Wikipidiya bolwiki https://bol.wikipedia.org/wiki/Peji_In_Siri MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Inmusamman Mossa Ruta Rutta mossa Wikipidiya Wikipidiya mossa Fayil Fayil mossa MediaWiki MediaWiki mossa Tempilet Tempilet mossa Taimako Taimako mossa Panni Panni mossa TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Abubakar Tafawa Balewa 0 370 15271 13770 2026-10-20T14:32:18Z Aisha DM 198 15271 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q335684}} [[Fayil:Funmilayo Ransome-Kuti and Abubakar Tafawa Balewa.gif|thumb|Funmilayo Ransome- Kuti and Abubakar Tafawa Balewa]] [[Fayil:Alhaji Abubakar Tafawa Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa prime minister na najeriya]] [[Fayil:Nigeria Bauchi State map.png|thumb|mazaunin Dan baucin Nigeriya ne ]] [[File:Abubakar Tafawa Balewa.ogg|thumb|right]] '''Sir Abubakar Tafawa Balewa''' (layannin ga tere Disamba sonin dubu modi ga dalma bonum ga Dir balau 1912-15 janairu (1966) an siyasa Najeriya ji inko majini bo Siri Minister in modi kala tilo ga Najeriya koboi wena yanci koyi.(1) Anglophiles laga ra'ayin goraji doshi dolu tinadon ga Nemga Birtaniya. Ishin ji modi la ee Mulki Ga matsayi ni fraiyi Minister, Najeriya kasantu tsari Mulki in Elizabeth in balau aji moyinshe ga matsayi sarauniya Najeriya har zuwa lokaci la Najeriya majjito jamhuriya ga sonin dubu modi ga dalma bonum ga kobaccimodii ga kunum 1963.(2) Kasantu la aji kare muradi in musamman ga Gudi kala anin fafutuka alako sauyi ga gonta koyi ga Najeriya.(3) == Rayuwa Farko == Layan Abubakar tafawa balewa GA tere Disamba soninshe Alif dubu modi ga dalma bon um ga Dir balau(1912) GA jiha Bauchi GA zaman ama GA falla gudi Najeriya. Boni Balewa yakubu an izala an Asali Gere ji nonni kala Fatima inna Ani gare ji kala Asali to Filata ji. (4) Boni aji ruta ga boni hakimi goru gere, sake GA yanki gwa masarauta Bauchi. == Mulkini == # Firayim Minista # Lardi Lanjeriyaa == Ahre == * Hausa Fulani * Lardi Bawci == Ɗiwwa == k0qz20ec48hp0min2ue6zi2s37mrk7n 15272 15271 2026-10-20T14:33:21Z Aisha DM 198 15272 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q335684}} [[Fayil:Funmilayo Ransome-Kuti and Abubakar Tafawa Balewa.gif|thumb|Funmilayo Ransome- Kuti and Abubakar Tafawa Balewa]] [[Fayil:Alhaji Abubakar Tafawa Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa prime minister na najeriya]] [[Fayil:Nigeria Bauchi State map.png|thumb|mazaunin Dan baucin Nigeriya ne ]] [[File:Abubakar Tafawa Balewa.ogg|thumb|right]] '''Sir Abubakar Tafawa Balewa''' (layannin ga tere Disamba sonin dubu modi ga dalma bonum ga Dir balau 1912-15 janairu (1966) an siyasa Najeriya ji inko majini bo Siri Minister in modi kala tilo ga Najeriya koboi wena yanci koyi.(1) Anglophiles laga ra'ayin goraji doshi dolu tinadon ga Nemga Birtaniya. Ishin ji modi la ee Mulki Ga matsayi ni fraiyi Minister, Najeriya kasantu tsari Mulki in Elizabeth in balau aji moyinshe ga matsayi sarauniya Najeriya har zuwa lokaci la Najeriya majjito jamhuriya ga sonin dubu modi ga dalma bonum ga kobaccimodii ga kunum 1963.(2) Kasantu la aji kare muradi in musamman ga Gudi kala anin fafutuka alako sauyi ga gonta koyi ga Najeriya.(3) == Rayuwa Farko == Layan Abubakar tafawa balewa GA tere Disamba soninshe Alif dubu modi ga dalma bon um ga Dir balau(1912) GA jiha Bauchi GA zaman ama GA falla gudi Najeriya. Boni Balewa yakubu an izala an Asali Gere ji nonni kala Fatima inna Ani gare ji kala Asali to Filata ji. (4) Boni aji ruta ga boni hakimi goru gere, sake GA yanki gwa masarauta Bauchi. [[Fayil:Tafawa Balewa in office 02.jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa a office]] == Mulkini == # Firayim Minista # Lardi Lanjeriyaa == Ahre == * Hausa Fulani * Lardi Bawci == Ɗiwwa == 2hfeegms9zb2ftyw1xmoesz103wy8gv 15273 15272 2026-10-20T14:34:31Z Aisha DM 198 15273 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q335684}} [[Fayil:Funmilayo Ransome-Kuti and Abubakar Tafawa Balewa.gif|thumb|Funmilayo Ransome- Kuti and Abubakar Tafawa Balewa]] [[Fayil:Alhaji Abubakar Tafawa Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa prime minister na najeriya]] [[Fayil:Nigeria Bauchi State map.png|thumb|mazaunin Dan baucin Nigeriya ne ]] [[File:Abubakar Tafawa Balewa.ogg|thumb|right]] '''Sir Abubakar Tafawa Balewa''' (layannin ga tere Disamba sonin dubu modi ga dalma bonum ga Dir balau 1912-15 janairu (1966) an siyasa Najeriya ji inko majini bo Siri Minister in modi kala tilo ga Najeriya koboi wena yanci koyi.(1) Anglophiles laga ra'ayin goraji doshi dolu tinadon ga Nemga Birtaniya. Ishin ji modi la ee Mulki Ga matsayi ni fraiyi Minister, Najeriya kasantu tsari Mulki in Elizabeth in balau aji moyinshe ga matsayi sarauniya Najeriya har zuwa lokaci la Najeriya majjito jamhuriya ga sonin dubu modi ga dalma bonum ga kobaccimodii ga kunum 1963.(2) Kasantu la aji kare muradi in musamman ga Gudi kala anin fafutuka alako sauyi ga gonta koyi ga Najeriya.(3) == Rayuwa Farko == Layan Abubakar tafawa balewa GA tere Disamba soninshe Alif dubu modi ga dalma bon um ga Dir balau(1912) GA jiha Bauchi GA zaman ama GA falla gudi Najeriya. Boni Balewa yakubu an izala an Asali Gere ji nonni kala Fatima inna Ani gare ji kala Asali to Filata ji. (4) Boni aji ruta ga boni hakimi goru gere, sake GA yanki gwa masarauta Bauchi. [[Fayil:Tafawa Balewa in office 02.jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa a office]] == Mulkini == # Firayim Minista [[File:President_John_F._Kennedy_with_Abubakar_Tafawa_Balewa,_Prime_Minister_of_Nigeria_(06).jpg|left|thumb| Balewa a Fadar White House tare da Shugaba Kennedy, 1961]] # Lardi Lanjeriyaa == Ahre == * Hausa Fulani * Lardi Bawci == Ɗiwwa == ejr08dms5te2wkeasmvjv4kkbxgoern 15274 15273 2026-10-20T14:36:12Z Aisha DM 198 15274 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q335684}} [[Fayil:Funmilayo Ransome-Kuti and Abubakar Tafawa Balewa.gif|thumb|Funmilayo Ransome- Kuti and Abubakar Tafawa Balewa]] [[Fayil:Alhaji Abubakar Tafawa Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa prime minister na najeriya]] [[Fayil:Nigeria Bauchi State map.png|thumb|mazaunin Dan baucin Nigeriya ne ]] [[File:Abubakar Tafawa Balewa.ogg|thumb|right]] '''Sir Abubakar Tafawa Balewa''' (layannin ga tere Disamba sonin dubu modi ga dalma bonum ga Dir balau 1912-15 janairu (1966) an siyasa Najeriya ji inko majini bo Siri Minister in modi kala tilo ga Najeriya koboi wena yanci koyi.(1) Anglophiles laga ra'ayin goraji doshi dolu tinadon ga Nemga Birtaniya. Ishin ji modi la ee Mulki Ga matsayi ni fraiyi Minister, Najeriya kasantu tsari Mulki in Elizabeth in balau aji moyinshe ga matsayi sarauniya Najeriya har zuwa lokaci la Najeriya majjito jamhuriya ga sonin dubu modi ga dalma bonum ga kobaccimodii ga kunum 1963.(2) Kasantu la aji kare muradi in musamman ga Gudi kala anin fafutuka alako sauyi ga gonta koyi ga Najeriya.(3) == Rayuwa Farko == Layan Abubakar tafawa balewa GA tere Disamba soninshe Alif dubu modi ga dalma bon um ga Dir balau(1912) GA jiha Bauchi GA zaman ama GA falla gudi Najeriya. Boni Balewa yakubu an izala an Asali Gere ji nonni kala Fatima inna Ani gare ji kala Asali to Filata ji. (4) Boni aji ruta ga boni hakimi goru gere, sake GA yanki gwa masarauta Bauchi. [[Fayil:Tafawa Balewa in office 02.jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa a office]] == Mulkini == # Firayim Minista [[File:President_John_F._Kennedy_with_Abubakar_Tafawa_Balewa,_Prime_Minister_of_Nigeria_(06).jpg|left|thumb| Balewa a Fadar White House tare da Shugaba Kennedy, 1961]] # Lardi Lanjeriyaa [[File:Tafawa_Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb| Mutum -mutumin Tafawa Balewa a Owerri [[Imo|Jihar Imo]]]] == Ahre == * Hausa Fulani * Lardi Bawci == Ɗiwwa == 9e9dr97rq5e0cohiqbtrjitxykj7ff6 15275 15274 2026-10-20T14:36:39Z Aisha DM 198 15275 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q335684}} [[Fayil:Funmilayo Ransome-Kuti and Abubakar Tafawa Balewa.gif|thumb|Funmilayo Ransome- Kuti and Abubakar Tafawa Balewa]] [[Fayil:Alhaji Abubakar Tafawa Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa prime minister na najeriya]] [[Fayil:Nigeria Bauchi State map.png|thumb|mazaunin Dan baucin Nigeriya ne ]] [[File:Abubakar Tafawa Balewa.ogg|thumb|right]] '''Sir Abubakar Tafawa Balewa''' (layannin ga tere Disamba sonin dubu modi ga dalma bonum ga Dir balau 1912-15 janairu (1966) an siyasa Najeriya ji inko majini bo Siri Minister in modi kala tilo ga Najeriya koboi wena yanci koyi.(1) Anglophiles laga ra'ayin goraji doshi dolu tinadon ga Nemga Birtaniya. Ishin ji modi la ee Mulki Ga matsayi ni fraiyi Minister, Najeriya kasantu tsari Mulki in Elizabeth in balau aji moyinshe ga matsayi sarauniya Najeriya har zuwa lokaci la Najeriya majjito jamhuriya ga sonin dubu modi ga dalma bonum ga kobaccimodii ga kunum 1963.(2) Kasantu la aji kare muradi in musamman ga Gudi kala anin fafutuka alako sauyi ga gonta koyi ga Najeriya.(3) == Rayuwa Farko == Layan Abubakar tafawa balewa GA tere Disamba soninshe Alif dubu modi ga dalma bon um ga Dir balau(1912) GA jiha Bauchi GA zaman ama GA falla gudi Najeriya. Boni Balewa yakubu an izala an Asali Gere ji nonni kala Fatima inna Ani gare ji kala Asali to Filata ji. (4) Boni aji ruta ga boni hakimi goru gere, sake GA yanki gwa masarauta Bauchi. [[Fayil:Tafawa Balewa in office 02.jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa a office]] == Mulkini == # Firayim Minista [[File:President_John_F._Kennedy_with_Abubakar_Tafawa_Balewa,_Prime_Minister_of_Nigeria_(06).jpg|left|thumb| Balewa a Fadar White House tare da Shugaba Kennedy, 1961]] # Lardi Lanjeriyaa [[File:Tafawa_Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb| Mutum -mutumin Tafawa Balewa a Owerri [[Imo|Jihar Imo]] == Ahre == * Hausa Fulani * Lardi Bawci == Ɗiwwa == d3cqdmm6uzcpmh4o3jo6bwkzl3jh9ky 15276 15275 2026-10-20T14:37:12Z Aisha DM 198 15276 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q335684}} [[Fayil:Funmilayo Ransome-Kuti and Abubakar Tafawa Balewa.gif|thumb|Funmilayo Ransome- Kuti and Abubakar Tafawa Balewa]] [[Fayil:Alhaji Abubakar Tafawa Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa prime minister na najeriya]] [[Fayil:Nigeria Bauchi State map.png|thumb|mazaunin Dan baucin Nigeriya ne ]] [[File:Abubakar Tafawa Balewa.ogg|thumb|right]] '''Sir Abubakar Tafawa Balewa''' (layannin ga tere Disamba sonin dubu modi ga dalma bonum ga Dir balau 1912-15 janairu (1966) an siyasa Najeriya ji inko majini bo Siri Minister in modi kala tilo ga Najeriya koboi wena yanci koyi.(1) Anglophiles laga ra'ayin goraji doshi dolu tinadon ga Nemga Birtaniya. Ishin ji modi la ee Mulki Ga matsayi ni fraiyi Minister, Najeriya kasantu tsari Mulki in Elizabeth in balau aji moyinshe ga matsayi sarauniya Najeriya har zuwa lokaci la Najeriya majjito jamhuriya ga sonin dubu modi ga dalma bonum ga kobaccimodii ga kunum 1963.(2) Kasantu la aji kare muradi in musamman ga Gudi kala anin fafutuka alako sauyi ga gonta koyi ga Najeriya.(3) == Rayuwa Farko == Layan Abubakar tafawa balewa GA tere Disamba soninshe Alif dubu modi ga dalma bon um ga Dir balau(1912) GA jiha Bauchi GA zaman ama GA falla gudi Najeriya. Boni Balewa yakubu an izala an Asali Gere ji nonni kala Fatima inna Ani gare ji kala Asali to Filata ji. (4) Boni aji ruta ga boni hakimi goru gere, sake GA yanki gwa masarauta Bauchi. [[Fayil:Tafawa Balewa in office 02.jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa a office]] == Mulkini == # Firayim Minista [[File:President_John_F._Kennedy_with_Abubakar_Tafawa_Balewa,_Prime_Minister_of_Nigeria_(06).jpg|left|thumb| Balewa a Fadar White House tare da Shugaba Kennedy, 1961]] # Lardi Lanjeriyaa [[File:Tafawa_Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb| Mutum -mutumin Tafawa Balewa a Owerri]] == Ahre == * Hausa Fulani * Lardi Bawci == Ɗiwwa == e1p0jwqpkpscdreqgrboryr55z4zuvb 15277 15276 2026-10-20T14:38:05Z Aisha DM 198 15277 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q335684}} [[Fayil:Funmilayo Ransome-Kuti and Abubakar Tafawa Balewa.gif|thumb|Funmilayo Ransome- Kuti and Abubakar Tafawa Balewa]] [[Fayil:Alhaji Abubakar Tafawa Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa prime minister na najeriya]] [[Fayil:Nigeria Bauchi State map.png|thumb|mazaunin Dan baucin Nigeriya ne ]] [[File:Abubakar Tafawa Balewa.ogg|thumb|right]] '''Sir Abubakar Tafawa Balewa''' (layannin ga tere Disamba sonin dubu modi ga dalma bonum ga Dir balau 1912-15 janairu (1966) an siyasa Najeriya ji inko majini bo Siri Minister in modi kala tilo ga Najeriya koboi wena yanci koyi.(1) Anglophiles laga ra'ayin goraji doshi dolu tinadon ga Nemga Birtaniya. Ishin ji modi la ee Mulki Ga matsayi ni fraiyi Minister, Najeriya kasantu tsari Mulki in Elizabeth in balau aji moyinshe ga matsayi sarauniya Najeriya har zuwa lokaci la Najeriya majjito jamhuriya ga sonin dubu modi ga dalma bonum ga kobaccimodii ga kunum 1963.(2) Kasantu la aji kare muradi in musamman ga Gudi kala anin fafutuka alako sauyi ga gonta koyi ga Najeriya.(3) == Rayuwa Farko == Layan Abubakar tafawa balewa GA tere Disamba soninshe Alif dubu modi ga dalma bon um ga Dir balau(1912) GA jiha Bauchi GA zaman ama GA falla gudi Najeriya. Boni Balewa yakubu an izala an Asali Gere ji nonni kala Fatima inna Ani gare ji kala Asali to Filata ji. (4) Boni aji ruta ga boni hakimi goru gere, sake GA yanki gwa masarauta Bauchi. [[Fayil:Tafawa Balewa in office 02.jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa a office]] == Mulkini == # Firayim Minista [[File:President_John_F._Kennedy_with_Abubakar_Tafawa_Balewa,_Prime_Minister_of_Nigeria_(06).jpg|left|thumb| Balewa a Fadar White House tare da Shugaba Kennedy, 1961]] # Lardi Lanjeriyaa [[File:Tafawa_Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb| Mutum -mutumin Tafawa Balewa a Owerri [[Imo|Jihar Imo]] == Ahre == * Hausa Fulani * Lardi Bawci == Ɗiwwa == d3cqdmm6uzcpmh4o3jo6bwkzl3jh9ky 15278 15277 2026-10-20T14:38:26Z Aisha DM 198 15278 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q335684}} [[Fayil:Funmilayo Ransome-Kuti and Abubakar Tafawa Balewa.gif|thumb|Funmilayo Ransome- Kuti and Abubakar Tafawa Balewa]] [[Fayil:Alhaji Abubakar Tafawa Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa prime minister na najeriya]] [[Fayil:Nigeria Bauchi State map.png|thumb|mazaunin Dan baucin Nigeriya ne ]] [[File:Abubakar Tafawa Balewa.ogg|thumb|right]] '''Sir Abubakar Tafawa Balewa''' (layannin ga tere Disamba sonin dubu modi ga dalma bonum ga Dir balau 1912-15 janairu (1966) an siyasa Najeriya ji inko majini bo Siri Minister in modi kala tilo ga Najeriya koboi wena yanci koyi.(1) Anglophiles laga ra'ayin goraji doshi dolu tinadon ga Nemga Birtaniya. Ishin ji modi la ee Mulki Ga matsayi ni fraiyi Minister, Najeriya kasantu tsari Mulki in Elizabeth in balau aji moyinshe ga matsayi sarauniya Najeriya har zuwa lokaci la Najeriya majjito jamhuriya ga sonin dubu modi ga dalma bonum ga kobaccimodii ga kunum 1963.(2) Kasantu la aji kare muradi in musamman ga Gudi kala anin fafutuka alako sauyi ga gonta koyi ga Najeriya.(3) == Rayuwa Farko == Layan Abubakar tafawa balewa GA tere Disamba soninshe Alif dubu modi ga dalma bon um ga Dir balau(1912) GA jiha Bauchi GA zaman ama GA falla gudi Najeriya. Boni Balewa yakubu an izala an Asali Gere ji nonni kala Fatima inna Ani gare ji kala Asali to Filata ji. (4) Boni aji ruta ga boni hakimi goru gere, sake GA yanki gwa masarauta Bauchi. [[Fayil:Tafawa Balewa in office 02.jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa a office]] == Mulkini == # Firayim Minista [[File:President_John_F._Kennedy_with_Abubakar_Tafawa_Balewa,_Prime_Minister_of_Nigeria_(06).jpg|left|thumb| Balewa a Fadar White House tare da Shugaba Kennedy, 1961]] # Lardi Lanjeriyaa == Ahre == * Hausa Fulani * Lardi Bawci == Ɗiwwa == ejr08dms5te2wkeasmvjv4kkbxgoern 15286 15278 2026-10-21T05:36:39Z El-hussain14 25 15286 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q335684}} [[Fayil:Funmilayo Ransome-Kuti and Abubakar Tafawa Balewa.gif|thumb|Funmilayo Ransome- Kuti and Abubakar Tafawa Balewa]] [[Fayil:Alhaji Abubakar Tafawa Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa prime minister na najeriya]] [[Fayil:Nigeria Bauchi State map.png|thumb|mazaunin Dan baucin Nigeriya ne ]] [[File:Abubakar Tafawa Balewa.ogg|thumb|right]] '''Sir Abubakar Tafawa Balewa''' (layannin ga tere Disambah sonin dubu modi ga dalma bonum ga Dir balau 1912-15 janairu (1966) an siyasa Najeriya ji inko majini bo Siri Minister in modi kala tilo ga Najeriya koboi wena yanci koyi.(1) Anglophiles laga ra'ayin goraji doshi dolu tinadon ga Nemga Birtaniya. Ishin ji modi la ee Mulki Ga matsayi ni fraiyi Minister, Najeriya kasantu tsari Mulki in Elizabeth in balau aji moyinshe ga matsayi sarauniya Najeriya har zuwa lokaci la Najeriya majjito jamhuriya ga sonin dubu modi ga dalma bonum ga kobaccimodii ga kunum 1963.(2) Kasantu la aji kare muradi in musamman ga Gudi kala anin fafutuka alako sauyi ga gonta koyi ga Najeriya.(3) == Rayuwa Farko == Layan Abubakar tafawa balewa GA tere Disamba soninshe Alif dubu modi ga dalma bon um ga Dir balau(1912) GA jiha Bauchi GA zaman ama GA falla gudi Najeriya. Boni Balewa yakubu an izala an Asali Gere ji nonni kala Fatima inna Ani gare ji kala Asali to Filata ji. (4) Boni aji ruta ga boni hakimi goru gere, sake GA yanki gwa masarauta Bauchi. [[Fayil:Tafawa Balewa in office 02.jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa a office]] == Mulkini == # Firayim Minista [[File:President_John_F._Kennedy_with_Abubakar_Tafawa_Balewa,_Prime_Minister_of_Nigeria_(06).jpg|left|thumb| Balewa a Fadar White House tare da Shugaba Kennedy, 1961]] # Lardi Lanjeriyaa == Ahre == * Hausa Fulani * Lardi Bawci == Ɗiwwa == elq839vwsseb97oujcabhoj6m750rwe 15287 15286 2026-10-21T05:37:56Z El-hussain14 25 15287 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q335684}} [[Fayil:Funmilayo Ransome-Kuti and Abubakar Tafawa Balewa.gif|thumb|Funmilayo Ransome- Kuti and Abubakar Tafawa Balewa]] [[Fayil:Alhaji Abubakar Tafawa Abubakar Tafawa Balewa (1962).jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa prime minister na najeriya]] [[Fayil:Nigeria Bauchi State map.png|thumb|mazaunin Dan baucin Nigeriya ne ]] [[File:Abubakar Tafawa Balewa.ogg|thumb|right]] '''Sir Abubakar Tafawa Balewa''' (layannin ga tere Disambah sonin dubu modi ga dalma bonum ga Dir balau 1912-15 janairu (1966) an siyasa [[Nijeriya|Najeriya]] ji inko majini bo Siri Minister in modi kala tilo ga Najeriya koboi wena yanci koyi.(1) Anglophiles laga ra'ayin goraji doshi dolu tinadon ga Nemga [[Birtaniya]]. Ishin ji modi la ee Mulki Ga matsayi ni fraiyi Minister, Najeriya kasantu tsari Mulki in Elizabeth in balau aji moyinshe ga matsayi sarauniya Najeriya har zuwa lokaci la Najeriya majjito jamhuriya ga sonin dubu modi ga dalma bonum ga kobaccimodii ga kunum 1963.(2) Kasantu la aji kare muradi in musamman ga Gudi kala anin fafutuka alako sauyi ga gonta koyi ga Najeriya.(3) == Rayuwa Farko == Layan Abubakar Tafawa Balewa GA tere Disambah soninshe Alif dubu modi ga dalma bon um ga Dir balau(1912) GA jiha Bauchi GA zaman ama GA falla gudi Najeriya. Boni Balewa yakubu an izala an Asali Gere ji nonni kala Fatima inna Ani gare ji kala Asali to Filata ji. (4) Boni aji ruta ga boni hakimi goru gere, sake GA yanki gwa masarauta Bauchi. [[Fayil:Tafawa Balewa in office 02.jpg|thumb|Abubakar tafawa balewa a office]] == Mulkini == # Firayim Minista [[File:President_John_F._Kennedy_with_Abubakar_Tafawa_Balewa,_Prime_Minister_of_Nigeria_(06).jpg|left|thumb| Balewa a Fadar White House tare da Shugaba Kennedy, 1961]] # Lardi Lanjeriyaa == Ahre == * Hausa Fulani * Lardi Bawci == Ɗiwwa == ag87ervau6jwaguj3bh2udrcnad9aii Abuja 0 371 15279 13539 2026-10-20T14:39:46Z Aisha DM 198 15279 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Abuja | settlement_type = Federal capital city and local government area | image_skyline = [[Fayil:The National Assembly Globe.jpg|187px]][[Fayil:Catedral Nacional em Abuja, Nigéria.jpg|93px]]<br>[[Fayil:AbujaMosque.JPG|140px|National Mosque]][[Fayil:Aso Rock , Abuja.jpg|140px]]<br>[[Fayil:Central bank nigeria.jpg|136px]][[Fayil:ABUJA STADIUM.jpg|143px]]<br>[[Fayil:Штаб-квартира ЭКОВАС в Абудже, Нигерия.jpg|280px]] | image_flag = Flag of Abuja.svg | symbol_type = Flag | nickname = ABJ | image_map = Locator Map Abuja-Nigeria.png | mapframe = <mapframe latitude="8.936627" longitude="7.281189" zoom="8" width="300" height="300" align="center"> { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "ids": "Q3787" } </mapframe> | established_event = Settled | established_date = 1828 | established_event2 = Incorporated | established_date2 = 1 October 1984 | established_event3 = Declared capital | established_date3 = 12 December 1991 | named_for = Abu Ja | government_type = City management | government_body = Abuja Metropolitan Management Council | leader_title = Minister of the Federal Capital Territory | leader_name = Nyeson Wike }} '''[[Abuja]]''' ye Capital [[Nijeriya|Najeriya]],<ref>https:dailytrust.com/minimum-wage-governors-emergency-meeting-kicks-off-in-abuja</ref> gorun siri ke gon rankata, shugaba lardi Nijeriya, ga shaf biya National Assembly, bonsu ga beyi ruta su a ga goru Abuja. Ga onzi ye head quarter Nijeriya ye ga lardi jiha [[Lagos State|Lagos]], Gatana lardi zoni [[Nijeriya]]. == Tarihi == Goru Abuja ga farko karni in kobalau (20) sun goru modiji honsene la aji undato ga suleja.(22) Asali anin dono Abuja gwari ji wato miyya Gbagji, inko Gbagji yare ji in farko GA goruye kafun Messe yaruka mana Basasa , gwandara Gade Dibo [[Nupe]] ga kala Koro.(23) Wantun Siri birni ye ko dalili bisse yarinshe ga Najeriya.(24) Messe dalili kala gontango ga godom miyya legas la aji yollako cinkosoga goru kana Bugu GA Kari Legas aji wena habaka goma koga sauri , dalilai eme aji yollako maido GA Siri birni zuwa Abuja.(25) Tsari eme la doffan goyi jir tsarila [[Brazil]] mate angoyi Siri birni Braslia. Gwamnati sojoji Najeriya ga foti foddo 4, ga tere Fabarairu soninshe in dubu modi ga dalma bonum ga kobawulo ga baccimodi 1976 fetengo ga tsari doka in bacci modii 6, koga kundi tsari Mulki kala ga Legas sa inko ita Siri birni kasan Dina Abuja (26)Legas(27) gwamnati soji in [[Murtala Muhammad]] ga in [[Olusegun Obasenjo|Olusegun Obasanjo]] ji aji fete Asali ruta tsari wena GA Siri birni Abuja la gwamnati fetela tajiya in shehu shagari karasan (28) tsari solu zalango koga soninshe dubu modi ga dalma bonum ga KO hordo(1980s) mataki Siri birni Najeriya zuwa Abuja antun washi sosae kala Siri an adawa gako Lamar ye ishin ji [[Obefemi Awolowo]].(29)Obafemi Awolowo kasantu [[siyasa]] [[Nijeriya|Najeriya]] la aji wakilta yaraba koga kude yadda bo matako Legas zuwa Abuja. Ga lokaci la aji washi bo wena zabanni GA matsayi shugaba woli,satu alwashi gako Bahar ishin watu Mulki shugaba woli a gaiyitako kamfani "Walt Disney Corporation" inko mata Abuja beyi shakatawa.(30) Amma Kash wena nasara shugaba woli fetila tajiya in fari wato Shehu shagari zowu GA tinadom GA habaka solu GA Siri birni inko zauwo anin kwangila GA anin kwadago gako mate dagijisu ko beyi kammila ruta ye Gaga sauri . Koboii makinnin go awatu yakul gamsuwani gako yanayi ruta ye itu tsawo lokaci ga Alhaji Abubakar koko.(31) Onan in kamfani international Association (IPA) Kwangila tsari zana Abuja ga soninshe dubu modi ga dalma bonum ga kobawulo ga bawulo(1977). Inko sashi gwamnati tarayya watau [[Federal capital Development Authority (FCDA)]] Onan kwangila .(32) gako masana tsari Yarjejeniya in tsari la kunsu Al'ummomi daban daban la gontan go ga beyinlla amen bani gwamnati, tsari yadda yanki GA birni a kasanta Jisu GA kala kungiya in tsare tsare ga tinadom.(33) == Abuja capital == * Lardi Lanjeriyaa * FCT == Hotuna == [[Fayil:Locator Map Abuja-Nigeria.png|alt=|thumb|Wannan alamar launin jan shine sashin Abuja acikin taswirar ]] [[Fayil:Abuja,Federal Capital Territory.jpg|thumb|Abuja]] [[Fayil:Muhammadu Buhari in Saadabad Palace.jpg|thumb|Shugaban Nageriya Muhammadu Buhari]] [[Fayil:Abuja gate.jpg|thumb|center|alt= kofar Abuja|Wannan ita ce kofar shiga birnin tarayya Abuja]] [[Fayil:AbujaNationalMosque.jpg|thumb|center|alt= Masallacin Abuja|Wannan shine babban Masallacin Abuja]] [[Fayil:The Abuja Velodrome 03.jpg|thumb|Abuja]] [[Fayil:Nnamdi Azikwe Airport, Abuja.jpg|thumb|Babban filin tashi da saukar jiragen sama na abuja]] [[Fayil:Nicon Luxury Hotel, Abuja (Back view).jpg|thumb|Nicon luxury hotal abuja]][[Fayil:Abuja Stadium 02.jpg|thumb|Sitadiyo ta kallo a Abuja]] [[Fayil:Zuma Rock.jpg|thumb|center| Wannan dutsen zuma kenan a yankin Abuja]] [[Fayil:National Assembly Building, Abuja, Nigeria.jpg|thumb|Ginin majalissar wakilai ta abuja]] == Ɗiwwa == gexzgouqvi90gn4p5jgetc0m5yczw4i 15280 15279 2026-10-20T14:40:35Z Aisha DM 198 15280 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Abuja | settlement_type = Federal capital city and local government area | image_skyline = [[Fayil:The National Assembly Globe.jpg|187px]][[Fayil:Catedral Nacional em Abuja, Nigéria.jpg|93px]]<br>[[Fayil:AbujaMosque.JPG|140px|National Mosque]][[Fayil:Aso Rock , Abuja.jpg|140px]]<br>[[Fayil:Central bank nigeria.jpg|136px]][[Fayil:ABUJA STADIUM.jpg|143px]]<br>[[Fayil:Штаб-квартира ЭКОВАС в Абудже, Нигерия.jpg|280px]] | image_flag = Flag of Abuja.svg | symbol_type = Flag | nickname = ABJ | image_map = Locator Map Abuja-Nigeria.png | mapframe = <mapframe latitude="8.936627" longitude="7.281189" zoom="8" width="300" height="300" align="center"> { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "ids": "Q3787" } </mapframe> | established_event = Settled | established_date = 1828 | established_event2 = Incorporated | established_date2 = 1 October 1984 | established_event3 = Declared capital | established_date3 = 12 December 1991 | named_for = Abu Ja | government_type = City management | government_body = Abuja Metropolitan Management Council | leader_title = Minister of the Federal Capital Territory | leader_name = Nyeson Wike }} '''[[Abuja]]''' ye Capital Najeriya,<ref>https:dailytrust.com/minimum-wage-governors-emergency-meeting-kicks-off-in-abuja</ref> gorun siri ke gon rankata, shugaba lardi Nijeriya, ga shaf biya National Assembly, bonsu ga beyi ruta su a ga goru Abuja. Ga onzi ye head quarter Nijeriya ye ga lardi jiha [[Lagos State|Lagos]], Gatana lardi zoni [[Nijeriya]]. == Tarihi == Goru Abuja ga farko karni in kobalau (20) sun goru modiji honsene la aji undato ga suleja.(22) Asali anin dono Abuja gwari ji wato miyya Gbagji, inko Gbagji yare ji in farko GA goruye kafun Messe yaruka mana Basasa , gwandara Gade Dibo [[Nupe]] ga kala Koro.(23) Wantun Siri birni ye ko dalili bisse yarinshe ga Najeriya.(24) Messe dalili kala gontango ga godom miyya legas la aji yollako cinkosoga goru kana Bugu GA Kari Legas aji wena habaka goma koga sauri , dalilai eme aji yollako maido GA Siri birni zuwa Abuja.(25) Tsari eme la doffan goyi jir tsarila [[Brazil]] mate angoyi Siri birni Braslia. Gwamnati sojoji Najeriya ga foti foddo 4, ga tere Fabarairu soninshe in dubu modi ga dalma bonum ga kobawulo ga baccimodi 1976 fetengo ga tsari doka in bacci modii 6, koga kundi tsari Mulki kala ga Legas sa inko ita Siri birni kasan Dina Abuja (26)Legas(27) gwamnati soji in [[Murtala Muhammad]] ga in [[Olusegun Obasenjo|Olusegun Obasanjo]] ji aji fete Asali ruta tsari wena GA Siri birni Abuja la gwamnati fetela tajiya in shehu shagari karasan (28) tsari solu zalango koga soninshe dubu modi ga dalma bonum ga KO hordo(1980s) mataki Siri birni Najeriya zuwa Abuja antun washi sosae kala Siri an adawa gako Lamar ye ishin ji [[Obefemi Awolowo]].(29)Obafemi Awolowo kasantu [[siyasa]] [[Nijeriya|Najeriya]] la aji wakilta yaraba koga kude yadda bo matako Legas zuwa Abuja. Ga lokaci la aji washi bo wena zabanni GA matsayi shugaba woli,satu alwashi gako Bahar ishin watu Mulki shugaba woli a gaiyitako kamfani "Walt Disney Corporation" inko mata Abuja beyi shakatawa.(30) Amma Kash wena nasara shugaba woli fetila tajiya in fari wato Shehu shagari zowu GA tinadom GA habaka solu GA Siri birni inko zauwo anin kwangila GA anin kwadago gako mate dagijisu ko beyi kammila ruta ye Gaga sauri . Koboii makinnin go awatu yakul gamsuwani gako yanayi ruta ye itu tsawo lokaci ga Alhaji Abubakar koko.(31) Onan in kamfani international Association (IPA) Kwangila tsari zana Abuja ga soninshe dubu modi ga dalma bonum ga kobawulo ga bawulo(1977). Inko sashi gwamnati tarayya watau [[Federal capital Development Authority (FCDA)]] Onan kwangila .(32) gako masana tsari Yarjejeniya in tsari la kunsu Al'ummomi daban daban la gontan go ga beyinlla amen bani gwamnati, tsari yadda yanki GA birni a kasanta Jisu GA kala kungiya in tsare tsare ga tinadom.(33) == Abuja capital == * Lardi Lanjeriyaa * FCT == Hotuna == [[Fayil:Locator Map Abuja-Nigeria.png|alt=|thumb|Wannan alamar launin jan shine sashin Abuja acikin taswirar ]] [[Fayil:Abuja,Federal Capital Territory.jpg|thumb|Abuja]] [[Fayil:Muhammadu Buhari in Saadabad Palace.jpg|thumb|Shugaban Nageriya Muhammadu Buhari]] [[Fayil:Abuja gate.jpg|thumb|center|alt= kofar Abuja|Wannan ita ce kofar shiga birnin tarayya Abuja]] [[Fayil:AbujaNationalMosque.jpg|thumb|center|alt= Masallacin Abuja|Wannan shine babban Masallacin Abuja]] [[Fayil:The Abuja Velodrome 03.jpg|thumb|Abuja]] [[Fayil:Nnamdi Azikwe Airport, Abuja.jpg|thumb|Babban filin tashi da saukar jiragen sama na abuja]] [[Fayil:Nicon Luxury Hotel, Abuja (Back view).jpg|thumb|Nicon luxury hotal abuja]][[Fayil:Abuja Stadium 02.jpg|thumb|Sitadiyo ta kallo a Abuja]] [[Fayil:Zuma Rock.jpg|thumb|center| Wannan dutsen zuma kenan a yankin Abuja]] [[Fayil:National Assembly Building, Abuja, Nigeria.jpg|thumb|Ginin majalissar wakilai ta abuja]] == Ɗiwwa == 1uaqqolqhurp4t5t089tljs4rp7kqkt 15281 15280 2026-10-20T14:42:40Z Aisha DM 198 15281 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Abuja | settlement_type = Federal capital city and local government area | image_skyline = [[Fayil:The National Assembly Globe.jpg|187px]][[Fayil:Catedral Nacional em Abuja, Nigéria.jpg|93px]]<br>[[Fayil:AbujaMosque.JPG|140px|National Mosque]][[Fayil:Aso Rock , Abuja.jpg|140px]]<br>[[Fayil:Central bank nigeria.jpg|136px]][[Fayil:ABUJA STADIUM.jpg|143px]]<br>[[Fayil:Штаб-квартира ЭКОВАС в Абудже, Нигерия.jpg|280px]] | image_flag = Flag of Abuja.svg | symbol_type = Flag | nickname = ABJ | image_map = Locator Map Abuja-Nigeria.png | mapframe = <mapframe latitude="8.936627" longitude="7.281189" zoom="8" width="300" height="300" align="center"> { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "ids": "Q3787" } </mapframe> | established_event = Settled | established_date = 1828 | established_event2 = Incorporated | established_date2 = 1 October 1984 | established_event3 = Declared capital | established_date3 = 12 December 1991 | named_for = Abu Ja | government_type = City management | government_body = Abuja Metropolitan Management Council | leader_title = Minister of the Federal Capital Territory | leader_name = Nyeson Wike }} '''[[Abuja]]''' ye Capital Najeriya,<ref>https:dailytrust.com/minimum-wage-governors-emergency-meeting-kicks-off-in-abuja</ref> gorun siri ke gon rankata, shugaba lardi Nijeriya, ga shaf biya National Assembly, bonsu ga beyi ruta su a ga goru Abuja. Ga onzi ye head quarter Nijeriya ye ga lardi jiha [[Lagos State|Lagos]], Gatana lardi zoni [[Nijeriya]]. == Tarihi == Goru Abuja ga farko karni in kobalau (20) sun goru modiji honsene la aji undato ga suleja.(22) Asali anin dono Abuja gwari ji wato miyya Gbagji, inko Gbagji yare ji in farko GA goruye kafun Messe yaruka mana Basasa , gwandara Gade Dibo [[Nupe]] ga kala Koro.(23) Wantun Siri birni ye ko dalili bisse yarinshe ga Najeriya.(24) Messe dalili kala gontango ga godom miyya legas la aji yollako cinkosoga goru kana Bugu GA Kari Legas aji wena habaka goma koga sauri , dalilai eme aji yollako maido GA Siri birni zuwa Abuja.(25) Tsari eme la doffan goyi jir tsarila [[Brazil]] mate angoyi Siri birni Braslia. Gwamnati sojoji Najeriya ga foti foddo 4, ga tere Fabarairu soninshe in dubu modi ga dalma bonum ga kobawulo ga baccimodi 1976 fetengo ga tsari doka in bacci modii 6, koga kundi tsari Mulki kala ga Legas sa inko ita Siri birni kasan Dina Abuja (26)Legas(27) gwamnati soji in [[Murtala Muhammad]] ga in [[Olusegun Obasenjo|Olusegun Obasanjo]] ji aji fete Asali ruta tsari wena GA Siri birni Abuja la gwamnati fetela tajiya in shehu shagari karasan (28) tsari solu zalango koga soninshe dubu modi ga dalma bonum ga KO hordo(1980s) mataki Siri birni Najeriya zuwa Abuja antun washi sosae kala Siri an adawa gako Lamar ye ishin ji [[Obefemi Awolowo]].(29)Obafemi Awolowo kasantu [[siyasa]] [[Fayil:Tafawa_Abubakar_Tafawa_Balewa_(1962).jpg|thumb|Mutum -mutumin Tafawa Balewa a Owerri [[Imo|Jihar Imo]]]] la aji wakilta yaraba koga kude yadda bo matako Legas zuwa Abuja. Ga lokaci la aji washi bo wena zabanni GA matsayi shugaba woli,satu alwashi gako Bahar ishin watu Mulki shugaba woli a gaiyitako kamfani "Walt Disney Corporation" inko mata Abuja beyi shakatawa.(30) Amma Kash wena nasara shugaba woli fetila tajiya in fari wato Shehu shagari zowu GA tinadom GA habaka solu GA Siri birni inko zauwo anin kwangila GA anin kwadago gako mate dagijisu ko beyi kammila ruta ye Gaga sauri . Koboii makinnin go awatu yakul gamsuwani gako yanayi ruta ye itu tsawo lokaci ga Alhaji Abubakar koko.(31) Onan in kamfani international Association (IPA) Kwangila tsari zana Abuja ga soninshe dubu modi ga dalma bonum ga kobawulo ga bawulo(1977). Inko sashi gwamnati tarayya watau [[Federal capital Development Authority (FCDA)]] Onan kwangila .(32) gako masana tsari Yarjejeniya in tsari la kunsu Al'ummomi daban daban la gontan go ga beyinlla amen bani gwamnati, tsari yadda yanki GA birni a kasanta Jisu GA kala kungiya in tsare tsare ga tinadom.(33) == Abuja capital == * Lardi Lanjeriyaa * FCT == Hotuna == [[Fayil:Locator Map Abuja-Nigeria.png|alt=|thumb|Wannan alamar launin jan shine sashin Abuja acikin taswirar ]] [[Fayil:Abuja,Federal Capital Territory.jpg|thumb|Abuja]] [[Fayil:Muhammadu Buhari in Saadabad Palace.jpg|thumb|Shugaban Nageriya Muhammadu Buhari]] [[Fayil:Abuja gate.jpg|thumb|center|alt= kofar Abuja|Wannan ita ce kofar shiga birnin tarayya Abuja]] [[Fayil:AbujaNationalMosque.jpg|thumb|center|alt= Masallacin Abuja|Wannan shine babban Masallacin Abuja]] [[Fayil:The Abuja Velodrome 03.jpg|thumb|Abuja]] [[Fayil:Nnamdi Azikwe Airport, Abuja.jpg|thumb|Babban filin tashi da saukar jiragen sama na abuja]] [[Fayil:Nicon Luxury Hotel, Abuja (Back view).jpg|thumb|Nicon luxury hotal abuja]][[Fayil:Abuja Stadium 02.jpg|thumb|Sitadiyo ta kallo a Abuja]] [[Fayil:Zuma Rock.jpg|thumb|center| Wannan dutsen zuma kenan a yankin Abuja]] [[Fayil:National Assembly Building, Abuja, Nigeria.jpg|thumb|Ginin majalissar wakilai ta abuja]] == Ɗiwwa == 5h0xnxsdwo2v32wxj47vgu25fdfskaf 15282 15281 2026-10-20T14:45:16Z Aisha DM 198 15282 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Abuja | settlement_type = Federal capital city and local government area | image_skyline = [[Fayil:The National Assembly Globe.jpg|187px]][[Fayil:Catedral Nacional em Abuja, Nigéria.jpg|93px]]<br>[[Fayil:AbujaMosque.JPG|140px|National Mosque]][[Fayil:Aso Rock , Abuja.jpg|140px]]<br>[[Fayil:Central bank nigeria.jpg|136px]][[Fayil:ABUJA STADIUM.jpg|143px]]<br>[[Fayil:Штаб-квартира ЭКОВАС в Абудже, Нигерия.jpg|280px]] | image_flag = Flag of Abuja.svg | symbol_type = Flag | nickname = ABJ | image_map = Locator Map Abuja-Nigeria.png | mapframe = <mapframe latitude="8.936627" longitude="7.281189" zoom="8" width="300" height="300" align="center"> { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "ids": "Q3787" } </mapframe> | established_event = Settled | established_date = 1828 | established_event2 = Incorporated | established_date2 = 1 October 1984 | established_event3 = Declared capital | established_date3 = 12 December 1991 | named_for = Abu Ja | government_type = City management | government_body = Abuja Metropolitan Management Council | leader_title = Minister of the Federal Capital Territory | leader_name = Nyeson Wike }} '''[[Abuja]]''' ye Capital Najeriya,<ref>https:dailytrust.com/minimum-wage-governors-emergency-meeting-kicks-off-in-abuja</ref> gorun siri ke gon rankata, shugaba lardi Nijeriya, ga shaf biya National Assembly, bonsu ga beyi ruta su a ga goru Abuja. Ga onzi ye head quarter Nijeriya ye ga lardi jiha [[Lagos State|Lagos]], Gatana lardi zoni [[Nijeriya]]. == Tarihi == Goru Abuja ga farko karni in kobalau (20) sun goru modiji honsene la aji undato ga suleja.(22) Asali anin dono Abuja gwari ji wato miyya Gbagji, inko Gbagji yare ji in farko GA goruye kafun Messe yaruka mana Basasa , gwandara Gade Dibo [[Nupe]] ga kala Koro.(23) Wantun Siri birni ye ko dalili bisse yarinshe ga Najeriya.(24) Messe dalili kala gontango ga godom miyya legas la aji yollako cinkosoga goru kana Bugu GA Kari Legas aji wena habaka goma koga sauri , dalilai eme aji yollako maido GA Siri birni zuwa Abuja.(25) Tsari eme la doffan goyi jir tsarila [[Brazil]] mate angoyi Siri birni Braslia. Gwamnati sojoji Najeriya ga foti foddo 4, ga tere Fabarairu soninshe in dubu modi ga dalma bonum ga kobawulo ga baccimodi 1976 fetengo ga tsari doka in bacci modii 6, koga kundi tsari Mulki kala ga Legas sa inko ita Siri birni kasan Dina Abuja (26)Legas(27) gwamnati soji in [[Murtala Muhammad]] ga in [[Olusegun Obasenjo|Olusegun Obasanjo]] ji aji fete Asali ruta tsari wena GA Siri birni Abuja la gwamnati fetela tajiya in shehu shagari karasan (28) tsari solu zalango koga soninshe dubu modi ga dalma bonum ga KO hordo(1980s) mataki Siri birni Najeriya zuwa Abuja antun washi sosae kala Siri an adawa gako Lamar ye ishin ji [[Obefemi Awolowo]].(29)Obafemi Awolowo kasantu [[siyasa]] [[Fayil:Tafawa_Abubakar_Tafawa_Balewa_(1962).jpg|thumb|Mutum -mutumin Tafawa Balewa a Owerri [[Imo|Jihar Imo]]]] la aji wakilta yaraba koga kude yadda bo matako Legas zuwa Abuja. Ga lokaci la aji washi bo wena zabanni ga matsayi shugaba woli,satu alwashi gako Bahar ishin watu Mulki shugaba woli a gaiyitako kamfani "Walt Disney Corporation" inko mata Abuja beyi shakatawa.(30) Amma Kash wena nasara shugaba woli fetila tajiya in fari wato Shehu shagari zowu ga tinadom GA habaka solu ga Siri birni inko zauwo anin kwangila ga anin kwadago gako mate dagijisu ko beyi kammila ruta ye Gaga sauri . Koboii makinnin go awatu yakul gamsuwani gako yanayi ruta ye itu tsawo lokaci ga Alhaji Abubakar koko.(31) Onan in kamfani international Association (IPA) Kwangila tsari zana Abuja ga soninshe dubu modi ga dalma bonum ga kobawulo ga bawulo(1977). Inko sashi gwamnati tarayya watau [[Federal capital Development Authority (FCDA)]] Onan kwangila .(32) gako masana tsari Yarjejeniya in tsari la kunsu Al'ummomi daban daban la gontan go ga beyinlla amen bani gwamnati, tsari yadda yanki ga birni a kasanta Jisu ga kala kungiya in tsare tsare ga tinadom.(33) == Abuja capital == * Lardi Lanjeriyaa * FCT == Hotuna == [[Fayil:Locator Map Abuja-Nigeria.png|alt=|thumb|Wannan alamar launin jan shine sashin Abuja acikin taswirar ]] [[Fayil:Abuja,Federal Capital Territory.jpg|thumb|Abuja]] [[Fayil:Muhammadu Buhari in Saadabad Palace.jpg|thumb|Shugaban Nageriya Muhammadu Buhari]] [[Fayil:Abuja gate.jpg|thumb|center|alt= kofar Abuja|Wannan ita ce kofar shiga birnin tarayya Abuja]] [[Fayil:AbujaNationalMosque.jpg|thumb|center|alt= Masallacin Abuja|Wannan shine babban Masallacin Abuja]] [[Fayil:The Abuja Velodrome 03.jpg|thumb|Abuja]] [[Fayil:Nnamdi Azikwe Airport, Abuja.jpg|thumb|Babban filin tashi da saukar jiragen sama na abuja]] [[Fayil:Nicon Luxury Hotel, Abuja (Back view).jpg|thumb|Nicon luxury hotal abuja]][[Fayil:Abuja Stadium 02.jpg|thumb|Sitadiyo ta kallo a Abuja]] [[Fayil:Zuma Rock.jpg|thumb|center| Wannan dutsen zuma kenan a yankin Abuja]] [[Fayil:National Assembly Building, Abuja, Nigeria.jpg|thumb|Ginin majalissar wakilai ta abuja]] == Ɗiwwa == begxvhwo8vbpz86onpzj3lx2p3of48n Adamu Chiroma 0 374 15285 13166 2026-10-20T14:49:25Z Aisha DM 198 15285 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q3914988}} '''Malam Adamu Chiroma''' (Layannin ga foti kobalau (20)ga tere nuwamba, ga sunin dubu modi ga dalma bonum ga kokunum ga fo'ddo (1934) kala siyajini ga foti badi 5 ga teren yuli sunin in dubu kobalau ga dirfordo (2018 )(1) kasantu an siyasa ga Najeriya yuwu shugaba gwamnati in Siri banki najeriya. Layanin ga birni potiskum ga jiha yobe (2)(3) kasantu memba ga jam'iya people Democratic party ji har siyawi GA sauyi sheka sa koga (PDP). == Ruta Jamhuriya In Balau == Ga sonin alif dubu modi ga dalma bonum ga kobawulo ga bonum(1979) ciroma aga modi koga anin zauwa takara shugaba olli ga jam'iya NPN in olli ga aji 'yorran takara zabe bodi gwani in shugaba jam'iya (4) la aji zato gako gungu anin Kaduna laga fuska mateji konan nauyi kungiya la aji yadayi jita jita ko anin Boko ga yanki gudi hafsoshi ga jami"aii ga beyi ruta ga jibgan ga kewaye Kaduna.)5) nin in kunum ga zabe fodda goni Koboii Shehu shagari maitama sule,la hamza Rafidadi Zayyad shugaba kamfani Tina Dom New Nigeria ji aji Kona nauyi takara ni.(6) == Layi Adamu Chiroma == La'annin ga goru [[Pataskumo|Potiskum]], ga soni badi alif 1934, 20th tere nubamba. Siya ga [[asibiti]] Nizameyi, Abuja 5th July, 2018.<ref>https://www.vanguardngr.com/2018/07/adamu-ciroma-exit-of-a-political-icon-and-man-of-history/</ref> == Ɗiwwa == e3hquqg7ogdxd0dzufdcfz8h5wg19sx Adin In Gargajiya Ga Afirka 0 383 15284 8108 2026-10-20T14:48:38Z Aisha DM 198 15284 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q386498}} Iman ga ruta miyya Africa bambinta Jisu sosai, kala gontango ga adin godom. Gabadaya amnne adisai aji onako maimako in Nassi kala aji yadasu tsara ga tsara ko goggo labar, aru ga bukukuwa(1) Gontango ga Imani ga rohohi ga allolisu in koyye ga in woli, lokaci modi harga madaukaki ya halitta, ga kala ona Siro in miyya la mottasu Ina amfani ga sihiri ga sedi gargajiya in Africa. Godom adin aji sifatasu ga anin zou (2) kala ga bangare daban daban in shiela ga. Pantheistic.(3) Matsayin Dan Adam gabadaya aji inne ga modi daidaito yanayi jizani ga allantaka.(3) == Yadani == [[Fayil:Igbo medicine man.jpg|right|thumb| Wani dan kabilar [[Inyamurai|Igbo]] a farkon karni na 20 a Najeriya, Afirka ta Yamma]] Bissan anin doffa gargajiya ga Afirka ga wolinshe 43 kala kiyasatangoyi yantun miliyan 100.(4) Godom adin Africa in Asali antun gudun hijira, galibi aji face ga yanayi al'adu Africa tsari Imani. Miyya Afirka aji gonta ruta akidasu ko al'ada GA ruta adin Ibrahim.(5) Eme adin guda balau in Ibrahim yadan Jisu ga Fadi Africa Doma galibi matan hankali gako yankuna daban daban. Iman in adin IBRAHIM, musamman ya Tauhidi, mana Iman ga mahalicci modi, mate gadan ga adin in Africa in Al'adu shiela bada. Adin in Africa ko zoni aji zauwa fahimta jire kala mana adin Ibrahim sa, kala ra'ayi sa . Gabadaya aji zawwa jire guka Sirri yanko rundu noni Sirri ko rundunoni ruhi la aji ona gedau Rayuwa rukuni ga tsari la aji Ina barazana ga ita. Kala aji wena anin doffa adin gargajiya in Africa ga duniya. Gaga lokuta manne adin jirmin adin yarabawa ga adin oddinai caddinin Igbo in gargajiya) Gaboism aji sawwo . Adin Igbo ga yarabawa mate shaharan Jisu ga yanki Caribbean ga maddi sassa Amurka ko Dalla ga aushi . Gaga Amurka, voodoo yatu bo rijayi gagawa jahohi lake nem ga Gulf of Mexico. == Mahaɗa == *Information presented here was gleaned from ''World Eras Encyclopaedia'', Volume 10, edited by Pierre-Damien Mvuyekure (New York: Thomson-Gale, 2003), in particular pp.&nbsp;275–314. *Baldick, J (1997) ''Black God: The Afroasiatic Roots of the Jewish, Christian, and Muslim Religions''. New York: Syracuse University Press. *Doumbia, A. & Doumbia, N (2004) ''The Way of the Elders: West African Spirituality & Tradition''. Saint Paul, MN: Llewellyn Publications. * Ehret, Christopher, (2002) [https://books.google.com/books?id=ga7QqZw6VPYC&q=%27%27The Civilizations of Africa: a History to 1800]. Charlottesville: University Press of Virginia. *Ehret, Christopher, ''An African Classical Age: Eastern and Southern Africa in World History, 1000 B.C. to A.D. 400'', page 159, University of Virginia Press, {{ISBN|0-8139-2057-4}} *Karade, B (1994) ''The Handbook of Yoruba Religious Concepts''. York Beach, MA: Samuel Weiser Inc. *[[Okot p'Bitek|P'Bitek, Okot]]. ''African Religions and Western Scholarship''. Kampala: [[East African Literature Bureau]], 1970. *[https://web.archive.org/web/20091007211758/http://www.princetonol.com/GROUPS/IAD/LESSONS/middle/history1.htm Princeton Online, ''History of Africa''] *[https://web.archive.org/web/20000831203513/http://web.africa.ufl.edu/asq/v1/4/3.htm Wiredu, Kwasi ''Toward Decolonizing African Philosophy And Religion'' in ''African Studies Quarterly, The Online Journal for African Studies'', Volume 1, Issue 4, 1998] ==Ƙara karatu== *Encyclopedia of African Religion, - [[Molefi Asante]], Sage Publications, 2009 {{ISBN|1412936365}} *Abimbola, Wade (ed. and trans., 1977). ''Ifa Divination Poetry'' NOK, New York). *Baldick, Julian (1997). [https://books.google.com/books?id=JBzGsr1bw6cC ''Black God: the Afroasiatic roots of the Jewish, Christian, and Muslim religions'']. Syracuse University Press:{{ISBN|0-8156-0522-6}} *Barnes, Sandra. ''Africa's Ogun: Old World and New'' (Bloomington: Indiana University Press, 1989). *[[Ulli Beier|Beier, Ulli]], ed. ''The Origins of Life and Death: African Creation Myths'' (London: Heinemann, 1966). *Bowen, P.G. (1970). ''[https://books.google.com/books/about/The_sayings_of_the_ancient_one.html?id=HEgkAQAAIAAJ Sayings of the Ancient One - Wisdom from Ancient Africa].'' Theosophical Publishing House, U.S. *Chidester, David. "Religions of South Africa" pp.&nbsp;17–19 *Cole, Herbert Mbari. ''Art and Life among the Owerri Igbo'' (Bloomington: Indiana University press, 1982). *[[J. B. Danquah|Danquah, J. B.]], ''The Akan Doctrine of God: A Fragment of Gold Coast Ethics and Religion'', second edition (London: Cass, 1968). * [[Carl Einstein|Einstein, Carl]]. [https://www.keyando.net/african-legends-carl-einstein-hg/ ''African Legends''], First English Edition, Pandavia, Berlin 2021. {{ISBN|9783753155821}} *Gbadagesin, Segun. ''African Philosophy: Traditional Yoruba Philosophy and Contemporary African Realities'' (New York: Peter Lang, 1999). *Gleason, Judith. ''Oya, in Praise of an African Goddess'' (Harper Collins, 1992). *Griaule, Marcel; Dietterlen, Germaine. ''Le Mythe Cosmogonique'' (Paris: Institut d'Ethnologie, 1965). *[[Bolaji Idowu|Idowu, Bolaji]], ''God in Yoruba Belief'' (Plainview: Original Publications, rev. and enlarged ed., 1995) *{{Cite book |author= LaGamma, Alisa | url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/42448/rec/1 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130510100200/http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/42448/rec/1 | url-status=dead | archive-date=2013-05-10 | title=Art and oracle: African art and rituals of divination |location=New York | publisher=The Metropolitan Museum of Art | year=2000 | isbn=978-0-87099-933-8}} *Lugira, Aloysius Muzzanganda. ''African traditional religion''. Infobase Publishing, 2009. *[[John Mbiti|Mbiti, John]]. ''African Religions and Philosophy'' (1969) [[African Writers Series]], Heinemann {{ISBN|0-435-89591-5}} *Opoku, Kofi Asare (1978). [https://www.amazon.com/dp/B0000EE0IT West African Traditional Religion] Kofi Asare Opoku | Publisher: FEP International Private Limited. ASIN: B0000EE0IT *[[Geoffrey Parrinder|Parrinder, Geoffrey]]. ''African Traditional Religion'', Third ed. (London: Sheldon Press, 1974). {{ISBN|0-85969-014-8}} pbk. *Parrinder, Geoffrey. "Traditional Religion", in his ''Africa's Three Religions'', Second ed. (London: Sheldon Press, 1976, {{ISBN|0-85969-096-2}}), p. [15-96]. *Peavy, D., (2009)."Kings, Magic & Medicine". Raleigh, NC: SI. *Peavy, D., (2016). The Benin Monarchy, Olokun & Iha Ominigbon. Umewaen: Journal of Benin & Edoid Studies: Osweego, NY. *Popoola, S. Solagbade. ''Ikunle Abiyamo: It is on Bent Knees that I gave Birth'' (2007 Asefin Media Publication) *[[Wole Soyinka|Soyinka, Wole]], ''Myth, Literature and the African World'' (Cambridge University Press, 1976). * Alice Werner, ''Myths and Legends of the Bantu'' (1933). Available online at [http://www.sacred-texts.com/afr/mlb/index.htm sacred-texts.com] *Umeasigbu, Rems Nna. ''The Way We Lived: Ibo Customs and Stories'' (London: Heinemann, 1969). ==Sauran shafuka== *{{Commons category-inline}} *{{Usurped|1=[https://web.archive.org/web/20160125025745/http://www.africanbelief.com/ African Comparative Belief]}} *[http://www.afrikaworld.net/afrel/ Afrika world.net] A website with extensive links and information about traditional African religions {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190601074020/http://www.afrikaworld.net/afrel/ |date=2019-06-01 }} *[https://culture-exchange.blog/animism-modern-africa culture-exchange.blog/animism-modern-africa] An article explaining the parallels between traditional and modern religious practices in Africa == Ɗiwwa == m9g2dmutarahymisjkustn5lxfau0kk Babagana Umara Zulum 0 442 15283 13545 2026-10-20T14:47:01Z Aisha DM 198 15283 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q62059920}} '''Babagana Umara Zulum''' Farfesa Babagana Umara Zulum, layannin foti 26 ga tere august, ga soni alif dubu modi ga dalma bunum ga ko bacci Modi ga bunum.(1969) miladiyya. (A.C) ga goru mafa, gwanna ji amma kala anin kungiya Bako harama mete a lanin hare hare kala kala, Amma aji wenani sa ga jihar Barno ji koga sunin in 2019 (ko boii kashim Ibrahim shattima) . Babagana umara zulum kasantu jini gwanna jajirtacce an siyasa Dimokuradyya ga zowu ga sawu dom (1)(2)(3) ==Rayuwa Ni== layanningo ga goru mafa jihar Barno Nijeriya ga foti 26 ga tare August sunin in 1969, eyi makaranta firemare ni ga sakandari shap ga goru mafa ga manguno dallasu soni 1975 ga 1985. ==Saniya== Umar Zulum ga tarihi rayuwa ni itu saniya yolla mota tasi ga Kona showi in soni ko baccimodi. Janji itu saniya zuwa tiles dashi ga boni itu saniya markade ga lokaci ye kala kwale aji lawo kala aji macce kilomita bawulo 7 zuwa makaranta ni firemare.(4) == Ɗiwwa == plkhdg2i5ezilca0amzstyl01s8qnwg Togo 0 2271 15254 2026-10-20T13:58:55Z Aisha DM 198 Created page with " TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome." 15254 wikitext text/x-wiki TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. tm9z4ic74zq1zz688l3hck4n8bx3wx6 15255 15254 2026-10-20T14:01:47Z Aisha DM 198 15255 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. pkmeuf1o1k547h8w57uihe69iva0neh 15256 15255 2026-10-20T14:02:50Z Aisha DM 198 15256 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] i40nid8oagar9rpl5n51zlcibtlaoxq 15258 15256 2026-10-20T14:04:12Z Aisha DM 198 15258 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] [[Fayil:Togoland.jpg|thumb|kasar togo]] 7lr2822voxb7uiuyvaqzs5gdhzi5gef 15259 15258 2026-10-20T14:05:44Z Aisha DM 198 15259 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] [[Fayil:Togoland.jpg|thumb|kasar togo]] == Tarihi == [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|thumb|wani bangare na kasar Togo a 1968]] g08ncmjasu5xlszgx8g9c81f02jag1b 15261 15259 2026-10-20T14:08:03Z Aisha DM 198 15261 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] [[Fayil:Togoland.jpg|thumb|kasar togo]] == Tarihi == [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|thumb|wani bangare na kasar Togo a 1968]] [[File:Lome 1903 (Togo).jpg|[[Fayil:Grenier traditionnel (Vo au Togo).jpg|thumb|gidan gargajiya a togo]]Garin Lome kenan a shekaran 1903]] [[File:Old Jetty Lome (Togo).jpg|Tsohuwar gadan Lome, babban birnin Togo File:First Locomotive Lome-Aneho (Togo).jpg|Mota na farko a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-029895, Togo, Pflügen eines Baumwollfeldes.jpg|Wani Manomi a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-003030, Togo, Baumwoll-Transport.jpg| Jama'a a kasar Togo a yayin tafiya]] </gallery> [[File:Yark Damehane, Minister of Security of Togo, 2018.jpg|thumb|ministan tsaron ƙasar Togo a shekara ta 2018]] 4jfccmsvp263sns027v3l4qkuoao9zr 15262 15261 2026-10-20T14:08:34Z Aisha DM 198 15262 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] [[Fayil:Togoland.jpg|thumb|kasar togo]] == Tarihi == [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|thumb|wani bangare na kasar Togo a 1968]] [[File:Lome 1903 (Togo).jpg|[[Fayil:Grenier traditionnel (Vo au Togo).jpg|thumb|gidan gargajiya a togo]]Garin Lome kenan a shekaran 1903]] [[File:Old Jetty Lome (Togo).jpg|Tsohuwar gadan Lome, babban birnin Togo File:First Locomotive Lome-Aneho (Togo).jpg|Mota na farko a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-029895, Togo, Pflügen eines Baumwollfeldes.jpg|Wani Manomi a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-003030, Togo, Baumwoll-Transport.jpg| Jama'a a kasar Togo a yayin tafiya]] [[File:Yark Damehane, Minister of Security of Togo, 2018.jpg|thumb|ministan tsaron ƙasar Togo a shekara ta 2018]] jhf7db7jpa0zv8ni4isq81wgjtnvn3i 15263 15262 2026-10-20T14:09:51Z Aisha DM 198 15263 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] [[Fayil:Togoland.jpg|thumb|kasar togo]] == Tarihi == [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|thumb|wani bangare na kasar Togo a 1968]] [[File:Lome 1903 (Togo).jpg|[[Fayil:Grenier traditionnel (Vo au Togo).jpg|thumb|gidan gargajiya a togo]]Garin Lome kenan a shekaran 1903]] [[File:Old Jetty Lome (Togo).jpg|Tsohuwar gadan Lome, babban birnin Togo File:First Locomotive Lome-Aneho (Togo).jpg|Mota na farko a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-029895, Togo, Pflügen eines Baumwollfeldes.jpg|Wani Manomi a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-003030, Togo, Baumwoll-Transport.jpg| Jama'a a kasar Togo a yayin tafiya]] [[File:Yark Damehane, Minister of Security of Togo, 2018.jpg|thumb|ministan tsaron ƙasar Togo a shekara ta 2018]] == Mulki == [[File:1914 50 pfg Togo Lomé Mi14.jpg|thumb|kudin kasar togo]] 89a3r4swpmob9iwf6opkbcnazn25oo3 15264 15263 2026-10-20T14:10:48Z Aisha DM 198 15264 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] [[Fayil:Togoland.jpg|thumb|kasar togo]] == Tarihi == [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|thumb|wani bangare na kasar Togo a 1968]] [[File:Lome 1903 (Togo).jpg|[[Fayil:Grenier traditionnel (Vo au Togo).jpg|thumb|gidan gargajiya a togo]]Garin Lome kenan a shekaran 1903]] [[File:Old Jetty Lome (Togo).jpg|Tsohuwar gadan Lome, babban birnin Togo File:First Locomotive Lome-Aneho (Togo).jpg|Mota na farko a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-029895, Togo, Pflügen eines Baumwollfeldes.jpg|Wani Manomi a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-003030, Togo, Baumwoll-Transport.jpg| Jama'a a kasar Togo a yayin tafiya]] [[File:Yark Damehane, Minister of Security of Togo, 2018.jpg|thumb|ministan tsaron ƙasar Togo a shekara ta 2018]] == Mulki == [[File:1914 50 pfg Togo Lomé Mi14.jpg|thumb|kudin kasar togo]] == Arziki == [[File:Confrontation in Deckon district, Lomé, Togo, 28 December 2017.jpg|thumb|mutanen kasar Togo na wasa da mashin akan titi]] dc7im7dnbkzci1p388lp9nv0av152h0 15265 15264 2026-10-20T14:11:49Z Aisha DM 198 15265 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] [[Fayil:Togoland.jpg|thumb|kasar togo]] == Tarihi == [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|thumb|wani bangare na kasar Togo a 1968]] [[File:Lome 1903 (Togo).jpg|[[Fayil:Grenier traditionnel (Vo au Togo).jpg|thumb|gidan gargajiya a togo]]Garin Lome kenan a shekaran 1903]] [[File:Old Jetty Lome (Togo).jpg|Tsohuwar gadan Lome, babban birnin Togo File:First Locomotive Lome-Aneho (Togo).jpg|Mota na farko a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-029895, Togo, Pflügen eines Baumwollfeldes.jpg|Wani Manomi a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-003030, Togo, Baumwoll-Transport.jpg| Jama'a a kasar Togo a yayin tafiya]] [[File:Yark Damehane, Minister of Security of Togo, 2018.jpg|thumb|ministan tsaron ƙasar Togo a shekara ta 2018]] == Mulki == [[File:1914 50 pfg Togo Lomé Mi14.jpg|thumb|kudin kasar togo]] == Arziki == [[File:Confrontation in Deckon district, Lomé, Togo, 28 December 2017.jpg|thumb|mutanen kasar Togo na wasa da mashin akan titi]] == Wasanni == [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 03.jpg|thumb|jami'an tsaron kasar togo]] 9n8yx5iehnlbuhpwvzt9e9mhdz7cpfk 15266 15265 2026-10-20T14:13:22Z Aisha DM 198 15266 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] [[Fayil:Togoland.jpg|thumb|kasar togo]] == Tarihi == [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|thumb|wani bangare na kasar Togo a 1968]] [[File:Lome 1903 (Togo).jpg|[[Fayil:Grenier traditionnel (Vo au Togo).jpg|thumb|gidan gargajiya a togo]]Garin Lome kenan a shekaran 1903]] [[File:Old Jetty Lome (Togo).jpg|Tsohuwar gadan Lome, babban birnin Togo File:First Locomotive Lome-Aneho (Togo).jpg|Mota na farko a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-029895, Togo, Pflügen eines Baumwollfeldes.jpg|Wani Manomi a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-003030, Togo, Baumwoll-Transport.jpg| Jama'a a kasar Togo a yayin tafiya]] [[File:Yark Damehane, Minister of Security of Togo, 2018.jpg|thumb|ministan tsaron ƙasar Togo a shekara ta 2018]] == Mulki == [[File:1914 50 pfg Togo Lomé Mi14.jpg|thumb|kudin kasar togo]] == Arziki == [[File:Confrontation in Deckon district, Lomé, Togo, 28 December 2017.jpg|thumb|mutanen kasar Togo na wasa da mashin akan titi]] == Wasanni == [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 03.jpg|thumb|jami'an tsaron kasar togo]] == Hotuna == <gallery> [[File:Flag of Togo (3-2).svg| Tutan kasar Togo ]] [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|Bakin tekun Lome]] gef5iwef86bho09goluxu6qdbyd8ppw 15267 15266 2026-10-20T14:14:01Z Aisha DM 198 15267 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] [[Fayil:Togoland.jpg|thumb|kasar togo]] == Tarihi == [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|thumb|wani bangare na kasar Togo a 1968]] [[File:Lome 1903 (Togo).jpg|[[Fayil:Grenier traditionnel (Vo au Togo).jpg|thumb|gidan gargajiya a togo]]Garin Lome kenan a shekaran 1903]] [[File:Old Jetty Lome (Togo).jpg|Tsohuwar gadan Lome, babban birnin Togo File:First Locomotive Lome-Aneho (Togo).jpg|Mota na farko a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-029895, Togo, Pflügen eines Baumwollfeldes.jpg|Wani Manomi a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-003030, Togo, Baumwoll-Transport.jpg| Jama'a a kasar Togo a yayin tafiya]] [[File:Yark Damehane, Minister of Security of Togo, 2018.jpg|thumb|ministan tsaron ƙasar Togo a shekara ta 2018]] == Mulki == [[File:1914 50 pfg Togo Lomé Mi14.jpg|thumb|kudin kasar togo]] == Arziki == [[File:Confrontation in Deckon district, Lomé, Togo, 28 December 2017.jpg|thumb|mutanen kasar Togo na wasa da mashin akan titi]] == Wasanni == [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 03.jpg|thumb|jami'an tsaron kasar togo]] == Hotuna == [[File:Flag of Togo (3-2).svg| Tutan kasar Togo ]] [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|Bakin tekun Lome]] c7wwtq9yq3ysz123vt9rhsqd0xm6xi3 15268 15267 2026-10-20T14:15:21Z Aisha DM 198 15268 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] [[Fayil:Togoland.jpg|thumb|kasar togo]] == Tarihi == [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|thumb|wani bangare na kasar Togo a 1968]] [[File:Lome 1903 (Togo).jpg|[[Fayil:Grenier traditionnel (Vo au Togo).jpg|thumb|gidan gargajiya a togo]]Garin Lome kenan a shekaran 1903]] [[File:Old Jetty Lome (Togo).jpg|Tsohuwar gadan Lome, babban birnin Togo File:First Locomotive Lome-Aneho (Togo).jpg|Mota na farko a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-029895, Togo, Pflügen eines Baumwollfeldes.jpg|Wani Manomi a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-003030, Togo, Baumwoll-Transport.jpg| Jama'a a kasar Togo a yayin tafiya]] [[File:Yark Damehane, Minister of Security of Togo, 2018.jpg|thumb|ministan tsaron ƙasar Togo a shekara ta 2018]] == Mulki == [[File:1914 50 pfg Togo Lomé Mi14.jpg|thumb|kudin kasar togo]] == Arziki == [[File:Confrontation in Deckon district, Lomé, Togo, 28 December 2017.jpg|thumb|mutanen kasar Togo na wasa da mashin akan titi]] == Wasanni == [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 03.jpg|thumb|jami'an tsaron kasar togo]] == Hotuna == [[File:Flag of Togo (3-2).svg| Tutan kasar Togo ]] [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|Bakin tekun Lome]] == Manazarta == {{reflist}} {{Afirka}} rhg6jbg57hvdsxbiobwjzmig3o4nqbh 15269 15268 2026-10-20T14:27:59Z Aisha DM 198 15269 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] [[Fayil:Togoland.jpg|thumb|kasar togo]] == Tarihi == [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|thumb|wani bangare na kasar Togo a 1968]] [[File:Lome 1903 (Togo).jpg|[[Fayil:Grenier traditionnel (Vo au Togo).jpg|thumb|gidan gargajiya a togo]]Garin Lome kenan a shekaran 1903]] [[File:Old Jetty Lome (Togo).jpg|Tsohuwar gadan Lome, babban birnin Togo File:First Locomotive Lome-Aneho (Togo).jpg|Mota na farko a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-029895, Togo, Pflügen eines Baumwollfeldes.jpg|Wani Manomi a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-003030, Togo, Baumwoll-Transport.jpg| Jama'a a kasar Togo a yayin tafiya]] [[File:Yark Damehane, Minister of Security of Togo, 2018.jpg|thumb|ministan tsaron ƙasar Togo a shekara ta 2018]] == Mulki == [[File:1914 50 pfg Togo Lomé Mi14.jpg|thumb|kudin kasar togo]] == Arziki == [[File:Confrontation in Deckon district, Lomé, Togo, 28 December 2017.jpg|thumb|mutanen kasar Togo na wasa da mashin akan titi]] == Wasanni == [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 03.jpg|thumb|jami'an tsaron kasar togo]] == Hotuna == [[File:Flag of Togo (3-2).svg| Tutan kasar Togo ]] [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|Bakin tekun Lome]] c7wwtq9yq3ysz123vt9rhsqd0xm6xi3 15270 15269 2026-10-20T14:28:13Z Aisha DM 198 15270 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:National Assembly of Togo entrance 2019.jpg|250px|right|thumbnail|Kifar shiga Majalisar dokokin Togo, 2019]] [[File:Togo-CIA_WFB_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Togo.]] [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 06.jpg|thumb|Cikin kasar togo]] [[Fayil:Location Togo AU Africa.svg|thumb|manunin togo]] TOGO Togo basa kala jamhuriya togo ( ga faransanci : Republic of togolaise) , Guruji la a feta dari ga African.Togo ita ga gudom file mana kuhodu ( 56,785). Togo, ita ga gudom me'kya mana 7,552,318, kuga manshi in shonsane dalam kubalayu ga dar badi (2015). Togo ita ga iyaka ga liberiya ga Gine kuga gudi ga Mali ga Burkina kuga zuni keyi ita ga iyaka ga guru Ghana kuga dari siri birini Togo. Lome. [[Fayil:Pistes rurales Togo 2.jpg|thumb|Kauyen togo]] [[Fayil:Togo Assemblée nationale 2024.svg|thumb|togo assembly]] Shugaban kasar Togo [[Faure Gnassingbé]], firaminista [[Komi Sélom Klassou]]. [[File:Faure Gnassingbé 29112006.jpg|thumb|Faure Gnassingbé shugaba na yanzu]] [[Fayil:Togoland.jpg|thumb|kasar togo]] == Tarihi == [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|thumb|wani bangare na kasar Togo a 1968]] [[File:Lome 1903 (Togo).jpg|[[Fayil:Grenier traditionnel (Vo au Togo).jpg|thumb|gidan gargajiya a togo]]Garin Lome kenan a shekaran 1903]] [[File:Old Jetty Lome (Togo).jpg|Tsohuwar gadan Lome, babban birnin Togo File:First Locomotive Lome-Aneho (Togo).jpg|Mota na farko a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-029895, Togo, Pflügen eines Baumwollfeldes.jpg|Wani Manomi a kasar Togo]] [[File:Bundesarchiv Bild 137-003030, Togo, Baumwoll-Transport.jpg| Jama'a a kasar Togo a yayin tafiya]] [[File:Yark Damehane, Minister of Security of Togo, 2018.jpg|thumb|ministan tsaron ƙasar Togo a shekara ta 2018]] == Mulki == [[File:1914 50 pfg Togo Lomé Mi14.jpg|thumb|kudin kasar togo]] == Arziki == [[File:Confrontation in Deckon district, Lomé, Togo, 28 December 2017.jpg|thumb|mutanen kasar Togo na wasa da mashin akan titi]] == Wasanni == [[File:Protests in Lomé, Togo, 18 octobre 2017 03.jpg|thumb|jami'an tsaron kasar togo]] == Hotuna == <gallery> [[File:Flag of Togo (3-2).svg| Tutan kasar Togo ]] [[File:New Port in Lomé Togo 1968.jpg|Bakin tekun Lome]] gef5iwef86bho09goluxu6qdbyd8ppw Turkiya 0 2272 15257 2026-10-20T14:03:28Z Markos Yesayan 587 Created page with "Turkiya woní gano kò mararraba dòn gari fula, Asiya ga Yoba. Gano-ní bòo pìkkà 'ya 'yú zòní kò karkara Anatoliya ka Eastern Thrace. Gangi gano woní kò matsayi maccú dòn gari danya dondum gá mashiga Asiya ga Yoba. Har unsu maccú don safara inga ama woní kò Bahar Rum, Bahar Aswad, ka teku Aegean. [[Fayil:Flag of Turkey.svg|thumb|Tuta]] Karkara Istanbul ka alkali gano Ankara woní. Turkiya woní gano maccú gá ma'kya in chaf duniyawa musulmai ka mutane..." 15257 wikitext text/x-wiki Turkiya woní gano kò mararraba dòn gari fula, Asiya ga Yoba. Gano-ní bòo pìkkà 'ya 'yú zòní kò karkara Anatoliya ka Eastern Thrace. Gangi gano woní kò matsayi maccú dòn gari danya dondum gá mashiga Asiya ga Yoba. Har unsu maccú don safara inga ama woní kò Bahar Rum, Bahar Aswad, ka teku Aegean. [[Fayil:Flag of Turkey.svg|thumb|Tuta]] Karkara Istanbul ka alkali gano Ankara woní. Turkiya woní gano maccú gá ma'kya in chaf duniyawa musulmai ka mutane Asiya, kai siri alkalí Ankara woní birni daban gaga nahiya ye Turai ka Asiya yan zamani la gadawu. Sanna kai, ise gano woní ga tetteke kugi Bosporus ka Dardanelles, la ishinji kugi in siri kaf duniya dòn safara. Inku memme, inba luranga dalilai in tarihi dondum, ijitate fahimta dalilai la a la matsayi woli Turkiya. Mete ma ga kusu Turkiya ga dallasu, mete a weshi kusu ga rudane kuga matsayi nahiyaye kamatu mete iyi tutiya ga gano ní. Ishi mete ga ga karkara Anatoliya, ga mete ga Duniya musulmai dondum, chaff manne siffofi gano. Kugi Bosporus la ishinji kugi maccú dòn pika bòo dondum ga fadi duniya. Ga zamani ga can, dangantaka Turkiya ga wolinshie la a Asiya mete ga gedawu. To amma tun lokaci la daula Rumawa ka daula Bizantawa da can kafun naku Annabi Isa Alaihissalam, Turkiya fuskanta naku anin yanki dondum fuskantu hakuki al'adutu, ga in adin tu ga in tattale arziki. Kai gudom turkiyanawa mete a dangantu kusu ga mutane Anatoliya da can, la enbumuna ga mutane Yoba. Hasali mete a ikirari mete dum mararraba Asiya ga Turai. Ga sakkasa inba diwan tarihin dondum, Turkiya ita ga ilaka in siri ga wolinshie mana Yunana, Siriya, Irak ka messe wolinshe gudom in nahiya Asiya ka Turai. Kai ga kukwantusa, Turkiya woní gano dondum ga matsayi ama balawu, watu ishe de ita anin mararraba dunya, kai ani yanki gudi in dalla, ishin a ga tarihin Turkiya. Kasancewa guru in farko ga tarihin ga kunni ishin furuwuyi ga lokaci la daula Usuliyya (Ottoman Empire) ka bayan can Mustafa Kemal Atatürk ishin furuwuyi Republik Turkiya ji a5t8qqwovg8ll5z3x3pykdonp0kwj4q 15260 15257 2026-10-20T14:07:53Z Markos Yesayan 587 15260 wikitext text/x-wiki Turkiya wo gano gá mararraba dòn gari fula, Asiya ka Turai. Gano-ní ga bò pika karkara Anatoliya ka Eastern Thrace. Matsayi gano-ní wo maccú dòn gari danya dondum gá mashiga Asiya ka Turai. Am maccú don safara inga ama wo Bahar Rum, Bahar Aswad, ka teku Aegean. [[Fayil:Flag of Turkey.svg|thumb|Tuta]] Karkara Istanbul ka alkali gano Ankara woní. Turkiya woní gano maccú gá ma'kya in chaf duniyawa musulmai ka mutane Asiya, kai siri alkalí Ankara woní birni daban gaga nahiya ye Turai ka Asiya yan zamani la gadawu. Sanna kai, ise gano woní ga tetteke kugi Bosporus ka Dardanelles, la ishinji kugi in siri kaf duniya dòn safara. Inku memme, inba luranga dalilai in tarihi dondum, ijitate fahimta dalilai la a la matsayi woli Turkiya. Mete ma ga kusu Turkiya ga dallasu, mete a weshi kusu ga rudane kuga matsayi nahiyaye kamatu mete iyi tutiya ga gano ní. Ishi mete ga ga karkara Anatoliya, ga mete ga Duniya musulmai dondum, chaff manne siffofi gano. Kugi Bosporus la ishinji kugi maccú dòn pika bòo dondum ga fadi duniya. Ga zamani ga can, dangantaka Turkiya ga wolinshie la a Asiya mete ga gedawu. To amma tun lokaci la daula Rumawa ka daula Bizantawa da can kafun naku Annabi Isa Alaihissalam, Turkiya fuskanta naku anin yanki dondum fuskantu hakuki al'adutu, ga in adin tu ga in tattale arziki. Kai gudom turkiyanawa mete a dangantu kusu ga mutane Anatoliya da can, la enbumuna ga mutane Yoba. Hasali mete a ikirari mete dum mararraba Asiya ga Turai. Ga sakkasa inba diwan tarihin dondum, Turkiya ita ga ilaka in siri ga wolinshie mana Yunana, Siriya, Irak ka messe wolinshe gudom in nahiya Asiya ka Turai. Kai ga kukwantusa, Turkiya woní gano dondum ga matsayi ama balawu, watu ishe de ita anin mararraba dunya, kai ani yanki gudi in dalla, ishin a ga tarihin Turkiya. Kasancewa guru in farko ga tarihin ga kunni ishin furuwuyi ga lokaci la daula Usuliyya (Ottoman Empire) ka bayan can Mustafa Kemal Atatürk ishin furuwuyi Republik Turkiya ji 2nknkwjnzzg8lfquahtzhfy8qrgr6v5