ဝီခီပီးဒီးယား blkwiki https://blk.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%84%E1%80%AB MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter မီဒီယာ တဲးဝါး အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ ကေားသုင်ꩻသား ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ ဝီခီပီးဒီးယား ဝီခီပီးဒီးယား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ ဖုဲင် ဖုဲင် အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ မီဒီယာဝီခီ မီဒီယာဝီခီ အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ တမ်းပလေက် တမ်းပလေက် အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ စွဲးကမ်းကို စွဲးကမ်းကို အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 9643 34248 34141 2026-10-15T10:30:46Z Kuhn Htun Lwin 1330 34248 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name = လိုမ်းဗိဉ်ႏရေꩻတပ်စွိုꩻ (ထီတပ်) | native_name = တပ်မတောႏ (ထီ) <br />{{Native name|my|တပ်မတော် (ရေ)}} | image = {{ubl |[[File:Emblem of the Myanmar Navy.svg|frameless|200px]]|Emblem ---- |[[File:Arm Badge or Shoulder Sleeve of Myanmar Navy.svg|frameless|200px]]|Shoulder Sleeve}} | image_size = | caption = | start_date = {{Start date and age|1947|12|24|df=yes}} | country = {{flag|Myanmar}} ([[မန်းခမ်း]]) | allegiance = | branch = | type = [[ထီတပ်]] | role = | size = 30,000 (၂၀၂၂ အလꩻ) | command_structure = {{Armed forces|Myanmar|name=Myanmar Defence Services}} | garrison = [[နေပီဒေါ်]] | garrison_label = ဌာႏနချုတ် | motto = * မြန်မာ့ပင်လယ် ဒို့ကာကွယ်။ ("မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ.") * မြန်မာ့ပင်လယ်ပြင်ကို ကာကွယ်ဖို့။ ("ရဲးကမ်းလွေꩻ မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏခိုႏတာႏ") * မြန်မာ့ရေပိုင်နက်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မယ်။ ("ထိန်ꩻထွားအီ မျန်ႏမာႏ ထီနယ်ႏပယ်ႏ") * မြန်မာ့ပင်လယ်ကို ကာကွယ်ရန် ("ကာႏကွယ်ႏအီ မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏတာႏ") | colours = {{colour box|#000080}}{{colour box|#FFFFFF}}{{colour box|#000000}} [[Navy blue]], [[White]], [[Black]] (for Myanmar Navy Seals) | colors_label = | march = | mascot = | equipment = [[:en:List of equipment in the Myanmar Navy|စူခွုမ်ခြွိုင်းခြိုꩻစာႏရင်ꩻ]] | equipment_label = | battles = {{Tree list}} *[[:en:Myanmar conflict|အသျုက်တရေင်ခမ်းကိုရေꩻ]] **[[မန်းခမ်း ခမ်းကိုစဲ့ꩻပွယ်ꩻ (၂၀၂၁–)]] ***[[:en:Conflict in Rakhine State (2016–present)|အသျုက်တရေင် ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏ(၂၀၂၆-ဗꩻယိုခါ)]] **[[၂၀၂၁ မန်းခမ်း စဲ့ꩻသိမ်ꩻအာႏဏာႏ]] {{Tree list/end}} | anniversaries = ၁၉၄၈ ဒီသဲမ်ဗာ ၂၄ | decorations = | battle_honours = <!-- Commanders --> | commander1 = {{Flagicon image|Commander in Chief (Navy) flag of Myanmar.svg|size=25px}} [[ပိုလ်ႏချုတ်တန် ထိန်ဝင်း]]<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title= ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=21 March 2025 |date=15 July 2024}}</ref> | commander1_label = [[:en:Commander-in-Chief of the Myanmar Navy|Commander-in-Chief (Navy)]] | commander2 = {{Flagicon image|Naval Ensign of Myanmar.svg|size=25px}} [[Rear Admiral]] [[Thein Htoo]]<ref>{{cite web |url=http://www.}}</ref> | commander2_label = Chief of Naval Staff | commander3 = {{Flagicon image|Myanmar Navy Commodore Flag.svg|size=25px}} [[Commodore (rank)|Commodore]] အောင်သူစိုး | commander3_label = Commander of the Engineering Section <!-- အလံႏ -->| identification_symbol = [[Image:Naval Ensign of Myanmar.svg|border|150px]] | identification_symbol_label = ထီတပ်လံႏ | identification_symbol_2 = [[File:Myanmar Navy commissioning pennant.svg|150px]] | identification_symbol_2_label = နွို့တပ်တောႏအလံႏ | identification_symbol_3 = [[File:Naval Ensign of Burma (1948-1974).svg|150px|border]] | identification_symbol_3_label = ထီတပ်လံႏကရီးခါ (1948 - 1974) | identification_symbol_4 = [[File:Naval Ensign of Burma (1974–1994).svg|150px|border]] | identification_symbol_4_label = ထီတပ်လံႏကရီးခါ (1974 - 1994)<ref>{{cite book |author=<!-- not stated --> |url=https://dsmuseum.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%8c%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%b2/ |title=တပ်မတော်သမိုင်း |trans-title=Tatmadaw History |volume=8 |page=254 |publisher=Office of the Defence Services Registrar and Defence Services Museum |date=2002}}</ref> }} ခေတ်ဟန်ႏသနီꩻ '''တပ်မတောႏ(ထီ)''' ({{lang-my| တပ်မတော်(ရေ)}}) ({{lang-en| Myanmar Navy}}) နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မျန်ႏမာႏ([[မန်းခမ်း]])[[တပ်မတောႏ]]ကို ကပါဒါႏ [[ထီတပ်]]ဆဲင်ႏရာꩻ အကွို့အခဝ်တဗာႏဒျာႏသွူ။ လိုꩻမူႏ၊ လိုꩻခို ကထေင်းထမ်ႏဒါႏရဲင်ꩻအာႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏအဖြာꩻ ၁၉၀၀၀ ရပ်နောဝ်ꩻသွူ။ ဟန်ႏနီꩻအခိန်ႏနဝ်ꩻ တပ်မတောႏထီကို စဲ့ꩻသင်ဘော်ꩻတပ်စုစုခြွဥ်း အဆွိုင်ꩻပေါင်ꩻ ၂၂၇ ဆွိုင်ꩻ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏတာႏဝွန်ႏအဝ်ႏသွူ။<ref>https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?country_id=myanmar</ref> ခါးလား ၁၉၈၈ ဗာႏနောဝ်ꩻ ခမ်းကိုတခြာသား ကတွိုက်ခꩻချာခိန်ႏ ကတွိုက်ခꩻချာယင်းဒါႏနောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီတပ်ယို ထင်ႏသျာꩻငါႏနဝ်ꩻစား အဝ်ႏဆေ့ꩻလွုမ်ꩻတဲင် ကိဥ်းအာနဝ်ꩻ လွေꩻတွိုက်ꩻခꩻတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻတဖူꩻနောဝ်ꩻစားသွူ။ တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ခမ်းထီလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻအတာႏ အရေꩻပါဒါႏအခန်ꩻကဏ္ဍယို အွိုးအစတဲ့နဝ်ꩻ ဗꩻတွိုႏခိန်ႏဟန်ႏသနီꩻကအဝ်ႏတသွောင်းနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ တညတဝ်းခိန်ႏကာႏလပေႏခိန်ႏ တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻယင်း တပ်မတောႏတပ်သွူ။ တပ်မတောႏ (ထီ) ငေါဝ်းပွုံႏခွိုင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ “မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ” နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။<ref>https://news-eleven.com/article/64612{{Dead link|date=June 2026 }}</ref> == သမဲင်ꩻ == === '''ခါးလားကတွိုႏ ကိုလိုနီခေတ်''' === ၁၇၉၅ ခုနစ်ဗာႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်စဲ့ꩻထီတပ် မျန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏယို ခြောင်ကိုအတွင်ꩻတွိုက်ꩻခꩻရေꩻယို အဓိကအဝ်ႏပါနွို့သော့ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးအဓိကတာႏဝွန်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ[[ဧရာႏဝတီႏခြောင်]]အခြောင်ꩻ အဓိကထိန်ꩻထွားခါꩻထွူတဲင်ဆꩻငါစဲ့ꩻပိုႏသားကဒင်ႏတေားလွဥ်ဒါႏ သ‌ေင်္ဘာꩻဖုံႏရဲးကမ်းခါꩻဖေႏတွက်တာႏနောဝ်ꩻသွူ။စဲ့ꩻ‌ေင်္ဘာဖုံႏနဝ်ꩻ စူခွုမ်တနတ်သားအဖြာꩻ ၃၀တွမ်ႏ ဒင်ႏလွေꩻနွောင်ꩻ ၆-၁၂ ပေါင်ဒါ ကဒပ်ꩻဆင်ခါꩻဒါႏ တနတ်တန်၊တနတ်စျူဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၈ ရျာꩻဗူႏအထာႏဝရပ် ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ ဥရောပတွမ်ႏလိုꩻမျိုꩻလင်ကပါဒါႏ ကလွေꩻပျောႏပင်ႏလယ်ႏတွမ်ႏ ဥရောပယင် တွမ်ႏခမ်းထီအလင်သားသီးသင်္ဘောအနယ်ꩻဖုံႏ သွဥ်ထူႏလွူꩻထွားထွူတဲင် ထုဲင်ႏ၊ခင်တွိုက်ပွယ်ꩻအတာႏ အဝ်ႏဒင်ႏပသာဖေႏ စဲ့ꩻပိုႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၉ ရျာႏဗူႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏ အခိန်ႏနဝ်ꩻ ခင်တွမ်ႏချင်သီး ကအဝ်ႏအုံဒါႏ ပင်ႏလယ်ႏအလောင်းတရွေꩻနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးစဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာဖုံႏ၊တွိုက်ꩻခꩻရေꩻအနယ်ꩻပညာႏအခွဲအကျုံႏကအဝ်ႏထွူလဲဥ်းသားဖုံႏ အဝ်ႏထီႏဗာႏ အယံကယ်ꩻဒျာႏသ‌င်္ဘောꩻနောဝ်ꩻသွူ။ === '''တွိုက်ပွယ်ꩻဖုံႏတွမ်ႏ ဒုတိယကမ္ဘာႏစဲ့ꩻ''' === မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ယို ၁၉၄၀ ခုနစ်ဗာႏကို ထွို့ꩻဗူႏ‌ေလွꩻထီတပ်မ‌ေတာႏရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့ အပေႏငါႏတဲင် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာႏစဲ့ꩻပွယ်ꩻ]]ကို ပေါင်ꩻတွမ်ႏဗိတိသျသားတဲင် တွိုက်ꩻခꩻနက်ချာလွေꩻ ဂျပန်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ === မန်းခမ်းလွစ်တခြင်ရေꩻ ကာႏလ === စဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာꩻ (မေယု) ၁၉၄၇ခုနစ်ဗာႏ၊ ဒီဇင်ဘာလာအကို ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏမျန်ႏမာႏခမ်းယို ထီတပ်လိုꩻကပါအဖြာꩻပေါင်ꩻကထွို့ꩻဗူႏလွေꩻနောဝ်ꩻ ၇၀၀လွိုသွူ။ ပထမနောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻအစွိုꩻသား အဝ်ႏပါ‌ဆေ့ꩻပေႏရိုꩻ၁၉၄၈ ခုနစ်ဗာႏ ဇန်နဝါရီလာကို မျဲန်ႏမာႏလွစ်တခြင်နီꩻအတာႏ ဗိတိသျထီတပ် အစီႏအစဲန်ႏအလꩻနောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻယဟန်ႏအဝ်ႏဖေႏပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏသွူ။ အွိုးနဝ်ꩻအကို UBS Mayu ( [[စဲ့ꩻထီဆပ် (မေယု)]] )ခြောင်အစွိုးအမျိုꩻဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီတပ်တွမ်ႏကဆင်ခါꩻဒါႏတနတ်တန် အီႏထင်ႏခြောင်ဖုဲင်း အဝ်ႏပိဥ်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻသွူ။ ၂၅ပေါင်ဒါ(၈၈မီလီမီတာ) ၂ဗာႏတွမ်ႏ ၂ပေါင်ဒါ (၄၄ မီလီမီတာ)ကဆင်ဒပ်ꩻခါꩻဒါႏ တနတ်အမြောက်ဖုံႏယို အီႏထင်ႏခြောင်ဖင်ႏအတာႏ အစွဲးအကမ်းထွာ စဲ့ꩻထီတပ်နဝ်ꩻစား အဝ်ႏသွုံꩻလွေꩻသွူ။ ၁၉၄၇ ခုနစ်၊ မေလ ၂၅နီꩻ၊မွူးယာ ၁၂ နားရီႏတွင်ꩻ ဗြိတိသျှထီတပ်မတောႏ စဲ့ꩻထီတပ် (မေယု)ယို မျဲႏန်မာႏခမ်း ထီတပ်အလွိုအတာႏ အဝ်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻ အခန်ꩻအနာꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။နုဲင်းနဝ်ꩻစား ကဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻခိန်ႏ ဗြိတိသျှအစိုႏရနမ်းခြောင်တင် ထီတပ်အတန်ကထွာဒါႏ ဗိုလ်မှူး မစ်ချယ်လ်နောဝ်ꩻ ပြောင်ꩻဖေႏအပ်လွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အခန်ꩻအနာꩻနဝ်ꩻအကို လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻဝန်ႏတန်ကထွာဒါႏ [[ပိုလ်ႏချုတ်အောင်သန်း]] ထင်ႏလွဥ်ထွူတဲင် စဲစ်ဆေꩻလွေꩻဖေႏ ထူႏဂွုဏ်ႏစဲ့ꩻတပ်အစွိုꩻတွမ်ႏ ထီတပ်မျန်ႏမာႏခမ်းနမ်းခြောင်တင်နဝ်ꩻ လက်ခံႏလွေꩻဖေႏသွူ။ ပထမအရီးသွတ် ထီတပ်အတန်နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဗိုလ်မှူးခင်မောင်ဘိုနောဝ်ꩻသွူ။ === ၁၉၅၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === ၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၁၉၅၁ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ [[အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ]]နောဝ်ꩻ နီဖဲ့ꩻနီခဝ်ထာꩻသေနာႏမုအလꩻတဲင် အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတရွေꩻယိုတာႏ ဖေႏအပ်လွေꩻယင်း သင်္ဘောꩻ ၁၀ ဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ခမ်းပေါင်ꩻစုအစိုႏရကတွိုက်ခꩻချာဒျာခမ်းကိုရန်ႏသူႏဖုံႏနောဝ်ꩻလဲ့ ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ အဓိကရုဲင်ꩻတသွိုးမွေးဖေႏစွဥ်ႏသွူ။ ထီတပ်မတောႏရဲးကမ်းရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻ၊အထိန်ꩻအထွားတာႏဝွန်ႏဖုံႏ၊စွဲးကမ်းကိုတခြိုꩻ ထူႏသဲင်ꩻချာငါတာႏဖုံႏ ပါတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏရေꩻရာႏစစွဥ်ႏ တခြိုꩻစဲ့ꩻအရေꩻဖုံႏယိုထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ အဝ်ႏထူႏတာႏဝွန်ႏဖေႏသွူ။ [[ဧရာႏဝတီႏခြောင်ကျွန်ꩻလောင်းဒေသ]] ဖုံႏတွမ်ႏပင်ႏလယ်ႏဆွိုက်ဝေင်ꩻ [[ဝေင်ꩻမောႏလမျင်ႏ]] ဝေင်ꩻကို [[စောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|စောက်ꩻ]]ကထူႏသိမ်ꩻခိန်ႏ ကွပ်ထီတပ်မတောႏ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏတဲင် သက်သာႏလွေꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻထွူကာႏလ ကရွို့ꩻရန်ႏချာတပ်မတောႏသားအစွိုꩻဖုံႏယို ထီတပ်ဖဲ့ꩻရေꩻရာႏ ထူႏတာႏဝွန်ႏကိုတဲင် ထီတဖူꩻခြောင်ꩻဖဲ့ꩻ အရဲးအကမ်းတန်တန်ငါတဲ့တအဝ်ႏတဝ်းမ ခွꩻခွꩻသꩻသꩻ ထိန်ꩻထွားနွောင်ꩻဗာႏသွူ။[၅] ၁၉၅၆-၅၇ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ ထွာအယာႏခိဥ်ႏ၅၀ကအဝ်ႏဒါႏ မော်တာတော်ပီဒို/မော်တာ စက်တနတ်တပ်ယို ပြောင်ꩻသွုံꩻခွုမ်နွောင်ꩻ Saunders-Roe Dark classအစွိုးအမျိုꩻ အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏအတာႏ လယ်ႏချာငါအီတာႏ ထီယာန်ငတ်ꩻဆွိုင်ꩻအယာႏခိဥ်ႏအဝ်ႏ ၁၀၄၀ Algerine class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻတဲင် သျင်ꩻဗုံးထီယာန်အလီꩻဖုံႏယို လꩻလွေꩻ ဗြိတိသျှထျꩻသွူ။ ၁၉၅၀-၆၀ ခုနစ်ဆꩻချာတွင်ꩻ အမေႏရိကန်ႏခမ်း‌ေပါင်ꩻဗူႏနောဝ်ꩻ PGM အစွိုးအမျိုꩻ ခြောင်ဖင်ႏပွေား လယ်ႏချာငါထီယာန်တာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊ CGCနောဝ်ꩻ နွတ်ꩻဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻ ဆာဖေႏခန်းဒျာႏတပ်မတောႏထီဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၉၆၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ် အမေႏရိကန်ႏထီတပ် တန်ချိန် ၆၄၀ PCE-827 class တွိုက်ꩻခꩻ‌ရေꩻထီယာန်တွမ်ႏတန်ချိန် ၆၅၀ Admirable class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻ သျင်ꩻဗုံးထီယာန်လꩻထွူတဲင် ၁၉၄၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ်ယင် တပ်မတောႏအဝ်ႏသွုံꩻယာန်အလီꩻဖုံႏသွူ။ ၁၉၇၈ ခုနစ်တွင်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏခြောင်အကို ပွေားအီခြောင်ဖင်ႏတာႏ အမေႏရိကန်ႏဖေႏအပ်အဆွိုင်ꩻ ၆ ဆွိုင်ꩻသွူ။ ၁၉၅၈ ခုနစ်တွင်ꩻ ယူဂိုဆလားဗီးယားလောင်း Y-301 စက်တနတ်တပ် ထီယာန် ၁၀ ဆွိုင်ꩻ အလင်ကယ်ႏ Michaoယိုယင် လꩻပါယင်းအုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတာႏ ၂၅ဆွိုင်ꩻသွူ။ === ၁၉၆၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === တွိုႏအင်ဒိုနီးရှား မျန်ႏမာႏထီတပ်သားဖုံႏ (၁၉၆၀ ခုနစ်) မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ [[ယူဂိုသလာႏဗီႏယာႏခမ်း]] အကူႏအညီႏတဲင် စဲ့ꩻယာန်ဖုံႏထွတ်ထေထန်ႏနွောင်ꩻတာႏ ကျိုꩻစာꩻရောင်သွူ။ ၁၉၆၀ တွင်ꩻ အဝ်ႏတန်ချိန် ၄၀၀ နဝရတ် အစွိုးအမျိုꩻ ကော်ဗတ် ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻယို ထေထန်ႏနွောင်ꩻထွူမꩻ တာႏဝန်ႏထမ်ႏလုဲင်ႏ တပ်မတောႏထျꩻသွူ။နုဲင်းစူခွုမ်အနေႏ ၂၅ပေါင်ဒါ တွမ်ႏ ၄၀ မီလီမီတာ ဘိုဖော်စ်တလီꩻယာန်ခꩻအီ အဝ်ႏဆင်ခါꩻသွူ။ မျန်ႏမာႏသင်္ဘောꩻအောင်ကို ခြောင်ဖင်ႏပွေား ထီယာန်ပေႏတွမ်ႏထင်ႏကီခြောင်ဖင်ႏဖုံႏယို အဝ်ႏတယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻသွူ။ ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတာႏယို အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ၊ ၄၀ မီလီမီတာတလီꩻယာန်ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏဆင်ခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။[၆] === ၁၉၇၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === ထီတပ်မတောႏကခြဲ့ꩻလုဲင်းယင်းဒါႏ စဲ့ꩻအာႏရင်ꩻနဝ်ꩻ ၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၆၀အခါႏကို မွိုင်ကြွိုင်ငါႏရိုꩻလဲ့ ယာန်အလီꩻနဝ်ꩻအကုဲင်ထိုꩻအာငါႏတဲင် အယွိုက်ꩻထိုꩻစွဥ်ႏဖျင်ဆင် ထီယာန်တာႏ ဗတွိုႏ မဆလအစိုႏရစူကို ၁၉၇၉ဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ === ၁၉၈၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === ၁၉၈၀ ခုနစ်ကို အဝ်ႏ [[သြသတေႏလျ]] ခမ်းနောဝ်ꩻ ယာန်အမျိုꩻ Carpentaria ခြောင်ဖင်ႏထျꩻပွေားစခန်ꩻတာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊ အဝ်ႏစင်ကာပူခမ်းမꩻ ၁၂၈ တန် Swiftအမျိုꩻထီယာန် ၃ ဆွိုင်ꩻ၊ ဒိန်းမတ်ခမ်းကမာꩻဒါႏ ၃၈၅ တန် Osperyအမျိုꩻနဝ်ꩻ လꩻထီယာန် ၃ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ Swift တွမ်ႏ Osperyအမျိုꩻ သင်္ဘောꩻဖုံႏ ၄၅၀၀ မဲင်ႏတွမ်ႏ ၁၈၀၀ မဲင်ႏရပ် အဝ်ႏလွေꩻတွိုႏရောင်တဲင် အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာဗုံးခြီႏတွမ်ႏ ၄၀မီလီမီတာ ခꩻအီအတာႏ အဝ်ႏဒပ်ဆင်ခါꩻသွူ။၁၉၈၀နေင်ႏဗွေခေတ်အစဝ်းခိန်ႏ ထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ US PGMအမျိုꩻ အခေႏခံႏပွေားကဲက်ထီယာန် ၁၂၈ တန် PGMအမျိုꩻ ပွေားကဲက်ထီယာန် တယ်ႏဆို့ꩻ ၃ဆွိုင်ꩻရပ်သွူ။ သင်္ဘောꩻနဝ်ꩻတွိုင်ꩻ ၄၀ မီလီမီတာတွိုက်ꩻခအီတလီꩻကွင်ႏ နီဗာႏတွမ်ႏ ၁၂.၇ မီလီမီတာ စက်တနတ်တန် ၂ ဗာႏနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဒပ်ꩻဆင်ဖေႏခါꩻသွူ။ === ၁၉၉၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ ဆင်ခါꩻတွမ်းဒုံးစျူ ၆ဆွိုင်ꩻယင် ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတာႏ သင်္ဘောꩻ ၁၀ဆွိုက်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဖြေꩻခါꩻခယ်ႏထျꩻနဝ်ꩻသွူ။ တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ၇၇ မီတာ ကော်ဗတ်ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻ (771 တွမ်ႏ 772) တွိုက်ꩻခꩻအမွိုင်စား ထီယာန်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ၁၉၉၈ ခုနစ်ကာႏ တယ်ႏဆို့ꩻနွောင်ꩻလဲန်းသွူ။ === ၂၀၀၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === === [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]] === ၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ မေလာကို [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]]တဲင် တပ်မတောႏထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻ ဗိမ်ထိုꩻတဖဲ့ꩻ ယင်းတဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏနားဟွုန်စုတွမ်ႏယဟန်ႏသားနောဝ်ꩻ သီထိုꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ အရာႏအဝ်ႏလိုꩻ ၃၀ရပ်တွမ်ႏထေင်းထမ်ႏထာꩻမာꩻသားအဖြာꩻ ၂၅၀ရပ်နဝ်ꩻလဲ့ ထိုꩻမားထိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ဟိုင်းကြီးကျွန်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ပမ္မဝတီထီစခန်ꩻတပ် ဌာႏနချွုပ်၊ ဗိုလ်တထောင် သန်လျက်အသွတ်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ဧရာဝတီႏထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်တွမ်ႏ ရခိုင်ခမ်းနယ်ႏ စစ်တွေ‌ေဝင်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ဓညဝတီထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်ဆꩻလꩻကအဝ်ႏဒါႏ စဲ့ꩻထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ကွပ်တလီꩻဝစ်တဲင် အကုဲင်ပြင်ꩻလို့လစွဥ်ႏသွူ။ === ၂၀၁၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတွမ်ႏ အမေႏရိကန်ႏသီး ခမ်းထီတန်အရန်း ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻအလꩻတကွို့ꩻတခဝ်ရပ်တဲင် အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန် USS Bonhomme Richard (LHD-6)နောဝ်ꩻ ၂၀၁၃ ခုနစ်ဗာႏအစဝ်းခိန်ႏ ဝါးလွဥ်လယ်ႏဒွိုန်းက မျန်ႏမာႏခမ်းနောဝ်ꩻသွူ။[၇] ‌ မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ အရာႏတန်ကအဝ်ႏဒါႏ အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန်ကလွဥ်လယ်ႏဒါႏ (၂၀၁၃ ခုနစ်)ဗာႏနောဝ်ꩻ တယ်ႏစ၂၀၁၄ ခုနစ်မꩻတဲင် စဲ့ꩻထီယာန်တပ်ခြွဥ်း ဖျင်ဆင်စဲ့ꩻအရေꩻပင်ႏလယ်ႏလောင်း (Combined Fleet Exercise -Sea Shield)ယို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏမာꩻတဲင်စဲ့ꩻထီယာန်မျိုꩻစွုမ်ႏတွမ်ႏ ရဟတ်ယာန်ဖုံႏ၊စဲ့ꩻကွန်မန်ဒိုအစွိုꩻ (NAVY SEALs)ဖုံႏ၊ အရာႏအဝ်ႏသား၊စဲ့ꩻရဲင်ꩻအာႏ ၁၄ဝဝလွို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏသွဥ်ကျင်ꩻသွူ။[၈] မျဲန်ႏမာႏ - တောင်ကိုရီးယားထီတပ်အွဥ်ငါသား မော့ꩻခွဲဝင်ꩻခိန်ႏ (၂၀၁၇ ခုနှစ်) တယ်ႏစ၂ဝ၁၆ ခုနစ်ဗာႏ တပ်မတောႏလယ်ႏထောင်နယ်ႏကို ကုလွမ်ꩻလာꩻတသီႏအစွိုꩻနွို့ပါလွဥ်တဲင် တပ်မတောႏပင်ႏလယ်ႏကလွေꩻဒါႏတသီႏယွုံ သင်္ဘောꩻ(သံလွင်)ခြောင်ဖင်ႏ ဒေသခံႏသား အဝ်ႏလွမ်ꩻလာꩻရဲးကမ်းဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻတဲင် ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏတွိုႏ ဒီဇင်ဘာလာကို ဒေႏသခံႏသားစုခြွဥ်း ၈၁ဝ၅၃ဖြာꩻ ရဲးကမ်းထွားဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻဖုံႏ သင်္ဘောꩻလောင်းကီ လွူးပိုသားအတာႏ နမ်းလောင်းလိုမူႏ ၁၁ဖြာꩻနဝ်ꩻတဲ့ လွမ်ꩻလာꩻလွူးထန်ႏဖေႏလꩻသွူ။[၉] ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏနဝ်ꩻ  ဧရာဝတီခမ်းနယ်ႏကို ကမော့ꩻဒါႏရန်ႏဖုံႏတဲ့ လယ်ႏထောင်ထွားလွမ်ꩻလာꩻဖေႏနေနေသွူ။[၁၀] ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏ မီလန်စဲ့ꩻသွဥ်ခန်ꩻကို ကထီႏမော့ꩻဗာႏ မျဲန်ႏမာႏစဲ့ꩻထီတပ်ထီယာန် ဆင်ဖြူရှင် (F14) ဘင်္ဂလားပင်ႏလယ်ႏအော်တွင်ꩻ ကမာꩻဒါႏပွယ်ꩻ အိန္ဒိယတွမ်ႏ မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ဖျင်ဆင်မု ၂၀၁၈ နဝ်ꩻ မျဲန်ႏမာႏထီတပ်တဲ့ အဝ်ႏပါသွူ။ မျဲန်ႏမာႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ထီယာန်ဖုံႏ ကျန်စစ်သား-အတန်းအစား ဖရီးဂိတ်ထီတပ်ထောင်ထွားရေထီယာန်  ဆင်ဖြူရှင် (F-14) တွမ်ႏ ခြောင်ဖင်ႏလယ်ႏအီထီယာန် အင်းလေး UMS Inle တွမ်ႏ အိန္ဒိယဖဲ့ꩻခဝ်နဝ်ꩻ ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတွိုက်ခꩻရေꩻစဲ့ꩻယာန် corvette INS Kamorta, Shivalik (Project 17)အဝ်ႏပါတဲင်၊ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီယာန် INS Sahyadri တွမ်ႏ Type 877EKM Kilo-class ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတဆွိုင်ꩻ၊ ရဟတ်ယာန်တဆွိုင်ꩻတွမ်ႏ အရန်းထိုတလီꩻယာန်နီဆွိုင်ꩻဖုံႏတဲ့အဝ်ႏပါသွူ။ ၂၀၁၉ ခုနစ်ဗာႏ စက်တင်ဘာလာတွင်ꩻ မျဲန်ႏမာႏထီတပ် ထီတပ်ယာန် ကျန်စစ်သားနဝ်ꩻ ဒေႏသကို သဘာႏဝဘေအန္တရာယ်ႏဆဲင်ႏရာꩻ စီႏမံႏဖန်းဖြယ်မုတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻ နွို့မာꩻငီꩻတိုတက်အီအတာႏ ပထမသွတ်ꩻ အမေရိကန်-အာဆီယံတလီꩻအခြောင်ꩻ US-Asean Maritime Exercise (AUMX) ကိုလဲ့ အဝ်ႏပါနဝ်ꩻသွူ။[၁၁] မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ ပင်ႏလယ်ႏဖင်ႏစဲ့ꩻရေꩻဖျင်ဆင်မု (၂၀၁၈ ခုနစ် ကိုကိုးကျွန်း) မျဲန်ႏမာႏထီတပ်မ‌တောႏနဝ်ꩻ ဒေႏသကိုတွမ်ႏထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻယို အဝ်ႏထိန်ꩻဖေႏသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ တော်ဝင်ဩစတြေးလျထီတပ်၊ တွမ်ႏခယ်ႏထီတပ်ပါ အိန္ဒိယထီတပ်ယင် ဒေႏသကိုလယ်ႏချာငါ အဝ်ႏလက်ခံနဝ်ꩻသွူ။[၁၂]  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်သင်္ဘောꩻဖုံႏလဲ့ ဗီယက်နမ်၊ ထုဲင်ႏတွမ်ႏ စင်ကာပူသီးတဲ့အဝ်ႏပါ ခမ်းကိုလွေꩻသဲင်ꩻချာတာႏ အဝ်ႏစွꩻခွင်ꩻဖေႏဒျာႏသွူ။ တပ်မတောႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ကတယ်ႏထောင်ႏ ၂၄.လာဒီသဲဥ်ဘာ၊၁၉၄၇ဗာႏ ညလဲန်း (၇၈) နေင်ႏ ခမ်းထီနောဝ်ꩻ မျဲန်ႏမာႏခမ်း တပ်စွိုꩻအရင်ꩻခံႏအစွိုးအမျိုꩻ ထီတပ်ခြောင်ꩻ အခန်ꩻကဏ္ဍ ခမ်းထီပဲင်ႏဧရိယာႏကို ရဲးကမ်းရေꩻ၊ထောင်ထွားအီထီတဖူꩻခြောင်ꩻအရေꩻ တပ်အရွယ်ႏအစွိုꩻ ၁၉၀၀၀ဖြာꩻ အကွို့ꩻအခဝ် တပ်မတောႏဌာႏနချွုတ် ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါချွုတ်ရွုမ်ꩻ(ထီ)၊စဲ့ꩻရွုမ်ꩻ၊နေပြည်တော်။ အမဥ်ꩻကြုဲင် ထီတပ်၊နေဗီ၊ရွိုင်ရယ်၊၊နေင်ႏခွပ်ဗွေ လာဒီသဲန်ဘာ ၂၄ ထိန်ꩻထွားအုတ်ချွုပ်သားတပ်မတောႏဗိုႏကဲႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ဦးမင်းအောင်လှိုင် ရဲးကမ်းရေꩻဝွန်ႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်တင်အောင်ဆန်း ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါထီတပ် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ထိန်ဝင်းစဲ့ꩻအရာႏတန်ချွုတ်ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အေးမင်းထွေး အဲန်ဂျင်နီယာဌာႏနတန် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အောင်သူစိုး == လꩻလွစ်တခြင်ထွူဆꩻချာ လိုမ်းဗိဥ်ႏရဲးကမ်းစဲ့ꩻတန်အွဥ်ငါသား(ထီတပ်)ဖုံႏ == # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်မူးတန်ခင်မောင်ဘို (၁၉၄၈ - ၁၉၅၂ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဗိုလ်မူးတန်ချွုပ် သန်းဖေ (ထီ-၁၀၀၁)(၁၉၅၂ - ၁၉၆၂ ခုနစ်ဗာႏ) # ‌ထီတပ် ဗိုလ်မူးချွုပ် သောင်းတင် (ထီ-၁၀၂၅)(၁၉၆၂ - ၁၉၇၄ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် ချစ်လှိုင် (ထီ-၃၀၁၁)(၈-၃-၁၉၇၄ မှ ၁၆-၁၀-၁၉၈၀ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် မောင်မောင်ဝင်း (၁၉၈၀ - ၁၉၈၅ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန် မောင်မောင်ခင် (ထီ-၁၀၃၈) (၁၉၈၅ - ၁၉၉၂ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် သန်းညွန့် (၁၉၉၂ - ၁၉၉၅ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန် တင်အေး (၁၉၉၅ - ၁၉၉၇ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ညွန့်သိန်း (ထီ-၁၀၈၇)(စတသ-၃)(၁၉၉၇ - ၂၀၀၀ဗွေနေင်ႏ ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ကြည်မင်း (ထီ-၁၁၀၇)(စတသ-၆)(၂၀၀၀ - ၂၀၀၄ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် စိုးသိန်း (ထီ-၁၁၈၁)(စတသ-၁၁)(၂၀၀၄ - ၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ၊ ဇွန်လာ # ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် ဉာဏ်ထွန်း (ထီ-၁၁၉၆)(စတသ-၁၆)(၁-၆-၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ ၁၅-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် သူရ သက်ဆွေ (ထီ-၁၂၈၂)(စတသ-၂၂)(၁၆-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ ၁၂-၈-၂၀၁၅ ခုနစ်) # ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် တင်အောင်စန်း (ထီ-၁၂၈၇)(စတသ-၂၃) (၁၃-၈-၂၀၁၅ ခုနစ် ဗꩻတွိုႏ ၃-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်) # ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် မိုး​အောင် (ထီ-၁၃၇၄)(စတသ-၂၈)(၄-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်ဗꩻတွိုႏ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ ခုနစ်ဗာႏ ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ဇွဲဝင်းမြင့် (ထီ-၃၄၇၄)(စတသ-၃၂)(ဇန်နဝါရီလာ ၂၀၂၄ – ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ ) # ‌ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်ထိန်ဝင်း (စတသ-၂၉)(ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ –ယိုခါ ) ==အရာႏအရန်းတွမ်ႏ အဆောင်ႏအယောင်ꩻဖုံႏ== ==ထွို့ꩻဗူႏပွုံႏ== ===အုပ်ချုတ်ရေꩻတွမ်ႏ စွဲးကမ်းရေꩻယူနစ်ဖုံႏ=== အုပ်ချွုပ်ရေꩻတွမ်ႏစွဲးကမ်းရေꩻယူနစ်ဖုံႏ ‌ထီတပ် ဗျုဟာစဲ့ꩻယာန်ဗူႏ ရဲးကမ်း လိုမ်းဗိဥ်ႏ‌ရေꩻအွဥ်ငါတန်ရွုမ်ꩻ ‌(ထီ)၊ ရဲးကမ်းရေꩻဝွန်ႏတန်ဌာႏန (နေပြည်တော်) (ကက(ထီ)) ဗျူဟာမြောက် ထီတပ်ထိန်ꩻရဲမုဌာႏနတန်ချွုတ် (နေပြည်တော်) ထီတပ်သွဥ်မာꩻရေꩻဌာႏနချွုပ်  (ဆိပ်ကြီးခနောင်တို) ထီတပ်သင်္ဘောꩻအောင်ဌာႏနတန်ချွုတ် (သန်လျင်) ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုပ်ဖုံႏ ထီတပ်ဗျုဟာ စဲ့ꩻယာန်ဗူႏထီတပ်ဖုံႏ (ရဗစ) ထီတပ်အရင်ꩻခံႏတပ်ဖုံႏ အထူꩻတပ်စွိုꩻ ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုတ်ဖုံႏ ဧရာဝတီ ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုတ် (ဧရခ) ဌာနချွုတ် (သန်လျက်စွန်း၊ ရန်ကုန်) သံလျင်ထီတပ်စခန်ꩻ သီလဝါ ထီတပ်စခန်ꩻ ကိုကိုးကျွန်ꩻအုံတဲင်စခန်ꩻ (ထီတပ်ရေဒါယူနစ်တဲ့အဝ်ႏပါ) မောရဝတီ ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုတ် (မရခ) ဌာႏနချွုတ် (မော်လမြိုင်ဝေင်ꩻ) ဓညဝတီ ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုတ် (ဓရခ) ဌာႏနချွုတ် (စစ်တွေဝေင်ꩻ) ကျောက်ဖြူထီတပ်စခန်ꩻ သံတွဲထီတပ်စခန်ꩻ အမတ် (၇၁) ထီငုပ်သင်္ဘောꩻ အုံတဲင်ခြꩻစခန်ꩻ ပမ္မဝတီ ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုတ် (ပရခ) ဌာႏနချွုတ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၁)ထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၂)ထီတပ်တခြိုꩻထိန်ꩻတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၃)ထီတပ်အုပ်ချွုပ်ရေꩻတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၄)ထီတပ်စူခွုမ်ယမ်ꩻတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၅)ထီတပ်စက်မုစူခွုမ်မုတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၆)စဲ့ꩻထီယာန်ဗူႏ (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၇) ထီတပ်သွဥ်သင်ရေꩻ (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) တနင်္သာရီ ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုတ်(သရခ) ဌာႏနချုပ် (ကျွန်းစုဝေင်ꩻ၊ တနင်္သာရီတွိုင်ဒေသတန်) အမတ်(၅၁)ထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻတပ် (မြိတ်ဝေင်ꩻ) အမတ်(၅၂)ထီတပ်တခြိုꩻထိန်ꩻတပ် (မြိတ်ဝေင်ꩻ) အမတ်(၅၃)ထီတပ်အုပ်ချွုပ်ရေꩻတပ် (မြိတ်ဝေင်ꩻ) အမတ်(၅၄)ထီတပ်စူခွုမ်ယမ်ꩻတပ် (မြိတ်ဝေင်ꩻ) အမတ်(၅၅)ထီတပ်စက်မုစူမုတပ် (မြိတ်ဝေင်ꩻ) အမတ်(၅၆)စဲ့ꩻထီယာန်ဗူႏ(မြိတ်ဝေင်ꩻ) အမတ်(၅၇)ထီတပ်သွဥ်ထူႏရေꩻတပ် (စခန်းသစ်ကျွန်း) အမတ်(၅၈)ထီတပ်အုံတဲင်ခြꩻစခန်ꩻ(ဇာဒက်ကြီးကျွန်း) အမတ်(၅၉)ထီတပ်ထင်ႏဆꩻငါစခန်ꩻ (မလိကျွန်း) ထီတပ်ဆငါရန်းစခန်ꩻ (ပုလဲကျွန်း) ထီတပ်ဆငါရန်းစခန်ꩻ(ကတန်ကျွန်း) ထီတပ်ဆငါရန်းစခန်ꩻ (စခန်းသစ်ကျွန်း) ထီတပ် ဗျုဟာစဲ့ꩻရေꩻယာန်ဗူႏဖုံႏ အမတ်(၁)ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာန်ဗူႏ (သန်လျင်) အမတ်(၂)ဗျူဟာထီစဲ့ꩻယာန်ဗူႏ (ဟိန်းဇဲ၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီ) အမတ်(၃)ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာန်ဗူႏ (စနဲမြို့၊ ကျောက်ဖြူခရိုင်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်) အမတ်(၄)ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာန်ဗူႏ (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) ထီတပ်အစရင်ꩻခံႏဖုံႏ မျဲန်ႏမာႏ - အိန္ဒိယထီတပ်အွဥ်ငါအတန်ချွုတ်ဖုံႏ မော့ꩻခွဲလို့ဝင်ꩻ (၂၀၁၃ ခုနစ်)တွင်ꩻ ===ထီတပ်သခန်ꩻဌာနချုတ်ဖုံႏ=== ===ထီတပ် ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ=== ===ထီတပ် တပ်ရင်ꩻဖုံႏ=== ၁၉၆၄ ခုနစ်ဗာႏယို တပ်မတောႏ(ထီ) အမတ်(၁)ထီတပ်တပ်အစယို တပ်အစဖြယ်ဌာႏနချွုတ်(၁)၊ခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ်(၃)နောဝ်ꩻ ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတပ်အစခိန်ႏ ထွို့ꩻဗူႏစစနောဝ်ꩻသွူ။ ခါးလားကထွို့ꩻဗူႏဒါႏတပ်အရင်ꩻနောဝ်ꩻ တယ်ႏစ၁၉၆၂ ခုနစ်ကာႏလအမော့အစတပ်ခြွဥ်းတရန်း၊တပ်ဖြယ်အရန်းအနေႏ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏဖေႏစဲ့ꩻတလင်ꩻအရေꩻနဝ်ꩻသွူ။ မဥ်ႏတွိုႏအရေꩻပေါႏကိစ္စဖုံႏရဲးကမ်းအတာႏ အခိန်ႏပေႏတောႏတွင်ꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏကလꩻအီ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။ ထီတပ်အရာႏအဝ်ႏသားတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏဖုံႏ ထောင်ခင်ႏတပ်ဘာႏသာႏဆဲင်ႏရာꩻ သွဥ်ဖေႏထွူတဲင် ထီတပ်ရင်ꩻကိုထေင်းထမ်ႏဗာႏတာႏဝွန်ႏသွူ။ ၁၉၆၅ ခုနစ်ဗာႏ လꩻထဲင်းယင်းရဲင်ꩻအာႏဖုံႏတဲင် ဗꩻတိွုႏခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ် (၅) ထွို့ꩻဗူႏခြဲ့ꩻလုဲင်းလွိုယင်းသွူ။ အမတ်(၁)ထီတပ်အရင်ꩻစနဝ်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻကိစ္စရေꩻရာႏဖုံႏ ဆꩻကွဥ်ထင်ႏစဲ့ꩻဌာႏနချွုတ် စဲ့ꩻရေꩻ၊စဲ့ꩻထောင်ထွားရေꩻကိစ္စဖုံႏ အဝ်ႏ တနင်္သာရီထီတပ်နဝ်ꩻ အုပ်ချွုတ်လွေꩻထွူတဲင် မြိတ်၊ တနင်္သာရီ၊ ကော့သောင်း၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ထားဝယ်ဒေသဖုံႏနောဝ်ꩻ တွိုက်ခꩻရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။ ၁၉၈၆ ခုနစ်ကို အမတ်(၁)ထီတပ်ရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို အမတ်(၁၇) ထောင်ခင်ႏတပ်အစပြောင်ꩻလဲꩻလွေꩻတဲင် စဲ့ꩻဌာနချွုတ်တဲ့ အဝ်ႏ မြိတ်ဝေင်ꩻပြောင်ꩻခြုဲင်းလွေꩻ တွံတေးဝေင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ၁၉၆၇ ခုနစ်ဗာႏ ဧရာႏ၀တီႏခြောင်ကြွန်ꩻလောင်းကအဝ်ႏဒါႏဒေႏသ လွေꩻသဲင်ꩻချာငါ လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻပွေားထွားဝါးအီအတာႏ ထွို့ꩻဗူႏလွေꩻသမ်းယင်း ထီတပ်အမတ်)၂) နဝ်ꩻသွူ။ အမတ်(၂)ထီတပ်အစရင်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏ ဆꩻတွို့ꩻနဝ်စဲ့ꩻဌာႏနချွုတ်ဖုံႏယို စဲ့ꩻစူထောက်ဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏနောဝ်ꩻယင်ကယ်ႏ အဝ်ႏဧရာႏဝတီႏထီတပ်နဝ်ꩻ ထိန်ꩻထွားလွေꩻတဲင် အဝ်ႏနဝ်ꩻမတရန်း ရန်ႏကုန်ႏ၊ ဟင်္သာတ၊ ဝါးခယ်မ၊ ဘိုကလေးဒေႏသကိုနဝ်ꩻလဲ့ စဲ့ꩻထွားရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏလဲ့ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။ ၁၉၆၈ ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၃၀)နီꩻယို ထီတပ်အရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို ပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻနယ်ႏအလင်သားထွူတွော့ꩻ ထပ်တပ်အစအရင်ꩻနဝ်ꩻကို ထူႏသိမ်ꩻချာယင်းသွူ။[၁၅] === [[အထူꩻတပ်အစွိုꩻ]] === [[တပ်မတောႏ(ထီ)အထူꩻစဲ့ꩻခြင်ရေꩻအစွိုꩻ]] (Myanmar Navy SEALs)ယို ၂၀၁၀ ခုနစ်ကာႏလခိန်ႏ စငါထွို့ꩻဗူႏခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကယ်ႏအီလိုꩻဝင်ꩻကဆွမ်ꩻထိုꩻဖုံႏ၊မာꩻဆာအကျံꩻနယ်ꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻရေꩻတွမ်ႏယာလံဖေင်ꩻဖံꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻမားရေꩻထာꩻမာꩻ ရုဲင်းတသွိုးမာꩻအီတာႏ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။လွိုက်ရွေꩻရေꩻထာꩻမာꩻစဲဥ်ႏတွမ်ႏသွဥ်သင်ရေꩻတဖူꩻအနယ်ꩻယို ဗွိုန်ပီတွမ်ႏ အမေရိကန်ႏထီတပ် SEALလွိုက်ရွေꩻအနယ်ꩻတဖူꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။[၁၆][၁၇][၁၈] === [[ထီတပ်အုံခြꩻစခန်ꩻ တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻ]] === မျန်ႏမာႏ တပ်မတောႏနောဝ်ꩻ ထီတပ်သွုံꩻအီတလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းအီအတာႏဘိုဖော်စ် ၄၀ မီလီမီတာ နှင့် zpu-2 AAAနဝ်ꩻ အဝ်ႏသွုံꩻလဲဥ်းကရီးခါသွူ။ == စဲ့ꩻစူခွုမ်တခြိုꩻဖုံႏ == === ထွꩻခေတ်ရေꩻ === ခေတ်ထွꩻအရေꩻ မျန်ႏမာႏထီတပ်နဝ်ႏ တယ်ႏစ ၂၀၀၀ ခုနစ်ဗာႏအစဝ်းခိန်ႏကာႏ ခေတ်ထွꩻအရေꩻအစီႏစဲန်ႏယို အဝ်ႏခွုမ်စမ်ႏလဲဥ်းသွူ။အဝ်ႏခမ်းထန်ႏလင် ကဒင်ႏပသာလွဥ်ခမ်းကို တယ်ႏဆို့ꩻဒပ်ꩻဆင်အီတာႏ ကစွဲးကမ်းဒါႏကိရိယာဖုံႏကထွာဒါႏ သင်္ဘောꩻဖေႏကထွာအရန်းရန်းထိုနဝ်ꩻတဲ့ အဝ်ႏသော့ꩻပါခါꩻလဲဥ်းသွူ။ ဖရီးဂိတ်ထီတပ်စဲ့ꩻယာန်ဖုံႏ မျန်ႏမာႏထီတပ်နောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻအလီꩻဖုံႏယို အီႏထဲမ်သော့ꩻယင်း စက်ကိရိယာဖုံႏတဲင် ခေတ်ဖေႏကထင်ႏထိုနောဝ်ꩻ ကျိုꩻစာꩻမွဥ်းလဲဥ်း ၂၀၀၁ခိန်ႏကာႏသွူ။ ၂၀၁၂ ခုနစ်တွင်ꩻ Type 053H1 အရန်းအမျိုꩻ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻသင်္ဘောꩻနီဆွိုင်ꩻ အဝ်ႏခယ်ႏခမ်းမꩻ ပသာဖေႏနောဝ်ꩻသွူ။သင်္ဘောꩻနီဆွိုင်ꩻယိုလဲ့ ဒင်ႏထိုထိုစွဥ်ႏ အလုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ကဒင်ႏထိုမုနောဝ်ꩻ C-802 ဒုံးကျည်ကိဥ်းအာတဲင် HY 2 သင်္ဘောꩻယားကုဲင်ဒုံးကျည်များဖုံႏထဲမ်ပြောင်ꩻသော့ꩻယင်း အာႏရုံခံႏအီကိရိယာအတသာဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ပထမခမ်းကိုထေ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻသင်္ဘောꩻ အောင်ဇေယျနဝ်ꩻ ၂၀၁၁ ခုနစ်တွင်ꩻတဲင် အွဥ်ႏထေင်ႏထမ်းပါစဲ့ꩻရေꩻတဲင် ၂၀၁၃ ခုနစ်အစောဝ်းခိန်ႏတွင်ꩻ အဝ်ႏဗီဆာခါပတ်နမ်မꩻ တွမ်ႏအိန္ဒိယထီတပ်သင်္ဘောꩻဖုံႏသွဥ်မာꩻငီꩻလို့ဝင်ꩻသွူ။ ဒုတိယခမ်းကို‌ေထဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻသင်္ဘောꩻထွာဒါႏ စဲ့ꩻထီယာန်ကျန်စစ်သားနောဝ်ꩻ  ထီငုပ်သင်္ဘောꩻဖုံႏ ၂၀၂၀ ခုနစ်တွင်ꩻ ထီတပ်နောဝ်ꩻ အဝ်ႏအိန္ဒိယမꩻ ဗꩻဆိုဗီယက်ခေတ် Sindughosh/Kilo-class ထီငုပ်သင်္ဘောယို ဝွေꩻသီးအရီးသွတ်ꩻဖြေꩻထူႏနွောင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။အွိုးအစ INS Sindhuvir (S58)ယိုခါးလားတပြောင်ꩻထိုꩻတဝ်းခိန်ႏ ဝွေꩻသီးဖျင်ဆင်ချာယင်း Hindustan Shipyard Limited နဝ်ꩻသွူ။ယိုခါတဲ့ ထီငုပ်သင်္ဘောꩻထီတပ်ယာန် မင်းရဲသိင်္ခသူ UMS Minye Theinkhathu ကရိုꩻဒါႏ ပြောင်ꩻလုဲင်ႏအမဥ်ꩻတဲင် သွဥ်မာꩻစမ်ꩻအီတာႏ အီႏသွုံꩻလွေꩻအီ ထီငုပ်သင်္ဘောꩻဒျာႏသွူ။ [၁၉][၂၀]  ထီတပ်စဲ့ꩻယာန်သွဥ်စမ်ꩻမု ('Bandoola 2020')သီးကထွာဒါႏတကွို့ꩻတခဝ် ၂၀၂၀ ခုနစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅နီꩻတွင်ꩻ လိုꩻအာယံသေဗာႏ အွဥ်နယ်ထီႏထွားဗာႏနဝ်ꩻသွူ။[၂၁] အိန္ဒိယထီတပ်နဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏထီတပ်ဖေႏကတွိုႏအခြောင်ꩻတာႏ အီႏသွဥ်အီႏကူႏညီႏဖေႏလွေꩻနဝ်ꩻသွူ။[၂၂] ၂၀၂၁ ခုနစ် ဒီဇင်ဘာလာ၂၄နီꩻ မျန်ႏမာႏထီတပ်ယို ဒုတိယအလဲင်ႏ ထီငုပ်သင်္ဘောꩻ 35B Ming-classအစွိုးအမျိုꩻ ထီငုပ်သင်္ဘောꩻစဲ့ꩻထီယာန် မင်းရဲကျော်ထင် UMS Minye Kyaw Htin နဝ်ꩻ လက်ခံႏထူႏလꩻဗာႏ ခယ်ႏခမ်းနောဝ်ꩻသွူ။[၂၃][၂၄] ၂၀၁၂ ခုနစ်တွင်ꩻ စငါကထေင်းထမ်ႏဒါႏတာႏဝွန်ႏတဲင် ထီတပ်အရီးသွတ်ထွာဒျာႏ နမ်းထိုꩻမား ဖရီးဂိတ် စဲ့ꩻသင်္ဘောꩻနဝ်ꩻသွူ။ထီတပ်ယိုအီႏမာꩻလွေꩻခမ်းကိုထေ ဖရီးဂိတ်သင်္ဘောꩻသူဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏစီႏစဲန်ႏသွူ။ ရုရှား၊ အိန္ဒိယ၊ ခယ်ႏတွမ်ႏဆꩻချာပဲင်ꩻစူခွုမ်စနစ်ဖုံႏယို ပေါင်ꩻဆွိုင်ꩻလို့ဝင်ꩻသွူ။ကရိုꩻဒါသင်္ဘောꩻဖုံႏနောဝ်ꩻ Kh-35E သင်္ဘောꩻယားအီ ဒုံးကျည်ဖုံႏ၊ OTO Melara 76 mm Super Rapid Cannons၊ AK-630 6-barrel 30mm close-in weapon system (CIWS) တွမ်ႏ Chinese ASW ဒုံးပျံဖုံႏယို တော်ပီဒိုဖုံႏ ဒပ်ꩻအဝ်ႏဆင်သွူ။ ရေဒါများတွမ်ႏ အီလက်ထရွန်းနစ်စနစ်ဖုံႏယို ထွာ အိန္ဒိယသီး Bharat Electronics အဓိကနဝ်ꩻသွူ။ကမာꩻတသာယင်းဒါႏ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻသင်္ဘောꩻဖုံႏတွမ်ႏ OPV ဖုံႏအတာႏ ခယ်ႏခမ်းဟံႏတလင်ꩻလောင်း ဝေဟင်ခꩻ ဒုံးကျည်ဖုံႏတွမ်ႏ သင်္ဘောယားအီဒုံးကျည်ဖုံႏယို မန်းခမ်းသားဖြေꩻထူꩻနဝ်ꩻသွူ။ မျန်ႏမာႏထီတပ် သင်္ဘောꩻအောင်ယို ၁၉၉၀ ခုနစ်ဆꩻချာမꩻ တွမ်ႏခယ်ႏကူႏညီႏတဲင် တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻ ဒေသကို ခေတ်အထွꩻသွတ်ꩻသင်္ဘောꩻအောင် တဗာႏဒျာႏသွူ။မျန်ႏမာႏထီတပ် အင်ဂျင်နီယာဖုံႏနောဝ်ꩻ အီႏသွဥ်မာꩻသ‌ေင်္ဘာꩻတာႏ အဝ်ႏသွဥ်ထူႏလွေꩻ ခယ်ႏခမ်းတွမ်ႏ ရုရှားခမ်းဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ရုရှားကမာꩻ Kh-35E သင်္ဘောယားကုဲင်အီ ဒုံးကျည် အလင် အိန္ဒိယကမာꩻဒါႏအရန်းထိုယားကုဲင် ထီငုပ်သင်္ဘော Shyena တော်ပီဒို အဝ်ႏ၂၀၁၅ မꩻ ၂၀၁၇ ခုနစ်အကို မျန်ႏမာထီတပ်နဝ်ꩻ အစ္စရေးခမ်းကို Super Dvora Mk IIIထောင်ထွားကိဥ်းတာႏ ‌ေဖြꩻသင်္ဘောꩻနီဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။[၂၅] နောဝ်ꩻထွူ ၂၀၁၇ ခုနစ် မတ်လကို ကချွုတ်ခါꩻဒါႏ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၇ ဒသမ ၉ သန်းတန်ဖိုႏကအဝ်ႏဒါႏ သဖော်ꩻပီတူႏအလꩻတဲင် မျန်ႏမာႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ဖြေꩻယင်းအိန္ဒိယခမ်းကို အရန်းယံထီငုပ်သင်္ဘောယားကုဲင်းအီ တော်ပီဒို Shyena ယူနစ်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။[၂၆] နဝ်ꩻအလင် မျန်ႏမာႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ၂၀၁၉ ခုနစ်ကို အဝ်ႏတောင်ကိုးရီးယားမꩻ ထီစဲ့ꩻယာန်ယို မုတ္တမ (1501) platform dock (LPD) အတသာ ဖြေꩻထူႏခါꩻသွူ။ === ဖရီႏဂိတ်စဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ === === ငွပ်ထီသင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ === === အလောင်ႏလင် === == သင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ == == လွူꩻထွားထဲင်ႏအလောင်ႏလင် == [[တပ်မတောႏ (တလီꩻ)]] [[တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻတပ်စွိုꩻ]] [[တပ်မတောႏ (ကောင်)]] == အာႏကွိုꩻ == 1sob4992ns2u5fm1iu5si9d0t975him