Wikipidiya
bolwiki
https://bol.wikipedia.org/wiki/Peji_Unsiri
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
first-letter
Media
Inmusamman
Mossa
Ruta
Rutta mossa
Wikipidiya
Wikipidiya mossa
Fayil
Fayil mossa
MediaWiki
MediaWiki mossa
Tempilet
Tempilet mossa
Taimako
Taimako mossa
Panni
Panni mossa
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Tempilet:Infobox country
10
110
8206
8123
2026-08-11T05:27:19Z
Inforiver
88
8206
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Infobox
| above = {{{conventional_long_name|Infobox Country}}}
| subheader = {{#if:{{{native_name|}}}|'' {{{native_name|}}} ''}}
| image = [[Fayil:{{{image_flag|Flag of none.svg}}}|{{{flag_width|125px}}}|border]]
| caption = Tuta
| image2 = [[Fayil:{{{image_coat|Insigne incognitum.svg}}}|{{{coat_width|85px}}}]]
| caption2 = {{{emblem_type|Tambari woli}}}
| header1 = {{#if:{{{national_motto|}}}|Take}}
| data1 = {{{national_motto|}}}
| header2 = {{#if:{{{national_anthem|}}}|National anthem}}
| data2 = {{{national_anthem|}}}
| header3 = [[Fayil:{{{image_map|Blank borderless map of Africa (orthographic projection).svg}}}|{{{map_width|300px}}}]]{{#if:{{{image_map2|}}}|<br>[[Fayil:{{{image_map2|}}}|{{{map_width|300px}}}]]}}
| label4 = {{#if:{{{capital|}}}|<div style="text-align:center">Birni in Siri</div>}}
| data4 = {{{capital|}}}{{#if:{{{coordinates|}}}|<br>{{{coordinates|}}}}}
| label5 = {{#if:{{{largest_city|}}}| <div style="text-align:center">Birni la yatu Siri</div>}}
| data5 = {{{largest_city|}}}{{{coordinates2|}}}
| label6 = {{#if:{{{demonym|}}}|<div style="text-align:center">Sun miyya woli</div>}}
| data6 = {{{demonym|}}}
| label7 = {{#if:{{{official_languages|}}}|<div style="text-align:center">Harshe la lelo'aji kumeyi</div>}}
| data7 = {{{official_languages|}}}
| label8 = {{#if:{{{ethnic_groups|}}}|<div style="text-align:center">Kabilu</div>}}
| data8 = {{{ethnic_groups|}}}
| label9 = {{#if:{{{government|}}}|<div style="text-align:center">Gwamnati</div>}}
| data9 = {{{government|}}}
| label10 = {{#if:{{{leader1|}}}|</strong>• {{{leader1_type}}}<strong>}}
| data10 = {{{leader1|}}}
| label11 = {{#if:{{{leader2|}}}|</strong>• {{{leader2_type}}}<strong>}}
| data11 = {{{leader2|}}}
| label12 = {{#if:{{{leader3|}}}|</strong>• {{{leader3_type}}}<strong>}}
| data12 = {{{leader3|}}}
| header13 = {{{sovereignty_type|}}}
| label14 = {{#if:{{{established_event1|}}}|</strong>• {{{established_event1}}}<strong>}}
| data14 = {{{established_date1|}}}
| label15 = {{#if:{{{established_event2|}}}|</strong>• {{{established_event2}}}<strong>}}
| data15 = {{{established_date2|}}}
| label16 = {{#if:{{{established_event3|}}}|</strong>• {{{established_event3}}}<strong>}}
| data16 = {{{established_date3|}}}
| label17 = {{#if:{{{established_event4|}}}|</strong>• {{{established_event4}}}<strong>}}
| data17 = {{{established_date4|}}}
| label18 = {{#if:{{{established_event5|}}}|</strong>• {{{established_event5}}}<strong>}}
| data18 = {{{established_date5|}}}
| label19 = {{#if:{{{established_event6|}}}|</strong>• {{{established_event6}}}<strong>}}
| data19 = {{{established_date6|}}}
| header20 = {{#if:{{{area_sq_km|}}}| <div style="text-align:center">Fadi woli</div>}}
| label21 = {{#if:{{{area_sq_km|}}}|</strong>• {{{area_label|Jimilla ya maddi}}}<strong>}}
| data21 = {{{area_sq_km|}}}{{#if:{{{area_sq_mi|}}}|<br>({{{area_sq_mi|}}})}}{{#if:{{{area_rank|}}}|<br>({{{area_rank|}}})}}
}}{{#switch:{{FULLPAGENAME}}
|Nijeriya =
| #default = [[Panni:Lelo'aji]]
}}
</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}
{{INTERWIKI|Q5621162}}
</noinclude>
bjn7nynvt9uf6vng2bphx3ocr99c2e5
Afghanistan
0
387
8225
2526
2026-08-11T05:43:15Z
Inforiver
88
8225
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Islamic Emirate of Afghanistan
| native_name = {{Nq|د افغانستان اسلامي امارت|ps}} (Pashto)<br><small>Də Afğānistān Islāmi Imārat</small><br>امارت اسلامی افغانستان (Dari)<br><small>Imārat-i Islāmī-yi Afğānistān</small>
| image_flag = Flag of the Taliban.svg
| image_coat = Arms of the Islamic Emirate of Afghanistan.svg
| emblem_type = Emblem
| motto = لَا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ، مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ([[Arabic]])<br><i>Lā ʾilāha ʾillā llāh, Muhammadun rasūlu llāh</i><br>"There is no god but God; Muhammad is the messenger of God." ([[Shahada]])
| national_anthem = {{Nq|دا د باتورانو کور|ps}} (Pashto)<br><small>Dā Də Bātorāno Kor</small><br>"This is the Home of the Brave" ([[English language|English]])
| image_map = Afghanistan (orthographic projection).svg
| image_map2 = Afghanistan - Location Map (2013) - AFG - UNOCHA.svg
| capital = [[Kabul]]
| demonym = Afghan
| government = Unitary totalitarian theocratic Islamic emirate
| leader1_type = Supreme leader
| leader1 = [[Hibatullah Akhundzada]]
| leader2_type = Prime Minister
| leader2 = Hasan Akhund
| leader3_type = Chief Justice
| leader3 = Abdul Hakim Haqqani
| area_sq_km = 652,864 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 252,072 sq mi
| area_rank = 40th
}}
'''Afghanistan:''' kasantu GA yanki Asiya ,godom Anin dono woliye larabawa ji . Afghanistan, ga hukumasu moyinshe islama ko Afghanistan.(e) Woliji laga tudu sa kala ita ako iyaka mararraba Asiya ko Dalla GA aushi Asiya.
Karintan tilo Asiya aji iyaka GA Pakistan zuwa dar ga aushi Iran zuwa zoni , Turkey zuwa gudi mana zoni . Uzbekistan zuwa gudi , Tajikistan zuwa gudi mana dar ga china zuwa gudi mana dar ga dar.
Aji mamaye Fili laga Fadi murabba'i kilomita 652,864 (252,072 sq mi) woli galibi aji gontani ga tsaunika jizani ga filaye gudi GA aushi mana zoni la aji iyaka GA tsauni Hindu kush.
Kabul ishin birni laga Siri ga woli kala aji ruta matsayin Siri birninsa. Dangane ga godom miyya ga duniya zuwa soninshe 2023, godom Afghanistan Alan miliyan 43. Hukuma kididdiga in woli aggressive ko kiyastu godom Alan miliyan 32.9 ga soninshe 2020.
==Ɗiwwa==
{{Reflist}}
[[Panni:Lelo'aji]]
{{INTERWIKI|Q889}}
r3gi1rova72q2s46d7orqocpt37rfzx
Afirka Ko Aushi
0
389
8226
8109
2026-08-11T05:44:11Z
Inforiver
88
8226
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republic of South Africa
| native_name = <div style="font-size:70%;">
{{Infobox/table|<b>[[Afrikaans language|Afrikaans]]</b>|<i>Republiek van Suid-Afrika</i>}}
{{Infobox/table|<b>[[Southern Ndebele language|Southern Ndebele]]</b>|<i>iRiphabliki yeSewula Afrika</i>}}
{{Infobox/table|<b>[[Northern Sotho language|Northern Sotho]]</b>|<i>Repabliki ya Afrika-Borwa</i>}}
{{Infobox/table|<b>[[Swazi language|Swazi]]</b>|<i>iRiphabhlikhi yoMzantsi Afrika</i>}}
{{Infobox/table|<b>[[Sotho language|Sotho]]</b>|<i>Rephaboliki ya Afrika Borwa</i>}}
{{Infobox/table|<b>[[Swahili language|Swahili]]</b>|<i>iRiphabhulikhi yaseNingizimu-Afrika</i>}}
{{Infobox/table|<b>[[Tsawana language|Tswana]]</b>|<i>Rephaboliki ya Aforika Borwa</i>}}
{{Infobox/table|<b>[[Tsonga language|Tsonga]]</b>|<i>Riphabliki ya Afrika Dzonga</i>}}
{{Infobox/table|<b>[[Venda language|Venda]]</b>|<i>Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe</i>}}
{{Infobox/table|<b>[[Zulu language|Zulu]]</b>|<i>iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika</i>}}
</div>
| image_flag = Flag of South Africa.svg
| image_coat = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg
| emblem_type = Emblem
| image_map = South Africa (orthographic projection).svg
| image_map2 = South Africa - Location Map (2019) - ZAF - UNOCHA.svg
| national_motto = "<i>ǃke e꞉ ǀxarra ǁke</i>" ([[ǀXam language|ǀXam]])<br>Unity in Diversity ([[Yarenshe Turanci]])
| national_anthem = "[[National anthem of South Africa]]"<br>[[Fayil:South African national anthem.oga]]
| official_languages = <b>12 Languages:</b>
[[Afrikaans language|Afrikaans]]
<br>[[Yarenshe Turanci]]
<br>[[Ndebele language|Ndebele]]
<br>[[Sepedi language|Sepedi]]
<br>[[Sesotho language|Sesotho]]
<br>[[Setswana language|Setswana]]
<br>[[South African Sign Language]]
<br>[[Swazi language|Swazi]]
<br>[[Tshivenda language|Tshivenda]]
<br>[[Xhosa language|Xhosa]]
<br>[[Xitsonga language|Xitsonga]]
<br>[[Zulu language|Zulu]]
| capital = [[Pretoria]], [[Cape Town]], [[Bloemfonten]]
| largest_city = [[Johannesburg]]
| demonym = South African
| ethnic_groups = 81.4% Black<br>8.2% Coloured<br>7.3% White<br>2.7% Indian or Asian<br>0.4% other
| government = Unitary parliamentary republic with an executive presidency
| leader1 = Cyril Ramaphosa
| leader1_type = President
| leader2 = Paul Mashatile
| leader2_type = Deputy president
| sovereignty_type = Independence from the [[United Kingdom]]
<!--
| established_event1 = Granted
| established_date1 = 11 November 1975
| established_event2 = [[United Nations Security Council Resolution 397|United Nations full membership]]
| established_date2 = 22 November 1976
| established_event3 = Current constitution
| established_date3 = 21 January 2010
-->
| area_sq_km = 1,221,037 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 471,445 sq mi
}}
[[Panni:Olii pewe]]
[[Fayil:Gandhi Zulu war.jpg|200px|right|thumbnail|Sgt. Maj. (hon.) Gandhi tare da masu sa kai na 2nd Indian Stretcher Bearer Corps a lokacin tawayen Zulu, a 1906 a Afirka ta Kudu]]
[[Fayil:Bloemfontein City Hall Vil001.jpg|200px|right|thumbnail|Dakin taro na birnin Bloemfontein, Afrika ta Kudu]]
[[Fayil:African helmeted turtle (Pelomedusa subrufa).jpg|thumb|kunkuru a afrika ta kudu]]
'''Africa ko Aushi''' ita aga wolinshe, aushi in [[Afirka]]. Kala itaji Siri woli GA inko ko duwa miyya . Woli ce aji ga kabijir-jir anin godom gaske.
Afrika ko Aushi, ga hukumance Jamhuriya Africa ko aushi (RSA), Itaji woli mafi Aushi ko Africa. Lardukansa bonum aji ga iyaka Dina kudu GA misali 2,798 (Mil 1,739) In bo fali la ko aushi fali Allantika ga teku indiya: zuwa gudi in makwabta wolinshe [[Nawibiya]], [[Botswana]] ga [[Zimbabwe]]: Dina dar ga gudi mana dar [[Mozambique]] ga Eswalini: kala aji kewaye ga lesotho. Laga Fadi fora woli murabba'i kilomita 1,221,037 (kilomita murabba'i 471,445), woliye mate ga miyya miliyan 62 preloria itaji Siri birni gudanarwa aji ga cope Town ga matsayi beyi dono GA majalisa dokoki itaji GA Siri birni majalisa ga al'adu su aji Kona Bloemfontein ga matsayi Siri birni shari'a (18) birni laga Siri ga godom miyya ishin [[Johannesburg]], kafa Cape Town kafa kala birni laga godom Indo jirji Amma ga yanki Sahara Africa, Durban.
Bincike archaeogical aji ewe gako cewa nau'in hominid daban daban aji kasancewa ga Afrika ko aushi kimani soninshe miliyan balau 2.5 (miliyan balau GA reta) la gadawo kala miyya zamanye aji dono GA yanki mana ga soninshe 100.000 ga aji gede . Miyya farko ga aji monasu ji anin Asali khison kala miyya bantu koga zoni ga Africa ko Dalla aji dono ga yanki soninshe 2.000 zuwa 1.000
LA gadawo. Koga 1652 Dutch kafu beyi dono in turai ga farko ga table bay kala aji gawa 1795 ga 1806, [[Birtaniya]] ko mamaye ishin GA gawa karni in 19 mfacane lalatu yanki kala kafu daula ga messesu. Sakan Mulki mallaka ga yanki ye kala innan tun lu,u lu,u ga zinare inko aji alako sauyi ga beyi Ina Saniya GA kala . Kirkiru tarayya Africa ko aushi ga soninshe 1910 koga manshi yankuna cope, Natal Transvaal GA orange river, ko jam huriya in gawa 1961. Shaf ga cewa tsari inko mallaka Iko mallaka kabilanci aji kasantu GA cope ga, kafa ga hankali aji lalace kala mafi akasari bu'um fata ga Africa ko aushi GA zowa Sara Kari GA kafa 1994.<ref>Constitution Eighteenth Amendment Act (47665) (in English and Tswana). Vol. 697. Parliament of the Republic of South Africa. 27 July 2023.</ref>
<ref> "Principal Agglomerations of the World". City Population. Archived from the original on 25 December 2018. Retrieved 30 October 2011.</ref>
<ref>"South Africa at a glance". South African Government. Archived from the original on 26 May 2020. Retrieved 18 June 2020.</ref>
== Tarihi ==
Gaban maropeng ga Cradle of Humankind ga Africa ko aushi ko kunshin modi manshi beyinshe bincike Karai tarihi ga burbushi halittu ga [[duniya]]. Anin bincike Karai tarihi ganantu gawawarki maddi ga kogo ga lardi Gauteng . Beyi beyi tarihi in UNESCO of Humankind " shafukaye gontango ga Sterkfontein, modi kogawa beyinshe laga arziki ga burbushi hominid GA duniya , ga kala Swartkrans gondolin cava, krodraai kogo Cooper ga kala malapa. Raymond Dart aji gani burbushi hominin ga farko ga aji gano ga Africa kala taung child (la aji wena GA nem GA Toung) ga soni in 1924 Messe hominin feten ko beyi makapansgal GA lardi Limpopo. Cornelia ga Florisaban ga Lardi jiha kyaula: kogo tetteke ga Lardi kwazulu - Natal: klaaiea river caves ga dar cope ga pinnacle point, Elandsfonten ga die kelcle point, Elandsfonten ga Die kelders cave ga Lardi western cope.
== Ɗiwwa ==
{{INTERWIKI|Q258}}
[[Panni:Lelo'aji]]
lxiakjkd0l2sfc4sgr8zcuomiw86ncx
Amurka
0
414
8217
8168
2026-08-11T05:32:25Z
Inforiver
88
8217
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q30}}
Amurka do Amirka nahiya ji.
Amurka do Nemga Kashi balau. Andi Amurka ko gudi (North America) ga kala Amurka ko aushi wato(south America). Kala Amurka ita aga wolinshe laga gedau dora kume ga duniya mana jir Le nahiya yallasa Gaga duniya.
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
g3i20f4z68mmaa1kymcckm3mb746lf5
Angola
0
419
8227
3023
2026-08-11T05:44:34Z
Inforiver
88
8227
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republic of Angola
| native_name = <i>República de Angola</i> ([[Portuguese language|Portuguese]])
| image_flag = Flag of Angola.svg
| image_coat = Emblem of Angola.svg
| emblem_type = Emblem
| image_map = Angola (orthographic projection).svg
| image_map2 = Angola - Location Map (2013) - AGO - UNOCHA.svg
| national_anthem = "[[Angola Avante]] (Portuguese)"<br><i>Forward Angola</i><br>[[Fayil:Angolan-National-Anthem- US-Navy-Band.ogg]]
| official_languages = [[Portuguese language|Portuguese]]
| capital = [[Luanda]]
| demonym = Angolan
| ethnic_groups = 37% Ovimbundu<br>25% Ambundu<br>13% Bakongo<br>21% other African<br>2% Mestiço (mixed European and African)<br>2% Asian<br>1% European
| government = Unitary presidential republic
| leader1 = João Lourenço
| leader1_type = President
| leader2 = Esperança da Costa
| leader2_type = Vice president
| sovereignty_type = Independence from [[Portugal]]
| established_event1 = Granted
| established_date1 = 11 November 1975
| established_event2 = [[United Nations Security Council Resolution 397|United Nations full membership]]
| established_date2 = 22 November 1976
| established_event3 = Current constitution
| established_date3 = 21 January 2010
| area_sq_km = 1,246,700 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 481,400 sq mi
}}
'''Angola''' (lafazi: /Angola) do jamhuriya Angola, kasantu woli ji, ga aji gawa nahiya Africa. Angola Andi godom Fili kimani kilomitoti murabba'i 1,246,700. Angola Andi godom miyya kimani 25,789,024. Bisa Ga jimilla kidaya in soninshe 2014. Angola itaga iyaka ga jamhuriya kwango, ga jamhuriya dimokiradiyya kwango ga Namibiya kala ga zambiya. Siri birni Angola,Luanda ji.
Shugaba woli Angola Joao manual goncalves lourenco: mataimaki shugaba woli Bornito de sauso ji.
Joao Lourenco ishin shugaba woli la aji tinayi Angola in wena yanci kotto ga soninshe in 1975, koga Portugal.
== Bizunga ==
[[Fayil:Angola Provinces numbered 300px.png|right|300px|Mapa ya bizunga ya Angola]]
# Bengo
# [[Bengela (kizunga)|Bengela]]
# [[Fayil:ECDM 20160509 Angola YellowFever Outbreak.pdf|thumb|cutar yellow fever a angola]][[Biye]]
# Kabinda
# Kuando Kubango
# [[Kuanza Node]]
# [[Kuanza Sudi]]
# [[Kunene]]
# [[Wambu]]
# [[Wila]]
# [[Luanda]]
# [[Lunda Node]]
# [[Lunda Sudi]]
# [[Malanzi]]
# [[Musiku]]
# [[Namibe]]
# [[Wizi (kizunga)|Wizi]]
# [[Nzadi (kizunga)|Nzadi]]
==Hotuna==
<gallery>
File:Luanda_Skyline_-_Angola_2015_(cropped).jpg|
File:Logo FJU (Angola).jpg|thumb|Logon angola]]Luanda Angola
File:Angola-Pos.png|Taswirar Afrika na nuna kasar Angola a launin Ja
File:Black_Stones_Pungo_Adongo.JPG|Dutsin Black, Angola
File:Rio_Longa.JPG|Kogin Longo
File:Battle_of_quifangondo.JPG|Taswirar yaƙin Quifangondo
File:Tazua.jpg|Tazua
File:Church_in_Tombua,_Namibe,_Angola.JPG|Coci a Tombua, Namibe, Angola
File:Cargamento_de_mineirios,_Namibe.JPG|Katon jirgin Ruwa a bakin Ruwa, Namibe Angola
File:Black_Stones_Malange.JPG|Black Stones Malange Angola
File:Kissala.jpg|
File:LocationAngola.svg|thumb|manuniyar angola]]Kissala
</gallery>
== Ɗiwwa ==
{{Reflist}}
[[Panni:Panni:Lelo'aji]]
{{INTERWIKI|Q916}}
obfvwd7dlpzwh37125r2bvj4o97jemb
8229
8227
2026-08-11T05:46:16Z
Inforiver
88
8229
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republic of Angola
| native_name = <i>República de Angola</i> ([[Portuguese language|Portuguese]])
| image_flag = Flag of Angola.svg
| image_coat = Emblem of Angola.svg
| emblem_type = Emblem
| image_map = Angola (orthographic projection).svg
| image_map2 = Angola - Location Map (2013) - AGO - UNOCHA.svg
| national_anthem = "[[Angola Avante]] (Portuguese)"<br><i>Forward Angola</i><br>[[Fayil:Angolan-National-Anthem- US-Navy-Band.ogg]]
| official_languages = [[Portuguese language|Portuguese]]
| capital = [[Luanda]]
| demonym = Angolan
| ethnic_groups = 37% Ovimbundu<br>25% Ambundu<br>13% Bakongo<br>21% other African<br>2% Mestiço (mixed European and African)<br>2% Asian<br>1% European
| government = Unitary presidential republic
| leader1 = João Lourenço
| leader1_type = President
| leader2 = Esperança da Costa
| leader2_type = Vice president
| sovereignty_type = Independence from [[Portugal]]
| established_event1 = Granted
| established_date1 = 11 November 1975
| established_event2 = [[United Nations Security Council Resolution 397|United Nations full membership]]
| established_date2 = 22 November 1976
| established_event3 = Current constitution
| established_date3 = 21 January 2010
| area_sq_km = 1,246,700 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 481,400 sq mi
}}
'''Angola''' (lafazi: /Angola) do jamhuriya Angola, kasantu woli ji, ga aji gawa nahiya Africa. Angola Andi godom Fili kimani kilomitoti murabba'i 1,246,700. Angola Andi godom miyya kimani 25,789,024. Bisa Ga jimilla kidaya in soninshe 2014. Angola itaga iyaka ga jamhuriya kwango, ga jamhuriya dimokiradiyya kwango ga Namibiya kala ga zambiya. Siri birni Angola,Luanda ji.
Shugaba woli Angola Joao manual goncalves lourenco: mataimaki shugaba woli Bornito de sauso ji.
Joao Lourenco ishin shugaba woli la aji tinayi Angola in wena yanci kotto ga soninshe in 1975, koga Portugal.
== Bizunga ==
[[Fayil:Angola Provinces numbered 300px.png|right|300px|Mapa ya bizunga ya Angola]]
# Bengo
# [[Bengela (kizunga)|Bengela]]
# [[Fayil:ECDM 20160509 Angola YellowFever Outbreak.pdf|thumb|cutar yellow fever a angola]][[Biye]]
# Kabinda
# Kuando Kubango
# [[Kuanza Node]]
# [[Kuanza Sudi]]
# [[Kunene]]
# [[Wambu]]
# [[Wila]]
# [[Luanda]]
# [[Lunda Node]]
# [[Lunda Sudi]]
# [[Malanzi]]
# [[Musiku]]
# [[Namibe]]
# [[Wizi (kizunga)|Wizi]]
# [[Nzadi (kizunga)|Nzadi]]
==Hotuna==
<gallery>
File:Luanda_Skyline_-_Angola_2015_(cropped).jpg|
File:Logo FJU (Angola).jpg|thumb|Logon angola]]Luanda Angola
File:Angola-Pos.png|Taswirar Afrika na nuna kasar Angola a launin Ja
File:Black_Stones_Pungo_Adongo.JPG|Dutsin Black, Angola
File:Rio_Longa.JPG|Kogin Longo
File:Battle_of_quifangondo.JPG|Taswirar yaƙin Quifangondo
File:Tazua.jpg|Tazua
File:Church_in_Tombua,_Namibe,_Angola.JPG|Coci a Tombua, Namibe, Angola
File:Cargamento_de_mineirios,_Namibe.JPG|Katon jirgin Ruwa a bakin Ruwa, Namibe Angola
File:Black_Stones_Malange.JPG|Black Stones Malange Angola
File:Kissala.jpg|
File:LocationAngola.svg|thumb|manuniyar angola]]Kissala
</gallery>
== Ɗiwwa ==
{{Reflist}}
[[Panni:Lelo'aji]]
{{INTERWIKI|Q916}}
6c339v9nc4cbmz9sftffyqpsrxp6kqi
Asibiti
0
430
8205
3155
2026-08-10T22:27:05Z
Abu Sadeeq77
197
8205
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q16917}}
Asibiti beyi modiji la aji(1) solayi inko kule ga anin yakul lafiya wato anin jinya. Inko ga asibiti ji aji wena sedi ga likita ga anin yakul lafiya ga messesu yalla shafan asibiti (2) likita ishinji aji taimika anin yakul lafiya ga asibiti(3).
Asibiti cibiya kule ga lafiya ga jinya ga Anin yakul lafiya jizani ga kwararru anin kimiyya ga kule Lafiya ga sauwi ma'aikata anin yakul lafiya boii ruta likita(4) anin sanannu nau'in asibiti ishin ji Siri asibiti inko godom su ga sashi gaggawa inko sedi matsaloli kule yakul lafiya ga gaggawa Yan Koni bokka osi ga hatsari zuwa yakul lafiya in kwatsam Asibiti gundumomi galibi Ishin ji beyi kule ga lafiya in yanki ye jizani ga gado godom inko kulaga zurfi ga sauwi gado inko kulega aninyakul lafiya la aji bukata kulega mate asibiti in musamman gontango ga cibiyoyi rauni ga asibiti la manshi ( geriatric) ga asibiti inko sedi takamemme bukata likita mana sedi yakul hankali ( inko asibiti anin yakul hankali) ga maddi nau'ika cututtuka ga asibiti in musamman aji Ina taimako inko sikita farashi kule ga lafiya ba ankwatatuni ga gabadaya. (5) Rarraban asibiti ga matsayin in gabadaya, in musamman ga gwamnati dangane ga goggo wena dodo gede.
Asibiti gozi aji gonta taimako ga miyya jizani ga dalibai kimiyya ga kule Lafiya ga sauwi dalibai kule Lafiya la yatu asibiti la aji undato ga asibiti. Asibiti itaga sassa daban daban ( misali tiyata ga kule gaggawa) ) ga rukuni kwararru mana min kulega tilo (6) maddi asibitoci matega missu sassa anin yakul lafiya maddi kala aji ga sassa kulega Anin yakul lafiya .beyi tallafi In gama gorusu gontango kanti sedi in ilmi cututtuka ga ilimi rediyo.
Asibitoci godonsu aji wena dodo miyya ga kungiyoyi lafiya (In riba ɗo kungiyoyi zowa koyi ) kamfanoni inshora lafiya ɗo kungiyoyi agaji gamiga gudumawa aga kaitseye . Ga tarihi aji Godom asibiti kala aji Ina dodo ko goggo umarniga addini ɗo kala daidaiko miyya ga shugaba in agaji(7)
Ga ga honsene asibiti ye mate ga kwararru likitoci Fadi ma'aikata jinya ga anin sauwi ruta kule Lafiya inko ga boi la kafañ odaye addini do kala maddi aji zowa koyi ga ga ruta eme lematan Andi umarni ga addini in katoliko jir jir su Alexians ga bon sevours sister inko har honsene aji mata hankali ko hidima asibiti ga tetteke soninshe 1990s ga kala maddi kungiyoyi kiristan ha godom gami ga Methoddis ga Lutherans la aji gudana ga asibiti (8) dangane ga ainihi ma'ana kalma asibitoci aji kala har honsene aji kiyaye inko ma'ana gawa sunaye maddi cibiyoyi min Royal Hospital Chelsea, inko aji kafa hga 1681 ga matsayin Bono ritaya ga kule ga manshiwa sojoji.
== Ɗiwwa ==
{{INTERWIKI|Q16917}}
15enhlxy1p26k011lz1kvj5m4w6tryw
Basse
0
454
8203
3414
2026-08-10T15:50:48Z
Mamman Ali
142
I improved the article
8203
wikitext
text/x-wiki
{{Article stub warning}}
{{Databox|item=Q247154}}
'''Basse'''
1. Modi
2. bolo
3. kunum
4. fofdo
6. ba'di
7. badcimodi
9. irmodi
8. dirbolo
9. dirkunum
10. dirfoddo
17. dirbadi
18. dirbawulo
19. dirhordo
20. dirbonum.
{{INTERWIKI|Q247154}}
d5qwd2n4x47q9jdzmmk2tzg0vdx5da2
Chadi
0
477
8218
8169
2026-08-11T05:32:40Z
Inforiver
88
8218
wikitext
text/x-wiki
{{INTERWIKI|Q657}}
{{Databox|item=Q657}}
'''Chadi''' ita a ga Modi koga Olli un Africa ko Dalla, ita aji kodoki ga Olli bacci Modi: kofai dar [[Sudan]], kofai aushito [[LIBYA]], kofai zunito [[Nijar|NIJAR]], ga [[KAMARU]], ga [[Nijeriya|NIGERIA]], kofanni gudi Kala ita aji kodoki ga Africa un dallah, Olli Chadi ita ga Amma sa kega tekusa, Amma ita ga tabki Modi Sunni. Tabkin Chadi. Ishi a gudi-zunii ga Ndjamena Gur gunta koyii un Olli chadi.
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
9m3kpdocg4rv2mbrq1g2ygekvj2b5is
China
0
481
8228
8105
2026-08-11T05:44:59Z
Inforiver
88
8228
wikitext
text/x-wiki
[[Panni:Olii pewe]]
{{Infobox country
| conventional_long_name = People’s Republic of China
| native_name = <i>中华人民共和国<br>Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó</i>
| image_flag = Flag of China.svg
| image_coat = 中華人民共和國國徽.svg
| emblem_type = Emblem
| image_map = CHN orthographic.svg
| national_anthem = "义勇军进行曲 ([[Chinese language|Chinese]])"<br>Yìyǒngjūn jìnxíngqǔ<br>March of the Volunteers<br><br>[[Fayil:March of the Volunteers instrumental.ogg]]
| official_languages = [[Standard Chinese]]
| capital = [[Beijing]]
| largest_city = [[Chongqing]] (by municipal population)<br>[[Shanghai]] (by urban population)
| demonym = Chinese
| ethnic_groups = 91.11% Han Chinese<br>1.39% Zhuang<br>0.84% Uyghur<br>0.81% Hui<br>0.79% Miao<br>0.74% Manchu<br>0.70% Yi<br>0.68% Tujia<br>0.50% Tibetan<br>2.44% others
| government = Unitary communist state
| leader1 = Xi Jinping
| leader1_type = CCP General Secretary and President
| leader2 = Li Qiang
| leader2_type = Premier
}}
Sin do jamhuryar woli sin woji la ga nahiya [[Asiya]]. Sin Andi godon filaye mana kilomita kobalau. 9,596,961. Sin Andi godom miyya kimani biliyan modi ga miliyan dalma kunum ga sittin ga badi. 1,403,500,365, bisa ga Jimila soninshe in 2016. Ga siri birni sin Ishin [[Beijing]]. (3)(4) Sin itu iyaka mana she: Rasha, kazakyaslan, Kyrgyzstan, Tajikistan, magnolia, koriya ko aushi, laos, vielnam, Myanmar, [[Indiya|India]], bhulan, [[Nepal]], [[Afghanistan]], kala ga [[Pakistan]].
==Asalito==
Woli shin (Guangdong), mango( koga yanki xanlon) ga calaio (koga woli cambalu, ga xandu, ga gadar marmara) shaf an eweni ga matsayi yankuna daban-daban ga eme taswira 1570 in Abraham orlelius. Antun amfani ga kalma"china" kagasu Inglishi Yan karni ga 16: shaf ga she: sinawa ga kossu mate an amfani ga Ishin sa ga eme lokaci. Wantun asalini ko goggo Foligal, malay. Ga Farisa zuwa kalma sanskril. Cina la Antun amfani ga ita ga mashi India.(6)(7) China"(8)(9),(10) wantun amfani ga Barbosa Dagona Farisa chin(चीन), inko kala watu asali koga sankil cina(चीन). [11] asali kalma sanskril balu ji in muhawara BC)(12) koga 1655. Marlino matani onu shawara cewa Daula qin (221.206 kz)(13)(14)15)(16)(17)(18) kala hukuma In jiha zamani Ishin"jamhuryar miyya sin" sinawa saukake: 中华人民和和国; sinawa ga gargajiya 中華人民共和國; pinyin: Zhōnghuá rénmín gònghéguó). Dubba tsari Ishin"china" 中国; 中國; [19] jamji kala Zhongguo kala aji fassari inshin ga middle kindom' ga Turanci (20)s. (21)(22)(23)
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
5h1n241316v2ehzubeopntecthhyg8c
Honduras
0
584
8219
8170
2026-08-11T05:32:56Z
Inforiver
88
8219
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q783}}
'''Honduras''' (1) do jamhuriya Honduras (ga Ispaniyanci Republica de Honduras) woliji ga nahiya Amurka Siri birni woli handrus birni Tegucigalpa ji. Honduras itaga godom Fili kimani kilomitoti murabba'i 112,777. Honduras itaga godom miyya 11,005,850, bisa ga jimilla in soninshe 2025. Honduras itaga tetteke ga ga woli kunum Guatemala ga zoni , Salvador ga aushi mana zoni ga Nicaragua ko aushi mana dar. Honduras ko wena yanci kotto ga soninshe in 1821. aga soninshe in 2026 shugaba woli Honduras Nasiru Afirka ji. Mataimaki shugaba woli Honduras maria Antonieta majia ji koga soninshe in 2026.
== Ɗiwwa ==
{{INTERWIKI|Q783}}
[[Panni:Lelo'aji]]
ar12psin5rg0tdovuor52w70cakgzya
Japan
0
615
8208
8159
2026-08-11T05:28:31Z
Inforiver
88
8208
wikitext
text/x-wiki
{{Convert to infobox|infobox = Infobox country}}
{{Databox|item=Q17}}
'''Japan''' wolli ji, la dar ga [[Asiya]]. Japan ita filii la itu kilomita kofuddo (377,972). Japan itaga godon miyya la antun (126,672,000). Ga masonin sunin (2017). Maraya un Siri ga Japan, Tokyo. Japan ita ga tsibiri godon (6,800). Tsibirai un asse ga Japan meteji, Honshu, Hokkaido, Kyushu, ga shikoku.
Japan wak"kottu ga karbi un'an bawulo 7, boi layii Annabi ISA (AS).
MOI un Japan Akihito ko sunin (1988).
Firaminista un Japan ishin ji Shinzo Abe ko sunin (2012). Mataimaki firaminista ye isshinji Taro Aso. Ko sunin (2012).
==Ɗiwwa==
{{INTERWIKI|Q17}}
[[Panni:Lelo'aji]]
7oj9yg6onpznnyt62vccis14oxxqrxy
Jizani Ga Amurka
0
629
8224
8193
2026-08-11T05:34:31Z
Inforiver
88
8224
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q30}}
'''Jizani Ga Amurka''' (ga turanci United States of America) do Amurka do Amerika do American do gontakoyi jahohi Amurka jamhuriya ji LA gontan jahohi ([[50]]) ga Fadi woli ga wolinshe godom la aji Tina gashi kossu guda badi. Kala Andi maddi yankuna laga yanci sa guda 11 ga kala dolinshe tshibiri guda 9. American Andi Fadi woli LA ala sakwaya mil miliyan 3.8 (kala kilo mita 9.8) gakala godom miyya miliyan 325 woli Amurka itaji woli in kunum do in hoddo ga beyi Fadi woli in kunum beyi godom miyya birni tarayya woli ishin Washington gundumar Colombia, birni laga godom miyya ga Siri kala ishin [[New York]].(1)
Jiha Alaska itaji ga Fadi kwana gudi mana zoni in gudi Amurka, iyaka ga woli kanada koga dar. Rushewa tarayya Soviet itu sanadiya dono Amurka woli laga gedau Iko ga duniya kala Amurka itaji woli ga ita aji gabita Mulki Demokaradiya ga wolinshe duniya godom
Miyya poleo-indian ji aji Ina hijira koga woli Rasha zuwa gudi akalla soninshe 15,000 ga aji gede. Mulki mallaka tubba Birtaniya zalu jinkoga karni in 16. Bongira Hali Amurka zalu ji ga soninshe in 1776.
Elen tetteke washi ye ga soninshe 1783 boii kafa tarayya Amurka. Amurka in amfani ga kundi tsari Mulki in soninshe in 1788, la zowan sun the bill of right. Woli Amurka itaji woli la gedau Iko ga Duniya Yan boii rusa taraiya ga Mulki Demokaradiya ga maddi koga wolinshe lake duniya.
Woli Amurka itaji ga gabata ga majalisa dondu duniya, bankin duniya ga Messe Siri kungiyoyi duniya. Amurka itaji woli laga gedau tattali Dara ga duniya ga siyasa ga kala al'adu.
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
3n60cfkx7p9y3yq3o091axb30caxlo3
Kenya
0
645
8220
8171
2026-08-11T05:33:22Z
Inforiver
88
8220
wikitext
text/x-wiki
{{Convert to infobox|infobox = Infobox country}}
{{Databox|item=Q114}}
'''Kenya''', itaji Olli un budum ga Africa kofai dar, gake tekun [[Indiya|India]] duffu kofai dar too" tafbkin Victoria duffu kofai zunito, laa ita aji kudukii ga Olli badi meteji. Kofai zuni tafbki Victoria Andi ollii Uganda, kofai aushitoo Kala Tanzania, kofai gudi Kala Ethiopia. Kofai dar"gudi' Somaliya, kofai gudi-zunii Kala [[Sudan]], William Ruto. Isshin ji shugabto un hunsunee.
==Hotuna==
<gallery>
File:Flag_of_Kenya.svg|Tutar kasar
File:Coat_of_arms_of_Kenya_(Official).svg|Coat of Arms
File:Africa_1909_16a.png|Taswirar kasar a shekarar 1909
File:Bofa_Public_Beach_Kilifi.jpg|Bakin Tekun Bofa, na Jama'a
File:Buntwani_Bridge.jpg|Gadar Buntwani, Kenya
File:Bunkhouse_-_awasi,_kenya_(41888330632).jpg|Bunkhouse awasi, Kenya
File:ENKARE_NAIROBI.jpg|Enkare Nairobi
File:Guest_house_close_to_Masaii_Mara.jpg|Guest House close to Masaii Mara, Kenya
File:Homa_Bay_.jpg|Homa Bay
File:KE_Lamu_0204_024_(17064039019).jpg|Wani Kwale-kwale a Kogi, Kenya
Ak55-Busy_afternoon.jpg|Yan'mata na saka
Image:Kenyan_man.jpg|[[Maasai]]
File:Mount Kilimanjaro Dec 2009 edit1.jpg|Dutsin Kilimanjaro
</gallery>
==Addinai==
* Addinin brutustan 33%
* katulik 10%
* buda 2 %
* musulmi 3%
* suran hanyuye da suke be 45%
==Diwwa==
{{INTERWIKI|Q114}}
[[Panni:Lelo'aji]]
mu7vp1b62ood3t1qgwjrubfz0qokbdo
Kolombiya
0
651
8221
8172
2026-08-11T05:33:36Z
Inforiver
88
8221
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q739}}
Kolombiya (Lafazin /kolombiya) do kwalanbiya<ref>[https://www.bbc.co.uk/academy/ha/articles/art20150306130417116 Sunayen Ƙasashe da Manyan Birane], ''BBC''.</ref> (Colombia ga Harshe Turanci) woliji ga nahiya Amurka ko aushi. Itaga godom Fili kimani kilomitoti 40 , arba'in 49,100,00 bisa ga bosi in soninshe 2017(2).
Kolombiya itaga tetteke ga panama, peru, Venezuela, Brazil ga kala Ekweita.
Siri birni kolombiya, ishin ji Bogota.
== Hotuna ==
<gallery>
File:Taganga.jpg|Taganga, Colomiya
File:Christmas2004inMedellín.JPG| Bikin kirismati a Jihar Medellin
File:Santuario de Las Lajas, Ipiales, Colombia, 2015-07-21, DD 21-23 HDR.jpg|Santuario de Las Lajas wani Gini a Cikin kasar Kolombiya
File:Chile v Colombia 20190519 92.jpg|Yar wasan kasar Kolombiya
File:Lama, Ipiales, Colombia, 2015-07-21, DD 04.JPG|Rakumi cikin kwalliya irin na kasar Kolombiya
File:Encuentro Presidencial y V Gabinete Binacional Perú-Colombia.jpg|Tawagan kasar Kolombiya
File:Barranquilla_Catedral.jpg|Catedral María reina de Barranquilla, Atlantico, Kolombiya
</gallery>
== Ɗiwwa ==
{{INTERWIKI|Q739}}
[[Panni:Lelo'aji]]
jkge52ve8wu56egrav6gm2hr82y2l95
Laberiya
0
659
8216
8167
2026-08-11T05:31:58Z
Inforiver
88
8216
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1014}}
[[Fayil:George Weah 2019 (cropped).jpg|thumb|George Weah shugaban kasar na yanzu]]
[[Fayil:Liberia (orthographic projection).svg|thumb|Kasar laberiya]]
[[Fayil:Flag of Liberia.svg|thumb|tutar laberiya]]
[[Fayil:1853 map of the Republic of Liberia.jpg|thumb|taswirar laberiya]]
[[Fayil:Liberia w2 locator.svg|thumb|laberiya]]
[[Fayil:Liberia, Africa - panoramio (169).jpg|thumb|titi a laberiya]]
'''Laberiya''' woliji lake ga zoni Africa Laberiya aji ga iyaka ga Sierra Leone ga gudi mana zoni, kala ita ga iyaka ga gunine in gudi mana dar kala itaga iyaka ga woli I vory coast, kafa kala ita ga iyaka ga Atlantic Ocean ko aushi ga kala ita ga iyaka Atlantic Ocean ko aushi GA kala aushi mana zoni, ko ga godom miyya kimani 5 millions kala aji ga Fadi woli kilomita murabba'i+ 111,369km Siri birni Laberiya monrovine ji turanci ishin yare laga muhimmanci ga Laberiya ke amfa ga ishin.
[[Fayil:Liberian Capitol Building.jpg|thumb|babban birnin laberiya]]
[[Fayil:Coat of arms of REPUBLIC OF LIBERIA in 1963.jpg|thumb|Laberiya]]
[[Fayil:Liberia Topography.jpg|thumb|laberiya]]
== Tarihi ==
[[Fayil:Zambia_097.jpg|thumb|wasu tsaffin gine gine masu tarihi a zambiya]]
== Hotuna ==
<gallery>
File:Liberian_Capitol_Building.jpg|Ginin Capitol na Laberiya
File:Flag_of_Liberia.svg|Tutar kasar
File:Coat_of_arms_of_Liberia.svg|Coat of Arms
File:Mesurado_River_(6831730706).jpg|Kogin Mesurado
File:Liberia,_West_Africa_2015_-_panoramio_(3).jpg|Liberia West Africa
File:Liberia, Africa - panoramio (149).jpg|Liberia, Africa - panoramio (149).
</gallery>
== Ɗiwwa ==
{{INTERWIKI|Q1014}}
[[Panni:Lelo'aji]]
jq3tfrqknbtxmu92qba3s3ln7m84fov
Nicaragua
0
732
8215
8166
2026-08-11T05:31:41Z
Inforiver
88
8215
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q811}}
'''Nicaragua''' (Lafazin:/n!karaga/) woli ji ga nahiya [[Amurka]] ko Dalla Nicaragua ajiga godom Fili kilomita murabba'i 129 494. Nicaragua aji ga godom miyya 6085 213, bisa ga jimilla bosi in soninshe 2018.(1)
Nicaragua aji ga tetteke Costa Rica ga Honduras Siri birni Nicaragua, managua ji.(2) Shugaba woli Nicaragua ishin ji Daniel Ortega.
== Ɗiwwa ==
{{INTERWIKI|Q811}}
[[Panni:Lelo'aji]]
p2kl5g40s1y9lpzlxdihncls0jge4zk
Nijar
0
734
8214
8165
2026-08-11T05:31:27Z
Inforiver
88
8214
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1032}}
'''Nijar''' do Nijer(1)(2) woli ji laga yanki [[Afirka|Afrika]] ko zoni. Ko makwabta su wolinshe bawulo ([[Nijeriya|Najeriya]]' ko aushi, linya ko gudi ko dar, [[Aljeriya]] koga gudi ki zoni kala [[Mali]] ko zoni [[Bukina Faso]] ga [[Benin]] ko aushi mana zoni kala, [[Chadi]] ko dar). Andi miyya la Alan mana miliyan ko bawulo(17) kala aji ga kabilu daban daban mana min: Hausawa, Zabarmawa, Abzinawa, [[Filanti]], [[Kanuri]], Bugaje, Barebari, Larabawa, Tubawa, Ga Guermawa. Nijar aji modi koga wolinshe kungiyar tattali arziki wolinshe zoni ga Africa (CEDEAO). Nijar aji ga siri wolisu mana 1,270,000km (490,00sq mi) ko balau 2 ga siri woliye wolinshe Africa ko zoni. Beyi 80% in woli Sahara ji beyi 22 miliyan miyya woliye Nijar musulwa ji Nijar wattun yanci konto ga suninshe in 1960 koga Turawan mulki mallaka in woli [[Faransa]], Aji ga arziki ma'adanai ga gawa ga woliye mana zinariya ga Oyum ga gawayi ga uranium ga kala fetur.
==Miyyanla Aji Dono Ga Nijar Ga 2013==
Fa lissafi kasafi woliye ga INS fatan goyi (3) ga soninshe in 2013 woliye Nijar Andi miyya miliyan ko bawulo ga dubu dalma ga muttala da bonum ga saba'in ga baccimodi ('''17,129,076''').
==Ɗiwwa==
[[Panni:Lelo'aji]]
fznp6asccr7qgp1l1t6pyv130okpohs
Nijeriya
0
735
8213
8179
2026-08-11T05:31:12Z
Inforiver
88
8213
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Federal Republic of Nigeria
| image_flag = Flag of Nigeria.svg
| image_coat = Coat of arms of Nigeria.svg
| image_map = Nigeria (orthographic projection).svg
| national_motto = "Unity and Faith, Peace and Progress"
| national_anthem = "[[Nigeria, We Hail Thee]]"<br>[[Fayil:Nigeria, We Hail Thee - Banda do Batalhão da Guarda Presidencial, 2025.ogg]]
| official_languages = [[Yarenshe Turanci]]
| capital = [[Abuja]]
| largest_city = [[Lagos]]
| demonym = Nigerian
| ethnic_groups = 30% Hausa<br>15.5% Yoruba<br>15.2% Igbo<br>6% Fulani<br>2.4% Tiv<br>2.4% Kanuri<br>1.8% Ibibio<br>1.8% Ijaw<br>24.7% other
| government = Federal presidential republic
| leader1 = [[Bola Ahmed Tinubu]]
| leader1_type = President
| leader2 = [[Godswill Akpabio]]
| leader2_type = Senate President
| leader3 = Kudirat Kekere-Ekun
| leader3_type = Chief Justice
| sovereignty_type = Independence from [[United Kingdom]]
}}
[[Fayil:The City Gate of Abuja.jpg|thumb|babban birnin najeriya]]
[[Fayil:20200408 Nigeria Crisis.pdf|thumb|crisis a najeriya]]
[[Fayil:Nigerian Public Domain 143.jpg|thumb|Sojan Nigeria ]]
'''Nijeriya''' (!nadzI3r1a) ko Nijeriya da (turanci: Nigeria): A Gwamanatance Tarayyar Najeriya, woli la ga take ga [[Afirka|Africa]] ko zoni<ref>The countries with the 10 largest Christian populations and the 10 largest Muslim populations". Pew Research Center. April 2019. Archived from the original on 18 January 2021. Retrieved 25 May 2020.</ref><ref>Nigeria Fact Sheet" (PDF). United States Embassy in Nigeria. Archived from the original (PDF) on 18 October 2020. Retrieved 23 September 2018.</ref><ref>Nigeria: The African giant". The Round Table. 50 (197): 55–63. 1959. doi:10.1080/00358535908452221. ISSN 0035-8533.</ref> ita ji tetteke woli niger koga Arewa. Ga [[Chadi]] koga zoni koga aushi jam aji dar ga teku Atlantika.<ref>Online Etymological Dictionary". Etymonline.com. Archived from the original on 2 July 2017. Retrieved 28 July 2014</ref><ref>Non-Aligned Movement (NAM) – The Nuclear Threat Initiative". Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 19 October 2021.</ref><ref>Kperogi, Farooq A. "Natasha H. Akpoti's Wildly Inaccurate History of Nigeria". Notes From Atlanta. Archived from the original on 11 August 2023. Retrieved 11 August 2023.</ref> Jamhuri gonta koyi Nigeria kunsan jahohi guda ko kunum ga bacci modi ([[36]]) jizani ga siri birni gonta koyi ([[Abuja]]) beyi la bono shugaban woli a tene "Villa" take. Abuja aji modi koga su siri birni ga [[duniya]].<ref name=":0">http://www.unep.org/news-and-stories/story/unep-ogoniland-oil-assessment-reveals-extent-environmental-contamination-and</ref><ref>https://www.greenleft.org.au/content/shell%E2%80%99s-nigeria-ecocide-creating-refugee-crisis,%20https://www.greenleft.org.au/content/shell%E2%80%99s-nigeria-ecocide-creating-refugee-crisis{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20141205124719/http://www.punchng.com/news/us-sends-medical-experts-to-study-how-nigeria-contained-ebola/</ref>
Najeriya' kasantanjito bono kogama lawonshe turawa mulki mallaka, jihohi la mata mallakan tund (BC) (13)(14)(15) Jizani ga Nok wayewa ko kasantan itaji in fari la turawa mulki mallaka zanlan mallikayi ga zoni Africa koga karni in kobadi(15),(16)(17)(18) Ko zamani jihar wangoyii ga [[Birtaniya]] ga koga karni in ko (19) aji kona yanayi in honsene jizani ga ko gontasu ga aushi ga Najeriya' ga kuma kule ga gudi ga Najeriya' koga soni alif dubu modi ga dalma bonum bimbadi ga hoddo (1914)(19)20)(21)(22) ko [[Lord Lugord]] inglishi zalu kafa tsari ni gudannarwa ga duka yayi aiwata moyinshe koyi yorani ko goggo shugabanni gargajiya. (23)(24)(25) Najeriya' majjito woli Tarayyar lake ga yanci to In kotto (1) ga tere oktoba, soninshe ko alif dubu modi ga dalma bonum ga baccimodi (1960)(26)(27)28) ita fuskantar Washi basasa koga soninshe in dubu modi ga dalma bonum ga sittin ga bawulo (1967) zuwa soninshe dubu modi ga dalma bonum ga saba'in ga bawulo (1977),(29)(30)(31) jamji ga doffako boii zabasu Gwamanatance fetila tajiya mulki kama karya in soja har ko an sami tabbatacciyar Dimokuradyyar ko soninshe in alif dalma bonum ga chasa in ga bonum (1999) zabe shugaba woli ko soninshe in (2015) dubu bolau ga ko badi Ishin ji Karo in farko la shugaba woli la antinayi sorry zabeni.(32)(33)(34)
Najeriya' yattu woli godom bo godom miyya ga nahiya Africa, wali ji kala Andi miyya godom dowasu ga gawa kabilu godom mana dalma balau ga sittin (260)(32)(36)(37) maddilla aji bosa ga jir yarishe kala kala har dalma badi(500) chaffinsu aji kona ga al'adu jir daban daban, kabilu la siran jisu haylr guda kunum, ga afiniwa [[filanti]] ga [[arewa]], jirmin yarabawa ko xoni kala [[Igbo]] ko dar kala matela gontan ga har guda 60% godonsu miyya yaresu hukuma ji inglishi (38)(39)40) maddisu la zabasu inko wai sauki Lamar in tetteke woli tsari mulki su ga Nijeriya tabbitu jini ga yanci adin jam woli ji lake Kona miyya [[musulwa]] ga [[kirista]] ga lokaci modi. Najeriya' kasajjito kashi balau ko tsakanin musulwa ga godon ji dowasu ga arewa woli jam kirista kala(41)(42)(43) inko godonsu dowasu ga kudanci woli jizani ga la godonsa lake Ina adinsu asali mana la gawa kabilu igbo ga yarabawa(44)(45)(46)
Najeriya' itaji woli laga godom miyya ga afirka jan kala woli in bawulo bo godon miyya ga duniya (47)(48)(49) jizani ga kimani miyya miliyan dalma balau ga bacci modi (2,00,000,006). Tattali arziki Ishin mafi siro ga Africa jam Ishin ji in ko balau ga bacci modi (26)(50)(51)(52) la siru jini ga duniya ko gaggo GDP yakul soro jam Ishin in kobalau ga badi (25) yatu siro koga PPP. Najeriya' galibisu aji kiranta ga Giant ga afirka "ma ana gedau Africa inko godon miyya ga tattali arziki jam banki duniya aji kona matsayi [[Goma]] laga indakoyi dole yanki ga Africa godausu sosai sa gadu miyya woli ga woli jamji kala aji aga modi koga gasu tatteke mafi godom miyya ga duniya (53)(54)(55) lamatan woli aji woli sosae ko gasu jeri wolinshe ga duniya jamji har honsene aji modi ga wolinshe la rusanjisu ga duniya. Nijeriya memba ji ko kungiyoyi wolinshe godom laga hada ga majalisa dondu Duniya kungiya wolinshe zoni Africa ([[ECOWAS]]) Kungiya wolinshe la arziki mor fetur (OPEN) jam memba ji inso ga kullun ga gontakoyi MINT. Jam aji modi koga su wolinshe binbadi ga modi laga tashe sawwi tattali arziki wato Next Eleven"(56)(57)(58)
==Ƙirƙiro==
==Tarihi==
== Addinai ==
* [[Fayil:The Abuja National Mosque.jpg|alt=Babban Masallacin Kasa dake Abuja|thumb|Babban Masallacin Kasa dake Abuja|146x146px]]Addinin [[Musulunci]] 50%.
* [[Fayil:National Church of Nigeria in Abuja 22.jpg|alt=Babbar Mujama,ar Kasa dake Abuja|thumb|Babbar Mujama,ar Kasa dake Abuja|216x216px]]Addinin [[Kristanci]] 45%.
* Sauran kashin 5% basuda kowanne irin Addini.
==Jihohi==
#[[Abia]]
#[[Adamawa]]
#[[Anambra]]
#[[Akwa Ibom]]
#[[Bauchi]]
#[[Bayelsa]]
#[[Banue|Benue]]
#[[Borno]]
#[[Cross River]]
#[[Delta]]
#[[Enugu]]
#[[Edo]]
#[[Ebonyi]]
#[[Ekiti]]
#[[Filato]]
#[[Gombe]]
#[[Imo]]
#[[Jigawa]]
#[[Kano]]
#[[Katsina]]
#[[Kaduna]]
#[[Kebbi]]
#[[Kogi]]
#[[Kwara]]
#[[Lagos]]
#[[Neja]]
#[[Nasarawa]]
#[[Jiha Ogun|Ogun]]
#[[Osun]]
#[[Oyo (jiha)|Oyo]]
#[[Ondo]]
#[[Rivers]]
#[[Sokoto]]
#[[Taraba]]
#[[Jiha Yobe|Yobe]]
#[[Zamfara]]
==Ɗiwwa==
{{INTERWIKI|Q1033}}
[[Panni:Lelo'aji]]
[[Panni:Olii]]
bdajjy84y824mokiqczgyci4wdyblkf
Saliyo
0
778
8212
8163
2026-08-11T05:30:54Z
Inforiver
88
8212
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1044}}
[[Fayil:Flag of Sierra Leone.svg|200px|right|thumb|Tutar Sierra Leone.]]
[[Fayil:Julius Maada Bio - 2020 (cropped).jpg|thumb|Julius Maada Bio shugaba na yanzu a kasar]]
[[Fayil:HEARD(1910) 01 - A.M.E. Sierra Leone Annual Conference , West Africa.jpg|thumb]]
[[Fayil:20 Sierra Leone Cents (1964).jpg|thumb|kudin saliyo]]
[[Fayil:Ireland Sierra Leone Locator.svg|thumb|Sierra]]
[[Fayil:Male head-Sierra Leone (British Museum) (1).jpg|thumb|kan macen Sierra gidan tarihi]]
[[Fayil:Wari game board-Sierra Leone (British Museum).jpg|thumb|Wasa a sierra]]
[[Fayil:Wooden building on swampland in Bonthe, Sierre Leone. Photog Wellcome V0029233.jpg|thumb|Ginin katako a sierre]]
'''Saliyo''' do sierra Leone woli ji lake ga nahiya Afirka, ga yanki yammaci Afirka. Aji ga iyaka ga Laberiya koga aushi mana dar ga kala Guinea ga gudi aji ga Fadi woli kimani kilomitoti murabba'i 71,740,km(27,699sa mi) kala itaga godom miyya kimani 7,092,113, bisa ga jimilla soninshe in 2015. Siri birni saliyo Freetown ji.
==Hotuna==
<gallery>
File:Village_Huts.JPG|[[Fayil:Governor John Thomas's house in Sierra Leone, mid-17th century, artist's recreation.jpg|thumb|sierra]][[Fayil:2023 Sierra Leone parliamentary election results by district.svg|thumb|Zaben sierra]],Wata Bukkar a wani kauye a kasar
File:Sierra_Leone-Mappa.gif|Taswirar kasar
File:Cap_Sierra_Leone.jpg|Cap Sierra Leone
File:Paramount_Chief_Alhaji_Issa_B._Kamara_of_Gallines_Peri,_Blama_(Pujehun_District),_Sierra_Leone_(11481961446).jpg|Babban Hakimin Shugaban Kasa Alhaji Issa B. Kamara na Gallines Peri, Blama (Lardin Pujehun), Saliyo
File:Tokeh_Beach.jpg|[[Fayil:Waste in Sierra Leone.jpg|thumb|bola a sierre Leone]][[Fayil:Flag of Sierra Leone.svg|thumb|tutar sierre]]Kogin Tokey
File:A_Canoe_At_The_River_Number_2_-_Sierra_Leone.JPG|[[Fayil:HEARD(1910) 01 - A.M.E. Sierra Leone Annual Conference , West Africa.jpg|thumb|taro a sierre]]Wani Kwale-kwale a bakin Teku
File:Mount_Bintumani_1992_or_93_(2).jpg|Dutsin Bintumani
File:Mountain Bintunami.jpg|Dutsen Bintunami, Saliyo
File:Sierra Leone - Kenema.jpg|Sierra Leone - Kenema
</gallery>
== Ɗiwwa ==
{{INTERWIKI|Q1044}}
[[Panni:Lelo'aji]]
hkbhvnl4y71av0swz37agzg4v9c9cz6
Saudi Arabiya
0
787
8211
8162
2026-08-11T05:30:37Z
Inforiver
88
8211
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q851}}
Saudi Arabian so saudiyya: woliji laga nahiya dar ko Dalla ga duniya. Woli saudiya kasantan in nahiya Asia, kasantu kala fitacce woli ga duniya musamman ko bangare adin musulunci kasantu adin musulunci dingo in ko Sara Annabi muhammdu (S A W) Inko ga yanki , shema ga tattali Dara, Allah itu azurki woli ga dinbin Dara ga Ma'adanai musamman Dara arziki mor fetur . Woli saudiya kasantu ita ji woli lake lema woli laga Dara mor fetur ga fadai duniya. Lalle woli saudiya woli laga Sahara .
Woliye itaga godom rewe dibino. Kala aji mara al'kama ga inabi kala aga modi koga gawa Siri wolinshe beyi mara duro itaji Almond laga mor in souwo. Ga kala Madara Almond, sheji kala woli saudiya in mara itaji zaitun watu. 0live ga turanci ga kala Messe su. Harshe miyya woliye kasantu Larabci inko Ishin yare woli kala musulwa koga sassa daban daban ga duniya aji je inko mate aji Ina ibadasu ga woli ye in hajji ga umra.(1)
Saudiya woli laga tsarki kala halartu memu dai ishin yalla dolwoyi sa ga gawa sa ita ga dokoki. Ga tsare tsare misau mana Messe wolinshe sa.(2)
== Adin ==
saudiya woli ji in musulunci ka gagato sernun annabi tetteke. Wato annabi muhammdu (Tsira ga amintan Allah tabbitan gareni) shaf soninshe miyya godom aji Dina bo ziyara woli koga wolinshe duniya daban daban inko ruta hajji laga alfarma in umrah . Sheji kala saudiya Arabiya aji datto ga boii GA beyi fanni tsaro kasantu 23 ga 145 koga gawa kasantu ga aji Ina beyi gwaji . Gedau sojoji in duniya in soninshe soninshe. Kala woli Saudi Arabian in modi koga chikin Siri wolinshe lake fete ga Danye mor. Kala aji chiki kungiya wolinshe laga fete ga mor fetur kala OPEC.
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
6lqt2mqor96uk7k43ori9lif7e6jmnj
Senegal
0
790
8210
8161
2026-08-11T05:30:18Z
Inforiver
88
8210
wikitext
text/x-wiki
{{Convert to infobox|infobox = Infobox country}}
{{Databox|item=Q1041}}
'''Senegal''' woli,laga zoni ga [[Afirka]]<ref name=":1">https://www.britannica.com/place/Senegal</ref> Senegal gontan boda ga murtaniya ko gudi ga mali dar ga guida aushi shin zoni woli ye, jamji kala guida bissau ye a aushi shim, zoni woliye gontan dar ga Bo Amma laga woli cope verde:
==Labar La Gada Jini==
Beyi Senegal inso' majini bo beyi maddilla matsoni ga woli [[Ghana]], ga boni moi' Djibouti, jamji majini Goma la gollaka, ga tras-sahara route.<ref>"Senegal | Culture, History, & People". ''Encyclopedia Britannica''. Retrieved 30 April 2021.</ref>
Turawa zalan moyinshe su ga woliye jamji [[Ingila]] zalan inayi" [[Faransa]] gededdtu ga [[Portugal]], jam esse woli Nada lands, ko boi woli Faransa bikkan moyinshe ye, ga tetteke karni- ko bonum ([[19]]). Woli Senegal manjisu moyinshe wolwoli Faransa' har soni in (1960) ga lokaci ye' Mate wan yenci su' janji memun rubutu tarihiye Leopoldo seghor, moi woliye, wan yenci, bo woli mali, kafi mate wai yanci la gollaka.
==Moyinshe==
Woli Senegal adi jir tsari moyinshe su jir" presidential system " jir (moi) woli ye, aji inne jir Lamar la aji faro ga siyasa la aji inayi ga woliye, prime minister, aji taimakani, inko moi zabinningo ko woli Senegal inko doffa moyinshe Faransa' jir sheri'a musulwa woli Senegal.
==Jihohi==
#Dakar
#Diourbel
#Fatick
#Kaffrine
#Kaolack
#Kédougou
#Kolda
#Matam
#Saint-Lious
#Séidhou
#Tambacounda
#Thiès
#Ziguinchor
==Ɗiwwa==
{{INTERWIKI|Q1041}}
[[Panni:Lelo'aji]]
7ouafz2rb79965epm5ymxp1uxyunrfp
Sudan
0
800
8223
8174
2026-08-11T05:34:16Z
Inforiver
88
8223
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1049}}
'''Sudan''' ita aga olliin fai gudi dar, un Africa, ita aji kudukii ga ollii bunun. Ko fai gudi to [[Misira]], kofai dar ERITREA ga [[Ethiopia]], kofai aushitoo [[Kenya]] ga [[Uganda]], kofai gudi-dar [[Congo]] ga JAMHORIYA AFRICA UN DALLA, kofai zuni [[Chadi]], kofai aushii-zunii [[Libiya]], ke ollii ji la ita a duffu addini musulunci.
==Diwwa==
[[Panni:Lelo'aji]]
mifis1mjnt7y1ez0tvr2pcik6kzj9y8
Tunisiya
0
826
8222
8173
2026-08-11T05:33:52Z
Inforiver
88
8222
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q948}}
'''Tunisiya''' (Larabci:تونتAbzinanci ⵜⵓⵏⴻⵙ Faransanci tunusie).(1) Jamhuriya tunisiya (turanci Republic of tunisiya (larabci الجمهورية التونسية al-jumhuriya at-tunisiya) Woliji la aji Tina gashi kotto ga yanki gudi Africa laga Fadi woli skwaya mita Dubu dalma ga sittin Ga badi 165,000(skwaya laga mil Dubu sitting ga hoddo 64,00) itaga iayaka ga woli [[Libya]] ko aushi mana dar kafa aljeriya ko zoni ga aushi mana dar, kafa kala ga Amma miditaraniya ko aushi ga kala dar . Aji fasilta beyi bincika Karai tarihi in Carthage yanko karni in bonum 9BC ga kala Siri mashidi kairouan. Monannin ga mashi soluni souks, gabo Amma la kala shudi (Tunisiya) ita mamayantun Fili LA sirini ala kilo mita Dubu dalma ga sittin ga kunum ga dalma baccimodi ga bimbadi 163,610 km2 (63,170 sq mi) kalaga godom miyya miliyan 12.1 kunsu tetteke tsauni Atlas ga godom mahara Sahara: godom Gaga yanki woli ye mara ji. Garanto ala kilomitoti Dubu modi ga dalma kunum 1,300 (dalma baccimodi da bimbadi 810 ml) ibo teku gontuwo ga gonta koyi Afirka in zoni ga dar in bisa Mediterranean. Tunisiya bonoji ga yanki gudi Africa. Cape Angela. Aji ko gaba teku gudi mana dar, Tunisiya ishin Siri birni kala birni laga Siri ga woli. Sunni tunisiya boii tunis.
Yanko farko zaman LA anin woli berber ji aji dono ga tunisiya. Phoeniciyawa , miyya yahudawa zalan loma koyi ga karni in 12 BC Aji dono gabo Amma kala kafan kauyuka godom, la Carthage yatu bo Gadau ga karni bawulo 7 BC. Zuriya anin dono Phoenician manjisu monasu ga punic. Manshi Carthage Siri daula ji ga anin goma kala sobawa hamayyab soji ji ga Jamhuriya Rum har zuwa dalma ga 146 BC lokaci la Romawa mamayantun Tunisiya mana soninshe 800 annako. Romawa antu kiristanci su kala dayan gado solinshe mana min Amphitheatre in el jem. Ga karni in bawulo 7 AD [[Musulwa]] larabawa mamayantun Tunisiya (ka tettekeate antun nasara Gaga 697 boii yunkuri la angoyi ga 647) kala aji donosu ga kabilu su ga iyalesu, aji al'adu [[Musulunci|Islam]] ga in larabawa anin dono Bono. Koboii Siri kaura larabawa in Banu hilal Ga Banu sulaym Gaga 11th karni In 12 mate hamzartan tsari eme . Ga nem ga karni in 15 yanki Tunisiya in zaman majini woli larabawa, inko kafan larabawa ga matsayin godom miyya (2) jamji Gaga soni alif 1546, daula usmaniyya kafa Iko ga beyiye, aji ga Iko mana in Soni dalma 300 harzuwa soninshe in 1881, lokaci la [[Faransa]] mamayan Tunisiya wattu yanci kotto ga matsayin jamhuriya Tunisiya ga wol woli jagoranta habib Bourguiba jizani ga anin fafutika jirmin chedly kallafi, farhat hached ga salah Ben Youssef. Ga inso al'adu Tunisiya ga asalisu aji wena Asali jinkoga gonta koyi in karni in Al'adu ga kabilanci.
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
akza66nqw4wn46mx6p8akfqffr4uv38
Zambiya
0
866
8209
8160
2026-08-11T05:30:00Z
Inforiver
88
8209
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q953}}
[[Fayil:Road signs in Zambia 01.jpg|thumb|Zambiya]]
[[Fayil:Hakainde Hichilema 2022 (cropped).jpg|thumb|Hakainde Hichilema shugaba na yanzu]]
[[Fayil:Loxodonta africana South Luangwa National Park (1).jpg|thumb|giwaye a zambiya]]
[[Fayil:Hippo pod edit.jpg|thumb|hippo a zambia]]
[[Fayil:NsaluCave.jpg|thumb|Kogo a zambia]]
[[Fayil:Zambia's Asthetic.jpg|thumb|zambiya]]
'''Zambiya''' do jamhuriya zambiya (ga turanci; Republic of Zambia) woli ji la aji dar Africa. Zambiya, aji ga iyaka ga Democratic koga gudi mana zoni kafa malawi koga dar, Mozambique koga aushi [[Namibiya]] koga aushi mana zoni kafa kala [[Angola]] koga zoni. Siri birni zambiya ishin Lusaka, ga [[Yarenshe Turanci (English Language)|yare turanci]] capital of Zambia is Lusaka zambiya, aji ga godom Fili kimani kilomitoti murabba'i (752,618) zambiya aji ga jimilla so soninshe in (2016) . Shugaba woli zambiya edger lungu ji koga soninshe in (2015). Mataimaki shugaba woli inonge wona ji koga soni(2015).
[[Fayil:Cataratas Victoria, Zambia-Zimbabue, 2018-07-27, DD 29.jpg|thumb|iyakar Zimbabwe da Zambia]]
[[Fayil:Zambia (orthographic projection).svg|thumb|manuniyar zambia]]
== Tarihi ==
Zambiya in wena yanci kotto ga soninshe in alif 1964. Koga woli [[Birtaniya]].
== Hotuna ==
<gallery>
File:AHI_Treasures_of_Southern_Africa_3-07_1001_N_(665253333).jpg|Wani a cikin Kwale-kwale a Kogin Kasar
File:The_way_to_Zambia_through_Kariba_Dam.jpg|Hanyar zuwa Zambia da ake bi ta bakin Dam na Kariba
File:Lusaka,_Zambia_-_panoramio_(2).jpg|Lusaka babban birnin kasar
File:ZM_Lusaka_0202_004_(17078347728).jpg|Lusaka Zambiya
File:Downtown Lusaka.JPG|File:Downtown Lusaka, Zambiya
File:Cataratas Victoria, Zambia-Zimbabue, 2018-07-27, DD 04.jpg|Babban Tapkin Zambiya
File:Cataratas Victoria, Zambia-Zimbabue, 2018-07-27, DD 30-34 PAN.jpg|Tapkin Zambiya mai suna Cataratas Victoria
File:Cataratas Victoria, Zambia-Zimbabue, 2018-07-27, DD 16-20 PAN.jpg|Tabki a Zambiya masi suna Cataratas Victoria
File:Transportation in Zambia 01.jpg|Tafiye tafiye a kasar Zambiya
File:Transport In zambia.jpg| Sifiri
</gallery>
== Ɗiwwa ==
{{INTERWIKI|Q953}}
[[Panni:Lelo'aji]]
1ho0k4mk9ofygoyn6qtlag4qpjvwdht
H (letter)
0
920
8204
2026-08-10T16:22:35Z
~2026-44130-22
234
Created page with "Harshe Bolewa, emi ei sa, suwa fori na " ga Bo Bolewa" , ko "ga lisi Bolewa""
8204
wikitext
text/x-wiki
Harshe Bolewa, emi ei sa, suwa fori na " ga Bo Bolewa" , ko "ga lisi Bolewa"
3m4wuistnf4z805ptb2x1jllz3ct42o
Panni:Lelo'aji
14
921
8207
2026-08-11T05:27:34Z
Inforiver
88
Created page with "Lelo'aji"
8207
wikitext
text/x-wiki
Lelo'aji
cyhpze47v9g3ztgd30la8vi9e8fbnbx