ꩻဖုံႏတွမ်ႏ ဒုတိယကမ္ဘာႏစဲ့ꩻ''' ===
မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ယို  ၁၉၄၀ ခုနစ်ဗာႏကို ထွို့ꩻဗူႏ‌ေလွꩻထီတပ်မ‌ေတာႏရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့  အပေႏငါႏတဲင် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာႏစဲ့ꩻပွယ်ꩻ]]ကို ပေါင်ꩻတွမ်ႏဗိတိသျသားတဲင်       တွိုက်ꩻခꩻနက်ချာလွေꩻ ဂျပန်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== မန်းခမ်းလွစ်တခြင်ရေꩻ ကာႏလ ===
￼စဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာꩻ (မေယု)

၁၉၄၇ခုနစ်ဗာႏ၊ ဒီဇင်ဘာလာအကို ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏမျန်ႏမာႏခမ်းယို ထီတပ်လိုꩻကပါအဖြာꩻပေါင်ꩻကထွို့ꩻဗူႏလွေꩻနောဝ်ꩻ ၇၀၀လွိုသွူ။  ပထမနောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻအစွိုꩻသား အဝ်ႏပါ‌ဆေ့ꩻပေႏရိုꩻ၁၉၄၈ ခုနစ်ဗာႏ ဇန်နဝါရီလာကို မျဲန်ႏမာႏလွစ်တခြင်နီꩻအတာႏ ဗိတိသျထီတပ် အစီႏအစဲန်ႏအလꩻနောဝ်ꩻ   သင်္ဘောꩻယဟန်ႏအဝ်ႏဖေႏပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏသွူ။ အွိုးနဝ်ꩻအကို  UBS Mayu ( [[စဲ့ꩻထီဆပ် (မေယု)]] )ခြောင်အစွိုးအမျိုꩻဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီတပ်တွမ်ႏကဆင်ခါꩻဒါႏတနတ်တန် အီႏထင်ႏခြောင်ဖုဲင်း အဝ်ႏပိဥ်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻသွူ။  ၂၅ပေါင်ဒါ(၈၈မီလီမီတာ) ၂ဗာႏတွမ်ႏ ၂ပေါင်ဒါ (၄၄ မီလီမီတာ)ကဆင်ဒပ်ꩻခါꩻဒါႏ တနတ်အမြောက်ဖုံႏယို အီႏထင်ႏခြောင်ဖင်ႏအတာႏ အစွဲးအကမ်းထွာ စဲ့ꩻထီတပ်နဝ်ꩻစား အဝ်ႏသွုံꩻလွေꩻသွူ။

၁၉၄၇ ခုနစ်၊ မေလ ၂၅နီꩻ၊မွူးယာ  ၁၂ နားရီႏတွင်ꩻ  ဗြိတိသျှထီတပ်မတောႏ စဲ့ꩻထီတပ်  (မေယု)ယို  မျဲႏန်မာႏခမ်း ထီတပ်အလွိုအတာႏ အဝ်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻ အခန်ꩻအနာꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။နုဲင်းနဝ်ꩻစား ကဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻခိန်ႏ  ဗြိတိသျှအစိုႏရနမ်းခြောင်တင် ထီတပ်အတန်ကထွာဒါႏ  ဗိုလ်မှူး မစ်ချယ်လ်နောဝ်ꩻ ပြောင်ꩻဖေႏအပ်လွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အခန်ꩻအနာꩻနဝ်ꩻအကို လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻဝန်ႏတန်ကထွာဒါႏ [[ပိုလ်ႏချုတ်အောင်သန်း]] ထင်ႏလွဥ်ထွူတဲင် စဲစ်ဆေꩻလွေꩻဖေႏ ထူႏဂွုဏ်ႏစဲ့ꩻတပ်အစွိုꩻတွမ်ႏ ထီတပ်မျန်ႏမာႏခမ်းနမ်းခြောင်တင်နဝ်ꩻ လက်ခံႏလွေꩻဖေႏသွူ။ ပထမအရီးသွတ် ထီတပ်အတန်နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ  ဗိုလ်မှူးခင်မောင်ဘိုနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၅၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၁၉၅၁ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ [[အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ]]နောဝ်ꩻ နီဖဲ့ꩻနီခဝ်ထာꩻသေနာႏမုအလꩻတဲင် အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတရွေꩻယိုတာႏ ဖေႏအပ်လွေꩻယင်း သင်္ဘောꩻ ၁၀ ဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ခမ်းပေါင်ꩻစုအစိုႏရကတွိုက်ခꩻချာဒျာခမ်းကိုရန်ႏသူႏဖုံႏနောဝ်ꩻလဲ့ ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ အဓိကရုဲင်ꩻတသွိုးမွေးဖေႏစွဥ်ႏသွူ။ ထီတပ်မတောႏရဲးကမ်းရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻ၊အထိန်ꩻအထွားတာႏဝွန်ႏဖုံႏ၊စွဲးကမ်းကိုတခြိုꩻ ထူႏသဲင်ꩻချာငါတာႏဖုံႏ ပါတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏရေꩻရာႏစစွဥ်ႏ တခြိုꩻစဲ့ꩻအရေꩻဖုံႏယိုထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ အဝ်ႏထူႏတာႏဝွန်ႏဖေႏသွူ။ [[ဧရာႏဝတီႏခြောင်ကျွန်ꩻလောင်းဒေသ]] ဖုံႏတွမ်ႏပင်ႏလယ်ႏဆွိုက်ဝေင်ꩻ  [[ဝေင်ꩻမောႏလမျင်ႏ]] ဝေင်ꩻကို [[စောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|စောက်ꩻ]]ကထူႏသိမ်ꩻခိန်ႏ ကွပ်ထီတပ်မတောႏ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏတဲင် သက်သာႏလွေꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻထွူကာႏလ ကရွို့ꩻရန်ႏချာတပ်မတောႏသားအစွိုꩻဖုံႏယို ထီတပ်ဖဲ့ꩻရေꩻရာႏ ထူႏတာႏဝွန်ႏကိုတဲင် ထီတဖူꩻခြောင်ꩻဖဲ့ꩻ အရဲးအကမ်းတန်တန်ငါတဲ့တအဝ်ႏတဝ်းမ ခွꩻခွꩻသꩻသꩻ ထိန်ꩻထွားနွောင်ꩻဗာႏသွူ။[၅]

၁၉၅၆-၅၇ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ ထွာအယာႏခိဥ်ႏ၅၀ကအဝ်ႏဒါႏ မော်တာတော်ပီဒို/မော်တာ စက်တနတ်တပ်ယို ပြောင်ꩻသွုံꩻခွုမ်နွောင်ꩻ  Saunders-Roe Dark classအစွိုးအမျိုꩻ အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏအတာႏ လယ်ႏချာငါအီတာႏ ထီယာန်ငတ်ꩻဆွိုင်ꩻအယာႏခိဥ်ႏအဝ်ႏ  ၁၀၄၀  Algerine class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻတဲင်   သျင်ꩻဗုံးထီယာန်အလီꩻဖုံႏယို လꩻလွေꩻ  ဗြိတိသျှထျꩻသွူ။ ၁၉၅၀-၆၀ ခုနစ်ဆꩻချာတွင်ꩻ အမေႏရိကန်ႏခမ်း‌ေပါင်ꩻဗူႏနောဝ်ꩻ PGM အစွိုးအမျိုꩻ ခြောင်ဖင်ႏပွေား လယ်ႏချာငါထီယာန်တာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊  CGCနောဝ်ꩻ နွတ်ꩻဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻ ဆာဖေႏခန်းဒျာႏတပ်မတောႏထီဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၉၆၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ် အမေႏရိကန်ႏထီတပ်  တန်ချိန် ၆၄၀ PCE-827 class တွိုက်ꩻခꩻ‌ရေꩻထီယာန်တွမ်ႏတန်ချိန် ၆၅၀ Admirable class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻ သျင်ꩻဗုံးထီယာန်လꩻထွူတဲင်  ၁၉၄၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ်ယင် တပ်မတောႏအဝ်ႏသွုံꩻယာန်အလီꩻဖုံႏသွူ။ ၁၉၇၈ ခုနစ်တွင်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏခြောင်အကို ပွေားအီခြောင်ဖင်ႏတာႏ အမေႏရိကန်ႏဖေႏအပ်အဆွိုင်ꩻ ၆ ဆွိုင်ꩻသွူ။ ၁၉၅၈ ခုနစ်တွင်ꩻ ယူဂိုဆလားဗီးယားလောင်း Y-301  စက်တနတ်တပ် ထီယာန် ၁၀ ဆွိုင်ꩻ အလင်ကယ်ႏ Michaoယိုယင် လꩻပါယင်းအုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတာႏ   ၂၅ဆွိုင်ꩻသွူ။

=== ၁၉၆၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
￼တွိုႏအင်ဒိုနီးရှား မျန်ႏမာႏထီတပ်သားဖုံႏ (၁၉၆၀ ခုနစ်)

မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ [[ယူဂိုသလာႏဗီႏယာႏခမ်း]] အကူႏအညီႏတဲင် စဲ့ꩻယာန်ဖုံႏထွတ်ထေထန်ႏနွောင်ꩻတာႏ ကျိုꩻစာꩻရောင်သွူ။  ၁၉၆၀ တွင်ꩻ အဝ်ႏတန်ချိန် ၄၀၀  နဝရတ် အစွိုးအမျိုꩻ ကော်ဗတ် ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻယို ထေထန်ႏနွောင်ꩻထွူမꩻ တာႏဝန်ႏထမ်ႏလုဲင်ႏ တပ်မတောႏထျꩻသွူ။နုဲင်းစူခွုမ်အနေႏ ၂၅ပေါင်ဒါ တွမ်ႏ  ၄၀ မီလီမီတာ ဘိုဖော်စ်တလီꩻယာန်ခꩻအီ အဝ်ႏဆင်ခါꩻသွူ။ မျန်ႏမာႏသင်္ဘောꩻအောင်ကို ခြောင်ဖင်ႏပွေား ထီယာန်ပေႏတွမ်ႏထင်ႏကီခြောင်ဖင်ႏဖုံႏယို အဝ်ႏတယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻသွူ။ ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတာႏယို  အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ၊ ၄၀ မီလီမီတာတလီꩻယာန်ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏဆင်ခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။[၆]

=== ၁၉၇၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
ထီတပ်မတောႏကခြဲ့ꩻလုဲင်းယင်းဒါႏ စဲ့ꩻအာႏရင်ꩻနဝ်ꩻ  ၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၆၀အခါႏကို မွိုင်ကြွိုင်ငါႏရိုꩻလဲ့ ယာန်အလီꩻနဝ်ꩻအကုဲင်ထိုꩻအာငါႏတဲင် အယွိုက်ꩻထိုꩻစွဥ်ႏဖျင်ဆင် ထီယာန်တာႏ ဗတွိုႏ မဆလအစိုႏရစူကို ၁၉၇၉ဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။

=== ၁၉၈၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
၁၉၈၀ ခုနစ်ကို အဝ်ႏ [[သြသတေႏလျ]] ခမ်းနောဝ်ꩻ ယာန်အမျိုꩻ Carpentaria ခြောင်ဖင်ႏထျꩻပွေားစခန်ꩻတာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊ အဝ်ႏစင်ကာပူခမ်းမꩻ ၁၂၈ တန် Swiftအမျိုꩻထီယာန်  ၃ ဆွိုင်ꩻ၊ ဒိန်းမတ်ခမ်းကမာꩻဒါႏ ၃၈၅ တန် Osperyအမျိုꩻနဝ်ꩻ လꩻထီယာန် ၃ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။  Swift တွမ်ႏ Osperyအမျိုꩻ သင်္ဘောꩻဖုံႏ ၄၅၀၀ မဲင်ႏတွမ်ႏ ၁၈၀၀ မဲင်ႏရပ် အဝ်ႏလွေꩻတွိုႏရောင်တဲင် အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာဗုံးခြီႏတွမ်ႏ ၄၀မီလီမီတာ ခꩻအီအတာႏ အဝ်ႏဒပ်ဆင်ခါꩻသွူ။၁၉၈၀နေင်ႏဗွေခေတ်အစဝ်းခိန်ႏ ထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ   US PGMအမျိုꩻ အခေႏခံႏပွေားကဲက်ထီယာန် ၁၂၈ တန် PGMအမျိုꩻ ပွေားကဲက်ထီယာန် တယ်ႏဆို့ꩻ ၃ဆွိုင်ꩻရပ်သွူ။ သင်္ဘောꩻနဝ်ꩻတွိုင်ꩻ ၄၀ မီလီမီတာတွိုက်ꩻခအီတလီꩻကွင်ႏ နီဗာႏတွမ်ႏ ၁၂.၇ မီလီမီတာ စက်တနတ်တန် ၂ ဗာႏနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဒပ်ꩻဆင်ဖေႏခါꩻသွူ။

=== ၁၉၉၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ ဆင်ခါꩻတွမ်းဒုံးစျူ  ၆ဆွိုင်ꩻယင် ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတာႏ  သင်္ဘောꩻ ၁၀ဆွိုက်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဖြေꩻခါꩻခယ်ႏထျꩻနဝ်ꩻသွူ။  တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ၇၇ မီတာ ကော်ဗတ်ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻ (771 တွမ်ႏ 772) တွိုက်ꩻခꩻအမွိုင်စား ထီယာန်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့  ၁၉၉၈ ခုနစ်ကာႏ တယ်ႏဆို့ꩻနွောင်ꩻလဲန်းသွူ။

=== ၂၀၀၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===

=== [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]] ===
၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ မေလာကို [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]]တဲင်  တပ်မတောႏထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻ ဗိမ်ထိုꩻတဖဲ့ꩻ ယင်းတဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏနားဟွုန်စုတွမ်ႏယဟန်ႏသားနောဝ်ꩻ သီထိုꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ အရာႏအဝ်ႏလိုꩻ ၃၀ရပ်တွမ်ႏထေင်းထမ်ႏထာꩻမာꩻသားအဖြာꩻ  ၂၅၀ရပ်နဝ်ꩻလဲ့ ထိုꩻမားထိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ဟိုင်းကြီးကျွန်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ပမ္မဝတီထီစခန်ꩻတပ် ဌာႏနချွုပ်၊ ဗိုလ်တထောင် သန်လျက်အသွတ်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ  ဧရာဝတီႏထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်တွမ်ႏ ရခိုင်ခမ်းနယ်ႏ စစ်တွေ‌ေဝင်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ဓညဝတီထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်ဆꩻလꩻကအဝ်ႏဒါႏ   စဲ့ꩻထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ကွပ်တလီꩻဝစ်တဲင် အကုဲင်ပြင်ꩻလို့လစွဥ်ႏသွူ။

=== ၂၀၁၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ ===
မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတွမ်ႏ အမေႏရိကန်ႏသီး ခမ်းထီတန်အရန်း ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻအလꩻတကွို့ꩻတခဝ်ရပ်တဲင် အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန် USS Bonhomme Richard (LHD-6)နောဝ်ꩻ    ၂၀၁၃ ခုနစ်ဗာႏအစဝ်းခိန်ႏ ဝါးလွဥ်လယ်ႏဒွိုန်းက မျန်ႏမာႏခမ်းနောဝ်ꩻသွူ။[၇]

￼‌ မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  အရာႏတန်ကအဝ်ႏဒါႏ  အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန်ကလွဥ်လယ်ႏဒါႏ (၂၀၁၃ ခုနစ်)ဗာႏနောဝ်ꩻ

တယ်ႏစ၂၀၁၄ ခုနစ်မꩻတဲင် စဲ့ꩻထီယာန်တပ်ခြွဥ်း ဖျင်ဆင်စဲ့ꩻအရေꩻပင်ႏလယ်ႏလောင်း  (Combined Fleet Exercise -Sea Shield)ယို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏမာꩻတဲင်စဲ့ꩻထီယာန်မျိုꩻစွုမ်ႏတွမ်ႏ ရဟတ်ယာန်ဖုံႏ၊စဲ့ꩻကွန်မန်ဒိုအစွိုꩻ  (NAVY SEALs)ဖုံႏ၊ အရာႏအဝ်ႏသား၊စဲ့ꩻရဲင်ꩻအာႏ  ၁၄ဝဝလွို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏသွဥ်ကျင်ꩻသွူ။[၈]

￼မျဲန်ႏမာႏ - တောင်ကိုရီးယားထီတပ်အွဥ်ငါသား မော့ꩻခွဲဝင်ꩻခိန်ႏ (၂၀၁၇ ခုနှစ်)

တယ်ႏစ၂ဝ၁၆ ခုနစ်ဗာႏ  တပ်မတောႏလယ်ႏထောင်နယ်ႏကို ကုလွမ်ꩻလာꩻတသီႏအစွိုꩻနွို့ပါလွဥ်တဲင်   တပ်မတောႏပင်ႏလယ်ႏကလွေꩻဒါႏတသီႏယွုံ သင်္ဘောꩻ(သံလွင်)ခြောင်ဖင်ႏ ဒေသခံႏသား အဝ်ႏလွမ်ꩻလာꩻရဲးကမ်းဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻတဲင်  ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏတွိုႏ  ဒီဇင်ဘာလာကို ဒေႏသခံႏသားစုခြွဥ်း ၈၁ဝ၅၃ဖြာꩻ ရဲးကမ်းထွားဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻဖုံႏ  သင်္ဘောꩻလောင်းကီ လွူးပိုသားအတာႏ နမ်းလောင်းလိုမူႏ  ၁၁ဖြာꩻနဝ်ꩻတဲ့ လွမ်ꩻလာꩻလွူးထန်ႏဖေႏလꩻသွူ။[၉] ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏနဝ်ꩻ  ဧရာဝတီခမ်းနယ်ႏကို ကမော့ꩻဒါႏရန်ႏဖုံႏတဲ့ လယ်ႏထောင်ထွားလွမ်ꩻလာꩻဖေႏနေနေသွူ။[၁၀]

၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏ မီလန်စဲ့ꩻသွဥ်ခန်ꩻကို ကထီႏမော့ꩻဗာႏ  မျဲန်ႏမာႏစဲ့ꩻထီတပ်ထီယာန် ဆင်ဖြူရှင် (F14)

ဘင်္ဂလားပင်ႏလယ်ႏအော်တွင်ꩻ ကမာꩻဒါႏပွယ်ꩻ အိန္ဒိယတွမ်ႏ မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ဖျင်ဆင်မု ၂၀၁၈ နဝ်ꩻ  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်တဲ့ အဝ်ႏပါသွူ။  မျဲန်ႏမာႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ထီယာန်ဖုံႏ  ကျန်စစ်သား-အတန်းအစား ဖရီးဂိတ်ထီတပ်ထောင်ထွားရေထီယာန်  ဆင်ဖြူရှင် (F-14) တွမ်ႏ ခြောင်ဖင်ႏလယ်ႏအီထီယာန်  အင်းလေး UMS Inle တွမ်ႏ အိန္ဒိယဖဲ့ꩻခဝ်နဝ်ꩻ  ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတွိုက်ခꩻရေꩻစဲ့ꩻယာန်  corvette INS Kamorta, Shivalik (Project 17)အဝ်ႏပါတဲင်၊ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီယာန်   INS Sahyadri တွမ်ႏ Type 877EKM Kilo-class ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတဆွိုင်ꩻ၊ ရဟတ်ယာန်တဆွိုင်ꩻတွမ်ႏ အရန်းထိုတလီꩻယာန်နီဆွိုင်ꩻဖုံႏတဲ့အဝ်ႏပါသွူ။  ၂၀၁၉ ခုနစ်ဗာႏ  စက်တင်ဘာလာတွင်ꩻ မျဲန်ႏမာႏထီတပ် ထီတပ်ယာန်  ကျန်စစ်သားနဝ်ꩻ ဒေႏသကို  သဘာႏဝဘေအန္တရာယ်ႏဆဲင်ႏရာꩻ   စီႏမံႏဖန်းဖြယ်မုတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻ နွို့မာꩻငီꩻတိုတက်အီအတာႏ  ပထမသွတ်ꩻ အမေရိကန်-အာဆီယံတလီꩻအခြောင်ꩻ  US-Asean Maritime Exercise (AUMX) ကိုလဲ့ အဝ်ႏပါနဝ်ꩻသွူ။[၁၁]

￼မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ  ပင်ႏလယ်ႏဖင်ႏစဲ့ꩻရေꩻဖျင်ဆင်မု  (၂၀၁၈ ခုနစ် ကိုကိုးကျွန်း)

မျဲန်ႏမာႏထီတပ်မ‌တောႏနဝ်ꩻ ဒေႏသကိုတွမ်ႏထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻယို အဝ်ႏထိန်ꩻဖေႏသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ တော်ဝင်ဩစတြေးလျထီတပ်၊ တွမ်ႏခယ်ႏထီတပ်ပါ အိန္ဒိယထီတပ်ယင် ဒေႏသကိုလယ်ႏချာငါ အဝ်ႏလက်ခံနဝ်ꩻသွူ။[၁၂]  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်သင်္ဘောꩻဖုံႏလဲ့ ဗီယက်နမ်၊ ထုဲင်ႏတွမ်ႏ စင်ကာပူသီးတဲ့အဝ်ႏပါ ခမ်းကိုလွေꩻသဲင်ꩻချာတာႏ အဝ်ႏစွꩻခွင်ꩻဖေႏဒျာႏသွူ။

တပ်မတောႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ကတယ်ႏထောင်ႏ ၂၄.လာဒီသဲဥ်ဘာ၊၁၉၄၇ဗာႏ ညလဲန်း (၇၈) နေင်ႏ ခမ်းထီနောဝ်ꩻ မျဲန်ႏမာႏခမ်း တပ်စွိုꩻအရင်ꩻခံႏအစွိုးအမျိုꩻ ထီတပ်ခြောင်ꩻ အခန်ꩻကဏ္ဍ ခမ်းထီပဲင်ႏဧရိယာႏကို ရဲးကမ်းရေꩻ၊ထောင်ထွားအီထီတဖူꩻခြောင်ꩻအရေꩻ
တပ်အရွယ်ႏအစွိုꩻ ၁၉၀၀၀ဖြာꩻ အကွို့ꩻအခဝ် တပ်မတောႏဌာႏနချွုတ် ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါချွုတ်ရွုမ်ꩻ(ထီ)၊စဲ့ꩻရွုမ်ꩻ၊နေပြည်တော်။ အမဥ်ꩻကြုဲင် ထီတပ်၊နေဗီ၊ရွိုင်ရယ်၊၊နေင်ႏခွပ်ဗွေ လာဒီသဲန်ဘာ ၂၄

ထိန်ꩻထွားအုတ်ချွုပ်သားတပ်မတောႏဗိုႏကဲႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ဦးမင်းအောင်လှိုင်
ရဲးကမ်းရေꩻဝွန်ႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်တင်အောင်ဆန်း
ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါထီတပ် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ထိန်ဝင်းစဲ့ꩻအရာႏတန်ချွုတ်ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အေးမင်းထွေး အဲန်ဂျင်နီယာဌာႏနတန် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အောင်သူစိုး

== လꩻလွစ်တခြင်ထွူဆꩻချာ လိုမ်းဗိဥ်ႏရဲးကမ်းစဲ့ꩻတန်အွဥ်ငါသား(ထီတပ်)ဖုံႏ ==

# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်မူးတန်ခင်မောင်ဘို (၁၉၄၈ - ၁၉၅၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်မူးတန်ချွုပ် သန်းဖေ (ထီ-၁၀၀၁)(၁၉၅၂ - ၁၉၆၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ‌ထီတပ် ဗိုလ်မူးချွုပ် သောင်းတင် (ထီ-၁၀၂၅)(၁၉၆၂ - ၁၉၇၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် ချစ်လှိုင် (ထီ-၃၀၁၁)(၈-၃-၁၉၇၄ မှ ၁၆-၁၀-၁၉၈၀ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် မောင်မောင်ဝင်း (၁၉၈၀ - ၁၉၈၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန် မောင်မောင်ခင် (ထီ-၁၀၃၈) (၁၉၈၅ - ၁၉၉၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်   သန်းညွန့် (၁၉၉၂ - ၁၉၉၅ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန်  တင်အေး (၁၉၉၅ - ၁၉၉၇ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ညွန့်သိန်း (ထီ-၁၀၈၇)(စတသ-၃)(၁၉၉၇ - ၂၀၀၀ဗွေနေင်ႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ကြည်မင်း (ထီ-၁၁၀၇)(စတသ-၆)(၂၀၀၀ - ၂၀၀၄ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် စိုးသိန်း (ထီ-၁၁၈၁)(စတသ-၁၁)(၂၀၀၄ - ၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ၊ ဇွန်လာ
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် ဉာဏ်ထွန်း (ထီ-၁၁၉၆)(စတသ-၁၆)(၁-၆-၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ ၁၅-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏ)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် သူရ သက်ဆွေ (ထီ-၁၂၈၂)(စတသ-၂၂)(၁၆-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ  ၁၂-၈-၂၀၁၅ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် တင်အောင်စန်း (ထီ-၁၂၈၇)(စတသ-၂၃) (၁၃-၈-၂၀၁၅ ခုနစ် ဗꩻတွိုႏ ၃-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်)
# ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် မိုး​အောင် (ထီ-၁၃၇၄)(စတသ-၂၈)(၄-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်ဗꩻတွိုႏ  ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ ခုနစ်ဗာႏ )
# ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ဇွဲဝင်းမြင့် (ထီ-၃၄၇၄)(စတသ-၃၂)(ဇန်နဝါရီလာ ၂၀၂၄ – ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ )
# ‌ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်ထိန်ဝင်း (စတသ-၂၉)(ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ –ယိုခါ )

==အရာႏအရန်းတွမ်ႏ အဆောင်ႏအယောင်ꩻဖုံႏ==

==ထွို့ꩻဗူႏပွုံႏ==

===အုပ်ချုတ်ရေꩻတွမ်ႏ စွဲးကမ်းရေꩻယူနစ်ဖုံႏ===

===ထီတပ်သခန်ꩻဌာနချုတ်ဖုံႏ===

===ထီတပ် ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ===

===ထီတပ် တပ်ရင်ꩻဖုံႏ===
၁၉၆၄ ခုနစ်ဗာႏယို  တပ်မတောႏ(ထီ) အမတ်(၁)ထီတပ်တပ်အစယို တပ်အစဖြယ်ဌာႏနချွုတ်(၁)၊ခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ်(၃)နောဝ်ꩻ  ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတပ်အစခိန်ႏ ထွို့ꩻဗူႏစစနောဝ်ꩻသွူ။ 

ခါးလားကထွို့ꩻဗူႏဒါႏတပ်အရင်ꩻနောဝ်ꩻ တယ်ႏစ၁၉၆၂ ခုနစ်ကာႏလအမော့အစတပ်ခြွဥ်းတရန်း၊တပ်ဖြယ်အရန်းအနေႏ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏဖေႏစဲ့ꩻတလင်ꩻအရေꩻနဝ်ꩻသွူ။ မဥ်ႏတွိုႏအရေꩻပေါႏကိစ္စဖုံႏရဲးကမ်းအတာႏ အခိန်ႏပေႏတောႏတွင်ꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏကလꩻအီ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။   ထီတပ်အရာႏအဝ်ႏသားတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏဖုံႏ ထောင်ခင်ႏတပ်ဘာႏသာႏဆဲင်ႏရာꩻ သွဥ်ဖေႏထွူတဲင် ထီတပ်ရင်ꩻကိုထေင်းထမ်ႏဗာႏတာႏဝွန်ႏသွူ။  ၁၉၆၅ ခုနစ်ဗာႏ လꩻထဲင်းယင်းရဲင်ꩻအာႏဖုံႏတဲင် ဗꩻတိွုႏခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ် (၅) ထွို့ꩻဗူႏခြဲ့ꩻလုဲင်းလွိုယင်းသွူ။  အမတ်(၁)ထီတပ်အရင်ꩻစနဝ်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻကိစ္စရေꩻရာႏဖုံႏ ဆꩻကွဥ်ထင်ႏစဲ့ꩻဌာႏနချွုတ် စဲ့ꩻရေꩻ၊စဲ့ꩻထောင်ထွားရေꩻကိစ္စဖုံႏ အဝ်ႏ တနင်္သာရီထီတပ်နဝ်ꩻ အုပ်ချွုတ်လွေꩻထွူတဲင် မြိတ်၊ တနင်္သာရီ၊ ကော့သောင်း၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ထားဝယ်ဒေသဖုံႏနောဝ်ꩻ တွိုက်ခꩻရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။  ၁၉၈၆ ခုနစ်ကို  အမတ်(၁)ထီတပ်ရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို  အမတ်(၁၇) ထောင်ခင်ႏတပ်အစပြောင်ꩻလဲꩻလွေꩻတဲင် စဲ့ꩻဌာနချွုတ်တဲ့ အဝ်ႏ  မြိတ်ဝေင်ꩻပြောင်ꩻခြုဲင်းလွေꩻ တွံတေးဝေင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

၁၉၆၇ ခုနစ်ဗာႏ ဧရာႏ၀တီႏခြောင်ကြွန်ꩻလောင်းကအဝ်ႏဒါႏဒေႏသ လွေꩻသဲင်ꩻချာငါ လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻပွေားထွားဝါးအီအတာႏ ထွို့ꩻဗူႏလွေꩻသမ်းယင်း ထီတပ်အမတ်)၂) နဝ်ꩻသွူ။  အမတ်(၂)ထီတပ်အစရင်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏ ဆꩻတွို့ꩻနဝ်စဲ့ꩻဌာႏနချွုတ်ဖုံႏယို စဲ့ꩻစူထောက်ဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏနောဝ်ꩻယင်ကယ်ႏ အဝ်ႏဧရာႏဝတီႏထီတပ်နဝ်ꩻ ထိန်ꩻထွားလွေꩻတဲင် အဝ်ႏနဝ်ꩻမတရန်း ရန်ႏကုန်ႏ၊ ဟင်္သာတ၊ ဝါးခယ်မ၊ ဘိုကလေးဒေႏသကိုနဝ်ꩻလဲ့ စဲ့ꩻထွားရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏလဲ့ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။ 

၁၉၆၈ ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၃၀)နီꩻယို ထီတပ်အရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို ပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻနယ်ႏအလင်သားထွူတွော့ꩻ ထပ်တပ်အစအရင်ꩻနဝ်ꩻကို ထူႏသိမ်ꩻချာယင်းသွူ။[၁၅]

=== [[အထူꩻတပ်အစွိုꩻ]] ===
[[တပ်မတောႏ(ထီ)အထူꩻစဲ့ꩻခြင်ရေꩻအစွိုꩻ]] (Myanmar Navy SEALs)ယို ၂၀၁၀ ခုနစ်ကာႏလခိန်ႏ စငါထွို့ꩻဗူႏခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကယ်ႏအီလိုꩻဝင်ꩻကဆွမ်ꩻထိုꩻဖုံႏ၊မာꩻဆာအကျံꩻနယ်ꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻရေꩻတွမ်ႏယာလံဖေင်ꩻဖံꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻမားရေꩻထာꩻမာꩻ ရုဲင်းတသွိုးမာꩻအီတာႏ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။လွိုက်ရွေꩻရေꩻထာꩻမာꩻစဲဥ်ႏတွမ်ႏသွဥ်သင်ရေꩻတဖူꩻအနယ်ꩻယို ဗွိုန်ပီတွမ်ႏ  အမေရိကန်ႏထီတပ် SEALလွိုက်ရွေꩻအနယ်ꩻတဖူꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။[၁၆][၁၇][၁၈]

=== [[ထီတပ်အုံခြꩻစခန်ꩻ တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻ]] ===
မျန်ႏမာႏ တပ်မတောႏနောဝ်ꩻ ထီတပ်သွုံꩻအီတလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းအီအတာႏဘိုဖော်စ် ၄၀ မီလီမီတာ နှင့် zpu-2 AAAနဝ်ꩻ အဝ်ႏသွုံꩻလဲဥ်းကရီးခါသွူ။

== စဲ့ꩻစူခွုမ်တခြိုꩻဖုံႏ ==

=== ထွꩻခေတ်ရေꩻ ===

=== ဖရီႏဂိတ်စဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ ===

=== ငွပ်ထီသင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ===

=== အလောင်ႏလင် ===

== သင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ ==

== လွူꩻထွားထဲင်ႏအလောင်ႏလင် ==
[[တပ်မတောႏ (တလီꩻ)]]

[[တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻတပ်စွိုꩻ]]

[[တပ်မတောႏ (ကောင်)]]

== အာႏကွိုꩻ ==</text>
      <sha1>fmrhnsebmmhsvkabackejmi16qonerw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တပ်မတောႏ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9805</id>
    <redirect title="တပ်မတောႏ(ထီ)" />
    <revision>
      <id>34078</id>
      <timestamp>2026-09-07T01:02:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Kt</username>
        <id>19</id>
      </contributor>
      <comment>[[တပ်မတောႏ]] စာမျက်နှာကို [[တပ်မတောႏ(ထီ)]] သို့ Khun Ktက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းမှားသော ခေါင်းစဉ်</comment>
      <origin>34078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="m7o9bevqia19yhtisg4hjck7o0b9hy1" xml:space="preserve">#REDIRECT [[တပ်မတောႏ(ထီ)]]</text>
      <sha1>m7o9bevqia19yhtisg4hjck7o0b9hy1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလေက်:Colour box</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9806</id>
    <redirect title="တမ်းပလေက်:Colorbox" />
    <revision>
      <id>34083</id>
      <timestamp>2026-09-07T01:41:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Kt</username>
        <id>19</id>
      </contributor>
      <comment>စာမျက်နှာကို [[တမ်းပလေက်:Colorbox]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည်</comment>
      <origin>34083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="gt49dt1z71oywaopmlk0p31qxy59fmj" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Template:Colorbox]]</text>
      <sha1>gt49dt1z71oywaopmlk0p31qxy59fmj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မော်ဂျူး:Infobox/styles.css</title>
    <ns>828</ns>
    <id>9807</id>
    <revision>
      <id>34084</id>
      <timestamp>2026-09-07T01:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Kt</username>
        <id>19</id>
      </contributor>
      <comment>ဖန်ဆင်ꩻလဲဉ်းလိတ်မဲ့ငါ တောမ်ႏ &quot;/* {{pp|small=y}} */ /*  * This TemplateStyles sheet deliberately does NOT include the full set of  * infobox styles. We are still working to migrate all of the manual  * infoboxes. See [[MediaWiki talk:Common.css/to do#Infobox]]  * DO NOT ADD THEM HERE  */  /* NOTE: This is maintained both here and in [[MediaWiki:Common.css]] until migration is complete.  * Starting with bare minimum for the benefit of [[m...&quot;</comment>
      <origin>34084</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="2651" sha1="bi1nsztkx4350a55cuzjhaotvp5h216" xml:space="preserve">/* {{pp|small=y}} */
/*
 * This TemplateStyles sheet deliberately does NOT include the full set of
 * infobox styles. We are still working to migrate all of the manual
 * infoboxes. See [[MediaWiki talk:Common.css/to do#Infobox]]
 * DO NOT ADD THEM HERE
 */

/* NOTE: This is maintained both here and in [[MediaWiki:Common.css]] until migration is complete.
 * Starting with bare minimum for the benefit of [[mw:Manual:Safemode]]. */
@media (min-width: 640px) {
	.infobox {
		/* @noflip */
		margin-left: 1em;
		/* @noflip */
		float: right;
		/* @noflip */
		clear: right;
		width: 22em;
	}
}

/*
 * not strictly certain these styles are necessary since the modules now
 * exclusively output infobox-subbox or infobox, not both
 * just replicating the module faithfully
 */
.infobox-subbox {
	padding: 0;
	border: none;
	margin: -3px;
	width: auto;
	min-width: 100%;
	font-size: 100%;
	clear: none;
	float: none;
	background-color: transparent;
    color:inherit;
}

.infobox-3cols-child {
	margin: -3px;
}

.infobox .navbar {
	font-size: 100%;
}

/* remove when infobox is not a table anymore */
.infobox-hiddenrow,
/* we mean it, Minerva. but also Vector 2022 in the future at some point */
body.skin--responsive.skin--responsive .infobox .infobox-hiddenrow {
	display: none;
}
	
/* Dark theme: [[William Wragg]], [[Coral Castle]] */
@media screen {
	html.skin-theme-clientpref-night .infobox-full-data:not(.notheme) &gt; div:not(.notheme)[style] {
		background: #1f1f23 !important;
		/* switch with var( --color-base ) when supported. */
		color: #f8f9fa;
	}
}

@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
	html.skin-theme-clientpref-os .infobox-full-data:not(.notheme) &gt; div:not(.notheme)[style] {
		background: #1f1f23 !important;
		/* switch with var( --color-base ) when supported. */
		color: #f8f9fa;
	}
}

/* Since infobox is a table, many infobox templates take advantage of this to
 * add columns and rows to the infobox itself rather than as part of a new table
 * inside them. This class should be discouraged and removed on the long term,
 * but allows us to at least identify these tables going forward
 * Currently in use on: [[Module:Infobox3cols]]
 * Fixes issue described in [[phab:F55300125]] on Vector 2022.
*/
@media (min-width: 640px) {
	body.skin--responsive .infobox-table {
		display: table !important;
	}
	
	body.skin--responsive .infobox-table &gt; caption {
		display: table-caption !important;
	}
	
	body.skin--responsive .infobox-table &gt; tbody {
		display: table-row-group;
	}
	
	body.skin--responsive .infobox-table th,
	body.skin--responsive .infobox-table td {
		padding-left: inherit;
		padding-right: inherit;
	}
}</text>
      <sha1>bi1nsztkx4350a55cuzjhaotvp5h216</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလေက်:Armed forces</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9808</id>
    <revision>
      <id>34085</id>
      <timestamp>2026-09-07T01:45:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Kt</username>
        <id>19</id>
      </contributor>
      <comment>ဖန်ဆင်ꩻလဲဉ်းလိတ်မဲ့ငါ တောမ်ႏ &quot;{{country data {{{1}}}  | Military/core | variant = {{{variant|{{{2|}}}}}} | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}}  }}&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>34085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160" sha1="iw1x3k4su7sfi80jmpdze3a4jl47o1d" xml:space="preserve">{{country data {{{1}}} 
| Military/core
| variant = {{{variant|{{{2|}}}}}}
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}} 
}}&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iw1x3k4su7sfi80jmpdze3a4jl47o1d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:~2026-48388-40</title>
    <ns>3</ns>
    <id>9809</id>
    <revision>
      <id>34087</id>
      <timestamp>2026-09-07T03:23:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>210</id>
      </contributor>
      <comment>Welcome!</comment>
      <origin>34087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9385" sha1="ll2sp3cecmu2d4tauu105c8mwxocl8h" xml:space="preserve">== အဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယားယို ဟွုန်ဟဝ်သꩻရေꩻ ကျိုႏဆွုမ်ႏဒျာႏဩ &amp;#126;2026-48388-40 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအရန်း မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
ယံဟော်ꩻထွားရီးသွော့ [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီခီပီးဒီးယား]] '''[[Wikipedia:Five pillars|တဖူꩻရဲဉ်ႏငတ်ꩻစွိုး]]''' တာႏ ဖေႏကျံႏဉာဏ်ႏဒျာႏသွူ။ မိဉ်ႏမာꩻသွူအကောက် ဒင်ႏထွူမတ်ပုံတဉ်နဝ်ꩻ '''[[စွဲးကမ်းကို:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်]]''' တောမ်ႏ '''[[WP:FAQ|အဝ်ႏရီခွိုꩻဒါႏငဝ်းရီဖုံႏ]]'''နဝ်ꩻ အီႏထွာအီမွေး နာꩻအတာႏ အစွဲးအကမ်းနဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးဖုံႏယိုနဝ်ꩻ အအီႏခြုဲင်းနယ်ဖေႏ မွဉ်းဖျင်နယ်ꩻ၊ တဲမ်းပုင်ႏတဲမ်းနယ်ꩻ ဝီခီပီးဒီးယားကို တောမ်ႏ သေထွိုက်သေသင်ꩻ အခရာႏအလင်ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ဖေႏကနွို့စွဲးကမ်းကိုနွောင်ꩻ ဝီခီပီးဒီးယားနဝ်ꩻ ဒါႏလဲပ်ခါꩻဗာႏ အနယ်ꩻပညာႏဖုံႏလဲ့ တလိုႏတဝ်းသွူ။ နွို့ခွုမ်မာꩻကို ''[[WP:BOLD|ရုဲင်းရုဲင်းသွော့]]''ဩ။ မိဉ်ႏထွူ ''သွုပ်သမ်ႏဟဝ်ဟဝ်ရိုꩻသာꩻသွော့ လိုꩻလင်အလောင်းဩ''။ ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ''[[w:wiki|ဝီခီ]]''တဲင် ယိုꩻမွေးငါႏနဝ်ꩻသွူ။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''ထူႏစွဲးကမ်းကို'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* မိဉ်ႏအဝ်ႏလိုႏ အကူႏညီႏစွဲးကမ်းကိုနဝ်ꩻ နွို့ရီရောင် အိုင်ကိုမ်နွောင်ꩻဒျာႏ ပအိုဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယား [[ဝီခီပီးဒီးယား:Village pump|အိုင်ကိုမ်ခင်ႏလမ်းVillage pump]] ကို မွေးတဝ်းလဲ့ [[Facebook]] လောင်း ကအဝ်ႏဒါႏ [http://www.facebook.com/group/406204427603066?ref=share ပအိုဝ်ႏဝီခီစွုမ်ꩻစွိုꩻ] လိတ်မဲ့ငါကိုဖုံႏသွူ။
* အီႏထူႏသုင်ꩻစဗာႏဝီခီ နုဲင်းမုဲင်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွားသွော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|မွဉ်းဖျင်နယ်ꩻ]] လိတ်မဲ့ငါကိုဩ။
* မိဉ်ႏမဲဉ်လွူꩻထွားစဲင်းထဲင်း မွဉ်းဖျင်ခရာႏအစဲင်းနဝ်ꩻ ဟော်ꩻထွားသွော့ [[Wikipedia:မွဉ်းဖျင်လိတ်မဲ့ငါဖုံႏ|လိတ်မဲ့ငါ]]ယိုဩ။
* ရီခရာႏမိဉ်ႏအဝ်ႏနဝ်ꩻ ရီနွောင်ꩻဒျာႏ [[WP:Q|ခင်ႏလမ်းယိုကို]]သွူ။
* နာꩻအနေႏ ဒေါ့ꩻရီအိုင်ကိုမ်သွုပ်နွောင်ꩻဒျာႏ [[WP:Administrators|ကေားရဲဉ်ꩻဖန်းဖြယ်သား(Admin)]]သီး တဖြာꩻဖြာꩻထျꩻ အိုင်ကိုမ်ချက်လိတ်မဲ့ငါကိုသွူ။
* ဒင်ႏသွင်ꩻသော့ꩻ ယူနီကိုဒ်ဖောင့် အယပ်ꩻခုဲင်ႏမိဉ်ႏအဝ်ႏနဝ်ꩻ ထွားသွော့ [https://unicodetoday.org/fonts/ ယိုကို]ဩ။
* အီႏသုင်ꩻဗာႏ ကီးဗိုတ်နုဲင်းမုဲင်ꩻ မိဉ်ႏသေတဝ်းနဝ်ꩻ ထွားသွော့ [https://unicodetoday.org/keyboards/ ယိုကို] ဩ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''ဟဝ်တောင်ꩻခရာႏ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* မိဉ်ႏမဲဉ်စံꩻထွားစိမ်ꩻနဝ်ꩻ ထူႏသုင်ꩻအီ [[Wikipedia:Sandbox|Sandboxလိတ်မဲ့ငါယို]]တဲင် မာꩻစံꩻနွောင်ꩻဒျာႏ မွဉ်းဖျင်လိတ်မဲ့ငါဖုံႏသွူ။
* မိဉ်ႏမဲဉ်တဲမ်းသော့ꩻစ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻတသာတဗာႏနဝ်ꩻ ဟော်ꩻထွားသွော့ [[WP:YFA|နာꩻအရီးသွတ်ꩻရောမ်ဖြုဲင်ꩻ]] လိတ်မဲ့ငါယိုဩ။
* အီႏဖန်ဖေႏ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻတသာအမိဉ်ꩻတာႏ အယပ်ꩻခုဲင်ႏမိဉ်ႏအဝ်ႏနဝ်ꩻ ဟော်ꩻထွားသွော့ [[Wikipedia:ရောမ်ဖြုဲင်ꩻကတူႏစဲဉ်ႏဖုံႏ|လိတ်မဲ့ငါယို]]ဩ။
* [[Help:ဒင်ႏထင်ႏပုင်ႏနယ်ꩻ]]ကိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏအွဉ်ႏနယ်ခါꩻဖေႏ ဒင်ႏပုင်ႏနယ်ꩻ၊ ထူႏသုင်ꩻသော့ꩻနယ်ꩻ ဖုံႏသွူ။
* [[Wikipedia:ထူႏသုင်ꩻပုင်ႏမူဝါဒ|ထူႏသုင်ꩻပုင်ႏ မူဝါဒ]] ယိုနဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယားကို ပုင်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻနဝ်ꩻ ဒင်ႏသော့ꩻ သင်ꩻနဲ့သင်ꩻတဝ်းနဲ့ ဖေႏကဆုင်ꩻဖျတ်နွောင်ꩻတာႏ အီႏထွာအီအစွဲးကမ်းနဝ်ꩻသွူ။
* အိုင်ကိုမ်ချက်လိတ်မဲ့ငါကိုနဝ်ꩻ နျꩻသော့ꩻသွူ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; တဲင် တဲမ်းမုဲင်ဖေႏသွော့ နာꩻမိဉ်ꩻဩ။
* နာꩻအကောက်တာႏ [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ဖုံႏလဲ့ ထူႏသုင်ꩻနွောင်ꩻဒျာႏသွူ။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်ꩻ]]ကိုနဝ်ꩻ စဲစ်ထွားနွောင်ꩻဒျာႏ လိတ်ဖြုံႏ၊ သတ်ပုံသတ်နယ်ꩻဖုံႏသွူ။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|အဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယားယို ဟွုန်ဟဝ်သꩻရေꩻ ကျိုႏဆွုမ်ႏဒျာႏ ဗွေႏခွန်နာင်ꩻသီးသွူဩ။ နီဗွေႏသီး သꩻပါရာꩻ ကဏ္ဍကို နွို့ပါစွဲးကမ်း တဲမ်းသော့ꩻနွောင်ꩻဒျာႏ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻဖုံႏသွူဩ။]] Welcome to '''Pa'O Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီခီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Pa'O.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Pa'O have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[ကေားသုင်ꩻသား:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Welcome-Bot|အိုင်ကိုမ်]])  ၀၉:၅၃၊ ၇ သဲက်တဲဉ်ဗာ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>ll2sp3cecmu2d4tauu105c8mwxocl8h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လုံးအစွိုꩻချုတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9810</id>
    <revision>
      <id>34089</id>
      <timestamp>2026-09-07T09:15:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Win Thein</username>
        <id>3197</id>
      </contributor>
      <comment>ဗော်လွုံး</comment>
      <origin>34089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>34090</id>
      <parentid>34089</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:42:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Win Thu</username>
        <id>3196</id>
      </contributor>
      <comment>ဖျင်လိတ်ယႏ</comment>
      <origin>34090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11978" sha1="qaq0rktaut6tjvsxzy5i9d8dshbo93q" xml:space="preserve">ခွုမ်ပဆိုးဗော်လွုံးနယ်ꩻယိုနဝ်ꩻ တွိုႏလွဥ်မျန်မာခမ်းထီကို အွိုႏ ၁၈ ရျာꩻဗူႏတွင်ꩻကာႏသွူ။ ကွယ်းတွော့ꩻလဲ့ တတွိုႏလꩻတဝ်း ခွုမ်ပဆိုးသနစ်ယံယံတဲင် သက်အဝ်ႏမွန်ဗာႏလွေꩻကြို့ꩻကြꩻကွိုႏထာꩻနဝ်ꩻသွူ။ ထာꩻခွုမ်ပဆိုးနယ်ꩻယို ဖျော်လွဥ်မုဲင်ꩻခါ အခိင်ႏတဲးတဲးဝါးဝါး တသေဗာႏလတဝ်းလဲ့ အဝ်ႏခမ်းထီလင် ပသာချာငါကွန်ႏသား၊ ပျုသာသနာႏသားသီးထျꩻ တရန်းလွဥ်တဲင် တွိုႏလွဥ်ဗာႏဒျာႏအကျောင်ꩻ ရမ်ꩻဆꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ အစွိုꩻအဗူႏတဗာႏအနေႏ '''မျန်မာခမ်းဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ်'''ကို ထွို့ꩻဗူႏလွေꩻလဲဥ်း အွိုႏ ၁၈၉၅ ဗာႏနေင်ႏ နေးတွမ်ႏ မျန်မာခမ်းဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ်အမဥ်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။

== သမဲင်ꩻခြောင်ꩻ ==
အွိုႏ ၁၈၉၅ ခိင်ႏတွင်ꩻ ဗော်လွုံးပွယ်ꩻဖုံႏအွဥ်ငါသားအစွိုꩻ ပေါႏထန်ႏလွဥ်သွူတဲင် အွိုႏဝေင်ꩻရန်ႏတကွုံႏကိုယို အွဥ်ဗွောင်ခန်းဝင်ꩻ ဗော်လွုံးခေႏပြဲင်ႏပွယ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ မဥ်ႏထွူနောဝ်ꩻမꩻ မျန်မာခမ်းဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ်(The Burma Associated Football League ) ဖန်ပြောင်ꩻသွူအမဥ်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ခေႏပြဲင်ႏသမ်းလွေꩻတငါငါနဝ်ꩻသွူ။ အွိုႏ ဗိတိသျ-အိန္ဒိယ ဟိုတယ်ကို ရန်ႏတကွုံႏဗွော်လွုံးကလပ်အစွိုꩻဖုံႏ စုရွမ်သွူဝင်ꩻတဲင် ထွို့ꩻဗူႏသွူအစွိုꩻဗူႏတွင်ꩻ ဗိတိသျ စဲ့ꩻတပ်အသောင်အရင်ꩻ ပါညီꩻတဝ်း အုံထမ်ဒျာႏပနဝ်ꩻသွူ။ ဂျင်မခါနာကလပ် (Gymkhana Club)နဝ်ꩻ ထွို့ꩻဗူႏစစ ပါညီꩻရိုꩻကီလဲ့ ထွိုင်ႏညတပတ်နဝ်ꩻ ဗဲ့ꩻထန်ႏချာထိုꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ မျန်မာခမ်းဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် ဗွောင်မာꩻဆောင်ႏရွက်ရုဲင်ꩻတသွိုး ထွိုင်ႏညသွူသွံနေင်ႏ ဗိတိသျအာႏဏာႏပဲင်ႏဖုံႏ ယံဖေႏနေးဝွေꩻသီး ကဗွောင်ꩻမာꩻလွေꩻ ဗော်လွုံးပွယ်ꩻလွုမ်ꩻမကာႏ ခရစ်ကတ်ခေႏပြဲင်ႏပွယ်ꩻဖုံႏလဲ့ ယံဗွောင်ꩻမာꩻနွောင်ꩻ အွဥ်ႏနယ်အကျောင်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻမꩻ အွဥ်ႏထွဥ်ႏ ဖျတ်ထိုးခန်း မျန်မာခမ်းဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ်ယိုတဲင် ဗိတိသျအာႏဏာႏပဲင်ႏသား ထွို့ꩻဗူႏဖေႏလွေꩻ ''မျန်မာခမ်းထီ ထာꩻခွုမ်ပဆိုးအစွိုꩻ''(The Burma Athletics Association Athletics Association - BAA) ယို အွိုႏ ၁၈၉၅ ဗာႏနေင်ႏခိင်ႏသွူ။ 

=== မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် ထွို့ꩻဗူႏရေꩻ ===
မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် ထွို့ꩻဗူႏရေꩻ အစီꩻအဝွေꩻယို ဗွောင်မာꩻလွေꩻ ဝေင်ꩻကဲဥ်ခလယ်ႏ အွိုႏ ၁၉၄၇၊ လာမေ ၁၇နီꩻနဝ်ꩻသွူ။  
လိုꩻကထင်ႏလွဥ်အစီꩻဝွေꩻဖုံႏနဝ်ꩻ လယိုꩻဖုံႏသွူ။

* မစ္စတာသီဂျေဂက်စ်
* ဖြားဗိုးတော်တာ ဘီဘီအေး ထွားကြပ်ရေꩻသား
* မစ္စတာ အာ ဗိုမန်ဂျီး
* မစ္စတာ ဂျေသီအဲယ်ဖရန်သစ်
* ဖြားထိဥ်ဗွား မျန်မာ အေဂျသ်သီထာꩻမာꩻ
* ဖြားသော်ဝိတ် မျန်မာ ကာယဗလသား
* ဖြားကိုဘမောင် 
* မစ္စတာ ဟာသန်အင်မ်ရာအိုသာ
* မစ္စတာ သီအေမက်ဒိုဝဲလ်
* ဖြားသံလိဥ်ႏ
* မစ္စတာ အေအမ်ချောင်း
* ဖြားဗဗွား
* ဖြားလွန်းမောင်
* ဖြားဗညွန်း ရန်ႏတကွုံႏတက္ကသိုလ်ႏ
* ဖြားဗတင်
* ဖြားဟုတ်ဂွမ်
* မစ္မတာ အက်စ်အမ်အရစ်ဖ်
* မစ္စတာ သိန်အလီ ကေားဆော်ႏသား ကဟဲ့ꩻဗာႏ အစီꩻဝွေꩻအကျောင်ꩻခရာႏယို ကေားဆော်ႏသား သိန်အလီ စဲင်းနယ်ဖေႏနဝ်ꩻသွူ။
ဖြားသံလိဥ်းယို ယံဖေႏနေးကဒင်ႏသွော့ သဘာပတိ သိန်အလီဒင်ႏထင်ႏသွူတဲင် ဖြားသော်ဝိတ်တဲ့ ထောက်ခံႏခန်းနဝ်ꩻသွူ။ ခွိုင်ႏကားကအဝ်ႏဖုံႏ စူꩻသွူသဘာပတိဖြားသံလိဥ်းယိုတဲင် ဗွောင်လွေꩻတငါငါလွေꩻခန်း အစီꩻအဝွေꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဘဘာပတိ ဒေါ့ꩻဟွိုန်ဖေႏလွေꩻ ငွေါဝ်းတယ်ႏအွဥ် 
      မစ္စတာ ဘိုမန်းဂျီး အဝ်ႏဝွေꩻကလပ်ဖရင်းယူနီယံ ကအဝ်ႏခွုမ်ပဆိုးယံယံခေႏပြဲင်ႏသင်ꩻပုံႏတွမ်ႏ ခွုမ်ပဆိုးဗော်လွုံး အကျိုꩻအဝ်ႏရာꩻအဝ်ႏရီꩻဖုံႏ လွစ်လွစ်တခြင်ခြင် ကဒင်ႏသွင်ꩻနွောင်ꩻဒါႏ  အစွိုꩻအဗူႏအဝ်ႏသင်ꩻငါႏအကျောင်ꩻယို အုံကွုမ်လွေꩻခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ 

       ဗီဗီအေ (The Burma Athletics Association - BAA) ဗော်လွုံးကောႏမတီႏဥက္ကဌ ဖြားထိဥ်ဗွား မျန်မာခမ်းထီဗော်လွုံးသမဲင်ꩻ ဟန်ႏနီꩻယို ထူꩻချာꩻငါႏမွူးနီꩻတနီꩻ ရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ။ပရိတ်သတ် ယိုခါခါ အဝ်ႏသံသယ ထွာနေက ဗီဗီအေယိုသွူ။ ပီနုဲင်းနေင်ႏကရီႏ ယံဖေႏနေးတွမ်ႏမွော့ꩻမွုန်းတဝ်း ထာꩻသꩻပေႏခရာႏဖုံႏယို ကျိုꩻစာꩻမꩻလꩻသွူ။ ကျိုꩻစာꩻကရိုꩻနဝ်ꩻစားနဝ်ꩻ ခွဲးကျုံႏခွိုꩻခွိုꩻဝင်ꩻမလꩻသွူ။ မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် အဝ်ႏယိုအဝ်ႏဗာႏဒျာႏရင်ꩻ ရိုꩻသွူတဲင် အုံကွုမ်လွဝင်ꩻဖုံႏသွူ။ 

      အဝ်ႏအွိုႏတက္ကသိုလ်ႏ ဖြားဗညွန်းနဝ်ꩻလဲ့ အစွိုꩻဖေႏကအဝ်ႏနဝ်ꩻ အရေꩻတန်ငါႏနဝ်ꩻသွူ။ မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် ယို ခရုဲင်ႏအရန်း ယံကတွိုႏနွောင်ꩻ လိုႏထွို့ꩻဗူႏငါႏနဝ်ꩻသွူ။ ခရုဲင်ႏတွမ်ႏအစွို့ꩻချုတ် လိုႏသွုပ်ဆွယ်ꩻငါႏဝင်ꩻအကျောင်ꩻ အုံကွုမ်နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။

     မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် ဟဝ်ထွို့ꩻဗူႏထွိုက်ငါႏအကျောင်ꩻ မစ္စတာ ဗိုဂျီးမန်း ဒင်ႏသွင်ꩻထွူတဲင် ဖြားဗညွန်းလဲ့ ထောက်ခံႏခန်းဒျာႏသွူ။ ခွိုင်ႏကားကအဝ်ႏ လက်ခံစူꩻသွူဝင်ꩻတဲင် ယံကထွို့ꩻဗူႏသွော့တာႏ ဆွုံꩻဖျတ်ခန်းဒျာႏသွူ။
လာမေ ၁၇၊ ၁၉၄၇ ဗာႏနေင်ႏ မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် အမှုဆောင်ႏ အစွိုꩻယို ထွို့ꩻဗူႏခါꩻ လꩻယိုအတွိုင်ꩻသွူ။
မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် အမုဆောင်ႏဥက္ကဌ ဖြားသံလိဉ်း ဖြားသော်ဝိတ် ဒင်ႏသွင်ꩻ၊ ဖြားဟုတ်ဟွမ် ထောက်ခံႏ။ 
ဒုဥက္ကဌဖုံႏ ဖြားဗဗွား မစ္စတာသီ မက်ဒေါဝေါ
အွဥ်အကိုရေꩻ မစ္စတာ ဂျေသီအဲယ်ဖရန်စစ်
ဘဏ္ဍာရေꩻထိန်ꩻသား မစ္စတာ သိန်အလီ
မာꩻဖက်အွဥ်အကိုရေꩻ ဖြားကိုဘမောင်
နွို့ကောႏမတီႏသားဖုံႏ ဖြားဗညွန်း၊
ဗီသီပေါ၊ ဖြားသော်ဝိဥ်ႏ၊ ဂျွန်မောင်သိန်၊ဖြားဟုတ်ဟွမ်၊ ဖြားဗတိန်း၊ချန်ကင်တိတ်၊ဖြားဗတိဥ်၊ဗိုမန်ဂျီး၊ ဗိုအမ်ဖိုးတိန်း၊ဖြားဦးဂိုင်၊(မျူနီသပယ်)
ခမ်းနယ်ႏတွမ်ႏတွုံးဗော်လွုံးအစွိုꩻဖုံႏတွမ်ႏခေႏပြဲင်ႏပွယ်ꩻဖုံႏ

== အာႏကွိုꩻ ==</text>
      <sha1>qaq0rktaut6tjvsxzy5i9d8dshbo93q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>34091</id>
      <parentid>34090</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:44:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khun Win Thu</username>
        <id>3196</id>
      </contributor>
      <comment>ဖျင်လိတ်ယာႏ</comment>
      <origin>34091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11985" sha1="bpf3kdc56i4hei2z1jcasf7xf8w0oc4" xml:space="preserve">ခွုမ်ပဆိုးဗော်လွုံးနယ်ꩻယိုနဝ်ꩻ တွိုႏလွဥ်မျန်မာခမ်းထီကို အွိုႏ ၁၈ ရျာꩻဗူႏတွင်ꩻကာႏသွူ။ ကွယ်းတွော့ꩻလဲ့ တတွိုႏလꩻတဝ်း ခွုမ်ပဆိုးသနစ်ယံယံတဲင် သက်အဝ်ႏမွန်ဗာႏလွေꩻကြို့ꩻကြꩻကွိုႏထာꩻနဝ်ꩻသွူ။ ထာꩻခွုမ်ပဆိုးနယ်ꩻယို ဖျော်လွဥ်မုဲင်ꩻခါ အခိင်ႏတဲးတဲးဝါးဝါး တသေဗာႏလတဝ်းလဲ့ အဝ်ႏခမ်းထီလင် ပသာချာငါကွန်ႏသား၊ ပျုသာသနာႏသားသီးထျꩻ တရန်းလွဥ်တဲင် တွိုႏလွဥ်ဗာႏဒျာႏအကျောင်ꩻ ရမ်ꩻဆꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ အစွိုꩻအဗူႏတဗာႏအနေႏ '''မျန်မာခမ်းဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ်'''ကို ထွို့ꩻဗူႏလွေꩻလဲဥ်း အွိုႏ ၁၈၉၅ ဗာႏနေင်ႏ နေးတွမ်ႏ မျန်မာခမ်းဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ်အမဥ်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။

== သမဲင်ꩻခြောင်ꩻ ==
အွိုႏ ၁၈၉၅ ခိင်ႏတွင်ꩻ ဗော်လွုံးပွယ်ꩻဖုံႏအွဥ်ငါသားအစွိုꩻ ပေါႏထန်ႏလွဥ်သွူတဲင် အွိုႏဝေင်ꩻရန်ႏတကွုံႏကိုယို အွဥ်ဗွောင်ခန်းဝင်ꩻ ဗော်လွုံးခေႏပြဲင်ႏပွယ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ မဥ်ႏထွူနောဝ်ꩻမꩻ မျန်မာခမ်းဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ်(The Burma Associated Football League ) ဖန်ပြောင်ꩻသွူအမဥ်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ခေႏပြဲင်ႏသမ်းလွေꩻတငါငါနဝ်ꩻသွူ။ အွိုႏ ဗိတိသျ-အိန္ဒိယ ဟိုတယ်ကို ရန်ႏတကွုံႏဗွော်လွုံးကလပ်အစွိုꩻဖုံႏ စုရွမ်သွူဝင်ꩻတဲင် ထွို့ꩻဗူႏသွူအစွိုꩻဗူႏတွင်ꩻ ဗိတိသျ စဲ့ꩻတပ်အသောင်အရင်ꩻ ပါညီꩻတဝ်း အုံထမ်ဒျာႏပနဝ်ꩻသွူ။ ဂျင်မခါနာကလပ် (Gymkhana Club)နဝ်ꩻ ထွို့ꩻဗူႏစစ ပါညီꩻရိုꩻကီလဲ့ ထွိုင်ႏညတပတ်နဝ်ꩻ ဗဲ့ꩻထန်ႏချာထိုꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ မျန်မာခမ်းဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် ဗွောင်မာꩻဆောင်ႏရွက်ရုဲင်ꩻတသွိုး ထွိုင်ႏညသွူသွံနေင်ႏ ဗိတိသျအာႏဏာႏပဲင်ႏဖုံႏ ယံဖေႏနေးဝွေꩻသီး ကဗွောင်ꩻမာꩻလွေꩻ ဗော်လွုံးပွယ်ꩻလွုမ်ꩻမကာႏ ခရစ်ကတ်ခေႏပြဲင်ႏပွယ်ꩻဖုံႏလဲ့ ယံဗွောင်ꩻမာꩻနွောင်ꩻ အွဥ်ႏနယ်အကျောင်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻမꩻ အွဥ်ႏထွဥ်ႏ ဖျတ်ထိုးခန်း မျန်မာခမ်းဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ်ယိုတဲင် ဗိတိသျအာႏဏာႏပဲင်ႏသား ထွို့ꩻဗူႏဖေႏလွေꩻ ''မျန်မာခမ်းထီ ထာꩻခွုမ်ပဆိုးအစွိုꩻ''(The Burma Athletics Association Athletics Association - BAA) ယို အွိုႏ ၁၈၉၅ ဗာႏနေင်ႏခိင်ႏသွူ။ 

=== မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် ထွို့ꩻဗူႏရေꩻ ===
မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် ထွို့ꩻဗူႏရေꩻ အစီꩻအဝွေꩻယို ဗွောင်မာꩻလွေꩻ ဝေင်ꩻကဲဥ်ခလယ်ႏ အွိုႏ ၁၉၄၇၊ လာမေ ၁၇နီꩻနဝ်ꩻသွူ။  
လိုꩻကထင်ႏလွဥ်အစီꩻဝွေꩻဖုံႏနဝ်ꩻ လယိုꩻဖုံႏသွူ။

* မစ္စတာသီဂျေဂက်စ်
* ဖြားဗိုးတော်တာ ဘီဘီအေး ထွားကြပ်ရေꩻသား
* မစ္စတာ အာ ဗိုမန်ဂျီး
* မစ္စတာ ဂျေသီအဲယ်ဖရန်သစ်
* ဖြားထိဥ်ဗွား မျန်မာ အေဂျသ်သီထာꩻမာꩻ
* ဖြားသော်ဝိတ် မျန်မာ ကာယဗလသား
* ဖြားကိုဘမောင် 
* မစ္စတာ ဟာသန်အင်မ်ရာအိုသာ
* မစ္စတာ သီအေမက်ဒိုဝဲလ်
* ဖြားသံလိဥ်ႏ
* မစ္စတာ အေအမ်ချောင်း
* ဖြားဗဗွား
* ဖြားလွန်းမောင်
* ဖြားဗညွန်း ရန်ႏတကွုံႏတက္ကသိုလ်ႏ
* ဖြားဗတင်
* ဖြားဟုတ်ဂွမ်
* မစ္မတာ အက်စ်အမ်အရစ်ဖ်
* မစ္စတာ သိန်အလီ ကေားဆော်ႏသား ကဟဲ့ꩻဗာႏ အစီꩻဝွေꩻအကျောင်ꩻခရာႏယို ကေားဆော်ႏသား သိန်အလီ စဲင်းနယ်ဖေႏနဝ်ꩻသွူ။
ဖြားသံလိဥ်းယို ယံဖေႏနေးကဒင်ႏသွော့ သဘာပတိ သိန်အလီဒင်ႏထင်ႏသွူတဲင် ဖြားသော်ဝိတ်တဲ့ ထောက်ခံႏခန်းနဝ်ꩻသွူ။ ခွိုင်ႏကားကအဝ်ႏဖုံႏ စူꩻသွူသဘာပတိဖြားသံလိဥ်းယိုတဲင် ဗွောင်လွေꩻတငါငါလွေꩻခန်း အစီꩻအဝွေꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဘဘာပတိ ဒေါ့ꩻဟွိုန်ဖေႏလွေꩻ ငွေါဝ်းတယ်ႏအွဥ် 
      မစ္စတာ ဘိုမန်းဂျီး အဝ်ႏဝွေꩻကလပ်ဖရင်းယူနီယံ ကအဝ်ႏခွုမ်ပဆိုးယံယံခေႏပြဲင်ႏသင်ꩻပုံႏတွမ်ႏ ခွုမ်ပဆိုးဗော်လွုံး အကျိုꩻအဝ်ႏရာꩻအဝ်ႏရီꩻဖုံႏ လွစ်လွစ်တခြင်ခြင် ကဒင်ႏသွင်ꩻနွောင်ꩻဒါႏ  အစွိုꩻအဗူႏအဝ်ႏသင်ꩻငါႏအကျောင်ꩻယို အုံကွုမ်လွေꩻခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ 

       ဗီဗီအေ (The Burma Athletics Association - BAA) ဗော်လွုံးကောႏမတီႏဥက္ကဌ ဖြားထိဥ်ဗွား မျန်မာခမ်းထီဗော်လွုံးသမဲင်ꩻ ဟန်ႏနီꩻယို ထူꩻချာꩻငါႏမွူးနီꩻတနီꩻ ရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ။ပရိတ်သတ် ယိုခါခါ အဝ်ႏသံသယ ထွာနေက ဗီဗီအေယိုသွူ။ ပီနုဲင်းနေင်ႏကရီႏ ယံဖေႏနေးတွမ်ႏမွော့ꩻမွုန်းတဝ်း ထာꩻသꩻပေႏခရာႏဖုံႏယို ကျိုꩻစာꩻမꩻလꩻသွူ။ ကျိုꩻစာꩻကရိုꩻနဝ်ꩻစားနဝ်ꩻ ခွဲးကျုံႏခွိုꩻခွိုꩻဝင်ꩻမလꩻသွူ။ မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် အဝ်ႏယိုအဝ်ႏဗာႏဒျာႏရင်ꩻ ရိုꩻသွူတဲင် အုံကွုမ်လွဝင်ꩻဖုံႏသွူ။ 

      အဝ်ႏအွိုႏတက္ကသိုလ်ႏ ဖြားဗညွန်းနဝ်ꩻလဲ့ အစွိုꩻဖေႏကအဝ်ႏနဝ်ꩻ အရေꩻတန်ငါႏနဝ်ꩻသွူ။ မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် ယို ခရုဲင်ႏအရန်း ယံကတွိုႏနွောင်ꩻ လိုႏထွို့ꩻဗူႏငါႏနဝ်ꩻသွူ။ ခရုဲင်ႏတွမ်ႏအစွို့ꩻချုတ် လိုႏသွုပ်ဆွယ်ꩻငါႏဝင်ꩻအကျောင်ꩻ အုံကွုမ်နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။

     မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် ဟဝ်ထွို့ꩻဗူႏထွိုက်ငါႏအကျောင်ꩻ မစ္စတာ ဗိုဂျီးမန်း ဒင်ႏသွင်ꩻထွူတဲင် ဖြားဗညွန်းလဲ့ ထောက်ခံႏခန်းဒျာႏသွူ။ ခွိုင်ႏကားကအဝ်ႏ လက်ခံစူꩻသွူဝင်ꩻတဲင် ယံကထွို့ꩻဗူႏသွော့တာႏ ဆွုံꩻဖျတ်ခန်းဒျာႏသွူ။
လာမေ ၁၇၊ ၁၉၄၇ ဗာႏနေင်ႏ မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် အမှုဆောင်ႏ အစွိုꩻယို ထွို့ꩻဗူႏခါꩻ လꩻယိုအတွိုင်ꩻသွူ။
မျန်မာခမ်းထီ ဗော်လွုံးအစွို့ꩻချုတ် အမုဆောင်ႏဥက္ကဌ ဖြားသံလိဉ်း ဖြားသော်ဝိတ် ဒင်ႏသွင်ꩻ၊ ဖြားဟုတ်ဟွမ် ထောက်ခံႏ။ 
ဒုဥက္ကဌဖုံႏ ဖြားဗဗွား မစ္စတာသီ မက်ဒေါဝေါ
အွဥ်အကိုရေꩻ မစ္စတာ ဂျေသီအဲယ်ဖရန်စစ်
ဘဏ္ဍာရေꩻထိန်ꩻသား မစ္စတာ သိန်အလီ
မာꩻဖက်အွဥ်အကိုရေꩻ ဖြားကိုဘမောင်
နွို့ကောႏမတီႏသားဖုံႏ ဖြားဗညွန်း၊
ဗီသီပေါ၊ ဖြားသော်ဝိဥ်ႏ၊ ဂျွန်မောင်သိန်၊ဖြားဟုတ်ဟွမ်၊ ဖြားဗတိန်း၊ချန်ကင်တိတ်၊ဖြားဗတိဥ်၊ဗိုမန်ဂျီး၊ ဗိုအမ်ဖိုးတိန်း၊ဖြားဦးဂိုင်၊(မျူနီသပယ်)

== ခမ်းနယ်ႏတွမ်ႏတွုံးဗော်လွုံးအစွိုꩻဖုံႏတွမ်ႏခေႏပြဲင်ႏပွယ်ꩻဖုံႏ ==

== အာႏကွိုꩻ ==</text>
      <sha1>bpf3kdc56i4hei2z1jcasf7xf8w0oc4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:কল্কি</title>
    <ns>3</ns>
    <id>9811</id>
    <redirect title="ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Depot, KG" />
    <revision>
      <id>34093</id>
      <timestamp>2026-09-07T11:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanbiruzzaman</username>
        <id>849</id>
      </contributor>
      <comment>[[ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:কল্কি]] စာမျက်နှာကို [[ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Depot, KG]] သို့ Tanbiruzzamanက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/কল্কি|কল্কি]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/Depot, KG|Depot, KG]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>34093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="mcrbi98lkhoknhosoddserutz7a0en4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ:Depot, KG]]</text>
      <sha1>mcrbi98lkhoknhosoddserutz7a0en4</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>