རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ།

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="bo">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>bowiki</dbname>
    <base>https://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%82%E0%BD%99%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8D</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">མི་ཌི་ཡ་།</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">དམིགས་བསལ།</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">སྤྱོད་མཁན།</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">སྤྱོད་མཁན་གྱི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ཡིག་ཆ།</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ཡིག་ཆའི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">མི་ཌི་ཡ་ཝི་ཀི།</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">མི་ཌི་ཡ་ཝི་ཀིའི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">དཔེ་པང་།</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">དཔེ་པང་གི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">རམ་འདེགས།</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">རམ་འདེགས་ཀྱི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">རིགས་དབྱེ།</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">རིགས་དབྱེའི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22200</id>
    <revision>
      <id>162764</id>
      <parentid>162638</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T13:13:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tsampaeater</username>
        <id>32480</id>
      </contributor>
      <origin>162764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="430886" sha1="8t5o14havxzgo5z644aj3sym7h3kho4" xml:space="preserve">[[File:རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ།.jpg|thumb|རི་སྤྱང་ཁེེར་འགྲོ།]]
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་ནི་ལུས་སེམས་དུད་དེ་ངན་སོང་ལ་འགྲོ་མཁན་བྱོལ་སོང་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་པར། བོད་སྐད་སྨྲ་ཞིང་། བོད་ཡིག་འབྲི་ཤེས་མཁན་གྱི་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་འདུག ཧ་ཧ།    
 
ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་ནང་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ཅིག་ནི་༼[http://www.khabdha.org/?p=5264 ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན]།༽་དང་༼[http://www.khabdha.org/?p=5474 རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།]༽།  ༼[http://www.khabdha.org/?p=12208 བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ།]༽།   ༼[http://www.khabdha.org/?p=15965 ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ]༽།    ༼རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།[https://tibettimes.net/2022/12/27/223471/]༽་ དང་། གཞན་ཡང་ད་ཆ་ད་དུང་པར་སྐྲུན་བྱས་མེད་པའི་&lt;&lt;ཕྱི་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དྲན་ཐོ&gt;&gt; ་སོགས་མཆིས།

'''རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་ལྷུག་རྩོམ་བདམས་བཀོད།'''

གཤམ་འཁོད་ལྷུག་རྩོམ་ཁག་ནི་ནེའུ་ཡོ་གྲོང་ཁྱེར་དང་མལ་སྒྲི་སན་དུ་སྡོད་རིང་ལས་ཞོར་དུ་བྲིས་ཤིང་ཁ་བརྡ་དྲ་རྒྱའི་སྟེང་སྤེལ་བ་ད་ལམ་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་ཟུར་དུ་ཁོལ་ཕྱུང་དང་།  ཚིག་དོན་མི་གསལ་བ་ཁ་ཇེ་གསལ་ཏུ་བཏང་བ་།   ཡིག་ནོར་ལ་དག་བཅོས།  ཆད་པ་ཁ་སྐོང་དང་ལྷག་པ་འཕྲི་གཅོག་བྱེད་ཁུལ་སོགས་ བགྱིས་ཡོད།     ངོ་གནོངས་བ་ཞིག་ལ་དེང་སྐབས་བོད་ཡིག་གི་ཕྲད་ཀྱི་འཇུག་པའང་བློ་ན་གསལ་བོ་དང་ཏན་ཏན་ཞིག་མི་འདུག་པས་ན།  ད་དུང་ནོར་འཁྲུལ་གང་མང་ཡོད་པར་གདོན་མི་ཟ་ནའང་གནས་སྐབས་རིང་ཚིག་མཛོད་བསྔོག་པ་དང་སུམ་རྟགས་ཀྱི་གཞུང་ལ་གཤིབ་བསྡུར།  ཡང་ན་ཤེས་ལྡན་པ་གཞན་ལས་་རོགས་རམ་སྐྱབས་འཚོལ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ཡོད།       ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བྲིས་པའི་ལྷུག་རྩོམ་ཁག་འཛམ་གླིང་མཁས་པ་ཚད་ལོངས་བས་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་པར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན་པའི་དཔེ་དེབ་ཁུངས་བཙུན་དང་ཡིག་ཚགས་ཚད་འཕེར་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་བསྒྱུར་བཏུས་དང་། རང་བློས་དཔྱད་བབས་གང་ཡོང་ཟིན་ཐོ་ལ་འགོད་པའི་ངལ་བ་ལྷུར་ལེན་བགྱིས་ཁུལ་ཡིན་ཡང་དཔེ་མིང་དང་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་ཁུངས་ཚང་མ་འགོད་ཐུབ་མེད་ལ། གང་སུག་བྲིས་བགྱིས་པ་ཟིན་བྲིས་ཙམ་ལགས་པས་དེ་རྣམས་འགོད་པའི་འབད་བརྩོན་ཡང་བྱས་མེད། 

གྱི་ན་བ་བདག་དེ་སྔོན་ནེའུ་ཡོ་རུ་སྡོད་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཐོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་ཆ་ཀློག་རྒྱུར་དབྱིངས་ཞུགས་ནས་ཡོད་ལ།  རང་གིས་ཉོས་པ་དང་། ས་གནས་སྤྱི་འབངས་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནས་གཡར་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྐོར་དང་། ཨ་རི་ནང་གི་མི་རིགས་ནག་པོ་བྲན་གཡོག་རྒྱུག་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་གཅིག་འཕྲོ་གཅིག་ལ་ལས་ཀའི་བར་གསེང་དང་མཚན་མོ་ཀློག་ཀྱིན་ཡོད།   

མི་དཀར་མ་སླེབས་སྔོན་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ནི་གདོད་མའི་རང་བྱུང་སྐྱེད་མའི་པང་བ་ན་ཧ་ཅང་གུ་ཡངས་དང་རང་དབང་གི་འཚོ་བར་རོལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་མཇལ་སྐབས་འགོག་ཏུ་མེད་པའི་སྤྲོ་སྣང་འཕེལ་ནའང་།   ཕྱིས་སུ།   ཡོ་རོབ་གླིང་ནས་མཆེད་པའི་མི་རིགས་དཀར་པོས་ཨ་གླིང་གདོད་མའི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལག་ནས་ས་ཆ་བཙན་འཕྲོག་དང་གཡོ་ལེན།  མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར།  མི་དཀར་ཕྱུག་བདག་ནག་ཚོང་རྒྱག་མཁན་ཚོས་མི་རིགས་ནག་པོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་ནས་རྭ་ལུག་ནང་བཞིན་ཨ་རིར་སྐྱེལ། ཕྱུགས་ཟོག་ནང་བཞིན་ཚོང་བསྒྱུར་དང་མི་ཚེ་བྲན་གཡོག་ལ་སྦྱར་བ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཀླགས་ཀྱིན་བཀླགས་ཀྱིན་སེམས་སྡུག་ཆེན་མོ་སྟེ་དབྱིན་སྐད་དུ་Depression ་ཞེས་པའི་སེམས་ནད་ཕོག་ཅིང་། དེ་འཕྲོར།  ལོ་ཤས་རིང་དཔེ་ཆ་གང་ཡང་ཀློག་མི་སྤྲོ་བར་གྱུར།  ༢༠༡༦ ལོར་མལ་སྒྲི་སན་ལ་ཐེངས་གཉིས་པ་གནས་སྤོ་བྱས་ནས་ཀྱང་ལོ་ཤས་རིང་དཔེ་ཀློག་བགྱི་མི་སྤྲོ་བར་གྱུར།      སྐབས་དེར་ནམ་ཁོམ་ལ་རི་སྒང་དང་། དབེན་དགོན།  སྤྱི་གླིང་། མཚོ་འགྲམ་སོགས་སུ་ཕྱིན་ནས་བཅག་པ་དང་།  སེམས་གཡེང་།  རྩོལ་མེད་ཉིན་ཐོ་སྙན་ངག་ཡི་གེ་ལ་ཕབ་བྲིས་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་རང་སེམས་གསོ་ཐབས་བགྱིས།    

ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།    (༡)  

ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟེང་མི་རིགས་དཀར་པོ་དང་མི་རིགས་ནག་པོ་སོགས་མ་སླེབས་སྔོན་ས་འདིའི་ས་བདག་དང་གནས་འདིའི་གནས་བདག་ངོ་མ་ནི་དེང་སང་དབྱིན་སྐད་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་1་ཞེས་འབོད་པའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཤ་མདོག་སྨུག་པོ་ཅན་འདི་ཡིན་འདུག

མཁས་པ་མང་ཆེ་བས་མི་རིགས་འདི་ལོ་ཁྲི་འམ། ཡང་ན་ཁྲི་འགའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ནས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡའི་སོག་ཡུལ་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པར་བཞེད་ལ། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་གི་ས་མཚམས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་དེང་སང་ནང་བཞིན་རྒྱ་མཚོས་བར་ཆོད་མེད་པར་སྐམ་སའམ་ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པའི་འཁྱག་རོམ་གྱིས་སྦྲེལ་ཡོད་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད ། དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་བའི་འཁར་རྟེན་གནག་ཕྱུགས་ཀྱི་རྗེས་འདེད་བྱེད་ཀྱིན་དང་ཐོག་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ནུབ་བྱང་གི་མཐའ་སྣེར་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་འབྱོར། དེ་ནས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་ཁྱབ་འདུག། ཁོང་རྣམས་སྐབས་དེར་ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་ཁྱུ་གཅིག་བྱས་ནས་སླེབས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་ལ། ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་གསུམ་སྔ་ཕྱི་བྱས་ཏེ་སླེབས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཡང་མཆིས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་འདི་ཚོ་ཁག་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སུ་གྱེས་ནས་སྐད་རིགས་དང་ཡུལ་གོམས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཡོད་འདུག

ཡང་མི་རིགས་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད་བཞེད་ཚུལ་གཞན་དག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ། མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཤེས་རིག་དང་རྒྱ་ནག་གི་་གནའ་བོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་རིག་བར་འདྲ་ས་ཡོད་པས་རྒྱ་ནག་གམ་ཉི་ཧོང་ནས་གྲུ་གཟིངས་ལ་བསྡད་དེ་ཡོང་ཞེས་དང་། ད་དུང་ཨེ་བཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཤིག་ལ་བོར་བརླག་ཕྱིན་པའི་མི་རིགས་ཚོ་བ་བཅུ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་བུ་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་མཁན་ཡོད་ལ། ཡོ་རོབ་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་མཆེད་པའི་བསམ་ཚུལ་འདོད་མཁན་སོགས་ཀྱང་མཆིས་མོད་ད་བར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དཔང་རྟགས་ཡིད་ཆེས་རུང་བ་གསར་རྙེད་བྱུང་མི་འདུག ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་གླིང་གཞན་ནས་ཡོང་བ་མི་འདོད་པར་ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ངོ་མ་དང་ཕ་ཡུལ་འཁྲུལ་མེད་ནི་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདི་རང་ཡིན་པའི་བཤད་རྒྱུན་འདུག ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་མིན་པར་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་ནས་ཕར་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཕྱོགས་ལ་མཆེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གདོང་དབྱིབས་དང་ཤ་མདོག གཟུགས་བྱད། གཤིས་སྤྱོད་སོགས་བོད་སོག་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་པ་དང་འདྲ་ས་མང་པོ་འདུག ཞུང་ནུའུ་ འམ ་ཧུང་སི་ ཞེས་བའི་ ཤར་གླིང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་མཆིས།

དེང་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་འཁྲབ་སྟོན་གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་སྒྲུང་དཔེ་དེབ་ཐོན་པ་མང་ཞིང་། གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་དེབ་དེ་ཚོའི་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་མདུང་ཐོགས། རྒྱབ་ལ་མདའ་གཞུ་འཁུར་ནས་རི་ས་དང་འབྲོག་ཐང་ནས་རི་གླང་གི་རྗེས་སུ་འཇབ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་རྔོན་པ། གཏུམ་དྲག་ཆེ་བའི་གཡུལ་འགྱེད་བྱེད་པ་སོགས་རང་ཡན་ཆེ་ཞིང་དྲེད་པོའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་སྟོན་ཐབས་བྱས་ཡོད་ནའང་། དོན་དངོས་སུ་ཁོང་ཚོ་རི་དང་ནགས་གསེབ་ཁོ་ནར་གནས་སྡོད་བྱས་ཏེ་རི་གླང་རྗེས་འདེད་བྱེད་པ་དང་རྔོན་རྒྱག་པ་ཁོ་ན་ཙམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར། ཁོང་རྣམས་སྔོན་ཚེ་རང་བྱུང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཕྱུག་བའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཁྱབ་ནས་ཐང་གཞུང་གཤིན་པོར་གནས་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་པ་དང་ཤིང་ལས་བཟོས་བའི་ཁང་བ་ནང་སྡོད་ཅིང་། ཟས་སུ་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་གཙོས་འབྲུ་རིགས་འདེབས་པ་དང་། འབྲོག་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཊི་ཕི་ཟེར་བའི་སྦྲ་གུར་གང་སར་གནས་སྤོ་ཆོག་པའི་ནང་སྡོད་ལ། འཚོ་ཐབས་སུ་རི་གླང་གསོད་པ་དང། རི་དྭགས་དང་འདབས་ཆགས་རྔོན་པ། རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ཚོད་འཐུ་བ་སོགས་བྱེད་ལ། མཚོ་དང་མཚེའུ་གཙང་བོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་མཁན་རྣམས་གཙོ་ཆེར་ཉ་དང་ཆུ་གནས་ཀྱི་སྲོགས་ཆགས་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐད་དང་ཤེས་རིག ལག་ཤེས་སྒྱུ་རྩལ་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་། གྱོན་གོས་དང་སྡོད་ཁང་། རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ནས་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་བ་ཡོད་འདུག

སྡོད་ཁང་དང་རྒྱན་གོས། མཚོན་ཆ།

སྲོལ་རྒྱུན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྡོད་ཁང་ཡང་ཊི་པི་སྤྲ་གུར་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་གི་ཤུན་པགས་དང་ཡལ་འདབ་ལས་བྱས་པ། ས་རྡོ་དང་འཇིམ་པ་ལས་བྱས་པ། ས་འོག་ན་བསྐྲུན་པའི་སྡོད་ཁང་། བྲག་སྐྱིབས་སུ་རྩ་འཇིམ་གྱིས་བསླངས་བའི་སྡོད་ཁང་། ས་སྤུངས་དེིའུ་འབུར་རྩེར་བཞེངས་བའི་སྡོ་ཁང་དང་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་ལེབ་ཆེན་ལས་བྱས་པའི་གངས་འཁྱག་གི་སྡོད་ཁང་སོགས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་མཐུན་པར་དབྱིབས་བཀོད་དང་རྒྱུ་སྤུས་ཅི་རིགས་སུ་མཆིས་སྐད།

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕྲེང་བར་བརྒྱུུས་བའི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་པར་སྤྲོ་ཞིང་། རྒྱན་ཆ་མང་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྐམ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ར་དང་རུས་པ་།སོ་དང་སྡེར་མོ་དང་། ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤུན་སྐོགས། གཞན་འཇིམ་རིལ་ལས་བྱས་པ། ཟངས་དང་རྡོ་རིགས་ལས་བཟོས་པ་སོགས་ཡོད་འདུག་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གཞི་སྡོད་པ་ཚོའི་ཁྲོད་དངུལ་དང་གཡུ་བྱུར་གྱི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་སྲོལ་ཆེན་པོ་ཡོད་འདུག དུས་རབས་སྔོན་མའི་མཇུག་ཏུ་བོད་མི་ཚོ་ཨ་རིར་དང་ཐོག་འབྱོར་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བོད་མི་དང་འདྲ་བའི་གདོང་དབྱིབས་དང་བཞིན་མདངས། ཁོང་ཚོིའི་གཡུ་ཡི་རྣ་ལུང་དང་སྐེ་རྒྱན་མཐོང་ནས་ཁོང་ཚོ་བོད་མིའི་རིགས་རྒྱུད་མིན་ནམ་གང་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཡང་བྱུང་འདུག ༡༩༧༩་ལོར་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་བ་མཆོག་ཐེངས་དང་པོར་ཨ་རིར་ཡུལ་སྐོར་བྱེད་རིང་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་གསུམ་གྱི་ཚོ་དཔོན་དང་ལྷན་དུ་མཇལ་འཕྲད་ཅིག་སྟེང་ཁོང་ཚོའི་གཡུ་ཡི་འདོགས་རྒྱན་གྱིས་ཡིད་འཕྲོག་ནས་དེ་གང་ནས་བྱུང་། ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱང་གཡུ་ཡི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་རྒྱུར་ཧ་ཅང་སྤྲོ་བོ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་མྱོང་ཡོད་འདུག

གདོད་མའི་དུས་སུ་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་ཀྱི་རྒྱུ་ལྟེ་བ་ནི་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་སྤུ་དང་པགས་པ། ཤིང་གི་ཤུན་པ་དང་འདམ་རྩ་སོགས་ཡིན་འདུག་ལ། བྱང་འཁྱག་རོམ་གྱི་ཡུལ་དང་གྲང་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་པགས་པ་དང་སྤུ་རིགས་མཐུག་པོ་དྲོད་དང་ལྡན་པས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡོང་ཁེབས་པར་གྱོན་ལ། ལྷོ་ཡུལ་དང་དྲོ་ས་ན་སྡོད་མཁན་ཚོས་གྱོན་པ་སྲབ་ཅིང་བསིལ་བའི་རིགས་བསྟེན་པའི་ཐོག་ལུས་ཀྱི་ཆ་མང་ཆེ་བ་རྗེན་པར་སྡོད་པ་ཡིན་འདུག

འོག་དཀྲིས་ཟེར་བ་ནི་གདོད་མའི་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐྱེས་བ་ཚོའི་རྒྱུན་བསྟེན་གྱོན་ཆས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མཉེས་འཕུར་མཐིལ་ཕྱིན་བྱས་པའི་རི་དགས་ཤྭ་བའི་པགས་པ་ནི་འོག་དཀྲིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བརྩི། འོག་དཀྲིས་ལེབ་རིང་མ་གྱོན་དུས་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིང་ཕོ་མཚན་དང་བཤང་ལམ་ཁེབས་པར་བྱས་ཏེ་འོག་ནས་ཡར་དཀྲིས་ཏེ་འོག་དཀྲིས་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་སྣེ་མོ་ཟུང་རྐེད་མཚམས་སུ་བཅིངས་བའི་ཀོ་བའི་སྐ་རགས་ཀྱི་བར་ནས་བླངས་ཏེ་མདུན་རྒྱབ་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས།། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཞན་རྣམས་གཅེར་ཧྲེང་ངེར་གོས་ཀྱི་གཡོགས་མེད་འདུག གྲང་བའི་དུས་དང་ཚེར་ལོག་དང་རྩི་་ཤིང་གི་གསེབ་ནས་རི་དྭགས་རྔོན་དུས་བརླ་ནས་རྐང་བའི་ལོང་ཚིགས་བར་སླེབས་པའི་པགས་ཁེབས་ཟེར་བ་གྱོན་ལ་དེའི་སྣེའང་འོག་དཀྲིས་ཏེ་ཀོ་བའི་རྐེད་བཅིངས་དེའི་བར་དུ་བསྣོལ་འཆིང་བྱེད།

ནམ་ཟླ་འཁྱག་པས་བསྡམས་པའི་གྲང་ལྷག་ནང་རི་སྐྱེས་ཤྭ་བ་སོགས་པགས་རིགས་ཀྱི་སྟོད་གཡོགས་སྒྱེ་ལུག་མ་ཟེར་བ་ཞིག་ཀྱང་གྱོན་རྒྱུ་ཡོད་འདུག སྟོད་ལྭ་དེ་སྒྱེ་མོ་ཞབས་བརྡོལ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་མགོ་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་གྱོན་ཆོག་ལ། དེའི་ཕྱི་ངོས་སུ་པགས་རིགས་ཀྱི་མཐའ་རྒྱན་དང་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན། ཕྲེང་བའི་ཕྲ་རྒྱན་སོགས་ཀྱིས་སྤུད་ཡོད་འདུག

གཞན་ཁོ་བ་ཚོས་དུས་ཆེན་དང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་དུས་མགོ་ལ་བྱ་གླག་དང་འདབ་ཆགས་གཞན་ཀྱིས་བྱ་སྒྲོས་བསླས་པའི་དབུ་རྒྱན་དང་། ལུས་ལ་རྒྱུ་ཆ་དང་བཟོ་དབྱིབས་ཚོན་མདོག་འདྲ་མིན་ཡིན་པའི་གོས་གྱོན་ཞིང། གདོང་ལ་འབག་གྱོན་པ་དང་ཚོས་འབྱུག་པ། ངག་ནས་མགུར་སྐྱོར་བ་དང་གླུ་ལེན་པ།། ལགས་པས་རྔ་བརྡུངས་བ་དང་གླིང་བུ་འབུད་པ། རྐང་བས་ཞབས་བྲོ་རང་བྱུང་མ་འཁྲབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ལམ་ནས་སྟེང་གི་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་ཆེ་བསྟོད་དང་སྐྱེད་མ་ལྟ་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཆེན་པོར་གུས་བརྩི་ཞུ་བ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱངས་དང་བགེགས་སེལ་གཡང་འབོད། དགྲ་བཟློག་དཔའ་བསྐྱེད་སོགས་མཚོན་པའི་ཆོ་ག་སྣ་མང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག།

རི་དྭགས་རྔོན་དུས་མདའ་གཞུའི་མཚོན་ཆ་མ་ཟད། གཡུགས་མདུང་དང་འཕེན་མདུང་། འུར་ཆ་དང་། རྡོ་དང་རུས་པ་ཤིང་ལས་བྱས་པའི་མཚོན་ཆ། རྙི་དང་ཞགས་པ་སོགས་འཁྱེར་ལ།

མདའ་རྩེད་དང་མདུང་རྩེད། རི་དྭགས་རྔོན་པའི་རྩེད་མོ། རི་གླང་འཇུ་བཟུང་། རྒོད་པོར་ཞགས་འཕེན་སོགས་སྟོབས་དང་དཔའ་ངོམས་་པའི་རྩེད་མོའི་རིགས་ལ་དགྱེས་ཤིང་། སྐྱེས་བ་ཕོ་རྣམས་དཔའ་བོའི་དགྲ་འཐབ་ལ་མཁས་ཤིང་ཆུང་དུས་ནས་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་གཞོལ་བའི་རྩེད་རིགས་དང་དཔའ་རྩལ་ལ་སྦྱངས་བ་བྱེད། བྱིས་པའི་ན་ཚོད་ཡོལ་ནས་དར་མིའི་ལམ་དུ་རྐང་བ་སྤོ་དུས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་དང་བཅད་སྒོམ་ལ་བཞུགས་པ། དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱང་གི་ཆོ་ག་བསྟེན་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་སྐད།

གཡུལ་ལ་འཇུག་དུས་གདོང་ལ་ཤིང་དང་རྡོ་དང་། རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཚོན་འབྱུག་ལ། གདོང་ཚོན་དམར་པོ་ལ་དགའ་སྣང་ཆེན་པོ་དང་། དགྲ་ལ་འཐབ་དུས་དཔའ་བོའི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་པ་ཡིན་ན་ཚོ་སྐོར་སྤྱི་མཐུན་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དཔའ་སྐྱེས་སྤྲོད། གཡུལ་སར་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་མིན་དེ་དགྲ་བོ་བསད་མིན་དང་དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གལ་ཆེར་མི་འཛིན་པར་དགྲ་ལ་ཇི་ལྟར་འཐབ་པ་དང་དགྲ་ཇི་ལྟར་འཇོམས་མིན་ལ་བལྟ་བ་ཡིན་ཟེར། དཔེར་ན་ཐག་རིང་ནས་མདའ་འམ་མདུང་འཕངས་ཏེ་དགྲ་བསད་པ་ལས། དགྲ་གསོད་མ་ཐུབ་ཀྱང་གཡུལ་སར་ཞུགས་པའི་ཕ་རོལ་བོའི་གཡུལ་དཔོན་སྟེང་རྒྱུག་ཏེ་ཁོའི་ལུས་ལ་ལག་པ་འཆང་བའམ་ཁུ་མཚུར་གཞུས་བ། ཡང་ན་རང་གིས་མཚོན་ཆས་ཁོིའི་ལུས་ལ་རག་ཙམ་བྱེད་པ་དཔའ་རུ་བགྲང་། གཡུལ་དུ་ཕ་རོལ་དགྲའི་གཡུལ་དཔོན་གྱི་ལུས་ཉིད་ལ་ལག་འཆང་མ་ཐུབ་ཡང་བཞོན་རྟའམ་མཚོན་ཆ་ལ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དཔའ་བོའི་ཁྱད་དུ་བགྲང་ནས་སྒྲོ་རྒྱན་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད་འདུག།

དཔའ་བོ་ལ་སྒྲོ་རྒྱན་སྤྲོད་སྲོལ་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐྱེས་ཕོ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱིས་གཙིགས་སུ་མཆོད་ཅིང་ཡིད་སྨོན་བྱེད། དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གང་ལྟར་ཡང་ལུས་ལ་རག་ནས་སླར་ལོག་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་ཐོབ། དགྲ་ལ་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པར་མ་ཟད། དགྲ་བསད། མགོ་པགས་བཤུས་ནས་སླེབས་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གསུམ་མཉམ་དུ་ཐོབ་སྐད། འདི་ལྟར་མི་ཚེ་ནང་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་མ་གཏོགས་མ་ཐོབ་པའི་ཕོ་རྒོད་ཡོད་ལ། སྒྲོ་རྒྱན་མང་པོ་བླངས་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དབུ་ཞྭ་ལོང་བའང་ཡོད་འདུག། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྐྱེས་རབ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་གཡུལ་ས་ནས་དགྲ་བོས་རང་གི་ལུས་ལ་རག་ཐུག་བྱུང་བ་དེ་ལས་ངོ་ཚ་ཆེ་བ་དང་དེ་ལས་ལ་རྒྱ་ཤོར་བ་ཞིག་མེད་སྐད།   སྐབས་འདིར་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོགས་སུའང་ཚོར་རླབས་འདི་འདྲ་ཞིག་འཕྱོ་སྟེ།

ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་དཔའ་རྒོད་བསམས་ན་བདག་ཀྱང་ཕོ་རྒོད་བྱེད་ན་འདོད་།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་ནས་འབྲོང་གཡག་རྭ་རྩེར་འབྱར་ན་འདོད།།

ཐུབ་མེད་ཅང་ཤེས་སྒ་མེད་ཀླད་ནས་དམིགས་མེད་ཀི་ལྡིར་བྱེད་ན་འདོད།།

མི་ཤིགས་ཉག་ཕྲན་མཁའ་མཐར་འཕེན་ཞིང་རྒོད་པོར་ཐོགས་ཞགས་འཕེན་ན་འདོད།།

རྩལ་ཆེན་མཁའ་ལྡིང་གྲོགས་སུ་བཀུགས་ཏེ་གནམ་གྱི་བང་ཆེན་བྱེད་ན་འདོད།།

འབྲོག་ཁྱི་བཙན་པོ་རྗེས་སུ་འཁྲིད་དེ་ས་ཆེན་སྐོར་སྲུང་བྱེད་ན་འདོད།།

2009 Dec 7 

མཆན། 

1 ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཟེར་བ་ནི་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་བའི་དོན། མཉེན་པ་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་ཁོའི་ལག་གཡོག་འཁོར་བཅས་༡༤༩༢་ལོར་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་གྱི་རྐེད་མཚམས་མཚོ་གླིང་སྦ་ཧ་མ་སི་ཟེར་བར་འབྱོར་སྐབས་ཁོང་རྣམས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་བར་རྨོངས་ནས་གནས་འདིའི་ཡུལ་མི་ཚོར་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་ཁོང་གི་ཉིན་ཐོ་དང་བྲིས་འདུག  

'''ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།'''(༢)  

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་པའི་ཚེས་༧་ཉིན་སྤེལ།

ཁོར་ཡུག་དང་སྲོག་ཆགས་ལ་ལྟ་ལྟངས།

ཡང་། ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱིས་གནམ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྲུང་བའི་ཕ་དང་ས་གཞི་ནི་ཚེ་སྲོག་སྦྱིན་པའི་ཨ་མར་བརྩིས་སྐད་ལ། རི་དང་ཆུ་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་སོགས་ན་ལྷ་གནས་གནས་བར་འདོད་ཅིང་དེ་རྣམས་ལ་བརྩི་་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་དང་ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས།འདབ་ཆགས་ཁྲོད་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་ཕོ་ཉ་དང་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་འཁོར་རུ་བགྲང་། དཔེར་ན་བྱ་གླག་ནི་འདབས་ཆགས་ཀུན་ཀྱི་རྒྱལ་བོ། གཡེལ་བ་མེད་པའི་གནམ་ས་སྲུང་མཁན། མཁའ་དབྱིངས་མཐོན་པོ་ན་འཕུར་བའི་ཡ་མེད་རྒོད་པོ། དཔའ་དང་རྩལ་གྱི་་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ། ཉི་མིའི་མིག་ཀོང་ལ་ཐད་ཀར་ལྟ་ཞིང་ཉི་མ་དང་སའི་གོ་ལའི་བར་བརྡ་འཕྲིན་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ལྷའི་ཕོ་ཉ་རུ་བཀུར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་མཚོན་བྱེད་དང་རེ་འདུན་བཅོལ་ཡུལ། དཔའ་ངར་སློང་བྱེད། ནད་གེགས་འཇོམས་བྱེད། དགྲའི་གནོད་པ་བཟློག་བྱེད་དུ་བརྩི་བ་ཡིན་འདུག

བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ནི་སྒྲོ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་བྱ་གླག་གི་རུས་པའི་གླིང་བུ་དང་སྲུང་རྟེན་སོགས་མཆོག་ཏུ་བརྩི། དེང་སང་ཡིན་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ནང་བྱ་གླག་གི་སྤུ་སྒྲོ་ཐང་ལ་འདྲིལ་བ་ཡིན་ན་ཁྱིམ་གང་བོས་ཟས་བཟའ་བའང་རེ་ཞིག་སྐྱུར་ནས་ལམ་སེིང་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་དེ་སླར་མཐོ་སར་བཞག་ནས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཟེར།    བྱ་གླག་གི་སྒྲོ་འདི་དཔའ་བོའི་སྐྱེས་སུ་འབུལ་བ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། མི་རྩ་ཆེན་དང་གཞན་ཕན་གྱི་དགེ་ལས་སྒྲུབ་མཁན་བྱས་རྗེས་ཅན་ལའང་སྟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་ཡིན་འདུག ད་དུང་གླག་གི་སྒྲོ་ལས་གཞན་འདབ་ཆགས་གཞན་གྱི་སྤུ་སྒྲོ་ཡང་གཙུག་རྒྱན་དང་འཚམས་སྐྱེས་སུ་སྤྱོད་ལུགས་ཡོད་འདུག ཉེ་རབས་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གིས་སྟོངས་ལ་ཉེ་བའི་བྱ་གླག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་བཅོས་པ་ནས་བཟུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་ཆོས་ཆོ་གའི་ཆེད་དུ་མ་གཏོགས་གླག་སྒྲོ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་ཆོ་གའི་ཆེད་གླག་སྒྲོ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་རྣལ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་འཁྱེར་སྟོན་དགོས། དེ་མིན་ཨིན་ཊི་ཡན་མ་ཡིན་མཁན་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཆེད་མ་ཡིན་པར་གླག་སྒྲོ་ཉོ་འཚོང་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཁྲིམས་ལ་སྤྱོར་བ་མ་ཟད་ཨ་སྒོར་ཉིས་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་ཆད་པ་གཅོད།

འཇིག་རྟེན་ཆགས་ལུགས།

ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་རབས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྟེ། ཨ་རིའི་ལྷོ་ཤར་གྱི་ཡུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། འཇིག་རྟེན་སྟེང་ནས་མར་རིམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ་སྟེང་ལྷའི་གནས། བར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་རི་དྭགས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གནས། འོག་གི་འཇིག་རྟེན་མ་རུང་བ་སྡིགས་ཅན་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་གནས། གདོད་མའི་དུས་སུ་བྱ་ཁྲ་ཆེན་པོ་དང་བྱ་གླག་སོགས་འདབ་ཆགས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ཡུལ་དུ་མི་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་ལ། རི་དགས་དང་རྩི་ཤིང་གིས་ཀྱང་མི་སྐད་སྨྲ་ཞིང་མི་དང་ལྷན་དུ་གླེང་མོད་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། ཕྱིས་སུ་མི་རྣམས་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་དུ་གྱུར་བར་བརྟེན་འདབ་ཆགས་ཆེ་བ་རྣམས་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་དེངས། མིས་རི་དྭགས་གསོད་པ་དང་དྲག་པོིའི་ལས་བྱས་བར་རི་དྭགས་རྣམས་མི་དང་རྒྱང་དུ་གྱེས་ནས་གླེང་མོལ་མི་བྱེད་པར་བཞུགས། ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་སྒང་འདིའི་སྟེང་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་སྐྱེས་དངོས་ཀུན་ཡ་ཐོག་སྲིད་པའི་སྲོག་ཆགས་གཤིས་བཟང་ལྷ་འདྲ་བ་དེ་ཚོའི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱེད་ཙམ་ཡིན་པར་སྨྲ། སའི་གོ་ལ་ནི་མུ་མེད་མཐའ་ཡས་རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ན་གཡེང་བའི་སྐམ་སའི་གླིང་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། གཡའ་དག་པའི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས་བའི་རྨུ་ཐག་བཞིས་སའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་སྐྱོར་བར་བཤད། སའི་འཇིག་རྟེན་དུས་སྐབས་ནམ་ཞིག་ལ་སུས་གནམ་ནས་མར་དཔྱངས་པ་སུས་ཀྱང་མི་དྲན་ཟེར་ཞིང་། སྐལ་བ་འཇིག་བའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཞིའི་རྨུ་ཐག་ཆད་ནས་ཐམས་ཅད་མུན་པ་ཅན་གྱི་ཆུའི་ཀློང་དུ་བྱིངས་ནས་འཆི་བར་བཤད།

འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོའི་ཐད། འགྲོ་བ་མི་མ་བྱུང་སྔོན་སྟེང་དང་འོག་གི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ལས་མེད་ཟེར། སྐབས་ཤིག་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་གནས་བའི་འདབ་ཆགས་དང་རི་དྭགས་འབུ་སྲིན་རྣམས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ནས་གནས་ཡུལ་གཞན་ཞིག་འཚོལ་བར་སྟ་གོན་བྱེད་དུས།འབུ་ནག་གིས་ང་འཇིག་རྟེན་འོག་མ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཉམས་ཞིག་ཅིག་བྱེད་ནས་ལོག་ཡོང་ལབ་ནས་ཕྱིན། མཚོ་ཞབས་སུ་སླེབས་པ་ན་དེར་འཇིམ་པ་སྙི་མོ་ཡོད་པ་རྙེད། དེ་ཁྱེར་ནས་མཚོ་ཁར་ཡོང་ནས་ས་སྒང་བརྩིགས་པ་ཕྱིས་སུ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་གླིང་ཞེས་གྲགས།   ད་དུང་རི་ལུང་ཆགས་སྟངས་ཐད་ཁོང་ཚོའི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་མཇུག་འདི་ལྟར། འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་རྣམས་ཀྱིས་ས་སྒང་འཇིམ་པ་རློན་པའི་སྟེང་གནས་མི་འཆའ་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་པར་སྲིད་པའི་ཁྲ་རྒན་མས་གཤོག་ཆེན་ཟུང་འཁྱུག་རྡེབ་བྱེད་བཞིན་འཇིམ་རློན་སྐམ་པར་བྱས། ཁོས་གཤོག་པ་རྡེབ་དུས་སྐབས་སྐབས་སུ་འཕུར་བ་ཧ་ཅང་དམའ་དྲག་ནས་གཤོག་ལྕག་འཇིམ་པར་གཞུས་པ་ལས་ལུང་གཞུང་དང་རི་སྒང་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་སྲོག་ཆགས་ཀུན་སའི་སྒང་ལ་གནས་སྤོ་དུས་འཇིག་རྟེན་ནག་ཁུང་ཡིན་པ་ཤེས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མ་ནས་ཉི་མ་མཁའ་རུ་དྲངས་ནས་འོད་སྣང་བྱྱུང་ཟེར།།

ཡང་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་འབྲོག་སར་གནས་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ལུགས་ཐད་། སྲིད་པ་རྒན་པོ་ཁོང་ཆུ་ངོགས་སུ་ཤིང་གཏུན་ཞིག་སྟེང་སྲོག་ཆགས་བཞི་དང་ལྷན་བསྐྱོད་པའི་སྐབས། བགྲེས་པོས་ཆུ་རྟིང་ན་ཅི་འདུག་རྩད་གཅོད་ཅིག་བྱེད་དགོས་སྙམ་ནས་སྲོག་ཆགས་བཞི་ཆུའི་ནང་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མངགས་པར་གཞན་རྣམས་ཕྱིར་མ་འོང་། ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གྱིས་ལག་ཏུ་འཇིམ་པ་གང་འཁྱེར་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ་སྲིད་པའི་དྲང་སྲོང་གིས་འཇིམ་པ་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ནས་རིལ་རིལ་མཛད། དེ་ནས་རིང་པོ་མ་ཐོགས་པར་འཇིམ་རིལ་དེ་ཕྱེད་སྐམ་པའི་འཇིམ་གླིང་དུ་གྱུར་ནས་སླར་ཆུའི་ནང་དུ་ཟགས་། དེར་ཁོས་རི་སྤྱང་ཞིག་འཇིམ་ངོགས་སུ་གློད་པས་རི་སྤྱང་ཤར་ཤར་ལ་རྒྱུག་ཅིང་ཐོལ་ཐོལ་ལ་བསྡད་པའི་གོམ་འགྲོས་ལས་ལུང་ཤུར་དང་ཐང་གཞུང།རི་སྒང་སོགས་ཐོན། རི་སྤྱང་གི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ཤུལ་བུར་ནང་ཆུ་བརྡོལ་བ་ལས་གཙང་བོ་དང་མཚེའུ་བྱུང་ཟེར།

ད་དུང་། ཨ་རིའི་བྱང་ཤར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་སྒྲུང་གཏམ་རྒྱུད་ཁྲོད་ཁོང་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི་ཟུང་བསྡེབས་པའི་བུ་ཕྲུག་ཡིན་པར་བཤད་ལ། སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་ཆགས་པར་སྨྲ། ཁོང་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་གནམ་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་ངང་བས་གཤོག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་ཡར་བཀྱགས། རུས་སྦལ་གྱིས་སྲོག་ཆགས་གཞན་རྣམས་ལ་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ་མཚོ་ཞབས་སུ་ས་འཇིམ་ལེན་དུ་མངགས། འདབས་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་གང་མང་གཅིག་རྗེས་གཅིག་གིས་དེད་དེ་ཆུའི་གཏིང་དུ་ཕྱིན་མཐར་ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གཅིག་པུ་ཤི་མ་གསོན་ངང་ས་སྤར་གང་འཁྱེར་ཡོང་ནས་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་བཞག་པ་ཆེར་འཕེལ་ནས་ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་དེའི་སྟེང་དུ་སྐྱོབ་པ་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ཟེར། ཡང་ནུབ་བྱང་གི་ཡུལ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ནང་ཕོ་རོག་གིས་ཁ་ནང་དུ་རྡེའུ་ཞིག་ཟིན་ཏེ་མཚོ་སྟེང་ནས་འཕུར་བཞིན་པའི་སྐབས། ངལ་དུབ་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་ཁ་ནང་གི་རྡེའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་སའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཟེར། ད་དུང་ཕོ་རོག་གིས་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བཀོད་ཅེས་དང་། རི་སྤྱང་གིས་གནམ་གྱི་སྐལ་ཚིགས་བཞེངས་སོགས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏང་རྒྱུད་ནང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་འདུག 

མིང་འདོགས་སྟངས། 

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་པང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས། སྐྱེ་དངོས་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ། མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་དང་དཔའ་པོའི་བྱེད་ལུགས་སོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་དེ་རྣམས་ལ་གུས་བརྩི་ཆེན་པོ་བྱེད། ཁོང་ཚོའི་ཚོ་བའི་མིང་དང་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་། གང་ཟག་སྒེར་བའི་མིང་ཡང་ རང་བྱུང་མ་མའི་རབ་ཡངས་ཀྱི་ཀློང་ན་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་བའི་རི་དྭགས་དང་ཐོག་རེག་བྲལ་བའི་བར་སྣང་ན་རང་དབང་གིས་འཕུར་བའི་འདབས་ཆགས། ཁོར་ཡུག་མཛེས་མའི་བྲང་ངོགས་ན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ས་འཛིན་ཕྱུག་མོའི་པང་རུམ་ན་ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་དང་། ལྷམ་མེར་བཀྲ་བའི་མེ་ཏོག་དང་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱི་མིང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱོར།

ཚོ་བའི་མིང་དུ་སུག་ནག ཟུངས་ཁྲག ཕོ་རོག ཕུག་རོན། མཚོ། གདོང་དམར། བྱ་ཁྲ། ཝ་མོ། རི་བོང་དང་། གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ལ་རླུང་། དོམ། གཟིག་ནག རི་སྤྱང་། ཞོག་ཁོག ཤ་བ། ཕོ་རོག བྱ་གླག་ལྟ་བུ་དང་།

བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ལ་ལོ་མ་སེར་པོ། ལྗོན་པ་ཆེན་པོ། གཏན་དུ་འཛུམ་པའི་མེ་ཏོག མེ་ཏོག་ཐང་གཞོང་། སྲན་མ། གངས་བྱེའུ། ངུ་ངག་མ། སྦྲུལ་གཞོན་ནུ་མ། རུས་སྦལ། མོ་གཙང་མ། སྒེག་མཛེས། གར་མ། ས་འཛིན། དྲི་བཞོན། གཞུ། ངག་ཕྱུག་མ། ཆུ་ཕྲན་ལྷུངལྷུང་། བྱུང་བཟང་མ། ལྕང་མའི་ལྗོན་ཤིང་། ཆུ་ཐིགས། དྲག་ཟིང་མེད། རེག་བྱ། སློ་མའི་སྣོད་ནང་འབྲུ་འཁྱེར་མ། བྱེ་མ་ལེབ། གཞུང་དྲང་མ། གྲུ་ཆར་འཇོ། གསང་བའི་བདག་མོ། ཁ་བའི་འདབ་མ་སོགས་མང་དུ་སྣང་།

སྐྱེས་བ་ཕོའི་མིང་ལ་རི་སྤྱང་ཐལ་མདོག གངས་རི་དཀར་པོ། བྱ་ཁྲ་ནག་པོ། སྟོབས་པོ་ཆེ། རྩལ་ལྡན། གཡུལ་འཁྲུག ཙི་གུ། ནགས་གནས། གཡུལ་དགའ། སྡོད་མི་ཚུགས། དཔའ་རྟུལ། སྐར་ཆེན། ཤེས་རབ་མཆོག སྦྲུལ། སྟོབས་པོ་ཆེ། འབོད་པ་གཏོང་མཁན། ལམ་བཟང་། རྦ་རླབས།འཇིམ་པའི་དེའུ་རི། ཤ་བ་རྔ་དཀར། བྱེའུ་ནག ཤ་བ་གཞོན་ནུ། བྲག་རི། བྱ་གླག སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ། ཉི་མ། ཀི་འདེབས་མཁན། ཤུག་པའི་ལྗོན་ཤིང་། བསྲེག་ཟ། སྤྲང་བོ། རླུང་ནག་འཁོར་ལོ།གླིང་བུ། ས་གཞི། གནམ། མང་པོ་བསད། ཟླ་དཀར། ནགས་ཚལ། གཡོན་ལག་ཅན། ཉག་ཕྲན།གངས་ཀྱི་སེང་གེ། གནག་ཕྱུགས་བདག་མེད། སྣ་ཀུག་སོགས་དང་།

ཨ་རི་བྱང་ཐང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་འབྲོག་པའི་ཚོ་དཔོན་ཁག་ཅིག་གི་མིང་འདི་ལྟར། རི་གླང་ས་ཙོགཆུ་སྤྲིན་དམར་པོ། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། གྲི་སྟུག གཤོག་དཀར། དོམ་གོག ཁོག་མ་ནག་པོ། མིག་གཅིག གཙོད་དཀར། ཕོ་རོག་དར་མ། སྐྱེས་བུ་ཆེ་ཆུང་ལུང་མ་བསྟན། རྔ་མ་ཁྲ་ཁྲ། ཅང་ཤེས་དཀར་པོ། རི་གླང་གཟུགས་རིང་། དོམ་སེར། རྐང་རྒན།དོམ་སུག་འབྲད་སོགས་སོ།།

2009 Dec 7  

'''རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།'''

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༢༥་ཉིན་སྤེལ།

སྔོན་ཚེ་ང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྟངས་དང་དེར་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་དང༌། དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཁོར་ཡུག་ལ་ཉེན་ཁ་འབྱུང་ཚུལ་དང་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་གཉིས་ཇི་ལྟར་འདྲ་སྟེ་མི་འདྲའོ།

འདིར་བདག་གིས་དེང་དར་སོ་ཆེ་བའི་བརྗོད་གཞི་སའི་གོ་ལར་ཚ་ཆེན་འཕར་ནས་སྲིད་པའི་གངས་རི་ཞུ་བ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་འཁྱོམ་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒུད་ཚུལ་སོགས་&lt;༢༠༡༢&gt;་ཞེས་བའི་གློག་བརྙན་ནང་གི་ཆག་སྒོ་དང་ཆ་འདྲ་བ་དག་གླེང་མི་སྤྲོ་བར། ས་ཁུལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནང་འབྱུང་བའི་དོན་དག་དང་ང་ཚོར་དེ་འདྲ་དོ་སྣང་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བར་སེམས།

འཕྲུལ་ཆས་དང་བཟོ་ལས་ཤུགས་ཆེར་མ་དར་གོང༌། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་བྱེད་སྟངས་དེ་བུང་བས་ཟེ་འབྲུ་ལེན་པ་དང་འདྲ་ལབ་ནའང་མི་ཆོག་པ་མེད་པ་འདྲ་ལ། སྐབས་དེར་ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེའང་ཧམ་སེམས་ཆེན་པོ་མ་རེད་ལ། དེང་སང་ནང་བཞིན་ཁོར་ཡུག་ལ་བཤུ་གཤོག་དང་བཙན་གཡེམ་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་ང་ཚོར་ལྡན་མེད།

དཔེར་ན། ང་སྐྱེས་སའི་གྲོང་སྡེ་དེར་མཚོན་ན། སྔོན་ཆད་རྫ་ངོས་རི་ངོས་ཚང་མར་ནགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད་ལ། སྡོད་ཁང་གསར་རྒྱག་དང་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པ། དར་ཤིང་བསློང་བ་སོགས་ཡིན་ན་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་གནང་བ་ཐོབ་ཐོག་གྲོང་སྤྱིའི་མོས་མཐུན་ཡོད་ན་ཤིང་ནགས་བཅད་ཆོག་ལ། འབུད་ཤིང་དང་སླེ་བོ་བསླས་སྤྱད་ཀྱི་ལྕུག་ཕྲན་ཡང་སྒྲུག་ཆོག་གི་རེད། དེ་དུས་ལག་ཆ་ནི་སྟ་རེ་དང་སོག་ལེ། ཟོར་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་ལ། ཤིང་ཆ་དང་འབུད་ཤིང༌། ལྕུག་ཕྲན་སོགས་བོང་དྲེལ་དང་མིས་རྒྱབ་ཏུ་འཁུར་ནས་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་ལ། བྱེད་སྟངས་དེ་སྦྲང་མས་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ལེན་སྟངས་དང་འདྲ་སེ་ཡོད།

དེ་ནས་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་དང་དགུ་ཅུའི་ནང་ཁོར་ཡུག་གི་གཤེད་མ་རྣམས་སླེབས་ནས། གློག་སྒུལ་ཟོག་ལེ་རང་འཁོར་མ་དེས་ཤིང་ནགས་ཚང་མ་སྐྲ་འབྲེག་འབྲེག་བྱས་ནས། ཤིང་གཏུན་རླངས་འཁོར་ཆེན་པོའི་ནང་གནམ་ལ་སྙོབ་པ་རེ་བརྩིགས་ནས་ནང་ལོགས་སུ་དབོར་འདྲེན་བྱས།

རི་ལུང་ཐང་གསུམ་ལ་ཚ་བ་འཕར་ཞིང་ཡུལ་གང་བོར་ཐན་པ་བྱུང་ནས། དུས་དུས་སུ་སྤྲིན་འཁྲིགས་པ་དང༌། དུས་དུས་སུ་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག་པ། དུས་དུས་སུ་ཆར་བ་འབེབབ་པ་ཟེར་བ་སོགས་གནའ་གཏམ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ས་བཅུད་ཟུངས་འཛིན་གྱི་རྟེན་ཕུར་རྨང་ནས་ཕྱུང་ནས། ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་མི་ཚང་མ་ངུ་ན་མིག་ཆུ་མི་ཐོན་པ་ཞིག་བཟོས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་ཤིང་ནགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དཀའ་བ་འདི་ཚང་མར་གསལ་ཐང་ཐང་བཞིན།

ཕྱིས་སུ་རྒྱ་ནང་དུ་ཆུ་ལོག་རྒྱུག་པ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་དང་གནག་ཕྱུགས་ཀྱིས་རྩྭ་ཟ་རྒྱུ་ཐལ་དྲག་པའི་རྐྱེན་རེད་ཟེར་ནས། ཞིང་ཁར་རྩྭི་ཤིང་འདེབས་སུ་བཅུག འབྲི་གཡག་དང་བཞོན་རྟ་སོགས་གནག་ཕྱུགས་གཟུགས་བོང་ཆེ་བའི་རིགས་ཉུང་དུ་འཕྲི།འབྲོག་པ་རྣམས་གདོད་མའི་ཕ་ས་འབྲོག་ཐང་ནས་དེད་དེ་གནའ་གོར་མོ་བྱེ་ཐང་སོགས་སུ་སྤྱུགས་ཤིང༌།ཞིང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནས་བུར་བརྒྱུད་པའི་འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་རང་ཁ་རང་གསོའི་འཚོ་ལས་བོར་ནས་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་ཟ་ཁང་དང་ཨར་ལས་ཀྱི་གཡོག་ལས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་ཁ་གསོ་ཐུ བ་ཙམ་ཡ་ང་བའི་སྐྱོ་གནས་སུ་བཙན་འདེད་བྱས།

ཡང་ཞིང་ཁ་དང་ལོ་ཏོག་ནད་པ་བཟོས་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་ན། སྔོན་མ་ཡིན་ན་ཞིང་ཁར་རང་བྱུང་གི་ལུད་བླུག་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཡང་མིས་ཕྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཕྱུང་བ་འདིར་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་ནས་ཡུར་མ་ཡུར་ཟེར་ལ། བུད་མེད་སྡུག་རུས་ཅན་དེ་ཚོས་ཉིན་ནས་ཉིན་བསྟུད་དེ།  ཁེར་ཡུར་ དང་ཉིས་ཡུར་ སུམ་ཡུར་ཞེས་རིམ་པ་མང་པོ་དང༌། འབྲུ་རིགས་ཟ་མཁན་གྱི་བྱ་བྱེའུ་དཀྲོགས་པ་ལ་ཁྲ་ཐོ་དང༌། གྲུམ་པ་སོགས་ལོ་ཏོག་རྐུ་མཁན་ལ་མི་ཐོ་བསླངས་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་པར་བྱེད།

ད་ཡིན་ན་འདི་ཚང་མ་སྤྱང་ཀིའི་རྣ་ལ་ཆོས་བཤད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རང་བྱུང་ལུད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་དང༌། འབུ་སྲིན་གཞོམ་བྱེད་ལ་འབུ་སྨན། རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ལ་ལྡུམ་སྨན། གྲུམ་པ་གསོད་བྱེད་ལ་གྲུམ་སྨན་དང༌།ཝ་མོ་གསོད་བྱེད་ལ་ཝ་སྨན་ཞེས་དུག་གི་རྫས་སྦྱོར་གང་དགོས་དགོས་ལག་ཐོག་ན་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཅིག་ཅིག་གི་སྨན། མུག་མུག་གི་སྨན་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་ཚང་མ་དུག་རེད། དུག་རྫས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ས་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་གླེང་མ་དགོས།

འབྲུ་རིགས་ཀྱི་་ས་བོན་ཞིང་ཁར་མ་གཏོར་གོང༌། ས་བོན་སྨན་འཁྲུས་ཟེར་ནས་འབྲུའི་ས་བོན་ཚང་མ་དུག་རྫས་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་ནང་བསྣོག་པར་བྱེད་ལ།དེ་ཡང་འབུའི་གནོད་པ་འགོད་ཆེད་རེད། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ནང་འཛུལ་པའི་སྔོན་འགྲོ་རེད།

དེ་ནས་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་ལུད་སྨན་དང་མཉམ་དུ་ས་བོན་ཞིང་ཁར་འདེབས། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ཁོག་པར་ཞུགས་པའི་གོམ་པ་གཉིས་པ་རེད། དེ་ནས་སྟོན་འབྲས་ནང་དུ་མ་བསྡུ་བར་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་སོགས་ཞིང་སར་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་གི་ཡོད། མཐའ་མ་དེར་ཞིང་ས་དང་ཟ་འབྲུ་ཡིས་རྫས་ངན་ཚང་མ་ཞུ་ཐུབ་ཀྱིན་མེད།

རྫས་སྙིགས་དུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཟ་འབྲུ་དང་ཞིང་སར་གནས་བའི་ས་འབུ་དང་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩ་ལྡུམ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་དེ་རྣམས་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དང་ཕྱུགས་ཟོག་འདབ་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་བོིའི་ནང་འཛུལ་ནས་རྫས་སྙིགས་རིམ་གསོག་གི་ལམ་ནས་གཅིག་ནས་གཉིས། གསུམ་ནས་དྲུག ལྔ་ནས་བཅུར་འཕེལ་ནས་གང་མཚམས་ཤིག་ནས་དབང་རྩ་འདར་ཟིག་གི་ན་ཚ། སྐྱེ་སྒོ་གེགས་གཅོད་ཀྱི་ན་ཚ། ཕྲ་ཕུང་འཐོར་བཤིག་གི་ན་ཚ་སོགས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས། གཞན་ཡང་བཟོ་གྲྭ་དང་འཕྲུལ་འཁོར་་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་རྫས་ངན་འདི་ཚོ་བཟའ་འབྲུ་དང་སྔོ་ཚོད།འབུ་སྲིན་གཅིག་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར། ས་ལ་འཐིམ་ནས་ཆུ་ལ་འདྲེས། ཆར་བས་དེད་ནས་གཙང་བོར་འདྲེས། རླུང་གིས་དེད་ནས་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཁྱེར་བ་སོགས་བརྒྱུད་ལམ་འདྲ་མིན་ནས་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་རྒྱུན་ཟས་ཤ་དང་བ་འབྲིའི་མར་དང་འོ་མ། ཞིང་ས་ནས་ཐོན་པའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌། ཞིང་གྲོང་དང་རི་ན་འབབ་པའི་ཆུ་མིག་དང་གཙང་བོ། དུས་ཚོད་སྐད་ཆ་གཅིག་ཙམ་ལའང་འབྲེལ་མི་རུང་བའི་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་སོགས་ཀྱི་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་པ་འདི། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་བསྐྱེད་མའི་པང་བར་སྟ་རེས་གཞུས་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར༌། རང་གི་ཁོག་པའི་ནང་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མ་ལྡུག་པ་དང་ཡང་ཀུན་ནས་འདྲ།

ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ནང་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག དེ་ཡང་གྲངས་འབོར་འདི་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཤིང་འབུ་དང་ཞིང་འབུ། རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམ་བྱེད་སྦྱར་རྫས་དེབ་སྐྱེལ་གྱི་གྲངས་འབོར་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་འདུག།

འདི་ལྟར་ལོ་ནས་ལོ་རེར་དུག་རྫས་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ལགས་ཟེར་ན། འདས་ལོར་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་བའི་གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་དེ་ཚོ་དུག་རྫས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ཚང་མ་གསོད་ཐུབ་ཀི་མེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡུམ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་བརྒྱ་ཆའི་ལྔ་ནས་བཅུ་དུག་སྨན་གྱི་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་ནས་ལོ་ཕྱི་མར་ལོ་སྔོན་མ་ལས་ཀྱང་ལུས་ཟུངས་དང་གསོན་སྟོབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་གྲངས་འབོར་མང་དུ་འཕེལ་བ་ན་སྔ་ལོའི་འབུ་སྨན་དང་ལྡུམ་སྨན་དེ་དག་གིས་གཞོམ་གཞིག་མི་ཐུབ་པས། མིག་ཤེལ་སུམ་བརྩེགས་གྱོན་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་ཚོས་ཡང་བསྐྱར་སྔ་ལོ་ལས་ཀྱང་ཤུགས་ཆེི་ལ་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་བའི་རྫས་གསར་བ་ཞིག་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་ནས་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད། འདི་ལྟར་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་ཇི་ལྟར་གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡོམ་སོགས་ཀྱི་གསོན་སྟོབས་དང་ལུས་ཟུངས་ཆེ་རུ་གྱུུར་ན། དེ་ལྟར་དུག་རྫས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ཁ་གྲངས་ཀྱང་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ།

གོང་དུ་བགྲང་བའི་ཞིང་ལས་དང་ཕྱུགས་ལས་ཆེད་སྤྱོད་དུག་རྫས་ལས་གཞན། ཧ་ཡང་དང་ཞ་ཉེ་བཟོ་གྲྭ། གློགའདོན་བཟོ་གྲྭ་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་དུག་རྫས་དང་དུད་རླངས༌། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ལས་ཁུངས་དང་མིའི་སྡོད་གནས་ཀྱི་གྲུ་ཟུར་མང་པོ་ནས་འདོར་བའི་རྫས་སྙིགས་སོགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་བའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ་དང༌།ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌།མཁའ་རླུང་དང་བཏུང་ཆུ་སོགས་ཀྱང་བསླད་ནས། ད་ཡིན་ན། ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། རི་ནས་གང་དགར་ཆུ་མིག་སྒོག་འཐུང་བྱེད་པ་དང༌། ཤིང་འབྲས་གང་བྱུང་བཟའ་བ། ནགས་ཚལ་དང་ཞིང་ཚིགས་སོགས་སུ་གང་འདོན་འཆམ་ཉུལ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་པའི་ཚད་ལ་སླེབས་ཤིང༌། གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ངེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དུའང་མི་འགྱངས་བར་འབྱུང་གི་རེད་སྙམ་ནས་བདག་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེའོ།

ངས་གོང་དུ་གླེང་བ་བཞིན། གནོད་འབུ་དང་རྩ་་ལྡོམ། ཨ་བྲ་སོགས་གསོད་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་ཁྲོད་ཆེས་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་ནི་ སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ་ཞེས་པ་རེད་འདུག་ལ།   འདི་དུག་སྦྲང་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ཆེད་སིད་སི་ཡི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་གི་གསར་གཏོད་བྱས་ཤིང་ཁོང་ལ་༡༩༤༨་ལོར་ནོ་པེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་ཐོབ། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་འདིས་དུག་སྦྲང་གིས་འཁྱེར་བའི་འདར་སིག་གི་ན་ཚ་མ་ལ་རི་ཡ་སྔོན་འགོག་ལ་ཕན་ཆེན་པོ་ཐོགས་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ཕྱིས་སུ་ཨ་རི་ནང་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་འདི་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། རྩྭ་ཐང་སོགས་ལ་གནམ་གྲུ་ནས་ཕོན་ཆེན་སྣུམ་དང་བསྲེས་ནས་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་ནས་ཁོར་ཡུག་དང་མི་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་བཟོས་པར་མ་ཟད། གླག་ཀླད་དཀར་དང༌། ངག་སྙན་བྱེའུ་བྲང་དམར་དང༌། ཆུ་གནས་ཉ་རིགས་སེལ་མན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་ལ་ཁྱབ་ནས་དེ་རྣམས་སྲིད་པའི་འབྲུག་ཆེན་ནང་བཞིན་ཅུང་མིན་ན་རིགས་རྒྱུད་སྟོང་བར་བྱས། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་ཆེས་དགའ་ཞིང་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་རྟགས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་གླག་ཀླད་དཀར་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཉུང་ནས་ཉུང་རུ་ཕྱིན་པར།སྐབས་དེའི་འདབ་ཆགས་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་  ལ་ལས་ཨ་རིའི་གཞུང་ནསའདབ་ཆགས་གཞན་ཞིག་ལས་རྟགས་སུ་འཚོལ་བའི་སྟན་གོན་གནང་འཚལ་ཞེས་ཚིག་མཚོན་འདེབས་མཁན་ཡང་བྱུང༌།།

དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ། ཨ་རི་བ་མགོ་སེར་ཚོའི་སྐད་དུ་ ས་ཡི་ལིན་ཁྲི སི་ཕི་རིན་ དང༌། བོད་གངས་ཅན་གྱི་སྐད་དུ་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ ། དེ་ཡང་གཞུང་གི་བརྗོད་དོན་ལ་གཞིགས་ནས་བསྒྱུར་ན་ སྣོད་བཅུད་ཉེན་སྒྲོལ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཞིག། ད་ནས་བརྩིས་པའི་བགྲང་བྱ་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་སྔོན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༢་ལོའི་སྟོན་ཟླ་དགུ་བའི་ནང་ཨ་རི་ནང་མགོ་བཙེམས་དེབ་གཟུགས་སུ་བཏོན་ནས་པར་འགྲེམས་བྱེད་སྐབས། འགོ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ནང་བཞུགས་པའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ འབྱོན ཁེ་ནི་སྒྲེ་དང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་ནས། སྨད་གྲོང་གསེབ་ཁུག་ཀྱོག་གི་མི་ཚང་དཀྱུས་མ་ཞིག་ནང་བར་གླེང་སློང་ཆེན་པོར་གྱུར། དེབ་འདིའི་ལེའུ་ཁ་ཤས་དཔེ་དེབ་པར་འགྲེམས་མ་བྱས་སྔོན་ཉིག་ཡོ་བ་ཞེས་བའི་ཚགས་དེབ་སྟེང་ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་མུ་འགོད་བྱས་སྐབས་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ལ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཤིང༌། དེབ་འདིའི་མདའ་མོ་ཕོག་ཡུལ་དུག་རྫས་བཟོ་གྲའི་བདག་པོ་དང་དུག་རྫས་ཚོང་འགྲེམས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་མཁན། ཁོར་ཡུག་དང་མི། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་སེམས་ཁུར་མི་མངའ་བའི་སྲིད་ཀྱི་སྣེ་མོར་གཏོགས་པ་རྣམས་ངུ་སྐད་ཤོར་དུ་བཅུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་ནི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྩེ་ཕུད་ཅིག་དང༌། དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་སྐྱེས་ཁམས་རིག་པའི་གཞུང་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཅིང་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་རྩལ་ལའང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་བུད་མེད་ཁེར་རྐྱང་མ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་དུ་མཚོ་གནས་ཉ་རིགས་དང་བདག་མེད་བྱ་བྱེའུ་གཙོས་བའི་བསྐྱེད་མ་ལྟ་བུའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྙིང་ནས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་བྱང་སེམས་ཅན་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ ཞུ་བ་དེ་རེད་འདུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་མ་ཐོན་སྔོན་ཨ་རི་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོེར་ལ་དེ་འདྲ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་མེད་ལ། དེབ་འདི་ཐོན་རྗེས་གཞི་ནས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་སླེབས་ནས་ཨ་རི་ནང་ཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་གྱི་ཚ་རླབས་འཕྱུར་ནས། རླབས་རྒྱུན་དེ་གོ་ལ་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ཏུ་ལྡང༌།། རྫས་སྦྱོར་བཟོ་གྲའི་ངོ་ཚབ་དང་དེ་འབྲེལ་ཚོང་ལས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཚོས་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིར་མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་འགོག་སྡོམ་དང་ནུས་མེད་བྱ་རོག་སོ་བརྟག་གི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་གཡུལ་ཆེན་བཤམས་ནའང༌། ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་མོ་འདི་་ཡོ་རོབ་དང་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀ་སོགས་ཀྱི་སྐད་དུའང་ལོ་ཙ་བྱས་ཤིང་མི་མང་ནས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ལ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འབྱོན་མིང་ཅན་གྱིས་ཁོང་གི་ཚན་རིག་སློབ་སྟོན་ལྷན་ཚོགས་ལ་བཀའ་བསྒོས་ཏེ་དེབ་དེར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་འབྲས་སུ། དེབ་དེ་ནི་ཚན་རིག་གི་རྒྱབ་རྟེན་མཐུག་ཅིང༌། ལུང་གིས་ཕྱུག་པ། རིགས་པའི་རྫོང་ཟབ་པ། ཨ་རི་ནང་སྣོད་བཅུད་ལ་བྱུང་ཉེས་ངོ་མར་གཞི་བཅོལ་ནས་བརྩམས་གནང་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཚད་ལྡན་ཁུངས་འཕེར་ཞིག་ལགས་པའི་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བར།ཟ་འདྲེ་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་སྙིང་ཁམས་ཅན་རྣམས་རེ་ཞིག་འཇམ་གེར་གྱུར།

མོས་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་དེབ་གཟུགས་སུ་དཔེ་སྐྲུན་མ་བགྱི་སྡོན། སྙན་ངག་གི་ཉམས་མཚར་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་བརྩམས་ཡོད་པར་མ་ཟད།ཁོ་མོ་ནི་སྐབས་དེར་སྙན་གྲགས་ཐོབ་ཡོད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། བརྩམས་དེབ་སྔ་མ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མཐའ་འཁོར་གྱི་མཚོ་ནི་ཆེས་བྲིན་པའི་དཔེ་དེབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ཀློག་མཁན་ཚོས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མ་ཟད། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པ་ནི་ཚན་རིག་གི་ལས་ཀ་ཉོབ་ཏོ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྩོམ་རིག་གི་དབྱངས་རྟ་ལ་འགུགས་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གཞུང་ལུགས་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་བཞག

གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་འཕར་མཆོངས་ལས་ས་ཆེན་འཇིག་ཉེན་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་ཟུར་ཨེལ་ དགོར མཆོག་ནས་ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་སྔོན་གླེང་ཞིག་ནང༌། ཁོའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གཞུང་ལས་ཁང་གི་རྩིག་ལྡེབས་སུ་དཔྱངས་བའི་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ཡང་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཁོ་མོ་ནི་ཁོ་བོར་བག་ཆགས་ཆེས་ཆེན་པོ་འཇོག་མཁན་དང། རེ་བཅོལ ཁའར་སན་གྱིས་ཁོང་ལ་བཞག་པའི་བག་ཆགས་དེ་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚང་མའི་ཤུགས་རྐྱེན་མཉམ་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བ་ལས་ཀྱང་ཆེ་བར་བཤད་འདུག།

བདག་གིས་ཀྱང་ཉེ་སྔོན་ལས་ཀའི་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་ནའང་དུས་ཚོད་སྟོང་བ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་བར་གསེང་ནམ་ཡོད་ལ་དེབ་འདི་ཚར་ཅིག་བཀླགས་པ་ཡིན། བདག་གི་སེམས་ངོགས་སུ་ དེབ་འདི་ཡི་ཤུ་བར་སྦེལ་སྦི་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ཁ་ཆེི་བ་ཚོར་ཁོ་རན་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ནང་པ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་བའི་གསུང་གི་སྡེ་སྣོད་རྩ་ཆེན་ཞིག་་འདྲ་བར། གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་གི་མི་ཚང་མས་ཐེངས་གཅིག་ལ་ངེས་པར་ཀློག་དགོས་བར་འདོད།།

ཁོར་ཡུག་གི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་་ཟེར་བའི་རྫས་ངན་འདི་ཨ་རི་ནང་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས། ཡིན་ནའང༌། ཨ་རིའི་དུག་རྫས་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ནས་ད་དུང་དུག་འདི་འབོར་ཆེན་ཐོན་བསྐྲུན་བྱས་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོ་བོ་དག་ལ་སྡེབ་འཚོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཡང་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་གཞུང་འབྲེལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་བསྟན་ཡོད་ནའང་ ད་དུང་་ཐོན་སྐྲུན་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དང་བྱེད་མུས་སུ་མཆིས།

ད་དུང་དུག་རྫས་ཁོར་ཡུག་ནང་འགོས་ནད་ཅིག་དང་འདྲ་བར་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ། ཡང་ཧྭ་ཡང་ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ་མུ་མཐུད་དུ་བརྗོད་ན། དེ་ལས་ཐོན་པའི་རྫས་སྙིགས་སྲོག་ལ་རྒོལ་བ་རྣམས་གནས་དེའི་ཁོར་ཡུག་ནང་འཚོ་བའི་མི་དང་སྲོག་ཆགས། སྐྱེས་དངོས། བཏུང་ཆུ་དང་སྔོ་ཚོད་འབྲུ་རིགས་སོགས་ལ་ཐད་ཀར་ལྷད་ཞུགས་བྱེད་པ་སྨོས་ཅི། བཟོ་གྲྭའི་ཀླད་དུ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ཟུག་པའི་དུད་ཁུང་མཐོན་པོ་དག་ལས་རྫས་རོ་རྣམས་མཁའ་མཐའ་ལ་རྒྱང་བསྲིངས་བྱེད་པའི་ཁུལ་རེད་མོད། དེ་ཡང་མི་ལ་མགོ་སྐོར་གཏོང་བ་ཙམ་ལས། བར་སྣང་དུ་གཏོར་བའི་དུག་རྫས་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་དང་བསྟུན་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་བསྐྱོད་ལ། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས། ཕྱིས་སུ་ཁ་ཆར་ཀྱི་དེད་ནས་སླར་ས་ཆེན་འདིའི་པང་བར་ལྟུང་བར་བྱེད་ལ། བར་སྣང་མཁའ་དབུགས་བླ་བྲེའི་ནང་ངོས་སུ་འཚང་ནས་ས་ཆེན་གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་ལས་ངན་ཀྱང་རྩོམ། དེིའི་ཕྱིར། ཟི་ཁྲོན་ན་ཡོད་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་མི་གནོད་ཟེར་ག་ལ་ཐུབ་ལ། དེ་བཞིན་རེབ་གོང་ན་ཡོད་པའི་ཧྭ་ཡང་བཟོ་གྲ་ཞིག་གིས་དཔའ་ལུང་དང་ཞུན་ཧཱ། གཅན་ཚ་སོགས་ལ་ མི་གནོད་ཀྱང་སྨྲ་བར་སྤོབས་སམ།

ད་དུང་མཚོ་སྔོན་པོའི་རྩྭ་ཐང་དུ་རྩྭ་རྐུན་ཨ་བྲའི་ཁུང་བུ་ནང་བཞག་པའི་དུག་རྫས་ལྷག་རླུང་གིས་འཁྱེར།ཆར་ཆུས་དེད༌།མཐར་བཟའ་རྩྭའི་གཞུང་རྟར་ཞུགས་ཏེ་གནག་ཕྱུགས་དང་གཡང་དཀར་ལུག་གི་ཤ་ཚིལ་དང་འབྲི་མོིའི་འོ་མའི་ནང་ཐིམ་པ་ལ། ང་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་གསར་དར་འཚོ་བ་སྐྱེལ་མཁན་ཞིག་ལ་འབྲེལ་བ་སྤུ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཟེར་ག་ལ་རུང༌། སྐུ་སྙིད་ཆེས་དགའ་བའི་འབྲི་མར་སེར་བོ། ཁྱེད་ཀྱི་གཅེས་ཕྲུག་གི་ལུས་སྟོབས་གསོ་བྱེད་ཞོ་དང་འོ་མ། ད་དུང་ཁྱེད་ཀྱིས་སྦི་རག་དང་མཉམ་དུ་སྦྲགས་ནས་བཟའ་བར་སྤྲོ་བའི་ཤ་བསྲེགས་མ་དེ་ཡང་གཅིག་བྱས་་ན་མཁའ་ཁྱབ་མཚོ་སྔོན་རྩྭ་ཐང་གི་འབྲི་གཡག་ནད་པ་ཞིག་གའམ༌།ཡང་ན་ཨ་བྲའི་དུག་རྫས་ཤ་ཚིལ་བར་འཁྱེར་མཁན་གཡང་དཀར་ལུག་ཞིག་ནས་ཡིན་ཀྱང་སྲིད།།

དེ་མཚུངས། ལུག་རྫི་དར་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རོང་སྐྱག་ཚོར་ལས་རྒྱུ་བསྣོག་རྒྱུ་མང་ན། ད་ཞིང་ཁ་ཚང་མ་དུག་གིས་ཁེངས།འབྲུ་རིགས་སྣ་ལྔ་རྫས་ཀྱིས་བསླད་ཀྱང་ཟེར་བ་སྔ་དྲགས་ཏེ། ཁྱེད་ཉིད་ཆེས་དགའ་བའི་ནས་རྩམ་དང་རོང་བའི་བག་ལེབ་ཆེན་པོ་དེའང་ཁྲི་གའི་གྲོ་ཞིང་ནད་པ་ཞིག་ནས་སམ། ཡང་ན་དཔའ་ལུང་གི་ནས་ཞིང་རྫས་ངན་ཐ་ར་ར་ཞིག་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་མིན་གདེང་ཚོད་ཅི་ཙམ་ཡོད་ལགས།

ད་དུང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་འབྲོག་ཕྲུག་ཁ་བདེ་དང་རོང་ཕྲུག་ལྕེ་བདེ་དེ་ཚོས། ཁྱོད་སྐ་མེད་སར་སྐེ་མ་བསྲིངས། མགོ་མི་ཤོང་སར་ལུས་མ་འཚང༌། དེང་སང་ང་ཚོས་གྲོ་ཕྱེ་དང་འབྲས། སྔོ་ཚོད་དང་སིལ་ཏོག། ད་དུང་ཕག་ཤ་དང་བྱ་ཤ་བྱ་སྒོང་ཚུན་ཆད་རྒྱ་ནང་ནས་ཡར་བོད་ཁུལ་དུ་ནང་འདྲེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཉིད་ཐུགས་མ་ཁྲལ་ཟེར་ན། བདག་གིས་མགྲིན་པ་ཡང་བསྐྱར་བསངས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ། རྒྱ་ནང་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་བའི་ཟས་རིགས་དེ་རྣམས་བོད་ནས་ཐོན་པ་ལས་ཀྱང་ལྡབ་བཅུའི་མིན་ནའང༌།ལྡབ་ལྔ་ལས་ནད་པ་དང་དུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཉེན་བརྡ་གཏོང་འདོད་ལ། རྒྱ་ནང་ནས་སླེབས་ པའི་དུག་སྦྲང་ཨ་ང་ཙི་མཆུ་རིང་དེ་ཚོར་ཡང་གཟབ་གཟབ་གནང་རྒྱུ་མ་བརྗེད་ཐོག བོད་ཀྱི་ཁང་བྱེའུ་དང་སྐྱ་ཀའང་གང་ཞིག་ཏུ་བཞུད་སོང་བར་བསམ་བློང་ཐོངས་ཟེར་འདོད་བྱུང༌།

ད་དུང༌། རྒྱ་ཕྲུག་ང་རྒྱལ་ཅན་ཞིག་གིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ས་འོག་ན་སྦས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་སྙིགས་རོ་དང༌། ཁྱེད་རོང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་བག་མེད་དུ་སྤྱོད་ཀྱིན་པའི་འབུ་སྨན་དང་ལྡུམ་སྨན། ཨ་བྲ་གསོད་བྱེད་ཀྱི་སྨན་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་ཚན་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་བ་ཡིན་ན་སེམས་ཁྲལ་འདོམས་སྤུ་ཉག་མ་གཅིག་ཀྱང་བྱེད་མི་དགོས་པར། གང་ཡོང་ཡོང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རོགས་ཟེར་བར། བདག་ཁ་སྤོ་ཁ་ནས་ལངས་ཤིང་ཞེ་སྤོ་གཏིང་ནས་ལངས་ནའང༌། ཐུགས་དཀྱེལ་ཆེ་ཞིང་ཁོག་པ་ཡངས་པའི་མི་ཞིག་དང་འདྲ་བར་ལན་དུ། རེད་རེད། ཡིན་ནའང༌། ཁྱེད་ཅག་མི་གྲངས་དུང་ཕྱུར་མང་བོས་སྤྱོད་ཀྱིན་པའི་ཆུའི་འབྱུང་ཁུངས་དེ་ང་ཚོ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་རེད་དཱ། རྗེས་མ་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་རྒྱ་ཕྲུག་ས་ཡང་མང་པོ་སྐྱེས་ན་དེ་ང་ཚོ་ལན་པ་མ་རེད་དཱ། དེ་ལས་ཁྱོད་ཚོ་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཞིང་ས་དང་རྩྭ་ཐང་ ། ཤིང་ནགས་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་སོགས་སུ་ནད་འབུ་དང་རྩ་ལྡོམ་ལ་གཡུལ་རྩོམ་བྱེད་ཀྱི་དུག་དེ་རྣམས་བསྡེབས་སྦྱོར་དང་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་རྒྱུ་ཉུང་ངུར་བྱེད། དུག་གི་བཟོ་གྲྭ་དང་དུག་གཏོང་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱང་ཉུང་དུ་གཏོང༌། གཤེར་དུག་གི་ཤེལ་དམ་དང་དུག་རྫས་བླུག་སྣོད་དེ་ཚོའི་སྟེང་འཆི་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མི་མགོ་སྐམ་པོའམ་ཀེང་རུས་དཀར་བོ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་སྐྱི་གཡའ་ཞིང༌།ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེད་སྣང་གི་བ་སྤུ་གྱེན་དུ་ལྡང་བའི་པར་རིས་ཆེན་པོིའི་གཤམ་དུ། ཁྲག་ཁོལ་མས་བྲིས་འདྲིའི་ཉེན་བརྡའི་ཡི་གེ་དང་བེད་སྤྱོད་འཁྲུལ་མེད་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་དམར་པོར་བྲིས། དེ་ཡང་དུག་རྫས་དེ་ངེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དུ་མངགས་བྱ་བྱེད་དུས་དེ་རྣམས་མ་འཛོལ་བར་་སྤྱོད་ལུགས་དང་དེ་རྣམས་ཁོར་ཡུག་ལ་འཚེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གདོང་རིས་ངོ་མ། ངེད་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཚོས་མི་ཤེས་པའི་རྒྱ་ཡིག་ཁོ་ན་ཙམ་གྱི་ནང་མ་ཡིན་པར། ང་ཚོའི་ཕ་སྐད་ནང་དུའང་འགོད་ཐུབ་ན་ཀུན་ལ་ཕན་ཞེས་ལབ་པར་མིག་ཤེལ་མཐུག་པོ་ཏུའུ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཅན་ཁོང་རེ་ཞིག་མགོ་འཐོམས་པར་གྱུར།

སྨྲས་བ། ས་ཆེན་ཚ་བ་འཕར་ནས་གངས་རི་ཞུ་ཞིང་རྒྱ་མཚོ་འཕེལ་ཡང་རུང་ ། བར་སྣང་ཨོ་རྫོན་བླ་རེ་བརྡོལ་ནས་ཉི་དུག་ལུས་ལ་ཕོག་ཀྱང་རུང༌། མཁའ་ནས་སྐྱུར་ཆར་བབས་ནས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་བསྲེགས་ཀྱང་རུང༌། སྨུག་པ་དུག་དང་ལྡན་པས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བཀུམས་ཀྱང་རུང༌། འགྱིག་ཤོག་མ་ཞུ་ས་ཆེན་པང་བར་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ཀ་འགོར་ཡང་རུང༌།། ང་ལ་སེམས་ཁྲལ་མི་དགོས་བྱས་ཀྱང་ཕན་འབྲས་ཆུང་བ་ཉིད།

འོན་ཏེ།

སྦྱར་རྫས་ངན་པས་ཆུ་དང་རླུང་དང་བདག་གི་ཟས་ཕོར་དང༌།། བདག་གི་སྡོད་ཁང་ཕྱི་ནང་ནང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང༌།། གྲིབ་བསིལ་ལྗོན་ཤིང་དེར་གནས་སྐད་སྙན་བྱ་བྱེའུ་དང༌།། རི་ཡི་ཤིང་འབྲས་སྤང་གི་རྩྭ་ལྗང་ཆུ་ནང་ཉྭ་

རིགས་སོགས༌།། དམིགས་མེད་གཙེ་འདི་མི་བཟོད་བདག་ནི་མཚན་གྱི་གཉིད་ཀྱང་བོར།། 

གོང་གི་རྩོམ་དཔྱད་གཞི་ཟུར་བལྟའི་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང༌།

༡ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ།

༢ ཁོར་ཡུག་གི་དཔང་བོ།

༣ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་བསྐྱར་དུ་གླེང་བ། དུག་རྫས་བེད་སྤྱོད་དང་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་སྲོག་ཆགས།

༤ ས་ཆེན་ཆེད་བསླངས་པའི་སྙིང་སྟོབས།

༦ སྐྱེས་དངོས་ཀྱི་ཁམས། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡     སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ནི་དབྱིན་སྐད་དུ་DDT་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དུ་滴滴涕་ཟེར།      

'''ཨ་རིའི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་དང་ཁ་གཡང་སྟོང་བ།'''

༢༠༡༠་ལོའི་ཟླ་༡་པོའི་ཚེས་༢༠་ཉིན་སྤེལ། 

ཆེད་རྩོམ་འདི་གདུང་འབོད་ཚིགས་བཅད་རྐང་བ་བཅོ་བརྒྱད་མ་ཞིག་གིས་འགོ་འཛུགས་པར་བྱ་སྟེ།

རི་དྭགས་ནང་བཞིན་རི་ནས་བཟུང་ཞིང་ལྕགས་མཁར་ནག་པོིའི་ནང་ནས་ཉོས།།

སྐེ་ལ་ལྕགས་ཐག་རྐང་ལྕགས་ལག་ལྕགས་ཐར་བའི་སྐལ་བ་གང་ན་ཡོད།།

ར་དང་ལུག་ལྟར་རི་ནས་དེད་ཅིང་ཐང་ནས་དེད་དེ་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ལ་དེད།།

ཆུ་སྲིན་རླབས་ནག་གནམ་ལ་འཕྱོ་བ་རྒོད་པོ་ཡིན་ཀྱང་སྙིང་ཁྲག་ལྷོག་ལྷོག་ལྡང་བར་བྱེད།།

སྟུག་པའི་ནགས་ཀློང་ཡངས་བའི་རྩ་ཐང་ས་ཧ་ར་ཡི་བྱེ་མའི་གྲོང་གི་རྒྱལ་ཁམས་གཱ་ན་ /མ་ལི /་སོང་ཧཱི་/ནས།།

གནམ་ལ་རྒོལ་བའི་མཚོ་ཆེན་ཕར་ན་འཇིགས་རུང་སྲིན་དཀར་གླིང་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཆུང་དུས་ཕ་མས་ཡང་ཡང་གླེང་།།

རྩ་བ་ཕྱུང་བའི་ལོ་འདབ་དང་མཚུངས་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་ཕ་སའི་ཕྱོགས་ལ་སླར་ལྡོག་མེད་པའི་གདུང་འབོད་ཀྱིས།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཕོ་རྒོད་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ཆེན་སྨྱོན་པ་གནམ་ས་སྒུལ་བའི་འཕག་འཚག་ང་རོ་དགུ་སྒྲིལ་ལྕགས་སྒྲོག་གཅོད་སྙམ་བྱེད།།

སྐམ་རིད་གཉོམ་ཆུང་བུད་མེད་རྣམས་ནི་སྐྲག་པའི་མིག་གཉིས་རིག་རིག་བལྟ་ཞིང་འདར་གསིག་ལུས་པོ་རྩ་ཕྲན་བསྐྱོད་འདྲ་ཆད་མེད་ངུ་ངག་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར།།

སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་གློའུ་རྒན་དག་གིས་མེ་སྟག་མཆེད་པའི་རྟ་ལྕག་འཕྱར་ཏེ་མི་ཡི་ཚོང་ཟོག་གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོའི་སྦུབས་ལ་དེད།།

ལྕགས་སྒམ་ནང་དུ་སོ་ཕག་སྒྲིག་ལྟར་རོ་སྒམ་ནང་དུ་རོ་བཞིན་གསོན་པའི་མི་རྣམས་ཀན་རྐྱལ་བསྙལ་ཏེ་སྐེ་དང་རྐང་བ་ལྕགས་ཀྱུས་བསྡམས།།

ཉིན་གཅིག་མ་ཡིན་ཟླ་ནས་ཟླ་ལ་ནུབ་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་རྦ་ཀློང་ནག་པོ་ཆུ་སྲིན་སྡིགས་ཅན་མཚོ་ཇག་ཤན་པས་སྲོག་སྙིང་དམར་པོར་འཇབ་རྒོལ་ཡོད།།

དེ་ལས་ཐར་ན་དེ་ལས་སྡུག་པའི་བྲན་བདག་བཙན་པོའི་སྡུག་རྩུབ་འོག་ནས་མི་ཚེ་གང་བོ་སྡུག་ལས་སྡུག་གིས་སྐྱེལ་དགོས་ཡོད།།

དེ་ལས་སྡུག་ཅིག་མི་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་ཡི་གྲལ་དུ་མི་ཞིག་བྱེད་པར་དུས་རབས་ག་ཚོད་སྒུག་དགོས་ཡོད།།

འདི་ནི་ཤེས་རིག་ལྡན་ལ་མི་རྒྱུད་འགོ་ཁུངས་བཙན་ཞིང་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག།།

ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ནས་གནག་ཕྱུགས་བཞིན་དུ་ཇག་འདེད་བྱས་ཏེ་མི་ཡི་རིན་ཐང་རྐང་འོག་བརྫིས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན།།

ས་གཞི་ཆེན་པོ་ངག་སྒོ་ལྐུགས་ཤིང་གནམ་རྒན་མ་ནི་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་བྱེད་དགོས་ཡོད།།

ཡ་གིའི་གནས་དེར་དཀོན་མཆོག་ཟེར་ཞིག་ཡོད་ཡོད་བདེན་ན་དེ་ནི་རྫུན་གྱི་རྫུན་ཁོ་ན། 

ད་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་༢༣༣་གྱི་སྔོན་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་ཁུལ་༡༣་གྱི་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པའི་མི་སྣ་རླབས་ཆེ་བར་གྲགས་པ་རྣམས་ལྷན་དུ་འཛོམས་ནས་ཨ་རི་འདི་ཉིད་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོའི་གཉའ་ཤིང་གི་འོག་ནས་འདུག་འདོད་མེད་པར་རང་བཙན་བྱེད་འདོད་ཀྱི་ཐ་ཚིག་ཀུན་ཏུ་བསྒྲགས་འདུག

ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་རྩ་ཚིག་ཟིན་བྲིས་འདེབས་པ་པོ་ཁོང་དང་ཁོའི་ཕྱག་རོགས་ཤིག་རྗེས་སུ་སྔ་ཕྱིར་ཨ་རི་གསར་བཙུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་ཨང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་གོ་སའང་བཞེས་ཐུབ་འདུག ད་དུང་གཞན་ཞིག་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག

ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་ཡབ་ཆེན་དུ་གྲགས་པ་ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་མང་པོ་ཞིག་ཕྱུག་བདག་ཡིན་པར་མ་ཟད་། བྲན་གཡོག་གི་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་འདུག ཕྱུག་བདག་ཡིན་པ་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་རེད་ལ། མི་རིགས་ནག་པོ་མི་ཚེ་གང་བོར་བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་ཨ་རིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕ་ས་ནས་བས་མཐའ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་ཐུབ་པའང་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་ཡིན་ཐོག། མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་ནས་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་གང་གིས་ཆེད་དུ་བསྩལ་གནང་བའི་དབང་ཐང་ཡང་ཡིན་ས་རེད།

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ནང་ཡི་ཤུ་མ་ཤི་ཀའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོས་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཞིང་། རང་དབང་དང་བདེ་སྐྱིད། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་གསོལ་རས་གནང་ཡོད་པའི་ཞལ་གསལ་ཡང་མཛད་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་རྩ་ཚིག་རྩོམ་པ་པོ་ཡིན་ལ།ཕྱིས་སུ་ཕོ་བྲང་དཀའ་བོའི་ཁྲི་བ་ཨང་གསུམ་པ་བའང་ཡིན་པའི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སི   འཇར་ཕུར་སན་ཟེར་བ་ཁོང་བདུན་ཕྲག་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཙམ་རིང་ནང་བའི་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང་འདྲ་བར་བཅད་མཚམས་ལྟ་བུར་བཞུགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཤོག་ལྷེ་ཁ་ཤས་ཅན་དེ་ཡང་ཡང་བསུབ་བཞིན་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཞིག་གིས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་སྦྱོང་བྱེད་པ་ལྟར་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་འདུག   ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་ཁོང་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཡང་ཡང་བཅར་དགོས་པ་དང་ཕྱག་ལས་གཞན་དག་གི་བྲེལ་ཟིང་ཡང་ཡོད་རྐྱེན་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟིན་བྲིས་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་མང་པོ་མེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ཨ་རི་རང་བཙན་བྱེད་པའི་མངོན་བསྒྲགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རག་དུང་རྒྱང་འབུད་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་དུའང་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདིའི་དགོངས་གཞི་བླངས་ཡོད་འདུག རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་ཟེར་བ་འདི་སྐབས་དེའི་ཨ་རི་ཤར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་མངོན་སྒྲོག་མ་བྱས་པའི་ལོ་དེའི་འགོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་མངོན་བསྒྲགས་ཐ་ཚིག་༩༠་ཙམ་སྤེལ་འདུག་པ་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དག་ན་གསལ་ལ། རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་མ་སྤེལ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཐ་མལ་དཔྱོད་ཤེས་ཟེར་བ་ཨ་རིའི་མི་མང་དཀྱུས་མ་རྣམས་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ངར་ཤུགས་སློང་བའི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཐོན་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་དེ་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་མངའ་འོག་ནས་གཏན་དུ་ཁ་བྲལ་ཏེ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་དང་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་པ་དང་རྡོག་སྒྲ་གཅིག་པ། སྙིང་སྟོབས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བའི་ངང་ཤར་བསྐྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་ཟིན་བྲིས་མ་ཕྱི་དང་པོའི་ནང་རྩོམ་པ་པོས་སྐབས་དེར་ཨ་རི་ནང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་ཉོ་འཚོང་ལམ་ལུགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ཚུལ་གྱི་ལབ་གླེང་ཞིག་འདུག་ཀྱང་། ཡབ་ཆེན་ཁོང་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྲན་བདག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རང་གི་གཞི་ཀའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི   ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་སྐྱེད་ཡབ་ཀྱང་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་ལྷག་ཡོད་ཐོག། བུད་མེད་དེ་ལ་ལོ་ན་མ་སོན་པའི་སྐབས་ནས་འཁྲིག་སྤྱོད་དང་ཁོ་མོའི་ལང་ཚོ་ལ་བཙན་འཛུལ་དང་བཤུག་གཞོག་བྱས་ཡོད་པའི་གཏམ་ལྷག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ན་མཇལ་རྒྱུ་འདུག། སྤང་རི་ཆུང་ཆུང་དུ་འབོད་པའི་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་རྔམ་བརྗིད་ཆེ་བའི་ཡོ་རོབ་ལུགས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ཤིང་ལས་དང་ཨར་ལས་ལྕགས་བཟོ་སོགས་མི་ནག་བྲན་གཡོག་དག་གིས་བྱས་ཐོག ཁོང་དང་ཁོའི་ནང་མིའི་རྒྱས་སྤྲས་འཛོམས་པའི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་མཁན་ཡང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཡིན་ནའང་། ཁོང་ནི། མི་ནག་ནི་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་པའི་འཇོན་ཐང་མེད་པ་དང་། མི་ནག་ནི་་རྒྱུ་མཚན་འདྲོང་བའི་བསམ་གཞིགས་བྱེད་མི་ཐུབ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་ལབ་གླེང་བྱེད་མྱོང་མཁན་དང་། ད་དུང་ཁོས་རང་གི་བྲན་གཡོག་ཞིག་གཉེན་སྟོན་ཞིག་སྟེང་ལག་རྟགས་སུའང་སྤྲད་མྱོང་ཡོད་པས། ཁོས་བྲན་གཡོག་གི་སྐྱིད་སྡུག་སྐོར་ལ་སེམས་ཁུར་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་འང་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ས་རེད།

ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་མི་ལོ་༣༨་རིང་གསང་བའི་ལུས་འབྲེལ་བྱུང་བའི་སྐོར་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་མཁན་ཚོེའི་ཁྲོད་གླེང་རྙོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། མི་དཀར་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མང་བོ་ཞིག་གིས་ཁོང་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་འོག་འབྲེལ་མེད་པར། ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ཁོང་མ་ཡིན་པར་ཁོང་གི་ཚ་བོ་གཉིས་ཡིན་པར་སྨྲ་ཡང་། ༿ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན དང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ། ཨ་མི་རི་ཀའི་གླེང་རྙོག་ཞིག་༾་ཅེས་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ནང་རྩོད་རྙོག་འདིའི་ཐད་སྔར་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གླེང་ལ་དོགས་སློང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ཟབ་རྒྱས་གནང་འདུག དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཨ་རི་ཧར་ཝུར་སློབ་གྲ་ཆེན་མོིའི་ཁྲིམས་ལུགས་སྡེ་ཚན་ནས་ཐོན་པའི་མི་རྒྱུད་ནག་པོ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་ལག་འཁྱེར་བསྣམས་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག་ལ། མོའི་བརྩམས་ཆོས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་འདི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཁུངས་བཙུན་ཞིག་ཡིན་པར་ཀློག་མཁན་མང་ཆེ་བས་ཆེ་བསྟོད་འབུལ། མོས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུའི་ཡབ་ཡིན་པ་འདི་ལྟར་སྒྲུབ་ཡོད་དེ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་ཁོང་གསོན་པའི་རིང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་༡༤༠་ཁྲོད་བྲན་གཡོག་གཉིས་ཁོ་ན་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ་དང་། བྲན་གཡོག་ཕོ་གསར་ཞིག་ཁོའི་གཞིས་ཀ་ནས་བྲོས་ཐར་ཕྱིན་ཡང་་བྲན་གཡོག་གཞན་ལྟར་རྗེས་འདེད་བཏང་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་མི་འདུག་ལ། ད་དུང་ཁོའི་མི་ཚེའི་མཐའ་ལ་ཁོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་བོར་གྱུར་ཞིང་། ཁོང་ལ་ཨ་སྒོར་ཆིག་འབུམ་ལས་ལྷག་པའི་བུ་ལོན་ཡོད་ནའང་། ཚོང་གི་མ་རྩ་ཆེན་པོ་རི་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་མིང་ལ་ཧ་རེ་སི་ཟེར་བར་སྐབས་དེར་ལས་གླ་བ་ཞིག་གི་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་གླ་ཕོག་གི་རིན་པ་དོ་བའི་ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་བིར་རྗིན་ནི་ཡ་ནས་ཧྥེ་ལི་ལ་ཤར་བསྐྱོད་མེ་འཁོར་ཞིག་ནང་བཞག་ཏེ་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ། དེའི་སྔོན་དུ་ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་མྱོང་མེད་ལ། བྲན་བདག་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་མོ་ལོ་ཉེར་གཅིག་ལ་སོན་པའི་ཧ་རེ་སི་ནི་དཔའ་འབྱོར་གྱི་འཁོས་ཀ་གོང་དུ་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་མ་རྩ་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་བྲན་གཡོག་མི་འབོར་ཁ་གྲངས་མང་དུ་བསྐྱེད་བྱེད་ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་དེ་འདྲའི་ལས་སླ་བོ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ད་དུང་ཁོང་གི་ཚེ་མཐའི་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེ་ནང་ཁོང་གི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་མིང་ཆེད་འདོན་བྱས་ཏེ་ཁོང་རྣམས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་ཆོག་པའི་མཚན་རྟགས་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཆེད་དམིགས་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་གཞུང་ལ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཏེ་ཁོང་གིས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་མངའ་སྡེ་དེ་ག་རང་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཆོག་པའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་ཡོད་འདུག། སྐབས་དེའི་མངའ་སྡེི་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་ཡུལ་ཁྲིམས་ནང་ཚེ་ཐར་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་ནས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ཚུན་ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་མངའ་སྡེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐོན་དགོས་ཡོད། དེ་ཡང་ཕོ་གསར་བྲན་གཡོག་ཞིག་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་ཡང་རྗེས་འདེད་མ་བཏང་བ་དེ་དང་། ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་དེ། ད་དུང་ཁོང་གི་ཁ་ཆེམས་ནང་རང་དབང་སྤྲད་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆུང་ཤོས་གཉིས་བཅས་བའི་མི་བཞི་ནི་ཁོང་ལ་གསང་འབྲེལ་ཡོད་པར་དོགས་པའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེི་མིན་སུའི་ཤ་ཁྲག་ལས་མཆེད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཡིན་པ་དང་ས་ལི ཧེ་མིན་་སི་ནི་སྐྱེས་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་མི་ཚེ་གང་བོར་ཁྱོ་ག་མེད་འདུག། གཞན་རྣམས་ནི་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་སྤུན་དང་ཉེ་འབྲེལ་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཡབ་ཆེན་ཁོང་གིས་མི་ཚེ་ནང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་དང་ཉེ་འབྲེལ་མིན་པའི་བྲན་གཡོག་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་སྐད་མི་འདུག་པས། ཧ་ཝུར་སློབ་ཆེན་ནས་ཐོན་པའི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་མ་འདིས་འདི་ལྟར་ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་གྱི་མི་ཚེིའི་གླེང་རྙོག་ཐད་ལ་དོགས་སློང་གནད་དུ་འཁེལ་བ་ཞིག་བྱས་འདུག་པ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དཀའ་བ་ཞིག་འདུག

དེ་ཡང་ཨ་རིའི་རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ནང་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དང་མི་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་དང་རང་དབང་ལ་རོལ་བ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ལྡན་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁ་གཡང་གི་དྲིལ་ཆེན་དཀྲོལ་ནས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་ཏེ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་བཅུ་དྲུག་པ་ལིན་ཁིན་གྱི་སྐབས་སྟེ། ༡༨༦༠ ནང་ཨ་རི་ནང་གཞི་ནས་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་མེད་པར་བྱས་ནས་ཡབ་ཆེན་དག་གི་དགོངས་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་ནང་རུལ་བར་མ་བྱས་བར་ཁ་གཡང་དང་མཐུན་པའི་ལག་ལེན་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་འཁྱོལ་འདུག ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་གིས་མི་རིགས་ནག་པོ་རྣམས་བྲན་གཡོག་གི་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་མ་ཐུབ་པ་ཅི་ཁག་ཏེ་ཁག་མེད་དོ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་ཝ་ཤིན་བྲིན་མིང་ཅན་ཐེ་བའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གདན་ས་འཛིན་པའི་མཁན་ཆེན་ཚོའི་ཁྲོད་མང་ཆེ་བ་ནི་མི་ནག་བྲན་དུ་ཉར་མཁན་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཁོང་ཚོའི་མིག་ནང་ན་མི་ནག་ནི་ཚོང་རྫས་རེད་ལ། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་ནི་ཀླ་ཀློ་ཡིན་པ་རེད།

ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་འཁོད་པའི་མི་ཚང་མ་མི་གཞི་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་ནས་ཚང་མར་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་གནང་ཡོད་པའི་ཐད་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ནི་མི་འདྲ་སྟེ། ངེད་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་ཟེར་བའི་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ལྟར། ཨ་རི་བ་ཁོང་ཚོས་ཐོབ་ཐང་འདིའི་ཁྱབ་ཁོངས་མི་རིགས་དཀར་བོ་ཁོ་ནར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་དང་། མི་ནག་དང་མི་དཀར་སོགས་ཨ་རིིའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་མི་ཚང་མར་གོ་མཁན་ཁག་ཅིག་དང་། ཡང་གོ་ལ་འདིའི་འགྲོ་བ་མི་ཚང་མར་གོ་བ་སོགས་འགྲེལ་ཚུལ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཡོད་འདུག ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གསེར་ཁྲི་རྩོད་པའི་སྐབས་ལིན་ཁིན་གྱིས་སྐབས་དེར་ཐོབ་ཐང་འདི་དངོས་བསྟན་དུ་ཨ་རིའི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཚང་མ་དང་ཤུགས་བསྟན་དུ་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་བཀྲལ་ཞིང་། ཁོིའི་ཁ་གཏད་ནས་ཨ་རིའི་མི་དཀར་ཁོ་ནར་ཡིན་ཞེས་ཁོང་ལ་རྩོད་ལན་སྤྲད་འདུག

༡༨༦༠་ནང་། སྐབས་དེིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་མི་རྒྱུད་ནག་པོི་བྲན་གཡོག་གི་ལྕགས་སྒྲོག་ལས་དཀྲོལ་ནའང་། དེ་ཡང་རང་དབང་དེ་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་དང་ཐུགས་བསྐྱེད་དེའང་ར་མ་ལུག་ཞིག་ལས་མ་འདས། ༡༨༦༢་ལོར་བསྒྲགས་པའི་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་བཤིག་པའི་ཡིག་ཆ་ནང་སྐབས་དེའི་ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་གི་སྐབས་ཨ་རིའི་གཞུང་དམག་ལ་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་མཁན་ཨ་རི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མངའ་སྡེ་དེ་དག་གི་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་རང་དབང་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ལས། ཨ་རིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་བྲན་གཡོག་རྣམས་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡེ་ནས་ཁ་གསལ་མེད།

ཡིན་ནའང་། སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ནི་ཨ་རིའི་ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་དང་མི་འདྲ་བར་མི་ཚང་ཕལ་བ་ཞིག་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་མི་ཚེ་ནང་དཀའ་སྡུག་ཉམས་སུ་བཞེས་མྱོང་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱི་གྲང་འཁྱག་མིག་ཆུའི་བཞུར་སྒྲ་དང་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་སྨྲེ་ངག་གསན་གནང་བ་རེད། ཨ་རིའི་དམངས་ཁྲོད་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྩེད་མཚར་དང་སྦྲགས་ནས་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ལ།མི་རིགས་ནག་པོིའི་ཡབ་ཆེན་ངོ་མ་དང་མི་རིགས་ནག་པོའི་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་ནི་ལིན་ཁིན་རེད་ཟེར་ལ། རྩེད་མཚར་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཡོད་པའི་རྩེད་མཚར་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག འོན་ཏེ། ཡིད་ཕངས་བ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོར་བཀའ་དྲིན་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ཁོང་། ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་སྐབས་ཨ་རི་གཞུང་ལ་མཐོ་འཚམས་མཁན་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་རྣམས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་ནས་ཉིན་དྲུག་གི་རྗེས་ཀྱི་དགོང་མོ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིན་བྲིན་གྱི་གཏམ་བརྗོད་ཟློས་གར་ཁང་ཞིག་ཏུ་ལྟད་མོ་ལ་སྤྲོ་གཟིགས་གནང་བའི་སྐབས་ལྐོག་གསོད་ཐེབས་ཏེ་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་འདུག་ལ།འདི་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་བསྒོས་བའི་ནག་ཐིག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མི་རིགས་ནག་པོའི་མདུན་ལམ་སྟེང་སླར་ཡང་གྲིབ་ནག་འཕོས་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་འདུག།།

དེ་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱང་མིང་ཙམ་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་གི་དུས་རབས་གཅིག་ཙམ་རིང་ནག་པོིའི་སྲུང་ཁྲིམས་ཟེར་བ་དང་འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས་ཟེར་བ་སོགས་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱག་ཁྲིམས་མང་བོ་ཞིག་འཁུར་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང་ཡོད། དེ་ལས་ཀྱང་དྲང་་བདེན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་རིང་ལུགས་པ་ཚོས་མེ་བརྒྱབ་པ་དང་དམར་གསོད་བཏང་བ། སྐེ་བཏགས་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་མི་རིགས་ནག་པོའི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་སྟངས་་འཛིན་བྱས་པ་དེ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བའི་དར་ཆ་འཕྱར་མཁན་ནི་དྲག་སྤྱོད་ཚོགས་པ་KKK་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་འདུག། ད་དུང་དུས་སྐབས་དེར་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མི་ནག་ནི་ཀླད་པ་སྐྱོན་ཅན་དང་རིགས་སྟོབས་དམན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་དེབ་བརྩམས་པའི་ཁྲོད་མི་ནག་ནི་དུད་འགྲོ་རེད་ཟེར་བའི་དེབ་ཞིག་ཀྱང་ཐོན། མི་ནག་སྐེ་བཏགས་རྒྱག་པའི་ཉིན་སློབ་གྲྭ་དང་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་གུང་་གསེང་བཏང་། རླུང་འཕྲིན་ལས་ས་ཆ་གང་ཞིག་ཏུ་དུས་ཚོད་ནམ་ཞིག་ལ་སྐེ་ལ་ཐག་པ་བསྐོན་ནས་གསོད་་གི་ཡོད་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་སྤེལ། དེ་ཉིན་ལྟད་མོ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བས་དུས་ཆེན་སླེབས་པ་ལྟ་བུའི་གཟས་མཆོར་སྤྲས་ཏེ་ལྟད་མོར་འགྲོ་བ། དེ་ཡང་མི་ཤི་མཚམས་བེམ་པོ་མེ་ལ་བསྲེགས་ནས་ཐལ་བ་དང་རུས་པ་སོགས་རང་ཡུལ་དུ་འཁྱེར་ཏེ་ངོམ་སོ་བྱེད་པའི་དུས་ཐ་རྡུགས་དེ་འདྲ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་མཇུག་དང་ཉི་ཤུ་བའི་མགོར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱུང་འདུག

དེས་ན་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོར་མི་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་འགྲོ་བ་མི་ངོ་མའི་རང་དབང་དང་། རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་ནང་གསུངས་བའི་རང་དབང་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་དེ་རྣམས་ཐོབ་པར་མི་ལོ་ཅི་ཙམ་སྒུག་ཡོད་པར་འདོད་ན། ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་དག་ན་གསལ་བ་བཞིན། ཨ་རིའི་རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་དང་། ཨ་རི་ནང་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བསྒྲགས་པ་ནས་བརྩིས་པའི་མི་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་རྒྱུད་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར། ཤ་མདོག་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། ཕོ་དང་མོའི་ཤན་འབྱེད་མེད་པར། དབུལ་ཕྱུག་གི་དབྱེ་བ་མེད་པར། སློབ་སྦྱོང་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཨ་རིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཁྱབ་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་འགྲོ་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ངང་། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་བ་དང་། རང་དབང་ལ་རོལ་བ། ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འདྲ་མཉམ་ངང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག་པའི་སྐྱ་རེངས་གསར་བ་ཞིག་ཤར་འདུག

ཁོང་ཚོའི་མུན་ནག་གི་འཚོ་བའི་ནང་རེ་བའི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བའི་དུས་དེ་ནི་༡༩༥༠་ནང་དང་༡༩༦༠ནང་དང་། དེ་ཡང་འདི་འདྲའི་རླབས་ཆེན་གྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་བར་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་རང་ཉིད་མི་ཡིན་པའི་གདེང་སྤོབས་མ་བརླག་པའི་ཐོག། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ནས་བོར་ཟིན་པའི་རང་དབང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྲག་སྣང་མེད་པར། གཉའ་མ་ཞུམ་པར་རྩོད་ལེན་བྱས་བྱས་པའི་མཐར་རེ་འདོད་མངོན་དུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཁ་སང་དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚང་མ་མི་རིགས་དཀར་བོ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བདུན་བདག་ཉིད་ཅན་དང་ཁ་གསབ་ཟུར་ཁྲིམས་ཡན་ལག་ཉེར་བདུན་མའི་མདུན་ན་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པ་འདི་མི་རིགས་ནག་པོའི་གསབ་ཏུ་མེད་པའི་བཀའ་དྲིན་དང་། ཕྱིས་འབྱོར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་རབས་མང་པོིའི་རིང་ཐོབ་ཐང་བརྩོན་ལེན་བྱས་པའི་སུག་རྗེས་ཀྱང་རེད་འདུག།  

གོང་གི་རྩོམ་འདིའི་ཆེད་ཟུར་བལྟ་བྱས་བའི་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང་།

༡ ཨ་རིའི་གསུང་རབ ། རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ཀྱི་བྱུང་བ།

༢ ཐོ་མ་སི འཇར་ཕིར་སན དང་ས་ལི ཧི་མིན་སུ། ཨ་རིའི་གླེང་རྙོག་ཅིག

༣ འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས།

༤ བྲན་གཡོག་ནས་རང་དབང་ལ།

༥ ཨ་སྦུ་རམ་ཧེམ ལིན་ཁིན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས།

༥ ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག

2010 Jan 20    

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༡༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

བོད་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུས་༼དེབ་ཐེར་ནག་པོ༽་དང་༼རྒྱུག་ཁྱི་དྲིལ་སྒྲོག་པ་ཚོ༽། ༼ མ་རབས་ལང་ཤོར་གྱི་ཡང་རྩེར་སོན་པ ༽་སོགས་ཀྱི་མདུང་རྣོན་ཐོགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གི་ལྟོ་ཟ་མཁན་བོད་པར་སྡང་ཟུག་གི་ང་རོ་སྒྲོག་པའི་གཅོང་རོང་ལ་ཇི་ལྟར་དཔའ་བོ་ཁེར་རྒྱུག་བྱས་བ་བཞིན། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་   བ་ཡིན     སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ   ་མཆོག་གིས་ཀྱང་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲོ་མ་ཧོ་ཁི་དགྲ་སྟ་བསྣམས་ཏེ་ཚེ་མཇུག་གི་དབུགས་རྒྱུན་ཕྲ་མོ་དེ་མ་ཆད་བར། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་པོར་འབྲི་མཁན་དག་གི་ཁ་གཏད་དུ་རྒྱུག་ནས་རང་རིགས་སྲུང་བའི་གཡུལ་ས་ལ་འཇིགས་ཞུམ་མེད་པའི་ངང་ཞུགས་ཡོད་འདུག་ལ། འདས་བོ་ཁོང་ལ་མདུང་རྩེ་ལྟར་རྣོ་བའི་བརྩམས་ཆོས་པོ་ཏི་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ནི་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག།

ཁོ་བོར་ཡང་། ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་ན། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སློབ་བུ་ཚོར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་འཁྲིད་གནང་མཁན་གྲོགས་གང་དེས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་མེད་ཚེ། སྐུ་ཞབས་སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་མེད་ལ།  ༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།༽་ཞེས་བའི་གསུང་རྩོམ་ལེའུ་བཅུ་ལྡན་དེ་ཀློག་རྒྱུའི་སྐལ་བཟང་ཤར་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ་ཞིང་། བརྩམས་ཆོས་འདིས་ཁོ་བོར་བློ་བསྐྱེད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྤྲད་ཅིང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་སྐྱེས།

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་གྱི་དཀྱུས་ས་ལ་མ་འཇུག་གོང་།   ཟུར་གཉིས་ནས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་གཟུགས་མཐོང་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྒྱུས་མངའ་དེ་ཙམ་མེད་མཁན་དག་གིས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་སྐབས། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བའི་སྨད་དེར་    ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར   ཀ་ལམ་སྦི་སི ་ཟེར་བ་སྲུང་དམག་འཁོར་གཡོག་དང་བཅས་མཚོ་གྲུ་ལ་བསྡད་ནས་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱིས་བཅད་པའི་སྣང་བརྙན་རྫིག་པོ་ཞིག་ཡིད་ལ་འཁོར་ཞིང་། ཁོང་ནི་དུས་རབས་དེའི་རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམས་པའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་དང་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རྙེད་མཁན་གྱི་དཔའ་བོ་ཡིན་པ་སོགས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས། ཁོང་གསེར་གྱི་རྔན་པ་ཐོབ་ཕྱིར་རྒྱང་འགྲུལ་བྱས་པ་དང་། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་ཐོག་སླེབས་སྐབས་བློ་ཐག་ཉེ་བོའི་ངང་གནས་ཚང་གཡོར་མཁན་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མིའི་སྐེ་ལ་སྡིགས་གྲི་འཕྱར་ནས་དམར་གསོད་བྱས་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བུད་མེད་ལ་བཙན་གཡེམ་དང་། ན་ཆུང་གཞོན་ནུ་མ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ལག་གཡོག་ཚོར་མོ་འགྱེད་བརྒྱབ་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་སྡིགས་སྐུལ་འོག་གསེར་འཚོལ་དུ་བཅུག་ནས་གསེར་ཕྱེ་མ་རྙེད་མཁན་དག་གྲིས་དུམ་བུར་གཤགས་པ།། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དུད་འགྲོ་རི་དྭགས་ནང་བཞིན་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་བྲན་གཡོག་ཁྲོམ་རྭར་ཚོང་བསྒྱུར་བྱས་པ་སོགས་གླེང་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 1

ཡང་། གོང་གི་སྐྱེས་བུ་ཅ་ཅོ་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ཨ་མི་རི་ཀ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་དུས། སྐྲ་རིང་ཕྲག་པ་བར་གཟར་པའི་སྐུ་ཞབས་ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་དང་། འཇོན་ཨེ་ཊམ། འཇོར་རྗི་ཝ་ཞིན་བྲིན་སོགས་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་རྨང་འདིང་མཁན་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པ་དེ་རྣམས་སྤོབས་ཉམས་དང་བཅས་གླེང་ཞིང་། ཐོ་མ་སི་འཇར་ཧྥུར་སན་དང་འཇོན་ཨེ་ཊམ་སོགས་ནི་རང་དབང་གི་ལམ་སྲོལ་བཏོད་མཁན་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲོག་ལ། ཝ་ཞིན་བྲིན་གྱིས་དམག་དཔུང་འཁྲིད་དེ་སྐབས་དེའི་དབྱིན་ཇིའི་དམག་མི་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཚུལ་ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་སྒྲུང་ལས་ཀྱང་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་བཤད་ཅིང་། དེ་དག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གོབ་ཏོ་དེ་ཇི་ལྟར་ཟིན་བྲིས་སུ་ཕབ་ཚུལ་དང་ཨ་རིའི་གསར་བརྗེ་དམག་འཁྲུག་ཟེར་བ་ཇི་ལྟར་བརྒྱབ་ཚུལ་སོགས་ནས་གླེང་བར་བྱེད་པ་ལས། ཨ་རིའི་མི་དཀར་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་གཞུང་གི་དྲག་དཔུང་སྤྱད་དེ་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཆིངས་ཡིག་རྫུན་བྲིས་དང་། མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ནས་གཅེས་པའི་ཕ་ས་བརྐུ་འཕྲོག་བྱས་ཚུལ་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་། སྟོན་ཏོག་མེར་བསྲེགས། འབྲོག་ས་དང་སྦྲ་ཁྱིམ་སོགས་ལ་མེ་བརྒྱབ་ནས་ཁོང་རྣམས་རྫ་རི་དང་ནགས་ཀླུང་། གངས་འཁྱག་ཁྲོད་དེད་ནས་འཆི་ལམ་དུ་སྐྱེལ་བ་སོགས་བརྗོད་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 2  

ཡིན་ནའང་།ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་། ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡག་པོ་ཤེས་མཁན་ཚོའི་ངོར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོི་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་སྐམ་གླིང་འདིར་འབྱོར་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་མིན་པར་མ་ཟད། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཤར་གླིང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པའང་མིན་པར། ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་འདིར་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་ཞིང་། མི་རྒྱུད་དཀར་བོས་རྫུན་གྱི་གླེགས་བམ་སྟོང་ཕྲག་ཇི་ལྟར་རི་བཞིན་སྤུངས་ནའང་། གླིང་ཆེན་པོ་འདི་ནི་གནའ་ནས་ད་བར་ཁོང་ཅག་གདུང་རྒྱུད་དམར་པོའི་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་ཕ་ས་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་དཔའ་བོའི་སྣང་བརྙན་ནི་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་། ཝ་ཞིན་བྲིན། འཇོན ཨེ་ཊམ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་སོགས་གཏན་ནས་མ་ཡིན་པར། དཔའ་ཆེན་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་། གཡུལ་དཔོན་རི་གླང་ཙོག་སྡོད། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཇར་རོ་ནི་མོ་སོགས་ནི་ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་གཙུག་ཏོར་གྱི་གླག་སྒྲོ་ལྟར་གུས་བརྩི་བྱེད་པ་ཡིན།

༡༤༩༢་ལོའི་སྨད་དེར་ཚོང་དཔོན་ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཁོ་བ་ཚོའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པ་དེས། ས་ལྷག་དང་གསེར་གྱི་གཏེར་ཁ་ལ་རྔམ་པའི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་མི་རིགས་དཀར་པོ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་འབྲངས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཁུ་སིམ་སིམ་ངང་ལྐོག་འཛུལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ཡིག་ཆ་སྤེལ་ནས་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བ་ནི། ཨ་རི་ནང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་དྲག་ཏུ་འབར་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་ཞིག་ལྷུང་རྒྱུའི་སྔ་ལྟས་དང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཡུལ་ལུང་ལ་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཇག་དམག་སླེབས་རྒྱུའི་སྔོན་བརྡ་ཡང་ཡིན་འདུག

དེ་འཕྲོར་ཕྱིས་འབྱུང་བརྒྱ་ཕྲག་གསར་བའི་ནང་། དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར་ནས་ཁོའི་མི་ཚེ་ནང་ཆེས་ཆེ་བའི་རྨི་ལམ་སྟེ་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་རྒྱུད་དཀར་པོ་རྣམས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་རྒྱུ་དམ་བཅའ་སྟོང་བར་གྱུར་བ། ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ། ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ ། ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ། རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ། མཐའ་མཇུག་དེར་སྤྱི་ལོ་༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་རྭ་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ། མཐའ་མ་དེར་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད། 3

སྨྲས་པ།

ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་མི་སི་སུ་ཕི་ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ཆུ་ཡིན་ནམ་ཅི།།

ཨི་ལི་ནི་སིའི་ས་སྤུངས་སྒང་འབུར་མེས་པོའི་མཁར་རྫོང་མ་ཡིན་ནམ།།

ཨོ་ཧ་ཡོ་ཡི་སྦྲུལ་གཟུགས་རིང་མོ་གནམ་རིག་ཤུལ་ལུས་ཡིན་པར་བཤད།།

ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་སྐྱ་མོ་སྐྱིད་སྡུག་ལོ་ཟླའི་དྲན་སྐུལ་ཉིད།།

ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་ངུ་བཞིན་བསྐྱོད་པའི་མིག་ཆུ་གྲང་མོའི་བརླན་གཤེར་ཡོད།།

པུས་མོ་རྨས་མར་ས་ལ་སྦེད་པའི་འཕར་ལྡིང་བྲང་སྙིང་ཚ་བོ་ཡོད།།

མྱ་ངམ་ཐང་དུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བཙན་གྱིས་བཙུད་པ་རྒོད་པོའི་ཁྱུ།།

ལ་རྒྱ་ཅན་གི་མི་རིགས་ཤིག་གི་གཏན་འདུན་ཆང་དང་ཤོ་ཡིས་འཁྱེར།།

ཕོ་རབ་རྒོད་པོའི་སྔོན་བྱུང་གཏམ་རྒྱུད་ད་ལྟ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་ནོར།།

ཞེས་ངལ་གསོ་ཅུང་ཙམ་བྱས་ནས། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད། ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་བཤད་སྟངས་དང་ཕྱིས་སུ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཐོག་ལ་འབྲི་མཁན་ཕྱི་མི་ཉམས་ཞིབ་པས་བཤད་སྟངས་མི་འདྲ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཁོང་ཅག་གི་སྐྱེ་ཁུངས་ནི་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རང་ཡིན་པར་བཞེད་ནའང་། ཕྱི་མི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་དག་གིས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་རྗེའོ་མི་རིགས་རེད་དང་། རོམ་ནས་མཆེད་པ་རེད། མཚན་མོ་གཅིག་གི་དུས་ཡུན་ནང་མཚོ་ནང་དུ་བྱིང་བའི་བཤད་རྒྱུན་ཡོད་པའི་ཨ་ཊི་ལན་ཊེའི་མི་རྒྱུད་དུ་འདོད་མཁན། ཤར་གླིང་གི་རྒྱ་མིའི་རྒྱུད་རེད་སོགས་ཟེར་ནས་ཁོང་ཚོ་ཨ་རི་སྐམ་གླིང་འདིའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་པར་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲུབ་གང་ཐུབ་ཐུབ་དང་ཚོད་བགམ་གང་ཡོང་ཡོང་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཁ་གྱེས་བའི་ཚོ་ཁག་བཅུའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་བའི་བཞེད་ཚུལ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་བར་མཁས་བླུན་མང་པོས་ཡིད་ཆེད་དང་ངོས་ལེན་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། བཞེད་ཚུལ་དེ་འདོན་མཁན་ལྟེ་བ་ནི་ཡི་ཤུ་རྙིང་མ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲྭ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་ནང་བྲིས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་ལུང་གི་ཡུལ་གོམས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ཞིག་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་མཚོ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བ་མ་ཡིན་པར་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པས་དུས་སྐབས་དེར་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཨ་མི་རི་ཀ་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་མཚམས་ཤིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་ཡང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཚོ་ཁག་དེ་ཨ་རིའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་དེ་དཀོན་མཆོག་གིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པའི་ལོ་ནས་མར་དེད་དེ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་༥༠༠་ཡས་མས་ཤིག་ཡིན་པ་གཏན་ཁེལ་ཡོད་འདུག

ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་ཡུལ་ལུང་མང་པོ་ནས་གདོད་མའི་མིས་སྤྱད་པའི་ཤུལ་ལུས་ཡོ་བྱད་ས་འོག་ནས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་རྙེད་སོན་དང་། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་ཉི་ཤུ་དང་སུམ་ཅུའི་ནང་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་མངའ་སྡེ་   ནེའོ    མེ་ཁོ་སི་ཀོ་ནང་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་གླིང་ཆེན་གྱི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་གསེབ་ནས་མདུང་མགོ་སོགས་རྙེད་སོན་དང་།ཡུལ་དེའི་ས་གནས་ཁི་ལོ ཝེ་སུ་ཟེར་བ་ནས་རྙེད་པའི་རི་གླང་ཆེན་པོའི་རུས་ཁོག་དང་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོ། མདུང་ཤིང་དྲང་མོ་བཟོ་བྱེད། རྡོ་ཆས་པགས་མཉེད་སོགས་རྙེད་པ་ཕྱིས་སུ་༡༩༦༠་ནང་གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་བར་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཡན་དུ་ཁུངས་འདེད་བྱས་པ་དང་། དེ་ཡང་ལོ་ཚོད་དེ་ཡང་མཉམ་པའི་དུས་རི་གླང་ལ་མདུང་མཚོན་བསྣུན་མཁན་རྔོན་པ་དེ་ཚོ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ཚོད་བགམ་བགྱིད་དེ་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གད་སྙིགས་ཁྲོད་དེད་ནས། ཁི་ལོ་ ཝེ་སུ་ནས་གཏེར་འདོན་བྱས་པའི་རི་གླང་གི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་ནང་ནས་རྙེད་པའི་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོའི་ལོ་ཚོད་དང་དུས་ཚོད་འགྲིག་པར་བྱས་ནས་མཁས་མིང་འཛིན་པ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་དུ་སླེབས་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་གསར་བ་ཞིག་ལ་འཇུས་འགོ་བརྩམས།

དེ་ཡང་། སྐབས་དེ་ནི་འཁྱག་བསྐལ་ཐ་མའི་དུས་ལ་འཁེལ་འདུག་ཟེར་ལ། འཁྱག་བསྐལ་གྱི་དུས་ནམ་ཟླ་ཧ་ཅང་གྲང་བར་གྱུར་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ཀྱི་ཆུ་ཕོན་ཆེན་པོ་འཁྱག་རོམ་གྱི་ངོར་བསྟིམས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་སྤྱི་ཁྲུ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྲི་ནས་ཨ་རིའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་ཤར་གླིང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་ཟམ་ཆུ་ཁར་འབུར་ཐོན་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་ལ། དེ་ལ་མིང་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཞེས་གདགས། དེ་ནས་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་ན་གནས་ངེས་མེད་དུ་འཁྱམས་ཤིང་ཆེ་ཟོག་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོ་ཁྱུ་བྱས་ནས་མཚོ་ཁར་བུད་པའི་སྐམ་ལམ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་སྣེའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་སླེབས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཨ་རི་གླིང་འདིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་ངོས་མང་ཆེ་བ་འཁྱག་རོམ་གྱིས་ཁེབས་ཡོད་པར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་དེ་ཚོ་དུས་ཡུན་གང་མཚམས་ཤིག་ལ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་མ་ཐུབ་པར་འཁྱག་པའི་དཀྱིལ་དུ་ཁེགས་པ་ན། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གནམ་གཤིས་དྲོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་འཁྱག་སུལ་ནས་རྐང་བགྲོད་བྱེད་སའི་བཤུལ་ལམ་བཏོད་པར་ཁོང་ཚོ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་རྒྱུའི་སྐལ་བ་བཟང་བཟང་ཤར་ཞིང་། དེ་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁ་བཀྲམས་པ་རེད་ཟེར།4

གོང་གི་འདོད་ཚུལ་དེ་ནི་རྒྱབ་རྟེན་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་མཁས་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་རྗེས་འབྲངས་བྱིངས་ཁ་མཐུན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་མོད་།ཡིན་ནའང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ངོར་བཞེད་ཚུལ་འདི་ཏག་ཏག་ཅིག་ཡོང་གི་མེད། ཁོང་ཚོའི་ངོར་ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མི་རིགས་དཀར་པོ་དེ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་བར་རྩད་གཅོད་དང་ཁུངས་འདེད་བྱེད་དོན་ནི། ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཡུལ་འདིའི་ས་ཆུའི་བདག་དབང་རྩོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་དང་། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་ནང་བཞིན་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་རེད་ཟེར་འདོད་དང་། ད་དུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་རྣམས་དང་ཐོག་ས་འདིར་སླེབས་སྐབས། ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིར་རི་གླང་ཆེན་པོ་དང་རྔ་མོང་། རྟ་ཆེན་པོ་སོགས་ཆེ་ཟོག་ཁྱུ་དང་ཁྱུ་བྱས་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡིན་པ་ལ། ཁྲག་ལ་རྔམ་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོས་མདུང་མཚོན་གྱིས་བསྣུན་ནས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་རྔོན་བརྒྱབ་པར་བརྟེན་ཆེ་ཟོག་རྣམས་རིགས་རྒྱུད་སྟོངས་པར་གྱུར་པ་རེད་ཟེར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ལ་བསྐྲུན་ཐབས་ཀྱིས་མི་རིགས་དཀར་པོས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་གང་བྱས་ལོ་རྒྱུས་ནག་པོ་དེ་ཚོ་བསུབ་ཐབས་བྱེད་པར་མཐོང་གི་ཡོད། 

ཡིག་ཚགས་ཁ་སྐོང་མཆན་ཡིག།

1༼ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་ཁྱོན་ཐེངས་བཞི་ལ་བསྐྱོད་ཅིང་། མཚོ་འགྲུལ་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་མཚོ་གྲུ་༡༧དང་ལག་གཡོག་༡༢༠༠་ནས་༡༥༠༠་འཁྲིད་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་བཙན་གཡེམ་དང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ཡ་ང་བ་བགྱིད་ཡོད་འདུག   &lt;ཨ་རིའི་འབངས་མི་ཕལ་བའི་ལོ་རྒྱུས།  A People's History of the United States&gt; ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ནང་། ཐེངས་འདིའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་”དམིགས་ཡུལ་ནི་གསལ་བོ་སྟེ། གསེར་དང་བྲན་གཡོག”་ ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཡང་། རྒྱབ་རྟེན་མི་ཤིགས་བྲག་རི་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཞིག་ནས་ “དེང་སང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཀ་ལམ་སྦི་སིའི་དུས་དྲན་ཉིན་མོ་ནི་མྱ་ངན་གྱི་ཉི་མ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་པ་ཁག་ཅི་ཡོད་”ཅེས་ཀྱང་གསུངས་འདུག་མོད། མང་པོ་ཟེར་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་མང་ཆེ་བ་ཟེར་ན་དོན་དངོས་དང་མཐུན་ལ། བདེན་པའི་གཏམ་ཞིག་ཀྱང་རེད་སྙམ།༽

2༼`ཨ་རིའི་ནུབ་དཀྱིལ་གྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་University of Wisconsin_Madison ་གྱི་ཨིན་ཊི་ཡན་རིག་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་བུད་མེད་སྐད་གྲགས་ཅན་Ada E. Deer་མཆོག་གིས་Indians ཞེས་པའི་དཔེ་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་གླེང་ནང་ “……༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་སྔ་རོལ་དུ། མཁས་པ་ཚོས་གཙང་བོ་ཆེན་པོ་Rio Grande ་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་བྱང་གི་མི་འབོར་ཚོད་རྩིས་དེ་ས་ཡ་བདུན་ནས་ས་ཡ་ཉེར་ལྔར་བར་དང་། སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་སུམ་བརྒྱ་ལས་མང་བ་ཡིན་པའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུ་འགོས་ནད་དང་། དམག་འཁྲུག སྡོད་ཡུལ་སྤོ་བཅུག་པ་དང་མུ་གེ་སོགས་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པ་དང་། དེང་སྐབས་ཚོ་ཁག་༥༦༧་ལས་མང་བ་དང་མི་འབོར་ཁྱོན་བསྡོམས་ས་ཡ་གཉིས་ལྷག་ཡོད……”་ཅེས་དང་། ཡང་། སྔོན་གླེང་དེའི་ནང་ཁོ་མོས་ “…..ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་བརྒྱུད་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་ཁག་གི་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་ས་ཡ་མང་པོ་ཨ་རི་གཞུང་ལ་ཤོར་ཞིང་།… ཆིངས་ཡིག་༣༣༧ གང་བཞག་པ་ཚང་མ་ཨ་རིའི་ངོས་ནས་བཤིག་པ་རེད།……..” ཅེས་སྡུག་སྐད་ཀྱང་ཤོར་འདུག

ཡིག་ཚགས་གཞན་དག་ན། མི་རིགས་དཀར་པོ་ནས་མཆེད་པའི་འགོས་ནད་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་གྲངས་འབོར་ནི་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་བསད་པ་དང་། མུ་གེས་ཤི་བའི་བསྡོམས་འབོར་ལས་ཀྱང་ཁ་གྲངས་མང་བར་བཤད་ཅིང་། ད་དུང་། དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ་ཉལ་ཆས་ནང་ནད་འབུ་བཏབ་དེ་ ཨིན་ཏི་ཡན་གྱི་ཐོག་ལ་འགོས་ནད་ཀྱི་དམག་དྲངས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་འདུག་གོ།༽

3༼ གོང་དུ་འཁོད་པ་ནི་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁོ་ནར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་ཆེ་གྲས་ཁག་ཟུར་འདོན་བྱས་པ་ལས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་ལྷུང་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་དེ་མིན། དེ་ལ་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་པོའི་རྫུན༽་གྱི་རྩོམ་པ་པོས། “ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོར་བཙན་འཛུལ་དང་གཞི་སྤོ་བྱེད་སྟངས་དེ་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ངོགས་ན་གནོངས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ལ། དུས་རབས་ལྔ་རིང་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་དྲག་སྤྱོད་དེར་སེམས་གཏིང་ན་བློ་བག་མ་བདེ་བར་གནས་ཡོད་པས། དང་པོ་དེར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་ས་སྟོང་དང་། མིས་འདུལ་སྦྱོང་བྱས་མེད་པའི་་ས་ཆ་གཤིན་པོ་ཞིག་གིས་ཁོངཚོར་སྒུག་བསྡད་ཡོད་པ་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་ཁོང་རྣམས་ཡུལ་དེར་འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་ཡོང་ཚུལ་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཁ་སྣོན་དུ། ཨིན་ཏི་ཡན་མི་རིགས་ནི་གླིང་འདིའི་ཡུལ་མི་ངོ་མ་མ་ཡིན་པར་གླིང་གཞན་ནས་གནས་སྤོ་བྱས་པ་ཡིན་ཚུལ་དང་། དེ་ཡང་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་གོང་ཏག་ཏག་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐམ་གླིང་འདིར་སླེབས་ནས་འཁུར་ཙ་ཐང་ལ་བཞག་མ་ཐག་ཙམ་ཡིན་པ་འདྲ་ཞིག་བཤད་དེ་སྐྱི་གཡའ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེའི་ཁ་གཞན་ཞིག་ཏུ་གཅུས་ཐབས་བྱེདཀྱིན་པ་རེད”་ཅེས་་གསུངས་ཡོད།༽

4 ༼ ཕྱིས་སུ། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་གནང་མཁན་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རྫས་རྒྱུན་༼ DNA༽་དེ་ཤར་གླིང་བྱང་སོག་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་མིའི་རྫས་རྒྱུན་དང་ཆ་འགྲིག་པར་རྙེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་དེས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཕྱི་གླིང་དུ་སྐྱེལ་མཁན་ཚོའི་གདོང་ལ་རྒྱལ་ཁའི་འཛུམ་མདངས་སྤྲད་ཡོད་འདུག་ལ།

སྐད་རིག་ཞིབ་འཇུག་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་པའི་་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བྱིངས་ཀྱི་སྐད་རིགས་༡༢༠༠་དང་སྐད་ཁྱིམ་༡༨༠་དེ་སྐད་ཁྱིམ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་བསྡུས་ཤིང་། མིའི་སོ་རིས་དང་སོའི་གྲུབ་ཚུལ་ལ་ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སོའི་ཚོམ་བུ་གྲུབ་ཚུལ་དེའང་རིགས་གསུམ་གྱི་ནང་འདུ་བར་མཐོང་ནས་ཁོང་རྣམས་དང་ཐོག་གླིང་འདིར་མཆེད་དུས། མཆེད་ཐེངས་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་སྔ་ཕྱི་དུས་སྐབས་མ་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་མཆེད་ཐེངས་གསུམ་བྱས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། བཤད་ཚུལ་དེར་འདོད་མོས་མི་བྱེད་མཁན་དང་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་ཡང་བྱུང་ཡོད་འདུག ད་དུང་ཉེ་བའི་དུས། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་ཁག་ཅིག་གིས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་ཨ་རི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་བཤད་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་སྟེ། ལོ་ངོ་སུམ་ཁྲི་སྔོན་དུ་འདེད་མཁན་དང་། ལོ་ངོ་བཞི་ཁྲིའི་གོང་དུ་ཚོད་རྩིས་བྱེད་མཁན་ཀྱང་བྱུང་འདུག དེ་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་སོག་པོ་ཡིན་ནམ།འཇའ་པན་ཡིན། རྒྱ་མི་ཡིན་ནམ་གཞན་ཞིག་ཏེ། འཁྱག་སྐལ་གྱི་དུས་ཁོང་རྣམས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོའི་ལྷོ་རུ་སླེབས་སྟངས་དེའང་འཁྱག་སུལ་གྱི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་མ་ཡིན་པར། ཀོ་གྲུ་ལ་བསྡད་དེ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་བརྒྱུད་ནས་མར་བབས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ལ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིར་མ་སླེབས་གོང་རོལ་དུ་གནས་འདིར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་མཁན་ཀྱང་ཡོད་པས་  ༼༡༤༩༡ སྟེ་   ཀ་ལམ་སྦ་སི་མ་སླེབས་སྔོན་གྱི་ཨ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་གབ་ཕྱུང་།    '''1491: New Revelations of the Americas Before Columbus༽'''་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་་གྱི་རྩོམ་པ་པོས་སྡོམ་ཚིག་ལྟ་བུར་ “…ལོ་ཚིགས་སོགས་བཞེད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཐོན་ཀྱིན་པས། མགོ་རྙོག་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལས་མི་འདུག”་ཅེས་་གསུངས་འདུག༽  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་མཆན་ཡིག

༡     བ་ཡིན སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ།     Vine Deloria, JR   

༢ དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།    Red Earth, White Lies

༣ ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར ཀ་ལམ་སྦི་སི།        Christopher Columbus

༤ ་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན      Reservations

༥ ཁི་ལོ ཝེ་སུ།                Clovis

༦ གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་ཐབས།    Carbon Dating

༧  འཁྱག་བསྐལ།      Ice Age

༨ སྦར་རིན་སྐམ་ལམ།    Bering Land Bridge      

'''ཨ་རིའི་ནང་བྱུང་བའི་ལོ་ཚིགས་སྟར་ཕྲེང་ཁ་སྣོན་མཆན་བུ།'''

༼༡༨༡༣ལོར༽   དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར།

༼༡༨༣༨་ལོར༽  ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ།  

༼༡༨༣༠་ནས་༡༨༥༠༽ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ །  

༼༡༨༦༤་ལོར༽ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ།

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་སྨད་དུ༽།   ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ 

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་ཕྱི་མར༽ རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ།

༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་ར་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་༼༡༨༥༠་ནས་༡༨༧༡་བར༽་དང་།  

༼༡༨༧༡ ནས༡༩༢༨བར༽།  ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ།

༼༡༩༦༡་ནས་ད་ལྟ་བར༽་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད།


2010 Sep 29   

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༢༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ནི་ད་ལམ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་ཚོན་རིས་གྱ་མ་གྱུ་འབྲི་མཁན་ཚོར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གདོང་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། དེབ་འདིའི་ལེའུ་རེ་རེ་ནས་གླེང་ན་མང་བར་འགྱུར་བས། ད་ལམ་ཕྲན་གྱི་རྩོམ་འདིའི་ཁ་བྱང་དང་འབྲེལ་བའི་ལེའུ་ཞིག་ལ་འཁྱུག་ཙམ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ལེའུ་བཞི་བ་སྟེ་མིང་ལ་༼ཟམ་པ་དམའ་བོར་ཐམས་ཅད་བརྒལ༽་ཞེས་ཟུར་ཟ་ཅན་གྱི་མཚན་ཞིག་གསོལ་ནས། ཚན་རིག་པས་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་རིག་པ་བཏོན་པ་དེར་ཁུངས་འཕེར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཚུལ་དང་། ཚན་རིག་ཟེར་བ་ནི་ལྷ་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཧ་ཅང་འགུག་ཤུགས་ཆེ་བའི་སྐྱ་བོའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ལ་གྱུར་ཡོད་པས། མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་ལ་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་སྦར་རིན་སྐམ་གྱི་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་དེ་ཚོས་ཚན་རིག་ལ་དད་པའི་དབང་དུ་ཕྱིན་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འདི་དང་དུ་བླངས་པར་བྱེད་ཀྱིན་པ་དང་། བཞེད་ཚུལ་འདི་སྤེལ་མཁན་མཁས་པ་དང་ཚན་རིག་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་མཁན་ཚོས། རྔོན་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་ཡུལ་ནས་བྱོལ་དེ་ཐོལ་བྱུང་ལ་བྱང་སྣེའི་སྤང་ལྗོངས་ཤིག་ལ་སླེབས་པའི་སྒྲུང་སྟབས་བདེ་ཡིན་མདོག་ཁ་བོ་ཞིག་ལ་ཁ་དཀྱུས་ནས་བཤད་ཏེ། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་བཤད་ཚུལ་དེའི་ངོར་གནས་བའི་དཀའ་གནད་མང་པོ་ཞིག་གླེང་སློང་བྱེད་རྒྱུར་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ས་དབྱིབས་ལ་བལྟ་དུས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་བར་རྒྱང་ཁད་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པས་བཤད་ཚུལ་དེ་མིན་སྣང་མི་འཆར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་མོད། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་བོ་དེར་ཞིབ་བལྟ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་ཡོད་ལ།

དེ་ནས། སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པར་གྲང་ངར་དང་འཁྱག་པ་སོགས་ཀྱི་འགོག་རྐྱེན་ཡོད་པ་མ་ཟད། སེ་སྦུར་རི་ཡ་རང་ནས་རི་རྒྱུད་མཐོན་པོ་ཁག་ཅིག་བརྒལ་དགོས་ཤིང་། ཨ་ལ་སི་ཀ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རི་བར་སླེབས་པར་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་མདུན་ལམ་བཀག་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྐབས་དེར་དེ་གའི་ཡུལ་མང་ཆེ་བ་ཆབ་རོམ་གྱིས་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་དང་། དེ་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་མི་འཛིན་མཁན་མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གི་གསུང་འབུམ་ནང་། དུས་སྐབས་དེར་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་དེར་སྡོད་མི་མང་པོ་མེད་པ་གང་ཞིག་ལ། གང་ཡོད་པ་དེའང་རྩ་ཆུ་དང་རི་དྭགས་འབེལ་བའི་ཀོ་ལེ་མ་གཙང་བོའི་ལུང་གཤོང་ན་ལྷོད་ལྷོད་ཀྱི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཀྱིན་ཡོད་ཚུལ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས། སྔོན་རྒྱག་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་གདོད་མའི་འབྲོག་མི་དེ་ཚོ་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་འགྲིག་བསྡད་པའི་སྒང་ལ་རང་ཡུལ་ནས་ཐོན་ཏེ། ལ་ལུང་དེ་འདྲ་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ་བརྒལ་ཏེ་སྒོ་ཟོག་ལ་བཟའ་རྩྭ་འབེལ་པོ་མེད་ཅིང་། རྔོན་རྒྱག་སའི་རི་དྭགས་ཀྱང་དཀོན་པོ་ཡིན་པའི་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་རྡོག་ཐོན་དང་། དེ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུའི་ངང་འཁྱག་སུལ་ནས་དོད་པའི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་བ་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་ལུང་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་བཅས་གསུངས་འདུག

དུས་སྐབས་དེར་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་སྐམ་ས་ཞིག་མཚོ་ཁར་བུད་ཡོད་མེད་ཀྱང་དོགས་པ་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་བྱས་ནས་། ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། ༼རྡུལ་ཕོར༽་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ལས་བཤད་པའི་ཨ་རིའི་ཆེ་ཟོག་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡང་ལོ་ངོ་ས་ཡ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྔ་རོལ་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་དཀྱིལ་ཤར་འབྲོག་ཐང་ལ་མཆེད་པའི་བཤད་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ།སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ས་ན་ལྷོད་ལྷོད་ངང་འཚོ་བའི་སྐུ་ཞབས་རི་གླང་གིས་རྟ་དང་རྔ་མོང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་སླེབས་པ་ཚོར་ནས། ལྕམ་མོ་ལ་བརྡ་སྐྱེལ། དེ་ནས་སེ་སྦི་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་གི་གླང་ཆེན་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོར་གཏམ་དེས་ཁྱབ། དུས་སྐབས་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡང་ཨ་རིའི་རྩྭ་ཆུ་འབེལ་བའི་འབྲོག་ས་ལ་ཐོན་གྱིན་པ་ཚོར་ནས། རི་གླང་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོ་གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་རང་རང་ས་ནས་རྡོག་ཐོན་བྱས་ཏེ་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡོང་སའི་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཨ་རི་འབྲོག་ཐང་ཁན་ས་སི་དང་། ནེལ་སྦི་ར    སི་ཀ་སོགས་ལ་རྡོག་ཐོན་བྱས་པ་རེད་ཅེས་ཟུར་ཟ་དང་། ད་དུང་། བརྩམས་ཆོས་གཞན་དག་ན། རྩི་ཤིང་དང་། ལྗོན་ཤིང་། རི་དྭགས་གཞན་དེ་འདྲ་ཡང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་གླིང་གཉིས་བར་ལ་ཕར་མཆེད་ཚུར་མཆེད་དང་། ཕར་འགྲུལ་ཚུར་འགྲུལ་བྱས་ཚུལ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུང་འདྲེན་དང་། ད་དུང་མཁས་པ་གཞན་ཞིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ནང་ཊ་ནོར་ཟོར་འབྲུག་ཆེན་ཡང་ཤར་གླིང་ནས་ཨ་རི་ལ་མཆེད་ལུགས་བཤད་ཡོད་པ་དེའང་ལུང་དྲངས་ཏེ། བཞེད་ཚུལ་དེ་རྣམས་རྩོམ་པ་པོ་དེ་ཚོའི་འཁྲུལ་སྣང་ལྟ་བུའི་རྟོག་འཆར་ཡིན་ཚུལ་དང་། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་རང་གི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་སྟེང་རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་གླིང་གཉིས་བར་ཕར་གཏོང་ཚུར་གཏོང་བྱས་ཡོད་ཚུལ། མཐའ་མཇུག་དེར་”སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ནི་མིའི་སེམས་ངོགས་ན་བློས་བསླངས་བྱས་པའི་རྟོག་བཏགས་འབའ་ཞིག་གོ”་ཞེས་སྡོམ་ཚིག་བརྒྱབ་ནས་ལེའུ་བཞི་བ་རྫོགས་པར་བྱས་འདུག

སྐབས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དངོས་གནས་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་པ་རེད་དམ་ཟེར་བའི་དྲི་བ་ཞིག་ཡིད་ལ་ལྷང་ལྷང་འཁོར་ཞིང་། གལ་སྲིད་མི་རྒྱུད་དཀར་བོ་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བར་མི་ཤི་རྟ་འགྱེལ་དང་ཤ་འཁོན་ཏིས་རྩོད། ས་རྩོད་ཆུ་རྩོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ་ཡིན་ན། གཅིག་བྱས་ན། རྒྱབ་རྟེན་བྲག་རི་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་མཐུད་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་ཚུལ་ཁུངས་འདེད་དང་རྩད་གཅོད་དེ་འདྲ་བྱེད་མེད་སྲིད་ལ། དེ་བཞིན། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་ཚུལ་སྨྲ་བར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་དང་ཁས་ལེན་མེད་པ་འདི་འདྲ་མིན་ཀྱང་སྲིད།         ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཤར་གླིང་དུ་གཏུགས་པའི་རིགས་པའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་སྡོང་རྒན་འགྱེལ་པ་བཞིན་ནུས་མེད་དུ་འགྲོ་གྱིན་འགྲོ་གྱིན། བཤད་ཚུལ་གསར་བའི་རིགས་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་ལྟར་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་ཨིན་ཊི་ཡན་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་མཁས་པ་ཚོ་ལའང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་མ་ཡིན་པར་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་འདི་རང་ནས་བྱུང་བར་སྒྲུབ་བྱེད་ཁུངས་བཙུན་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་མེད་ཐོག རང་ཡུལ་དུ་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ཤུལ་ལུས་གནའ་རྫས་མ་རྙེད་པ་དང་། ཉེ་རབས་སུ་ཁ་ཤས་ཤིག་རྙེད་པ་དེ་ཚོའང་། ཨ་རི་གཞུང་གི་རྒྱབ་རྟེན་ཡོད་པའི་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་མཁས་པའི་ཁྲོད་གདེང་འཇོག་དང་ངོས་ལེན་མ་ཐོབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཡང་ཡོད་འདུག

བདག་གིས་ནི་དེ་སྔོན་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཀློག་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་འགོ་རྩོམ་དུས། ཁོང་ཅག་ནི་སོག་པོ་རྩྭ་ཐང་དང་བོད་བྱང་ཤར་འབྲོག་ཐང་གི་མི་རིགས་ཞུང་ནུའུ་འམ། ཡང་ན་སྤྱང་ངམ་ཆང་གི་མི་རྒྱུད་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། ཞུང་ནུའུ་ནི་ཆེས་སྔ་བར་གྲགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔེ་དེབ་༼སྨྱུག་མའི་གླེགས་བམ༽་ནང་སོག་པོ་དང་། ཀན་སུའུ་ཡི་ཡུལ་ལུང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཅིང་།དྲག་པོའི་གཡུལ་འགྱེད་ལ་མཁས་ཤིང་། བཞོན་རྟ་རྐྱེན་པོ་ལ་བཅིབས་ནས་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་བཙན་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་ཆང་ངམ། སྤྱང་རིགས་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་རྒྱའི་རུས་བརྐོས་ཡི་གེ་ནང་རྒྱའི་ནུབ་བྱང་སྟེ་བོད་ཀྱི་བྱང་ཤར་རུ་འབྲོག་མིའི་འཚོ་བར་རོལ་བའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དང་། དེ་ཡང་ཡུལ་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་འབྲོག་པའི་ཚོ་ཁག་སྤྱི་ཡི་མིང་ཞིག་མིན་ནམ་བསམས་ཤིང་། མཚོ་སྔོན་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་ཀན་སུའུ་དང་། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སོག་ཡུལ། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སེི་སྦུར་རི་ཡའི་བྱང་ཐང་ལ་སླེབས་པ་ཡིན་པས། རྟ་བཟང་བུ་བཟང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་བྱང་ཤར་གྱི་མཐའ་སྣེ་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ལའང་སླེབས་ནས་སྦྲ་གུར་ཕུབ་ཞིང་། རྡོ་ཐབ་བཙུགས་ནས་མཚེར་ས་བཟུང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་སོགས་ལ་སླེབས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། གཅིག་བྱས་ན།མདོ་སྨད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་འབྲོག་ཊེ་ཁོ་ཊ་བར་རིགས་རྫས་སྐྱ་ཐིག་གསལ་ལ་མ་གསལ་བ་ཞིག་འཐེན་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་མོ།

ཡིག་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་རྩད་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དེ་འདྲ་ལས་སླ་བོ་དང་མགོ་རྙོག་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་འདྲ་སྟེ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་དེང་སྐབས་གནས་འཆའ་བའི་མི་རིགས་མ་འདྲ་བའི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་དང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ་ གྲུབ་མཐའ་ཁག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་གྱེས་འདུག་ལ། བཞེད་ལུགས་སྔ་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་མ་ཟིན་ཡར་སྔོན་དུ་༼ལོ་ངོ་ཁྲི་ལྔ་ནས་དྲུག་སྔ་རོལ་དུ༽་མིའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་དོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཤིག་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་གླིང་སོགས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་མཆེད་དེ་དེར་ཡོད་ས་གནས་གདོད་མའི་ཡ་ཐོག་འགྲོ་མི་རྩ་མེད་དུ་བཟོས་ཤུལ་ནས་གནས་ཡུལ་ཟིན་པར་འདོད་ལ། བཞེད་ཚུལ་འདིར་དེང་སྐབས་གནའ་རྫས་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཚོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་རྙེད་ནས་པའི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཟིན་པའི་ཡ་ཐོག་ཀེང་རུས་དང་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་ནས་རྙེད་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་ཞིབ་བསྡུར། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པས་རིགས་རྫས་སྐུད་ཐག་ཕྲ་མོ་ཊེ་འན་ཨེད་ཐོ་གཏུགས་དང་ཁུངས་འདེད་བྱས་ནས་ར་སྤྲོད་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་རྙེིད་ཡོད་འདུག་ལ། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག།

བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་དུ་ཡ་ཐོག་སྤྲ་མི་མི་རུ་ཡོངས་སུ་མ་འགྱུར་གོང་རང་ཡུལ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་རོགས་ལ་མཆེད་ནས་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤྲ་མི་མིའི་རྣམ་པར་བྱུང་བར་སྨྲ་ལ། བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་འདི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ལོ་ཚིགས་མ་གཏོགས་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཞེད་སྟངས་དང་མཐུན་པའི་ཆ་འདུག་ལ། འབྱུང་ཁམས་ཚན་རིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕྱི་མོར་འབོད་པའི་བརྡར་ཝུན་གྱི་གསུང་རྩོམ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། ༽་ནང་ “''In the future…………..much light will be thrown on the origin of man and his history”''ཞེས་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་མིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་འབྱུང་འགྱུར་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག་ལ། སྐད་ཆ་དེ་ནི་༡༨༥༩་ལོར་ཐོན་པ་ཞིག་དང་། གལ་སྲིད་མ་ནི་བཀའ་འབུམ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་མཛད་པ་ཡིན་ན། བོད་མིས་རང་རིགས་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་ཚུལ་གྱི་སྐྱ་ཐིག་རགས་པ་ཞིག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ནས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་རང་བྱུང་ཚན་རིག་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་གིས་མི་ནི་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་ལ། བརྡར་ཝུན་གྱི ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས༽་པར་ཏུ་བཏབ་ནས་ལོ་ངོ་བཞིའི་རྗེས་སྟེ་༡༨༦༣་ལོར་ཁོང་གི་ལྟ་གྲུབ་སྲུང་མཁན་སྒོ་ཁྱི་བཙན་པོ་རུ་འབོད་ཅིང་། མིའི་ལུས་ཁམས་གྲུབ་སྟངས་རིག་པ་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ ་ཡིས་སྤྲ་མི་དང་མི་མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽་ ཞེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱས་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རིག་པ་སྨྲ་བའི་མཁས་པའི་དེད་དཔོན་གྱི་ཆོ་ལོ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཁོང་གིས་བཞེས་འདུག

བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྩོམ་རིག་གི་གླེགས་བམ་ཁྲོད་སྔ་མོ་ནས་ཡི་གེར་འཁོད་ཡོད་པའི་བོད་མི་གདུང་དྲུག་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་དཔེ་ཆ་རྙིང་བ་དེ་འདྲའི་ནང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་ཧབ་ཐོབ་རྒྱག་བཞིན་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་ཆུ་འགོ་ལྟ་བུར་བགྲང་ནས་དེ་ལ་འགྲེལ་ཆེན་འགྲེལ་ཆུང་པོ་ཏི་བརྒྱ་ཕྲག་ལོངས་བ་བརྩམས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཧ་སུ་ལེའི་༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽ དང་བརྡར་ཝུན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་གཞན་ཞིག་སྟེ་༼མིའི་བྱུང་བ༽་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ནང་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས་ངོ་མཚར་བའི་ཆེ་བསྟོད་ཕུལ་ཡོད་པ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་བཤད་ཆོག།

འོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར།་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཤད་སྟངས་དེ་ད་དུང་ཡང་ལྷ་སྒྲུང་དུ་གདགས་ནས་ཟུར་འདེད་དང་། ཁེར་རྐྱང་། སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད་པ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་དང་ཁོང་ཚོའི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་རང་གི་རིག་གནས་ལ་ཚན་རིག་ཟེར་བའི་མིང་རྫིག་པོ་ཞིག་བཏགས་ཞིང་། དེ་ནི་བདེན་རྫུན་གྱིན་ཁྲུན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་མ་འཁྱོག་ཚངས་ཐིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རིང་ཐུང་དང་མཐོ་དམན་ཀྱང་ཐིག་ཤིང་དེའི་ངོར་ཚད་འཇལ་བྱེད་ལ། ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་རིགས་པ་ས་ལ་བརྡབ་བས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་། རིགས་པ་འདོན་པ་པོ་གང་ཟག་གམ་མི་རིགས་དེའི་ཤ་མདོག་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་ལའང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞིག་མིན་པས། བོད་ཀྱི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་འཛམ་གླིང་མིའི་རིགས་བྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བཞུགས་གྲལ་དུ་སྙེག་པའི་དུས་ཤིག་འཆར་སྲིད་དམ། གཅིག་བྱས་ན་དེ་འདྲའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཤར་སྲིད་ནའང་ཐང་།

དེ་ནས། ངེད་ཅག་མེས་པོ་གོང་མ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ན་ཡོད་པའི་མི་དྲེད་དང་གངས་སེང་། ཁྱུང་ཆེན་དང་འབྲུག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་ཞིང་། གདོད་མའི་སེམས་ཅན་དེ་ཚོ་ངེད་ཅག་གི་ཡབ་མེས་སྔོན་མ་དེ་རྣམས་དང་དུས་ཐོག་གཅིག་ལ་གངས་རི་རྭ་བས་བསྐོར་བའི་གནའ་བོའི་བོད་ཡུལ་དེར་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས་ལོས་ཡིན་སྙམ་ཞིང་། དུས་འགྱུར་ཀྱི་ཁུག་པ་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ནས་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོའི་བརྡབ་གསིག་ཁྲོད་འཚོ་བྱེད་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་འཁྲུག་པ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་རྩ་སྟོངས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ་བསམ་ཞིང་། ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ན། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་གྱི་འོག་གམ། གངས་རིའི་རྟིང་ངམ། མཚོ་ཡི་ཞབས་སམ། ཡང་ན། དུས་བཞིར་གྲང་རླུང་འུར་འུར་ལྡང་བའི་བྱང་ཐང་གི་ས་འོག་ནས་བོད་པ་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་པ་དེ་འདྲས་གངས་སེང་གི་རུས་ལྷག་དང་། འབྲུག་དང་ཁྱུང་ཆེན་མི་དྲེད་ཀྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཟིན་ཐོར་འགོད་པའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་རེ་སྙམ་ཞིང་། དེ་དུས། སྙན་ངག་པ་དེ་འདྲས། གངས་ཀྱི་སེང་གེ་ཁ་བའི་གཏིང་ལ་ཉལ།། སྒྲོ་བཏགས་མ་ལགས་ཨ་ཕོས་མངོན་སུམ་མཇལ།། ཞེས་སེང་རུས་དང་ཁྱུང་རུས་འབྲུག་རུས་མི་དྲེད་ཀྱི་རུས་པ་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཁྲག་མང་པོ་ཟིན་པ་དེ་འདྲ་ལག་ཏུ་བླངས་ནས་གདུང་དམར་བོད་ཀྱི་ཡབ་མེས་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་དད་པའི་མིག་ཆུ་ཁྲུམ་ཁྲུམ་གཏོང་ཞིང་སྐྱོ་བའི་གདུང་འབོད་ཤུབ་ཤུབ་བཟློ་བའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་འཆར་ན་ཐང་ཞེས་རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་འདུ་འཛི་རྦ་ཀློང་རབ་ཏུ་འཁྲིག་པའི་ནེའུ་གཡོར་ཁུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཤག་གཡར་མའི་ཕུག་པ་ནས་༢༠༡༠།༩།༢༨ཉིན་རྗོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

སྔོན་བྱོན་ལོ་པཎ་མཁའ་ལྡིང་གཤོག་རླབས་དུས་མཐའི་བདག་འདྲ་སྦྲང་འཕུར་ཙམ་ཡང་འེ་རེད་ལགས།།

མེས་པོའི་ལྗགས་རྩོམ་གངས་ཀྱི་ཀླུང་ཆེན་བདག་གི་འདི་འདྲ་འདམ་བུའི་ཆུ་རྙོག་རེད་དམ་ཅི།།

ཕ་སྐད་དྭངས་མར་ཆུང་ནས་འདྲིས་པའི་བརྩེ་དུང་ཟབ་མོ་གཞན་སྐད་གཡོན་མས་མ་འཕྲོག་པར།།

ཐོན་མིས་གནང་བའི་ངག་གི་གཏན་གྲོགས་ཀ་མད་སུམ་ཅུར་དགའ་བ་མཚོན་ཕྱིར་ངས་འདི་བྲིས།།

2010 Sep 29  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡    རིགས་རྫས།    DNA

༢ ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་བཞེད་ཚུལ།     Out of Africa Model

༣   ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ །   Multiregional Continuity Model

༤ བརྡར་ཝུན།     Charles Darwin

༥  ༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས།༽  Origin of Species 

༦ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ།     Thomas Henry Huxley

༧ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས། ༽    Evidence as to Man’s Place in Nature

༧༨     The Descent of Man     མིའི་བྱུང་བ།   

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༡ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ནགས་ཀློང་གི་སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ་དང་མཆིམས་ཕན་ཛེ། ཤར་གླིང་མ་ལི་ཞི་ཡ་དང་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་ནགས་ཚལ་གྱི་སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན་སོགས་མིའི་ཤ་ཚུགས་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་རྣམས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས། སྲོག་ཆགས་ཚན་རིག་ལ་མཁས་བ་དང་རིགས་རྒྱུན་རྡུལ་རྫས་ཡི་བརྟག་དཔྱད་ནི་མི་དགོས་་པར། ཁོང་ཚོ་ནི་ངེད་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ངང་གིས་སླེབས་ཤིང་། ཁོང་ཚོའི་ཤ་ཚུགས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལས་འུ་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་དང་འདྲ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ལས་ལོགས་སུ་ཆད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་རིགས་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་རྙེད་ནའང་།སྔོན་ཚེ་བོད་ཀྱི་སྨྱུག་ཐོགས་པ་དག་གིས་༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ཕྱིས་སུ་༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་སོགས་མཛད་དུས། བོད་པ་རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་མིའི་ཚུགས་ཀ་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་དེ་འདྲ་དངོས་སུ་མཐོང་བའམ།ཡང་ན་སྤྲ་མ་མའི་ཀེང་རུས་དང་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་མ་མཆིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ། སྐབས་དེར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་། སོག་པོ་དྲི་གུ་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་བསྟན་བཅོས་དང་ངག་རྒྱུན་གང་རུང་ནའང་། ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་སམ། ཡང་ན་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ངོས་ཀྱི་མིའི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ནི་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་པས། རང་རིགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་དེ་དག་གིས་གསར་མཛད་དགོངས་པ་ཞིག་དང་། མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་ལས་ཚུར་བླངས་ཤིག་མ་ཡིན་པར། གདོད་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡིག་ཐོག་ལ་བཀོད་པ་ཞིག་རེད་སྙམ་ལ། སྤྲེལ་ལས་མི་ཆད་པའི་བྱུང་བ་ཡིག་ཐོག་ལ་སྔ་ཤོས་ཀྱང་བོད་པའི་ངག་རྒྱུན་དེ་ཡིན་པར་སྣང་།

དེ་བས་ཀྱང་དེ་ནི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན་ཡ་ཐོག་བོད་མིའི་སྤྲེལ་སྲིན་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རབས་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་ཏེ ། བོད་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཡིན་ཚུལ་དང་ཚུལ་དེ་ཅི་ལྟར་ཡིན་པ། བོད་མིའི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེའི་ལྷ་མཆོག་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཅི་འདྲ་ཞུགས་ཡོད་པའི་སྐོར་ཡིན་ཞིང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་དང་། རིགས་པའི་ངར་ཁ་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱད་འདུག་པ་དང་། སྐབས་དེར་བོད་མི་རིགས་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་ཁོང་གི་བཟང་བོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་ཤར་བསྐྱོད་དང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་བརྩེ་དུང་དང་དགའ་བའི་ཕུད་ཀྱང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཡོ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས། རང་རེའི་མེས་པོའི་བྱུང་བ་དེར་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ཞིག་ལས་བརྒྱུད་པའི་འབྲེལ་ཐག་ཅིག་མི་དགོས་བར། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཐད་ཀར་བྱུང་བར་བྱས་ནའང་ཆོག་མོད། དེ་ལྟར་མ་བགྱིད་པར། སངས་རྒྱས་ཤཀྱྰ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མའི་ཞལ་ཆེམས་དང་།འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་ནུས་མཐུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་བཞེད་སོགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ལ་བརྒྱུས་ནས་བོད་གངས་ཅན་ཏུ་འཇུག་པར་བྱས་པ་དེས། བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་ཆད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག སྐབས་དེ་ཤད་ནས་གཡོལ་ཏུ་མི་བཏུབ་པར་བོད་མིའི་ཁ་རྒྱུན་ན་ཆད་པ་མེད་པར་གནས་ཤིང་། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་[༡]སྟོད་ཆའི་ལེའུ་སོ་བཞི་བ་སྟེ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བོད་མི་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ་དང་། ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མའི༽[༢]་ཟང་ཟིང་གིས་བཏུལ་བའི་ལེའུ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽[༣]་གི་བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ནས་ཆད་པའི་སྐོར་ཞེས་པའི་ལེའུ་སོགས་ལ་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། བོད་མིའི་མཆེད་ཁུངས་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་པ་རྩོད་མེད་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ། མཆེད་རིམ་དེའང་སྤྲེལ་གྱི་གནས་རིམ་ནས་སྤྲ་མ་མིའི་གནས་བབས་ལ་ཆད་པ། ཁ་ཟས་ཀྱང་ཐོག་མའི་དུས་རི་སྐྱེས་ཤིང་ཏོག་དང་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་པ། དེ་ནས་རིགས་རྒྱུད་མང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན་ཡ་ཐོག་ནགས་ཚལ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ། མཐར་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་དང་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གཤིས་བཟང་བའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་འབྲུ་བཏབ་པ་དང་ཐང་དུ་གནས་སྤོ་བགྱིད་དེ་སྡོད་ཁང་དང་མཁར་བརྩིགས་པ་སོགས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་དུ་མའི་དུས་ཡུན་ནང་འབྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོ་ཞིག་ལེའུ་ཐུང་བ་རེའི་ནང་སྐྱ་ཐིག་ཙམ་གསལ་འདུག་ལ། དེ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རིག་པའི་ལམ་ནས་ཀྱང་དཔྱད་རིན་དང་བལྟ་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག

ཕྱི་རྒྱལ་བ་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ཞི་མི་དང་ནགས་བྱི་ཡི་གཟུགས་བོངས་ལྟར་ཆུང་བའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ Bush Babies, Lorises, Tarsiers, Lemurs ་སོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༣༤་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་ད་ཡོད་སྤྲེའུ་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་དེ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ། སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ཆད་ཡོང་སའི་གདོད་མའི་སྲོགས་ཆགས་དེ་འདི་རེད་ཅེས་ད་བར་དུ་ཚན་རིག་པ་སུས་ཀྱང་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ཐུབ མི་འདུག་ལ། མ་འོངས་བར་ཡང་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་། ད་བར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ཁྲོད། ཊར་སེའར Tarsier ་ཞེས་པའི་མིག་རིལ་ཤེལ་སྒོང་དང་འདྲ་བ་དེར་སྲོག་ཆགས་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕུང་བོའི་གྲུབ་ཚུལ་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས་ཆོས་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་ལྗོན་ཤིང་སྟེང་སྤྲེའུ་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་དང་། མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་ཀྱང་བྱེད།

འོན་ཏེ། མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པས་སྤྲེའུ་འབྱུང་ཁུངས་དང་འབྱུང་རིམ་ཐད་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མི་བྱེད་པར། མིའི་རིགས་ནམ་ཞིག་ལ་ཅི་ལྟར་གང་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་ཆེད་དམིགས་རྩད་ཞིབ་དང་དཔྱད་པ་བྱེད་དེ། ཁོང་ཚོའི་ལུགས་ལ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༧་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྔ་རྡུམ་སུག་བཞི་སྤྲ་ཡི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་ཐུབ་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་པར་བཤད་ལ། [༤] ཁྲག་རྒྱུན་བརྟག་དཔྱད་ཚན་རིག་པས་ཚིག་ཐག་ཆོད་པོའི་ངང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ ནི་དེང་འཛམ་གླིང་འདིར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་སྤྲ་ཡི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་ཉེ་ཤོས་དང་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་བདུན་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་སུག་བཞི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་གཉིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་གཅིག་ནས་རིགས་རྒྱུད་སོ་སོར་གྱེས་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད།

མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་ནང་ཚན་རིགས་མ་འདྲ་བ་མ་མཐའ་ཡང་དྲུག་ཙམ་དང་། གཅིག་བྱས་ན་དེའི་ཉིས་ལྡབ་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་མི་དང་འདྲ་བར་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་། གཤིས་སྤྱོད་དང་ཁ་ཟས། སོའི་གྲུབ་ཚུལ་དང་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད། རུས་སྒྲོམ་གྱི་གྲུབ་སྟངས་སོགས་སྤྲ་དང་ཆེར་འདྲ་བ་ལས་མི་དང་འདྲ་བའི་ཆ་ཉུང་བ་ཡིན་འདུག

དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་༥་ཙམ་གྱི་དུས་ཡུན་ཁྲོད་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་རྣམས་སྐབས་དེའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་དང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་ལུང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཚམས་པར་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཞིང་། མཐར་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་ཀྱི་རིགས་མང་ཆེ་བ་ཤུལ་རྒྱུན་ཆད་འདུག་ཀྱང་། དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་རིགས་གཅིག་བར་བརྒལ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་བརྡབ་གསིག་ཛ་དྲག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཏེ། མིའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་ལམ་དུ་མུ་མཐུད་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་འདུག

ལོ་ཚད་ས་ཡ་༤ .༤་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨའར་སྡེ་དང་། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣.༢་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་ལོ་སེ ། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢.༥་ཅན་གྱི་ཐོང་བུའི་ཀ་ལི་སོགས་ནི་མིའི་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་ཚོའི་ཚབ་མཚོན་གྱི་འགྱུར་རྡོའི་དཔང་རྟགས་ཚད་འཕེར་དང་མིའི་རིགས་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་ཚད་མཐོའི་གདེངས་འཇོག་ཐོབ་མཁན་གྱི་གྲས་ཡིན་འདུག། [༥]

ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ནི་མིའི་འཕེལ་རིམ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་སྟེ། སྐབས་དེ་ཚོད་ཅིག་ལ་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་ཤེས་རྒྱ། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་བཟོ་རྩལ།ཕུང་པོའི་གྲུབ་ཚུལ་སོགས་མིའི་ཁྱད་ཆོས་མང་བར་ལྡན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ ཞེས་པའི་རིགས་རྒྱུད་དེ་བྱུང་འདུག་ལ། དེ་ནི་སྤྲ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་མང་བ་ལྡན་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་ས་མཚམས་ལས་བརྒལ་ཏེ། མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཆེར་ལྡན་ཞིང་། མི་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་སྦྱར་རུང་བའི་གནས་བབས་ལ་སླེབས་ཡོད་འདུག [༦]

༡༩༨༤ ་ལོར་ཏུར་ཀ་ན་མཚོ་འགྲམ་དུ་རྙེད་པའི་གཏེར་འགྱུར་ཀེང་རུས་ བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན་ནི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་འདུག་ལ། འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ནི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡.༥ ཙམ་དང་། བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ནའི་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་རུས་སྒྲོམ་གྲུབ་སྟངས་སོགས་དེང་རབས་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག   རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས། ༽་ཞེས་པའི་ཀླད་ཀྱི་གཏམ་ནང་། “འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ནི་མེ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དང་། དམར་ཟས་ཐོབ་ཆེད་རྔོན་རྒྱག་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ།དེང་རབས་མི་ལྟར་རྒྱུག་རྩལ་ལྡན་མཁན་ཐོག་མ། ཀླད་པའི་ནང་སྔོན་འཆར་གདིང་དེ་རྡོ་ཆས་ཡོ་བྱེད་བཟོ་མཁན་ཐོག་མ། རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་ཕྱི་ཡུལ་སྙེག་མཁན་ཐོག་མ་དང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་ཚད་ངེས་ཅན་གྱི་སྐད་བརྡ་ཡོད་མིན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་ཡང་། ཁུངས་སྣེ་ཁ་ཤས་ལས་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་མཆིས” ་གསུངས་འདུག

འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་བྱང་དུ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་ཏུ་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱག་ནག་བར་སླེབས་ཡོད་འདུག་ལ། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་འགོ་སྟོད་དུ་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ཉེ་མཐའི་འབྲུག་རུས་རི་བོའི་བྲག་ཕུག་ནས་རྙེད་པའི་པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྨད་དུ་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་འཇའ་བ་ནས་རྙེད་པའི་འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ་སོགས་ནི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་་ནས་མཆེད་ཡོང་བའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དང་། ཉེ་བའི་ཆར་འཇོར་རྗི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་བརྒྱད་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་ཚད་ཡིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་པ། ད་བར་ཨེ་ཞི་ཡའི་ཡུལ་ལུང་ནང་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་མིའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཡིན་འདུག་ལ། གསར་རྙེད་འགྱུར་རྡོ་དེས་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ཐད་ཡང་བསྐྱར་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་བཟོས་ཡོད་འདུག

མཐར། ངེད་ཅག་དེང་རབས་མཛངས་མིའི ་བྱུང་བ་ནི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་རྩོད་གླེང་ཅན་གྱི་ལེའུ་ཞིག་དང་། ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ དང་ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་གྱི་འདོད་ཚུལ་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ཡོད་ལ། སྔ་མ་ལྟར་ན། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ཡས་མས་དེར་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་མཆེད་དེ། འཚོ་གནས་ཁོར་ཡུག་དང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་རང་གཤིས་མི་འདྲ་བའི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་རིམ་གྱིས་རིགས་རྒྱུད་བསྲེས་སྤེལ་དང་།ཡུལ་སོ་སོའི་རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པར་དེང་རབས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ།

འདོད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན། མི་ལོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་ནས་ཉིས་འབུམ་སྔོན་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་རུ་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནང་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་གདུང་རྒྱུད་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་རིམ་གྱིས་མཆེད་དེ། ཡུལ་དེ་དག་ནང་གི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་བཅད་ཤུལ་དུ་ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ལྔ་ཁྲི་ནས་དྲུག་ཁྲི་ཡས་མས་སུ་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་བཙན་ས་ཟིན་པར་འདོད་ལ། འདོད་ཚུལ་དེའི་རྒྱབ་རྟེན་ནི། ད་སྔ་ཕན་ཆད་དེང་རབས་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧླུ་རི་ཀ་ལས་གླིང་གཞན་དུ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་ཕུང་ནང་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་དུ་བུ་རྒྱུན་ཆད་ཟིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཁྲག་རྒྱུན་རྫས་རྡུལ་བསྲེས་སྤེལ་མངོན་གསལ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་པོའི་ཕྲ་ཕུང་ནང་གི་མ་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཟེར་བ་རིགས་འདྲ་ཡིན་པར་མ་ཟད། མ་བརྒྱུད་རྫས་རྡུལ་དེའི་མཆེད་ཁུངས་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་བསྐྱེད་མ་ཞིག་ལ་ཁུངས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡིན།

2011 Feb 4    

ཐ་སྙད་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ།  Gorilla

༢  སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ།   Chimpanzee 

༣ སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན།   Orangutan

༤ རི་ཆར་སྒྲི     ལི་ཁེ།   Richard Leakey

༥ ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་   ཨའར་སྡེ།   Ardi

༦ ཐོང་བུའི་ཀ་ལི།  Taung Child

༧  ཀེང་རུས་ལོ་སེ།  Lucy

༨འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས།  Homo erectus

༩  བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན།   Turkana Boy

༡༠ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་༽     The Origin of Humankind

༡༡   པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ།   Peking Man

༡༢  འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ།    Java Man

༡༣ དེང་རབས་མཛངས་མི།    Homo sapiens

༡༤  ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ།         Multiregional Continuity Theory 

༡༥   ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་ གྱི་བཞེད་ཚུལ།      Recent “Out of Africa” Theory 

༡༦ རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ།     Mt.DNA                  

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༢ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

འགྲོ་མིའི་མཆེད་ཁུངས་དེ། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ཁོ་ན་ལས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལ་རྩད་གཅོད་དང་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་མེད་པ་ནི་མིན་ཡང་། ༡༨༧༡་ལོར་པར་སྐྲུན་བགྱིས་པའི་༼མིའི་བྱུང་བ ༽་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་ནང་། སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་ཆེན་མོ་ཊར་ཝུན་གྱིས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་ཡིན་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ལུང་བསྟན་ཕེབས་པ་ལ་བརྟེན།དུས་རབས་གོང་མའི་སྟོད་ནས་མིའི་མེས་པོའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྩད་གཅོད་བྱེད་མཁན་ཐོག་མིའི་གྲས་དང་། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ མ་རེ ལི་ཁེ་ཟུང་གིས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁེན་མྱ་ དང་ཐན་ཛན་ནི་ཡའི་ནང་ཡ་ཐོག་མིའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་དང་ཤུལ་བཞག་རྩད་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གི་བུ་རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་དང་། ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་ *  སོགས་མི་རྒྱུད་བྱུང་རབས་ཚན་རིག་པ་གཏེར་སྟོན་ཆེ་ཆེ་གྲགས་གྲགས་མང་བོ་ཞིག་འདས་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ལྷག་རིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཁེབས་སའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་ནས། ས་བསློགས། བྲག་བརྐོས། རྡོ་ཕྱེ་བཙགས། ས་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ལུང་ཤུར་དང་། གྲོག་རོང་རེ་རེའི་ནང་ཕྱིན་ནས་གྲོ་མ་བརྐོ་བརྐོ་དང་། ཞིང་ཁ་ནས་སྙེ་མ་འཐུ་འཐུ་བྱས་ཏེ། ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་ལྷག་འགྱུར་རྡོ་ཆག་དུམ་ཞིག་ཡན་ཆད་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་བའི་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣་ནས་༥་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༥ ཕྱེད་སྔོན་དུ་ཡ་ཐོག་མེས་པོས་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་པའི་རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༦ ་སྔོན་ཙམ་ལ་མེ་རིའི་ཞུན་ཐལ་སྟེང་བཞག་པའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རྐང་རྗེས་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དུ། རིགས་རྒྱུད་རྫས་རྒྱུན་ཆེད་མཁས་ཚན་རིག་པས་དེང་རབས་མིའི་འགོ་ཁུངས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁུངས་གཏུགས་པ་དང་། མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཡིན་པའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁོ་ནར་གནས་འཆའ་བ་སོགས་ལ་བརྟེན། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་འདོད་ཚུལ་དེ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་། བཤད་ཚུལ་དེའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག

ཡིན་ནའང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པའི་ལོ་ཚད་དང་མཉམ་པའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ། མེས་བོའི་རྐང་རྗེས་སོགས་མ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དག་ནི་མིའི་འགོ་ཁུངས་མིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བོད་ཡུལ་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་ཡི་རིགས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་བར་བརྒལ་དུས་སྐབས་དེར། ཧི་མ་ལའི་ཡའི་མཐོ་ཚད་མཚོ་ངོས་ལས་མི་ཊར་༡༠༠༠་ཙམ་མ་གཏོགས་འཕགས་མེད་པས། རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་ནས་ལྡང་ཡོང་བའི་དྲོད་འཇམ་དང་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་བུ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ངོས་ནས་བྱང་ངོས་བར་རྒྱུ་ཞིང་། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་༡༠ºC(50ºF)་ལས་མཐོ་བ་དང་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་ཆར་བ་འབེབས་ཚད་མི་ལི་མི་ཊར་༢༠༠༠(mm)་ཡིན་པས་སའི་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་གི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་བ་དང་། ཧི་མ་ལ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་གཏེར་ནང་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་དུ་སྐྱེས་པའི་རྩི་ཤིང་དང་འབྲུ་སྣའི་དཔང་རྟགས་རྙེད་པ། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ནས་༥་བར་གྱི་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་གི་སྲོགས་ཆགས་རི་རྟ་རྨིག་གསུམ་པའི་འགྱུར་རྡོའང་བོད་དུ་རྙེད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པའི་ཡབ་ཆེན་ཞིང་གཤེགས་ཅ་ལན་པོ་ཡིས། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྤྲ་དང་སྤྲེའུ། མིིའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་བསྡད་ཡོད་པས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་མིའི་འགོ་ཁུངས་འཚོལ་ཞིབ་སྣང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་གསུངས་ཡོད། [༧]

༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽་ནང་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྐོར་ལ། “ … … དེ་ནས་ཡང་བོད་ཡུལ་ཁ་བ་ཅན་དེའི་སྟོད་ཁམས་གསུམ་ན་གངས་རི་དང་། བྲག་རི་དང་། གཡའ་རིའི་ར་བ་ན་སེངྒེ་དང་ལྕེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པའི་གཅན་གཟན་སྣ་ཚོགས་དང་། ཤ་རྒོ་སྙན་ལ་སོགས་པ་རི་དྭགས་སྣ་ཚོགས་གནས་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་དང་ནགས་ཀྱི་ར་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་པས་དབང་བྱས། སྨད་ཁམས་གསུམ་ན་ནགས་ཀྱི་ལྗོངས་དང་། མཚོ་དང་མཚེའུ་དང་ནེའུ་སིང་གི་ར་བ་ན་འདབ་ཆགས་ཀྱི་བྱ་སྣ་ཚོགས་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ལ་སོགས་པ་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་ཏེ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་ཡེ་མེད…”ཅེས་སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི། སྨད་ཁམས་གསུམ་སྟེ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་རྒྱུད་ནི་ནགས་ཚལ་དང་མཚོ་དང་མཚེའུས་ཁེངས་ཤིང་། འདབ་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྲོགས་ཆགས་གླང་པོ་ཆེ་དང་།ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ཡང་ཡོད་པས་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཚ་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་ལ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་གསུངས་བས། སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་གཞི་ནས་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པས་ཁེངས་ནས་ཡོད་པས་སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་བཟའ་ཚོ་གཉིས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མང་དུ་སྡོད་པ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ནགས་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁེགས་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། རི་བྲག་དང་སྤང་ནའང་འཚོ་སྡོད་དང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་རྐང་གཉིས་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ཡང་ཅུང་འདྲ་བ་མིན་ནམ་སྙམ།༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དུའང་སྐབས་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་གོང་གི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གསུངས་ནས། དེ་མུར། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ “བུ་དྲུག་བྱུང་སྟེ།ཕ་སྤྲེའུ་ཡིན་པས་ལུས་སྤུས་ཁེངས་བ། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ཡིན་པས་མཇུག་མ་མེད་པ། ”་དང་། “དེ་རྣམས་ཀྱང་གདོང་དམར་བ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་དགའ་བ། སྐྲ་ཡོད་པ་ལུས་ལ་སྤུ་ཡོད་པ་སྨྲ་ཤེས་པ་སྐྱེས་སོ།”་ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་རང་མཚན་བ་ཞིག་ལོགས་སུ་ཆད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྤྲེའུ་དང་འདྲ་ཡང་། དམའ་རིམ་སྤྲེའུ་སྤྱིར་བཏང་བ་མཇུག་མ་ཅན་དག་མ་ཡིན་པ།ཁ་ཟས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་རིགས་ཁོ་ན་བསྟེན་པ་མ་ཡིན་པར། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལའང་སྤྱོད་ཀྱིན་པ། སྨྲ་ཡང་ཤེས་སོ་ཞེས་ཚད་མཐོའི་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཐུབ་མིན་ཚོད་དཔག་བྱེད་དཀའ་ཡང་། ལུས་པོའི་ཡན་ལག་འགུལ་བསྐྱོད་དང་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་བརྡ་ལམ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱང་གང་མཚམས་དར་ཡོད་འདུག

དེ་ནས། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་ “བུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དེས་ནམ་ལྟོགས་པ་ན་ཟར་འོང་བར་འདུག་ནས། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནགས་རྨ་བྱ་ཚོགས་ཅན་བྱ་བ་ན་སྤྲེའུ་ཡོད་པའི་ཟླ་ལ་བསྐྱལ་ལོ། དེ་ནས་སྤྲེལ་མོ་དེ་རྣམས་དང་ཚོགས་པས། ཕས་ལོ་གཅིག་ལོན་ནས་ལྟར་ཕྱིན་ཙམ་ན་སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་འཕེལ་ནས་འདུག་གོ།” ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་གྱིན་པ་དང་། སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྲ་དང་མིའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས།

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རང་བྱུང་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན། གྲོ་དང་། སྲན་མ་དང་། སྲན་ཆུང་། སོ་བ་ལ་སོགས་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ་གསུངས་འདུག་ལ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན།“ … …དེ་ནས་སྤྲེའུ་ཕྲུག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ཐོག་ཟོས་པས་ཚིམ་པར་གྱུར་ནས། སྤུ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་། མཇུག་མ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་སྟེ། སྨྲ་ཤེས་ནས་མིར་གྱུར་ཏོ། ། ཟས་སུ་མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཐོག་ཟ་ཞིང་། གོས་སུ་ཤིང་ལོ་གོན་པར་གྱུར། དེ་ལྟར་བོད་ཁ་བ་ཅན་པའི་མི་འདི་རྣམས་ཕ་སྤྲེའུ་དང་། མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་ལས་ཆད་པ་ཡིན་པས། རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། … … དེའི་དུས་དེར་རི་རྣམས་ནི་ཤིང་ནགས་སུ་སོང་། ཀླུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུས་ཁེངས་ཡོད་པ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཁ་ཕྱེ་ནས། ཆུ་ཐམས་ཅད་དེར་སོང་སྟེ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཏུ་ཐིམ་མོ།། དེ་ནས་ཐང་ཐམས་ཅད་ལ་ཞིང་བྱས། གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་བརྩིགས། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བྱོན་ནས། རྗེ་དང་འབངས་སུ་བཅོས་སྐད་དོ།།” ་ཞེས་གསུངས་འདུག

དེ་ལྟར། བོད་མིའི་ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་ནི་སྤྲེའུ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་ནའང་། མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ཡིག་ཚང་དེར་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ནི་མི་ཤ་ཟ་ཞིང་མི་ཁྲག་འཐུང་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་དེ་འདྲ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སྤྲ་མ་མི་ཡི་རིགས་ཤིག་རེད་སྙམ་དེ། རྒྱུན་མཚན་ནི། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་མཉམ་དུ་སྡོད་པ་དང་། བྲག་སྲིན་མོ་ནི་སྤྲ་དང་སྤྲ་མ་མི་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་རྔ་མ་དང་བྲལ་བ། མོ་རང་ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་བའི་དུས་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་གམ་དུ་ཕྱིན་ནས་འདོམས་དང་ནུ་མ་བསྟན་ཏེ་ཆགས་པའི་བརྡ་བསྟན་པ། མཐར་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བ། གལ་སྲིད་ཁྲག་སྐོམ་འཐུང་དང་ཤ་ཁམ་ཟས་བྱེད་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་དུས་སྲིན་པོ་ཞིག་གི་སར་འཁྲིག་སྲེད་བསྟེན་དུ་འགྲོ་བ་ལས། རང་དང་རིགས་མི་མཐུན་ཞིང་། ཁ་ཟས་ལ་ཤིན་ཏུ་རུང་བའི་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་སར་འདོད་པ་འཚོལ་དུ་ཡོང་མི་ངེས་པ་དང་། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་གི་རྭ་བ་རུ་སྤྲེའུ་དང་ཤ་གཟན་སྲིན་མོའི་རིགས་ལྷན་དུ་སྡོད་ཐབས་ཀྱང་མི་ཡོང་བ་ཡིན། གལ་སྲིད་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་སྡོད་པ་ཡིན་ཡང་། བར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤྲེའུ་རྣམས་སྔར་ནས་ཟོས་ཚར་བ་ཡིན།

བྲག་སྲིན་མོ་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་མཁན་ཡིན་པས་སྤྲ་ཡི་རིགས་སུ་མི་འདོད་ཟེར་ན། ད་ཡོད་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡིས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་གཞན་བསད་ནས་ཤ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུག་ལ།མཚམས་མཚམས་ལ་རང་དང་རིགས་རྒྱུད་གཅིག་པའང་དམར་གསོད་བྱས་ཏེ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུགདེ་མ་ཟད། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་དུ་བྱུང་མྱོང་བའི་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་སྤྱོད་མཁན་ཤ་སྟག་མ་ཡིན་པར་དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་ཀྱང་ཡིན་འདུག མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་མི་ལ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ནི་དམར་ཟས་ཡིན་པ་དང་།ཁ་ཟས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་དེ་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ལྡུམ་ལས་བརྒལ་ཏེ། སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་ཁྲག རྐང་ལ་སོགས་པ་དམར་ཟས་སྤྱད་པ་ལས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་པའི་ཀླད་པའི་བོངས་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་རིགས་པ་འདིང་བ་དང་ལག་ཆ་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་མང་དུ་འཕེལ་ནས། མཐར་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་པར་བཤད་པས། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱང་ཤ་ཁྲག་ལ་སྤྱོད་མཁན་ཡང་ཡིན་པས། གཅིག་བྱས་ན། ཀླད་པའི་ཆུ་ཚད་ཅུང་མཐོ་བར་སླེབས་པའི་རྐང་པའི་སྒང་ལངས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་མཁན་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་མིན་ནམ་སྙམ། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ལ་སྲིན་མོའི་མིང་ཐོགས་དོན་ཡང་དམར་ཟས་ཤུགས་ཆེར་སྤྱོད་པ་དེས་རེད་སྙམ།

དེང་སྐབས་དབྱིན་ཡིག་གི་འགྱུར་ནང་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་Ogress་[༨]དང་RockDemoness་[༩]ཞེས་ཡིག་འབྲུ་ངོ་གདོང་ཐད་བསྒྱུར་དང་། དེ་ལ་དོགས་འདྲི་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་ལ། ང་ཆེ་ང་བཙན་ཟེར་མཁན་གྱི་བོད་རིག་མཁས་པ་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལ་འགྲིག་རྟགས་ཆེན་པོ་རེ་བརྒྱབ་ཡོད་པས། ང་ལྟ་བུས་དོགས་སློང་བྱས་ཀྱང་ར་མ་འཕག་ནས་ར་ཁང་མི་བཤིག ཙི་གུ་འཕག་ནས་རྫ་མ་མི་ཆག་གི་ཟླ་ལ་ཕྱིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་གི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། ངོ་གདོང་ལ་འབྲུ་འདེད་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཚེ། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་ཚད་སྐོར་ལ་ཐུགས་མཉམ་མ་བཞག་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པ་དཔེར་ན། རྒྱ་གར་དུ་མི་བྱུང་ཚར་བས་མ་ཟད། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བརྩིགས། རྒྱལ་བོ་སྲས་གཙང་གི་སྲས་སི་ངྷར་ཐྰ་མིའི་སློབ་དཔོན་མང་པོའི་དྲུང་ནས་གདམས་པ་གསན། སྒྲུབ་པ་བྱས། འཚངས་རྒྱས། རྒྱ་གར་བ་ཚོར་ཆོས་འཁོར་བསྐོར། མཐར་ཁོང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མར་ད་དུང་བོད་ཡུལ་དུ་དུད་འགྲོ་ལས་མི་མེད། དེ་ནས་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་ཐུང་བ་ཞིག་ནང་བོད་མི་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་རེད་མོད། ངག་རྒྱུན་དེའི་ངོར་དཀྲིས་པའི་སྒྲིབ་ཡོལ་སྲབ་མོ་རེ་རེ་དཀྲོལ་ཤུལ་དུ། ལོ་ངོ་ས་ཡའི་གོང་དུ་རིགས་འདེད་ཐུབ་ཅིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རྣམ་བཤད་དང་འདྲ་བའི་བོད་པའི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འོད་འཚེར་འཚེར་གྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་རེ་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་རྙིང་དེ་དག་ནང་སྦས་སྐུང་བྱས་ནས་འདུག

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཡུལ་གྱི་ལྷ་སྲུང་གཉན་པོ་དག་གིས་བསྐལ་བ་ནས་བསྐལ་བའི་བར་སྲུང་བའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རི་བྲག་གི་ཁོག་པ་དང་། གངས་རི་ཡི་གཏིང་། མཚོ་དང་མཚེའུའི་ཞབས། ས་ཡི་རྟིང་རིམ་ཞོལ་མ་ན་ལོ་ཚད་འབུམ་ཕྲག་ནས་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་སམ་ཡང་ན་བོད་ཡུལ་གཅིག་པུ་ན་མ་གཏོགས་མེད་པའི་རང་བྱུང་རྒྱུ་ཆ་གཞན་གྱིས་བཟོས་པའི་ལག་ཆ་དང་ཡོ་སྤྱད་སོགས་བསྔོགས་འདོན་བྱ་རྒྱུར་ངང་སྒུག་བྱེད་ཡོད་སྲིད།།

གཅིག་བྱས་ན། ཉིན་མ་ཞིག ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་མོའི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ས་ཁར་བུད་ནས་ང་ཚོའི་དཔེ་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་དེ་དག་ལ་སྔར་ན་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་འོད་སྣང་ཞིག་སྤྲོད་སྲིད།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་པ་རི་སྒང་གི་ལུག་རྫི་དང་། ས་ཞིང་འཕྲུ་སློག་བྱེད་མཁན་གྱི་ཞིང་བ། ལམ་བཟོ་བ་དང་གཏེར་ཁ་བསྔོགས་མཁན། རི་མགོ་ན་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་བརྐོ་མཁན་དེ་འདྲས་དུས་རླུང་དྲག་པོས་ས་ཤུན་བཀོག་ཤུལ་དང་། ཁང་ས་དང་ཞིང་ས་སློག་ཤུལ། དྲག་ཆར་གྱི་ལུང་ཤུར་གཤགས་ཤུལ། རི་གཏེར་གྱི་ལྟོ་བ་དབྲལ་ཤུལ། ས་གས་རི་ཉིལ་བྱུང་ཡུལ་སོགས་སུ་མེས་པོའི་འགྱུར་རྡོ་དེ་འདྲར་ཁ་ཐུག་བརྒྱབ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་ལ། དེ་ལ་ས་རྡོའི་ཚོར་སྣང་ལས་གང་ཡང་བྱུང་མེད་ཀྱང་སྲིད། དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་ལ་འགྱུར་རྡོ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཤེས་རྒྱ་མེད་པས་མ་ཡིན་པར། གཏེར་རུས་དེ་དག་ས་རྡོ་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དང། རྡོ་ལྟར་མཁྲེགས་ཤིང་ས་རྡོའི་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་དེ་དག་ས་རྡོ་ལས་ལྷག་ཅིག་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་ལས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཀྱང་ཡིན།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཀྱི་ས་གཤིས་ལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ལྟར་ཏུ་མེ་རིའི་ཐལ་བ་གདན་ལ་གདིང་དེ་གཏེར་རུས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གསོག་ཉར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ལྡན་མེད་པས། རང་ཅག་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རུས་པའི་ལྷག་མ་གདོད་ནས་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་དབྱིངས་རིམ་ལ་འཐིམས་ཚར་ཡོད་ཀྱང་སྲིད།

གང་ལྟར་ཡང་། སྐུ་ཞབས་ཊར་ཝུན་གྱི་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བ་དང་འབྱུང་བའི་འདོར་ལེན་གྱི་རིག་པ་བོད་ལ་དར་བ་ནས་བཟུང་། རང་ཅག་བོད་པ་ཚོས་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ལ་ནུབ་གླིང་བའི་སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་རིག་པའི་ལམ་ནས་བསྐྱར་ཞིབ་དང་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱི་རྒྱལ་མཁས་བའི་ཁྲོད་དུ་གདེང་འཇོག་ཡོང་བ་ལ་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེར་མ་འགྲིག་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་གླིང་བའི་ཁྲོད་ཟུར་ཟའི་རྣམ་འགྱུར་འཛིན་མཁན་ཡང་རེ་ཟུང་ཡོད་ཡོད་འདྲ་སྟེ། ཨ་རི་ཞི་ཁ་དགོ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་ཉམས་ཞིབ་པ་ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན་ གྱིས་༼བོད་པ་ཚོ༽་ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ནང་ “དེང་རབས་བོད་པ་རྩོམ་འབྲི་བས་སྐབས་རེར་(བོད་མི)་སྤྲེལ་ལས་བྱུང་ཚུལ་དེར་འཇུས་ནས་གནའ་སྒྲུང་དེ་ཏར་ཝུན་རང་ལུགས་ལ་ཁ་གཅུས་དང་། བོད་མི་བསམ་བློ་བ་ནི་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་ལབ་ཀྱིན་ཡོད།”[༡༠]ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཕྲན་ཀྱིས་ཉེ་སྔོན་ཁ་བརྡ་དྲ་རྒྱ་སྟེང་སྤེལ་ཟིན་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ནང་། བོད་མི་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་ཡིག་ཐོ་ནི་ཊར་ཝུན་གྱི་༡༨༧༡་ལོར་མཛད་པའི་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་༼མིའི་བྱུང་བ༽་དང་ཁོའི་ལྟ་གྲུབ་སྐྱོང་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཧ་སི་ལེ་ཡིས་༡༨༦༣་ལོར་མཛད་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་ཡི་རིགས་གཉིས་རིགས་རྒྱུད་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལས་མཆེད་པར་བརྗོད་པའི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་༼རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཁྲོད་མིའི་གོ་གནས༽་གཉིས་ལས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་གྱི་སྔ་ཞིང་། གལ་སྲིད་བོད་པའི་ཡིག་ཐོ་འདི་འདྲ་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་ཡིག་ཚགས་ནང་རྙེད་པ་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོས་ཧབ་འཐོབ་རྒྱག་བཞིན་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ནང་ལུང་འདྲེན་བྱེད་ངེས་རེད་ཅེས་ལབ་ཡོད་ལ། དེ་དོན་ནི། བོད་པ་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་དང་། བོད་པ་ནི་ཊར་ཝུན་དང་ཧ་སི་ལེ་ནང་བཞིན་ཚན་རིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱིན་མེད་པར། ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་སྟེང་དམག་ཤུགས་དང་མཚོན་ཆའི་དཔུང་ངར་ངོམ་སྟངས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར།རིག་གནས་ཀྱི་ཁ་སྟབས་བཙན་གཉོམ་ཡང་དེ་འབྲེལ་རེད་ཟེར་གྱིན་ཡོད། ༼རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་༢༠༡༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡་ནང་རྫོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།༽

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡  ༼མིའི་བྱུང་བ།༽   The Descent of man

༢    ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ   Louis Leakey

༣   མ་རེ ལི་ཁེ།   Mary Leakey

༤ ཁེན་མྱ།   Kenya

༥     ཐན་ཛན་ནི་ཡའི།    Tanzania 

༦  ་ནོར འཇོ་ཧན་སན།   Donald Johanson

༧ ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ།   Great Rift Valley

༨ མིའི་རིགས་རྒྱུད།    Homo

༩   སྤྲ་མ་མི།     Ape

༡༠ སྤྲ་་མ་མི་རྐང་པ་གཉིས་སྟེང་ལངས་ནས་འགྲོ་མཁན།  Bipedal Ape

༡༡ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན།    Matthew T. Kapstein 

དཔྱད་ཡིག་དང་མཆན་བུ་སྦྲགས་མ།

[༡] ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽ Trayang and Jamyang Samten, Reproduced from a print from no longer extant Spuns-than (Punakha) blocks, New Delhi 1975

[༢] ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽ མགོ་བཙེམས། ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཊི་ཤས་གཏེར་ནས་བཏོན། སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོས་ཞུ་དག་བྱས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༩་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༩་བ།

[༣] ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། ༽ མགོ་བཙེམས། མཛད་པ་པོ་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༥་བ།

[༤] ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་སྤྲ་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་སྔ་ནུབ་དུས་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བྱུང་ཚུལ་ཐད་འདོད་ཚུལ་མ་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཅུང་དར་ཆེ་བ་ནི། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༥ སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེབས་ཤིང་།དེར་སྤྲ་དང་སྤྲེིའུ་རིགས་སྣ་མང་དང་མཐོ་རིམ་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞི་བྱས་ཡོད་པ། དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ནང་འབྱུང་ཁམས་ལ་བརྡབ་གསིག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་ཡུལ་དེའི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དེ ། དེ་ནི། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྐམ་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་བྱང་གི་ཨ་རབ་ཀྱི་མཚོ་དམར་པོ་ནས་ཐུར་དུ་ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་། ཁན་ཡ། ཐའན་ཛི་ནི་ཡ་དང་ལྷོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ལ་ཐུག་གི་བར་ས་གས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ནས། ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་ཁན་ཡ་ནང་མཐོ་ཚད་ཕི་ཊི་༩༠༠༠་ཙམ་གྱི་མཐོ་སྒང་འབུར་ཐོན་བྱུང་ཞིང་། དེས། ཤིང་ནགས་སྐྱེ་འཕེལ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ནས་ཤར་ལ་རྒྱུ་བའི་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་ཁམས་ཀྱི་འགྲོས་ལ་འགོག་རྐྱེན་བྱས་བས། གདན་འདིང་བ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ནགས་ཚལ་འགྲིབ་ནས་ཁ་འཐོར་དུ་ཕྱིན།དེ་མུར། ས་གས་བྱུང་ཡུལ་ནང་ས་ཁམས་རྟེན་གཞི་བྱེད་སའི་ས་རྟིང་གི་རྡོ་ལེབ་ཆེན་མོ་མུ་མཐུད་འགུལ་བསྐྱོད་བྱས་འབྲས་སུ་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༢་སྔོན་ཙམ་དུ། བྱང་ནས་ལྷོ་བར་Great Rift Valley་ཞེས་བའི་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཐུར་དུ་རིང་བ་དེ་རིམ་གྱིས་ཆགས་ནས། ཡུལ་དེ་དག་ནང་སྒང་མཐོན་པོ་དང་ཐང་དམའ་མོ། ལ་མཐོན་པོ་བྲག་གཟར་མོ། ཤིང་ནགས་ཐར་ཐོར་གྱི་མཐོ་སྒང་དང་རྩྭ་ཡིས་ཁེབས་པའི་ཐང་སྟོང་དང་། ཡུལ་ལྗོངས་མ་འདྲ་བ་དེ་དག་ནང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱང་ཆ་མི་སྙོམ་པར་གྱུར་ནས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དེ་སྔོན་ལྟར་ཤིང་ནགས་གིས་ཁེངས་བའི་ཁོར་ཡུག་དང་གནམ་གཤིས་སྣ་གཅིག་ཅན་མ་ཡིན་པར། སྣ་མང་རྙོག་འཛིང་ཅན་དང་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་ཅན་གྲུབ་པ་ནི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་གདོད་ནས་འཚོ་བའི་སྤྲ་ཡི་ཁོར་ཡུག་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་དེ་ནང་མུ་མཐུད་གསོན་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་ཁ་ཟས་འདང་ངེས་ཤིག་ཐོབ་ཏེ་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རིགས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས། དེ་སྔོན་ལྟར་རྩོལ་མེད་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་ཁ་ཟས་འབེལ་འབེལ་ལྷུག་ལྷུག་ཡིན་པའི་ཤིང་ནགས་ཁོ་ནའི་ཁྲོད་ལྷོད་གཡེང་ངང་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། ད་ནི། ལ་དང་ལུང་བ། རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་མང་པོ་བརྒལ་ནས། རྒྱང་ཐག་རིང་བའི་སར་ཁ་ཐོར་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཤིང་ནགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ཁ་ཟས་འཚོལ་དགོས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནང་སུག་བཞི་སྟེང་གོག་བགྲོད་ལས་སུག་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དཀའ་ཚེགས་ཆུང་བ་དང་སྟབས་བདེ་བ་ཡིན་འདུག་པས། རིམ་གྱིས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བའི་རིགས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད། (ཞིབ་རྒྱས་ Richard Leakey ་ཡིས་མཛད་པའི་ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་The Origin of Humankind༽་ནང་གཟིགས་འཚལ། )

[༥] ས་ཁམས་རིག་པ་བ་དང་གནའ་རྫས་ཚན་རིག་པས་Potassium-argon dating ་ཞེས་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་མང་པོ་ཕྱིན་པའི་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་གཞལ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་འདུག། འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སའི་གནས་དེ་གའི་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོ་ནང་Potassium-40 ་ཞེས་པའི་ལྕགས་་རྡུལ་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡོད་པ་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ནང་འཐོར་ཞིག་འགྲོ་བའི་དུས། རླངས་རྫས་ Argon-40་ཞེས་པ་ཞིག་ཐོན་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག་ལ། རླངས་རྫས་Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོའི་་ལོ་ཚད་གཞལ་གྱིན་ཡོད་འདུག ། རླངས་རྫས་Argon-40་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་ཇི་ལྟར་མང་ན། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་དེ་ལྟར་རྙིང་བ་དང་། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེ་ དེར་རྙེད་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་ཀྱང་ཡིན་འདུག ལོ་ཚད་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་ལ་ཆ་བཞག་ན། ལོ་ཚད་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲིའི་ཧེ་བག་ཡོང་བའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཆོག་འདུག དེ་དོན་ནི། མ་བྲག་སྲིན་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་པ་ཡིན་ན། དེར་ཡོད་མེ་རི་ཞུན་རྡོ་ནང་གི་རླངས་རྫས་ Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་ཁོ་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོའི་་ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢་ཐོབ་བ་ཡིན་ན། མགོ་སྐོགས་འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ངོ་མ་ནི་ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆུང་བ་ཡིན་སྲིད་ལ། ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆེ་བའང་ཡིན་སྲིད།

[༦] མི་རྒྱུད་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་བའི་ཁྲོད། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ Homo erectus་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་འབོད་པ་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འཇོག་པར་དོགས་པ་མེད་ནའང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་བོར་འོས་བའི་འགྲོ་མི་ལག་ཆ་བཟོ་མཁན་Homo habilis ་ཞེས་བ་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་དང་མིའི་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་དེར་དགག་བྱ་དང་མ་རངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་མཁན་གང་མང་བྱུང་ཟིན་མོད། དེང་སྐབས་གང་ལྟར་ཡང་དེར་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ཐོག་མའི་གྲལ་དུ་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཡོད། Homo erectus་ཞེས་བའི་མིང་འདི་ཨེ་ཞི་ཡའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་གཉིས་ཀར་སྤྱོད་མཁན་དང་། ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་༼འདིའི་མཇུག་ཆད་འདུག་ཀྱང་མ་ཡིག་བོར་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་། ཟོག་རྫི་ལྷ་མགོན་ནས ༢༠༢༣་ལོར།༽

[༧] Jia Lanpo, Early Man In China ( Foreign Language Press, Beijing 1980 Pg 3)

[༨] Matthew T.Kapstein, The Tibetans [ Blackwell Publishing 2006 Pg 33 ( Sub-title: Children of Ape and Ogress)]

[༩] Ancient Tibet Research Materials from The Yeshe De Project . [Dharma Publishing 1986 ,Berkeley, California, USA Pg 102 (Chapter Six ,sub-title: The Monkey Ancestor)]

[༡༠] Matthew T.Kapstein, The Tibetans ( Blackwell Publishing 2006 Pg 33-34)

དབྱིན་ཡིག་གི་ དཔྱད་གཞིའི་དཔེ་ཆ།

1 The Origin of Humankind Richard Leakey Basic Books, NY 1994

༼ མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས༽

2 Lucy’s Legacy, The Quest for Human Origins Donald Johanson &amp; Kate Wong Harmony Books, NY 2009

༼ ལོ་སེའི་ཤུལ་བཞག __ འགྲོ་བ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་འཚོལ་སྙེག༽

3 The Hunt for The Dawn Monkey, Unearthing The Origins of Monkeys, Apes, and Humans. Chris Beard 2004

༼ཡ་ཐོག་སྤྲེའུ་རྩད་གཅོད། __སྤྲེའུ་དང་སྤྲ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བསྔོགས་པ༽

4 Early Man In China Jia lanpo Foreign Language Press , Beijing 1980

༼ཙི་ནའི་ཡུལ་གྱི་སྔ་མོའི་མི༽

5 From Lucy To Language Donald Johanson&amp;Blake Edgar 1996

༼ལོ་སེ་ནས་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་བར༽ 

ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་Donald Johanson *  

ངས་རྩོམ་འདིའི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྒྲུག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་མཁས་དབང་སྒྲ་ནོར་ འཇོ་ཧན་སན་ལགས་ལ་ཡི་གེ་ཞིག་བཏང་།     ནང་དོན་ནི་ཁོང་གིས་མཛད་པའི་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དཔེ་དེབ་དེ་དག་བཀླགས་ནས་དགའ་བོ་བྱུང་བ་དང་།  བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་རྙིང་བའི་ནང་བོད་མི་སྤྲེལ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་འདི་ཁོང་གིས་ཞིབ་འཇུག་གནང་བའི་་རེ་བ་དང་རྗེས་སོར་འགྲོ་མིའི་བྱུང་རབས་སྐོར་ལ་འདོན་སྤེལ་གང་བགྱིས་དཔེ་ཆ་དང་དཔྱད་རྩོམ་ནང་དེ་གླེང་སློང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་ལན་དུ།   ཁོང་གིས་ངའི་འཕྲིན་འབྱོར་བར་དགའ་སྤྲོ་བྱུང་་བ་དང་རྗེས་མར་ལྷ་ས་ལ་ཡོང་བའི་འཆར་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དུས་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ནས་དེའི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་འཐུས་གསུང་འདུག་  ངས་ཡིག་ལན་ནང་ང་བོད་ནས་ཡོང་བའི་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེང་སྐབས་བོད་ནང་དུ་མེད་པར་ཨ་རི་ནེའུ་ཡོ་གྲོང་ཁྱེར་ན་བསྡད་ཡོད་ཅེས་ཞུས་ཡོད།  དེ་ནས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་འབྲེལ་ཆད་ནས་བསྐྱར་མཐུད་བྱེད་ཐུབ་མེད།


2011 Feb 4 

མལ་སྒྲི་སན་དུ་ཁ་བརྡ་དྲ་བར་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག། 

'''དངོས་བྱུང་དོན་བརྗོད་སྙན་ངག་རིང་མོ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་འབྲི་མཁན་གཅན་རང་སད་ལགས་ཀྱི་ཁ་བརྡ་འགའ་ཕྱིར་དྲན''' 

གཅན་རང་སད་དང་ངེད་གཉིས་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་དུ་འཛིན་གྲྭ་མི་གཅིག་ཡང་འཛིན་རིམ་གཅིག་པ། རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭར་འགྲིམས་དུས་འཛིན་རིམ་དང་འཛིན་ཁང་གཉིས་ཀ་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཡིན།

སྐབས་དེར་ཁོང་ནི་གང་བྱུང་གསུང་འབྱོན་མཁན་ཞིག་མིན་ལ། ང་ཡང་གཞོན་སྐྱེས་ཁ་སྐྱེངས་སླ་ཞིང་། ངོ་ཚ་ཆོག་ཆོག་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་ངེད་གཉིས་བར་འབྲེལ་ལམ་དམིགས་བསལ་བྱུང་མི་འདུག

རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་བཞིན་པའི་སྐབས་ང་རྒྱ་གར་ཏུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་ཕྱིན། ཕྱིས་སུ་ཁོང་ཡང་སློབ་གླིང་ནས་བྲོས་ཏེ་ལྡི་ཚ་དགོན་དུ་ཕྱིན་འདུག

ཉིས་སྟོང་དགུ་ལོར། མི་སྐྱ་ཡིན་པའི་གཅན་རང་སད་གདན་ཞུས་མཁས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ཨ་རིར་སླེབས།

སྐབས་དེར་ཁོང་ངའི་ཁྱིམ་དུའང་ཞག་མ་ཁ་ཤས་བཞུགས། ཁོང་གིས་ཕྱག་དེབ་ཁ་ཤས་བསྣམས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་གཅིག་ནི་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡ་རེད། ངས་དྲན་ཚོད་ལ་དཔེ་དེབ་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་དང་རང་མོས་སྙན་ངག གཞན་རྒྱ་ཡིག་ནང་བྲིས་པའི་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ལས་གྲུབ་འདུག

ངའི་བཟའ་ཟླས་སྙན་དེབ་དེ་དགའ་མོས་ངང་ཀློག་གིན་འདུག་མོད། ངས་ནི་དཀར་ཆག་ལ་མིག་བཤེར་ཙམ་ལས་ཞིབ་ལྟ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་།        དེ་ནི་སྐབས་དེར་ང་ནི་གྲང་ཤུར་ཤུར་གྱི་མི་ཧྲེང་འཚོ་བའི་གཡང་ས་ནས་ཐར་དེ་སྙན་ངག་ལས་མཛེས་པའི་ཆུང་མ་ཞིག་དང་། སྙན་ངག་ལས་དྲོ་བའི་ཁྱིམ་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་ཡིན་པ་འདྲ། སྐབས་དེར་སྙན་ངག་གི་ཆེད་དུ་འཆི་ཕོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དེ་ཉམས་ཚར་འདུག་ལ ། སྙན་ངག་ཀློག་ན་བྲོ་བ་ཡང་མི་འདུག དེ་མ་ཟད། དེ་སྔོན་ནས་བྲིས་ཟིན་པའི་རང་རྩོམ་ལྗོན་པའི་ཚལ་གྱི་ཟིན་བྲིས་དེ་ཡང་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་སྲང་ལམ་གྱི་གད་སྙིགས་བླུག་སྣོད་ཞིག་ནང་གཡུག་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཕྱིན་མེད།

གཅན་རང་སད་ཁོང་གཅན་ཚ་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་ཀློག་པར་སྤྲོ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཁོང་ནམ་རྒྱུན་ཁ་མི་གྲགས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཡང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀློག་མྱོང་པའི་བརྩམས་ཆོས་ངོ་ཤེས་ཚོར་གླེང་མོལ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་ཁོང་གི་ངག་སྒོ་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ཁ་རལ་བ་ལྟར་དང་། ཁོང་གཅན་ཚ་རྫོང་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ཆ་ཚང་བློ་ན་ཤ་ར་ར་དང་། གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དགའ་བར་འཇུག་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཉལ་ཁང་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཚོར་གྱེར་ཀློག་དང་འགྲེལ་བཤད་གནང་དུས། ཁོང་ནི་སྙན་ངག་གི་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཉལ་ཁང་གཅིག་པ་དག་གིས་གླེང་།

ཉིན་རྒྱབ་དེར་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཁྱིམ་དུ་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་རབས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་བྱས། རེ་ཞིག་ནས་ཁོང་གིས། ལོ་ཤས་གོང་རྩོམ་རིག་གི་དགོང་ཚོགས་ཤིག་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཚོགས་ཞུགས་སྨྱུག་ཐོགས་མཁན་པོ་དག་སྦིར་ཆང་ངར་ཤུགས་ཀྱིས་མྱོས་ཏེ་རྩོམ་རིག་རིག་པའི་སྐོར་གླེང་མཆིད་ལྷུག་པོར་བགྱིད་པ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གཅིག་ཁ་གཅིག་གིས་འཕྲོག་བཞིན་འཇར་མེན་དང་། ཨི་ཊ་ལི། ཨ་རི་སོགས་ཕྱི་གླིང་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་མཁས་པའི་བཀའ་གསུང་ལུངས་འདྲེན་བྱེད་རྒྱུ་འགྲན་བསྡུར་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ལ། ཁོང་ནི་ཁུ་སིམ་མེར་སྡོད་དགོས་བྱུང་སོང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་གསུང་འབེལ་ལུང་འདྲེན་བྱེད་མཁན་མེད་ལ། དེར་ཉན་མཁན་ཡང་མི་འདུག་ཟེར།

ཉིན་དེར་རེ་ཞིག་ནས་ཁོས་རང་གི་ལྗགས་རྩོམ་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡའི་ཁ་ཕྱེས་ནས་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ཤིག་ང་ལ་ཀློག་སོང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས། སྟོན་མཇུག་སྡོང་ལོ་ས་ལྷུང་བའི་ཉམས་སྣང་བྲིས་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ཅིག ་ཚོར་ཤུགས་དྲག་པོས་ཀློག་བཞིན། ཨ་རོ ངས་འདིར་སྡོང་ལོ་ས་ལ་ལྷུང་ཞེས་ཕལ་བའི་འབྲི་ཐབས་སྤྱད་མེད་པར། ལྕེབས་ ཞེས་སྙན་ངག་གི་བློས་བསླངས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱས་ཡོད་པས། རོལ་མྱོང་གི་བྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཟེར། ༼ཚིག་རིས་ཇི་བཞིན་ད་ལྟ་མི་དྲན།༽

ཁོས་ཕྱག་གཅིག་གིས་རང་རྩོམ་སྙན་ངག་མགོ་བཙེམས་མ་དེ་བདེ་བར་འཛིན་ཅིང་། ཕྱག་གཞན་པས་ཚོར་བར་རམ་འདེགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བྱེད་བཞིན། ཁོང་གི་སེམས་རྟིང་ནས་ཐོན་པའི་སྙན་ངག་ལ་རང་འགྲེལ་ཨམ་སྐད་གཙང་མའི་ནང་ལྷུག་པར་བསྡེབས་པའི་མཛེས་སྡུག་དེ་ད་ལྟ་ཡང་ངའི་སེམས་ངོགས་ན་སྟོན་མཇུག་གི་སྙན་ངག་ཞིག་དང་མཚུངས།

བར་མཚམས་ཤིག་ལ། ཁོས་ནེའུ་ཡོ་ཀོ་ལིམ་སྦི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ སྒི་རི་ ཁྲ་ཁྲེལ་ ལགས་ཀྱི་སྒེར་ཁྱིམ་དུ་ཐ་ན་གསང་སྤྱོད་ཀྱི་ནང་དུའང་དཔེ་ཆ་ཐང་མར་བརྡལ་ནས་སྐྱག་པ་གཏོང་དུས་སུའང་དཔེ་དེབ་ཀློག་གི་ཡོད་པའི་སྒྲུང་ཞིག་བཤད་བྱུང་ལ། དེ་ནི་ད་ལྟའང་ངའི་དྲན་ངོགས་ན་སྙན་ངག་གི་ཟླ་བ་ཞིག་ཁུ་སིམ་པའི་ངག་རིག་གི་མཚན་ལྗོངས་འགྲིམས་པའི་མཛེས་ཉམས་དང་གསོན་ཤུགས་ལྡན།

མདང་དགོང་སྐད་འཕྲིན་གྱི་དྲ་འབྲེལ་ཞིག་ལས་དབྱངས་ཅན་མ་འཚོལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཅེས་པ་ཁོང་ལ་མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་ཞིག་ལ་ཉན་རྗེས། སྤྱིར་ཁོང་དཔེ་ཀློག་ལ་དགའ་ཞིང་། སྒོས་སུ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་ལ་དུང་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ལ། ཁོས་སྙན་ངག་ལ་བཅངས་བའི་བརྩེ་དུང་གསེར་སེར་པོའི་འོད་མདངས་བཞིན་རྒས་པ་མི་མངའ་ཞིང་། ཁོང་སྙན་ངག་དང་ལྷན་དུ་འགྲོགས་པའི་མི་ཚེ་ནི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་གློག་བརྙན་ཊ་ཊེན་ནི་ཀ་ནང་གི་བརྩེ་དུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་དང་འདྲ་ལ། ཁོས་ སྟོད་ཆ་དཔེ་སྐྲུན་ཟིན་ནས། ད་ཆ་སྨད་ཆ་འབྲི་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པའི་མི་ཚེའི་མྱོང་བ་བརྗོད་པའི་རང་རྣམ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མ་ཧ་བྷ་ར་ཏིའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། དངོས་བྱུང་སྙན་དངགས་རིང་མོ་དེ་ཀློག་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཞིག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྟིང་རིམ་ནས་འཕྱུར་སོང་།

2019 Jan 24   

'''གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་མཚམས་བཞག་ཏེ་སླར་ཡང་ལམ་རིམ་གྱི་ཞབས་ལ་གཏུག་པའི་སྒྲུང་།''' 

ཕྲན་རང་སློབ་འབྲིེང་འགྲིམས་དུས་སྐུ་དྲིན་ཅན་གྱི་དགེ་རྒན་རྣམ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་འབྲིང་རིམ་དང་པོའི་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ཁོང་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་ཟིན།   གཞན་དེ་འབྲིང་རིམ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་སློབ་དཔོན་དམ་པ་གཅན་རོང་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཡིན།

 ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་འཁྲིད་དུས་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་བསལ་བ་ཡོད།   དེ་ཡང་། ཚེ་འདས་དམ་པ་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ལགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གསར་བ་དེ་དག་ཚེག་བར་བདུན་ཅན་གྱི་ཚིགས་བཅད་སྙིང་རྗེ་བོ་དང་བློ་ལ་འཛིན་བདེ་བོ་ནང་བཅུག་ཏེ་བློར་འཛིན་བྱེད་དུ་འཇུག་ལ།  འཁྲིད་བྱའི་སློབ་ཚན་གྱི་ཕ་རོལ་ནས་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་སྒྲུང་དང་རྣམ་ཐར་ལྟ་བུའང་སྐབས་སྐབས་སུ་འཆད་འཁྲིད་བྱེད།  

 དགེ་རྒན་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཐ་སྙད་གཅིག་ཀྱང་རང་དགར་བསྐྱུར་འཇོག་མི་བྱེད་པར། འགྲེལ་བ་དེ་ཡང་གླེགས་བམ་ཁུངས་བཙུན་དང་། ཚིག་མཛོད་ཚད་ལྡན་ནས་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་ཏེ་འཇུངས་བ་མེད་པར་སློབ་བུ་ཚོར་བགོ་འགྲེམས་བྱེད།  ཁོང་། ནང་དོན་རིག་པའི་སྐོར་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་བླ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བས།   དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་སློབ་འཁྲིད་བྱེད།

ད་ལམ་ད་དུང་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོ་ན་བརྗེད་དུ་ཕངས་བ་ནི  ཁོང་གིས་ས་སྨྱུག་གི་ཐལ་རྡུལ་ལ་་མི་འཛེམ་པར་མཛོ་དྲེད་ཀྱི་རྒྱབ་ཁལ་ལོངས་པའི་དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ནག་པང་ངོར་ངལ་བ་མེད་པར་འབྲི་གནང་བགྱིས་པའི་སྣང་བརྙན་དེ་ཡིན། 

དེ་ཡང་། སློབ་འབྲིང་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭར་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱེད་དུས། བོད་ཡིག་གི་རྒྱུགས་ཤོག་ནང་ཧ་མི་གོ་བའི་དྲི་ཚིག་དང་། ལན་འདེབས་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་གནད་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་གྱི་ན་བ་བདག་རིག་པ་རྒོད་དྲག་ནས་མིན་པར། ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་གཉིས་སྐུ་དྲིན་ཆེ་བས་ཡིན།

ལོ་གསུམ་རིང་གི་དགེ་འོས་སློབ་མའི་དུས་སྐབས་ནི་ལངས་ཤོར་དང་རྐྱལ་སྟོང་། ལོག་གཡེམ།  བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་མཁའ་འབུམ་གྱི་སློབ་ཁྲིད་ལ་འདོད་པ་གཏན་ནས་མ་ཁེངས་པར།  རྒྱ་མོ་སྒྲུང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཆོངས་ཡོན་གྱི་བརྩེ་དུང་གི་མེ་འབར་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དུས་ཤིག་ཡིན།

སློབ་གྲོགས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་བཀའ་དྲིན་ལས།  སྐབས་སྐབས་སུ་སློབ་གླིང་གི་འཁྲིས་ན་ཡོད་པའི་ནང་པའི་དགོན་པར་ཕྱིན་ནས་ཁ་དོག་དཀར་དམར་དང་༼ཆབ་ཤོག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས༽་ལ་རྣ་ཐོས་ཙམ་གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་ཐུབ་པ་བྱུང་ནའང་།   ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཧམ་གསོག་གི་ཚུལ་འཆོས་དང་སྤྲེའུ་ལད་ཟློས་ཙམ་ལས་མ་འདས།

རང་ལོ་བཅུ་དགུ་ཐོག   རང་གི་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་གྲོང་ཚོ་དང་རྒྱང་ཐག་ཀི་ལོ་མི་ཏར་བརྒྱ་ལྷག་གི་ས་ན་ཡོད་པའི་གནའ་མཁར་ཟི་ལིང་ལའང་འགྲོ་མ་མྱོང་བ་ཞིག། བློ་བུར།   གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་གནམ་ལ་ཟུག་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ལྕགས་རི་བརྟོལ་ཏེ་མི་ཡུལ་ལ་སླེབས་པ་ནི་རང་གིས་རང་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང།   དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནམ་རྨི་ལམ་ཡིན་དང་།   སྐབས་རེར་རང་སེམས་རང་གིས་གནོན་མ་ཐུབ་པར་ད་སྨྱོས་ཟིན་སྙམ་པའི་ཚོར་བའང་བྱུང་།  སེམས་ཁམས་ལ་གློག་རྒྱུག་གཞུས་པ་ལྟ་བུའི་བརྡབ་གསིག་དེ། ཕྱིས་སུ་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་ཞིམ་མངར་ལ་རོལ་མྱོང་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཡོད།

མི་ཡུལ་དུ། ཕ་ཡུལ་དྲན་པས་སེམས་གནོན་ཞིང། ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པར་འབྱུང་ལུས་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷ་ཡུལ་ནས་བདུད་རྩིའི་ཆར་འབེབས་པ་ལྟ་བུའི་ནང་ཆོས་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བཏུམ་པའི་ཁ་གསལ་གོ་བདེའི་བཀའ་སློབ་དག་མཇལ་བ་ན།   སེམས་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་དགའ་སྣང་དང་།  མ་སྟོར་བུ་ཡིས་ཨ་མ་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་དབུགས་དབྱུང་ཐོབ་པར་མ་ཟད།   ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་དབང་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་བྱུང་།

སྟབས་འགྲིག་པ་ཞིག་ལ།  སུ་ཇ་སློབ་གྲྭ་ནས་སྒོར་བུད་དེ་འཚོ་རྟེན་ངེས་མེད་ཡིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གཞུང་ལུགས་ཟབ་སྦྱོང་ཞིག་ཆེད་ཨ་རི་ནས་ཆེད་འབོད་གནང་བའི་མཁས་དབང་ཞིག་ལ།  ཟླ་བ་དྲུག་རིང་སློབ་འཁྲིད་སྐད་སྒྱུར་གྱི་རམ་འདེགས་བསྒྲུབས་པའི་སྐལ་བཟང་བླ་ཡོན་ཏུ།   ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་ཟས་རིན་དང་ཁང་རིན་སྦྱར་བྱུང་བ་དེས་ཕྲན་རང་རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭར་ལོ་ཤས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ནང་ཆོས་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་བོད་པ་དོན་གཉེར་བའང་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག    འཛིན་གྲྭ་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་དེ་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་གྲུབ་མཐའི་སྐོར་ཡིན།        འཛིན་གྲྭ་གཉིས་པ་ནི་༼ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་འཁྲིད་གཞི་བྱས་ཏེ།     དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ནས་བྱང་སེམས་བར་ཟབ་འཁྲིད་དང་།  ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལེའུའི་སྐབས་ཚིག་འབྲུ་གདོང་འདེད་བྱས་ཏེ་མགྱོགས་འཁྲིད་བྱེད།

སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་འཁྲིད་གཞིའི་དཔེ་ཆ་གང་ཡིན་མི་དྲན་ཡང་། གྲུབ་མཐའི་སློབ་དེབ་ནི་༼གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ༽་ཡིན་པ་ད་ལྟ་ཡང་དྲན་ཡིད་ན་འདུག

སྐབས་དེའི་གྲུབ་མཐའི་དཔེ་འཁྲིད་དགེ་རྒན་ནི་དགེ་བཤེས་ཟླ་བ་དང་།  དབྱིན་ཇིའི་ལོ་ཙ་བ་བོད་པ་སྐམ་རིད་གཟུགས་པོ་རིང་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་མཚན་ཆ་ཚང་མི་དྲན་ཡང་།  ཁྱིམ་ཚང་གི་མིང་ནི་རི་ཁ་ཡིན།   ལམ་རིམ་གྱི་དགེ་རྒན་ནི་སེ་རའི་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་དང་།  ཁོང་ཏྲེ་ཧོར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།   ཁོང་གི་ཏྲེ་སྐད་ཧ་ཅང་གྱོང་བོ་ཡིན་པས། སྐབས་རེར་ཁོང་གི་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་སྒྱུར་བ་བུད་མེད་རོ་ཐི་བསོད་ནམས་ལགས་དང་ཁོང་གཉིས་བརྡ་མ་འཕྲོད་པར་ཁ་རྩོད་ཀྱང་ཤོར་འགྲོ།  

སྐབས་འདིར་བདག་ཆུང་བའི་དུས།  ཕ་རྒན་གྱིས་ཕྲན་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་དེ་ཡང་དྲན། བདག་གི་ཕ་ནི་ང་བརྒྱད་ལོར་སྐྱ་སར་ཕབས་པའི་གྲས་ཡིན་ལ།  ངེད་བུ་སྤུན་གསུམ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭར་མ་སོང་གོང་ནས་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་དང་།  མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་བློ་འཛིན་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད།  

སྐབས་རེར།  ཁོང་དགོན་པ་བཞུགས་དུས་ཀྱི་སྒྲུང་དེ་འདྲ་ང་ཚོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ།  དགོན་པར་འདོན་པ་དབྱངས་རྟ་ལ་བཀུག་ཏེ་འདོན་པའི་ལད་མོའང་བྱེད།  བརྗེད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ནི ༼  སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང་།། སྒྱུ་མ་ཟིལ་པ་ཆུ་བུར་དང་།། རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར།།  འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་ལྟ།༽ཞེས་ཁ་ཏོན་ནམ་རྒྱུན་བྱེད།  

 ང་རང་སློབ་མ་ཡིན་དུས། དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་སྐབས་ནམ་ཞར་ལ། ཕ་དང་ཕུ་བོར་འགྲོགས་ཏེ་སྡེ་བའི་དུད་ཁྱིམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་འདོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་མ་ཟད། དབུ་མཛད་ཨ་མྱེས་པ་ཡ་ལགས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་ངའི་ཕྱོགས་ལ་ཁ་འཁོར་ཏེ་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་བགྲེང་གི་ཡོད་པས་ང་ལ་སྒྱིད་ལུག་དང་ག་གོར་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ནམ་ཡང་མེད།  

ད་དུང་།  ཏིང་འཕགས་སྐལ་གསུམ་དང་། གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་སྡེ་ཡང་བཏོན་པ་ཉུང་ཉུང་མིན།   ཕལ་ཆེར་མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནང་ཡིན་པ་ཡོད །༼མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན།།  ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་ཚད་མ་མིན།།  གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན།།  འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ།། ༽་ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཧ་ཅང་བློ་ལ་འཇུག་པོ་བྱུང་ནས། འབྲི་དེབ་ནང་ཟིན་ཐོར་བཀོད་དེ་བློ་འཛིན་བྱས་པ་ད་ལྟའང་ཡིད་ལ་འཁོར།

ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ནང་། ཅུང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་མ་ནི། རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་དགེ་བཤེས་རྣམ་པ་ཟུང་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་པ་དེ་ནས་ཡིན།

སྐབས་དེར།  ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱས་བདག་ཡིད་རབ་ཏུ་བཀུག་ཏེ།  ༼སྤྱོད་འཇུག༽་གི་བཟོད་པའི་ལེའུ་ལ་ཡིད་སེམས་རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་འབད་བརྩོན་གནང་བ་དེ།  དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ནང་ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ལ་བརྗེད་དུ་ཕངས་པའི་ལེའུ་ཞིག་ཡིན། 

ད་དུང་ཆོས་རྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་བོད་པའི་བླ་མ་དང་།  དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ནང་སྟབས་བདེར་སྦྱར་བའི་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་མཇལ་བ་དེས་ཕྱིས་སུ་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་༼དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་༽་དུ་སྐད་སྒྱུར་བྱེད་དུས་ཤེས་བྱའི་རྩིག་རྨང་ལྟ་བུར་གྱུར།

རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭའི་ནང་བོད་པ་རེ་ཟུང་ལས་གཞན་རྣམས་ཕྱི་གླིང་བ་ཡིན་ལ།  འཛིན་གྲྭའི་བར་གསེང་དང་སློབ་རྭའི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང་འགྲོགས་དུས་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་མང་བ་ཐོན་གྱི་ཡོད།   གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཆེན་ལངས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དེ་ཚོ་དང་ཐུག་དུས། གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་སྐོར་ལ་ཁོང་ཚོས་གང་ལེགས་ཤེས་ཀྱི་འདུག་པ་མ་ཟད།  དབྱིན་ཡིག་ནང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཆ་ལག་ཐོགས་ཐོགས་དང་ལྟ་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པའང་དེ་དུས་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། 

བདག་ཀྱང་གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཅིག་ལངས་ཏེ།  ད་ཕྱི་རྒྱལ་མགོ་སེར་པར་ཆོས་སྐྱོང་དང་མཁའ་འགྲོའི་བཀའ་ཆད་མེད་ན།  ཆོས་ཀྱི་ཞག་རྩི་སྟུག་པའི་བོད་ཕྲུག་ཞིག་ལ་བཀའ་ཆད་ཕོག་དགོས་མེད་སྙམ་གྱིན།  གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་པའི་དབྱིད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་མཇལ་བདེ་མང་པོ་ཞིག་ཀློག་པའི་སྐལ་བཟང་བྱུང་པར་མ་ཟད།  ཕྱིས་སུ་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་དུ་ཟླ་ཤས་རིང་དཔེ་ཁྲིད་ཞུས་སྐབས།  འབྲུག་པའི་མཁན་པོ་ཞིག་ལ་ཞུ་བ་འཐེན་ནས༼རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་བོ༽་ ཉིན་མ་གཅིག་ལ་གཡོར་རོགས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པ་ལ་གནང་བ་མ་ཐོབ་ནས།  དབྱིན་ཇི་སློབ་འཁྲིད་ཀྱི་ལན་དུ་མ་བྱན་ཁམས་ཕྲུག་ཅིག་བརྒྱུད་༼གསང་སྙིང་༽ སྣ་རིང་ཞིག་ལག་སོན་བྱུང་བ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཞིབ་མཇལ་སྐལ་བཟང་ཡང་ཤར།  རྗེས་སུ། བལ་ཡུལ་དུ་མཁས་བཙུན་བཟང་པོ་རི་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་རོལ་བའི་བསོད་སྐལ་ཐོབ།

གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཞིང་།  ཧེབ་ལངས་ནས་ཁ་ཆུ་འཐོར་མཁན་མང་ནའང་། ཡིད་སེམས་རབ་ཏུ་འགུགས་ཤིང་།  ཡིད་ཀྱི་དབང་བོ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་རེད་འདུག་ལ།        ད་ལམ་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་རེ་ཞིག་ངལ་གསོས་ཏེ།  མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་བའི་༼བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་མགོ་བཙེམས་མ་ཞིག་རུམ་ལ་བཟུང་།  འདུ་གསུམ་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་མོ་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་༼སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ༽འི་དཔེ་ཆ་ཞིག་སྔས་མགོ་ལ་བཞག་ནས་ཉལ་ཡོད།                

'''མི་ཚེའི་མཐའ་མཇུག་གི་སྐད་ཆ་ཞིག''' 

བདུན་རེའི་ལས་བྱེད་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྟེང་། ཉེན་རྟོག་པའི་ལས་ཀ་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལ་བྱས་ཟིན་པའི་ལས་གྲོགས་ སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་འཛེམས་ཟོན་གང་ཡང་མེད་པར་རང་ཉིད་ལ་ནད་ངན་ཞིག་ཕོག་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བགྱིས།

“ཡེ་ཤེས་འཁྲུངས་སྐར་དུས་སྟོན་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་མགོ་ཡལ་རྗེས། ཉལ་ཁང་གཉིས་ཅན་གྱི་སྡོད་ཁང་གླས་མ་ཞིག་ཏུ་སྤོ་གཏན་འཁེལ་ཡོད།

མི་ཕོ་ཧྲེང་ཧྲེང་ཞིག་ལ་མལ་ཁང་གཉིས་མི་དགོ་ཡང་ཉལ་ས་ལྷག་མ་དེ་གཅིན་སྟན་བརྗེ་བོ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་དགོས་གལ་བྱུང་ཚེ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། ”  ཞེས་སྐད་ཤུགས་ཆུང་ངུས་བཤད། 

“ཁེ་མོ་ཐི་ར་ཕེ་སྐྲན་བཅོས་ནི་ནད་པ་སོ་སོས་ལུས་ཕུང་གིས་ཐེག་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ལ།

ད་ཐེངས་གི་ནད་ངན་འདིས་ངའི་མཆིན་པ་ལ་སོ་བརྒྱབ་ཡོད་པས་ཡུན་རིང་གསོན་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་མི་འདུག་ཀྱང་།

སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་མཁན་ཞིག་གིས་ཤུལ་དུ་བཞག་པའི་མཆིན་པ་གསོན་པོ་ཞིག་གི་གནང་སྦྱིན་ཐོབ་རྒྱུ་ལ་ད་དུང་རེ་ལྟོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།”་ཅེས་འོད་མདངས་ཉམས་པའི་མིག་གིས་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་བསྐོར་བ་ཞིག་བྱས། 

དེ་ནས་དངན་པ་ཞིག་འཐེན་དེ་ཁོས་རང་ཉིད་ལ་སེམས་གསོའི་ཚུལ་དུ།

“ཡིན་ནའང་ངས་གསལ་བོར་རྟོགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་སྡོད་པའི་དུས་ཡུན་རྫོགས་པ་ན་ཕ་རོལ་ལ་གསོན་པོར་འགྲོ་ཆོག་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད།”

སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་རང་གི་རྒས་གཉེར་བབས་པའི་་གདོང་ལ་འཛུམས་མདངས་ཤིག་ཕྱུང་དེ་ང་ཚོ་ལ་སླར་ཡང་མིག་བསྐོར་ཞིག་བྱས། 

2001\12 \ 21 དགོང་མོ་མལ་སྒྲིན་སན་གྲོང་ཁྱེར།།            

'''དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།''' 

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༦་ལ།

དེ་སྔོན་བདག་བལ་ཡུལ་དུ། དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་རྡོ་གཡའ་མའི་རྩིག་གྱང་ཅན་གྱི་རང་ཤག་ཏུ།  ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་། རོ་སྟོད་སྔས་མགོ་ལ་འཁེན་དེ་དཔེ་ཆ་ཀློག་པའི་བར་མཚམས་ནས། མིག་གིས་ལྟ་ཕྱོགས་ཤིག་གིས་རང་གི་སྐམ་རིད་ཀྱི་རྩིབས་རུས་དང་ཁོག་ལ་རྡིབ་པའི་གསུས་ལོང་མཐོང་བ་ན་སེམས་ལ་ཡང་བསྐྱར་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་སྐྱེས་ནས།  “ང་འདི་ལ་ཤ་ཐོགས་རྒྱུ་མེད་པ་ཆི་ཟིག་ཡིན་ནམ”་ཞེས་ཨམ་སྐད་གདངས་མས་རང་གིས་རང་ལ་འཁང་ར་བྱས་པ་ལ་ད་ལྟ་ཕྱིར་དྲན་བྱས་ཚེ་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད།

ཨ་རིར་སླེབས་ནས་ལོ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ལ་གློ་བུར་ཐོལ་རྒྱག་ལ་ལུས་ཤ་རྒྱས།  གྲོད་པ་ཚིལ་ལུས་བརྒྱངས། མར་སྒུར་ནས་ལྷམ་སྒྲོག་ཀྱང་མདུད་དཀྲོལ་དཀའ་བའི་ཚད་ལ་སླེབས།

ནེའུ་ཡོར་བོད་མི་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བའི་འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲིའི   ་རྒྱ་གར་ཇ་ཁང་ཞིག་ཏུ། “ ཁོ་རེ།  དེ་རིང་ངའི་སྐད་སྒྱུར་བ་ནི་ཨ་མདོ་བ་གཟུགས་པོ་ཆུང་ཆུང་གྲོད་ཁོག་ཆེན་པོ་ཁོ་རེད་འདུག”་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དངོས་སུ་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོས་ད་དུང་སྐད་ངན་དེ་འཁྱེར་དེ་ངའི་རྣ་ལམ་དུའང་སྐྱེལ།

ད་དུང་།  ཉིན་ཞིག་ལས་ཁུངས་གྲོལ་ནས་སྒོ་ཕྱི་ལ་ཐོན་པ་ན་ལག་ཐོགས་ཁ་པར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཅོག་ཙེ་ཐོག་བརྗེད་ཟིན་པ་དྲན་ནས་ཕྱིར་རྟབ་རྟབ་པོར་ཁ་པར་ལེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན། ང་ཚོའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ཇོན་དང་ལས་གྲོགས་བུད་མེད་ཇན་ནི་ཧྥར་གཉིས་ཀྱིས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒོ་རྒྱག་བཞིན་འདུག  ང་ཕྱིར་ཡོང་བ་མཐོང་བ་ན། འཇན་ནི་ཧྥར་ལུས་པོ་ཟུར་དུ་གཡོལ་ཙམ་བྱས་ཏེ་ལག་པ་གཅིག་གིས་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལ་འཇུས་ཏེ་སྒོ་ཕྱེད་ཙམ་ཕྱེས་དེ་ང་ནང་དུ་གཏོང་བར་བརྩམས།  ང་ཚ་ག་ཚིག་གེ་ངང་ནང་དུ་འཛུལ་དུས།   ཚིལ་ལུས་འགྲེངས་པའི་གྲོད་པ་སྒོ་གླེགས་ལ་ཐོགས་ཏེ་ང་ནང་དུ་མ་ཐར།   ཁོ་མོ་འཚུབ་ཆ་ཞིག་ལངས་ནས། ‘’འོ་དགོངས་དག” ཟེར་བཞིན་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལག་པས་གློད།  ངས་ཅི་ཟེར་དགོས་མ་ཤེས་པར།   གློ་གླེགས་ལ་ཕུད་རྒྱག་ཞིག་བཏང་དེ་ནང་དུ་ཕྱིན།    དུས་དེ་ནས་བཟུང་།  དབུགས་སྒང་ལྟར་འབུར་བའི་རང་གི་གྲོད་ཁོག་ལ་འཚིག་པ་ཟ་བར་མ་ཟད།  དེ་འདྲ་མིག་ལ་མི་མཛེས་ཤིང།  འཁུར་ཙ་ལྗི་ལ། ལུས་སེམས་གྱི་བདེ་ཐང་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་པའི་ཚིལ་ལུའི་གྲོད་ཁོག་ཅན་གང་དུ་མཐོང་ན་དེ་མུར་སེམས་མི་དགའ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ངང་གིས་སྐྱེས།

འདས་བའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རིང་།  གྲོད་པའི་ཚིལ་ལུ་ནི་ངའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།   དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དུས།  སྐབས་རེར་རྒྱལ་ཁ་ཉི་ཚེ་བ་རེ་ཐོབ་མྱོང་ནའང་།  ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཉེས་ནམ་ཤོར་ལ་ཉིན་ཤས་ཀྱི་ནང་དུའང་ཚིལ་ལུའི་མགོ་བོ་གྲོག་གྲོག་བྱས་ནས་འབུར་ཡོང་།

དྲ་རྒྱའི་དུས་རབས་འདིར། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་གོང་ནས་དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ་ལ་ལྟ་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ངའི་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།།   ཁ་ཤགས་སྒྱུ་རྩལ་བ་བྷ་སྦི    ལི ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ཟུར་བ་ཟུང་གིས་ཡུག་ཊོ་སྦུབས་ནང་སྤེལ་བའི་༼སྟག་གི་གསུས་པ༽་ དང་འཇོ་ རོ་རྒན་གྱིས་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང༽་སོགས་ནི་བདག་གི་མིག་དང་རྣ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གྱུར་ཞིང་།  ཟླ་ཤས་སྔོན་ནས་སི་ཊན་ཧྥོར་སྒྲི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཀླད་པ་དང་དབང་རྩའི་སྐོར་ཆེད་མཁས་སློབ་དཔོན་ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ཀྱིས་དྲ་ཐོག་ཏུ་རིན་མེད་སྤེལ་གནང་བགྱི་བའི་༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽་གཏམ་གླེང་སྟེགས་བུ་ནི་བདག་གི་དགའ་མོས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།

སློབ་དཔོན་ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ནི་རང་གི་ཆེད་ལས་ལ་ངེས་པ་དོན་གྱིས་རྒྱུས་མྱོང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་ ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མཁས་པའི་་གདན་ཐོབ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན།  ཁོང་གི་ལས་ཞོར་དུ་མྱུར་ཚད་ཆེ་ལ་རྙོག་འཛིང་ལྕི་བའི་དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རྒྱུན་པར་འཕྲད་བཞིན་པའི་སེམས་སྡུག་དང་གཉིད་མ་ཁུག་པ་བཅོས་པ།  དྲན་པ་གསོ་ཐབས། ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་གི་གཤེད་མ་སྟེ་འབྱུང་ལུས་ཀྱི་ཞག་ཚིལ་ཕུང་གསོག་བཞུ་སྟངས་ཐེ་བའི་ བརྗོད་གཞི་སྣ་མང་ཐོག་ཚད་ལྡན་དཔྱད་གླེང་བདུན་རེའི་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་དྲ་ཐོག་ལ་སྤེལ་གྱིན་ཡོད།  ཁོང་གིས་དེ་རིང་བར་གསེར་ནག་ལས་ཀྱང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དཔྱད་གླེང་བརྙན་ཕབ་ལེའུ་༡༠༡ ཙམ་ཡུག་ཊོ་སྦུབས དང་Spotify་ཞེས་འབོད་པའི་སྒྲ་སྒམ་ནང་སྤེལ་ཡོད་པ་མི་ས་མང་པོས་ལས་ཞོར་དུ་བལྟ་ཉན་དང་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།

ལྷག་པར་དུ་ལེའུ་༤༡་ ནང་སྙུང་གནས་སྐོར་དེང་རབས་ཚན་རིག་ཆེད་མཁས་པའི་ཉམས་ཞིབ་གྲུབ་དོན་གང་ཡོད།   དུས་བཀག་སྙུང་གནས་ཇི་ལྟར་སྲུང་བརྩི་བྱེད་སྟངས་དང་ དེའི་དགེ་ཕན་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཡོད་ལ།    ལེའུ་་༥༢་ནང་ཧར་ཝུར་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་མཁས་དབང་ སྒྲེ་ཝི་སྒྲི་   སན་ཁི་ལར་ལགས་དང་ལྷན་དུ་སྙུང་གནས་ཀྱིས་ཚེ་ཚད་བསྲིངས་བ་དང་རྒ་བ་ལྡོག་པ་དང་རྒ་བ་ནར་འགྱང་ཐུབ་པའི་སྐོར་དབང་རྩ་རིག་པ་དང་དང་སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་ནང་བཙུད་དེ་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོར་བགྱིས་གནང་ཡོད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་གོ།

ང་ཚོ་ལ་རིང་ནས་འཆའ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་དགེ་མཚན་ནི་ གྱི་ན་བ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་བདག་ལྟ་བུའི་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ནའང་།    འདས་བའི་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གང་དུའང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གང་ཡང་མ་བསྲེས་པར་ཉིན་རེའི་ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ཐོག  དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ནང་ཚུད་དུ་ཟས་དང་བཏུང་བ་ཐུན་རེ་བཏང་ཚར་བ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ཉིན་གྱི་གུང་ཚིགས་བར་བཟའ་བཏུང་གང་ཡང་མ་བསྟེན་པ་བྱས་པ་ལ་དེ་རིང་བར་ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་ཕོན་ཊི་བཅུ་བརྒལ་བ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཐོག    ལྟོ་བ་དང་མཚང་རའི་གཡས་གཡོན་གྱི་ཚིལ་ལུ་ཞུ་ནས་འབྱུང་ལུས་ཡང་ཟོར་ལྡན་ལ། རྣམ་རིག་གསལ་ཞིང་དྭངས་པ།    སེམས་ཁམས་ལྷོད་ཤིག་སེ་གྱུར་བ་ནི་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད།

གཤམ་དུ་།  རང་སེལ་ཟེར་བ་ སྙུང་གནས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཕུང་བོའི་ཕྲ་ཕུང་ཤི་རོ་འམ་གད་སྙིགས་སུ་གྱུར་བ་ཕྲ་ཕུང་གསོན་པོར་གནས་པའི་ཁ་ཟས་ལ་བསྟེན་དེ་ཕུང་བོས་རང་ཁ་རང་གསོ་དང་རང་ཉིད་གཙང་བཟོའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ།  ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་ ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ ་  ལགས་ཀྱིས་གྲོ་ཕྱེ་སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་བྱེད་ལས་སྟེང་ནས་བདེན་དཔང་ར་སྤྲོད་བྱས་པར་༢༠༡༦ ་ལོའི་ནོ་ཝེལ་གསོ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བ་དེས་ཤར་ཕྱོགས་པའི་རིག་གཞུང་ཁྲོད་གདོད་ནས་ཕྱག་ལེན་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་དགེ་ཕན་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པས་དོ་སྣང་དང་གདེང་འཇོག་སླེབས་ཡོད་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།   རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་ཞིག་གིས་དྲི་བ་བཏང་བ་ལ། ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་ཀྱིས་བཀའ་ལན་གང་འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་བཀོད་དེ་རྩོམ་ཐུང་འདི་མཇུག་བསྒྲིལ་བར་བྱ།

རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་དེས།

“ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་སྐུ་ཁམས་བཟང་།    དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཉམས་ལེན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན  །ཡིན་ནའང་། སྙུང་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་སེལ་སྐོར་ལ་ནོར་ཝེལ་བྱ་དགའ་མ་བསྩལ་བར།  རྒྱ་གར་བ་མང་པོ་ཞིག་ནས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་ཚན་རིག་ལ་མི་མཐུན་ཞིང་གཏན་ཚིགས་དང་མ་འཐུས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད་མོད།།    ད་ལོ་ནས་བདག་གིས་ཀྱང་སྙུང་གནས་བསྲུང་བའི་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན།།    (སྐབས་འདིར་ས་ཏྭི་གུ་རུ་དང་ཚོགས་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་གད་མོ་བགད)” །          ཁོས་མུ་མཐུད་དེ་    “བྱེད་ལུགས་རྙིང་བར་བརྩིས་བའི་གནའ་བོའི་ཕྱག་ལེན་ཕན་ཐོགས་ལྡན་པ་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་པས་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་རྗེས་གཞི་ནས་ག་གོར་མེད་པར་མི་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ནམ།” 

ས་ཏྭི་གུ་རུས་ལན་དུ།   “དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།

”ཅེས་སྨྲས་བ་དང་འདུ་རྭའི་མི་ཚོགས་ཧབ་ཆ་དི་རེའི་ངང་དགའ་བསུའི་ལག་པ་བརྡབས།  

ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲི།   Jackson Height

༢   དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ། Podcast

༣   བྷ་སྦི    ལི།    Bobby Lee

༤     ༼སྟག་གི་གསུས་པ༽ Tiger Belly

༥    འཇོ་ རོ་རྒན་Joe Rogan གྱི་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང  Joe Rogan Experience༽

༦     ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན།   Andrew Huberman

༧    ༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽ ༼Huberman Lab༽

༨   རང་སེལ།   Autophagy

༩   ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ །    Yoshinori Ohsumi 

འབྲེལ་ཆགས་དྲ་གནས་འབྲེལ་ཐག་ཁག་ཅིག

༡ སྟག་གི་གསུས་པ་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@TigerBelly/featured&lt;/nowiki&gt;

༢  ཇོ་ རོ་རྒན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@joerogan&lt;/nowiki&gt;

༣  ཧོ་སྦིར་མན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@hubermanlab&lt;/nowiki&gt;

༤ ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལ་དྲི་བ་དང་ཁོང་གི་བཀའ་ལན།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/watch?v=DnRQJzK6yvI&lt;/nowiki&gt;    


'''རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།''' 

ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་དང་དམར་ཟས་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དབར་ལ་ཁ་རྩོད་དང་། མཚང་འབྲུ། སྡང་ཟུག ཐ་ན་གྲིས་རྒྱག་རེས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད།

ཕ་ཡུལ་ཨོ་གླིང་ནས་ཡིན་པའི་རྐེད་ཕྲ་མ་ ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན་ཟེར་བས་རང་ལུས་ལ་ཁྲག་རྫུན་འབྱུག་པ་དང་། ལུས་གཅེར་ཧྲེང་མའི་ངོ་ལ་ཚོན་རྩི་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཐིག་ལེའི་རྒྱན་ཕབ་ཏེ་བ་གླང་ཁྲ་ཁྲའི་ཤ་ཚུགས་སུ་བྱས་པ། ཁྲག་ཚོན་གཏོར་བའི་ལུས་རྗེན་ཕྱི་ནང་གསལ་བའི་འགྱིག་ཤོག་ནང་བཏུམ་ཏེ་བཤས་ཤའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ།། སྐེ་གཏུབས་ཁྲག་དམར་འཛར་བའི་རྣམ་ཅན་གྱི་དུད་འགྲོའི་མགོ་གཟུགས་ལག་ཏུ་ཐོགས་པ། ལྕགས་ཟྭ་བརྒྱབ་པའི་སྒྲོག་ཐག་སྐེ་ལ་བསྒྲིལ་པ་སོགས་ཐབས་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྤྱད་དེ། KFC དང་ མ་ཁི རྡོ་ནྭ་ ཟ་ཁང་དང་། བཤས་ཤ་འཚོང་ས། རྟ་རྒྱུག་བྱེད་ས། དུད་འགྲོའི་པགས་པ་དང་བ་སྤུ་རུས་སོའི་རྒྱུ་ཆ་ལས་བྱས་བའི་ཆས་གོས་ཚོང་ཁང་སོགས་སུ་ཕྱིན་ནས། ཐང་ལ་ཁྲག་ཚོན་བྱོ་བ་དང་། ཕྱུགས་ཟོག་བཤའ་ཁ་མར་བཤས་རྭ་ནས་ངུ་རྒྱངས་བྱེད་པའི་སྒྲ་འཇུག་སྐད་ཆེན་པོས་གཏོང་ཞོར། “ཁྱོད་ཚོ་ཕྱུགས་ཟོག་ལ་མནར་གཅོད་གཏོང་མཁན་རེད། “ “ཁྱོད་ཚོ་ལག་དམར་རེད།” “སྔོ་ཟས་གཙང་མ་བསྟེན་རོགས། ” “སྔོ་ཟས་བསྟེན་ན་རྒྱོ་ཡུན་རིང་།”་ ཟེར་བ་མཚོན་པའི་སྦྱར་བྱང་གནམ་ལ་འགྱོག་པ་དང་འབོད་ཚིག་ཁ་ནས་སྒྲོག་པ་སོགས་དུད་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ལ་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོ་མོ་ལ་དགའ་བསུ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱིས་ཁོ་མོར་ཁོང་ཁྲོ་དང་སྡང་ཟུག། ཁྱི་མོ་དང་བཤང་འཚོང་མར་ཡང་འབོད།

ཁོ་མོ་ནི། རང་ལོ་ཉེར་གསུམ་སྟེང་དམར་ཟས་སྤངས་དེ་དཀར་ཟས་ལ་ཞུགས་ཏེ། དུད་འགྲོའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཁྲོད་གྲགས་ཆེ་བ་དང་དོ་སྣང་འདྲེན་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ཡང་ཁོ་མོའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ལྟ་བུར། གསར་འགོད་པ་དང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་གཙོ་སྐྱོང་བ། རྩོམ་པ་པོའི་མིང་ཐོབ་ཡོད་པའི་དབྱིན་ཇི་བ་ ཕིར་སི མོར་རྒན་ ལགས་ནི་ཝེ་རྒན་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྡང་ཟུག་དང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚབ་མཚོན་ལྟ་བུར་བགྲངས་ཆོག     ཁོས་རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱི་བའི་ ༼ ཕིར་སི མོར་རྒན་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག༽་ཅེས་བའི་རྒྱང་བསྲིང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་དུ། ༼དུད་འགྲོ་གྱེན་ལངས་ཚོགས་པའི་༽་མགྲིན་ཚབ་པ་བུ་མོ་ འོར་ལ   ཁ་གྭི་ལིན་ ཞེས་པ་སྐད་བཏང་དེ་བཅར་འདྲི་བྱེད་དུས། ཁོ་མོས་ཤན་འཚོང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་འཚེ་ག་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐབས་ལན་ཤས་བྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པར་ཁོ་མོའི་ཁ་བཀག་ཏེ། “ … …ཁྱོད་ཀྱི་ཟ་མ་ག་རེ་ཟ་གི་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱི་ཁམ་ལེབ་ཟ་གྱི་ཡོད་དམ། ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་གི་ཡོད་དམ། … ཁྱོད་ཀྱིས་་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད་དམ།” ཞེས་ཕར་ཁོ་མོའི་གདོང་ལ་གཟས་ཏེ་དྲི་བ་ཚ་ནན་བཏང་བ་ལ།

ཁོ་མོ་འུ་ཐུག་ཏེ་ལན་དུ། “ཡོད། ངས་རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་ཀྱི་ཡོད།…རྩི་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་ སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད”་ཅེས་པར། ཁམ་ལེབ་དང་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་གི་རྭ་བར་ཤིང་སྡོང་ལ་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་དེར་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་ཆེད་དུ་དབོར་འདྲེན་བྱས་པའི་ཁྱིམ་གསོས་བུང་བ་ཐེར་འབུམ་བརྒལ་བ་དུག་རྫས་ཀྱིས་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དཔེ་མཚོན་དུ་དྲངས་ཏེ། “ བུང་བ་སེམས་ཅན་རེད་དམ། …ཁྱེད་ཅག་གིས་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་འཁུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་། སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད…།“ ཅེས་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་གཙང་མར་འབོད་པའང་སྡིག་ཅན་ཡིན་པའི་མཚང་འབྲུ་བྱས་ཡོད།

ད་དུང་ཁོས་བརྙན་འཕྲིན་ལྡིངས་ཆ་དེ་རང་དུ། “ཁྱེད་ཅག་གིས་ང་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད ….འདི་ནི་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་ལུང་བ་ཞིག་དང་ངས་ཤ་ཟ་ཆོག་གི་ཡོད་རེད། ཁ་ཅིག་གིས་བུང་བ་བསད་དེ་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ལ་རོལ་ཆོག་ན་ངས་ཤ་ཟ་རུང་བར་ངེས”་ ཞེས་ད་ལྟ་རང་མ་ཁི་ རྡོ་ནྭ་ཟ་ཁང་ནས་སྐྱེལ་ཡོང་བའི་གླང་ཤ་བར་བཙུད་ཅན་Big Mac་འབོད་པའི་ཁ་ཟས་བག་ལེབ་ཞིག་གི་མགོ་ལ་སོ་འདེབས་བཞིན་ཟོས།

ཁོས་ད་དུང་དུས་སྐབས་གཞན་ཞིག་ཏུ། རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱིད་པའི་ལེ་ཚན་དེ་ག་རང་དུ། དུད་འགྲོ་རང་དབང་རྩོད་ལེན་པ་དང་དཀར་ཟས་པ་ཝེ་རྒན་ཕོ་གསར་ཞིག་ལ་ཁ་རྩོད་རྒྱག་ཞོར་གླང་ཤ་བསྲེག་མ་སྡེར་མ་གང་མདུན་ཅོག་སྟེང་བཞག་ཏེ་གྲིས་གཞར་བཞིན་ཟོས།

ཕིར་སི མོ་རྒན་ལགས་ཀྱིས་མི་ས་ཡ་མང་པོས་ལྟ་ཉན་བྱེད་པའི་ལྡིངས་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་ནས་དཀར་ཟས་ཝེ་རྒན་རྗེས་འཇུག་པ་ལ་དེ་འདྲ་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག་གི་རྒོལ་རྡུང་བྱེད་སྟངས་ནི་དངོས་གནས་སྐྱི་གཡའ་བ་ཞིག་རེད།

དམར་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་རིམ་ན་གསལ་ལེར་ཡོད་པ་ནི། དུད་འགྲོའི་ཤ་ཟ་ཐེངས་རེ་དང་ཁུ་ཁྲག་འཐུང་ཐེངས་རེར། དེ་ནི་ཞེད་པའི་མིག་གིས་རིིག་རིག་ལྟ་ཞིང་། སྐྲག་པའི་སྙིང་ཆུང་ལྟིག་ལྟིག་ལྡིང་བའི་སྲོག་ལྡན་མགོན་མེད་སྐྱབས་མེད་ཅིག་གསོད་གཏུབ་བཅད་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱར་བའི་ཤ་ཁྲག་ཡིན་པར་རྩོད་པ་མེད་ལ། སྡིག་ལས་དེ་ནི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་གིས་ཕྱོགས་ནས་བདེན་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དང་དེ་བདེན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡང་བྱ་མི་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་འདུལ་བའི་ལུང་འདྲེན་པ་དང་རྣམ་གསུམ་དག་པའི་ཤ་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་གཏན་ནས་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན།

དེ་མཚུངས། སྔོ་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་གྱི་ཕོར་སྡེར་ནང་གི མིག་ལ་མཛེས་ཤིང་ཁྲག་དྲི་མི་བྲོ་བའི་དཀར་ཟས་ཀྱི་རྒྱབ་ངོགས་ན་འབུ་རིགསཐེར་འབུམ་བརྒལ་བའི་ཚེ་སྲོག་གིས་རྒྱང་འབོད་བྱེད་པའི་དམྱལ་ཁམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་དེ་འདྲ་མཁྱེན་དཀའ་བ་ཞིག་མིན།

ངེད་ཁྱིམ་གྱི་ཕར་ངོས་ནི་ས་ཁྱོན་ཡངས་ལ་ཁ་ཞེང་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་སོ་ཡ་སྦིན་སྲེན་སེར་གྱི་ཞིང་ས་ཡིན། འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་ཞིང་ས་ཕྲུ་སློག་བྱས་མ་ཐག་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པའི་བྱ་དང་བྱེའུ་ཞིང་ཁ་དེར་བབས་ནས་ས་ཁར་དེད་པའི་འབུ་གསོན་པོའི་རྒུམ་བུ་འཐུ་དུས། སྙིང་ལ་ཙག་ཤད་ཅིག་རྒྱུག་ལ། ཁ་ནས་ཨ་ཁ་ཟེར་བའི་སྐད་ངན་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་ཤོར་འགྲོ། ད་དུང་། ཞིང་ལ་ཆུ་ལུད་སྦྱོར་སྐབས་དང་བཙས་བརྔ་སྟོན་སྡུད་ཀྱི་དུས་སུ་ དེར་གནས་ཙི་ཙི་དང་ཨ་བྲ། ཚང་སྦུབས་ཀྱི་བྱེའུ་ཕྲུག་དམར་རྗེན། རི་བོང་། སའི་སྟེང་འོག་དང་ལོ་ཏོག་གི་འབྲས་བུ་དང་ལོ་འདབ། རྩ་བ། གཞུང་རྟ། ཤུན་བུར་སྐྱབས་འཚོལ་བའི་སེམས་ཅན་ཕྲ་མོ་ག་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི། འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་གཅིག་པུ་མིན་པར། སྔོ་ཚལ་དང་ཤིང་འབྲས་ཐོན་བསྐྱེད་སོགས་ལའང་རིགས་བགྲེས་ཆོག།

ད་ཆ་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། ཤིང་འབྲས་འདེབས་འཛུགས་ཁྲོདའབྲུ་སྲིན་དང་སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་གཤེད་མ་གཏེ་བོ་ནི་དུག་རྫས་ཡིན་འདུག

རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་༼རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ༽་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལྟར་ན། “ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག ”་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ཆེས་གནོད་འཚེ་དང་གདུག་པ་ཅན་གྱི་དུག་རྫས་ནི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག། ཕྱིས་སུ་༼ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ༽་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས་ཟིན།

ཡིན་ནའང་། སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་མ་བྱས་ནས་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རྗེས་ཀྱི ལོ་རབས་དགུ་ཅུའི་ནང་དེའི་གདོན་སྤྲུལ་ལྟ་བུར་ ཎི་འོན་ ནི་གུ ་ཞེས་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་འཛམ་གླིང་ཁྲོམ་རྭ་ལ་ཐོན་ནས་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། སིལ་སྡོང་སོགས་ཀྱི་ཞིང་རྭ་དང་། སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་སོགས་སུ་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དུ་སྤྱད་དང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་ལ། སྦྱར་དུག་དེ་འབྲུའི་ས་བོན་ལ་འབྱུག་པ་དང་། ཤིང་སྡོང་གི རྩ་བ་དང་ས་འོག་ལ་སྦེད་པ། ཞིང་རྭའི་ཡུར་ཆུ་ནང་འདྲེན་པ།གཤེར་ཁུ་ལ་བསྲེས་ཏེ་ཆུ་གཏོར་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་ལ་ནང་ཚན་རིགས་བརྒྱད་ཙམ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་སྦྱོར་དུག་ཤེད་ཆེ་བ་ཁག་ཅིག་ཡོ་རོབ་དང་ཨ་རིའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་འགོག་ཐུབ་ཡོད་ནའང་། རྫས་སྦྱོར་ཚོང་ལས་ཁང་སྟོབས་ཆེན་ སྦེད་ཡིར ་གྱིས་རྒྱུ་སྟོབས་ལ་མ་དོ་ནས་དེ་ཆ་ཚང་བ་འགོག་ཐུབ་མེད། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་དང་ཚན་རིག་པ་དང་དོ་སྣང་ཅན་མི་སྒེར་མཉམ་རུབ་ཐོག་དུག་རྫས་དེ་གཏན་འགོག་ཆེད་ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ལ་གཏུགས་བཤེར་དང་། ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ནང་ཚན་འབུ་གསོད་དུག་རྫས་ཞིབ་གཤེར་ཐོ་འགོད་སྡེ་ཚན་གྱི་ལས་ཀ་ཚད་ལྡན་མེད་པའི་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད ། ད་དུང་གཞུང་ཁུངས་མིན་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་དྲ་ངོས་སུ་ཨ་རིའི་གཞུང་ཁོངས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ནི་ Department of Yes ་རེད་ཅེས་མཚང་མིང་ཡང་གདགས་ཡོད། དེ་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཔུང་ཤེད་ཆེ་བའི་དུག་རྫས་ཚོང་ལས་ཁང་གིས་གང་བགྱི་ལ་ལགས་སོ་ཟེར་བ་ལས་དུག་རྫས་སྦྱོར་བ་ཚད་འཕེར་ལྡན་མིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་རང་རྐྱ་འཕེར་བ་གནང་ཐུབ་མེད་པའིི་གོ་བརྡ་སྟོན་གྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་དུག་རྫས་འདི་ཨ་རི་ནང་དུ། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་ཡོངས་དཀར། སྲིང་བལ། བུ་རམ་མངར་ཤིང་གི་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་གོ་ལྔ་དང་སྲན་སེར་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུ་ཐོག་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་མིན། ཀུ་ཤུ་དང་ སེའུ་རིགས། ཁམ་བུ། ཚ་ལི་མ། རྒུམ་འབྲུམ། སྔོན་ཚལ་རིགས། ཞོག་ཁོག ཀྲོ་མ་ཀྲོ་སོགས་ཤིང་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད་མང་ཆེ་བའི་ཐོག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་འདུག

སྦྱར་དུག་འདིའི་བྱེད་ལས་ནི་འབུ་སྲིན་གྱི་དབང་རྩའི་ཕྲ་ཕུང་ལ་འབྱར་ཏེ། དབང་རྩའི་མ་ལག་གཏོར་བཅོམ་དང་། དུག་རྫས་ཕོག་ཤེད་ལྕི་བའི་རིགས་དབང་རྩའི་མ་ལག་ཞ་བོར་གྱུར་ནས། ལུས་པོ་འདར་གསིག་རྒྱག་བཞིན་ག་ལེར་འཆི། དུག་ཤེད་ཆེར་མ་ཕོག་བའི་རིགས་ལུས་སྲུང་ནུས་པ་ཉམས་པ་དང་། དྲན་ཤེས་བོགས་ལ་ཞྭ་བ། རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བའི་ནུས་པ་རྒུད་་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཕོག་པར་བྱེད།

ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་པས་ཎི་འོན ཎི་གུས་བསྒོས་པའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་འབྲུ་རྡོག་གཅིག་ལ་བུང་བ་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་འམ་དེ་ལས་མང་བ་གཞོམ་གཞིག་བྱེད་ནུས་ཡོད་པར་སྨྲ་ལ། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དམིགས་འབེན་ལྟེ་བ་ནི་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚལ་ཤིང་འབྲས་ལ་གནོད་པའི་འབུ་སྲིན་ཡིན་ནའང་། དེ་ནི་དུག་ཤེད་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། གནོད་འབུ་ལས་གཞན་ཞིང་ས་ལ་ཕན་པའི་འབུ་རིགས་གཞན་ཡང་ཐག་ཞོར་འབྲེང་འདྲུད་ཀྱིས་གནོད་འཚེ་ཕོག་པ་དང་། ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལ་གཏོར་བརླག་དང་། དེ་ལས་གཞན། དུག་རྫས་དེ་ཁོར་ཡུག་ནང་མི་ཞུ་བར་ཡུན་རིང་སྡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། སའི་རྟིང་ལ་བསྟིམས་པ་དང། ས་ཁར་ཆར་ཆུ་དང་རླུང་བུས་འཁྱེར་ནས་དུག་དེ་གཏོར་ཟིན་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་ལ་བཀྲམ་འཐོར་འགྲོ་བར་བྱེད།

ད་དུང་དུག་རྫས་དེ། ས་བོན་བརྒྱུད་ནས་རྩ་བ་དང་གཞུང་རྟ།ཤུན་པ། ཡལ་ག ལོ་མ། ཟེ་འབྲུ། གང་བུའི་མངར་ཆུ། འབྲས་བུ་སོགས་ཀྱི་ནང་འཐིམས་དེ་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་སྡོང་གི་ཆ་གང་སར་གནས་བ་དང་དེ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་འབུ་སྲིན་གྱི་རིགས་གཙོས་སེམས་ཅན་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ལ་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཀྱི་ཡོད་འདུག

འཛམ་གླིང་གི་མིས་སྤྱོད་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སུམ་ཆའི་གཅིག་ནི་བུང་བ་གཙོ་བའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་།ཕ་ཝང་། བྱེའུ་ཕྲན། རང་བྱུང་རླུང་བུ་སོགས་ཀྱིས་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་དབོར་འདྲེན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བགྱིད་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན་འབྲས་སྨིན་ལེགས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁ་ལི་ཧྥོར་ཉི་ཡ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དེ་ནི། འཛམ་གླིང་གི་ཁམ་ལེབ་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུའི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཨ་རི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཕོན་ཆེ་ཐོན་སའི་ཕ་ས་ལ། རྒྱ་ཁྱོན་ཨི་ཀ་བརྒྱད་འབུམ་ལོང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་སིལ་སྡོང་རྭ་བ་ལ་དཔྱིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མིས་གསོས་བུང་བ་ས་ཡ་གཅིག་དང་དྲུག་འབུམ་ཙམ་དེ་གར་དབོར་འདྲེན་གྱིས་ཤིང་སྡོང་གི་མེ་ཏོག་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ལས་ལ་བསྐུལ་གྱི་ཡོད་པའི་ཁྲོད། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དུག་ཕོག་ནས་ཤིག་རྐྱེན་ཐེབས་པ་བརྒྱ་ཆ་བཞི་བཅུ་ནས་ལྔ་བཅུ་ལ་ཟིན་པར་བཤད། དེ་ལ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་མཁས་པ་དང་འབུ་སྲིན་རིག་པ་ཞིག་འཇུག་པས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ཏུ་ ནི་འོན ནི་གུ་ནི ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བཀག་ཟིན་པའི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་རྫས་ལྟར་གནོད་འཚེ་ཅན་ཞིག་དང་། སྦྲང་རྩི་གསོག་མཁན་བུང་བ་དང་འབུ་སྲིན་གྱི་ཐོག་ལྡབ་མང་གིས་གནོད་ཚབས་ཆེ་བ་བརྗོད།

ང་ཚོས་རང་གི་ཁ་ཟས་ཆེད་འབུ་སྲིན་ཉམ་ཆུང་ཐོག་དུག་བཏབ་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་སྐྱིད་པའི་ཚང་གནས་གཏོར།། གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་ཤུལ་དུ། ད་དུང དཀར་ཟས་དང་རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ཞེས་འབོད་རྒྱུ་ཞིག་གང་ན་ལྷག་ཡོད།

མགོ་བོ་རུམ་ལ་བཅུག་ཏེ་བསམ་གཞིགས་ཤིག་བྱས་ཚེ། རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ངོ་མ་ཞིག་འཇོག་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། རྫུ་བག་ཅན་གྱི་ཝེ་རྒན་ཚོ་དཔེ་མཚོན་དུ་མི་འོས་ལ། ། རྒྱ་གར་གྱི་གཅེར་བུ་བ་ཚོ་ཡང་མི་རུང་ན། བྲག་དཀར་རྟ་སོར་ཟྭ་ཆིག་སྔོ་ལྡུམ་ལ་རོལ་མཁན་རྗེ་མི་ལ་ཁོང་འོས་པ་འདུག་གམ་འདྲི་བཞིན་རྗེ་མི་ལའི་རྣམ་མགུར་སླར་ཡང་བམ་ཀློག་ཅིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་།

རྗེ་མི་ལ་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས། ཨ་ནེས་ཞིང་རིན་ལ་ཕུལ་བའི་ཕྱེ་ཁལ་གསུམ་དང་། ཐུལ་གོག་གཅིག རས་གོས་ལྡང་གཅིག ད་དུང་མར་ཚིལ་འདྲེས་པའི་ཆུ་སྡོར་ཕུལ་བའང་བསྣམས་འདུག འདིའི་སྐབས་ཀྱི་ཚིལ་ནི་ཤ་ཚིལ་ཡིན་ཚེ། རྗེ་ཁོང་རི་ལ་ཡེངས་མེད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས་ད་དུང་རྣམ་དཀར་དགེ་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ཞིག་རེད་མི་འདུག དེར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལོ་བཞི་ཙམ་སོང་བ་ན། འཚོ་རྒྱགས་ཟད་ནས་སྒྲུབ་ཕུག་གི་སྒོ་ཕྱི་ལ་བུད་ནས་ཟས་འཚོལ་ཏུ་ཞབས་ཐང་ལ་ཕེབས་པ་ན། ཉི་མ་དྲོ་ས། ཆུ་བཟང་ས་ཞིག་ན། ཟྭ་ཚོད་མང་པོ་སྐྱེས་པ་མཇལ་འདུག། ཟྭ་ཚོད་བཟང་བའི་གནས་དེ་ནི་ཁོད་ཡངས་ཤིང་མཐོང་ཡེལ་ཆེ་བ། ཡིད་ལ་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་ལགས་པས་དེ་གའི་ཕུག་པ་ཞིག་ནང་གནས་སྤོར་ཏེ་ཟས་སུ་ཟྭ་ལྡུམ་རང་བསྟེན་ཏེ་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། ཟྭ་ཆིག་ཁོ་ན་བསྟེན་ཕྱིར་ལུས་ཀེང་རུས་ལྟར་སོང་ཞིང་སྐུ་མདོག་ཟྭ་པོའི་མདོག་རང་དུ་གྱུར་ནས། ཐ་ན་སྐུ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའང་སྔོ་ཞོ་ལེ་བྱུང་ཡོད་འདུག གྲོད་གསུས་མ་བདེ་བ་དང་ཟྭ་བཞེས་པའི་སྒྲེག་པ་ཆིལ་ལི་ལི་བྱུང་བ་འང་གསུངས་འདུག དུས་སྐབས་དེའི་རྗེ་བཙུན་མཆོག་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་བགྲང་ན་མི་འོས་མེད་པ་འདྲ།

དེ་ལྟར། ཟྭ་ལྡུམ་རང་བཞེས་ནས་ལོ་གཅིག་སོང་བ་དང་། སྐུ་ཡི་ན་བཟའ་ཡང་ཟད་པས། ཨ་ནེས་ཕུལ་བའི་གོས་དང་ཕྱེ་སྒྱེ་རལ་བོ་ཆད་མ་མཐུད་དེ་སྐུ་ལུས་ལ་གསོལ་དེ་མུ་མཐུད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཡང་ལོ་གཅིག་སོང་། སྐབས་དེ་ཤད་ཅིག་ལ་ཁྱི་ར་བ་འགའ་རྗེའི་བྲག་ཕུག་ནང་འཛུལ་ནས་ཡར་བལྟ་མར་བལྟ་བྱེད་དུས། ཟས་སུ་ཟྭ་ཁོ་ན་དང་སྐུ་ལུས་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོདཔ་མཐོང་འདུག དེར་ཁྱི་ར་བས་ཤ་མང་པོ་དང་རྒྱགས་ཕྱེ་ལྷག་མ་གང་ཡོད་པ་རྗེ་ལ་ཕུལ་བ་རྗེས་མི་ཟས་ཟ་རྒྱུ་རྙེད་སོང་ཞེས་དགའ་ཚོར་དང་བཅས་ཤ་བཞེས་འདུག་ལ། ཤ་ཚོད་བཞེས་པར་སྐུ་ལུས་བདེ་འབོལ་ལེ་དང་ ཁམས་དྭངས་སིང་བ། རིགས་པ་ངར་ཆིལ་ལེ་བྱུང་འདུག ཕྱིས་སུ་སྲིང་མོ་དང་མཛེས་སེ་ཡང་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་རྗེ་བཙུན་མཇལ་དུ་སླེབས། པེ་ཏ་མགོན་སྐྱིད་ཀྱིས་རྒྱགས་རྟེན་དུ་ཤ་ཕུལ་བ་མི་གསལ་ཡང་། མཛེས་སེས་རྗེ་ལ་ཤ་མར་རྙིང་བའི་འཚོ་རྟེན་ཕུལ་འདུག

ཕྱིས་སུ་རྗེ་ཁོང་ལ་ཕྱི་གངས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་སྐབས་གཉའ་ནང་དུ་རྩར་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་ཆས་སུ་ཕྱེ་བྲེ་དོ། འབྲས་བྲེ་གང་། ཤ་གཟུག་གཅིག མར་ཞོགས་གཅིག་ཕུལ་བ་རྣམས་བསྣམས་ཏེ་བདུད་འདུད་ཕུག་མོ་ཆེར་བྱོན་ནས་བཞུགས་འདུག དེར་བཞུགས་རིང་ནུབ་ཅིག་ཁ་བ་འབབ་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ཉིན་མཚན་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གངས་བབས་པས་འགྲུལ་ལམ་ཆད་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་སོང་བ་ན། སློབ་འབངས་ཚོས་རྗེ་བཙུན་སྐུ་གྲོངས་བར་ཐག་བཅད་ནས་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་བགྱིས། ཕྱིས་ལོའི་ས་ག་ཟླ་བ་ལ་གངས་ལམ་སྟ་རེས་གསིལ་ཏེ་རྗེའི་སྐུ་པུར་གདན་འདྲེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན་རྗེས་མགུར་ལེན་ཞིང་བཞུགས་པ་མཇལ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྔོན་ལོ་འཁྱེར་བའི་འཚོ་ཆས་ལས་ཕྱེ་བྲེ་གང་མ་གཏོགས། འབྲས་དང་ཤ་བཞེས་ཡོད་མི་འདུག དེར་སློབ་བུ་གཤེན་རྡོར་མོས་རྗེ་བཙུན་ན་ནིང་ལས་ཀྱང་སྐུ་མདངས་ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་འདུག་པ་ལྷ་འདྲེས་ཞབས་ཏོག་བགྱིས་སམ་རི་དྭགས་ཀྱི་ཐེད་རོ་རྙེད་ནས་བཞེས་སམ་དྲིས་བར། རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཁོང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཟིན་པས་ཟས་རགས་པ་ཆེར་བརྟེན་མི་དགོས་པ་གསུངས་འདུག་ན། ཏིང་འཛིན་ཟས་སུ་སྤྱོད་པའི་གྲུབ་པ་བརྙེས་ནས་བཟུང་འཚེ་བའི་སྡིག་ཟས་གཏན་སྤངས་ཀྱིས་ཏིང་འཛིན་དང་སྔོ་ཟས་སྤེལ་མར་བསྟེན་ནས་བཞུགས་པ་ཨེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ལ།  རྗེས་སོར། བྱང་ཆུབ་རྫོང་དུ་ཡོན་བདག་ལྷ་འབར་ལ། “ ང་རིགས་དྲུག་འཁྲུལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ།། རྣམ་ཤེས་འཁྲུལ་བའི་ཁྱེའུ་ཆུང་འཁྱམས།། ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་མྱོང་།། རེས་འགའ་ལྟོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་བྱུང་། །རོ་སྙོམས་ལྡུམ་བུ་ཟས་སུ་ཟོས།། … … ང་ནི་ཟས་མེད་ལྡུམ་བུ་བ།། ང་ནི་གོས་མེད་གཅེར་བུ་བ།།”་ཞེས་དང་ གཉི་ཤང་འགུ་རྟ་རུ་ཁྱི་ར་བ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལ། “ཟྭ་དང་རུག་པ་ཐུལ་བ་གསུམ།། འདི་གསུམ་མི་ལའི་ཁ་ཟས་ཡིན།། ཟས་འདི་གསུམ་གྱི་ཡོང་ན་རས་པའི་ཕྱི་ལ་ཤོག” ་ཅེས་དང་། ཕྱིས་སུ། མཆོང་ལུང་ཁྱུང་རྫོང་དུ་ཤིང་འཐུ་ལ་བྱོན་སྐབས་བླངས་པའི་མགུར་དུའང་།  “སྡིག་ཟས་སྤངས་པའི་དཀའ་ཐུབ་འདི།།ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡིན།།”་ཞེས་རྗེ་རང་གིས་ཞལ་གསལ་བོས་རང་ཉིད་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་པ་ཞིག་ཡིན་གསུང་འདུག

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢ཚེས༢༢་ལ། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན།     Tash Peterson

༢  ཕིར་སི མོར་རྒན།   Piers Morgan

༣  ཁམ་ལེབ།  Almond

༤  སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་།  Avocado 

༥   ཝེ་རྒན།   Vegan

༦  སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི།  DDT

༧  ཎི་འོན་ ནི་གུ།  ''Neonic'' ''pesticide''  

༨   སྦེད་ཡིར། Bayer</text>
      <sha1>8t5o14havxzgo5z644aj3sym7h3kho4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>162765</id>
      <parentid>162764</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T13:16:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tsampaeater</username>
        <id>32480</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>162765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="424398" sha1="m2r6chdxl8t4l169hejfzdas375ap2u" xml:space="preserve">[[File:རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ།.jpg|thumb|རི་སྤྱང་ཁེེར་འགྲོ།]]
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་ནི་ལུས་སེམས་དུད་དེ་ངན་སོང་ལ་འགྲོ་མཁན་བྱོལ་སོང་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་པར། བོད་སྐད་སྨྲ་ཞིང་། བོད་ཡིག་འབྲི་ཤེས་མཁན་གྱི་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་འདུག ཧ་ཧ།    
 
ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་ནང་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ཅིག་ནི་༼[http://www.khabdha.org/?p=5264 ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན]།༽་དང་༼[http://www.khabdha.org/?p=5474 རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།]༽།  ༼[http://www.khabdha.org/?p=12208 བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ།]༽།   ༼[http://www.khabdha.org/?p=15965 ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ]༽།    ༼རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།[https://tibettimes.net/2022/12/27/223471/]༽་ དང་། གཞན་ཡང་ད་ཆ་ད་དུང་པར་སྐྲུན་བྱས་མེད་པའི་&lt;&lt;ཕྱི་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དྲན་ཐོ&gt;&gt; ་སོགས་མཆིས།

'''རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་ལྷུག་རྩོམ་བདམས་བཀོད།'''

 
ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།    (༡)  

ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟེང་མི་རིགས་དཀར་པོ་དང་མི་རིགས་ནག་པོ་སོགས་མ་སླེབས་སྔོན་ས་འདིའི་ས་བདག་དང་གནས་འདིའི་གནས་བདག་ངོ་མ་ནི་དེང་སང་དབྱིན་སྐད་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་1་ཞེས་འབོད་པའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཤ་མདོག་སྨུག་པོ་ཅན་འདི་ཡིན་འདུག

མཁས་པ་མང་ཆེ་བས་མི་རིགས་འདི་ལོ་ཁྲི་འམ། ཡང་ན་ཁྲི་འགའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ནས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡའི་སོག་ཡུལ་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པར་བཞེད་ལ། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་གི་ས་མཚམས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་དེང་སང་ནང་བཞིན་རྒྱ་མཚོས་བར་ཆོད་མེད་པར་སྐམ་སའམ་ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པའི་འཁྱག་རོམ་གྱིས་སྦྲེལ་ཡོད་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད ། དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་བའི་འཁར་རྟེན་གནག་ཕྱུགས་ཀྱི་རྗེས་འདེད་བྱེད་ཀྱིན་དང་ཐོག་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ནུབ་བྱང་གི་མཐའ་སྣེར་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་འབྱོར། དེ་ནས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་ཁྱབ་འདུག། ཁོང་རྣམས་སྐབས་དེར་ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་ཁྱུ་གཅིག་བྱས་ནས་སླེབས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་ལ། ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་གསུམ་སྔ་ཕྱི་བྱས་ཏེ་སླེབས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཡང་མཆིས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་འདི་ཚོ་ཁག་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སུ་གྱེས་ནས་སྐད་རིགས་དང་ཡུལ་གོམས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཡོད་འདུག

ཡང་མི་རིགས་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད་བཞེད་ཚུལ་གཞན་དག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ། མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཤེས་རིག་དང་རྒྱ་ནག་གི་་གནའ་བོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་རིག་བར་འདྲ་ས་ཡོད་པས་རྒྱ་ནག་གམ་ཉི་ཧོང་ནས་གྲུ་གཟིངས་ལ་བསྡད་དེ་ཡོང་ཞེས་དང་། ད་དུང་ཨེ་བཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཤིག་ལ་བོར་བརླག་ཕྱིན་པའི་མི་རིགས་ཚོ་བ་བཅུ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་བུ་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་མཁན་ཡོད་ལ། ཡོ་རོབ་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་མཆེད་པའི་བསམ་ཚུལ་འདོད་མཁན་སོགས་ཀྱང་མཆིས་མོད་ད་བར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དཔང་རྟགས་ཡིད་ཆེས་རུང་བ་གསར་རྙེད་བྱུང་མི་འདུག ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་གླིང་གཞན་ནས་ཡོང་བ་མི་འདོད་པར་ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ངོ་མ་དང་ཕ་ཡུལ་འཁྲུལ་མེད་ནི་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདི་རང་ཡིན་པའི་བཤད་རྒྱུན་འདུག ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་མིན་པར་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་ནས་ཕར་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཕྱོགས་ལ་མཆེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གདོང་དབྱིབས་དང་ཤ་མདོག གཟུགས་བྱད། གཤིས་སྤྱོད་སོགས་བོད་སོག་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་པ་དང་འདྲ་ས་མང་པོ་འདུག ཞུང་ནུའུ་ འམ ་ཧུང་སི་ ཞེས་བའི་ ཤར་གླིང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་མཆིས།

དེང་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་འཁྲབ་སྟོན་གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་སྒྲུང་དཔེ་དེབ་ཐོན་པ་མང་ཞིང་། གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་དེབ་དེ་ཚོའི་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་མདུང་ཐོགས། རྒྱབ་ལ་མདའ་གཞུ་འཁུར་ནས་རི་ས་དང་འབྲོག་ཐང་ནས་རི་གླང་གི་རྗེས་སུ་འཇབ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་རྔོན་པ། གཏུམ་དྲག་ཆེ་བའི་གཡུལ་འགྱེད་བྱེད་པ་སོགས་རང་ཡན་ཆེ་ཞིང་དྲེད་པོའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་སྟོན་ཐབས་བྱས་ཡོད་ནའང་། དོན་དངོས་སུ་ཁོང་ཚོ་རི་དང་ནགས་གསེབ་ཁོ་ནར་གནས་སྡོད་བྱས་ཏེ་རི་གླང་རྗེས་འདེད་བྱེད་པ་དང་རྔོན་རྒྱག་པ་ཁོ་ན་ཙམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར། ཁོང་རྣམས་སྔོན་ཚེ་རང་བྱུང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཕྱུག་བའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཁྱབ་ནས་ཐང་གཞུང་གཤིན་པོར་གནས་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་པ་དང་ཤིང་ལས་བཟོས་བའི་ཁང་བ་ནང་སྡོད་ཅིང་། ཟས་སུ་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་གཙོས་འབྲུ་རིགས་འདེབས་པ་དང་། འབྲོག་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཊི་ཕི་ཟེར་བའི་སྦྲ་གུར་གང་སར་གནས་སྤོ་ཆོག་པའི་ནང་སྡོད་ལ། འཚོ་ཐབས་སུ་རི་གླང་གསོད་པ་དང། རི་དྭགས་དང་འདབས་ཆགས་རྔོན་པ། རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ཚོད་འཐུ་བ་སོགས་བྱེད་ལ། མཚོ་དང་མཚེའུ་གཙང་བོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་མཁན་རྣམས་གཙོ་ཆེར་ཉ་དང་ཆུ་གནས་ཀྱི་སྲོགས་ཆགས་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐད་དང་ཤེས་རིག ལག་ཤེས་སྒྱུ་རྩལ་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་། གྱོན་གོས་དང་སྡོད་ཁང་། རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ནས་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་བ་ཡོད་འདུག

སྡོད་ཁང་དང་རྒྱན་གོས། མཚོན་ཆ།

སྲོལ་རྒྱུན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྡོད་ཁང་ཡང་ཊི་པི་སྤྲ་གུར་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་གི་ཤུན་པགས་དང་ཡལ་འདབ་ལས་བྱས་པ། ས་རྡོ་དང་འཇིམ་པ་ལས་བྱས་པ། ས་འོག་ན་བསྐྲུན་པའི་སྡོད་ཁང་། བྲག་སྐྱིབས་སུ་རྩ་འཇིམ་གྱིས་བསླངས་བའི་སྡོད་ཁང་། ས་སྤུངས་དེིའུ་འབུར་རྩེར་བཞེངས་བའི་སྡོ་ཁང་དང་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་ལེབ་ཆེན་ལས་བྱས་པའི་གངས་འཁྱག་གི་སྡོད་ཁང་སོགས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་མཐུན་པར་དབྱིབས་བཀོད་དང་རྒྱུ་སྤུས་ཅི་རིགས་སུ་མཆིས་སྐད།

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕྲེང་བར་བརྒྱུུས་བའི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་པར་སྤྲོ་ཞིང་། རྒྱན་ཆ་མང་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྐམ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ར་དང་རུས་པ་།སོ་དང་སྡེར་མོ་དང་། ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤུན་སྐོགས། གཞན་འཇིམ་རིལ་ལས་བྱས་པ། ཟངས་དང་རྡོ་རིགས་ལས་བཟོས་པ་སོགས་ཡོད་འདུག་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གཞི་སྡོད་པ་ཚོའི་ཁྲོད་དངུལ་དང་གཡུ་བྱུར་གྱི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་སྲོལ་ཆེན་པོ་ཡོད་འདུག དུས་རབས་སྔོན་མའི་མཇུག་ཏུ་བོད་མི་ཚོ་ཨ་རིར་དང་ཐོག་འབྱོར་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བོད་མི་དང་འདྲ་བའི་གདོང་དབྱིབས་དང་བཞིན་མདངས། ཁོང་ཚོིའི་གཡུ་ཡི་རྣ་ལུང་དང་སྐེ་རྒྱན་མཐོང་ནས་ཁོང་ཚོ་བོད་མིའི་རིགས་རྒྱུད་མིན་ནམ་གང་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཡང་བྱུང་འདུག ༡༩༧༩་ལོར་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་བ་མཆོག་ཐེངས་དང་པོར་ཨ་རིར་ཡུལ་སྐོར་བྱེད་རིང་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་གསུམ་གྱི་ཚོ་དཔོན་དང་ལྷན་དུ་མཇལ་འཕྲད་ཅིག་སྟེང་ཁོང་ཚོའི་གཡུ་ཡི་འདོགས་རྒྱན་གྱིས་ཡིད་འཕྲོག་ནས་དེ་གང་ནས་བྱུང་། ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱང་གཡུ་ཡི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་རྒྱུར་ཧ་ཅང་སྤྲོ་བོ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་མྱོང་ཡོད་འདུག

གདོད་མའི་དུས་སུ་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་ཀྱི་རྒྱུ་ལྟེ་བ་ནི་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་སྤུ་དང་པགས་པ། ཤིང་གི་ཤུན་པ་དང་འདམ་རྩ་སོགས་ཡིན་འདུག་ལ། བྱང་འཁྱག་རོམ་གྱི་ཡུལ་དང་གྲང་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་པགས་པ་དང་སྤུ་རིགས་མཐུག་པོ་དྲོད་དང་ལྡན་པས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡོང་ཁེབས་པར་གྱོན་ལ། ལྷོ་ཡུལ་དང་དྲོ་ས་ན་སྡོད་མཁན་ཚོས་གྱོན་པ་སྲབ་ཅིང་བསིལ་བའི་རིགས་བསྟེན་པའི་ཐོག་ལུས་ཀྱི་ཆ་མང་ཆེ་བ་རྗེན་པར་སྡོད་པ་ཡིན་འདུག

འོག་དཀྲིས་ཟེར་བ་ནི་གདོད་མའི་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐྱེས་བ་ཚོའི་རྒྱུན་བསྟེན་གྱོན་ཆས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མཉེས་འཕུར་མཐིལ་ཕྱིན་བྱས་པའི་རི་དགས་ཤྭ་བའི་པགས་པ་ནི་འོག་དཀྲིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བརྩི། འོག་དཀྲིས་ལེབ་རིང་མ་གྱོན་དུས་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིང་ཕོ་མཚན་དང་བཤང་ལམ་ཁེབས་པར་བྱས་ཏེ་འོག་ནས་ཡར་དཀྲིས་ཏེ་འོག་དཀྲིས་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་སྣེ་མོ་ཟུང་རྐེད་མཚམས་སུ་བཅིངས་བའི་ཀོ་བའི་སྐ་རགས་ཀྱི་བར་ནས་བླངས་ཏེ་མདུན་རྒྱབ་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས།། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཞན་རྣམས་གཅེར་ཧྲེང་ངེར་གོས་ཀྱི་གཡོགས་མེད་འདུག གྲང་བའི་དུས་དང་ཚེར་ལོག་དང་རྩི་་ཤིང་གི་གསེབ་ནས་རི་དྭགས་རྔོན་དུས་བརླ་ནས་རྐང་བའི་ལོང་ཚིགས་བར་སླེབས་པའི་པགས་ཁེབས་ཟེར་བ་གྱོན་ལ་དེའི་སྣེའང་འོག་དཀྲིས་ཏེ་ཀོ་བའི་རྐེད་བཅིངས་དེའི་བར་དུ་བསྣོལ་འཆིང་བྱེད།

ནམ་ཟླ་འཁྱག་པས་བསྡམས་པའི་གྲང་ལྷག་ནང་རི་སྐྱེས་ཤྭ་བ་སོགས་པགས་རིགས་ཀྱི་སྟོད་གཡོགས་སྒྱེ་ལུག་མ་ཟེར་བ་ཞིག་ཀྱང་གྱོན་རྒྱུ་ཡོད་འདུག སྟོད་ལྭ་དེ་སྒྱེ་མོ་ཞབས་བརྡོལ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་མགོ་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་གྱོན་ཆོག་ལ། དེའི་ཕྱི་ངོས་སུ་པགས་རིགས་ཀྱི་མཐའ་རྒྱན་དང་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན། ཕྲེང་བའི་ཕྲ་རྒྱན་སོགས་ཀྱིས་སྤུད་ཡོད་འདུག

གཞན་ཁོ་བ་ཚོས་དུས་ཆེན་དང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་དུས་མགོ་ལ་བྱ་གླག་དང་འདབ་ཆགས་གཞན་ཀྱིས་བྱ་སྒྲོས་བསླས་པའི་དབུ་རྒྱན་དང་། ལུས་ལ་རྒྱུ་ཆ་དང་བཟོ་དབྱིབས་ཚོན་མདོག་འདྲ་མིན་ཡིན་པའི་གོས་གྱོན་ཞིང། གདོང་ལ་འབག་གྱོན་པ་དང་ཚོས་འབྱུག་པ། ངག་ནས་མགུར་སྐྱོར་བ་དང་གླུ་ལེན་པ།། ལགས་པས་རྔ་བརྡུངས་བ་དང་གླིང་བུ་འབུད་པ། རྐང་བས་ཞབས་བྲོ་རང་བྱུང་མ་འཁྲབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ལམ་ནས་སྟེང་གི་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་ཆེ་བསྟོད་དང་སྐྱེད་མ་ལྟ་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཆེན་པོར་གུས་བརྩི་ཞུ་བ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱངས་དང་བགེགས་སེལ་གཡང་འབོད། དགྲ་བཟློག་དཔའ་བསྐྱེད་སོགས་མཚོན་པའི་ཆོ་ག་སྣ་མང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག།

རི་དྭགས་རྔོན་དུས་མདའ་གཞུའི་མཚོན་ཆ་མ་ཟད། གཡུགས་མདུང་དང་འཕེན་མདུང་། འུར་ཆ་དང་། རྡོ་དང་རུས་པ་ཤིང་ལས་བྱས་པའི་མཚོན་ཆ། རྙི་དང་ཞགས་པ་སོགས་འཁྱེར་ལ།

མདའ་རྩེད་དང་མདུང་རྩེད། རི་དྭགས་རྔོན་པའི་རྩེད་མོ། རི་གླང་འཇུ་བཟུང་། རྒོད་པོར་ཞགས་འཕེན་སོགས་སྟོབས་དང་དཔའ་ངོམས་་པའི་རྩེད་མོའི་རིགས་ལ་དགྱེས་ཤིང་། སྐྱེས་བ་ཕོ་རྣམས་དཔའ་བོའི་དགྲ་འཐབ་ལ་མཁས་ཤིང་ཆུང་དུས་ནས་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་གཞོལ་བའི་རྩེད་རིགས་དང་དཔའ་རྩལ་ལ་སྦྱངས་བ་བྱེད། བྱིས་པའི་ན་ཚོད་ཡོལ་ནས་དར་མིའི་ལམ་དུ་རྐང་བ་སྤོ་དུས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་དང་བཅད་སྒོམ་ལ་བཞུགས་པ། དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱང་གི་ཆོ་ག་བསྟེན་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་སྐད།

གཡུལ་ལ་འཇུག་དུས་གདོང་ལ་ཤིང་དང་རྡོ་དང་། རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཚོན་འབྱུག་ལ། གདོང་ཚོན་དམར་པོ་ལ་དགའ་སྣང་ཆེན་པོ་དང་། དགྲ་ལ་འཐབ་དུས་དཔའ་བོའི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་པ་ཡིན་ན་ཚོ་སྐོར་སྤྱི་མཐུན་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དཔའ་སྐྱེས་སྤྲོད། གཡུལ་སར་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་མིན་དེ་དགྲ་བོ་བསད་མིན་དང་དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གལ་ཆེར་མི་འཛིན་པར་དགྲ་ལ་ཇི་ལྟར་འཐབ་པ་དང་དགྲ་ཇི་ལྟར་འཇོམས་མིན་ལ་བལྟ་བ་ཡིན་ཟེར། དཔེར་ན་ཐག་རིང་ནས་མདའ་འམ་མདུང་འཕངས་ཏེ་དགྲ་བསད་པ་ལས། དགྲ་གསོད་མ་ཐུབ་ཀྱང་གཡུལ་སར་ཞུགས་པའི་ཕ་རོལ་བོའི་གཡུལ་དཔོན་སྟེང་རྒྱུག་ཏེ་ཁོའི་ལུས་ལ་ལག་པ་འཆང་བའམ་ཁུ་མཚུར་གཞུས་བ། ཡང་ན་རང་གིས་མཚོན་ཆས་ཁོིའི་ལུས་ལ་རག་ཙམ་བྱེད་པ་དཔའ་རུ་བགྲང་། གཡུལ་དུ་ཕ་རོལ་དགྲའི་གཡུལ་དཔོན་གྱི་ལུས་ཉིད་ལ་ལག་འཆང་མ་ཐུབ་ཡང་བཞོན་རྟའམ་མཚོན་ཆ་ལ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དཔའ་བོའི་ཁྱད་དུ་བགྲང་ནས་སྒྲོ་རྒྱན་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད་འདུག།

དཔའ་བོ་ལ་སྒྲོ་རྒྱན་སྤྲོད་སྲོལ་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐྱེས་ཕོ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱིས་གཙིགས་སུ་མཆོད་ཅིང་ཡིད་སྨོན་བྱེད། དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གང་ལྟར་ཡང་ལུས་ལ་རག་ནས་སླར་ལོག་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་ཐོབ། དགྲ་ལ་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པར་མ་ཟད། དགྲ་བསད། མགོ་པགས་བཤུས་ནས་སླེབས་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གསུམ་མཉམ་དུ་ཐོབ་སྐད། འདི་ལྟར་མི་ཚེ་ནང་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་མ་གཏོགས་མ་ཐོབ་པའི་ཕོ་རྒོད་ཡོད་ལ། སྒྲོ་རྒྱན་མང་པོ་བླངས་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དབུ་ཞྭ་ལོང་བའང་ཡོད་འདུག། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྐྱེས་རབ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་གཡུལ་ས་ནས་དགྲ་བོས་རང་གི་ལུས་ལ་རག་ཐུག་བྱུང་བ་དེ་ལས་ངོ་ཚ་ཆེ་བ་དང་དེ་ལས་ལ་རྒྱ་ཤོར་བ་ཞིག་མེད་སྐད།   སྐབས་འདིར་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོགས་སུའང་ཚོར་རླབས་འདི་འདྲ་ཞིག་འཕྱོ་སྟེ།

ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་དཔའ་རྒོད་བསམས་ན་བདག་ཀྱང་ཕོ་རྒོད་བྱེད་ན་འདོད་།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་ནས་འབྲོང་གཡག་རྭ་རྩེར་འབྱར་ན་འདོད།།

ཐུབ་མེད་ཅང་ཤེས་སྒ་མེད་ཀླད་ནས་དམིགས་མེད་ཀི་ལྡིར་བྱེད་ན་འདོད།།

མི་ཤིགས་ཉག་ཕྲན་མཁའ་མཐར་འཕེན་ཞིང་རྒོད་པོར་ཐོགས་ཞགས་འཕེན་ན་འདོད།།

རྩལ་ཆེན་མཁའ་ལྡིང་གྲོགས་སུ་བཀུགས་ཏེ་གནམ་གྱི་བང་ཆེན་བྱེད་ན་འདོད།།

འབྲོག་ཁྱི་བཙན་པོ་རྗེས་སུ་འཁྲིད་དེ་ས་ཆེན་སྐོར་སྲུང་བྱེད་ན་འདོད།།

2009 Dec 7 

མཆན། 

1 ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཟེར་བ་ནི་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་བའི་དོན། མཉེན་པ་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་ཁོའི་ལག་གཡོག་འཁོར་བཅས་༡༤༩༢་ལོར་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་གྱི་རྐེད་མཚམས་མཚོ་གླིང་སྦ་ཧ་མ་སི་ཟེར་བར་འབྱོར་སྐབས་ཁོང་རྣམས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་བར་རྨོངས་ནས་གནས་འདིའི་ཡུལ་མི་ཚོར་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་ཁོང་གི་ཉིན་ཐོ་དང་བྲིས་འདུག  

'''ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།'''(༢)  

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་པའི་ཚེས་༧་ཉིན་སྤེལ།

ཁོར་ཡུག་དང་སྲོག་ཆགས་ལ་ལྟ་ལྟངས།

ཡང་། ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱིས་གནམ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྲུང་བའི་ཕ་དང་ས་གཞི་ནི་ཚེ་སྲོག་སྦྱིན་པའི་ཨ་མར་བརྩིས་སྐད་ལ། རི་དང་ཆུ་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་སོགས་ན་ལྷ་གནས་གནས་བར་འདོད་ཅིང་དེ་རྣམས་ལ་བརྩི་་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་དང་ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས།འདབ་ཆགས་ཁྲོད་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་ཕོ་ཉ་དང་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་འཁོར་རུ་བགྲང་། དཔེར་ན་བྱ་གླག་ནི་འདབས་ཆགས་ཀུན་ཀྱི་རྒྱལ་བོ། གཡེལ་བ་མེད་པའི་གནམ་ས་སྲུང་མཁན། མཁའ་དབྱིངས་མཐོན་པོ་ན་འཕུར་བའི་ཡ་མེད་རྒོད་པོ། དཔའ་དང་རྩལ་གྱི་་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ། ཉི་མིའི་མིག་ཀོང་ལ་ཐད་ཀར་ལྟ་ཞིང་ཉི་མ་དང་སའི་གོ་ལའི་བར་བརྡ་འཕྲིན་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ལྷའི་ཕོ་ཉ་རུ་བཀུར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་མཚོན་བྱེད་དང་རེ་འདུན་བཅོལ་ཡུལ། དཔའ་ངར་སློང་བྱེད། ནད་གེགས་འཇོམས་བྱེད། དགྲའི་གནོད་པ་བཟློག་བྱེད་དུ་བརྩི་བ་ཡིན་འདུག

བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ནི་སྒྲོ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་བྱ་གླག་གི་རུས་པའི་གླིང་བུ་དང་སྲུང་རྟེན་སོགས་མཆོག་ཏུ་བརྩི། དེང་སང་ཡིན་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ནང་བྱ་གླག་གི་སྤུ་སྒྲོ་ཐང་ལ་འདྲིལ་བ་ཡིན་ན་ཁྱིམ་གང་བོས་ཟས་བཟའ་བའང་རེ་ཞིག་སྐྱུར་ནས་ལམ་སེིང་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་དེ་སླར་མཐོ་སར་བཞག་ནས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཟེར།    བྱ་གླག་གི་སྒྲོ་འདི་དཔའ་བོའི་སྐྱེས་སུ་འབུལ་བ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། མི་རྩ་ཆེན་དང་གཞན་ཕན་གྱི་དགེ་ལས་སྒྲུབ་མཁན་བྱས་རྗེས་ཅན་ལའང་སྟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་ཡིན་འདུག ད་དུང་གླག་གི་སྒྲོ་ལས་གཞན་འདབ་ཆགས་གཞན་གྱི་སྤུ་སྒྲོ་ཡང་གཙུག་རྒྱན་དང་འཚམས་སྐྱེས་སུ་སྤྱོད་ལུགས་ཡོད་འདུག ཉེ་རབས་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གིས་སྟོངས་ལ་ཉེ་བའི་བྱ་གླག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་བཅོས་པ་ནས་བཟུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་ཆོས་ཆོ་གའི་ཆེད་དུ་མ་གཏོགས་གླག་སྒྲོ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་ཆོ་གའི་ཆེད་གླག་སྒྲོ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་རྣལ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་འཁྱེར་སྟོན་དགོས། དེ་མིན་ཨིན་ཊི་ཡན་མ་ཡིན་མཁན་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཆེད་མ་ཡིན་པར་གླག་སྒྲོ་ཉོ་འཚོང་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཁྲིམས་ལ་སྤྱོར་བ་མ་ཟད་ཨ་སྒོར་ཉིས་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་ཆད་པ་གཅོད།

འཇིག་རྟེན་ཆགས་ལུགས།

ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་རབས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྟེ། ཨ་རིའི་ལྷོ་ཤར་གྱི་ཡུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། འཇིག་རྟེན་སྟེང་ནས་མར་རིམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ་སྟེང་ལྷའི་གནས། བར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་རི་དྭགས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གནས། འོག་གི་འཇིག་རྟེན་མ་རུང་བ་སྡིགས་ཅན་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་གནས། གདོད་མའི་དུས་སུ་བྱ་ཁྲ་ཆེན་པོ་དང་བྱ་གླག་སོགས་འདབ་ཆགས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ཡུལ་དུ་མི་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་ལ། རི་དགས་དང་རྩི་ཤིང་གིས་ཀྱང་མི་སྐད་སྨྲ་ཞིང་མི་དང་ལྷན་དུ་གླེང་མོད་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། ཕྱིས་སུ་མི་རྣམས་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་དུ་གྱུར་བར་བརྟེན་འདབ་ཆགས་ཆེ་བ་རྣམས་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་དེངས། མིས་རི་དྭགས་གསོད་པ་དང་དྲག་པོིའི་ལས་བྱས་བར་རི་དྭགས་རྣམས་མི་དང་རྒྱང་དུ་གྱེས་ནས་གླེང་མོལ་མི་བྱེད་པར་བཞུགས། ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་སྒང་འདིའི་སྟེང་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་སྐྱེས་དངོས་ཀུན་ཡ་ཐོག་སྲིད་པའི་སྲོག་ཆགས་གཤིས་བཟང་ལྷ་འདྲ་བ་དེ་ཚོའི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱེད་ཙམ་ཡིན་པར་སྨྲ། སའི་གོ་ལ་ནི་མུ་མེད་མཐའ་ཡས་རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ན་གཡེང་བའི་སྐམ་སའི་གླིང་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། གཡའ་དག་པའི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས་བའི་རྨུ་ཐག་བཞིས་སའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་སྐྱོར་བར་བཤད། སའི་འཇིག་རྟེན་དུས་སྐབས་ནམ་ཞིག་ལ་སུས་གནམ་ནས་མར་དཔྱངས་པ་སུས་ཀྱང་མི་དྲན་ཟེར་ཞིང་། སྐལ་བ་འཇིག་བའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཞིའི་རྨུ་ཐག་ཆད་ནས་ཐམས་ཅད་མུན་པ་ཅན་གྱི་ཆུའི་ཀློང་དུ་བྱིངས་ནས་འཆི་བར་བཤད།

འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོའི་ཐད། འགྲོ་བ་མི་མ་བྱུང་སྔོན་སྟེང་དང་འོག་གི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ལས་མེད་ཟེར། སྐབས་ཤིག་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་གནས་བའི་འདབ་ཆགས་དང་རི་དྭགས་འབུ་སྲིན་རྣམས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ནས་གནས་ཡུལ་གཞན་ཞིག་འཚོལ་བར་སྟ་གོན་བྱེད་དུས།འབུ་ནག་གིས་ང་འཇིག་རྟེན་འོག་མ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཉམས་ཞིག་ཅིག་བྱེད་ནས་ལོག་ཡོང་ལབ་ནས་ཕྱིན། མཚོ་ཞབས་སུ་སླེབས་པ་ན་དེར་འཇིམ་པ་སྙི་མོ་ཡོད་པ་རྙེད། དེ་ཁྱེར་ནས་མཚོ་ཁར་ཡོང་ནས་ས་སྒང་བརྩིགས་པ་ཕྱིས་སུ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་གླིང་ཞེས་གྲགས།   ད་དུང་རི་ལུང་ཆགས་སྟངས་ཐད་ཁོང་ཚོའི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་མཇུག་འདི་ལྟར། འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་རྣམས་ཀྱིས་ས་སྒང་འཇིམ་པ་རློན་པའི་སྟེང་གནས་མི་འཆའ་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་པར་སྲིད་པའི་ཁྲ་རྒན་མས་གཤོག་ཆེན་ཟུང་འཁྱུག་རྡེབ་བྱེད་བཞིན་འཇིམ་རློན་སྐམ་པར་བྱས། ཁོས་གཤོག་པ་རྡེབ་དུས་སྐབས་སྐབས་སུ་འཕུར་བ་ཧ་ཅང་དམའ་དྲག་ནས་གཤོག་ལྕག་འཇིམ་པར་གཞུས་པ་ལས་ལུང་གཞུང་དང་རི་སྒང་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་སྲོག་ཆགས་ཀུན་སའི་སྒང་ལ་གནས་སྤོ་དུས་འཇིག་རྟེན་ནག་ཁུང་ཡིན་པ་ཤེས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མ་ནས་ཉི་མ་མཁའ་རུ་དྲངས་ནས་འོད་སྣང་བྱྱུང་ཟེར།།

ཡང་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་འབྲོག་སར་གནས་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ལུགས་ཐད་། སྲིད་པ་རྒན་པོ་ཁོང་ཆུ་ངོགས་སུ་ཤིང་གཏུན་ཞིག་སྟེང་སྲོག་ཆགས་བཞི་དང་ལྷན་བསྐྱོད་པའི་སྐབས། བགྲེས་པོས་ཆུ་རྟིང་ན་ཅི་འདུག་རྩད་གཅོད་ཅིག་བྱེད་དགོས་སྙམ་ནས་སྲོག་ཆགས་བཞི་ཆུའི་ནང་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མངགས་པར་གཞན་རྣམས་ཕྱིར་མ་འོང་། ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གྱིས་ལག་ཏུ་འཇིམ་པ་གང་འཁྱེར་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ་སྲིད་པའི་དྲང་སྲོང་གིས་འཇིམ་པ་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ནས་རིལ་རིལ་མཛད། དེ་ནས་རིང་པོ་མ་ཐོགས་པར་འཇིམ་རིལ་དེ་ཕྱེད་སྐམ་པའི་འཇིམ་གླིང་དུ་གྱུར་ནས་སླར་ཆུའི་ནང་དུ་ཟགས་། དེར་ཁོས་རི་སྤྱང་ཞིག་འཇིམ་ངོགས་སུ་གློད་པས་རི་སྤྱང་ཤར་ཤར་ལ་རྒྱུག་ཅིང་ཐོལ་ཐོལ་ལ་བསྡད་པའི་གོམ་འགྲོས་ལས་ལུང་ཤུར་དང་ཐང་གཞུང།རི་སྒང་སོགས་ཐོན། རི་སྤྱང་གི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ཤུལ་བུར་ནང་ཆུ་བརྡོལ་བ་ལས་གཙང་བོ་དང་མཚེའུ་བྱུང་ཟེར།

ད་དུང་། ཨ་རིའི་བྱང་ཤར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་སྒྲུང་གཏམ་རྒྱུད་ཁྲོད་ཁོང་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི་ཟུང་བསྡེབས་པའི་བུ་ཕྲུག་ཡིན་པར་བཤད་ལ། སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་ཆགས་པར་སྨྲ། ཁོང་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་གནམ་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་ངང་བས་གཤོག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་ཡར་བཀྱགས། རུས་སྦལ་གྱིས་སྲོག་ཆགས་གཞན་རྣམས་ལ་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ་མཚོ་ཞབས་སུ་ས་འཇིམ་ལེན་དུ་མངགས། འདབས་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་གང་མང་གཅིག་རྗེས་གཅིག་གིས་དེད་དེ་ཆུའི་གཏིང་དུ་ཕྱིན་མཐར་ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གཅིག་པུ་ཤི་མ་གསོན་ངང་ས་སྤར་གང་འཁྱེར་ཡོང་ནས་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་བཞག་པ་ཆེར་འཕེལ་ནས་ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་དེའི་སྟེང་དུ་སྐྱོབ་པ་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ཟེར། ཡང་ནུབ་བྱང་གི་ཡུལ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ནང་ཕོ་རོག་གིས་ཁ་ནང་དུ་རྡེའུ་ཞིག་ཟིན་ཏེ་མཚོ་སྟེང་ནས་འཕུར་བཞིན་པའི་སྐབས། ངལ་དུབ་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་ཁ་ནང་གི་རྡེའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་སའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཟེར། ད་དུང་ཕོ་རོག་གིས་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བཀོད་ཅེས་དང་། རི་སྤྱང་གིས་གནམ་གྱི་སྐལ་ཚིགས་བཞེངས་སོགས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏང་རྒྱུད་ནང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་འདུག 

མིང་འདོགས་སྟངས། 

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་པང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས། སྐྱེ་དངོས་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ། མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་དང་དཔའ་པོའི་བྱེད་ལུགས་སོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་དེ་རྣམས་ལ་གུས་བརྩི་ཆེན་པོ་བྱེད། ཁོང་ཚོའི་ཚོ་བའི་མིང་དང་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་། གང་ཟག་སྒེར་བའི་མིང་ཡང་ རང་བྱུང་མ་མའི་རབ་ཡངས་ཀྱི་ཀློང་ན་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་བའི་རི་དྭགས་དང་ཐོག་རེག་བྲལ་བའི་བར་སྣང་ན་རང་དབང་གིས་འཕུར་བའི་འདབས་ཆགས། ཁོར་ཡུག་མཛེས་མའི་བྲང་ངོགས་ན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ས་འཛིན་ཕྱུག་མོའི་པང་རུམ་ན་ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་དང་། ལྷམ་མེར་བཀྲ་བའི་མེ་ཏོག་དང་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱི་མིང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱོར།

ཚོ་བའི་མིང་དུ་སུག་ནག ཟུངས་ཁྲག ཕོ་རོག ཕུག་རོན། མཚོ། གདོང་དམར། བྱ་ཁྲ། ཝ་མོ། རི་བོང་དང་། གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ལ་རླུང་། དོམ། གཟིག་ནག རི་སྤྱང་། ཞོག་ཁོག ཤ་བ། ཕོ་རོག བྱ་གླག་ལྟ་བུ་དང་།

བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ལ་ལོ་མ་སེར་པོ། ལྗོན་པ་ཆེན་པོ། གཏན་དུ་འཛུམ་པའི་མེ་ཏོག མེ་ཏོག་ཐང་གཞོང་། སྲན་མ། གངས་བྱེའུ། ངུ་ངག་མ། སྦྲུལ་གཞོན་ནུ་མ། རུས་སྦལ། མོ་གཙང་མ། སྒེག་མཛེས། གར་མ། ས་འཛིན། དྲི་བཞོན། གཞུ། ངག་ཕྱུག་མ། ཆུ་ཕྲན་ལྷུངལྷུང་། བྱུང་བཟང་མ། ལྕང་མའི་ལྗོན་ཤིང་། ཆུ་ཐིགས། དྲག་ཟིང་མེད། རེག་བྱ། སློ་མའི་སྣོད་ནང་འབྲུ་འཁྱེར་མ། བྱེ་མ་ལེབ། གཞུང་དྲང་མ། གྲུ་ཆར་འཇོ། གསང་བའི་བདག་མོ། ཁ་བའི་འདབ་མ་སོགས་མང་དུ་སྣང་།

སྐྱེས་བ་ཕོའི་མིང་ལ་རི་སྤྱང་ཐལ་མདོག གངས་རི་དཀར་པོ། བྱ་ཁྲ་ནག་པོ། སྟོབས་པོ་ཆེ། རྩལ་ལྡན། གཡུལ་འཁྲུག ཙི་གུ། ནགས་གནས། གཡུལ་དགའ། སྡོད་མི་ཚུགས། དཔའ་རྟུལ། སྐར་ཆེན། ཤེས་རབ་མཆོག སྦྲུལ། སྟོབས་པོ་ཆེ། འབོད་པ་གཏོང་མཁན། ལམ་བཟང་། རྦ་རླབས།འཇིམ་པའི་དེའུ་རི། ཤ་བ་རྔ་དཀར། བྱེའུ་ནག ཤ་བ་གཞོན་ནུ། བྲག་རི། བྱ་གླག སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ། ཉི་མ། ཀི་འདེབས་མཁན། ཤུག་པའི་ལྗོན་ཤིང་། བསྲེག་ཟ། སྤྲང་བོ། རླུང་ནག་འཁོར་ལོ།གླིང་བུ། ས་གཞི། གནམ། མང་པོ་བསད། ཟླ་དཀར། ནགས་ཚལ། གཡོན་ལག་ཅན། ཉག་ཕྲན།གངས་ཀྱི་སེང་གེ། གནག་ཕྱུགས་བདག་མེད། སྣ་ཀུག་སོགས་དང་།

ཨ་རི་བྱང་ཐང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་འབྲོག་པའི་ཚོ་དཔོན་ཁག་ཅིག་གི་མིང་འདི་ལྟར། རི་གླང་ས་ཙོགཆུ་སྤྲིན་དམར་པོ། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། གྲི་སྟུག གཤོག་དཀར། དོམ་གོག ཁོག་མ་ནག་པོ། མིག་གཅིག གཙོད་དཀར། ཕོ་རོག་དར་མ། སྐྱེས་བུ་ཆེ་ཆུང་ལུང་མ་བསྟན། རྔ་མ་ཁྲ་ཁྲ། ཅང་ཤེས་དཀར་པོ། རི་གླང་གཟུགས་རིང་། དོམ་སེར། རྐང་རྒན།དོམ་སུག་འབྲད་སོགས་སོ།།

2009 Dec 7  

'''རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།'''

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༢༥་ཉིན་སྤེལ།

སྔོན་ཚེ་ང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྟངས་དང་དེར་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་དང༌། དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཁོར་ཡུག་ལ་ཉེན་ཁ་འབྱུང་ཚུལ་དང་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་གཉིས་ཇི་ལྟར་འདྲ་སྟེ་མི་འདྲའོ།

འདིར་བདག་གིས་དེང་དར་སོ་ཆེ་བའི་བརྗོད་གཞི་སའི་གོ་ལར་ཚ་ཆེན་འཕར་ནས་སྲིད་པའི་གངས་རི་ཞུ་བ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་འཁྱོམ་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒུད་ཚུལ་སོགས་&lt;༢༠༡༢&gt;་ཞེས་བའི་གློག་བརྙན་ནང་གི་ཆག་སྒོ་དང་ཆ་འདྲ་བ་དག་གླེང་མི་སྤྲོ་བར། ས་ཁུལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནང་འབྱུང་བའི་དོན་དག་དང་ང་ཚོར་དེ་འདྲ་དོ་སྣང་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བར་སེམས།

འཕྲུལ་ཆས་དང་བཟོ་ལས་ཤུགས་ཆེར་མ་དར་གོང༌། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་བྱེད་སྟངས་དེ་བུང་བས་ཟེ་འབྲུ་ལེན་པ་དང་འདྲ་ལབ་ནའང་མི་ཆོག་པ་མེད་པ་འདྲ་ལ། སྐབས་དེར་ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེའང་ཧམ་སེམས་ཆེན་པོ་མ་རེད་ལ། དེང་སང་ནང་བཞིན་ཁོར་ཡུག་ལ་བཤུ་གཤོག་དང་བཙན་གཡེམ་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་ང་ཚོར་ལྡན་མེད།

དཔེར་ན། ང་སྐྱེས་སའི་གྲོང་སྡེ་དེར་མཚོན་ན། སྔོན་ཆད་རྫ་ངོས་རི་ངོས་ཚང་མར་ནགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད་ལ། སྡོད་ཁང་གསར་རྒྱག་དང་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པ། དར་ཤིང་བསློང་བ་སོགས་ཡིན་ན་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་གནང་བ་ཐོབ་ཐོག་གྲོང་སྤྱིའི་མོས་མཐུན་ཡོད་ན་ཤིང་ནགས་བཅད་ཆོག་ལ། འབུད་ཤིང་དང་སླེ་བོ་བསླས་སྤྱད་ཀྱི་ལྕུག་ཕྲན་ཡང་སྒྲུག་ཆོག་གི་རེད། དེ་དུས་ལག་ཆ་ནི་སྟ་རེ་དང་སོག་ལེ། ཟོར་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་ལ། ཤིང་ཆ་དང་འབུད་ཤིང༌། ལྕུག་ཕྲན་སོགས་བོང་དྲེལ་དང་མིས་རྒྱབ་ཏུ་འཁུར་ནས་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་ལ། བྱེད་སྟངས་དེ་སྦྲང་མས་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ལེན་སྟངས་དང་འདྲ་སེ་ཡོད།

དེ་ནས་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་དང་དགུ་ཅུའི་ནང་ཁོར་ཡུག་གི་གཤེད་མ་རྣམས་སླེབས་ནས། གློག་སྒུལ་ཟོག་ལེ་རང་འཁོར་མ་དེས་ཤིང་ནགས་ཚང་མ་སྐྲ་འབྲེག་འབྲེག་བྱས་ནས། ཤིང་གཏུན་རླངས་འཁོར་ཆེན་པོའི་ནང་གནམ་ལ་སྙོབ་པ་རེ་བརྩིགས་ནས་ནང་ལོགས་སུ་དབོར་འདྲེན་བྱས།

རི་ལུང་ཐང་གསུམ་ལ་ཚ་བ་འཕར་ཞིང་ཡུལ་གང་བོར་ཐན་པ་བྱུང་ནས། དུས་དུས་སུ་སྤྲིན་འཁྲིགས་པ་དང༌། དུས་དུས་སུ་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག་པ། དུས་དུས་སུ་ཆར་བ་འབེབབ་པ་ཟེར་བ་སོགས་གནའ་གཏམ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ས་བཅུད་ཟུངས་འཛིན་གྱི་རྟེན་ཕུར་རྨང་ནས་ཕྱུང་ནས། ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་མི་ཚང་མ་ངུ་ན་མིག་ཆུ་མི་ཐོན་པ་ཞིག་བཟོས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་ཤིང་ནགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དཀའ་བ་འདི་ཚང་མར་གསལ་ཐང་ཐང་བཞིན།

ཕྱིས་སུ་རྒྱ་ནང་དུ་ཆུ་ལོག་རྒྱུག་པ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་དང་གནག་ཕྱུགས་ཀྱིས་རྩྭ་ཟ་རྒྱུ་ཐལ་དྲག་པའི་རྐྱེན་རེད་ཟེར་ནས། ཞིང་ཁར་རྩྭི་ཤིང་འདེབས་སུ་བཅུག འབྲི་གཡག་དང་བཞོན་རྟ་སོགས་གནག་ཕྱུགས་གཟུགས་བོང་ཆེ་བའི་རིགས་ཉུང་དུ་འཕྲི།འབྲོག་པ་རྣམས་གདོད་མའི་ཕ་ས་འབྲོག་ཐང་ནས་དེད་དེ་གནའ་གོར་མོ་བྱེ་ཐང་སོགས་སུ་སྤྱུགས་ཤིང༌།ཞིང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནས་བུར་བརྒྱུད་པའི་འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་རང་ཁ་རང་གསོའི་འཚོ་ལས་བོར་ནས་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་ཟ་ཁང་དང་ཨར་ལས་ཀྱི་གཡོག་ལས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་ཁ་གསོ་ཐུ བ་ཙམ་ཡ་ང་བའི་སྐྱོ་གནས་སུ་བཙན་འདེད་བྱས།

ཡང་ཞིང་ཁ་དང་ལོ་ཏོག་ནད་པ་བཟོས་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་ན། སྔོན་མ་ཡིན་ན་ཞིང་ཁར་རང་བྱུང་གི་ལུད་བླུག་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཡང་མིས་ཕྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཕྱུང་བ་འདིར་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་ནས་ཡུར་མ་ཡུར་ཟེར་ལ། བུད་མེད་སྡུག་རུས་ཅན་དེ་ཚོས་ཉིན་ནས་ཉིན་བསྟུད་དེ།  ཁེར་ཡུར་ དང་ཉིས་ཡུར་ སུམ་ཡུར་ཞེས་རིམ་པ་མང་པོ་དང༌། འབྲུ་རིགས་ཟ་མཁན་གྱི་བྱ་བྱེའུ་དཀྲོགས་པ་ལ་ཁྲ་ཐོ་དང༌། གྲུམ་པ་སོགས་ལོ་ཏོག་རྐུ་མཁན་ལ་མི་ཐོ་བསླངས་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་པར་བྱེད།

ད་ཡིན་ན་འདི་ཚང་མ་སྤྱང་ཀིའི་རྣ་ལ་ཆོས་བཤད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རང་བྱུང་ལུད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་དང༌། འབུ་སྲིན་གཞོམ་བྱེད་ལ་འབུ་སྨན། རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ལ་ལྡུམ་སྨན། གྲུམ་པ་གསོད་བྱེད་ལ་གྲུམ་སྨན་དང༌།ཝ་མོ་གསོད་བྱེད་ལ་ཝ་སྨན་ཞེས་དུག་གི་རྫས་སྦྱོར་གང་དགོས་དགོས་ལག་ཐོག་ན་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཅིག་ཅིག་གི་སྨན། མུག་མུག་གི་སྨན་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་ཚང་མ་དུག་རེད། དུག་རྫས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ས་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་གླེང་མ་དགོས།

འབྲུ་རིགས་ཀྱི་་ས་བོན་ཞིང་ཁར་མ་གཏོར་གོང༌། ས་བོན་སྨན་འཁྲུས་ཟེར་ནས་འབྲུའི་ས་བོན་ཚང་མ་དུག་རྫས་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་ནང་བསྣོག་པར་བྱེད་ལ།དེ་ཡང་འབུའི་གནོད་པ་འགོད་ཆེད་རེད། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ནང་འཛུལ་པའི་སྔོན་འགྲོ་རེད།

དེ་ནས་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་ལུད་སྨན་དང་མཉམ་དུ་ས་བོན་ཞིང་ཁར་འདེབས། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ཁོག་པར་ཞུགས་པའི་གོམ་པ་གཉིས་པ་རེད། དེ་ནས་སྟོན་འབྲས་ནང་དུ་མ་བསྡུ་བར་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་སོགས་ཞིང་སར་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་གི་ཡོད། མཐའ་མ་དེར་ཞིང་ས་དང་ཟ་འབྲུ་ཡིས་རྫས་ངན་ཚང་མ་ཞུ་ཐུབ་ཀྱིན་མེད།

རྫས་སྙིགས་དུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཟ་འབྲུ་དང་ཞིང་སར་གནས་བའི་ས་འབུ་དང་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩ་ལྡུམ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་དེ་རྣམས་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དང་ཕྱུགས་ཟོག་འདབ་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་བོིའི་ནང་འཛུལ་ནས་རྫས་སྙིགས་རིམ་གསོག་གི་ལམ་ནས་གཅིག་ནས་གཉིས། གསུམ་ནས་དྲུག ལྔ་ནས་བཅུར་འཕེལ་ནས་གང་མཚམས་ཤིག་ནས་དབང་རྩ་འདར་ཟིག་གི་ན་ཚ། སྐྱེ་སྒོ་གེགས་གཅོད་ཀྱི་ན་ཚ། ཕྲ་ཕུང་འཐོར་བཤིག་གི་ན་ཚ་སོགས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས། གཞན་ཡང་བཟོ་གྲྭ་དང་འཕྲུལ་འཁོར་་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་རྫས་ངན་འདི་ཚོ་བཟའ་འབྲུ་དང་སྔོ་ཚོད།འབུ་སྲིན་གཅིག་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར། ས་ལ་འཐིམ་ནས་ཆུ་ལ་འདྲེས། ཆར་བས་དེད་ནས་གཙང་བོར་འདྲེས། རླུང་གིས་དེད་ནས་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཁྱེར་བ་སོགས་བརྒྱུད་ལམ་འདྲ་མིན་ནས་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་རྒྱུན་ཟས་ཤ་དང་བ་འབྲིའི་མར་དང་འོ་མ། ཞིང་ས་ནས་ཐོན་པའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌། ཞིང་གྲོང་དང་རི་ན་འབབ་པའི་ཆུ་མིག་དང་གཙང་བོ། དུས་ཚོད་སྐད་ཆ་གཅིག་ཙམ་ལའང་འབྲེལ་མི་རུང་བའི་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་སོགས་ཀྱི་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་པ་འདི། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་བསྐྱེད་མའི་པང་བར་སྟ་རེས་གཞུས་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར༌། རང་གི་ཁོག་པའི་ནང་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མ་ལྡུག་པ་དང་ཡང་ཀུན་ནས་འདྲ།

ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ནང་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག དེ་ཡང་གྲངས་འབོར་འདི་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཤིང་འབུ་དང་ཞིང་འབུ། རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམ་བྱེད་སྦྱར་རྫས་དེབ་སྐྱེལ་གྱི་གྲངས་འབོར་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་འདུག།

འདི་ལྟར་ལོ་ནས་ལོ་རེར་དུག་རྫས་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ལགས་ཟེར་ན། འདས་ལོར་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་བའི་གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་དེ་ཚོ་དུག་རྫས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ཚང་མ་གསོད་ཐུབ་ཀི་མེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡུམ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་བརྒྱ་ཆའི་ལྔ་ནས་བཅུ་དུག་སྨན་གྱི་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་ནས་ལོ་ཕྱི་མར་ལོ་སྔོན་མ་ལས་ཀྱང་ལུས་ཟུངས་དང་གསོན་སྟོབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་གྲངས་འབོར་མང་དུ་འཕེལ་བ་ན་སྔ་ལོའི་འབུ་སྨན་དང་ལྡུམ་སྨན་དེ་དག་གིས་གཞོམ་གཞིག་མི་ཐུབ་པས། མིག་ཤེལ་སུམ་བརྩེགས་གྱོན་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་ཚོས་ཡང་བསྐྱར་སྔ་ལོ་ལས་ཀྱང་ཤུགས་ཆེི་ལ་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་བའི་རྫས་གསར་བ་ཞིག་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་ནས་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད། འདི་ལྟར་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་ཇི་ལྟར་གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡོམ་སོགས་ཀྱི་གསོན་སྟོབས་དང་ལུས་ཟུངས་ཆེ་རུ་གྱུུར་ན། དེ་ལྟར་དུག་རྫས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ཁ་གྲངས་ཀྱང་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ།

གོང་དུ་བགྲང་བའི་ཞིང་ལས་དང་ཕྱུགས་ལས་ཆེད་སྤྱོད་དུག་རྫས་ལས་གཞན། ཧ་ཡང་དང་ཞ་ཉེ་བཟོ་གྲྭ། གློགའདོན་བཟོ་གྲྭ་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་དུག་རྫས་དང་དུད་རླངས༌། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ལས་ཁུངས་དང་མིའི་སྡོད་གནས་ཀྱི་གྲུ་ཟུར་མང་པོ་ནས་འདོར་བའི་རྫས་སྙིགས་སོགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་བའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ་དང༌།ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌།མཁའ་རླུང་དང་བཏུང་ཆུ་སོགས་ཀྱང་བསླད་ནས། ད་ཡིན་ན། ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། རི་ནས་གང་དགར་ཆུ་མིག་སྒོག་འཐུང་བྱེད་པ་དང༌། ཤིང་འབྲས་གང་བྱུང་བཟའ་བ། ནགས་ཚལ་དང་ཞིང་ཚིགས་སོགས་སུ་གང་འདོན་འཆམ་ཉུལ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་པའི་ཚད་ལ་སླེབས་ཤིང༌། གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ངེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དུའང་མི་འགྱངས་བར་འབྱུང་གི་རེད་སྙམ་ནས་བདག་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེའོ།

ངས་གོང་དུ་གླེང་བ་བཞིན། གནོད་འབུ་དང་རྩ་་ལྡོམ། ཨ་བྲ་སོགས་གསོད་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་ཁྲོད་ཆེས་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་ནི་ སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ་ཞེས་པ་རེད་འདུག་ལ།   འདི་དུག་སྦྲང་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ཆེད་སིད་སི་ཡི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་གི་གསར་གཏོད་བྱས་ཤིང་ཁོང་ལ་༡༩༤༨་ལོར་ནོ་པེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་ཐོབ། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་འདིས་དུག་སྦྲང་གིས་འཁྱེར་བའི་འདར་སིག་གི་ན་ཚ་མ་ལ་རི་ཡ་སྔོན་འགོག་ལ་ཕན་ཆེན་པོ་ཐོགས་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ཕྱིས་སུ་ཨ་རི་ནང་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་འདི་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། རྩྭ་ཐང་སོགས་ལ་གནམ་གྲུ་ནས་ཕོན་ཆེན་སྣུམ་དང་བསྲེས་ནས་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་ནས་ཁོར་ཡུག་དང་མི་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་བཟོས་པར་མ་ཟད། གླག་ཀླད་དཀར་དང༌། ངག་སྙན་བྱེའུ་བྲང་དམར་དང༌། ཆུ་གནས་ཉ་རིགས་སེལ་མན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་ལ་ཁྱབ་ནས་དེ་རྣམས་སྲིད་པའི་འབྲུག་ཆེན་ནང་བཞིན་ཅུང་མིན་ན་རིགས་རྒྱུད་སྟོང་བར་བྱས། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་ཆེས་དགའ་ཞིང་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་རྟགས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་གླག་ཀླད་དཀར་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཉུང་ནས་ཉུང་རུ་ཕྱིན་པར།སྐབས་དེའི་འདབ་ཆགས་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་  ལ་ལས་ཨ་རིའི་གཞུང་ནསའདབ་ཆགས་གཞན་ཞིག་ལས་རྟགས་སུ་འཚོལ་བའི་སྟན་གོན་གནང་འཚལ་ཞེས་ཚིག་མཚོན་འདེབས་མཁན་ཡང་བྱུང༌།།

དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ། ཨ་རི་བ་མགོ་སེར་ཚོའི་སྐད་དུ་ ས་ཡི་ལིན་ཁྲི སི་ཕི་རིན་ དང༌། བོད་གངས་ཅན་གྱི་སྐད་དུ་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ ། དེ་ཡང་གཞུང་གི་བརྗོད་དོན་ལ་གཞིགས་ནས་བསྒྱུར་ན་ སྣོད་བཅུད་ཉེན་སྒྲོལ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཞིག། ད་ནས་བརྩིས་པའི་བགྲང་བྱ་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་སྔོན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༢་ལོའི་སྟོན་ཟླ་དགུ་བའི་ནང་ཨ་རི་ནང་མགོ་བཙེམས་དེབ་གཟུགས་སུ་བཏོན་ནས་པར་འགྲེམས་བྱེད་སྐབས། འགོ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ནང་བཞུགས་པའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ འབྱོན ཁེ་ནི་སྒྲེ་དང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་ནས། སྨད་གྲོང་གསེབ་ཁུག་ཀྱོག་གི་མི་ཚང་དཀྱུས་མ་ཞིག་ནང་བར་གླེང་སློང་ཆེན་པོར་གྱུར། དེབ་འདིའི་ལེའུ་ཁ་ཤས་དཔེ་དེབ་པར་འགྲེམས་མ་བྱས་སྔོན་ཉིག་ཡོ་བ་ཞེས་བའི་ཚགས་དེབ་སྟེང་ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་མུ་འགོད་བྱས་སྐབས་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ལ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཤིང༌། དེབ་འདིའི་མདའ་མོ་ཕོག་ཡུལ་དུག་རྫས་བཟོ་གྲའི་བདག་པོ་དང་དུག་རྫས་ཚོང་འགྲེམས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་མཁན། ཁོར་ཡུག་དང་མི། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་སེམས་ཁུར་མི་མངའ་བའི་སྲིད་ཀྱི་སྣེ་མོར་གཏོགས་པ་རྣམས་ངུ་སྐད་ཤོར་དུ་བཅུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་ནི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྩེ་ཕུད་ཅིག་དང༌། དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་སྐྱེས་ཁམས་རིག་པའི་གཞུང་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཅིང་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་རྩལ་ལའང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་བུད་མེད་ཁེར་རྐྱང་མ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་དུ་མཚོ་གནས་ཉ་རིགས་དང་བདག་མེད་བྱ་བྱེའུ་གཙོས་བའི་བསྐྱེད་མ་ལྟ་བུའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྙིང་ནས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་བྱང་སེམས་ཅན་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ ཞུ་བ་དེ་རེད་འདུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་མ་ཐོན་སྔོན་ཨ་རི་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོེར་ལ་དེ་འདྲ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་མེད་ལ། དེབ་འདི་ཐོན་རྗེས་གཞི་ནས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་སླེབས་ནས་ཨ་རི་ནང་ཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་གྱི་ཚ་རླབས་འཕྱུར་ནས། རླབས་རྒྱུན་དེ་གོ་ལ་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ཏུ་ལྡང༌།། རྫས་སྦྱོར་བཟོ་གྲའི་ངོ་ཚབ་དང་དེ་འབྲེལ་ཚོང་ལས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཚོས་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིར་མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་འགོག་སྡོམ་དང་ནུས་མེད་བྱ་རོག་སོ་བརྟག་གི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་གཡུལ་ཆེན་བཤམས་ནའང༌། ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་མོ་འདི་་ཡོ་རོབ་དང་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀ་སོགས་ཀྱི་སྐད་དུའང་ལོ་ཙ་བྱས་ཤིང་མི་མང་ནས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ལ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འབྱོན་མིང་ཅན་གྱིས་ཁོང་གི་ཚན་རིག་སློབ་སྟོན་ལྷན་ཚོགས་ལ་བཀའ་བསྒོས་ཏེ་དེབ་དེར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་འབྲས་སུ། དེབ་དེ་ནི་ཚན་རིག་གི་རྒྱབ་རྟེན་མཐུག་ཅིང༌། ལུང་གིས་ཕྱུག་པ། རིགས་པའི་རྫོང་ཟབ་པ། ཨ་རི་ནང་སྣོད་བཅུད་ལ་བྱུང་ཉེས་ངོ་མར་གཞི་བཅོལ་ནས་བརྩམས་གནང་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཚད་ལྡན་ཁུངས་འཕེར་ཞིག་ལགས་པའི་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བར།ཟ་འདྲེ་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་སྙིང་ཁམས་ཅན་རྣམས་རེ་ཞིག་འཇམ་གེར་གྱུར།

མོས་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་དེབ་གཟུགས་སུ་དཔེ་སྐྲུན་མ་བགྱི་སྡོན། སྙན་ངག་གི་ཉམས་མཚར་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་བརྩམས་ཡོད་པར་མ་ཟད།ཁོ་མོ་ནི་སྐབས་དེར་སྙན་གྲགས་ཐོབ་ཡོད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། བརྩམས་དེབ་སྔ་མ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མཐའ་འཁོར་གྱི་མཚོ་ནི་ཆེས་བྲིན་པའི་དཔེ་དེབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ཀློག་མཁན་ཚོས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མ་ཟད། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པ་ནི་ཚན་རིག་གི་ལས་ཀ་ཉོབ་ཏོ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྩོམ་རིག་གི་དབྱངས་རྟ་ལ་འགུགས་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གཞུང་ལུགས་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་བཞག

གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་འཕར་མཆོངས་ལས་ས་ཆེན་འཇིག་ཉེན་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་ཟུར་ཨེལ་ དགོར མཆོག་ནས་ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་སྔོན་གླེང་ཞིག་ནང༌། ཁོའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གཞུང་ལས་ཁང་གི་རྩིག་ལྡེབས་སུ་དཔྱངས་བའི་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ཡང་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཁོ་མོ་ནི་ཁོ་བོར་བག་ཆགས་ཆེས་ཆེན་པོ་འཇོག་མཁན་དང། རེ་བཅོལ ཁའར་སན་གྱིས་ཁོང་ལ་བཞག་པའི་བག་ཆགས་དེ་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚང་མའི་ཤུགས་རྐྱེན་མཉམ་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བ་ལས་ཀྱང་ཆེ་བར་བཤད་འདུག།

བདག་གིས་ཀྱང་ཉེ་སྔོན་ལས་ཀའི་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་ནའང་དུས་ཚོད་སྟོང་བ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་བར་གསེང་ནམ་ཡོད་ལ་དེབ་འདི་ཚར་ཅིག་བཀླགས་པ་ཡིན། བདག་གི་སེམས་ངོགས་སུ་ དེབ་འདི་ཡི་ཤུ་བར་སྦེལ་སྦི་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ཁ་ཆེི་བ་ཚོར་ཁོ་རན་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ནང་པ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་བའི་གསུང་གི་སྡེ་སྣོད་རྩ་ཆེན་ཞིག་་འདྲ་བར། གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་གི་མི་ཚང་མས་ཐེངས་གཅིག་ལ་ངེས་པར་ཀློག་དགོས་བར་འདོད།།

ཁོར་ཡུག་གི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་་ཟེར་བའི་རྫས་ངན་འདི་ཨ་རི་ནང་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས། ཡིན་ནའང༌། ཨ་རིའི་དུག་རྫས་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ནས་ད་དུང་དུག་འདི་འབོར་ཆེན་ཐོན་བསྐྲུན་བྱས་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོ་བོ་དག་ལ་སྡེབ་འཚོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཡང་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་གཞུང་འབྲེལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་བསྟན་ཡོད་ནའང་ ད་དུང་་ཐོན་སྐྲུན་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དང་བྱེད་མུས་སུ་མཆིས།

ད་དུང་དུག་རྫས་ཁོར་ཡུག་ནང་འགོས་ནད་ཅིག་དང་འདྲ་བར་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ། ཡང་ཧྭ་ཡང་ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ་མུ་མཐུད་དུ་བརྗོད་ན། དེ་ལས་ཐོན་པའི་རྫས་སྙིགས་སྲོག་ལ་རྒོལ་བ་རྣམས་གནས་དེའི་ཁོར་ཡུག་ནང་འཚོ་བའི་མི་དང་སྲོག་ཆགས། སྐྱེས་དངོས། བཏུང་ཆུ་དང་སྔོ་ཚོད་འབྲུ་རིགས་སོགས་ལ་ཐད་ཀར་ལྷད་ཞུགས་བྱེད་པ་སྨོས་ཅི། བཟོ་གྲྭའི་ཀླད་དུ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ཟུག་པའི་དུད་ཁུང་མཐོན་པོ་དག་ལས་རྫས་རོ་རྣམས་མཁའ་མཐའ་ལ་རྒྱང་བསྲིངས་བྱེད་པའི་ཁུལ་རེད་མོད། དེ་ཡང་མི་ལ་མགོ་སྐོར་གཏོང་བ་ཙམ་ལས། བར་སྣང་དུ་གཏོར་བའི་དུག་རྫས་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་དང་བསྟུན་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་བསྐྱོད་ལ། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས། ཕྱིས་སུ་ཁ་ཆར་ཀྱི་དེད་ནས་སླར་ས་ཆེན་འདིའི་པང་བར་ལྟུང་བར་བྱེད་ལ། བར་སྣང་མཁའ་དབུགས་བླ་བྲེའི་ནང་ངོས་སུ་འཚང་ནས་ས་ཆེན་གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་ལས་ངན་ཀྱང་རྩོམ། དེིའི་ཕྱིར། ཟི་ཁྲོན་ན་ཡོད་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་མི་གནོད་ཟེར་ག་ལ་ཐུབ་ལ། དེ་བཞིན་རེབ་གོང་ན་ཡོད་པའི་ཧྭ་ཡང་བཟོ་གྲ་ཞིག་གིས་དཔའ་ལུང་དང་ཞུན་ཧཱ། གཅན་ཚ་སོགས་ལ་ མི་གནོད་ཀྱང་སྨྲ་བར་སྤོབས་སམ།

ད་དུང་མཚོ་སྔོན་པོའི་རྩྭ་ཐང་དུ་རྩྭ་རྐུན་ཨ་བྲའི་ཁུང་བུ་ནང་བཞག་པའི་དུག་རྫས་ལྷག་རླུང་གིས་འཁྱེར།ཆར་ཆུས་དེད༌།མཐར་བཟའ་རྩྭའི་གཞུང་རྟར་ཞུགས་ཏེ་གནག་ཕྱུགས་དང་གཡང་དཀར་ལུག་གི་ཤ་ཚིལ་དང་འབྲི་མོིའི་འོ་མའི་ནང་ཐིམ་པ་ལ། ང་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་གསར་དར་འཚོ་བ་སྐྱེལ་མཁན་ཞིག་ལ་འབྲེལ་བ་སྤུ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཟེར་ག་ལ་རུང༌། སྐུ་སྙིད་ཆེས་དགའ་བའི་འབྲི་མར་སེར་བོ། ཁྱེད་ཀྱི་གཅེས་ཕྲུག་གི་ལུས་སྟོབས་གསོ་བྱེད་ཞོ་དང་འོ་མ། ད་དུང་ཁྱེད་ཀྱིས་སྦི་རག་དང་མཉམ་དུ་སྦྲགས་ནས་བཟའ་བར་སྤྲོ་བའི་ཤ་བསྲེགས་མ་དེ་ཡང་གཅིག་བྱས་་ན་མཁའ་ཁྱབ་མཚོ་སྔོན་རྩྭ་ཐང་གི་འབྲི་གཡག་ནད་པ་ཞིག་གའམ༌།ཡང་ན་ཨ་བྲའི་དུག་རྫས་ཤ་ཚིལ་བར་འཁྱེར་མཁན་གཡང་དཀར་ལུག་ཞིག་ནས་ཡིན་ཀྱང་སྲིད།།

དེ་མཚུངས། ལུག་རྫི་དར་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རོང་སྐྱག་ཚོར་ལས་རྒྱུ་བསྣོག་རྒྱུ་མང་ན། ད་ཞིང་ཁ་ཚང་མ་དུག་གིས་ཁེངས།འབྲུ་རིགས་སྣ་ལྔ་རྫས་ཀྱིས་བསླད་ཀྱང་ཟེར་བ་སྔ་དྲགས་ཏེ། ཁྱེད་ཉིད་ཆེས་དགའ་བའི་ནས་རྩམ་དང་རོང་བའི་བག་ལེབ་ཆེན་པོ་དེའང་ཁྲི་གའི་གྲོ་ཞིང་ནད་པ་ཞིག་ནས་སམ། ཡང་ན་དཔའ་ལུང་གི་ནས་ཞིང་རྫས་ངན་ཐ་ར་ར་ཞིག་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་མིན་གདེང་ཚོད་ཅི་ཙམ་ཡོད་ལགས།

ད་དུང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་འབྲོག་ཕྲུག་ཁ་བདེ་དང་རོང་ཕྲུག་ལྕེ་བདེ་དེ་ཚོས། ཁྱོད་སྐ་མེད་སར་སྐེ་མ་བསྲིངས། མགོ་མི་ཤོང་སར་ལུས་མ་འཚང༌། དེང་སང་ང་ཚོས་གྲོ་ཕྱེ་དང་འབྲས། སྔོ་ཚོད་དང་སིལ་ཏོག། ད་དུང་ཕག་ཤ་དང་བྱ་ཤ་བྱ་སྒོང་ཚུན་ཆད་རྒྱ་ནང་ནས་ཡར་བོད་ཁུལ་དུ་ནང་འདྲེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཉིད་ཐུགས་མ་ཁྲལ་ཟེར་ན། བདག་གིས་མགྲིན་པ་ཡང་བསྐྱར་བསངས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ། རྒྱ་ནང་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་བའི་ཟས་རིགས་དེ་རྣམས་བོད་ནས་ཐོན་པ་ལས་ཀྱང་ལྡབ་བཅུའི་མིན་ནའང༌།ལྡབ་ལྔ་ལས་ནད་པ་དང་དུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཉེན་བརྡ་གཏོང་འདོད་ལ། རྒྱ་ནང་ནས་སླེབས་ པའི་དུག་སྦྲང་ཨ་ང་ཙི་མཆུ་རིང་དེ་ཚོར་ཡང་གཟབ་གཟབ་གནང་རྒྱུ་མ་བརྗེད་ཐོག བོད་ཀྱི་ཁང་བྱེའུ་དང་སྐྱ་ཀའང་གང་ཞིག་ཏུ་བཞུད་སོང་བར་བསམ་བློང་ཐོངས་ཟེར་འདོད་བྱུང༌།

ད་དུང༌། རྒྱ་ཕྲུག་ང་རྒྱལ་ཅན་ཞིག་གིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ས་འོག་ན་སྦས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་སྙིགས་རོ་དང༌། ཁྱེད་རོང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་བག་མེད་དུ་སྤྱོད་ཀྱིན་པའི་འབུ་སྨན་དང་ལྡུམ་སྨན། ཨ་བྲ་གསོད་བྱེད་ཀྱི་སྨན་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་ཚན་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་བ་ཡིན་ན་སེམས་ཁྲལ་འདོམས་སྤུ་ཉག་མ་གཅིག་ཀྱང་བྱེད་མི་དགོས་པར། གང་ཡོང་ཡོང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རོགས་ཟེར་བར། བདག་ཁ་སྤོ་ཁ་ནས་ལངས་ཤིང་ཞེ་སྤོ་གཏིང་ནས་ལངས་ནའང༌། ཐུགས་དཀྱེལ་ཆེ་ཞིང་ཁོག་པ་ཡངས་པའི་མི་ཞིག་དང་འདྲ་བར་ལན་དུ། རེད་རེད། ཡིན་ནའང༌། ཁྱེད་ཅག་མི་གྲངས་དུང་ཕྱུར་མང་བོས་སྤྱོད་ཀྱིན་པའི་ཆུའི་འབྱུང་ཁུངས་དེ་ང་ཚོ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་རེད་དཱ། རྗེས་མ་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་རྒྱ་ཕྲུག་ས་ཡང་མང་པོ་སྐྱེས་ན་དེ་ང་ཚོ་ལན་པ་མ་རེད་དཱ། དེ་ལས་ཁྱོད་ཚོ་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཞིང་ས་དང་རྩྭ་ཐང་ ། ཤིང་ནགས་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་སོགས་སུ་ནད་འབུ་དང་རྩ་ལྡོམ་ལ་གཡུལ་རྩོམ་བྱེད་ཀྱི་དུག་དེ་རྣམས་བསྡེབས་སྦྱོར་དང་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་རྒྱུ་ཉུང་ངུར་བྱེད། དུག་གི་བཟོ་གྲྭ་དང་དུག་གཏོང་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱང་ཉུང་དུ་གཏོང༌། གཤེར་དུག་གི་ཤེལ་དམ་དང་དུག་རྫས་བླུག་སྣོད་དེ་ཚོའི་སྟེང་འཆི་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མི་མགོ་སྐམ་པོའམ་ཀེང་རུས་དཀར་བོ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་སྐྱི་གཡའ་ཞིང༌།ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེད་སྣང་གི་བ་སྤུ་གྱེན་དུ་ལྡང་བའི་པར་རིས་ཆེན་པོིའི་གཤམ་དུ། ཁྲག་ཁོལ་མས་བྲིས་འདྲིའི་ཉེན་བརྡའི་ཡི་གེ་དང་བེད་སྤྱོད་འཁྲུལ་མེད་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་དམར་པོར་བྲིས། དེ་ཡང་དུག་རྫས་དེ་ངེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དུ་མངགས་བྱ་བྱེད་དུས་དེ་རྣམས་མ་འཛོལ་བར་་སྤྱོད་ལུགས་དང་དེ་རྣམས་ཁོར་ཡུག་ལ་འཚེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གདོང་རིས་ངོ་མ། ངེད་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཚོས་མི་ཤེས་པའི་རྒྱ་ཡིག་ཁོ་ན་ཙམ་གྱི་ནང་མ་ཡིན་པར། ང་ཚོའི་ཕ་སྐད་ནང་དུའང་འགོད་ཐུབ་ན་ཀུན་ལ་ཕན་ཞེས་ལབ་པར་མིག་ཤེལ་མཐུག་པོ་ཏུའུ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཅན་ཁོང་རེ་ཞིག་མགོ་འཐོམས་པར་གྱུར།

སྨྲས་བ། ས་ཆེན་ཚ་བ་འཕར་ནས་གངས་རི་ཞུ་ཞིང་རྒྱ་མཚོ་འཕེལ་ཡང་རུང་ ། བར་སྣང་ཨོ་རྫོན་བླ་རེ་བརྡོལ་ནས་ཉི་དུག་ལུས་ལ་ཕོག་ཀྱང་རུང༌། མཁའ་ནས་སྐྱུར་ཆར་བབས་ནས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་བསྲེགས་ཀྱང་རུང༌། སྨུག་པ་དུག་དང་ལྡན་པས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བཀུམས་ཀྱང་རུང༌། འགྱིག་ཤོག་མ་ཞུ་ས་ཆེན་པང་བར་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ཀ་འགོར་ཡང་རུང༌།། ང་ལ་སེམས་ཁྲལ་མི་དགོས་བྱས་ཀྱང་ཕན་འབྲས་ཆུང་བ་ཉིད།

འོན་ཏེ།

སྦྱར་རྫས་ངན་པས་ཆུ་དང་རླུང་དང་བདག་གི་ཟས་ཕོར་དང༌།། བདག་གི་སྡོད་ཁང་ཕྱི་ནང་ནང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང༌།། གྲིབ་བསིལ་ལྗོན་ཤིང་དེར་གནས་སྐད་སྙན་བྱ་བྱེའུ་དང༌།། རི་ཡི་ཤིང་འབྲས་སྤང་གི་རྩྭ་ལྗང་ཆུ་ནང་ཉྭ་

རིགས་སོགས༌།། དམིགས་མེད་གཙེ་འདི་མི་བཟོད་བདག་ནི་མཚན་གྱི་གཉིད་ཀྱང་བོར།། 

གོང་གི་རྩོམ་དཔྱད་གཞི་ཟུར་བལྟའི་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང༌།

༡ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ།

༢ ཁོར་ཡུག་གི་དཔང་བོ།

༣ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་བསྐྱར་དུ་གླེང་བ། དུག་རྫས་བེད་སྤྱོད་དང་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་སྲོག་ཆགས།

༤ ས་ཆེན་ཆེད་བསླངས་པའི་སྙིང་སྟོབས།

༦ སྐྱེས་དངོས་ཀྱི་ཁམས། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡     སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ནི་དབྱིན་སྐད་དུ་DDT་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དུ་滴滴涕་ཟེར།      

'''ཨ་རིའི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་དང་ཁ་གཡང་སྟོང་བ།'''

༢༠༡༠་ལོའི་ཟླ་༡་པོའི་ཚེས་༢༠་ཉིན་སྤེལ། 

ཆེད་རྩོམ་འདི་གདུང་འབོད་ཚིགས་བཅད་རྐང་བ་བཅོ་བརྒྱད་མ་ཞིག་གིས་འགོ་འཛུགས་པར་བྱ་སྟེ།

རི་དྭགས་ནང་བཞིན་རི་ནས་བཟུང་ཞིང་ལྕགས་མཁར་ནག་པོིའི་ནང་ནས་ཉོས།།

སྐེ་ལ་ལྕགས་ཐག་རྐང་ལྕགས་ལག་ལྕགས་ཐར་བའི་སྐལ་བ་གང་ན་ཡོད།།

ར་དང་ལུག་ལྟར་རི་ནས་དེད་ཅིང་ཐང་ནས་དེད་དེ་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ལ་དེད།།

ཆུ་སྲིན་རླབས་ནག་གནམ་ལ་འཕྱོ་བ་རྒོད་པོ་ཡིན་ཀྱང་སྙིང་ཁྲག་ལྷོག་ལྷོག་ལྡང་བར་བྱེད།།

སྟུག་པའི་ནགས་ཀློང་ཡངས་བའི་རྩ་ཐང་ས་ཧ་ར་ཡི་བྱེ་མའི་གྲོང་གི་རྒྱལ་ཁམས་གཱ་ན་ /མ་ལི /་སོང་ཧཱི་/ནས།།

གནམ་ལ་རྒོལ་བའི་མཚོ་ཆེན་ཕར་ན་འཇིགས་རུང་སྲིན་དཀར་གླིང་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཆུང་དུས་ཕ་མས་ཡང་ཡང་གླེང་།།

རྩ་བ་ཕྱུང་བའི་ལོ་འདབ་དང་མཚུངས་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་ཕ་སའི་ཕྱོགས་ལ་སླར་ལྡོག་མེད་པའི་གདུང་འབོད་ཀྱིས།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཕོ་རྒོད་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ཆེན་སྨྱོན་པ་གནམ་ས་སྒུལ་བའི་འཕག་འཚག་ང་རོ་དགུ་སྒྲིལ་ལྕགས་སྒྲོག་གཅོད་སྙམ་བྱེད།།

སྐམ་རིད་གཉོམ་ཆུང་བུད་མེད་རྣམས་ནི་སྐྲག་པའི་མིག་གཉིས་རིག་རིག་བལྟ་ཞིང་འདར་གསིག་ལུས་པོ་རྩ་ཕྲན་བསྐྱོད་འདྲ་ཆད་མེད་ངུ་ངག་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར།།

སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་གློའུ་རྒན་དག་གིས་མེ་སྟག་མཆེད་པའི་རྟ་ལྕག་འཕྱར་ཏེ་མི་ཡི་ཚོང་ཟོག་གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོའི་སྦུབས་ལ་དེད།།

ལྕགས་སྒམ་ནང་དུ་སོ་ཕག་སྒྲིག་ལྟར་རོ་སྒམ་ནང་དུ་རོ་བཞིན་གསོན་པའི་མི་རྣམས་ཀན་རྐྱལ་བསྙལ་ཏེ་སྐེ་དང་རྐང་བ་ལྕགས་ཀྱུས་བསྡམས།།

ཉིན་གཅིག་མ་ཡིན་ཟླ་ནས་ཟླ་ལ་ནུབ་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་རྦ་ཀློང་ནག་པོ་ཆུ་སྲིན་སྡིགས་ཅན་མཚོ་ཇག་ཤན་པས་སྲོག་སྙིང་དམར་པོར་འཇབ་རྒོལ་ཡོད།།

དེ་ལས་ཐར་ན་དེ་ལས་སྡུག་པའི་བྲན་བདག་བཙན་པོའི་སྡུག་རྩུབ་འོག་ནས་མི་ཚེ་གང་བོ་སྡུག་ལས་སྡུག་གིས་སྐྱེལ་དགོས་ཡོད།།

དེ་ལས་སྡུག་ཅིག་མི་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་ཡི་གྲལ་དུ་མི་ཞིག་བྱེད་པར་དུས་རབས་ག་ཚོད་སྒུག་དགོས་ཡོད།།

འདི་ནི་ཤེས་རིག་ལྡན་ལ་མི་རྒྱུད་འགོ་ཁུངས་བཙན་ཞིང་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག།།

ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ནས་གནག་ཕྱུགས་བཞིན་དུ་ཇག་འདེད་བྱས་ཏེ་མི་ཡི་རིན་ཐང་རྐང་འོག་བརྫིས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན།།

ས་གཞི་ཆེན་པོ་ངག་སྒོ་ལྐུགས་ཤིང་གནམ་རྒན་མ་ནི་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་བྱེད་དགོས་ཡོད།།

ཡ་གིའི་གནས་དེར་དཀོན་མཆོག་ཟེར་ཞིག་ཡོད་ཡོད་བདེན་ན་དེ་ནི་རྫུན་གྱི་རྫུན་ཁོ་ན། 

ད་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་༢༣༣་གྱི་སྔོན་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་ཁུལ་༡༣་གྱི་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པའི་མི་སྣ་རླབས་ཆེ་བར་གྲགས་པ་རྣམས་ལྷན་དུ་འཛོམས་ནས་ཨ་རི་འདི་ཉིད་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོའི་གཉའ་ཤིང་གི་འོག་ནས་འདུག་འདོད་མེད་པར་རང་བཙན་བྱེད་འདོད་ཀྱི་ཐ་ཚིག་ཀུན་ཏུ་བསྒྲགས་འདུག

ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་རྩ་ཚིག་ཟིན་བྲིས་འདེབས་པ་པོ་ཁོང་དང་ཁོའི་ཕྱག་རོགས་ཤིག་རྗེས་སུ་སྔ་ཕྱིར་ཨ་རི་གསར་བཙུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་ཨང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་གོ་སའང་བཞེས་ཐུབ་འདུག ད་དུང་གཞན་ཞིག་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག

ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་ཡབ་ཆེན་དུ་གྲགས་པ་ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་མང་པོ་ཞིག་ཕྱུག་བདག་ཡིན་པར་མ་ཟད་། བྲན་གཡོག་གི་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་འདུག ཕྱུག་བདག་ཡིན་པ་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་རེད་ལ། མི་རིགས་ནག་པོ་མི་ཚེ་གང་བོར་བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་ཨ་རིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕ་ས་ནས་བས་མཐའ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་ཐུབ་པའང་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་ཡིན་ཐོག། མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་ནས་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་གང་གིས་ཆེད་དུ་བསྩལ་གནང་བའི་དབང་ཐང་ཡང་ཡིན་ས་རེད།

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ནང་ཡི་ཤུ་མ་ཤི་ཀའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོས་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཞིང་། རང་དབང་དང་བདེ་སྐྱིད། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་གསོལ་རས་གནང་ཡོད་པའི་ཞལ་གསལ་ཡང་མཛད་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་རྩ་ཚིག་རྩོམ་པ་པོ་ཡིན་ལ།ཕྱིས་སུ་ཕོ་བྲང་དཀའ་བོའི་ཁྲི་བ་ཨང་གསུམ་པ་བའང་ཡིན་པའི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སི   འཇར་ཕུར་སན་ཟེར་བ་ཁོང་བདུན་ཕྲག་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཙམ་རིང་ནང་བའི་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང་འདྲ་བར་བཅད་མཚམས་ལྟ་བུར་བཞུགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཤོག་ལྷེ་ཁ་ཤས་ཅན་དེ་ཡང་ཡང་བསུབ་བཞིན་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཞིག་གིས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་སྦྱོང་བྱེད་པ་ལྟར་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་འདུག   ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་ཁོང་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཡང་ཡང་བཅར་དགོས་པ་དང་ཕྱག་ལས་གཞན་དག་གི་བྲེལ་ཟིང་ཡང་ཡོད་རྐྱེན་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟིན་བྲིས་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་མང་པོ་མེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ཨ་རི་རང་བཙན་བྱེད་པའི་མངོན་བསྒྲགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རག་དུང་རྒྱང་འབུད་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་དུའང་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདིའི་དགོངས་གཞི་བླངས་ཡོད་འདུག རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་ཟེར་བ་འདི་སྐབས་དེའི་ཨ་རི་ཤར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་མངོན་སྒྲོག་མ་བྱས་པའི་ལོ་དེའི་འགོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་མངོན་བསྒྲགས་ཐ་ཚིག་༩༠་ཙམ་སྤེལ་འདུག་པ་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དག་ན་གསལ་ལ། རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་མ་སྤེལ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཐ་མལ་དཔྱོད་ཤེས་ཟེར་བ་ཨ་རིའི་མི་མང་དཀྱུས་མ་རྣམས་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ངར་ཤུགས་སློང་བའི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཐོན་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་དེ་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་མངའ་འོག་ནས་གཏན་དུ་ཁ་བྲལ་ཏེ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་དང་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་པ་དང་རྡོག་སྒྲ་གཅིག་པ། སྙིང་སྟོབས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བའི་ངང་ཤར་བསྐྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་ཟིན་བྲིས་མ་ཕྱི་དང་པོའི་ནང་རྩོམ་པ་པོས་སྐབས་དེར་ཨ་རི་ནང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་ཉོ་འཚོང་ལམ་ལུགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ཚུལ་གྱི་ལབ་གླེང་ཞིག་འདུག་ཀྱང་། ཡབ་ཆེན་ཁོང་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྲན་བདག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རང་གི་གཞི་ཀའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི   ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་སྐྱེད་ཡབ་ཀྱང་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་ལྷག་ཡོད་ཐོག། བུད་མེད་དེ་ལ་ལོ་ན་མ་སོན་པའི་སྐབས་ནས་འཁྲིག་སྤྱོད་དང་ཁོ་མོའི་ལང་ཚོ་ལ་བཙན་འཛུལ་དང་བཤུག་གཞོག་བྱས་ཡོད་པའི་གཏམ་ལྷག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ན་མཇལ་རྒྱུ་འདུག། སྤང་རི་ཆུང་ཆུང་དུ་འབོད་པའི་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་རྔམ་བརྗིད་ཆེ་བའི་ཡོ་རོབ་ལུགས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ཤིང་ལས་དང་ཨར་ལས་ལྕགས་བཟོ་སོགས་མི་ནག་བྲན་གཡོག་དག་གིས་བྱས་ཐོག ཁོང་དང་ཁོའི་ནང་མིའི་རྒྱས་སྤྲས་འཛོམས་པའི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་མཁན་ཡང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཡིན་ནའང་། ཁོང་ནི། མི་ནག་ནི་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་པའི་འཇོན་ཐང་མེད་པ་དང་། མི་ནག་ནི་་རྒྱུ་མཚན་འདྲོང་བའི་བསམ་གཞིགས་བྱེད་མི་ཐུབ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་ལབ་གླེང་བྱེད་མྱོང་མཁན་དང་། ད་དུང་ཁོས་རང་གི་བྲན་གཡོག་ཞིག་གཉེན་སྟོན་ཞིག་སྟེང་ལག་རྟགས་སུའང་སྤྲད་མྱོང་ཡོད་པས། ཁོས་བྲན་གཡོག་གི་སྐྱིད་སྡུག་སྐོར་ལ་སེམས་ཁུར་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་འང་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ས་རེད།

ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་མི་ལོ་༣༨་རིང་གསང་བའི་ལུས་འབྲེལ་བྱུང་བའི་སྐོར་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་མཁན་ཚོེའི་ཁྲོད་གླེང་རྙོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། མི་དཀར་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མང་བོ་ཞིག་གིས་ཁོང་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་འོག་འབྲེལ་མེད་པར། ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ཁོང་མ་ཡིན་པར་ཁོང་གི་ཚ་བོ་གཉིས་ཡིན་པར་སྨྲ་ཡང་། ༿ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན དང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ། ཨ་མི་རི་ཀའི་གླེང་རྙོག་ཞིག་༾་ཅེས་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ནང་རྩོད་རྙོག་འདིའི་ཐད་སྔར་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གླེང་ལ་དོགས་སློང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ཟབ་རྒྱས་གནང་འདུག དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཨ་རི་ཧར་ཝུར་སློབ་གྲ་ཆེན་མོིའི་ཁྲིམས་ལུགས་སྡེ་ཚན་ནས་ཐོན་པའི་མི་རྒྱུད་ནག་པོ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་ལག་འཁྱེར་བསྣམས་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག་ལ། མོའི་བརྩམས་ཆོས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་འདི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཁུངས་བཙུན་ཞིག་ཡིན་པར་ཀློག་མཁན་མང་ཆེ་བས་ཆེ་བསྟོད་འབུལ། མོས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུའི་ཡབ་ཡིན་པ་འདི་ལྟར་སྒྲུབ་ཡོད་དེ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་ཁོང་གསོན་པའི་རིང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་༡༤༠་ཁྲོད་བྲན་གཡོག་གཉིས་ཁོ་ན་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ་དང་། བྲན་གཡོག་ཕོ་གསར་ཞིག་ཁོའི་གཞིས་ཀ་ནས་བྲོས་ཐར་ཕྱིན་ཡང་་བྲན་གཡོག་གཞན་ལྟར་རྗེས་འདེད་བཏང་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་མི་འདུག་ལ། ད་དུང་ཁོའི་མི་ཚེའི་མཐའ་ལ་ཁོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་བོར་གྱུར་ཞིང་། ཁོང་ལ་ཨ་སྒོར་ཆིག་འབུམ་ལས་ལྷག་པའི་བུ་ལོན་ཡོད་ནའང་། ཚོང་གི་མ་རྩ་ཆེན་པོ་རི་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་མིང་ལ་ཧ་རེ་སི་ཟེར་བར་སྐབས་དེར་ལས་གླ་བ་ཞིག་གི་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་གླ་ཕོག་གི་རིན་པ་དོ་བའི་ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་བིར་རྗིན་ནི་ཡ་ནས་ཧྥེ་ལི་ལ་ཤར་བསྐྱོད་མེ་འཁོར་ཞིག་ནང་བཞག་ཏེ་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ། དེའི་སྔོན་དུ་ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་མྱོང་མེད་ལ། བྲན་བདག་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་མོ་ལོ་ཉེར་གཅིག་ལ་སོན་པའི་ཧ་རེ་སི་ནི་དཔའ་འབྱོར་གྱི་འཁོས་ཀ་གོང་དུ་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་མ་རྩ་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་བྲན་གཡོག་མི་འབོར་ཁ་གྲངས་མང་དུ་བསྐྱེད་བྱེད་ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་དེ་འདྲའི་ལས་སླ་བོ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ད་དུང་ཁོང་གི་ཚེ་མཐའི་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེ་ནང་ཁོང་གི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་མིང་ཆེད་འདོན་བྱས་ཏེ་ཁོང་རྣམས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་ཆོག་པའི་མཚན་རྟགས་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཆེད་དམིགས་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་གཞུང་ལ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཏེ་ཁོང་གིས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་མངའ་སྡེ་དེ་ག་རང་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཆོག་པའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་ཡོད་འདུག། སྐབས་དེའི་མངའ་སྡེི་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་ཡུལ་ཁྲིམས་ནང་ཚེ་ཐར་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་ནས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ཚུན་ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་མངའ་སྡེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐོན་དགོས་ཡོད། དེ་ཡང་ཕོ་གསར་བྲན་གཡོག་ཞིག་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་ཡང་རྗེས་འདེད་མ་བཏང་བ་དེ་དང་། ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་དེ། ད་དུང་ཁོང་གི་ཁ་ཆེམས་ནང་རང་དབང་སྤྲད་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆུང་ཤོས་གཉིས་བཅས་བའི་མི་བཞི་ནི་ཁོང་ལ་གསང་འབྲེལ་ཡོད་པར་དོགས་པའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེི་མིན་སུའི་ཤ་ཁྲག་ལས་མཆེད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཡིན་པ་དང་ས་ལི ཧེ་མིན་་སི་ནི་སྐྱེས་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་མི་ཚེ་གང་བོར་ཁྱོ་ག་མེད་འདུག། གཞན་རྣམས་ནི་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་སྤུན་དང་ཉེ་འབྲེལ་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཡབ་ཆེན་ཁོང་གིས་མི་ཚེ་ནང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་དང་ཉེ་འབྲེལ་མིན་པའི་བྲན་གཡོག་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་སྐད་མི་འདུག་པས། ཧ་ཝུར་སློབ་ཆེན་ནས་ཐོན་པའི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་མ་འདིས་འདི་ལྟར་ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་གྱི་མི་ཚེིའི་གླེང་རྙོག་ཐད་ལ་དོགས་སློང་གནད་དུ་འཁེལ་བ་ཞིག་བྱས་འདུག་པ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དཀའ་བ་ཞིག་འདུག

དེ་ཡང་ཨ་རིའི་རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ནང་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དང་མི་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་དང་རང་དབང་ལ་རོལ་བ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ལྡན་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁ་གཡང་གི་དྲིལ་ཆེན་དཀྲོལ་ནས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་ཏེ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་བཅུ་དྲུག་པ་ལིན་ཁིན་གྱི་སྐབས་སྟེ། ༡༨༦༠ ནང་ཨ་རི་ནང་གཞི་ནས་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་མེད་པར་བྱས་ནས་ཡབ་ཆེན་དག་གི་དགོངས་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་ནང་རུལ་བར་མ་བྱས་བར་ཁ་གཡང་དང་མཐུན་པའི་ལག་ལེན་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་འཁྱོལ་འདུག ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་གིས་མི་རིགས་ནག་པོ་རྣམས་བྲན་གཡོག་གི་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་མ་ཐུབ་པ་ཅི་ཁག་ཏེ་ཁག་མེད་དོ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་ཝ་ཤིན་བྲིན་མིང་ཅན་ཐེ་བའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གདན་ས་འཛིན་པའི་མཁན་ཆེན་ཚོའི་ཁྲོད་མང་ཆེ་བ་ནི་མི་ནག་བྲན་དུ་ཉར་མཁན་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཁོང་ཚོའི་མིག་ནང་ན་མི་ནག་ནི་ཚོང་རྫས་རེད་ལ། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་ནི་ཀླ་ཀློ་ཡིན་པ་རེད།

ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་འཁོད་པའི་མི་ཚང་མ་མི་གཞི་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་ནས་ཚང་མར་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་གནང་ཡོད་པའི་ཐད་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ནི་མི་འདྲ་སྟེ། ངེད་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་ཟེར་བའི་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ལྟར། ཨ་རི་བ་ཁོང་ཚོས་ཐོབ་ཐང་འདིའི་ཁྱབ་ཁོངས་མི་རིགས་དཀར་བོ་ཁོ་ནར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་དང་། མི་ནག་དང་མི་དཀར་སོགས་ཨ་རིིའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་མི་ཚང་མར་གོ་མཁན་ཁག་ཅིག་དང་། ཡང་གོ་ལ་འདིའི་འགྲོ་བ་མི་ཚང་མར་གོ་བ་སོགས་འགྲེལ་ཚུལ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཡོད་འདུག ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གསེར་ཁྲི་རྩོད་པའི་སྐབས་ལིན་ཁིན་གྱིས་སྐབས་དེར་ཐོབ་ཐང་འདི་དངོས་བསྟན་དུ་ཨ་རིའི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཚང་མ་དང་ཤུགས་བསྟན་དུ་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་བཀྲལ་ཞིང་། ཁོིའི་ཁ་གཏད་ནས་ཨ་རིའི་མི་དཀར་ཁོ་ནར་ཡིན་ཞེས་ཁོང་ལ་རྩོད་ལན་སྤྲད་འདུག

༡༨༦༠་ནང་། སྐབས་དེིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་མི་རྒྱུད་ནག་པོི་བྲན་གཡོག་གི་ལྕགས་སྒྲོག་ལས་དཀྲོལ་ནའང་། དེ་ཡང་རང་དབང་དེ་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་དང་ཐུགས་བསྐྱེད་དེའང་ར་མ་ལུག་ཞིག་ལས་མ་འདས། ༡༨༦༢་ལོར་བསྒྲགས་པའི་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་བཤིག་པའི་ཡིག་ཆ་ནང་སྐབས་དེའི་ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་གི་སྐབས་ཨ་རིའི་གཞུང་དམག་ལ་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་མཁན་ཨ་རི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མངའ་སྡེ་དེ་དག་གི་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་རང་དབང་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ལས། ཨ་རིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་བྲན་གཡོག་རྣམས་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡེ་ནས་ཁ་གསལ་མེད།

ཡིན་ནའང་། སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ནི་ཨ་རིའི་ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་དང་མི་འདྲ་བར་མི་ཚང་ཕལ་བ་ཞིག་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་མི་ཚེ་ནང་དཀའ་སྡུག་ཉམས་སུ་བཞེས་མྱོང་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱི་གྲང་འཁྱག་མིག་ཆུའི་བཞུར་སྒྲ་དང་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་སྨྲེ་ངག་གསན་གནང་བ་རེད། ཨ་རིའི་དམངས་ཁྲོད་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྩེད་མཚར་དང་སྦྲགས་ནས་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ལ།མི་རིགས་ནག་པོིའི་ཡབ་ཆེན་ངོ་མ་དང་མི་རིགས་ནག་པོའི་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་ནི་ལིན་ཁིན་རེད་ཟེར་ལ། རྩེད་མཚར་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཡོད་པའི་རྩེད་མཚར་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག འོན་ཏེ། ཡིད་ཕངས་བ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོར་བཀའ་དྲིན་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ཁོང་། ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་སྐབས་ཨ་རི་གཞུང་ལ་མཐོ་འཚམས་མཁན་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་རྣམས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་ནས་ཉིན་དྲུག་གི་རྗེས་ཀྱི་དགོང་མོ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིན་བྲིན་གྱི་གཏམ་བརྗོད་ཟློས་གར་ཁང་ཞིག་ཏུ་ལྟད་མོ་ལ་སྤྲོ་གཟིགས་གནང་བའི་སྐབས་ལྐོག་གསོད་ཐེབས་ཏེ་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་འདུག་ལ།འདི་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་བསྒོས་བའི་ནག་ཐིག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མི་རིགས་ནག་པོའི་མདུན་ལམ་སྟེང་སླར་ཡང་གྲིབ་ནག་འཕོས་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་འདུག།།

དེ་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱང་མིང་ཙམ་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་གི་དུས་རབས་གཅིག་ཙམ་རིང་ནག་པོིའི་སྲུང་ཁྲིམས་ཟེར་བ་དང་འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས་ཟེར་བ་སོགས་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱག་ཁྲིམས་མང་བོ་ཞིག་འཁུར་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང་ཡོད། དེ་ལས་ཀྱང་དྲང་་བདེན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་རིང་ལུགས་པ་ཚོས་མེ་བརྒྱབ་པ་དང་དམར་གསོད་བཏང་བ། སྐེ་བཏགས་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་མི་རིགས་ནག་པོའི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་སྟངས་་འཛིན་བྱས་པ་དེ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བའི་དར་ཆ་འཕྱར་མཁན་ནི་དྲག་སྤྱོད་ཚོགས་པ་KKK་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་འདུག། ད་དུང་དུས་སྐབས་དེར་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མི་ནག་ནི་ཀླད་པ་སྐྱོན་ཅན་དང་རིགས་སྟོབས་དམན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་དེབ་བརྩམས་པའི་ཁྲོད་མི་ནག་ནི་དུད་འགྲོ་རེད་ཟེར་བའི་དེབ་ཞིག་ཀྱང་ཐོན། མི་ནག་སྐེ་བཏགས་རྒྱག་པའི་ཉིན་སློབ་གྲྭ་དང་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་གུང་་གསེང་བཏང་། རླུང་འཕྲིན་ལས་ས་ཆ་གང་ཞིག་ཏུ་དུས་ཚོད་ནམ་ཞིག་ལ་སྐེ་ལ་ཐག་པ་བསྐོན་ནས་གསོད་་གི་ཡོད་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་སྤེལ། དེ་ཉིན་ལྟད་མོ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བས་དུས་ཆེན་སླེབས་པ་ལྟ་བུའི་གཟས་མཆོར་སྤྲས་ཏེ་ལྟད་མོར་འགྲོ་བ། དེ་ཡང་མི་ཤི་མཚམས་བེམ་པོ་མེ་ལ་བསྲེགས་ནས་ཐལ་བ་དང་རུས་པ་སོགས་རང་ཡུལ་དུ་འཁྱེར་ཏེ་ངོམ་སོ་བྱེད་པའི་དུས་ཐ་རྡུགས་དེ་འདྲ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་མཇུག་དང་ཉི་ཤུ་བའི་མགོར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱུང་འདུག

དེས་ན་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོར་མི་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་འགྲོ་བ་མི་ངོ་མའི་རང་དབང་དང་། རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་ནང་གསུངས་བའི་རང་དབང་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་དེ་རྣམས་ཐོབ་པར་མི་ལོ་ཅི་ཙམ་སྒུག་ཡོད་པར་འདོད་ན། ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་དག་ན་གསལ་བ་བཞིན། ཨ་རིའི་རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་དང་། ཨ་རི་ནང་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བསྒྲགས་པ་ནས་བརྩིས་པའི་མི་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་རྒྱུད་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར། ཤ་མདོག་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། ཕོ་དང་མོའི་ཤན་འབྱེད་མེད་པར། དབུལ་ཕྱུག་གི་དབྱེ་བ་མེད་པར། སློབ་སྦྱོང་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཨ་རིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཁྱབ་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་འགྲོ་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ངང་། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་བ་དང་། རང་དབང་ལ་རོལ་བ། ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འདྲ་མཉམ་ངང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག་པའི་སྐྱ་རེངས་གསར་བ་ཞིག་ཤར་འདུག

ཁོང་ཚོའི་མུན་ནག་གི་འཚོ་བའི་ནང་རེ་བའི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བའི་དུས་དེ་ནི་༡༩༥༠་ནང་དང་༡༩༦༠ནང་དང་། དེ་ཡང་འདི་འདྲའི་རླབས་ཆེན་གྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་བར་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་རང་ཉིད་མི་ཡིན་པའི་གདེང་སྤོབས་མ་བརླག་པའི་ཐོག། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ནས་བོར་ཟིན་པའི་རང་དབང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྲག་སྣང་མེད་པར། གཉའ་མ་ཞུམ་པར་རྩོད་ལེན་བྱས་བྱས་པའི་མཐར་རེ་འདོད་མངོན་དུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཁ་སང་དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚང་མ་མི་རིགས་དཀར་བོ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བདུན་བདག་ཉིད་ཅན་དང་ཁ་གསབ་ཟུར་ཁྲིམས་ཡན་ལག་ཉེར་བདུན་མའི་མདུན་ན་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པ་འདི་མི་རིགས་ནག་པོའི་གསབ་ཏུ་མེད་པའི་བཀའ་དྲིན་དང་། ཕྱིས་འབྱོར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་རབས་མང་པོིའི་རིང་ཐོབ་ཐང་བརྩོན་ལེན་བྱས་པའི་སུག་རྗེས་ཀྱང་རེད་འདུག།  

གོང་གི་རྩོམ་འདིའི་ཆེད་ཟུར་བལྟ་བྱས་བའི་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང་།

༡ ཨ་རིའི་གསུང་རབ ། རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ཀྱི་བྱུང་བ།

༢ ཐོ་མ་སི འཇར་ཕིར་སན དང་ས་ལི ཧི་མིན་སུ། ཨ་རིའི་གླེང་རྙོག་ཅིག

༣ འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས།

༤ བྲན་གཡོག་ནས་རང་དབང་ལ།

༥ ཨ་སྦུ་རམ་ཧེམ ལིན་ཁིན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས།

༥ ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག

2010 Jan 20    

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༡༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

བོད་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུས་༼དེབ་ཐེར་ནག་པོ༽་དང་༼རྒྱུག་ཁྱི་དྲིལ་སྒྲོག་པ་ཚོ༽། ༼ མ་རབས་ལང་ཤོར་གྱི་ཡང་རྩེར་སོན་པ ༽་སོགས་ཀྱི་མདུང་རྣོན་ཐོགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གི་ལྟོ་ཟ་མཁན་བོད་པར་སྡང་ཟུག་གི་ང་རོ་སྒྲོག་པའི་གཅོང་རོང་ལ་ཇི་ལྟར་དཔའ་བོ་ཁེར་རྒྱུག་བྱས་བ་བཞིན། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་   བ་ཡིན     སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ   ་མཆོག་གིས་ཀྱང་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲོ་མ་ཧོ་ཁི་དགྲ་སྟ་བསྣམས་ཏེ་ཚེ་མཇུག་གི་དབུགས་རྒྱུན་ཕྲ་མོ་དེ་མ་ཆད་བར། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་པོར་འབྲི་མཁན་དག་གི་ཁ་གཏད་དུ་རྒྱུག་ནས་རང་རིགས་སྲུང་བའི་གཡུལ་ས་ལ་འཇིགས་ཞུམ་མེད་པའི་ངང་ཞུགས་ཡོད་འདུག་ལ། འདས་བོ་ཁོང་ལ་མདུང་རྩེ་ལྟར་རྣོ་བའི་བརྩམས་ཆོས་པོ་ཏི་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ནི་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག།

ཁོ་བོར་ཡང་། ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་ན། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སློབ་བུ་ཚོར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་འཁྲིད་གནང་མཁན་གྲོགས་གང་དེས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་མེད་ཚེ། སྐུ་ཞབས་སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་མེད་ལ།  ༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།༽་ཞེས་བའི་གསུང་རྩོམ་ལེའུ་བཅུ་ལྡན་དེ་ཀློག་རྒྱུའི་སྐལ་བཟང་ཤར་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ་ཞིང་། བརྩམས་ཆོས་འདིས་ཁོ་བོར་བློ་བསྐྱེད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྤྲད་ཅིང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་སྐྱེས།

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་གྱི་དཀྱུས་ས་ལ་མ་འཇུག་གོང་།   ཟུར་གཉིས་ནས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་གཟུགས་མཐོང་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྒྱུས་མངའ་དེ་ཙམ་མེད་མཁན་དག་གིས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་སྐབས། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བའི་སྨད་དེར་    ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར   ཀ་ལམ་སྦི་སི ་ཟེར་བ་སྲུང་དམག་འཁོར་གཡོག་དང་བཅས་མཚོ་གྲུ་ལ་བསྡད་ནས་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱིས་བཅད་པའི་སྣང་བརྙན་རྫིག་པོ་ཞིག་ཡིད་ལ་འཁོར་ཞིང་། ཁོང་ནི་དུས་རབས་དེའི་རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམས་པའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་དང་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རྙེད་མཁན་གྱི་དཔའ་བོ་ཡིན་པ་སོགས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས། ཁོང་གསེར་གྱི་རྔན་པ་ཐོབ་ཕྱིར་རྒྱང་འགྲུལ་བྱས་པ་དང་། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་ཐོག་སླེབས་སྐབས་བློ་ཐག་ཉེ་བོའི་ངང་གནས་ཚང་གཡོར་མཁན་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མིའི་སྐེ་ལ་སྡིགས་གྲི་འཕྱར་ནས་དམར་གསོད་བྱས་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བུད་མེད་ལ་བཙན་གཡེམ་དང་། ན་ཆུང་གཞོན་ནུ་མ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ལག་གཡོག་ཚོར་མོ་འགྱེད་བརྒྱབ་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་སྡིགས་སྐུལ་འོག་གསེར་འཚོལ་དུ་བཅུག་ནས་གསེར་ཕྱེ་མ་རྙེད་མཁན་དག་གྲིས་དུམ་བུར་གཤགས་པ།། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དུད་འགྲོ་རི་དྭགས་ནང་བཞིན་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་བྲན་གཡོག་ཁྲོམ་རྭར་ཚོང་བསྒྱུར་བྱས་པ་སོགས་གླེང་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 1

ཡང་། གོང་གི་སྐྱེས་བུ་ཅ་ཅོ་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ཨ་མི་རི་ཀ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་དུས། སྐྲ་རིང་ཕྲག་པ་བར་གཟར་པའི་སྐུ་ཞབས་ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་དང་། འཇོན་ཨེ་ཊམ། འཇོར་རྗི་ཝ་ཞིན་བྲིན་སོགས་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་རྨང་འདིང་མཁན་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པ་དེ་རྣམས་སྤོབས་ཉམས་དང་བཅས་གླེང་ཞིང་། ཐོ་མ་སི་འཇར་ཧྥུར་སན་དང་འཇོན་ཨེ་ཊམ་སོགས་ནི་རང་དབང་གི་ལམ་སྲོལ་བཏོད་མཁན་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲོག་ལ། ཝ་ཞིན་བྲིན་གྱིས་དམག་དཔུང་འཁྲིད་དེ་སྐབས་དེའི་དབྱིན་ཇིའི་དམག་མི་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཚུལ་ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་སྒྲུང་ལས་ཀྱང་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་བཤད་ཅིང་། དེ་དག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གོབ་ཏོ་དེ་ཇི་ལྟར་ཟིན་བྲིས་སུ་ཕབ་ཚུལ་དང་ཨ་རིའི་གསར་བརྗེ་དམག་འཁྲུག་ཟེར་བ་ཇི་ལྟར་བརྒྱབ་ཚུལ་སོགས་ནས་གླེང་བར་བྱེད་པ་ལས། ཨ་རིའི་མི་དཀར་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་གཞུང་གི་དྲག་དཔུང་སྤྱད་དེ་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཆིངས་ཡིག་རྫུན་བྲིས་དང་། མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ནས་གཅེས་པའི་ཕ་ས་བརྐུ་འཕྲོག་བྱས་ཚུལ་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་། སྟོན་ཏོག་མེར་བསྲེགས། འབྲོག་ས་དང་སྦྲ་ཁྱིམ་སོགས་ལ་མེ་བརྒྱབ་ནས་ཁོང་རྣམས་རྫ་རི་དང་ནགས་ཀླུང་། གངས་འཁྱག་ཁྲོད་དེད་ནས་འཆི་ལམ་དུ་སྐྱེལ་བ་སོགས་བརྗོད་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 2  

ཡིན་ནའང་།ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་། ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡག་པོ་ཤེས་མཁན་ཚོའི་ངོར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོི་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་སྐམ་གླིང་འདིར་འབྱོར་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་མིན་པར་མ་ཟད། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཤར་གླིང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པའང་མིན་པར། ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་འདིར་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་ཞིང་། མི་རྒྱུད་དཀར་བོས་རྫུན་གྱི་གླེགས་བམ་སྟོང་ཕྲག་ཇི་ལྟར་རི་བཞིན་སྤུངས་ནའང་། གླིང་ཆེན་པོ་འདི་ནི་གནའ་ནས་ད་བར་ཁོང་ཅག་གདུང་རྒྱུད་དམར་པོའི་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་ཕ་ས་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་དཔའ་བོའི་སྣང་བརྙན་ནི་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་། ཝ་ཞིན་བྲིན། འཇོན ཨེ་ཊམ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་སོགས་གཏན་ནས་མ་ཡིན་པར། དཔའ་ཆེན་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་། གཡུལ་དཔོན་རི་གླང་ཙོག་སྡོད། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཇར་རོ་ནི་མོ་སོགས་ནི་ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་གཙུག་ཏོར་གྱི་གླག་སྒྲོ་ལྟར་གུས་བརྩི་བྱེད་པ་ཡིན།

༡༤༩༢་ལོའི་སྨད་དེར་ཚོང་དཔོན་ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཁོ་བ་ཚོའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པ་དེས། ས་ལྷག་དང་གསེར་གྱི་གཏེར་ཁ་ལ་རྔམ་པའི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་མི་རིགས་དཀར་པོ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་འབྲངས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཁུ་སིམ་སིམ་ངང་ལྐོག་འཛུལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ཡིག་ཆ་སྤེལ་ནས་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བ་ནི། ཨ་རི་ནང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་དྲག་ཏུ་འབར་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་ཞིག་ལྷུང་རྒྱུའི་སྔ་ལྟས་དང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཡུལ་ལུང་ལ་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཇག་དམག་སླེབས་རྒྱུའི་སྔོན་བརྡ་ཡང་ཡིན་འདུག

དེ་འཕྲོར་ཕྱིས་འབྱུང་བརྒྱ་ཕྲག་གསར་བའི་ནང་། དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར་ནས་ཁོའི་མི་ཚེ་ནང་ཆེས་ཆེ་བའི་རྨི་ལམ་སྟེ་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་རྒྱུད་དཀར་པོ་རྣམས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་རྒྱུ་དམ་བཅའ་སྟོང་བར་གྱུར་བ། ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ། ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ ། ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ། རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ། མཐའ་མཇུག་དེར་སྤྱི་ལོ་༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་རྭ་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ། མཐའ་མ་དེར་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད། 3

སྨྲས་པ།

ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་མི་སི་སུ་ཕི་ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ཆུ་ཡིན་ནམ་ཅི།།

ཨི་ལི་ནི་སིའི་ས་སྤུངས་སྒང་འབུར་མེས་པོའི་མཁར་རྫོང་མ་ཡིན་ནམ།།

ཨོ་ཧ་ཡོ་ཡི་སྦྲུལ་གཟུགས་རིང་མོ་གནམ་རིག་ཤུལ་ལུས་ཡིན་པར་བཤད།།

ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་སྐྱ་མོ་སྐྱིད་སྡུག་ལོ་ཟླའི་དྲན་སྐུལ་ཉིད།།

ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་ངུ་བཞིན་བསྐྱོད་པའི་མིག་ཆུ་གྲང་མོའི་བརླན་གཤེར་ཡོད།།

པུས་མོ་རྨས་མར་ས་ལ་སྦེད་པའི་འཕར་ལྡིང་བྲང་སྙིང་ཚ་བོ་ཡོད།།

མྱ་ངམ་ཐང་དུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བཙན་གྱིས་བཙུད་པ་རྒོད་པོའི་ཁྱུ།།

ལ་རྒྱ་ཅན་གི་མི་རིགས་ཤིག་གི་གཏན་འདུན་ཆང་དང་ཤོ་ཡིས་འཁྱེར།།

ཕོ་རབ་རྒོད་པོའི་སྔོན་བྱུང་གཏམ་རྒྱུད་ད་ལྟ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་ནོར།།

ཞེས་ངལ་གསོ་ཅུང་ཙམ་བྱས་ནས། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད། ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་བཤད་སྟངས་དང་ཕྱིས་སུ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཐོག་ལ་འབྲི་མཁན་ཕྱི་མི་ཉམས་ཞིབ་པས་བཤད་སྟངས་མི་འདྲ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཁོང་ཅག་གི་སྐྱེ་ཁུངས་ནི་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རང་ཡིན་པར་བཞེད་ནའང་། ཕྱི་མི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་དག་གིས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་རྗེའོ་མི་རིགས་རེད་དང་། རོམ་ནས་མཆེད་པ་རེད། མཚན་མོ་གཅིག་གི་དུས་ཡུན་ནང་མཚོ་ནང་དུ་བྱིང་བའི་བཤད་རྒྱུན་ཡོད་པའི་ཨ་ཊི་ལན་ཊེའི་མི་རྒྱུད་དུ་འདོད་མཁན། ཤར་གླིང་གི་རྒྱ་མིའི་རྒྱུད་རེད་སོགས་ཟེར་ནས་ཁོང་ཚོ་ཨ་རི་སྐམ་གླིང་འདིའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་པར་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲུབ་གང་ཐུབ་ཐུབ་དང་ཚོད་བགམ་གང་ཡོང་ཡོང་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཁ་གྱེས་བའི་ཚོ་ཁག་བཅུའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་བའི་བཞེད་ཚུལ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་བར་མཁས་བླུན་མང་པོས་ཡིད་ཆེད་དང་ངོས་ལེན་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། བཞེད་ཚུལ་དེ་འདོན་མཁན་ལྟེ་བ་ནི་ཡི་ཤུ་རྙིང་མ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲྭ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་ནང་བྲིས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་ལུང་གི་ཡུལ་གོམས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ཞིག་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་མཚོ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བ་མ་ཡིན་པར་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པས་དུས་སྐབས་དེར་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཨ་མི་རི་ཀ་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་མཚམས་ཤིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་ཡང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཚོ་ཁག་དེ་ཨ་རིའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་དེ་དཀོན་མཆོག་གིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པའི་ལོ་ནས་མར་དེད་དེ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་༥༠༠་ཡས་མས་ཤིག་ཡིན་པ་གཏན་ཁེལ་ཡོད་འདུག

ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་ཡུལ་ལུང་མང་པོ་ནས་གདོད་མའི་མིས་སྤྱད་པའི་ཤུལ་ལུས་ཡོ་བྱད་ས་འོག་ནས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་རྙེད་སོན་དང་། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་ཉི་ཤུ་དང་སུམ་ཅུའི་ནང་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་མངའ་སྡེ་   ནེའོ    མེ་ཁོ་སི་ཀོ་ནང་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་གླིང་ཆེན་གྱི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་གསེབ་ནས་མདུང་མགོ་སོགས་རྙེད་སོན་དང་།ཡུལ་དེའི་ས་གནས་ཁི་ལོ ཝེ་སུ་ཟེར་བ་ནས་རྙེད་པའི་རི་གླང་ཆེན་པོའི་རུས་ཁོག་དང་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོ། མདུང་ཤིང་དྲང་མོ་བཟོ་བྱེད། རྡོ་ཆས་པགས་མཉེད་སོགས་རྙེད་པ་ཕྱིས་སུ་༡༩༦༠་ནང་གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་བར་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཡན་དུ་ཁུངས་འདེད་བྱས་པ་དང་། དེ་ཡང་ལོ་ཚོད་དེ་ཡང་མཉམ་པའི་དུས་རི་གླང་ལ་མདུང་མཚོན་བསྣུན་མཁན་རྔོན་པ་དེ་ཚོ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ཚོད་བགམ་བགྱིད་དེ་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གད་སྙིགས་ཁྲོད་དེད་ནས། ཁི་ལོ་ ཝེ་སུ་ནས་གཏེར་འདོན་བྱས་པའི་རི་གླང་གི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་ནང་ནས་རྙེད་པའི་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོའི་ལོ་ཚོད་དང་དུས་ཚོད་འགྲིག་པར་བྱས་ནས་མཁས་མིང་འཛིན་པ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་དུ་སླེབས་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་གསར་བ་ཞིག་ལ་འཇུས་འགོ་བརྩམས།

དེ་ཡང་། སྐབས་དེ་ནི་འཁྱག་བསྐལ་ཐ་མའི་དུས་ལ་འཁེལ་འདུག་ཟེར་ལ། འཁྱག་བསྐལ་གྱི་དུས་ནམ་ཟླ་ཧ་ཅང་གྲང་བར་གྱུར་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ཀྱི་ཆུ་ཕོན་ཆེན་པོ་འཁྱག་རོམ་གྱི་ངོར་བསྟིམས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་སྤྱི་ཁྲུ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྲི་ནས་ཨ་རིའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་ཤར་གླིང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་ཟམ་ཆུ་ཁར་འབུར་ཐོན་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་ལ། དེ་ལ་མིང་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཞེས་གདགས། དེ་ནས་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་ན་གནས་ངེས་མེད་དུ་འཁྱམས་ཤིང་ཆེ་ཟོག་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོ་ཁྱུ་བྱས་ནས་མཚོ་ཁར་བུད་པའི་སྐམ་ལམ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་སྣེའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་སླེབས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཨ་རི་གླིང་འདིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་ངོས་མང་ཆེ་བ་འཁྱག་རོམ་གྱིས་ཁེབས་ཡོད་པར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་དེ་ཚོ་དུས་ཡུན་གང་མཚམས་ཤིག་ལ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་མ་ཐུབ་པར་འཁྱག་པའི་དཀྱིལ་དུ་ཁེགས་པ་ན། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གནམ་གཤིས་དྲོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་འཁྱག་སུལ་ནས་རྐང་བགྲོད་བྱེད་སའི་བཤུལ་ལམ་བཏོད་པར་ཁོང་ཚོ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་རྒྱུའི་སྐལ་བ་བཟང་བཟང་ཤར་ཞིང་། དེ་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁ་བཀྲམས་པ་རེད་ཟེར།4

གོང་གི་འདོད་ཚུལ་དེ་ནི་རྒྱབ་རྟེན་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་མཁས་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་རྗེས་འབྲངས་བྱིངས་ཁ་མཐུན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་མོད་།ཡིན་ནའང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ངོར་བཞེད་ཚུལ་འདི་ཏག་ཏག་ཅིག་ཡོང་གི་མེད། ཁོང་ཚོའི་ངོར་ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མི་རིགས་དཀར་པོ་དེ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་བར་རྩད་གཅོད་དང་ཁུངས་འདེད་བྱེད་དོན་ནི། ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཡུལ་འདིའི་ས་ཆུའི་བདག་དབང་རྩོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་དང་། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་ནང་བཞིན་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་རེད་ཟེར་འདོད་དང་། ད་དུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་རྣམས་དང་ཐོག་ས་འདིར་སླེབས་སྐབས། ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིར་རི་གླང་ཆེན་པོ་དང་རྔ་མོང་། རྟ་ཆེན་པོ་སོགས་ཆེ་ཟོག་ཁྱུ་དང་ཁྱུ་བྱས་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡིན་པ་ལ། ཁྲག་ལ་རྔམ་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོས་མདུང་མཚོན་གྱིས་བསྣུན་ནས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་རྔོན་བརྒྱབ་པར་བརྟེན་ཆེ་ཟོག་རྣམས་རིགས་རྒྱུད་སྟོངས་པར་གྱུར་པ་རེད་ཟེར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ལ་བསྐྲུན་ཐབས་ཀྱིས་མི་རིགས་དཀར་པོས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་གང་བྱས་ལོ་རྒྱུས་ནག་པོ་དེ་ཚོ་བསུབ་ཐབས་བྱེད་པར་མཐོང་གི་ཡོད། 

ཡིག་ཚགས་ཁ་སྐོང་མཆན་ཡིག།

1༼ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་ཁྱོན་ཐེངས་བཞི་ལ་བསྐྱོད་ཅིང་། མཚོ་འགྲུལ་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་མཚོ་གྲུ་༡༧དང་ལག་གཡོག་༡༢༠༠་ནས་༡༥༠༠་འཁྲིད་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་བཙན་གཡེམ་དང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ཡ་ང་བ་བགྱིད་ཡོད་འདུག   &lt;ཨ་རིའི་འབངས་མི་ཕལ་བའི་ལོ་རྒྱུས།  A People's History of the United States&gt; ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ནང་། ཐེངས་འདིའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་”དམིགས་ཡུལ་ནི་གསལ་བོ་སྟེ། གསེར་དང་བྲན་གཡོག”་ ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཡང་། རྒྱབ་རྟེན་མི་ཤིགས་བྲག་རི་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཞིག་ནས་ “དེང་སང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཀ་ལམ་སྦི་སིའི་དུས་དྲན་ཉིན་མོ་ནི་མྱ་ངན་གྱི་ཉི་མ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་པ་ཁག་ཅི་ཡོད་”ཅེས་ཀྱང་གསུངས་འདུག་མོད། མང་པོ་ཟེར་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་མང་ཆེ་བ་ཟེར་ན་དོན་དངོས་དང་མཐུན་ལ། བདེན་པའི་གཏམ་ཞིག་ཀྱང་རེད་སྙམ།༽

2༼`ཨ་རིའི་ནུབ་དཀྱིལ་གྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་University of Wisconsin_Madison ་གྱི་ཨིན་ཊི་ཡན་རིག་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་བུད་མེད་སྐད་གྲགས་ཅན་Ada E. Deer་མཆོག་གིས་Indians ཞེས་པའི་དཔེ་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་གླེང་ནང་ “……༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་སྔ་རོལ་དུ། མཁས་པ་ཚོས་གཙང་བོ་ཆེན་པོ་Rio Grande ་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་བྱང་གི་མི་འབོར་ཚོད་རྩིས་དེ་ས་ཡ་བདུན་ནས་ས་ཡ་ཉེར་ལྔར་བར་དང་། སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་སུམ་བརྒྱ་ལས་མང་བ་ཡིན་པའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུ་འགོས་ནད་དང་། དམག་འཁྲུག སྡོད་ཡུལ་སྤོ་བཅུག་པ་དང་མུ་གེ་སོགས་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པ་དང་། དེང་སྐབས་ཚོ་ཁག་༥༦༧་ལས་མང་བ་དང་མི་འབོར་ཁྱོན་བསྡོམས་ས་ཡ་གཉིས་ལྷག་ཡོད……”་ཅེས་དང་། ཡང་། སྔོན་གླེང་དེའི་ནང་ཁོ་མོས་ “…..ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་བརྒྱུད་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་ཁག་གི་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་ས་ཡ་མང་པོ་ཨ་རི་གཞུང་ལ་ཤོར་ཞིང་།… ཆིངས་ཡིག་༣༣༧ གང་བཞག་པ་ཚང་མ་ཨ་རིའི་ངོས་ནས་བཤིག་པ་རེད།……..” ཅེས་སྡུག་སྐད་ཀྱང་ཤོར་འདུག

ཡིག་ཚགས་གཞན་དག་ན། མི་རིགས་དཀར་པོ་ནས་མཆེད་པའི་འགོས་ནད་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་གྲངས་འབོར་ནི་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་བསད་པ་དང་། མུ་གེས་ཤི་བའི་བསྡོམས་འབོར་ལས་ཀྱང་ཁ་གྲངས་མང་བར་བཤད་ཅིང་། ད་དུང་། དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ་ཉལ་ཆས་ནང་ནད་འབུ་བཏབ་དེ་ ཨིན་ཏི་ཡན་གྱི་ཐོག་ལ་འགོས་ནད་ཀྱི་དམག་དྲངས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་འདུག་གོ།༽

3༼ གོང་དུ་འཁོད་པ་ནི་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁོ་ནར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་ཆེ་གྲས་ཁག་ཟུར་འདོན་བྱས་པ་ལས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་ལྷུང་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་དེ་མིན། དེ་ལ་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་པོའི་རྫུན༽་གྱི་རྩོམ་པ་པོས། “ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོར་བཙན་འཛུལ་དང་གཞི་སྤོ་བྱེད་སྟངས་དེ་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ངོགས་ན་གནོངས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ལ། དུས་རབས་ལྔ་རིང་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་དྲག་སྤྱོད་དེར་སེམས་གཏིང་ན་བློ་བག་མ་བདེ་བར་གནས་ཡོད་པས། དང་པོ་དེར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་ས་སྟོང་དང་། མིས་འདུལ་སྦྱོང་བྱས་མེད་པའི་་ས་ཆ་གཤིན་པོ་ཞིག་གིས་ཁོངཚོར་སྒུག་བསྡད་ཡོད་པ་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་ཁོང་རྣམས་ཡུལ་དེར་འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་ཡོང་ཚུལ་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཁ་སྣོན་དུ། ཨིན་ཏི་ཡན་མི་རིགས་ནི་གླིང་འདིའི་ཡུལ་མི་ངོ་མ་མ་ཡིན་པར་གླིང་གཞན་ནས་གནས་སྤོ་བྱས་པ་ཡིན་ཚུལ་དང་། དེ་ཡང་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་གོང་ཏག་ཏག་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐམ་གླིང་འདིར་སླེབས་ནས་འཁུར་ཙ་ཐང་ལ་བཞག་མ་ཐག་ཙམ་ཡིན་པ་འདྲ་ཞིག་བཤད་དེ་སྐྱི་གཡའ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེའི་ཁ་གཞན་ཞིག་ཏུ་གཅུས་ཐབས་བྱེདཀྱིན་པ་རེད”་ཅེས་་གསུངས་ཡོད།༽

4 ༼ ཕྱིས་སུ། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་གནང་མཁན་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རྫས་རྒྱུན་༼ DNA༽་དེ་ཤར་གླིང་བྱང་སོག་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་མིའི་རྫས་རྒྱུན་དང་ཆ་འགྲིག་པར་རྙེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་དེས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཕྱི་གླིང་དུ་སྐྱེལ་མཁན་ཚོའི་གདོང་ལ་རྒྱལ་ཁའི་འཛུམ་མདངས་སྤྲད་ཡོད་འདུག་ལ།

སྐད་རིག་ཞིབ་འཇུག་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་པའི་་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བྱིངས་ཀྱི་སྐད་རིགས་༡༢༠༠་དང་སྐད་ཁྱིམ་༡༨༠་དེ་སྐད་ཁྱིམ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་བསྡུས་ཤིང་། མིའི་སོ་རིས་དང་སོའི་གྲུབ་ཚུལ་ལ་ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སོའི་ཚོམ་བུ་གྲུབ་ཚུལ་དེའང་རིགས་གསུམ་གྱི་ནང་འདུ་བར་མཐོང་ནས་ཁོང་རྣམས་དང་ཐོག་གླིང་འདིར་མཆེད་དུས། མཆེད་ཐེངས་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་སྔ་ཕྱི་དུས་སྐབས་མ་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་མཆེད་ཐེངས་གསུམ་བྱས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། བཤད་ཚུལ་དེར་འདོད་མོས་མི་བྱེད་མཁན་དང་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་ཡང་བྱུང་ཡོད་འདུག ད་དུང་ཉེ་བའི་དུས། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་ཁག་ཅིག་གིས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་ཨ་རི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་བཤད་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་སྟེ། ལོ་ངོ་སུམ་ཁྲི་སྔོན་དུ་འདེད་མཁན་དང་། ལོ་ངོ་བཞི་ཁྲིའི་གོང་དུ་ཚོད་རྩིས་བྱེད་མཁན་ཀྱང་བྱུང་འདུག དེ་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་སོག་པོ་ཡིན་ནམ།འཇའ་པན་ཡིན། རྒྱ་མི་ཡིན་ནམ་གཞན་ཞིག་ཏེ། འཁྱག་སྐལ་གྱི་དུས་ཁོང་རྣམས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོའི་ལྷོ་རུ་སླེབས་སྟངས་དེའང་འཁྱག་སུལ་གྱི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་མ་ཡིན་པར། ཀོ་གྲུ་ལ་བསྡད་དེ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་བརྒྱུད་ནས་མར་བབས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ལ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིར་མ་སླེབས་གོང་རོལ་དུ་གནས་འདིར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་མཁན་ཀྱང་ཡོད་པས་  ༼༡༤༩༡ སྟེ་   ཀ་ལམ་སྦ་སི་མ་སླེབས་སྔོན་གྱི་ཨ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་གབ་ཕྱུང་།    '''1491: New Revelations of the Americas Before Columbus༽'''་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་་གྱི་རྩོམ་པ་པོས་སྡོམ་ཚིག་ལྟ་བུར་ “…ལོ་ཚིགས་སོགས་བཞེད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཐོན་ཀྱིན་པས། མགོ་རྙོག་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལས་མི་འདུག”་ཅེས་་གསུངས་འདུག༽  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་མཆན་ཡིག

༡     བ་ཡིན སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ།     Vine Deloria, JR   

༢ དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།    Red Earth, White Lies

༣ ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར ཀ་ལམ་སྦི་སི།        Christopher Columbus

༤ ་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན      Reservations

༥ ཁི་ལོ ཝེ་སུ།                Clovis

༦ གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་ཐབས།    Carbon Dating

༧  འཁྱག་བསྐལ།      Ice Age

༨ སྦར་རིན་སྐམ་ལམ།    Bering Land Bridge      

'''ཨ་རིའི་ནང་བྱུང་བའི་ལོ་ཚིགས་སྟར་ཕྲེང་ཁ་སྣོན་མཆན་བུ།'''

༼༡༨༡༣ལོར༽   དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར།

༼༡༨༣༨་ལོར༽  ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ།  

༼༡༨༣༠་ནས་༡༨༥༠༽ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ །  

༼༡༨༦༤་ལོར༽ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ།

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་སྨད་དུ༽།   ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ 

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་ཕྱི་མར༽ རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ།

༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་ར་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་༼༡༨༥༠་ནས་༡༨༧༡་བར༽་དང་།  

༼༡༨༧༡ ནས༡༩༢༨བར༽།  ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ།

༼༡༩༦༡་ནས་ད་ལྟ་བར༽་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད།


2010 Sep 29   

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༢༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ནི་ད་ལམ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་ཚོན་རིས་གྱ་མ་གྱུ་འབྲི་མཁན་ཚོར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གདོང་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། དེབ་འདིའི་ལེའུ་རེ་རེ་ནས་གླེང་ན་མང་བར་འགྱུར་བས། ད་ལམ་ཕྲན་གྱི་རྩོམ་འདིའི་ཁ་བྱང་དང་འབྲེལ་བའི་ལེའུ་ཞིག་ལ་འཁྱུག་ཙམ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ལེའུ་བཞི་བ་སྟེ་མིང་ལ་༼ཟམ་པ་དམའ་བོར་ཐམས་ཅད་བརྒལ༽་ཞེས་ཟུར་ཟ་ཅན་གྱི་མཚན་ཞིག་གསོལ་ནས། ཚན་རིག་པས་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་རིག་པ་བཏོན་པ་དེར་ཁུངས་འཕེར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཚུལ་དང་། ཚན་རིག་ཟེར་བ་ནི་ལྷ་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཧ་ཅང་འགུག་ཤུགས་ཆེ་བའི་སྐྱ་བོའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ལ་གྱུར་ཡོད་པས། མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་ལ་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་སྦར་རིན་སྐམ་གྱི་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་དེ་ཚོས་ཚན་རིག་ལ་དད་པའི་དབང་དུ་ཕྱིན་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འདི་དང་དུ་བླངས་པར་བྱེད་ཀྱིན་པ་དང་། བཞེད་ཚུལ་འདི་སྤེལ་མཁན་མཁས་པ་དང་ཚན་རིག་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་མཁན་ཚོས། རྔོན་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་ཡུལ་ནས་བྱོལ་དེ་ཐོལ་བྱུང་ལ་བྱང་སྣེའི་སྤང་ལྗོངས་ཤིག་ལ་སླེབས་པའི་སྒྲུང་སྟབས་བདེ་ཡིན་མདོག་ཁ་བོ་ཞིག་ལ་ཁ་དཀྱུས་ནས་བཤད་ཏེ། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་བཤད་ཚུལ་དེའི་ངོར་གནས་བའི་དཀའ་གནད་མང་པོ་ཞིག་གླེང་སློང་བྱེད་རྒྱུར་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ས་དབྱིབས་ལ་བལྟ་དུས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་བར་རྒྱང་ཁད་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པས་བཤད་ཚུལ་དེ་མིན་སྣང་མི་འཆར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་མོད། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་བོ་དེར་ཞིབ་བལྟ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་ཡོད་ལ།

དེ་ནས། སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པར་གྲང་ངར་དང་འཁྱག་པ་སོགས་ཀྱི་འགོག་རྐྱེན་ཡོད་པ་མ་ཟད། སེ་སྦུར་རི་ཡ་རང་ནས་རི་རྒྱུད་མཐོན་པོ་ཁག་ཅིག་བརྒལ་དགོས་ཤིང་། ཨ་ལ་སི་ཀ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རི་བར་སླེབས་པར་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་མདུན་ལམ་བཀག་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྐབས་དེར་དེ་གའི་ཡུལ་མང་ཆེ་བ་ཆབ་རོམ་གྱིས་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་དང་། དེ་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་མི་འཛིན་མཁན་མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གི་གསུང་འབུམ་ནང་། དུས་སྐབས་དེར་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་དེར་སྡོད་མི་མང་པོ་མེད་པ་གང་ཞིག་ལ། གང་ཡོད་པ་དེའང་རྩ་ཆུ་དང་རི་དྭགས་འབེལ་བའི་ཀོ་ལེ་མ་གཙང་བོའི་ལུང་གཤོང་ན་ལྷོད་ལྷོད་ཀྱི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཀྱིན་ཡོད་ཚུལ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས། སྔོན་རྒྱག་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་གདོད་མའི་འབྲོག་མི་དེ་ཚོ་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་འགྲིག་བསྡད་པའི་སྒང་ལ་རང་ཡུལ་ནས་ཐོན་ཏེ། ལ་ལུང་དེ་འདྲ་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ་བརྒལ་ཏེ་སྒོ་ཟོག་ལ་བཟའ་རྩྭ་འབེལ་པོ་མེད་ཅིང་། རྔོན་རྒྱག་སའི་རི་དྭགས་ཀྱང་དཀོན་པོ་ཡིན་པའི་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་རྡོག་ཐོན་དང་། དེ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུའི་ངང་འཁྱག་སུལ་ནས་དོད་པའི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་བ་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་ལུང་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་བཅས་གསུངས་འདུག

དུས་སྐབས་དེར་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་སྐམ་ས་ཞིག་མཚོ་ཁར་བུད་ཡོད་མེད་ཀྱང་དོགས་པ་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་བྱས་ནས་། ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། ༼རྡུལ་ཕོར༽་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ལས་བཤད་པའི་ཨ་རིའི་ཆེ་ཟོག་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡང་ལོ་ངོ་ས་ཡ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྔ་རོལ་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་དཀྱིལ་ཤར་འབྲོག་ཐང་ལ་མཆེད་པའི་བཤད་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ།སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ས་ན་ལྷོད་ལྷོད་ངང་འཚོ་བའི་སྐུ་ཞབས་རི་གླང་གིས་རྟ་དང་རྔ་མོང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་སླེབས་པ་ཚོར་ནས། ལྕམ་མོ་ལ་བརྡ་སྐྱེལ། དེ་ནས་སེ་སྦི་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་གི་གླང་ཆེན་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོར་གཏམ་དེས་ཁྱབ། དུས་སྐབས་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡང་ཨ་རིའི་རྩྭ་ཆུ་འབེལ་བའི་འབྲོག་ས་ལ་ཐོན་གྱིན་པ་ཚོར་ནས། རི་གླང་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོ་གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་རང་རང་ས་ནས་རྡོག་ཐོན་བྱས་ཏེ་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡོང་སའི་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཨ་རི་འབྲོག་ཐང་ཁན་ས་སི་དང་། ནེལ་སྦི་ར    སི་ཀ་སོགས་ལ་རྡོག་ཐོན་བྱས་པ་རེད་ཅེས་ཟུར་ཟ་དང་། ད་དུང་། བརྩམས་ཆོས་གཞན་དག་ན། རྩི་ཤིང་དང་། ལྗོན་ཤིང་། རི་དྭགས་གཞན་དེ་འདྲ་ཡང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་གླིང་གཉིས་བར་ལ་ཕར་མཆེད་ཚུར་མཆེད་དང་། ཕར་འགྲུལ་ཚུར་འགྲུལ་བྱས་ཚུལ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུང་འདྲེན་དང་། ད་དུང་མཁས་པ་གཞན་ཞིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ནང་ཊ་ནོར་ཟོར་འབྲུག་ཆེན་ཡང་ཤར་གླིང་ནས་ཨ་རི་ལ་མཆེད་ལུགས་བཤད་ཡོད་པ་དེའང་ལུང་དྲངས་ཏེ། བཞེད་ཚུལ་དེ་རྣམས་རྩོམ་པ་པོ་དེ་ཚོའི་འཁྲུལ་སྣང་ལྟ་བུའི་རྟོག་འཆར་ཡིན་ཚུལ་དང་། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་རང་གི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་སྟེང་རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་གླིང་གཉིས་བར་ཕར་གཏོང་ཚུར་གཏོང་བྱས་ཡོད་ཚུལ། མཐའ་མཇུག་དེར་”སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ནི་མིའི་སེམས་ངོགས་ན་བློས་བསླངས་བྱས་པའི་རྟོག་བཏགས་འབའ་ཞིག་གོ”་ཞེས་སྡོམ་ཚིག་བརྒྱབ་ནས་ལེའུ་བཞི་བ་རྫོགས་པར་བྱས་འདུག

སྐབས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དངོས་གནས་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་པ་རེད་དམ་ཟེར་བའི་དྲི་བ་ཞིག་ཡིད་ལ་ལྷང་ལྷང་འཁོར་ཞིང་། གལ་སྲིད་མི་རྒྱུད་དཀར་བོ་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བར་མི་ཤི་རྟ་འགྱེལ་དང་ཤ་འཁོན་ཏིས་རྩོད། ས་རྩོད་ཆུ་རྩོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ་ཡིན་ན། གཅིག་བྱས་ན། རྒྱབ་རྟེན་བྲག་རི་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་མཐུད་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་ཚུལ་ཁུངས་འདེད་དང་རྩད་གཅོད་དེ་འདྲ་བྱེད་མེད་སྲིད་ལ། དེ་བཞིན། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་ཚུལ་སྨྲ་བར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་དང་ཁས་ལེན་མེད་པ་འདི་འདྲ་མིན་ཀྱང་སྲིད།         ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཤར་གླིང་དུ་གཏུགས་པའི་རིགས་པའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་སྡོང་རྒན་འགྱེལ་པ་བཞིན་ནུས་མེད་དུ་འགྲོ་གྱིན་འགྲོ་གྱིན། བཤད་ཚུལ་གསར་བའི་རིགས་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་ལྟར་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་ཨིན་ཊི་ཡན་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་མཁས་པ་ཚོ་ལའང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་མ་ཡིན་པར་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་འདི་རང་ནས་བྱུང་བར་སྒྲུབ་བྱེད་ཁུངས་བཙུན་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་མེད་ཐོག རང་ཡུལ་དུ་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ཤུལ་ལུས་གནའ་རྫས་མ་རྙེད་པ་དང་། ཉེ་རབས་སུ་ཁ་ཤས་ཤིག་རྙེད་པ་དེ་ཚོའང་། ཨ་རི་གཞུང་གི་རྒྱབ་རྟེན་ཡོད་པའི་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་མཁས་པའི་ཁྲོད་གདེང་འཇོག་དང་ངོས་ལེན་མ་ཐོབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཡང་ཡོད་འདུག

བདག་གིས་ནི་དེ་སྔོན་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཀློག་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་འགོ་རྩོམ་དུས། ཁོང་ཅག་ནི་སོག་པོ་རྩྭ་ཐང་དང་བོད་བྱང་ཤར་འབྲོག་ཐང་གི་མི་རིགས་ཞུང་ནུའུ་འམ། ཡང་ན་སྤྱང་ངམ་ཆང་གི་མི་རྒྱུད་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། ཞུང་ནུའུ་ནི་ཆེས་སྔ་བར་གྲགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔེ་དེབ་༼སྨྱུག་མའི་གླེགས་བམ༽་ནང་སོག་པོ་དང་། ཀན་སུའུ་ཡི་ཡུལ་ལུང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཅིང་།དྲག་པོའི་གཡུལ་འགྱེད་ལ་མཁས་ཤིང་། བཞོན་རྟ་རྐྱེན་པོ་ལ་བཅིབས་ནས་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་བཙན་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་ཆང་ངམ། སྤྱང་རིགས་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་རྒྱའི་རུས་བརྐོས་ཡི་གེ་ནང་རྒྱའི་ནུབ་བྱང་སྟེ་བོད་ཀྱི་བྱང་ཤར་རུ་འབྲོག་མིའི་འཚོ་བར་རོལ་བའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དང་། དེ་ཡང་ཡུལ་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་འབྲོག་པའི་ཚོ་ཁག་སྤྱི་ཡི་མིང་ཞིག་མིན་ནམ་བསམས་ཤིང་། མཚོ་སྔོན་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་ཀན་སུའུ་དང་། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སོག་ཡུལ། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སེི་སྦུར་རི་ཡའི་བྱང་ཐང་ལ་སླེབས་པ་ཡིན་པས། རྟ་བཟང་བུ་བཟང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་བྱང་ཤར་གྱི་མཐའ་སྣེ་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ལའང་སླེབས་ནས་སྦྲ་གུར་ཕུབ་ཞིང་། རྡོ་ཐབ་བཙུགས་ནས་མཚེར་ས་བཟུང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་སོགས་ལ་སླེབས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། གཅིག་བྱས་ན།མདོ་སྨད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་འབྲོག་ཊེ་ཁོ་ཊ་བར་རིགས་རྫས་སྐྱ་ཐིག་གསལ་ལ་མ་གསལ་བ་ཞིག་འཐེན་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་མོ།

ཡིག་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་རྩད་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དེ་འདྲ་ལས་སླ་བོ་དང་མགོ་རྙོག་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་འདྲ་སྟེ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་དེང་སྐབས་གནས་འཆའ་བའི་མི་རིགས་མ་འདྲ་བའི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་དང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ་ གྲུབ་མཐའ་ཁག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་གྱེས་འདུག་ལ། བཞེད་ལུགས་སྔ་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་མ་ཟིན་ཡར་སྔོན་དུ་༼ལོ་ངོ་ཁྲི་ལྔ་ནས་དྲུག་སྔ་རོལ་དུ༽་མིའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་དོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཤིག་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་གླིང་སོགས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་མཆེད་དེ་དེར་ཡོད་ས་གནས་གདོད་མའི་ཡ་ཐོག་འགྲོ་མི་རྩ་མེད་དུ་བཟོས་ཤུལ་ནས་གནས་ཡུལ་ཟིན་པར་འདོད་ལ། བཞེད་ཚུལ་འདིར་དེང་སྐབས་གནའ་རྫས་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཚོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་རྙེད་ནས་པའི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཟིན་པའི་ཡ་ཐོག་ཀེང་རུས་དང་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་ནས་རྙེད་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་ཞིབ་བསྡུར། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པས་རིགས་རྫས་སྐུད་ཐག་ཕྲ་མོ་ཊེ་འན་ཨེད་ཐོ་གཏུགས་དང་ཁུངས་འདེད་བྱས་ནས་ར་སྤྲོད་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་རྙེིད་ཡོད་འདུག་ལ། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག།

བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་དུ་ཡ་ཐོག་སྤྲ་མི་མི་རུ་ཡོངས་སུ་མ་འགྱུར་གོང་རང་ཡུལ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་རོགས་ལ་མཆེད་ནས་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤྲ་མི་མིའི་རྣམ་པར་བྱུང་བར་སྨྲ་ལ། བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་འདི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ལོ་ཚིགས་མ་གཏོགས་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཞེད་སྟངས་དང་མཐུན་པའི་ཆ་འདུག་ལ། འབྱུང་ཁམས་ཚན་རིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕྱི་མོར་འབོད་པའི་བརྡར་ཝུན་གྱི་གསུང་རྩོམ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། ༽་ནང་ “''In the future…………..much light will be thrown on the origin of man and his history”''ཞེས་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་མིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་འབྱུང་འགྱུར་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག་ལ། སྐད་ཆ་དེ་ནི་༡༨༥༩་ལོར་ཐོན་པ་ཞིག་དང་། གལ་སྲིད་མ་ནི་བཀའ་འབུམ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་མཛད་པ་ཡིན་ན། བོད་མིས་རང་རིགས་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་ཚུལ་གྱི་སྐྱ་ཐིག་རགས་པ་ཞིག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ནས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་རང་བྱུང་ཚན་རིག་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་གིས་མི་ནི་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་ལ། བརྡར་ཝུན་གྱི ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས༽་པར་ཏུ་བཏབ་ནས་ལོ་ངོ་བཞིའི་རྗེས་སྟེ་༡༨༦༣་ལོར་ཁོང་གི་ལྟ་གྲུབ་སྲུང་མཁན་སྒོ་ཁྱི་བཙན་པོ་རུ་འབོད་ཅིང་། མིའི་ལུས་ཁམས་གྲུབ་སྟངས་རིག་པ་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ ་ཡིས་སྤྲ་མི་དང་མི་མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽་ ཞེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱས་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རིག་པ་སྨྲ་བའི་མཁས་པའི་དེད་དཔོན་གྱི་ཆོ་ལོ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཁོང་གིས་བཞེས་འདུག

བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྩོམ་རིག་གི་གླེགས་བམ་ཁྲོད་སྔ་མོ་ནས་ཡི་གེར་འཁོད་ཡོད་པའི་བོད་མི་གདུང་དྲུག་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་དཔེ་ཆ་རྙིང་བ་དེ་འདྲའི་ནང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་ཧབ་ཐོབ་རྒྱག་བཞིན་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་ཆུ་འགོ་ལྟ་བུར་བགྲང་ནས་དེ་ལ་འགྲེལ་ཆེན་འགྲེལ་ཆུང་པོ་ཏི་བརྒྱ་ཕྲག་ལོངས་བ་བརྩམས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཧ་སུ་ལེའི་༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽ དང་བརྡར་ཝུན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་གཞན་ཞིག་སྟེ་༼མིའི་བྱུང་བ༽་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ནང་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས་ངོ་མཚར་བའི་ཆེ་བསྟོད་ཕུལ་ཡོད་པ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་བཤད་ཆོག།

འོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར།་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཤད་སྟངས་དེ་ད་དུང་ཡང་ལྷ་སྒྲུང་དུ་གདགས་ནས་ཟུར་འདེད་དང་། ཁེར་རྐྱང་། སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད་པ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་དང་ཁོང་ཚོའི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་རང་གི་རིག་གནས་ལ་ཚན་རིག་ཟེར་བའི་མིང་རྫིག་པོ་ཞིག་བཏགས་ཞིང་། དེ་ནི་བདེན་རྫུན་གྱིན་ཁྲུན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་མ་འཁྱོག་ཚངས་ཐིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རིང་ཐུང་དང་མཐོ་དམན་ཀྱང་ཐིག་ཤིང་དེའི་ངོར་ཚད་འཇལ་བྱེད་ལ། ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་རིགས་པ་ས་ལ་བརྡབ་བས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་། རིགས་པ་འདོན་པ་པོ་གང་ཟག་གམ་མི་རིགས་དེའི་ཤ་མདོག་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་ལའང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞིག་མིན་པས། བོད་ཀྱི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་འཛམ་གླིང་མིའི་རིགས་བྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བཞུགས་གྲལ་དུ་སྙེག་པའི་དུས་ཤིག་འཆར་སྲིད་དམ། གཅིག་བྱས་ན་དེ་འདྲའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཤར་སྲིད་ནའང་ཐང་།

དེ་ནས། ངེད་ཅག་མེས་པོ་གོང་མ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ན་ཡོད་པའི་མི་དྲེད་དང་གངས་སེང་། ཁྱུང་ཆེན་དང་འབྲུག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་ཞིང་། གདོད་མའི་སེམས་ཅན་དེ་ཚོ་ངེད་ཅག་གི་ཡབ་མེས་སྔོན་མ་དེ་རྣམས་དང་དུས་ཐོག་གཅིག་ལ་གངས་རི་རྭ་བས་བསྐོར་བའི་གནའ་བོའི་བོད་ཡུལ་དེར་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས་ལོས་ཡིན་སྙམ་ཞིང་། དུས་འགྱུར་ཀྱི་ཁུག་པ་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ནས་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོའི་བརྡབ་གསིག་ཁྲོད་འཚོ་བྱེད་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་འཁྲུག་པ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་རྩ་སྟོངས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ་བསམ་ཞིང་། ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ན། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་གྱི་འོག་གམ། གངས་རིའི་རྟིང་ངམ། མཚོ་ཡི་ཞབས་སམ། ཡང་ན། དུས་བཞིར་གྲང་རླུང་འུར་འུར་ལྡང་བའི་བྱང་ཐང་གི་ས་འོག་ནས་བོད་པ་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་པ་དེ་འདྲས་གངས་སེང་གི་རུས་ལྷག་དང་། འབྲུག་དང་ཁྱུང་ཆེན་མི་དྲེད་ཀྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཟིན་ཐོར་འགོད་པའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་རེ་སྙམ་ཞིང་། དེ་དུས། སྙན་ངག་པ་དེ་འདྲས། གངས་ཀྱི་སེང་གེ་ཁ་བའི་གཏིང་ལ་ཉལ།། སྒྲོ་བཏགས་མ་ལགས་ཨ་ཕོས་མངོན་སུམ་མཇལ།། ཞེས་སེང་རུས་དང་ཁྱུང་རུས་འབྲུག་རུས་མི་དྲེད་ཀྱི་རུས་པ་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཁྲག་མང་པོ་ཟིན་པ་དེ་འདྲ་ལག་ཏུ་བླངས་ནས་གདུང་དམར་བོད་ཀྱི་ཡབ་མེས་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་དད་པའི་མིག་ཆུ་ཁྲུམ་ཁྲུམ་གཏོང་ཞིང་སྐྱོ་བའི་གདུང་འབོད་ཤུབ་ཤུབ་བཟློ་བའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་འཆར་ན་ཐང་ཞེས་རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་འདུ་འཛི་རྦ་ཀློང་རབ་ཏུ་འཁྲིག་པའི་ནེའུ་གཡོར་ཁུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཤག་གཡར་མའི་ཕུག་པ་ནས་༢༠༡༠།༩།༢༨ཉིན་རྗོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

སྔོན་བྱོན་ལོ་པཎ་མཁའ་ལྡིང་གཤོག་རླབས་དུས་མཐའི་བདག་འདྲ་སྦྲང་འཕུར་ཙམ་ཡང་འེ་རེད་ལགས།།

མེས་པོའི་ལྗགས་རྩོམ་གངས་ཀྱི་ཀླུང་ཆེན་བདག་གི་འདི་འདྲ་འདམ་བུའི་ཆུ་རྙོག་རེད་དམ་ཅི།།

ཕ་སྐད་དྭངས་མར་ཆུང་ནས་འདྲིས་པའི་བརྩེ་དུང་ཟབ་མོ་གཞན་སྐད་གཡོན་མས་མ་འཕྲོག་པར།།

ཐོན་མིས་གནང་བའི་ངག་གི་གཏན་གྲོགས་ཀ་མད་སུམ་ཅུར་དགའ་བ་མཚོན་ཕྱིར་ངས་འདི་བྲིས།།

2010 Sep 29  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡    རིགས་རྫས།    DNA

༢ ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་བཞེད་ཚུལ།     Out of Africa Model

༣   ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ །   Multiregional Continuity Model

༤ བརྡར་ཝུན།     Charles Darwin

༥  ༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས།༽  Origin of Species 

༦ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ།     Thomas Henry Huxley

༧ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས། ༽    Evidence as to Man’s Place in Nature

༧༨     The Descent of Man     མིའི་བྱུང་བ།   

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༡ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ནགས་ཀློང་གི་སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ་དང་མཆིམས་ཕན་ཛེ། ཤར་གླིང་མ་ལི་ཞི་ཡ་དང་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་ནགས་ཚལ་གྱི་སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན་སོགས་མིའི་ཤ་ཚུགས་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་རྣམས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས། སྲོག་ཆགས་ཚན་རིག་ལ་མཁས་བ་དང་རིགས་རྒྱུན་རྡུལ་རྫས་ཡི་བརྟག་དཔྱད་ནི་མི་དགོས་་པར། ཁོང་ཚོ་ནི་ངེད་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ངང་གིས་སླེབས་ཤིང་། ཁོང་ཚོའི་ཤ་ཚུགས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལས་འུ་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་དང་འདྲ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ལས་ལོགས་སུ་ཆད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་རིགས་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་རྙེད་ནའང་།སྔོན་ཚེ་བོད་ཀྱི་སྨྱུག་ཐོགས་པ་དག་གིས་༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ཕྱིས་སུ་༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་སོགས་མཛད་དུས། བོད་པ་རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་མིའི་ཚུགས་ཀ་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་དེ་འདྲ་དངོས་སུ་མཐོང་བའམ།ཡང་ན་སྤྲ་མ་མའི་ཀེང་རུས་དང་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་མ་མཆིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ། སྐབས་དེར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་། སོག་པོ་དྲི་གུ་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་བསྟན་བཅོས་དང་ངག་རྒྱུན་གང་རུང་ནའང་། ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་སམ། ཡང་ན་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ངོས་ཀྱི་མིའི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ནི་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་པས། རང་རིགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་དེ་དག་གིས་གསར་མཛད་དགོངས་པ་ཞིག་དང་། མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་ལས་ཚུར་བླངས་ཤིག་མ་ཡིན་པར། གདོད་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡིག་ཐོག་ལ་བཀོད་པ་ཞིག་རེད་སྙམ་ལ། སྤྲེལ་ལས་མི་ཆད་པའི་བྱུང་བ་ཡིག་ཐོག་ལ་སྔ་ཤོས་ཀྱང་བོད་པའི་ངག་རྒྱུན་དེ་ཡིན་པར་སྣང་།

དེ་བས་ཀྱང་དེ་ནི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན་ཡ་ཐོག་བོད་མིའི་སྤྲེལ་སྲིན་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རབས་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་ཏེ ། བོད་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཡིན་ཚུལ་དང་ཚུལ་དེ་ཅི་ལྟར་ཡིན་པ། བོད་མིའི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེའི་ལྷ་མཆོག་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཅི་འདྲ་ཞུགས་ཡོད་པའི་སྐོར་ཡིན་ཞིང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་དང་། རིགས་པའི་ངར་ཁ་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱད་འདུག་པ་དང་། སྐབས་དེར་བོད་མི་རིགས་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་ཁོང་གི་བཟང་བོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་ཤར་བསྐྱོད་དང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་བརྩེ་དུང་དང་དགའ་བའི་ཕུད་ཀྱང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཡོ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས། རང་རེའི་མེས་པོའི་བྱུང་བ་དེར་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ཞིག་ལས་བརྒྱུད་པའི་འབྲེལ་ཐག་ཅིག་མི་དགོས་བར། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཐད་ཀར་བྱུང་བར་བྱས་ནའང་ཆོག་མོད། དེ་ལྟར་མ་བགྱིད་པར། སངས་རྒྱས་ཤཀྱྰ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མའི་ཞལ་ཆེམས་དང་།འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་ནུས་མཐུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་བཞེད་སོགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ལ་བརྒྱུས་ནས་བོད་གངས་ཅན་ཏུ་འཇུག་པར་བྱས་པ་དེས། བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་ཆད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག སྐབས་དེ་ཤད་ནས་གཡོལ་ཏུ་མི་བཏུབ་པར་བོད་མིའི་ཁ་རྒྱུན་ན་ཆད་པ་མེད་པར་གནས་ཤིང་། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་[༡]སྟོད་ཆའི་ལེའུ་སོ་བཞི་བ་སྟེ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བོད་མི་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ་དང་། ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མའི༽[༢]་ཟང་ཟིང་གིས་བཏུལ་བའི་ལེའུ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽[༣]་གི་བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ནས་ཆད་པའི་སྐོར་ཞེས་པའི་ལེའུ་སོགས་ལ་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། བོད་མིའི་མཆེད་ཁུངས་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་པ་རྩོད་མེད་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ། མཆེད་རིམ་དེའང་སྤྲེལ་གྱི་གནས་རིམ་ནས་སྤྲ་མ་མིའི་གནས་བབས་ལ་ཆད་པ། ཁ་ཟས་ཀྱང་ཐོག་མའི་དུས་རི་སྐྱེས་ཤིང་ཏོག་དང་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་པ། དེ་ནས་རིགས་རྒྱུད་མང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན་ཡ་ཐོག་ནགས་ཚལ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ། མཐར་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་དང་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གཤིས་བཟང་བའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་འབྲུ་བཏབ་པ་དང་ཐང་དུ་གནས་སྤོ་བགྱིད་དེ་སྡོད་ཁང་དང་མཁར་བརྩིགས་པ་སོགས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་དུ་མའི་དུས་ཡུན་ནང་འབྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོ་ཞིག་ལེའུ་ཐུང་བ་རེའི་ནང་སྐྱ་ཐིག་ཙམ་གསལ་འདུག་ལ། དེ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རིག་པའི་ལམ་ནས་ཀྱང་དཔྱད་རིན་དང་བལྟ་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག

ཕྱི་རྒྱལ་བ་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ཞི་མི་དང་ནགས་བྱི་ཡི་གཟུགས་བོངས་ལྟར་ཆུང་བའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ Bush Babies, Lorises, Tarsiers, Lemurs ་སོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༣༤་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་ད་ཡོད་སྤྲེའུ་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་དེ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ། སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ཆད་ཡོང་སའི་གདོད་མའི་སྲོགས་ཆགས་དེ་འདི་རེད་ཅེས་ད་བར་དུ་ཚན་རིག་པ་སུས་ཀྱང་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ཐུབ མི་འདུག་ལ། མ་འོངས་བར་ཡང་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་། ད་བར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ཁྲོད། ཊར་སེའར Tarsier ་ཞེས་པའི་མིག་རིལ་ཤེལ་སྒོང་དང་འདྲ་བ་དེར་སྲོག་ཆགས་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕུང་བོའི་གྲུབ་ཚུལ་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས་ཆོས་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་ལྗོན་ཤིང་སྟེང་སྤྲེའུ་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་དང་། མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་ཀྱང་བྱེད།

འོན་ཏེ། མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པས་སྤྲེའུ་འབྱུང་ཁུངས་དང་འབྱུང་རིམ་ཐད་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མི་བྱེད་པར། མིའི་རིགས་ནམ་ཞིག་ལ་ཅི་ལྟར་གང་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་ཆེད་དམིགས་རྩད་ཞིབ་དང་དཔྱད་པ་བྱེད་དེ། ཁོང་ཚོའི་ལུགས་ལ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༧་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྔ་རྡུམ་སུག་བཞི་སྤྲ་ཡི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་ཐུབ་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་པར་བཤད་ལ། [༤] ཁྲག་རྒྱུན་བརྟག་དཔྱད་ཚན་རིག་པས་ཚིག་ཐག་ཆོད་པོའི་ངང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ ནི་དེང་འཛམ་གླིང་འདིར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་སྤྲ་ཡི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་ཉེ་ཤོས་དང་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་བདུན་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་སུག་བཞི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་གཉིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་གཅིག་ནས་རིགས་རྒྱུད་སོ་སོར་གྱེས་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད།

མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་ནང་ཚན་རིགས་མ་འདྲ་བ་མ་མཐའ་ཡང་དྲུག་ཙམ་དང་། གཅིག་བྱས་ན་དེའི་ཉིས་ལྡབ་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་མི་དང་འདྲ་བར་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་། གཤིས་སྤྱོད་དང་ཁ་ཟས། སོའི་གྲུབ་ཚུལ་དང་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད། རུས་སྒྲོམ་གྱི་གྲུབ་སྟངས་སོགས་སྤྲ་དང་ཆེར་འདྲ་བ་ལས་མི་དང་འདྲ་བའི་ཆ་ཉུང་བ་ཡིན་འདུག

དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་༥་ཙམ་གྱི་དུས་ཡུན་ཁྲོད་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་རྣམས་སྐབས་དེའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་དང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་ལུང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཚམས་པར་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཞིང་། མཐར་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་ཀྱི་རིགས་མང་ཆེ་བ་ཤུལ་རྒྱུན་ཆད་འདུག་ཀྱང་། དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་རིགས་གཅིག་བར་བརྒལ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་བརྡབ་གསིག་ཛ་དྲག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཏེ། མིའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་ལམ་དུ་མུ་མཐུད་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་འདུག

ལོ་ཚད་ས་ཡ་༤ .༤་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨའར་སྡེ་དང་། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣.༢་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་ལོ་སེ ། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢.༥་ཅན་གྱི་ཐོང་བུའི་ཀ་ལི་སོགས་ནི་མིའི་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་ཚོའི་ཚབ་མཚོན་གྱི་འགྱུར་རྡོའི་དཔང་རྟགས་ཚད་འཕེར་དང་མིའི་རིགས་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་ཚད་མཐོའི་གདེངས་འཇོག་ཐོབ་མཁན་གྱི་གྲས་ཡིན་འདུག། [༥]

ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ནི་མིའི་འཕེལ་རིམ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་སྟེ། སྐབས་དེ་ཚོད་ཅིག་ལ་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་ཤེས་རྒྱ། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་བཟོ་རྩལ།ཕུང་པོའི་གྲུབ་ཚུལ་སོགས་མིའི་ཁྱད་ཆོས་མང་བར་ལྡན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ ཞེས་པའི་རིགས་རྒྱུད་དེ་བྱུང་འདུག་ལ། དེ་ནི་སྤྲ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་མང་བ་ལྡན་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་ས་མཚམས་ལས་བརྒལ་ཏེ། མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཆེར་ལྡན་ཞིང་། མི་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་སྦྱར་རུང་བའི་གནས་བབས་ལ་སླེབས་ཡོད་འདུག [༦]

༡༩༨༤ ་ལོར་ཏུར་ཀ་ན་མཚོ་འགྲམ་དུ་རྙེད་པའི་གཏེར་འགྱུར་ཀེང་རུས་ བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན་ནི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་འདུག་ལ། འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ནི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡.༥ ཙམ་དང་། བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ནའི་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་རུས་སྒྲོམ་གྲུབ་སྟངས་སོགས་དེང་རབས་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག   རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས། ༽་ཞེས་པའི་ཀླད་ཀྱི་གཏམ་ནང་། “འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ནི་མེ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དང་། དམར་ཟས་ཐོབ་ཆེད་རྔོན་རྒྱག་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ།དེང་རབས་མི་ལྟར་རྒྱུག་རྩལ་ལྡན་མཁན་ཐོག་མ། ཀླད་པའི་ནང་སྔོན་འཆར་གདིང་དེ་རྡོ་ཆས་ཡོ་བྱེད་བཟོ་མཁན་ཐོག་མ། རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་ཕྱི་ཡུལ་སྙེག་མཁན་ཐོག་མ་དང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་ཚད་ངེས་ཅན་གྱི་སྐད་བརྡ་ཡོད་མིན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་ཡང་། ཁུངས་སྣེ་ཁ་ཤས་ལས་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་མཆིས” ་གསུངས་འདུག

འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་བྱང་དུ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་ཏུ་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱག་ནག་བར་སླེབས་ཡོད་འདུག་ལ། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་འགོ་སྟོད་དུ་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ཉེ་མཐའི་འབྲུག་རུས་རི་བོའི་བྲག་ཕུག་ནས་རྙེད་པའི་པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྨད་དུ་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་འཇའ་བ་ནས་རྙེད་པའི་འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ་སོགས་ནི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་་ནས་མཆེད་ཡོང་བའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དང་། ཉེ་བའི་ཆར་འཇོར་རྗི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་བརྒྱད་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་ཚད་ཡིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་པ། ད་བར་ཨེ་ཞི་ཡའི་ཡུལ་ལུང་ནང་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་མིའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཡིན་འདུག་ལ། གསར་རྙེད་འགྱུར་རྡོ་དེས་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ཐད་ཡང་བསྐྱར་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་བཟོས་ཡོད་འདུག

མཐར། ངེད་ཅག་དེང་རབས་མཛངས་མིའི ་བྱུང་བ་ནི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་རྩོད་གླེང་ཅན་གྱི་ལེའུ་ཞིག་དང་། ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ དང་ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་གྱི་འདོད་ཚུལ་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ཡོད་ལ། སྔ་མ་ལྟར་ན། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ཡས་མས་དེར་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་མཆེད་དེ། འཚོ་གནས་ཁོར་ཡུག་དང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་རང་གཤིས་མི་འདྲ་བའི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་རིམ་གྱིས་རིགས་རྒྱུད་བསྲེས་སྤེལ་དང་།ཡུལ་སོ་སོའི་རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པར་དེང་རབས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ།

འདོད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན། མི་ལོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་ནས་ཉིས་འབུམ་སྔོན་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་རུ་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནང་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་གདུང་རྒྱུད་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་རིམ་གྱིས་མཆེད་དེ། ཡུལ་དེ་དག་ནང་གི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་བཅད་ཤུལ་དུ་ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ལྔ་ཁྲི་ནས་དྲུག་ཁྲི་ཡས་མས་སུ་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་བཙན་ས་ཟིན་པར་འདོད་ལ། འདོད་ཚུལ་དེའི་རྒྱབ་རྟེན་ནི། ད་སྔ་ཕན་ཆད་དེང་རབས་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧླུ་རི་ཀ་ལས་གླིང་གཞན་དུ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་ཕུང་ནང་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་དུ་བུ་རྒྱུན་ཆད་ཟིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཁྲག་རྒྱུན་རྫས་རྡུལ་བསྲེས་སྤེལ་མངོན་གསལ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་པོའི་ཕྲ་ཕུང་ནང་གི་མ་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཟེར་བ་རིགས་འདྲ་ཡིན་པར་མ་ཟད། མ་བརྒྱུད་རྫས་རྡུལ་དེའི་མཆེད་ཁུངས་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་བསྐྱེད་མ་ཞིག་ལ་ཁུངས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡིན།

2011 Feb 4    

ཐ་སྙད་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ།  Gorilla

༢  སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ།   Chimpanzee 

༣ སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན།   Orangutan

༤ རི་ཆར་སྒྲི     ལི་ཁེ།   Richard Leakey

༥ ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་   ཨའར་སྡེ།   Ardi

༦ ཐོང་བུའི་ཀ་ལི།  Taung Child

༧  ཀེང་རུས་ལོ་སེ།  Lucy

༨འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས།  Homo erectus

༩  བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན།   Turkana Boy

༡༠ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་༽     The Origin of Humankind

༡༡   པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ།   Peking Man

༡༢  འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ།    Java Man

༡༣ དེང་རབས་མཛངས་མི།    Homo sapiens

༡༤  ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ།         Multiregional Continuity Theory 

༡༥   ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་ གྱི་བཞེད་ཚུལ།      Recent “Out of Africa” Theory 

༡༦ རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ།     Mt.DNA                  

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༢ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

འགྲོ་མིའི་མཆེད་ཁུངས་དེ། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ཁོ་ན་ལས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལ་རྩད་གཅོད་དང་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་མེད་པ་ནི་མིན་ཡང་། ༡༨༧༡་ལོར་པར་སྐྲུན་བགྱིས་པའི་༼མིའི་བྱུང་བ ༽་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་ནང་། སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་ཆེན་མོ་ཊར་ཝུན་གྱིས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་ཡིན་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ལུང་བསྟན་ཕེབས་པ་ལ་བརྟེན།དུས་རབས་གོང་མའི་སྟོད་ནས་མིའི་མེས་པོའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྩད་གཅོད་བྱེད་མཁན་ཐོག་མིའི་གྲས་དང་། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ མ་རེ ལི་ཁེ་ཟུང་གིས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁེན་མྱ་ དང་ཐན་ཛན་ནི་ཡའི་ནང་ཡ་ཐོག་མིའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་དང་ཤུལ་བཞག་རྩད་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གི་བུ་རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་དང་། ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་ *  སོགས་མི་རྒྱུད་བྱུང་རབས་ཚན་རིག་པ་གཏེར་སྟོན་ཆེ་ཆེ་གྲགས་གྲགས་མང་བོ་ཞིག་འདས་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ལྷག་རིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཁེབས་སའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་ནས། ས་བསློགས། བྲག་བརྐོས། རྡོ་ཕྱེ་བཙགས། ས་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ལུང་ཤུར་དང་། གྲོག་རོང་རེ་རེའི་ནང་ཕྱིན་ནས་གྲོ་མ་བརྐོ་བརྐོ་དང་། ཞིང་ཁ་ནས་སྙེ་མ་འཐུ་འཐུ་བྱས་ཏེ། ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་ལྷག་འགྱུར་རྡོ་ཆག་དུམ་ཞིག་ཡན་ཆད་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་བའི་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣་ནས་༥་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༥ ཕྱེད་སྔོན་དུ་ཡ་ཐོག་མེས་པོས་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་པའི་རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༦ ་སྔོན་ཙམ་ལ་མེ་རིའི་ཞུན་ཐལ་སྟེང་བཞག་པའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རྐང་རྗེས་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དུ། རིགས་རྒྱུད་རྫས་རྒྱུན་ཆེད་མཁས་ཚན་རིག་པས་དེང་རབས་མིའི་འགོ་ཁུངས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁུངས་གཏུགས་པ་དང་། མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཡིན་པའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁོ་ནར་གནས་འཆའ་བ་སོགས་ལ་བརྟེན། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་འདོད་ཚུལ་དེ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་། བཤད་ཚུལ་དེའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག

ཡིན་ནའང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པའི་ལོ་ཚད་དང་མཉམ་པའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ། མེས་བོའི་རྐང་རྗེས་སོགས་མ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དག་ནི་མིའི་འགོ་ཁུངས་མིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བོད་ཡུལ་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་ཡི་རིགས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་བར་བརྒལ་དུས་སྐབས་དེར། ཧི་མ་ལའི་ཡའི་མཐོ་ཚད་མཚོ་ངོས་ལས་མི་ཊར་༡༠༠༠་ཙམ་མ་གཏོགས་འཕགས་མེད་པས། རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་ནས་ལྡང་ཡོང་བའི་དྲོད་འཇམ་དང་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་བུ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ངོས་ནས་བྱང་ངོས་བར་རྒྱུ་ཞིང་། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་༡༠ºC(50ºF)་ལས་མཐོ་བ་དང་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་ཆར་བ་འབེབས་ཚད་མི་ལི་མི་ཊར་༢༠༠༠(mm)་ཡིན་པས་སའི་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་གི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་བ་དང་། ཧི་མ་ལ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་གཏེར་ནང་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་དུ་སྐྱེས་པའི་རྩི་ཤིང་དང་འབྲུ་སྣའི་དཔང་རྟགས་རྙེད་པ། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ནས་༥་བར་གྱི་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་གི་སྲོགས་ཆགས་རི་རྟ་རྨིག་གསུམ་པའི་འགྱུར་རྡོའང་བོད་དུ་རྙེད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པའི་ཡབ་ཆེན་ཞིང་གཤེགས་ཅ་ལན་པོ་ཡིས། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྤྲ་དང་སྤྲེའུ། མིིའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་བསྡད་ཡོད་པས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་མིའི་འགོ་ཁུངས་འཚོལ་ཞིབ་སྣང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་གསུངས་ཡོད། [༧]

༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽་ནང་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྐོར་ལ། “ … … དེ་ནས་ཡང་བོད་ཡུལ་ཁ་བ་ཅན་དེའི་སྟོད་ཁམས་གསུམ་ན་གངས་རི་དང་། བྲག་རི་དང་། གཡའ་རིའི་ར་བ་ན་སེངྒེ་དང་ལྕེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པའི་གཅན་གཟན་སྣ་ཚོགས་དང་། ཤ་རྒོ་སྙན་ལ་སོགས་པ་རི་དྭགས་སྣ་ཚོགས་གནས་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་དང་ནགས་ཀྱི་ར་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་པས་དབང་བྱས། སྨད་ཁམས་གསུམ་ན་ནགས་ཀྱི་ལྗོངས་དང་། མཚོ་དང་མཚེའུ་དང་ནེའུ་སིང་གི་ར་བ་ན་འདབ་ཆགས་ཀྱི་བྱ་སྣ་ཚོགས་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ལ་སོགས་པ་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་ཏེ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་ཡེ་མེད…”ཅེས་སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི། སྨད་ཁམས་གསུམ་སྟེ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་རྒྱུད་ནི་ནགས་ཚལ་དང་མཚོ་དང་མཚེའུས་ཁེངས་ཤིང་། འདབ་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྲོགས་ཆགས་གླང་པོ་ཆེ་དང་།ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ཡང་ཡོད་པས་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཚ་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་ལ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་གསུངས་བས། སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་གཞི་ནས་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པས་ཁེངས་ནས་ཡོད་པས་སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་བཟའ་ཚོ་གཉིས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མང་དུ་སྡོད་པ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ནགས་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁེགས་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། རི་བྲག་དང་སྤང་ནའང་འཚོ་སྡོད་དང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་རྐང་གཉིས་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ཡང་ཅུང་འདྲ་བ་མིན་ནམ་སྙམ།༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དུའང་སྐབས་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་གོང་གི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གསུངས་ནས། དེ་མུར། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ “བུ་དྲུག་བྱུང་སྟེ།ཕ་སྤྲེའུ་ཡིན་པས་ལུས་སྤུས་ཁེངས་བ། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ཡིན་པས་མཇུག་མ་མེད་པ། ”་དང་། “དེ་རྣམས་ཀྱང་གདོང་དམར་བ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་དགའ་བ། སྐྲ་ཡོད་པ་ལུས་ལ་སྤུ་ཡོད་པ་སྨྲ་ཤེས་པ་སྐྱེས་སོ།”་ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་རང་མཚན་བ་ཞིག་ལོགས་སུ་ཆད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྤྲེའུ་དང་འདྲ་ཡང་། དམའ་རིམ་སྤྲེའུ་སྤྱིར་བཏང་བ་མཇུག་མ་ཅན་དག་མ་ཡིན་པ།ཁ་ཟས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་རིགས་ཁོ་ན་བསྟེན་པ་མ་ཡིན་པར། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལའང་སྤྱོད་ཀྱིན་པ། སྨྲ་ཡང་ཤེས་སོ་ཞེས་ཚད་མཐོའི་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཐུབ་མིན་ཚོད་དཔག་བྱེད་དཀའ་ཡང་། ལུས་པོའི་ཡན་ལག་འགུལ་བསྐྱོད་དང་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་བརྡ་ལམ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱང་གང་མཚམས་དར་ཡོད་འདུག

དེ་ནས། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་ “བུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དེས་ནམ་ལྟོགས་པ་ན་ཟར་འོང་བར་འདུག་ནས། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནགས་རྨ་བྱ་ཚོགས་ཅན་བྱ་བ་ན་སྤྲེའུ་ཡོད་པའི་ཟླ་ལ་བསྐྱལ་ལོ། དེ་ནས་སྤྲེལ་མོ་དེ་རྣམས་དང་ཚོགས་པས། ཕས་ལོ་གཅིག་ལོན་ནས་ལྟར་ཕྱིན་ཙམ་ན་སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་འཕེལ་ནས་འདུག་གོ།” ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་གྱིན་པ་དང་། སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྲ་དང་མིའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས།

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རང་བྱུང་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན། གྲོ་དང་། སྲན་མ་དང་། སྲན་ཆུང་། སོ་བ་ལ་སོགས་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ་གསུངས་འདུག་ལ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན།“ … …དེ་ནས་སྤྲེའུ་ཕྲུག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ཐོག་ཟོས་པས་ཚིམ་པར་གྱུར་ནས། སྤུ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་། མཇུག་མ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་སྟེ། སྨྲ་ཤེས་ནས་མིར་གྱུར་ཏོ། ། ཟས་སུ་མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཐོག་ཟ་ཞིང་། གོས་སུ་ཤིང་ལོ་གོན་པར་གྱུར། དེ་ལྟར་བོད་ཁ་བ་ཅན་པའི་མི་འདི་རྣམས་ཕ་སྤྲེའུ་དང་། མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་ལས་ཆད་པ་ཡིན་པས། རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། … … དེའི་དུས་དེར་རི་རྣམས་ནི་ཤིང་ནགས་སུ་སོང་། ཀླུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུས་ཁེངས་ཡོད་པ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཁ་ཕྱེ་ནས། ཆུ་ཐམས་ཅད་དེར་སོང་སྟེ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཏུ་ཐིམ་མོ།། དེ་ནས་ཐང་ཐམས་ཅད་ལ་ཞིང་བྱས། གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་བརྩིགས། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བྱོན་ནས། རྗེ་དང་འབངས་སུ་བཅོས་སྐད་དོ།།” ་ཞེས་གསུངས་འདུག

དེ་ལྟར། བོད་མིའི་ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་ནི་སྤྲེའུ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་ནའང་། མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ཡིག་ཚང་དེར་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ནི་མི་ཤ་ཟ་ཞིང་མི་ཁྲག་འཐུང་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་དེ་འདྲ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སྤྲ་མ་མི་ཡི་རིགས་ཤིག་རེད་སྙམ་དེ། རྒྱུན་མཚན་ནི། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་མཉམ་དུ་སྡོད་པ་དང་། བྲག་སྲིན་མོ་ནི་སྤྲ་དང་སྤྲ་མ་མི་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་རྔ་མ་དང་བྲལ་བ། མོ་རང་ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་བའི་དུས་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་གམ་དུ་ཕྱིན་ནས་འདོམས་དང་ནུ་མ་བསྟན་ཏེ་ཆགས་པའི་བརྡ་བསྟན་པ། མཐར་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བ། གལ་སྲིད་ཁྲག་སྐོམ་འཐུང་དང་ཤ་ཁམ་ཟས་བྱེད་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་དུས་སྲིན་པོ་ཞིག་གི་སར་འཁྲིག་སྲེད་བསྟེན་དུ་འགྲོ་བ་ལས། རང་དང་རིགས་མི་མཐུན་ཞིང་། ཁ་ཟས་ལ་ཤིན་ཏུ་རུང་བའི་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་སར་འདོད་པ་འཚོལ་དུ་ཡོང་མི་ངེས་པ་དང་། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་གི་རྭ་བ་རུ་སྤྲེའུ་དང་ཤ་གཟན་སྲིན་མོའི་རིགས་ལྷན་དུ་སྡོད་ཐབས་ཀྱང་མི་ཡོང་བ་ཡིན། གལ་སྲིད་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་སྡོད་པ་ཡིན་ཡང་། བར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤྲེའུ་རྣམས་སྔར་ནས་ཟོས་ཚར་བ་ཡིན།

བྲག་སྲིན་མོ་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་མཁན་ཡིན་པས་སྤྲ་ཡི་རིགས་སུ་མི་འདོད་ཟེར་ན། ད་ཡོད་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡིས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་གཞན་བསད་ནས་ཤ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུག་ལ།མཚམས་མཚམས་ལ་རང་དང་རིགས་རྒྱུད་གཅིག་པའང་དམར་གསོད་བྱས་ཏེ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུགདེ་མ་ཟད། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་དུ་བྱུང་མྱོང་བའི་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་སྤྱོད་མཁན་ཤ་སྟག་མ་ཡིན་པར་དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་ཀྱང་ཡིན་འདུག མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་མི་ལ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ནི་དམར་ཟས་ཡིན་པ་དང་།ཁ་ཟས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་དེ་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ལྡུམ་ལས་བརྒལ་ཏེ། སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་ཁྲག རྐང་ལ་སོགས་པ་དམར་ཟས་སྤྱད་པ་ལས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་པའི་ཀླད་པའི་བོངས་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་རིགས་པ་འདིང་བ་དང་ལག་ཆ་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་མང་དུ་འཕེལ་ནས། མཐར་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་པར་བཤད་པས། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱང་ཤ་ཁྲག་ལ་སྤྱོད་མཁན་ཡང་ཡིན་པས། གཅིག་བྱས་ན། ཀླད་པའི་ཆུ་ཚད་ཅུང་མཐོ་བར་སླེབས་པའི་རྐང་པའི་སྒང་ལངས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་མཁན་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་མིན་ནམ་སྙམ། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ལ་སྲིན་མོའི་མིང་ཐོགས་དོན་ཡང་དམར་ཟས་ཤུགས་ཆེར་སྤྱོད་པ་དེས་རེད་སྙམ།

དེང་སྐབས་དབྱིན་ཡིག་གི་འགྱུར་ནང་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་Ogress་[༨]དང་RockDemoness་[༩]ཞེས་ཡིག་འབྲུ་ངོ་གདོང་ཐད་བསྒྱུར་དང་། དེ་ལ་དོགས་འདྲི་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་ལ། ང་ཆེ་ང་བཙན་ཟེར་མཁན་གྱི་བོད་རིག་མཁས་པ་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལ་འགྲིག་རྟགས་ཆེན་པོ་རེ་བརྒྱབ་ཡོད་པས། ང་ལྟ་བུས་དོགས་སློང་བྱས་ཀྱང་ར་མ་འཕག་ནས་ར་ཁང་མི་བཤིག ཙི་གུ་འཕག་ནས་རྫ་མ་མི་ཆག་གི་ཟླ་ལ་ཕྱིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་གི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། ངོ་གདོང་ལ་འབྲུ་འདེད་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཚེ། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་ཚད་སྐོར་ལ་ཐུགས་མཉམ་མ་བཞག་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པ་དཔེར་ན། རྒྱ་གར་དུ་མི་བྱུང་ཚར་བས་མ་ཟད། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བརྩིགས། རྒྱལ་བོ་སྲས་གཙང་གི་སྲས་སི་ངྷར་ཐྰ་མིའི་སློབ་དཔོན་མང་པོའི་དྲུང་ནས་གདམས་པ་གསན། སྒྲུབ་པ་བྱས། འཚངས་རྒྱས། རྒྱ་གར་བ་ཚོར་ཆོས་འཁོར་བསྐོར། མཐར་ཁོང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མར་ད་དུང་བོད་ཡུལ་དུ་དུད་འགྲོ་ལས་མི་མེད། དེ་ནས་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་ཐུང་བ་ཞིག་ནང་བོད་མི་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་རེད་མོད། ངག་རྒྱུན་དེའི་ངོར་དཀྲིས་པའི་སྒྲིབ་ཡོལ་སྲབ་མོ་རེ་རེ་དཀྲོལ་ཤུལ་དུ། ལོ་ངོ་ས་ཡའི་གོང་དུ་རིགས་འདེད་ཐུབ་ཅིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རྣམ་བཤད་དང་འདྲ་བའི་བོད་པའི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འོད་འཚེར་འཚེར་གྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་རེ་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་རྙིང་དེ་དག་ནང་སྦས་སྐུང་བྱས་ནས་འདུག

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཡུལ་གྱི་ལྷ་སྲུང་གཉན་པོ་དག་གིས་བསྐལ་བ་ནས་བསྐལ་བའི་བར་སྲུང་བའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རི་བྲག་གི་ཁོག་པ་དང་། གངས་རི་ཡི་གཏིང་། མཚོ་དང་མཚེའུའི་ཞབས། ས་ཡི་རྟིང་རིམ་ཞོལ་མ་ན་ལོ་ཚད་འབུམ་ཕྲག་ནས་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་སམ་ཡང་ན་བོད་ཡུལ་གཅིག་པུ་ན་མ་གཏོགས་མེད་པའི་རང་བྱུང་རྒྱུ་ཆ་གཞན་གྱིས་བཟོས་པའི་ལག་ཆ་དང་ཡོ་སྤྱད་སོགས་བསྔོགས་འདོན་བྱ་རྒྱུར་ངང་སྒུག་བྱེད་ཡོད་སྲིད།།

གཅིག་བྱས་ན། ཉིན་མ་ཞིག ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་མོའི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ས་ཁར་བུད་ནས་ང་ཚོའི་དཔེ་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་དེ་དག་ལ་སྔར་ན་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་འོད་སྣང་ཞིག་སྤྲོད་སྲིད།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་པ་རི་སྒང་གི་ལུག་རྫི་དང་། ས་ཞིང་འཕྲུ་སློག་བྱེད་མཁན་གྱི་ཞིང་བ། ལམ་བཟོ་བ་དང་གཏེར་ཁ་བསྔོགས་མཁན། རི་མགོ་ན་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་བརྐོ་མཁན་དེ་འདྲས་དུས་རླུང་དྲག་པོས་ས་ཤུན་བཀོག་ཤུལ་དང་། ཁང་ས་དང་ཞིང་ས་སློག་ཤུལ། དྲག་ཆར་གྱི་ལུང་ཤུར་གཤགས་ཤུལ། རི་གཏེར་གྱི་ལྟོ་བ་དབྲལ་ཤུལ། ས་གས་རི་ཉིལ་བྱུང་ཡུལ་སོགས་སུ་མེས་པོའི་འགྱུར་རྡོ་དེ་འདྲར་ཁ་ཐུག་བརྒྱབ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་ལ། དེ་ལ་ས་རྡོའི་ཚོར་སྣང་ལས་གང་ཡང་བྱུང་མེད་ཀྱང་སྲིད། དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་ལ་འགྱུར་རྡོ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཤེས་རྒྱ་མེད་པས་མ་ཡིན་པར། གཏེར་རུས་དེ་དག་ས་རྡོ་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དང། རྡོ་ལྟར་མཁྲེགས་ཤིང་ས་རྡོའི་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་དེ་དག་ས་རྡོ་ལས་ལྷག་ཅིག་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་ལས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཀྱང་ཡིན།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཀྱི་ས་གཤིས་ལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ལྟར་ཏུ་མེ་རིའི་ཐལ་བ་གདན་ལ་གདིང་དེ་གཏེར་རུས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གསོག་ཉར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ལྡན་མེད་པས། རང་ཅག་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རུས་པའི་ལྷག་མ་གདོད་ནས་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་དབྱིངས་རིམ་ལ་འཐིམས་ཚར་ཡོད་ཀྱང་སྲིད།

གང་ལྟར་ཡང་། སྐུ་ཞབས་ཊར་ཝུན་གྱི་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བ་དང་འབྱུང་བའི་འདོར་ལེན་གྱི་རིག་པ་བོད་ལ་དར་བ་ནས་བཟུང་། རང་ཅག་བོད་པ་ཚོས་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ལ་ནུབ་གླིང་བའི་སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་རིག་པའི་ལམ་ནས་བསྐྱར་ཞིབ་དང་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱི་རྒྱལ་མཁས་བའི་ཁྲོད་དུ་གདེང་འཇོག་ཡོང་བ་ལ་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེར་མ་འགྲིག་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་གླིང་བའི་ཁྲོད་ཟུར་ཟའི་རྣམ་འགྱུར་འཛིན་མཁན་ཡང་རེ་ཟུང་ཡོད་ཡོད་འདྲ་སྟེ། ཨ་རི་ཞི་ཁ་དགོ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་ཉམས་ཞིབ་པ་ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན་ གྱིས་༼བོད་པ་ཚོ༽་ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ནང་ “དེང་རབས་བོད་པ་རྩོམ་འབྲི་བས་སྐབས་རེར་(བོད་མི)་སྤྲེལ་ལས་བྱུང་ཚུལ་དེར་འཇུས་ནས་གནའ་སྒྲུང་དེ་ཏར་ཝུན་རང་ལུགས་ལ་ཁ་གཅུས་དང་། བོད་མི་བསམ་བློ་བ་ནི་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་ལབ་ཀྱིན་ཡོད།”[༡༠]ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཕྲན་ཀྱིས་ཉེ་སྔོན་ཁ་བརྡ་དྲ་རྒྱ་སྟེང་སྤེལ་ཟིན་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ནང་། བོད་མི་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་ཡིག་ཐོ་ནི་ཊར་ཝུན་གྱི་༡༨༧༡་ལོར་མཛད་པའི་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་༼མིའི་བྱུང་བ༽་དང་ཁོའི་ལྟ་གྲུབ་སྐྱོང་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཧ་སི་ལེ་ཡིས་༡༨༦༣་ལོར་མཛད་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་ཡི་རིགས་གཉིས་རིགས་རྒྱུད་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལས་མཆེད་པར་བརྗོད་པའི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་༼རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཁྲོད་མིའི་གོ་གནས༽་གཉིས་ལས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་གྱི་སྔ་ཞིང་། གལ་སྲིད་བོད་པའི་ཡིག་ཐོ་འདི་འདྲ་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་ཡིག་ཚགས་ནང་རྙེད་པ་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོས་ཧབ་འཐོབ་རྒྱག་བཞིན་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ནང་ལུང་འདྲེན་བྱེད་ངེས་རེད་ཅེས་ལབ་ཡོད་ལ། དེ་དོན་ནི། བོད་པ་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་དང་། བོད་པ་ནི་ཊར་ཝུན་དང་ཧ་སི་ལེ་ནང་བཞིན་ཚན་རིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱིན་མེད་པར། ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་སྟེང་དམག་ཤུགས་དང་མཚོན་ཆའི་དཔུང་ངར་ངོམ་སྟངས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར།རིག་གནས་ཀྱི་ཁ་སྟབས་བཙན་གཉོམ་ཡང་དེ་འབྲེལ་རེད་ཟེར་གྱིན་ཡོད། ༼རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་༢༠༡༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡་ནང་རྫོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།༽

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡  ༼མིའི་བྱུང་བ།༽   The Descent of man

༢    ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ   Louis Leakey

༣   མ་རེ ལི་ཁེ།   Mary Leakey

༤ ཁེན་མྱ།   Kenya

༥     ཐན་ཛན་ནི་ཡའི།    Tanzania 

༦  ་ནོར འཇོ་ཧན་སན།   Donald Johanson

༧ ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ།   Great Rift Valley

༨ མིའི་རིགས་རྒྱུད།    Homo

༩   སྤྲ་མ་མི།     Ape

༡༠ སྤྲ་་མ་མི་རྐང་པ་གཉིས་སྟེང་ལངས་ནས་འགྲོ་མཁན།  Bipedal Ape

༡༡ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན།    Matthew T. Kapstein 

དཔྱད་ཡིག་དང་མཆན་བུ་སྦྲགས་མ།

[༡] ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽ Trayang and Jamyang Samten, Reproduced from a print from no longer extant Spuns-than (Punakha) blocks, New Delhi 1975

[༢] ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽ མགོ་བཙེམས། ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཊི་ཤས་གཏེར་ནས་བཏོན། སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོས་ཞུ་དག་བྱས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༩་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༩་བ།

[༣] ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། ༽ མགོ་བཙེམས། མཛད་པ་པོ་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༥་བ།

[༤] ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་སྤྲ་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་སྔ་ནུབ་དུས་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བྱུང་ཚུལ་ཐད་འདོད་ཚུལ་མ་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཅུང་དར་ཆེ་བ་ནི། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༥ སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེབས་ཤིང་།དེར་སྤྲ་དང་སྤྲེིའུ་རིགས་སྣ་མང་དང་མཐོ་རིམ་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞི་བྱས་ཡོད་པ། དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ནང་འབྱུང་ཁམས་ལ་བརྡབ་གསིག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་ཡུལ་དེའི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དེ ། དེ་ནི། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྐམ་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་བྱང་གི་ཨ་རབ་ཀྱི་མཚོ་དམར་པོ་ནས་ཐུར་དུ་ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་། ཁན་ཡ། ཐའན་ཛི་ནི་ཡ་དང་ལྷོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ལ་ཐུག་གི་བར་ས་གས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ནས། ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་ཁན་ཡ་ནང་མཐོ་ཚད་ཕི་ཊི་༩༠༠༠་ཙམ་གྱི་མཐོ་སྒང་འབུར་ཐོན་བྱུང་ཞིང་། དེས། ཤིང་ནགས་སྐྱེ་འཕེལ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ནས་ཤར་ལ་རྒྱུ་བའི་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་ཁམས་ཀྱི་འགྲོས་ལ་འགོག་རྐྱེན་བྱས་བས། གདན་འདིང་བ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ནགས་ཚལ་འགྲིབ་ནས་ཁ་འཐོར་དུ་ཕྱིན།དེ་མུར། ས་གས་བྱུང་ཡུལ་ནང་ས་ཁམས་རྟེན་གཞི་བྱེད་སའི་ས་རྟིང་གི་རྡོ་ལེབ་ཆེན་མོ་མུ་མཐུད་འགུལ་བསྐྱོད་བྱས་འབྲས་སུ་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༢་སྔོན་ཙམ་དུ། བྱང་ནས་ལྷོ་བར་Great Rift Valley་ཞེས་བའི་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཐུར་དུ་རིང་བ་དེ་རིམ་གྱིས་ཆགས་ནས། ཡུལ་དེ་དག་ནང་སྒང་མཐོན་པོ་དང་ཐང་དམའ་མོ། ལ་མཐོན་པོ་བྲག་གཟར་མོ། ཤིང་ནགས་ཐར་ཐོར་གྱི་མཐོ་སྒང་དང་རྩྭ་ཡིས་ཁེབས་པའི་ཐང་སྟོང་དང་། ཡུལ་ལྗོངས་མ་འདྲ་བ་དེ་དག་ནང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱང་ཆ་མི་སྙོམ་པར་གྱུར་ནས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དེ་སྔོན་ལྟར་ཤིང་ནགས་གིས་ཁེངས་བའི་ཁོར་ཡུག་དང་གནམ་གཤིས་སྣ་གཅིག་ཅན་མ་ཡིན་པར། སྣ་མང་རྙོག་འཛིང་ཅན་དང་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་ཅན་གྲུབ་པ་ནི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་གདོད་ནས་འཚོ་བའི་སྤྲ་ཡི་ཁོར་ཡུག་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་དེ་ནང་མུ་མཐུད་གསོན་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་ཁ་ཟས་འདང་ངེས་ཤིག་ཐོབ་ཏེ་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རིགས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས། དེ་སྔོན་ལྟར་རྩོལ་མེད་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་ཁ་ཟས་འབེལ་འབེལ་ལྷུག་ལྷུག་ཡིན་པའི་ཤིང་ནགས་ཁོ་ནའི་ཁྲོད་ལྷོད་གཡེང་ངང་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། ད་ནི། ལ་དང་ལུང་བ། རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་མང་པོ་བརྒལ་ནས། རྒྱང་ཐག་རིང་བའི་སར་ཁ་ཐོར་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཤིང་ནགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ཁ་ཟས་འཚོལ་དགོས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནང་སུག་བཞི་སྟེང་གོག་བགྲོད་ལས་སུག་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དཀའ་ཚེགས་ཆུང་བ་དང་སྟབས་བདེ་བ་ཡིན་འདུག་པས། རིམ་གྱིས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བའི་རིགས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད། (ཞིབ་རྒྱས་ Richard Leakey ་ཡིས་མཛད་པའི་ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་The Origin of Humankind༽་ནང་གཟིགས་འཚལ། )

[༥] ས་ཁམས་རིག་པ་བ་དང་གནའ་རྫས་ཚན་རིག་པས་Potassium-argon dating ་ཞེས་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་མང་པོ་ཕྱིན་པའི་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་གཞལ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་འདུག། འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སའི་གནས་དེ་གའི་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོ་ནང་Potassium-40 ་ཞེས་པའི་ལྕགས་་རྡུལ་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡོད་པ་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ནང་འཐོར་ཞིག་འགྲོ་བའི་དུས། རླངས་རྫས་ Argon-40་ཞེས་པ་ཞིག་ཐོན་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག་ལ། རླངས་རྫས་Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོའི་་ལོ་ཚད་གཞལ་གྱིན་ཡོད་འདུག ། རླངས་རྫས་Argon-40་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་ཇི་ལྟར་མང་ན། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་དེ་ལྟར་རྙིང་བ་དང་། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེ་ དེར་རྙེད་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་ཀྱང་ཡིན་འདུག ལོ་ཚད་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་ལ་ཆ་བཞག་ན། ལོ་ཚད་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲིའི་ཧེ་བག་ཡོང་བའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཆོག་འདུག དེ་དོན་ནི། མ་བྲག་སྲིན་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་པ་ཡིན་ན། དེར་ཡོད་མེ་རི་ཞུན་རྡོ་ནང་གི་རླངས་རྫས་ Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་ཁོ་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོའི་་ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢་ཐོབ་བ་ཡིན་ན། མགོ་སྐོགས་འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ངོ་མ་ནི་ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆུང་བ་ཡིན་སྲིད་ལ། ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆེ་བའང་ཡིན་སྲིད།

[༦] མི་རྒྱུད་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་བའི་ཁྲོད། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ Homo erectus་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་འབོད་པ་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འཇོག་པར་དོགས་པ་མེད་ནའང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་བོར་འོས་བའི་འགྲོ་མི་ལག་ཆ་བཟོ་མཁན་Homo habilis ་ཞེས་བ་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་དང་མིའི་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་དེར་དགག་བྱ་དང་མ་རངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་མཁན་གང་མང་བྱུང་ཟིན་མོད། དེང་སྐབས་གང་ལྟར་ཡང་དེར་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ཐོག་མའི་གྲལ་དུ་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཡོད། Homo erectus་ཞེས་བའི་མིང་འདི་ཨེ་ཞི་ཡའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་གཉིས་ཀར་སྤྱོད་མཁན་དང་། ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་༼འདིའི་མཇུག་ཆད་འདུག་ཀྱང་མ་ཡིག་བོར་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་། ཟོག་རྫི་ལྷ་མགོན་ནས ༢༠༢༣་ལོར།༽

[༧] Jia Lanpo, Early Man In China ( Foreign Language Press, Beijing 1980 Pg 3)

[༨] Matthew T.Kapstein, The Tibetans [ Blackwell Publishing 2006 Pg 33 ( Sub-title: Children of Ape and Ogress)]

[༩] Ancient Tibet Research Materials from The Yeshe De Project . [Dharma Publishing 1986 ,Berkeley, California, USA Pg 102 (Chapter Six ,sub-title: The Monkey Ancestor)]

[༡༠] Matthew T.Kapstein, The Tibetans ( Blackwell Publishing 2006 Pg 33-34)

དབྱིན་ཡིག་གི་ དཔྱད་གཞིའི་དཔེ་ཆ།

1 The Origin of Humankind Richard Leakey Basic Books, NY 1994

༼ མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས༽

2 Lucy’s Legacy, The Quest for Human Origins Donald Johanson &amp; Kate Wong Harmony Books, NY 2009

༼ ལོ་སེའི་ཤུལ་བཞག __ འགྲོ་བ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་འཚོལ་སྙེག༽

3 The Hunt for The Dawn Monkey, Unearthing The Origins of Monkeys, Apes, and Humans. Chris Beard 2004

༼ཡ་ཐོག་སྤྲེའུ་རྩད་གཅོད། __སྤྲེའུ་དང་སྤྲ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བསྔོགས་པ༽

4 Early Man In China Jia lanpo Foreign Language Press , Beijing 1980

༼ཙི་ནའི་ཡུལ་གྱི་སྔ་མོའི་མི༽

5 From Lucy To Language Donald Johanson&amp;Blake Edgar 1996

༼ལོ་སེ་ནས་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་བར༽ 

ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་Donald Johanson *  

ངས་རྩོམ་འདིའི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྒྲུག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་མཁས་དབང་སྒྲ་ནོར་ འཇོ་ཧན་སན་ལགས་ལ་ཡི་གེ་ཞིག་བཏང་།     ནང་དོན་ནི་ཁོང་གིས་མཛད་པའི་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དཔེ་དེབ་དེ་དག་བཀླགས་ནས་དགའ་བོ་བྱུང་བ་དང་།  བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་རྙིང་བའི་ནང་བོད་མི་སྤྲེལ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་འདི་ཁོང་གིས་ཞིབ་འཇུག་གནང་བའི་་རེ་བ་དང་རྗེས་སོར་འགྲོ་མིའི་བྱུང་རབས་སྐོར་ལ་འདོན་སྤེལ་གང་བགྱིས་དཔེ་ཆ་དང་དཔྱད་རྩོམ་ནང་དེ་གླེང་སློང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་ལན་དུ།   ཁོང་གིས་ངའི་འཕྲིན་འབྱོར་བར་དགའ་སྤྲོ་བྱུང་་བ་དང་རྗེས་མར་ལྷ་ས་ལ་ཡོང་བའི་འཆར་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དུས་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ནས་དེའི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་འཐུས་གསུང་འདུག་  ངས་ཡིག་ལན་ནང་ང་བོད་ནས་ཡོང་བའི་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེང་སྐབས་བོད་ནང་དུ་མེད་པར་ཨ་རི་ནེའུ་ཡོ་གྲོང་ཁྱེར་ན་བསྡད་ཡོད་ཅེས་ཞུས་ཡོད།  དེ་ནས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་འབྲེལ་ཆད་ནས་བསྐྱར་མཐུད་བྱེད་ཐུབ་མེད།


2011 Feb 4 

མལ་སྒྲི་སན་དུ་ཁ་བརྡ་དྲ་བར་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག། 

'''དངོས་བྱུང་དོན་བརྗོད་སྙན་ངག་རིང་མོ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་འབྲི་མཁན་གཅན་རང་སད་ལགས་ཀྱི་ཁ་བརྡ་འགའ་ཕྱིར་དྲན''' 

གཅན་རང་སད་དང་ངེད་གཉིས་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་དུ་འཛིན་གྲྭ་མི་གཅིག་ཡང་འཛིན་རིམ་གཅིག་པ། རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭར་འགྲིམས་དུས་འཛིན་རིམ་དང་འཛིན་ཁང་གཉིས་ཀ་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཡིན།

སྐབས་དེར་ཁོང་ནི་གང་བྱུང་གསུང་འབྱོན་མཁན་ཞིག་མིན་ལ། ང་ཡང་གཞོན་སྐྱེས་ཁ་སྐྱེངས་སླ་ཞིང་། ངོ་ཚ་ཆོག་ཆོག་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་ངེད་གཉིས་བར་འབྲེལ་ལམ་དམིགས་བསལ་བྱུང་མི་འདུག

རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་བཞིན་པའི་སྐབས་ང་རྒྱ་གར་ཏུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་ཕྱིན། ཕྱིས་སུ་ཁོང་ཡང་སློབ་གླིང་ནས་བྲོས་ཏེ་ལྡི་ཚ་དགོན་དུ་ཕྱིན་འདུག

ཉིས་སྟོང་དགུ་ལོར། མི་སྐྱ་ཡིན་པའི་གཅན་རང་སད་གདན་ཞུས་མཁས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ཨ་རིར་སླེབས།

སྐབས་དེར་ཁོང་ངའི་ཁྱིམ་དུའང་ཞག་མ་ཁ་ཤས་བཞུགས། ཁོང་གིས་ཕྱག་དེབ་ཁ་ཤས་བསྣམས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་གཅིག་ནི་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡ་རེད། ངས་དྲན་ཚོད་ལ་དཔེ་དེབ་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་དང་རང་མོས་སྙན་ངག གཞན་རྒྱ་ཡིག་ནང་བྲིས་པའི་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ལས་གྲུབ་འདུག

ངའི་བཟའ་ཟླས་སྙན་དེབ་དེ་དགའ་མོས་ངང་ཀློག་གིན་འདུག་མོད། ངས་ནི་དཀར་ཆག་ལ་མིག་བཤེར་ཙམ་ལས་ཞིབ་ལྟ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་།        དེ་ནི་སྐབས་དེར་ང་ནི་གྲང་ཤུར་ཤུར་གྱི་མི་ཧྲེང་འཚོ་བའི་གཡང་ས་ནས་ཐར་དེ་སྙན་ངག་ལས་མཛེས་པའི་ཆུང་མ་ཞིག་དང་། སྙན་ངག་ལས་དྲོ་བའི་ཁྱིམ་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་ཡིན་པ་འདྲ། སྐབས་དེར་སྙན་ངག་གི་ཆེད་དུ་འཆི་ཕོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དེ་ཉམས་ཚར་འདུག་ལ ། སྙན་ངག་ཀློག་ན་བྲོ་བ་ཡང་མི་འདུག དེ་མ་ཟད། དེ་སྔོན་ནས་བྲིས་ཟིན་པའི་རང་རྩོམ་ལྗོན་པའི་ཚལ་གྱི་ཟིན་བྲིས་དེ་ཡང་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་སྲང་ལམ་གྱི་གད་སྙིགས་བླུག་སྣོད་ཞིག་ནང་གཡུག་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཕྱིན་མེད།

གཅན་རང་སད་ཁོང་གཅན་ཚ་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་ཀློག་པར་སྤྲོ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཁོང་ནམ་རྒྱུན་ཁ་མི་གྲགས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཡང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀློག་མྱོང་པའི་བརྩམས་ཆོས་ངོ་ཤེས་ཚོར་གླེང་མོལ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་ཁོང་གི་ངག་སྒོ་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ཁ་རལ་བ་ལྟར་དང་། ཁོང་གཅན་ཚ་རྫོང་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ཆ་ཚང་བློ་ན་ཤ་ར་ར་དང་། གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དགའ་བར་འཇུག་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཉལ་ཁང་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཚོར་གྱེར་ཀློག་དང་འགྲེལ་བཤད་གནང་དུས། ཁོང་ནི་སྙན་ངག་གི་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཉལ་ཁང་གཅིག་པ་དག་གིས་གླེང་།

ཉིན་རྒྱབ་དེར་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཁྱིམ་དུ་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་རབས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་བྱས། རེ་ཞིག་ནས་ཁོང་གིས། ལོ་ཤས་གོང་རྩོམ་རིག་གི་དགོང་ཚོགས་ཤིག་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཚོགས་ཞུགས་སྨྱུག་ཐོགས་མཁན་པོ་དག་སྦིར་ཆང་ངར་ཤུགས་ཀྱིས་མྱོས་ཏེ་རྩོམ་རིག་རིག་པའི་སྐོར་གླེང་མཆིད་ལྷུག་པོར་བགྱིད་པ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གཅིག་ཁ་གཅིག་གིས་འཕྲོག་བཞིན་འཇར་མེན་དང་། ཨི་ཊ་ལི། ཨ་རི་སོགས་ཕྱི་གླིང་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་མཁས་པའི་བཀའ་གསུང་ལུངས་འདྲེན་བྱེད་རྒྱུ་འགྲན་བསྡུར་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ལ། ཁོང་ནི་ཁུ་སིམ་མེར་སྡོད་དགོས་བྱུང་སོང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་གསུང་འབེལ་ལུང་འདྲེན་བྱེད་མཁན་མེད་ལ། དེར་ཉན་མཁན་ཡང་མི་འདུག་ཟེར།

ཉིན་དེར་རེ་ཞིག་ནས་ཁོས་རང་གི་ལྗགས་རྩོམ་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡའི་ཁ་ཕྱེས་ནས་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ཤིག་ང་ལ་ཀློག་སོང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས། སྟོན་མཇུག་སྡོང་ལོ་ས་ལྷུང་བའི་ཉམས་སྣང་བྲིས་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ཅིག ་ཚོར་ཤུགས་དྲག་པོས་ཀློག་བཞིན། ཨ་རོ ངས་འདིར་སྡོང་ལོ་ས་ལ་ལྷུང་ཞེས་ཕལ་བའི་འབྲི་ཐབས་སྤྱད་མེད་པར། ལྕེབས་ ཞེས་སྙན་ངག་གི་བློས་བསླངས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱས་ཡོད་པས། རོལ་མྱོང་གི་བྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཟེར། ༼ཚིག་རིས་ཇི་བཞིན་ད་ལྟ་མི་དྲན།༽

ཁོས་ཕྱག་གཅིག་གིས་རང་རྩོམ་སྙན་ངག་མགོ་བཙེམས་མ་དེ་བདེ་བར་འཛིན་ཅིང་། ཕྱག་གཞན་པས་ཚོར་བར་རམ་འདེགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བྱེད་བཞིན། ཁོང་གི་སེམས་རྟིང་ནས་ཐོན་པའི་སྙན་ངག་ལ་རང་འགྲེལ་ཨམ་སྐད་གཙང་མའི་ནང་ལྷུག་པར་བསྡེབས་པའི་མཛེས་སྡུག་དེ་ད་ལྟ་ཡང་ངའི་སེམས་ངོགས་ན་སྟོན་མཇུག་གི་སྙན་ངག་ཞིག་དང་མཚུངས།

བར་མཚམས་ཤིག་ལ། ཁོས་ནེའུ་ཡོ་ཀོ་ལིམ་སྦི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ སྒི་རི་ ཁྲ་ཁྲེལ་ ལགས་ཀྱི་སྒེར་ཁྱིམ་དུ་ཐ་ན་གསང་སྤྱོད་ཀྱི་ནང་དུའང་དཔེ་ཆ་ཐང་མར་བརྡལ་ནས་སྐྱག་པ་གཏོང་དུས་སུའང་དཔེ་དེབ་ཀློག་གི་ཡོད་པའི་སྒྲུང་ཞིག་བཤད་བྱུང་ལ། དེ་ནི་ད་ལྟའང་ངའི་དྲན་ངོགས་ན་སྙན་ངག་གི་ཟླ་བ་ཞིག་ཁུ་སིམ་པའི་ངག་རིག་གི་མཚན་ལྗོངས་འགྲིམས་པའི་མཛེས་ཉམས་དང་གསོན་ཤུགས་ལྡན།

མདང་དགོང་སྐད་འཕྲིན་གྱི་དྲ་འབྲེལ་ཞིག་ལས་དབྱངས་ཅན་མ་འཚོལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཅེས་པ་ཁོང་ལ་མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་ཞིག་ལ་ཉན་རྗེས། སྤྱིར་ཁོང་དཔེ་ཀློག་ལ་དགའ་ཞིང་། སྒོས་སུ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་ལ་དུང་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ལ། ཁོས་སྙན་ངག་ལ་བཅངས་བའི་བརྩེ་དུང་གསེར་སེར་པོའི་འོད་མདངས་བཞིན་རྒས་པ་མི་མངའ་ཞིང་། ཁོང་སྙན་ངག་དང་ལྷན་དུ་འགྲོགས་པའི་མི་ཚེ་ནི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་གློག་བརྙན་ཊ་ཊེན་ནི་ཀ་ནང་གི་བརྩེ་དུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་དང་འདྲ་ལ། ཁོས་ སྟོད་ཆ་དཔེ་སྐྲུན་ཟིན་ནས། ད་ཆ་སྨད་ཆ་འབྲི་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པའི་མི་ཚེའི་མྱོང་བ་བརྗོད་པའི་རང་རྣམ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མ་ཧ་བྷ་ར་ཏིའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། དངོས་བྱུང་སྙན་དངགས་རིང་མོ་དེ་ཀློག་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཞིག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྟིང་རིམ་ནས་འཕྱུར་སོང་།

2019 Jan 24   

'''གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་མཚམས་བཞག་ཏེ་སླར་ཡང་ལམ་རིམ་གྱི་ཞབས་ལ་གཏུག་པའི་སྒྲུང་།''' 

ཕྲན་རང་སློབ་འབྲིེང་འགྲིམས་དུས་སྐུ་དྲིན་ཅན་གྱི་དགེ་རྒན་རྣམ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་འབྲིང་རིམ་དང་པོའི་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ཁོང་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་ཟིན།   གཞན་དེ་འབྲིང་རིམ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་སློབ་དཔོན་དམ་པ་གཅན་རོང་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཡིན།

 ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་འཁྲིད་དུས་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་བསལ་བ་ཡོད།   དེ་ཡང་། ཚེ་འདས་དམ་པ་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ལགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གསར་བ་དེ་དག་ཚེག་བར་བདུན་ཅན་གྱི་ཚིགས་བཅད་སྙིང་རྗེ་བོ་དང་བློ་ལ་འཛིན་བདེ་བོ་ནང་བཅུག་ཏེ་བློར་འཛིན་བྱེད་དུ་འཇུག་ལ།  འཁྲིད་བྱའི་སློབ་ཚན་གྱི་ཕ་རོལ་ནས་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་སྒྲུང་དང་རྣམ་ཐར་ལྟ་བུའང་སྐབས་སྐབས་སུ་འཆད་འཁྲིད་བྱེད།  

 དགེ་རྒན་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཐ་སྙད་གཅིག་ཀྱང་རང་དགར་བསྐྱུར་འཇོག་མི་བྱེད་པར། འགྲེལ་བ་དེ་ཡང་གླེགས་བམ་ཁུངས་བཙུན་དང་། ཚིག་མཛོད་ཚད་ལྡན་ནས་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་ཏེ་འཇུངས་བ་མེད་པར་སློབ་བུ་ཚོར་བགོ་འགྲེམས་བྱེད།  ཁོང་། ནང་དོན་རིག་པའི་སྐོར་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་བླ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བས།   དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་སློབ་འཁྲིད་བྱེད།

ད་ལམ་ད་དུང་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོ་ན་བརྗེད་དུ་ཕངས་བ་ནི  ཁོང་གིས་ས་སྨྱུག་གི་ཐལ་རྡུལ་ལ་་མི་འཛེམ་པར་མཛོ་དྲེད་ཀྱི་རྒྱབ་ཁལ་ལོངས་པའི་དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ནག་པང་ངོར་ངལ་བ་མེད་པར་འབྲི་གནང་བགྱིས་པའི་སྣང་བརྙན་དེ་ཡིན། 

དེ་ཡང་། སློབ་འབྲིང་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭར་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱེད་དུས། བོད་ཡིག་གི་རྒྱུགས་ཤོག་ནང་ཧ་མི་གོ་བའི་དྲི་ཚིག་དང་། ལན་འདེབས་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་གནད་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་གྱི་ན་བ་བདག་རིག་པ་རྒོད་དྲག་ནས་མིན་པར། ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་གཉིས་སྐུ་དྲིན་ཆེ་བས་ཡིན།

ལོ་གསུམ་རིང་གི་དགེ་འོས་སློབ་མའི་དུས་སྐབས་ནི་ལངས་ཤོར་དང་རྐྱལ་སྟོང་། ལོག་གཡེམ།  བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་མཁའ་འབུམ་གྱི་སློབ་ཁྲིད་ལ་འདོད་པ་གཏན་ནས་མ་ཁེངས་པར།  རྒྱ་མོ་སྒྲུང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཆོངས་ཡོན་གྱི་བརྩེ་དུང་གི་མེ་འབར་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དུས་ཤིག་ཡིན།

སློབ་གྲོགས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་བཀའ་དྲིན་ལས།  སྐབས་སྐབས་སུ་སློབ་གླིང་གི་འཁྲིས་ན་ཡོད་པའི་ནང་པའི་དགོན་པར་ཕྱིན་ནས་ཁ་དོག་དཀར་དམར་དང་༼ཆབ་ཤོག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས༽་ལ་རྣ་ཐོས་ཙམ་གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་ཐུབ་པ་བྱུང་ནའང་།   ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཧམ་གསོག་གི་ཚུལ་འཆོས་དང་སྤྲེའུ་ལད་ཟློས་ཙམ་ལས་མ་འདས།

རང་ལོ་བཅུ་དགུ་ཐོག   རང་གི་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་གྲོང་ཚོ་དང་རྒྱང་ཐག་ཀི་ལོ་མི་ཏར་བརྒྱ་ལྷག་གི་ས་ན་ཡོད་པའི་གནའ་མཁར་ཟི་ལིང་ལའང་འགྲོ་མ་མྱོང་བ་ཞིག། བློ་བུར།   གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་གནམ་ལ་ཟུག་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ལྕགས་རི་བརྟོལ་ཏེ་མི་ཡུལ་ལ་སླེབས་པ་ནི་རང་གིས་རང་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང།   དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནམ་རྨི་ལམ་ཡིན་དང་།   སྐབས་རེར་རང་སེམས་རང་གིས་གནོན་མ་ཐུབ་པར་ད་སྨྱོས་ཟིན་སྙམ་པའི་ཚོར་བའང་བྱུང་།  སེམས་ཁམས་ལ་གློག་རྒྱུག་གཞུས་པ་ལྟ་བུའི་བརྡབ་གསིག་དེ། ཕྱིས་སུ་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་ཞིམ་མངར་ལ་རོལ་མྱོང་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཡོད།

མི་ཡུལ་དུ། ཕ་ཡུལ་དྲན་པས་སེམས་གནོན་ཞིང། ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པར་འབྱུང་ལུས་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷ་ཡུལ་ནས་བདུད་རྩིའི་ཆར་འབེབས་པ་ལྟ་བུའི་ནང་ཆོས་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བཏུམ་པའི་ཁ་གསལ་གོ་བདེའི་བཀའ་སློབ་དག་མཇལ་བ་ན།   སེམས་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་དགའ་སྣང་དང་།  མ་སྟོར་བུ་ཡིས་ཨ་མ་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་དབུགས་དབྱུང་ཐོབ་པར་མ་ཟད།   ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་དབང་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་བྱུང་།

སྟབས་འགྲིག་པ་ཞིག་ལ།  སུ་ཇ་སློབ་གྲྭ་ནས་སྒོར་བུད་དེ་འཚོ་རྟེན་ངེས་མེད་ཡིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གཞུང་ལུགས་ཟབ་སྦྱོང་ཞིག་ཆེད་ཨ་རི་ནས་ཆེད་འབོད་གནང་བའི་མཁས་དབང་ཞིག་ལ།  ཟླ་བ་དྲུག་རིང་སློབ་འཁྲིད་སྐད་སྒྱུར་གྱི་རམ་འདེགས་བསྒྲུབས་པའི་སྐལ་བཟང་བླ་ཡོན་ཏུ།   ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་ཟས་རིན་དང་ཁང་རིན་སྦྱར་བྱུང་བ་དེས་ཕྲན་རང་རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭར་ལོ་ཤས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ནང་ཆོས་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་བོད་པ་དོན་གཉེར་བའང་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག    འཛིན་གྲྭ་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་དེ་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་གྲུབ་མཐའི་སྐོར་ཡིན།        འཛིན་གྲྭ་གཉིས་པ་ནི་༼ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་འཁྲིད་གཞི་བྱས་ཏེ།     དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ནས་བྱང་སེམས་བར་ཟབ་འཁྲིད་དང་།  ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལེའུའི་སྐབས་ཚིག་འབྲུ་གདོང་འདེད་བྱས་ཏེ་མགྱོགས་འཁྲིད་བྱེད།

སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་འཁྲིད་གཞིའི་དཔེ་ཆ་གང་ཡིན་མི་དྲན་ཡང་། གྲུབ་མཐའི་སློབ་དེབ་ནི་༼གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ༽་ཡིན་པ་ད་ལྟ་ཡང་དྲན་ཡིད་ན་འདུག

སྐབས་དེའི་གྲུབ་མཐའི་དཔེ་འཁྲིད་དགེ་རྒན་ནི་དགེ་བཤེས་ཟླ་བ་དང་།  དབྱིན་ཇིའི་ལོ་ཙ་བ་བོད་པ་སྐམ་རིད་གཟུགས་པོ་རིང་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་མཚན་ཆ་ཚང་མི་དྲན་ཡང་།  ཁྱིམ་ཚང་གི་མིང་ནི་རི་ཁ་ཡིན།   ལམ་རིམ་གྱི་དགེ་རྒན་ནི་སེ་རའི་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་དང་།  ཁོང་ཏྲེ་ཧོར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།   ཁོང་གི་ཏྲེ་སྐད་ཧ་ཅང་གྱོང་བོ་ཡིན་པས། སྐབས་རེར་ཁོང་གི་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་སྒྱུར་བ་བུད་མེད་རོ་ཐི་བསོད་ནམས་ལགས་དང་ཁོང་གཉིས་བརྡ་མ་འཕྲོད་པར་ཁ་རྩོད་ཀྱང་ཤོར་འགྲོ།  

སྐབས་འདིར་བདག་ཆུང་བའི་དུས།  ཕ་རྒན་གྱིས་ཕྲན་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་དེ་ཡང་དྲན། བདག་གི་ཕ་ནི་ང་བརྒྱད་ལོར་སྐྱ་སར་ཕབས་པའི་གྲས་ཡིན་ལ།  ངེད་བུ་སྤུན་གསུམ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭར་མ་སོང་གོང་ནས་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་དང་།  མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་བློ་འཛིན་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད།  

སྐབས་རེར།  ཁོང་དགོན་པ་བཞུགས་དུས་ཀྱི་སྒྲུང་དེ་འདྲ་ང་ཚོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ།  དགོན་པར་འདོན་པ་དབྱངས་རྟ་ལ་བཀུག་ཏེ་འདོན་པའི་ལད་མོའང་བྱེད།  བརྗེད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ནི ༼  སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང་།། སྒྱུ་མ་ཟིལ་པ་ཆུ་བུར་དང་།། རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར།།  འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་ལྟ།༽ཞེས་ཁ་ཏོན་ནམ་རྒྱུན་བྱེད།  

 ང་རང་སློབ་མ་ཡིན་དུས། དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་སྐབས་ནམ་ཞར་ལ། ཕ་དང་ཕུ་བོར་འགྲོགས་ཏེ་སྡེ་བའི་དུད་ཁྱིམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་འདོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་མ་ཟད། དབུ་མཛད་ཨ་མྱེས་པ་ཡ་ལགས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་ངའི་ཕྱོགས་ལ་ཁ་འཁོར་ཏེ་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་བགྲེང་གི་ཡོད་པས་ང་ལ་སྒྱིད་ལུག་དང་ག་གོར་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ནམ་ཡང་མེད།  

ད་དུང་།  ཏིང་འཕགས་སྐལ་གསུམ་དང་། གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་སྡེ་ཡང་བཏོན་པ་ཉུང་ཉུང་མིན།   ཕལ་ཆེར་མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནང་ཡིན་པ་ཡོད །༼མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན།།  ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་ཚད་མ་མིན།།  གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན།།  འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ།། ༽་ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཧ་ཅང་བློ་ལ་འཇུག་པོ་བྱུང་ནས། འབྲི་དེབ་ནང་ཟིན་ཐོར་བཀོད་དེ་བློ་འཛིན་བྱས་པ་ད་ལྟའང་ཡིད་ལ་འཁོར།

ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ནང་། ཅུང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་མ་ནི། རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་དགེ་བཤེས་རྣམ་པ་ཟུང་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་པ་དེ་ནས་ཡིན།

སྐབས་དེར།  ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱས་བདག་ཡིད་རབ་ཏུ་བཀུག་ཏེ།  ༼སྤྱོད་འཇུག༽་གི་བཟོད་པའི་ལེའུ་ལ་ཡིད་སེམས་རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་འབད་བརྩོན་གནང་བ་དེ།  དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ནང་ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ལ་བརྗེད་དུ་ཕངས་པའི་ལེའུ་ཞིག་ཡིན། 

ད་དུང་ཆོས་རྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་བོད་པའི་བླ་མ་དང་།  དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ནང་སྟབས་བདེར་སྦྱར་བའི་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་མཇལ་བ་དེས་ཕྱིས་སུ་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་༼དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་༽་དུ་སྐད་སྒྱུར་བྱེད་དུས་ཤེས་བྱའི་རྩིག་རྨང་ལྟ་བུར་གྱུར།

རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭའི་ནང་བོད་པ་རེ་ཟུང་ལས་གཞན་རྣམས་ཕྱི་གླིང་བ་ཡིན་ལ།  འཛིན་གྲྭའི་བར་གསེང་དང་སློབ་རྭའི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང་འགྲོགས་དུས་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་མང་བ་ཐོན་གྱི་ཡོད།   གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཆེན་ལངས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དེ་ཚོ་དང་ཐུག་དུས། གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་སྐོར་ལ་ཁོང་ཚོས་གང་ལེགས་ཤེས་ཀྱི་འདུག་པ་མ་ཟད།  དབྱིན་ཡིག་ནང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཆ་ལག་ཐོགས་ཐོགས་དང་ལྟ་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པའང་དེ་དུས་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། 

བདག་ཀྱང་གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཅིག་ལངས་ཏེ།  ད་ཕྱི་རྒྱལ་མགོ་སེར་པར་ཆོས་སྐྱོང་དང་མཁའ་འགྲོའི་བཀའ་ཆད་མེད་ན།  ཆོས་ཀྱི་ཞག་རྩི་སྟུག་པའི་བོད་ཕྲུག་ཞིག་ལ་བཀའ་ཆད་ཕོག་དགོས་མེད་སྙམ་གྱིན།  གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་པའི་དབྱིད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་མཇལ་བདེ་མང་པོ་ཞིག་ཀློག་པའི་སྐལ་བཟང་བྱུང་པར་མ་ཟད།  ཕྱིས་སུ་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་དུ་ཟླ་ཤས་རིང་དཔེ་ཁྲིད་ཞུས་སྐབས།  འབྲུག་པའི་མཁན་པོ་ཞིག་ལ་ཞུ་བ་འཐེན་ནས༼རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་བོ༽་ ཉིན་མ་གཅིག་ལ་གཡོར་རོགས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པ་ལ་གནང་བ་མ་ཐོབ་ནས།  དབྱིན་ཇི་སློབ་འཁྲིད་ཀྱི་ལན་དུ་མ་བྱན་ཁམས་ཕྲུག་ཅིག་བརྒྱུད་༼གསང་སྙིང་༽ སྣ་རིང་ཞིག་ལག་སོན་བྱུང་བ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཞིབ་མཇལ་སྐལ་བཟང་ཡང་ཤར།  རྗེས་སུ། བལ་ཡུལ་དུ་མཁས་བཙུན་བཟང་པོ་རི་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་རོལ་བའི་བསོད་སྐལ་ཐོབ།

གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཞིང་།  ཧེབ་ལངས་ནས་ཁ་ཆུ་འཐོར་མཁན་མང་ནའང་། ཡིད་སེམས་རབ་ཏུ་འགུགས་ཤིང་།  ཡིད་ཀྱི་དབང་བོ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་རེད་འདུག་ལ།        ད་ལམ་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་རེ་ཞིག་ངལ་གསོས་ཏེ།  མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་བའི་༼བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་མགོ་བཙེམས་མ་ཞིག་རུམ་ལ་བཟུང་།  འདུ་གསུམ་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་མོ་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་༼སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ༽འི་དཔེ་ཆ་ཞིག་སྔས་མགོ་ལ་བཞག་ནས་ཉལ་ཡོད།                

'''མི་ཚེའི་མཐའ་མཇུག་གི་སྐད་ཆ་ཞིག''' 

བདུན་རེའི་ལས་བྱེད་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྟེང་། ཉེན་རྟོག་པའི་ལས་ཀ་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལ་བྱས་ཟིན་པའི་ལས་གྲོགས་ སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་འཛེམས་ཟོན་གང་ཡང་མེད་པར་རང་ཉིད་ལ་ནད་ངན་ཞིག་ཕོག་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བགྱིས།

“ཡེ་ཤེས་འཁྲུངས་སྐར་དུས་སྟོན་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་མགོ་ཡལ་རྗེས། ཉལ་ཁང་གཉིས་ཅན་གྱི་སྡོད་ཁང་གླས་མ་ཞིག་ཏུ་སྤོ་གཏན་འཁེལ་ཡོད།

མི་ཕོ་ཧྲེང་ཧྲེང་ཞིག་ལ་མལ་ཁང་གཉིས་མི་དགོ་ཡང་ཉལ་ས་ལྷག་མ་དེ་གཅིན་སྟན་བརྗེ་བོ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་དགོས་གལ་བྱུང་ཚེ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། ”  ཞེས་སྐད་ཤུགས་ཆུང་ངུས་བཤད། 

“ཁེ་མོ་ཐི་ར་ཕེ་སྐྲན་བཅོས་ནི་ནད་པ་སོ་སོས་ལུས་ཕུང་གིས་ཐེག་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ལ།

ད་ཐེངས་གི་ནད་ངན་འདིས་ངའི་མཆིན་པ་ལ་སོ་བརྒྱབ་ཡོད་པས་ཡུན་རིང་གསོན་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་མི་འདུག་ཀྱང་།

སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་མཁན་ཞིག་གིས་ཤུལ་དུ་བཞག་པའི་མཆིན་པ་གསོན་པོ་ཞིག་གི་གནང་སྦྱིན་ཐོབ་རྒྱུ་ལ་ད་དུང་རེ་ལྟོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།”་ཅེས་འོད་མདངས་ཉམས་པའི་མིག་གིས་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་བསྐོར་བ་ཞིག་བྱས། 

དེ་ནས་དངན་པ་ཞིག་འཐེན་དེ་ཁོས་རང་ཉིད་ལ་སེམས་གསོའི་ཚུལ་དུ།

“ཡིན་ནའང་ངས་གསལ་བོར་རྟོགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་སྡོད་པའི་དུས་ཡུན་རྫོགས་པ་ན་ཕ་རོལ་ལ་གསོན་པོར་འགྲོ་ཆོག་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད།”

སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་རང་གི་རྒས་གཉེར་བབས་པའི་་གདོང་ལ་འཛུམས་མདངས་ཤིག་ཕྱུང་དེ་ང་ཚོ་ལ་སླར་ཡང་མིག་བསྐོར་ཞིག་བྱས། 

2001\12 \ 21 དགོང་མོ་མལ་སྒྲིན་སན་གྲོང་ཁྱེར།།            

'''དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།''' 

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༦་ལ།

དེ་སྔོན་བདག་བལ་ཡུལ་དུ། དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་རྡོ་གཡའ་མའི་རྩིག་གྱང་ཅན་གྱི་རང་ཤག་ཏུ།  ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་། རོ་སྟོད་སྔས་མགོ་ལ་འཁེན་དེ་དཔེ་ཆ་ཀློག་པའི་བར་མཚམས་ནས། མིག་གིས་ལྟ་ཕྱོགས་ཤིག་གིས་རང་གི་སྐམ་རིད་ཀྱི་རྩིབས་རུས་དང་ཁོག་ལ་རྡིབ་པའི་གསུས་ལོང་མཐོང་བ་ན་སེམས་ལ་ཡང་བསྐྱར་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་སྐྱེས་ནས།  “ང་འདི་ལ་ཤ་ཐོགས་རྒྱུ་མེད་པ་ཆི་ཟིག་ཡིན་ནམ”་ཞེས་ཨམ་སྐད་གདངས་མས་རང་གིས་རང་ལ་འཁང་ར་བྱས་པ་ལ་ད་ལྟ་ཕྱིར་དྲན་བྱས་ཚེ་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད།

ཨ་རིར་སླེབས་ནས་ལོ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ལ་གློ་བུར་ཐོལ་རྒྱག་ལ་ལུས་ཤ་རྒྱས།  གྲོད་པ་ཚིལ་ལུས་བརྒྱངས། མར་སྒུར་ནས་ལྷམ་སྒྲོག་ཀྱང་མདུད་དཀྲོལ་དཀའ་བའི་ཚད་ལ་སླེབས།

ནེའུ་ཡོར་བོད་མི་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བའི་འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲིའི   ་རྒྱ་གར་ཇ་ཁང་ཞིག་ཏུ། “ ཁོ་རེ།  དེ་རིང་ངའི་སྐད་སྒྱུར་བ་ནི་ཨ་མདོ་བ་གཟུགས་པོ་ཆུང་ཆུང་གྲོད་ཁོག་ཆེན་པོ་ཁོ་རེད་འདུག”་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དངོས་སུ་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོས་ད་དུང་སྐད་ངན་དེ་འཁྱེར་དེ་ངའི་རྣ་ལམ་དུའང་སྐྱེལ།

ད་དུང་།  ཉིན་ཞིག་ལས་ཁུངས་གྲོལ་ནས་སྒོ་ཕྱི་ལ་ཐོན་པ་ན་ལག་ཐོགས་ཁ་པར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཅོག་ཙེ་ཐོག་བརྗེད་ཟིན་པ་དྲན་ནས་ཕྱིར་རྟབ་རྟབ་པོར་ཁ་པར་ལེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན། ང་ཚོའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ཇོན་དང་ལས་གྲོགས་བུད་མེད་ཇན་ནི་ཧྥར་གཉིས་ཀྱིས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒོ་རྒྱག་བཞིན་འདུག  ང་ཕྱིར་ཡོང་བ་མཐོང་བ་ན། འཇན་ནི་ཧྥར་ལུས་པོ་ཟུར་དུ་གཡོལ་ཙམ་བྱས་ཏེ་ལག་པ་གཅིག་གིས་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལ་འཇུས་ཏེ་སྒོ་ཕྱེད་ཙམ་ཕྱེས་དེ་ང་ནང་དུ་གཏོང་བར་བརྩམས།  ང་ཚ་ག་ཚིག་གེ་ངང་ནང་དུ་འཛུལ་དུས།   ཚིལ་ལུས་འགྲེངས་པའི་གྲོད་པ་སྒོ་གླེགས་ལ་ཐོགས་ཏེ་ང་ནང་དུ་མ་ཐར།   ཁོ་མོ་འཚུབ་ཆ་ཞིག་ལངས་ནས། ‘’འོ་དགོངས་དག” ཟེར་བཞིན་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལག་པས་གློད།  ངས་ཅི་ཟེར་དགོས་མ་ཤེས་པར།   གློ་གླེགས་ལ་ཕུད་རྒྱག་ཞིག་བཏང་དེ་ནང་དུ་ཕྱིན།    དུས་དེ་ནས་བཟུང་།  དབུགས་སྒང་ལྟར་འབུར་བའི་རང་གི་གྲོད་ཁོག་ལ་འཚིག་པ་ཟ་བར་མ་ཟད།  དེ་འདྲ་མིག་ལ་མི་མཛེས་ཤིང།  འཁུར་ཙ་ལྗི་ལ། ལུས་སེམས་གྱི་བདེ་ཐང་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་པའི་ཚིལ་ལུའི་གྲོད་ཁོག་ཅན་གང་དུ་མཐོང་ན་དེ་མུར་སེམས་མི་དགའ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ངང་གིས་སྐྱེས།

འདས་བའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རིང་།  གྲོད་པའི་ཚིལ་ལུ་ནི་ངའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།   དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དུས།  སྐབས་རེར་རྒྱལ་ཁ་ཉི་ཚེ་བ་རེ་ཐོབ་མྱོང་ནའང་།  ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཉེས་ནམ་ཤོར་ལ་ཉིན་ཤས་ཀྱི་ནང་དུའང་ཚིལ་ལུའི་མགོ་བོ་གྲོག་གྲོག་བྱས་ནས་འབུར་ཡོང་།

དྲ་རྒྱའི་དུས་རབས་འདིར། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་གོང་ནས་དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ་ལ་ལྟ་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ངའི་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།།   ཁ་ཤགས་སྒྱུ་རྩལ་བ་བྷ་སྦི    ལི ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ཟུར་བ་ཟུང་གིས་ཡུག་ཊོ་སྦུབས་ནང་སྤེལ་བའི་༼སྟག་གི་གསུས་པ༽་ དང་འཇོ་ རོ་རྒན་གྱིས་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང༽་སོགས་ནི་བདག་གི་མིག་དང་རྣ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གྱུར་ཞིང་།  ཟླ་ཤས་སྔོན་ནས་སི་ཊན་ཧྥོར་སྒྲི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཀླད་པ་དང་དབང་རྩའི་སྐོར་ཆེད་མཁས་སློབ་དཔོན་ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ཀྱིས་དྲ་ཐོག་ཏུ་རིན་མེད་སྤེལ་གནང་བགྱི་བའི་༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽་གཏམ་གླེང་སྟེགས་བུ་ནི་བདག་གི་དགའ་མོས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།

སློབ་དཔོན་ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ནི་རང་གི་ཆེད་ལས་ལ་ངེས་པ་དོན་གྱིས་རྒྱུས་མྱོང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་ ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མཁས་པའི་་གདན་ཐོབ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན།  ཁོང་གི་ལས་ཞོར་དུ་མྱུར་ཚད་ཆེ་ལ་རྙོག་འཛིང་ལྕི་བའི་དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རྒྱུན་པར་འཕྲད་བཞིན་པའི་སེམས་སྡུག་དང་གཉིད་མ་ཁུག་པ་བཅོས་པ།  དྲན་པ་གསོ་ཐབས། ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་གི་གཤེད་མ་སྟེ་འབྱུང་ལུས་ཀྱི་ཞག་ཚིལ་ཕུང་གསོག་བཞུ་སྟངས་ཐེ་བའི་ བརྗོད་གཞི་སྣ་མང་ཐོག་ཚད་ལྡན་དཔྱད་གླེང་བདུན་རེའི་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་དྲ་ཐོག་ལ་སྤེལ་གྱིན་ཡོད།  ཁོང་གིས་དེ་རིང་བར་གསེར་ནག་ལས་ཀྱང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དཔྱད་གླེང་བརྙན་ཕབ་ལེའུ་༡༠༡ ཙམ་ཡུག་ཊོ་སྦུབས དང་Spotify་ཞེས་འབོད་པའི་སྒྲ་སྒམ་ནང་སྤེལ་ཡོད་པ་མི་ས་མང་པོས་ལས་ཞོར་དུ་བལྟ་ཉན་དང་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།

ལྷག་པར་དུ་ལེའུ་༤༡་ ནང་སྙུང་གནས་སྐོར་དེང་རབས་ཚན་རིག་ཆེད་མཁས་པའི་ཉམས་ཞིབ་གྲུབ་དོན་གང་ཡོད།   དུས་བཀག་སྙུང་གནས་ཇི་ལྟར་སྲུང་བརྩི་བྱེད་སྟངས་དང་ དེའི་དགེ་ཕན་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཡོད་ལ།    ལེའུ་་༥༢་ནང་ཧར་ཝུར་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་མཁས་དབང་ སྒྲེ་ཝི་སྒྲི་   སན་ཁི་ལར་ལགས་དང་ལྷན་དུ་སྙུང་གནས་ཀྱིས་ཚེ་ཚད་བསྲིངས་བ་དང་རྒ་བ་ལྡོག་པ་དང་རྒ་བ་ནར་འགྱང་ཐུབ་པའི་སྐོར་དབང་རྩ་རིག་པ་དང་དང་སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་ནང་བཙུད་དེ་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོར་བགྱིས་གནང་ཡོད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་གོ།

ང་ཚོ་ལ་རིང་ནས་འཆའ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་དགེ་མཚན་ནི་ གྱི་ན་བ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་བདག་ལྟ་བུའི་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ནའང་།    འདས་བའི་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གང་དུའང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གང་ཡང་མ་བསྲེས་པར་ཉིན་རེའི་ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ཐོག  དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ནང་ཚུད་དུ་ཟས་དང་བཏུང་བ་ཐུན་རེ་བཏང་ཚར་བ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ཉིན་གྱི་གུང་ཚིགས་བར་བཟའ་བཏུང་གང་ཡང་མ་བསྟེན་པ་བྱས་པ་ལ་དེ་རིང་བར་ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་ཕོན་ཊི་བཅུ་བརྒལ་བ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཐོག    ལྟོ་བ་དང་མཚང་རའི་གཡས་གཡོན་གྱི་ཚིལ་ལུ་ཞུ་ནས་འབྱུང་ལུས་ཡང་ཟོར་ལྡན་ལ། རྣམ་རིག་གསལ་ཞིང་དྭངས་པ།    སེམས་ཁམས་ལྷོད་ཤིག་སེ་གྱུར་བ་ནི་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད།

གཤམ་དུ་།  རང་སེལ་ཟེར་བ་ སྙུང་གནས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཕུང་བོའི་ཕྲ་ཕུང་ཤི་རོ་འམ་གད་སྙིགས་སུ་གྱུར་བ་ཕྲ་ཕུང་གསོན་པོར་གནས་པའི་ཁ་ཟས་ལ་བསྟེན་དེ་ཕུང་བོས་རང་ཁ་རང་གསོ་དང་རང་ཉིད་གཙང་བཟོའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ།  ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་ ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ ་  ལགས་ཀྱིས་གྲོ་ཕྱེ་སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་བྱེད་ལས་སྟེང་ནས་བདེན་དཔང་ར་སྤྲོད་བྱས་པར་༢༠༡༦ ་ལོའི་ནོ་ཝེལ་གསོ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བ་དེས་ཤར་ཕྱོགས་པའི་རིག་གཞུང་ཁྲོད་གདོད་ནས་ཕྱག་ལེན་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་དགེ་ཕན་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པས་དོ་སྣང་དང་གདེང་འཇོག་སླེབས་ཡོད་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།   རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་ཞིག་གིས་དྲི་བ་བཏང་བ་ལ། ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་ཀྱིས་བཀའ་ལན་གང་འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་བཀོད་དེ་རྩོམ་ཐུང་འདི་མཇུག་བསྒྲིལ་བར་བྱ།

རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་དེས།

“ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་སྐུ་ཁམས་བཟང་།    དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཉམས་ལེན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན  །ཡིན་ནའང་། སྙུང་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་སེལ་སྐོར་ལ་ནོར་ཝེལ་བྱ་དགའ་མ་བསྩལ་བར།  རྒྱ་གར་བ་མང་པོ་ཞིག་ནས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་ཚན་རིག་ལ་མི་མཐུན་ཞིང་གཏན་ཚིགས་དང་མ་འཐུས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད་མོད།།    ད་ལོ་ནས་བདག་གིས་ཀྱང་སྙུང་གནས་བསྲུང་བའི་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན།།    (སྐབས་འདིར་ས་ཏྭི་གུ་རུ་དང་ཚོགས་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་གད་མོ་བགད)” །          ཁོས་མུ་མཐུད་དེ་    “བྱེད་ལུགས་རྙིང་བར་བརྩིས་བའི་གནའ་བོའི་ཕྱག་ལེན་ཕན་ཐོགས་ལྡན་པ་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་པས་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་རྗེས་གཞི་ནས་ག་གོར་མེད་པར་མི་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ནམ།” 

ས་ཏྭི་གུ་རུས་ལན་དུ།   “དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།

”ཅེས་སྨྲས་བ་དང་འདུ་རྭའི་མི་ཚོགས་ཧབ་ཆ་དི་རེའི་ངང་དགའ་བསུའི་ལག་པ་བརྡབས།  

ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲི།   Jackson Height

༢   དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ། Podcast

༣   བྷ་སྦི    ལི།    Bobby Lee

༤     ༼སྟག་གི་གསུས་པ༽ Tiger Belly

༥    འཇོ་ རོ་རྒན་Joe Rogan གྱི་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང  Joe Rogan Experience༽

༦     ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན།   Andrew Huberman

༧    ༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽ ༼Huberman Lab༽

༨   རང་སེལ།   Autophagy

༩   ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ །    Yoshinori Ohsumi 

འབྲེལ་ཆགས་དྲ་གནས་འབྲེལ་ཐག་ཁག་ཅིག

༡ སྟག་གི་གསུས་པ་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@TigerBelly/featured&lt;/nowiki&gt;

༢  ཇོ་ རོ་རྒན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@joerogan&lt;/nowiki&gt;

༣  ཧོ་སྦིར་མན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@hubermanlab&lt;/nowiki&gt;

༤ ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལ་དྲི་བ་དང་ཁོང་གི་བཀའ་ལན།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/watch?v=DnRQJzK6yvI&lt;/nowiki&gt;    


'''རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།''' 

ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་དང་དམར་ཟས་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དབར་ལ་ཁ་རྩོད་དང་། མཚང་འབྲུ། སྡང་ཟུག ཐ་ན་གྲིས་རྒྱག་རེས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད།

ཕ་ཡུལ་ཨོ་གླིང་ནས་ཡིན་པའི་རྐེད་ཕྲ་མ་ ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན་ཟེར་བས་རང་ལུས་ལ་ཁྲག་རྫུན་འབྱུག་པ་དང་། ལུས་གཅེར་ཧྲེང་མའི་ངོ་ལ་ཚོན་རྩི་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཐིག་ལེའི་རྒྱན་ཕབ་ཏེ་བ་གླང་ཁྲ་ཁྲའི་ཤ་ཚུགས་སུ་བྱས་པ། ཁྲག་ཚོན་གཏོར་བའི་ལུས་རྗེན་ཕྱི་ནང་གསལ་བའི་འགྱིག་ཤོག་ནང་བཏུམ་ཏེ་བཤས་ཤའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ།། སྐེ་གཏུབས་ཁྲག་དམར་འཛར་བའི་རྣམ་ཅན་གྱི་དུད་འགྲོའི་མགོ་གཟུགས་ལག་ཏུ་ཐོགས་པ། ལྕགས་ཟྭ་བརྒྱབ་པའི་སྒྲོག་ཐག་སྐེ་ལ་བསྒྲིལ་པ་སོགས་ཐབས་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྤྱད་དེ། KFC དང་ མ་ཁི རྡོ་ནྭ་ ཟ་ཁང་དང་། བཤས་ཤ་འཚོང་ས། རྟ་རྒྱུག་བྱེད་ས། དུད་འགྲོའི་པགས་པ་དང་བ་སྤུ་རུས་སོའི་རྒྱུ་ཆ་ལས་བྱས་བའི་ཆས་གོས་ཚོང་ཁང་སོགས་སུ་ཕྱིན་ནས། ཐང་ལ་ཁྲག་ཚོན་བྱོ་བ་དང་། ཕྱུགས་ཟོག་བཤའ་ཁ་མར་བཤས་རྭ་ནས་ངུ་རྒྱངས་བྱེད་པའི་སྒྲ་འཇུག་སྐད་ཆེན་པོས་གཏོང་ཞོར། “ཁྱོད་ཚོ་ཕྱུགས་ཟོག་ལ་མནར་གཅོད་གཏོང་མཁན་རེད། “ “ཁྱོད་ཚོ་ལག་དམར་རེད།” “སྔོ་ཟས་གཙང་མ་བསྟེན་རོགས། ” “སྔོ་ཟས་བསྟེན་ན་རྒྱོ་ཡུན་རིང་།”་ ཟེར་བ་མཚོན་པའི་སྦྱར་བྱང་གནམ་ལ་འགྱོག་པ་དང་འབོད་ཚིག་ཁ་ནས་སྒྲོག་པ་སོགས་དུད་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ལ་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོ་མོ་ལ་དགའ་བསུ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱིས་ཁོ་མོར་ཁོང་ཁྲོ་དང་སྡང་ཟུག། ཁྱི་མོ་དང་བཤང་འཚོང་མར་ཡང་འབོད།

ཁོ་མོ་ནི། རང་ལོ་ཉེར་གསུམ་སྟེང་དམར་ཟས་སྤངས་དེ་དཀར་ཟས་ལ་ཞུགས་ཏེ། དུད་འགྲོའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཁྲོད་གྲགས་ཆེ་བ་དང་དོ་སྣང་འདྲེན་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ཡང་ཁོ་མོའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ལྟ་བུར། གསར་འགོད་པ་དང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་གཙོ་སྐྱོང་བ། རྩོམ་པ་པོའི་མིང་ཐོབ་ཡོད་པའི་དབྱིན་ཇི་བ་ ཕིར་སི མོར་རྒན་ ལགས་ནི་ཝེ་རྒན་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྡང་ཟུག་དང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚབ་མཚོན་ལྟ་བུར་བགྲངས་ཆོག     ཁོས་རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱི་བའི་ ༼ ཕིར་སི མོར་རྒན་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག༽་ཅེས་བའི་རྒྱང་བསྲིང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་དུ། ༼དུད་འགྲོ་གྱེན་ལངས་ཚོགས་པའི་༽་མགྲིན་ཚབ་པ་བུ་མོ་ འོར་ལ   ཁ་གྭི་ལིན་ ཞེས་པ་སྐད་བཏང་དེ་བཅར་འདྲི་བྱེད་དུས། ཁོ་མོས་ཤན་འཚོང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་འཚེ་ག་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐབས་ལན་ཤས་བྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པར་ཁོ་མོའི་ཁ་བཀག་ཏེ། “ … …ཁྱོད་ཀྱི་ཟ་མ་ག་རེ་ཟ་གི་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱི་ཁམ་ལེབ་ཟ་གྱི་ཡོད་དམ། ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་གི་ཡོད་དམ། … ཁྱོད་ཀྱིས་་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད་དམ།” ཞེས་ཕར་ཁོ་མོའི་གདོང་ལ་གཟས་ཏེ་དྲི་བ་ཚ་ནན་བཏང་བ་ལ།

ཁོ་མོ་འུ་ཐུག་ཏེ་ལན་དུ། “ཡོད། ངས་རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་ཀྱི་ཡོད།…རྩི་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་ སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད”་ཅེས་པར། ཁམ་ལེབ་དང་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་གི་རྭ་བར་ཤིང་སྡོང་ལ་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་དེར་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་ཆེད་དུ་དབོར་འདྲེན་བྱས་པའི་ཁྱིམ་གསོས་བུང་བ་ཐེར་འབུམ་བརྒལ་བ་དུག་རྫས་ཀྱིས་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དཔེ་མཚོན་དུ་དྲངས་ཏེ། “ བུང་བ་སེམས་ཅན་རེད་དམ། …ཁྱེད་ཅག་གིས་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་འཁུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་། སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད…།“ ཅེས་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་གཙང་མར་འབོད་པའང་སྡིག་ཅན་ཡིན་པའི་མཚང་འབྲུ་བྱས་ཡོད།

ད་དུང་ཁོས་བརྙན་འཕྲིན་ལྡིངས་ཆ་དེ་རང་དུ། “ཁྱེད་ཅག་གིས་ང་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད ….འདི་ནི་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་ལུང་བ་ཞིག་དང་ངས་ཤ་ཟ་ཆོག་གི་ཡོད་རེད། ཁ་ཅིག་གིས་བུང་བ་བསད་དེ་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ལ་རོལ་ཆོག་ན་ངས་ཤ་ཟ་རུང་བར་ངེས”་ ཞེས་ད་ལྟ་རང་མ་ཁི་ རྡོ་ནྭ་ཟ་ཁང་ནས་སྐྱེལ་ཡོང་བའི་གླང་ཤ་བར་བཙུད་ཅན་Big Mac་འབོད་པའི་ཁ་ཟས་བག་ལེབ་ཞིག་གི་མགོ་ལ་སོ་འདེབས་བཞིན་ཟོས།

ཁོས་ད་དུང་དུས་སྐབས་གཞན་ཞིག་ཏུ། རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱིད་པའི་ལེ་ཚན་དེ་ག་རང་དུ། དུད་འགྲོ་རང་དབང་རྩོད་ལེན་པ་དང་དཀར་ཟས་པ་ཝེ་རྒན་ཕོ་གསར་ཞིག་ལ་ཁ་རྩོད་རྒྱག་ཞོར་གླང་ཤ་བསྲེག་མ་སྡེར་མ་གང་མདུན་ཅོག་སྟེང་བཞག་ཏེ་གྲིས་གཞར་བཞིན་ཟོས།

ཕིར་སི མོ་རྒན་ལགས་ཀྱིས་མི་ས་ཡ་མང་པོས་ལྟ་ཉན་བྱེད་པའི་ལྡིངས་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་ནས་དཀར་ཟས་ཝེ་རྒན་རྗེས་འཇུག་པ་ལ་དེ་འདྲ་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག་གི་རྒོལ་རྡུང་བྱེད་སྟངས་ནི་དངོས་གནས་སྐྱི་གཡའ་བ་ཞིག་རེད།

དམར་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་རིམ་ན་གསལ་ལེར་ཡོད་པ་ནི། དུད་འགྲོའི་ཤ་ཟ་ཐེངས་རེ་དང་ཁུ་ཁྲག་འཐུང་ཐེངས་རེར། དེ་ནི་ཞེད་པའི་མིག་གིས་རིིག་རིག་ལྟ་ཞིང་། སྐྲག་པའི་སྙིང་ཆུང་ལྟིག་ལྟིག་ལྡིང་བའི་སྲོག་ལྡན་མགོན་མེད་སྐྱབས་མེད་ཅིག་གསོད་གཏུབ་བཅད་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱར་བའི་ཤ་ཁྲག་ཡིན་པར་རྩོད་པ་མེད་ལ། སྡིག་ལས་དེ་ནི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་གིས་ཕྱོགས་ནས་བདེན་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དང་དེ་བདེན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡང་བྱ་མི་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་འདུལ་བའི་ལུང་འདྲེན་པ་དང་རྣམ་གསུམ་དག་པའི་ཤ་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་གཏན་ནས་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན།

དེ་མཚུངས། སྔོ་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་གྱི་ཕོར་སྡེར་ནང་གི མིག་ལ་མཛེས་ཤིང་ཁྲག་དྲི་མི་བྲོ་བའི་དཀར་ཟས་ཀྱི་རྒྱབ་ངོགས་ན་འབུ་རིགསཐེར་འབུམ་བརྒལ་བའི་ཚེ་སྲོག་གིས་རྒྱང་འབོད་བྱེད་པའི་དམྱལ་ཁམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་དེ་འདྲ་མཁྱེན་དཀའ་བ་ཞིག་མིན།

ངེད་ཁྱིམ་གྱི་ཕར་ངོས་ནི་ས་ཁྱོན་ཡངས་ལ་ཁ་ཞེང་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་སོ་ཡ་སྦིན་སྲེན་སེར་གྱི་ཞིང་ས་ཡིན། འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་ཞིང་ས་ཕྲུ་སློག་བྱས་མ་ཐག་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པའི་བྱ་དང་བྱེའུ་ཞིང་ཁ་དེར་བབས་ནས་ས་ཁར་དེད་པའི་འབུ་གསོན་པོའི་རྒུམ་བུ་འཐུ་དུས། སྙིང་ལ་ཙག་ཤད་ཅིག་རྒྱུག་ལ། ཁ་ནས་ཨ་ཁ་ཟེར་བའི་སྐད་ངན་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་ཤོར་འགྲོ། ད་དུང་། ཞིང་ལ་ཆུ་ལུད་སྦྱོར་སྐབས་དང་བཙས་བརྔ་སྟོན་སྡུད་ཀྱི་དུས་སུ་ དེར་གནས་ཙི་ཙི་དང་ཨ་བྲ། ཚང་སྦུབས་ཀྱི་བྱེའུ་ཕྲུག་དམར་རྗེན། རི་བོང་། སའི་སྟེང་འོག་དང་ལོ་ཏོག་གི་འབྲས་བུ་དང་ལོ་འདབ། རྩ་བ། གཞུང་རྟ། ཤུན་བུར་སྐྱབས་འཚོལ་བའི་སེམས་ཅན་ཕྲ་མོ་ག་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི། འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་གཅིག་པུ་མིན་པར། སྔོ་ཚལ་དང་ཤིང་འབྲས་ཐོན་བསྐྱེད་སོགས་ལའང་རིགས་བགྲེས་ཆོག།

ད་ཆ་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། ཤིང་འབྲས་འདེབས་འཛུགས་ཁྲོདའབྲུ་སྲིན་དང་སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་གཤེད་མ་གཏེ་བོ་ནི་དུག་རྫས་ཡིན་འདུག

རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་༼རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ༽་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལྟར་ན། “ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག ”་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ཆེས་གནོད་འཚེ་དང་གདུག་པ་ཅན་གྱི་དུག་རྫས་ནི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག། ཕྱིས་སུ་༼ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ༽་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས་ཟིན།

ཡིན་ནའང་། སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་མ་བྱས་ནས་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རྗེས་ཀྱི ལོ་རབས་དགུ་ཅུའི་ནང་དེའི་གདོན་སྤྲུལ་ལྟ་བུར་ ཎི་འོན་ ནི་གུ ་ཞེས་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་འཛམ་གླིང་ཁྲོམ་རྭ་ལ་ཐོན་ནས་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། སིལ་སྡོང་སོགས་ཀྱི་ཞིང་རྭ་དང་། སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་སོགས་སུ་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དུ་སྤྱད་དང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་ལ། སྦྱར་དུག་དེ་འབྲུའི་ས་བོན་ལ་འབྱུག་པ་དང་། ཤིང་སྡོང་གི རྩ་བ་དང་ས་འོག་ལ་སྦེད་པ། ཞིང་རྭའི་ཡུར་ཆུ་ནང་འདྲེན་པ།གཤེར་ཁུ་ལ་བསྲེས་ཏེ་ཆུ་གཏོར་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་ལ་ནང་ཚན་རིགས་བརྒྱད་ཙམ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་སྦྱོར་དུག་ཤེད་ཆེ་བ་ཁག་ཅིག་ཡོ་རོབ་དང་ཨ་རིའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་འགོག་ཐུབ་ཡོད་ནའང་། རྫས་སྦྱོར་ཚོང་ལས་ཁང་སྟོབས་ཆེན་ སྦེད་ཡིར ་གྱིས་རྒྱུ་སྟོབས་ལ་མ་དོ་ནས་དེ་ཆ་ཚང་བ་འགོག་ཐུབ་མེད། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་དང་ཚན་རིག་པ་དང་དོ་སྣང་ཅན་མི་སྒེར་མཉམ་རུབ་ཐོག་དུག་རྫས་དེ་གཏན་འགོག་ཆེད་ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ལ་གཏུགས་བཤེར་དང་། ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ནང་ཚན་འབུ་གསོད་དུག་རྫས་ཞིབ་གཤེར་ཐོ་འགོད་སྡེ་ཚན་གྱི་ལས་ཀ་ཚད་ལྡན་མེད་པའི་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད ། ད་དུང་གཞུང་ཁུངས་མིན་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་དྲ་ངོས་སུ་ཨ་རིའི་གཞུང་ཁོངས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ནི་ Department of Yes ་རེད་ཅེས་མཚང་མིང་ཡང་གདགས་ཡོད། དེ་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཔུང་ཤེད་ཆེ་བའི་དུག་རྫས་ཚོང་ལས་ཁང་གིས་གང་བགྱི་ལ་ལགས་སོ་ཟེར་བ་ལས་དུག་རྫས་སྦྱོར་བ་ཚད་འཕེར་ལྡན་མིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་རང་རྐྱ་འཕེར་བ་གནང་ཐུབ་མེད་པའིི་གོ་བརྡ་སྟོན་གྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་དུག་རྫས་འདི་ཨ་རི་ནང་དུ། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་ཡོངས་དཀར། སྲིང་བལ། བུ་རམ་མངར་ཤིང་གི་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་གོ་ལྔ་དང་སྲན་སེར་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུ་ཐོག་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་མིན། ཀུ་ཤུ་དང་ སེའུ་རིགས། ཁམ་བུ། ཚ་ལི་མ། རྒུམ་འབྲུམ། སྔོན་ཚལ་རིགས། ཞོག་ཁོག ཀྲོ་མ་ཀྲོ་སོགས་ཤིང་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད་མང་ཆེ་བའི་ཐོག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་འདུག

སྦྱར་དུག་འདིའི་བྱེད་ལས་ནི་འབུ་སྲིན་གྱི་དབང་རྩའི་ཕྲ་ཕུང་ལ་འབྱར་ཏེ། དབང་རྩའི་མ་ལག་གཏོར་བཅོམ་དང་། དུག་རྫས་ཕོག་ཤེད་ལྕི་བའི་རིགས་དབང་རྩའི་མ་ལག་ཞ་བོར་གྱུར་ནས། ལུས་པོ་འདར་གསིག་རྒྱག་བཞིན་ག་ལེར་འཆི། དུག་ཤེད་ཆེར་མ་ཕོག་བའི་རིགས་ལུས་སྲུང་ནུས་པ་ཉམས་པ་དང་། དྲན་ཤེས་བོགས་ལ་ཞྭ་བ། རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བའི་ནུས་པ་རྒུད་་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཕོག་པར་བྱེད།

ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་པས་ཎི་འོན ཎི་གུས་བསྒོས་པའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་འབྲུ་རྡོག་གཅིག་ལ་བུང་བ་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་འམ་དེ་ལས་མང་བ་གཞོམ་གཞིག་བྱེད་ནུས་ཡོད་པར་སྨྲ་ལ། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དམིགས་འབེན་ལྟེ་བ་ནི་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚལ་ཤིང་འབྲས་ལ་གནོད་པའི་འབུ་སྲིན་ཡིན་ནའང་། དེ་ནི་དུག་ཤེད་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། གནོད་འབུ་ལས་གཞན་ཞིང་ས་ལ་ཕན་པའི་འབུ་རིགས་གཞན་ཡང་ཐག་ཞོར་འབྲེང་འདྲུད་ཀྱིས་གནོད་འཚེ་ཕོག་པ་དང་། ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལ་གཏོར་བརླག་དང་། དེ་ལས་གཞན། དུག་རྫས་དེ་ཁོར་ཡུག་ནང་མི་ཞུ་བར་ཡུན་རིང་སྡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། སའི་རྟིང་ལ་བསྟིམས་པ་དང། ས་ཁར་ཆར་ཆུ་དང་རླུང་བུས་འཁྱེར་ནས་དུག་དེ་གཏོར་ཟིན་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་ལ་བཀྲམ་འཐོར་འགྲོ་བར་བྱེད།

ད་དུང་དུག་རྫས་དེ། ས་བོན་བརྒྱུད་ནས་རྩ་བ་དང་གཞུང་རྟ།ཤུན་པ། ཡལ་ག ལོ་མ། ཟེ་འབྲུ། གང་བུའི་མངར་ཆུ། འབྲས་བུ་སོགས་ཀྱི་ནང་འཐིམས་དེ་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་སྡོང་གི་ཆ་གང་སར་གནས་བ་དང་དེ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་འབུ་སྲིན་གྱི་རིགས་གཙོས་སེམས་ཅན་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ལ་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཀྱི་ཡོད་འདུག

འཛམ་གླིང་གི་མིས་སྤྱོད་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སུམ་ཆའི་གཅིག་ནི་བུང་བ་གཙོ་བའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་།ཕ་ཝང་། བྱེའུ་ཕྲན། རང་བྱུང་རླུང་བུ་སོགས་ཀྱིས་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་དབོར་འདྲེན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བགྱིད་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན་འབྲས་སྨིན་ལེགས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁ་ལི་ཧྥོར་ཉི་ཡ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དེ་ནི། འཛམ་གླིང་གི་ཁམ་ལེབ་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུའི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཨ་རི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཕོན་ཆེ་ཐོན་སའི་ཕ་ས་ལ། རྒྱ་ཁྱོན་ཨི་ཀ་བརྒྱད་འབུམ་ལོང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་སིལ་སྡོང་རྭ་བ་ལ་དཔྱིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མིས་གསོས་བུང་བ་ས་ཡ་གཅིག་དང་དྲུག་འབུམ་ཙམ་དེ་གར་དབོར་འདྲེན་གྱིས་ཤིང་སྡོང་གི་མེ་ཏོག་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ལས་ལ་བསྐུལ་གྱི་ཡོད་པའི་ཁྲོད། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དུག་ཕོག་ནས་ཤིག་རྐྱེན་ཐེབས་པ་བརྒྱ་ཆ་བཞི་བཅུ་ནས་ལྔ་བཅུ་ལ་ཟིན་པར་བཤད། དེ་ལ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་མཁས་པ་དང་འབུ་སྲིན་རིག་པ་ཞིག་འཇུག་པས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ཏུ་ ནི་འོན ནི་གུ་ནི ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བཀག་ཟིན་པའི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་རྫས་ལྟར་གནོད་འཚེ་ཅན་ཞིག་དང་། སྦྲང་རྩི་གསོག་མཁན་བུང་བ་དང་འབུ་སྲིན་གྱི་ཐོག་ལྡབ་མང་གིས་གནོད་ཚབས་ཆེ་བ་བརྗོད།

ང་ཚོས་རང་གི་ཁ་ཟས་ཆེད་འབུ་སྲིན་ཉམ་ཆུང་ཐོག་དུག་བཏབ་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་སྐྱིད་པའི་ཚང་གནས་གཏོར།། གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་ཤུལ་དུ། ད་དུང དཀར་ཟས་དང་རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ཞེས་འབོད་རྒྱུ་ཞིག་གང་ན་ལྷག་ཡོད།

མགོ་བོ་རུམ་ལ་བཅུག་ཏེ་བསམ་གཞིགས་ཤིག་བྱས་ཚེ། རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ངོ་མ་ཞིག་འཇོག་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། རྫུ་བག་ཅན་གྱི་ཝེ་རྒན་ཚོ་དཔེ་མཚོན་དུ་མི་འོས་ལ། ། རྒྱ་གར་གྱི་གཅེར་བུ་བ་ཚོ་ཡང་མི་རུང་ན། བྲག་དཀར་རྟ་སོར་ཟྭ་ཆིག་སྔོ་ལྡུམ་ལ་རོལ་མཁན་རྗེ་མི་ལ་ཁོང་འོས་པ་འདུག་གམ་འདྲི་བཞིན་རྗེ་མི་ལའི་རྣམ་མགུར་སླར་ཡང་བམ་ཀློག་ཅིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་།

རྗེ་མི་ལ་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས། ཨ་ནེས་ཞིང་རིན་ལ་ཕུལ་བའི་ཕྱེ་ཁལ་གསུམ་དང་། ཐུལ་གོག་གཅིག རས་གོས་ལྡང་གཅིག ད་དུང་མར་ཚིལ་འདྲེས་པའི་ཆུ་སྡོར་ཕུལ་བའང་བསྣམས་འདུག འདིའི་སྐབས་ཀྱི་ཚིལ་ནི་ཤ་ཚིལ་ཡིན་ཚེ། རྗེ་ཁོང་རི་ལ་ཡེངས་མེད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས་ད་དུང་རྣམ་དཀར་དགེ་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ཞིག་རེད་མི་འདུག དེར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལོ་བཞི་ཙམ་སོང་བ་ན། འཚོ་རྒྱགས་ཟད་ནས་སྒྲུབ་ཕུག་གི་སྒོ་ཕྱི་ལ་བུད་ནས་ཟས་འཚོལ་ཏུ་ཞབས་ཐང་ལ་ཕེབས་པ་ན། ཉི་མ་དྲོ་ས། ཆུ་བཟང་ས་ཞིག་ན། ཟྭ་ཚོད་མང་པོ་སྐྱེས་པ་མཇལ་འདུག། ཟྭ་ཚོད་བཟང་བའི་གནས་དེ་ནི་ཁོད་ཡངས་ཤིང་མཐོང་ཡེལ་ཆེ་བ། ཡིད་ལ་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་ལགས་པས་དེ་གའི་ཕུག་པ་ཞིག་ནང་གནས་སྤོར་ཏེ་ཟས་སུ་ཟྭ་ལྡུམ་རང་བསྟེན་ཏེ་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། ཟྭ་ཆིག་ཁོ་ན་བསྟེན་ཕྱིར་ལུས་ཀེང་རུས་ལྟར་སོང་ཞིང་སྐུ་མདོག་ཟྭ་པོའི་མདོག་རང་དུ་གྱུར་ནས། ཐ་ན་སྐུ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའང་སྔོ་ཞོ་ལེ་བྱུང་ཡོད་འདུག གྲོད་གསུས་མ་བདེ་བ་དང་ཟྭ་བཞེས་པའི་སྒྲེག་པ་ཆིལ་ལི་ལི་བྱུང་བ་འང་གསུངས་འདུག དུས་སྐབས་དེའི་རྗེ་བཙུན་མཆོག་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་བགྲང་ན་མི་འོས་མེད་པ་འདྲ།

དེ་ལྟར། ཟྭ་ལྡུམ་རང་བཞེས་ནས་ལོ་གཅིག་སོང་བ་དང་། སྐུ་ཡི་ན་བཟའ་ཡང་ཟད་པས། ཨ་ནེས་ཕུལ་བའི་གོས་དང་ཕྱེ་སྒྱེ་རལ་བོ་ཆད་མ་མཐུད་དེ་སྐུ་ལུས་ལ་གསོལ་དེ་མུ་མཐུད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཡང་ལོ་གཅིག་སོང་། སྐབས་དེ་ཤད་ཅིག་ལ་ཁྱི་ར་བ་འགའ་རྗེའི་བྲག་ཕུག་ནང་འཛུལ་ནས་ཡར་བལྟ་མར་བལྟ་བྱེད་དུས། ཟས་སུ་ཟྭ་ཁོ་ན་དང་སྐུ་ལུས་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོདཔ་མཐོང་འདུག དེར་ཁྱི་ར་བས་ཤ་མང་པོ་དང་རྒྱགས་ཕྱེ་ལྷག་མ་གང་ཡོད་པ་རྗེ་ལ་ཕུལ་བ་རྗེས་མི་ཟས་ཟ་རྒྱུ་རྙེད་སོང་ཞེས་དགའ་ཚོར་དང་བཅས་ཤ་བཞེས་འདུག་ལ། ཤ་ཚོད་བཞེས་པར་སྐུ་ལུས་བདེ་འབོལ་ལེ་དང་ ཁམས་དྭངས་སིང་བ། རིགས་པ་ངར་ཆིལ་ལེ་བྱུང་འདུག ཕྱིས་སུ་སྲིང་མོ་དང་མཛེས་སེ་ཡང་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་རྗེ་བཙུན་མཇལ་དུ་སླེབས། པེ་ཏ་མགོན་སྐྱིད་ཀྱིས་རྒྱགས་རྟེན་དུ་ཤ་ཕུལ་བ་མི་གསལ་ཡང་། མཛེས་སེས་རྗེ་ལ་ཤ་མར་རྙིང་བའི་འཚོ་རྟེན་ཕུལ་འདུག

ཕྱིས་སུ་རྗེ་ཁོང་ལ་ཕྱི་གངས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་སྐབས་གཉའ་ནང་དུ་རྩར་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་ཆས་སུ་ཕྱེ་བྲེ་དོ། འབྲས་བྲེ་གང་། ཤ་གཟུག་གཅིག མར་ཞོགས་གཅིག་ཕུལ་བ་རྣམས་བསྣམས་ཏེ་བདུད་འདུད་ཕུག་མོ་ཆེར་བྱོན་ནས་བཞུགས་འདུག དེར་བཞུགས་རིང་ནུབ་ཅིག་ཁ་བ་འབབ་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ཉིན་མཚན་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གངས་བབས་པས་འགྲུལ་ལམ་ཆད་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་སོང་བ་ན། སློབ་འབངས་ཚོས་རྗེ་བཙུན་སྐུ་གྲོངས་བར་ཐག་བཅད་ནས་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་བགྱིས། ཕྱིས་ལོའི་ས་ག་ཟླ་བ་ལ་གངས་ལམ་སྟ་རེས་གསིལ་ཏེ་རྗེའི་སྐུ་པུར་གདན་འདྲེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན་རྗེས་མགུར་ལེན་ཞིང་བཞུགས་པ་མཇལ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྔོན་ལོ་འཁྱེར་བའི་འཚོ་ཆས་ལས་ཕྱེ་བྲེ་གང་མ་གཏོགས། འབྲས་དང་ཤ་བཞེས་ཡོད་མི་འདུག དེར་སློབ་བུ་གཤེན་རྡོར་མོས་རྗེ་བཙུན་ན་ནིང་ལས་ཀྱང་སྐུ་མདངས་ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་འདུག་པ་ལྷ་འདྲེས་ཞབས་ཏོག་བགྱིས་སམ་རི་དྭགས་ཀྱི་ཐེད་རོ་རྙེད་ནས་བཞེས་སམ་དྲིས་བར། རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཁོང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཟིན་པས་ཟས་རགས་པ་ཆེར་བརྟེན་མི་དགོས་པ་གསུངས་འདུག་ན། ཏིང་འཛིན་ཟས་སུ་སྤྱོད་པའི་གྲུབ་པ་བརྙེས་ནས་བཟུང་འཚེ་བའི་སྡིག་ཟས་གཏན་སྤངས་ཀྱིས་ཏིང་འཛིན་དང་སྔོ་ཟས་སྤེལ་མར་བསྟེན་ནས་བཞུགས་པ་ཨེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ལ།  རྗེས་སོར། བྱང་ཆུབ་རྫོང་དུ་ཡོན་བདག་ལྷ་འབར་ལ། “ ང་རིགས་དྲུག་འཁྲུལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ།། རྣམ་ཤེས་འཁྲུལ་བའི་ཁྱེའུ་ཆུང་འཁྱམས།། ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་མྱོང་།། རེས་འགའ་ལྟོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་བྱུང་། །རོ་སྙོམས་ལྡུམ་བུ་ཟས་སུ་ཟོས།། … … ང་ནི་ཟས་མེད་ལྡུམ་བུ་བ།། ང་ནི་གོས་མེད་གཅེར་བུ་བ།།”་ཞེས་དང་ གཉི་ཤང་འགུ་རྟ་རུ་ཁྱི་ར་བ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལ། “ཟྭ་དང་རུག་པ་ཐུལ་བ་གསུམ།། འདི་གསུམ་མི་ལའི་ཁ་ཟས་ཡིན།། ཟས་འདི་གསུམ་གྱི་ཡོང་ན་རས་པའི་ཕྱི་ལ་ཤོག” ་ཅེས་དང་། ཕྱིས་སུ། མཆོང་ལུང་ཁྱུང་རྫོང་དུ་ཤིང་འཐུ་ལ་བྱོན་སྐབས་བླངས་པའི་མགུར་དུའང་།  “སྡིག་ཟས་སྤངས་པའི་དཀའ་ཐུབ་འདི།།ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡིན།།”་ཞེས་རྗེ་རང་གིས་ཞལ་གསལ་བོས་རང་ཉིད་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་པ་ཞིག་ཡིན་གསུང་འདུག

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢ཚེས༢༢་ལ། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན།     Tash Peterson

༢  ཕིར་སི མོར་རྒན།   Piers Morgan

༣  ཁམ་ལེབ།  Almond

༤  སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་།  Avocado 

༥   ཝེ་རྒན།   Vegan

༦  སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི།  DDT

༧  ཎི་འོན་ ནི་གུ།  ''Neonic'' ''pesticide''  

༨   སྦེད་ཡིར། Bayer</text>
      <sha1>m2r6chdxl8t4l169hejfzdas375ap2u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>162766</id>
      <parentid>162765</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T04:12:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lkyab</username>
        <id>23018</id>
      </contributor>
      <origin>162766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="748235" sha1="94e42w0zhyqy1ih0ce109fx1cyzn3ky" xml:space="preserve">[[File:རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ།.jpg|thumb|རི་སྤྱང་ཁེེར་འགྲོ།]]
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་ནི་ལུས་སེམས་དུད་དེ་ངན་སོང་ལ་འགྲོ་མཁན་བྱོལ་སོང་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་པར། བོད་སྐད་སྨྲ་ཞིང་། བོད་ཡིག་འབྲི་ཤེས་མཁན་གྱི་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་འདུག ཧ་ཧ།    
 
ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་ནང་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ཅིག་ནི་༼[http://www.khabdha.org/?p=5264 ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན]།༽་དང་༼[http://www.khabdha.org/?p=5474 རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།]༽།  ༼[http://www.khabdha.org/?p=12208 བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ།]༽།   ༼[http://www.khabdha.org/?p=15965 ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ]༽།    ༼རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།[https://tibettimes.net/2022/12/27/223471/]༽་ དང་། གཞན་ཡང་ད་ཆ་ད་དུང་པར་སྐྲུན་བྱས་མེད་པའི་&lt;&lt;ཕྱི་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དྲན་ཐོ&gt;&gt; ་སོགས་མཆིས།


རྩྭ་ལོའི་ཤུ་སྒྲ      

  ''' '''རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ

༡

སྟོན་མཇུག་གི་བསམས་གཞིགས  

བྱང་ལྷགས་ཀྱི་འུར་སྒྲའི་ཁྲོད

ལྗང་མདོག་ཤོར་བའི་ལོ་མ་རེ་རེ་བཞིན་ས་ལ་ཟགས

དྲོད་བག་ལྡན་པའི་དཔྱིད་ཀ་ཅིས་ཀྱང་སླེབས་པར་ངེས

དེ་མིན་ན་སྐམ་ཧྲེང་ངེར་ལུས་པའི་ཡལ་ག་དག་གིས་རེ་སྒུག་ག་ལ་བྱེད

གྲང་ལྷགས་ཀྱི་དམར་འཛིང་ཁྲོད

ཉམ་ཐག་པའི་རྩི་ཤིང་དག་ཆོ་ངེ་འདོན

ཞི་བདེ་ཡི་དཔྱིད་དཔལ་ཅིས་ཀྱང་སླེབས་པར་ངེས

དེ་མིན་ན་ཁུ་བྱུག་གིས་རེ་སྒུག་ཅི་ལ་བྱེད

ཁང་བྱིའུས་སྐྱོ་གདུང་བྱེད   

སྐྱ་ཀས་སྨྲེ་ངག་འདོན

བྱང་རླུང་གི་འུར་སྒྲ་དང་བུ་ཡུག་གི་ང་རོའི་ཁྲོད་དུ

ཁག་མི་འདུག  སྟོན་མཇུག་གི་སྐྱོ་སྣང

བཟོད་བསྲན་གྱིས་དང་སྟོན་མཇུག་གི་རྫུ་བག་ཡལ་བར་ངེས

སྟོན་མཇུག་གི་མཐོ་སྒང་དུ

གྲང་ལྷགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ལ

ཡིད་མ་གདུང་ སྤོབས་ཤུགས་ཀྱི་གཡག་རྒོད

སྟོན་མཇུག་གི་སྤང་ཐང་དུ       

སྟོན་མཇུག་གི་གཡོ་ཟོལ་ལ

མགོ་མ་འཐོམ ཞི་འཇམ་གྱི་གཡང་དཀར

སྟོན་མཇུག་གི་ས་མཐའ་རུ

སྟོན་མཇུག་གི་བསམས་གཞིགས་ཁྲོད

ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་སྐྱོ་གདུང་བྱེད་པ

ང་གཅིག་པུ་ལ་ཡིན

ང་གཅིག་པུ་ཡིན་མི་སྲིད

སྟོན་མཇུག་གི་སྐྱོ་སྣང་ཡོང་སྲིད

མཛེས་སྡུག་གི་དཔྱིད་དཔལ་ཡང་སླེབས་པར་ངེས

        ཅིས་ཀྱང་སླེབས་པར་ངེས

1992  སྦི་རེ་སློབ་གྲྭ། གོ་གཉིས་ལོའི་༼ལྗང་གཞོན༽་འདོན་ཐེངས་ལྔ་བའི་ཐོག་བཀོད།

༢

སྙན་ངག་པའི་གོམ་སྟབས  

མི་ཡུལ་དུ་དགོང་ཁའི་ན་བུན་འཐིབས་དུས།

སྙན་ངག་པ་ཨ་མའི་མངའ་ལས་ལྷུང་།

འུ་གཉིས་ཀྱིས་དྲག་ཆར་དང་རླུང་དམར་གྱིས་རྣམ་ཐར་བསྐྱངས་པ་ནས།

སྙན་ངག་པའི་སེམས་པར་ཆག་གྲུམ་བྱུང་།

སྨག་རུམ་གྱི་ཨི་ཁུང་འགྲམ་ན་བྱི་ལས་སེམས་ཁྲལ་བྱེད།

གཉོམ་ཆུང་གི་ཨི་ཁུང་སྦུགས་ན་ཙི་ཙི་དངངས་སྐྲག་ཤོར།

འདི་ལྟར།

འཇིག་རྟེན་གྱི་སྨྱོན་མས་སྙན་ངག་་པའི་མེ་ལོང་ངོར་ཧ་བཏབ།

སྙན་ངག་པ་མ་སླེབས་པའི་གཅོང་རོང་གང་།

འཇིག་རྟེན་པའི་སྨྲེ་ངག་ཐམས་ཅད་ཁོས་ཚོར་ཡོད།

མིའི་རིགས་ཀྱི་ཟང་ཟིང་གི་འཚོ་གནས་འདི།

རི་དྭགས་ཀྱི་བསྟི་གནས་དང་དུར་ཁྲོད་ལས་འཇམ།

ཨོ______། དེ་སྐད་མ་སྒྲོགས།   དེ་སྐད་མ་སྒྲོགས།

མི་ཡུལ་གྱི་ཆགས་སྡང་བར་ནས་སྙན་ངག་པས་མ་བླངས་པའི་གླུ་དབྱངས་ཅི།

ཕྲག་དོག་དང་འཁོན་འཛིན་བར་ནས་སྙན་ངག་པའི་སྨྱུག་རྩེ་ཁྲག་གིས་བརླན་མྱོང་།

འདི་ན་བདེན་རྫུན་གྱི་ཕུ་ཐག་མི་ཆོད་པའི་ཟོག་རྫུན་དང་ཟོལ་མས་ཁེངས།

འདི་ན་དྲང་བདེན་དང་ཤ་ཚ་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་ལམ་ཁ་བྲལ།

ད་ནས་སྙན་ངག་པས་ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་རྗེ་གཏན་དུ་སྤངས།

དེ་རིང་ནས་སྙན་ངག་པ་ཁྱེད་དང་ཁ་གྱེས་ཚར།

དུས་ནམ་ཞིག་ཁྱེད་ཀྱང་ནར་སོན་ཏེ་སྙན་ངག་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་ཚེ།

ད་གཟོད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་འཚོ་བ་རྟོགས་ཐུབ་ལ།

ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡི་རྣམ་ཤེས་ཤིག་འདི་ནས་གཤེགས་སོང་བ་ཧ་གོ་སྲིད།

བདེ་མོ་བྱོས། དུག་སྦྲུལ་འཛིང་མོ་བཀྱེ་བའི་དངངས་སྐྲག་གི་འཇིག་རྟེན།

གཏན་དུ་གྱེས་པ་ཡིན། རི་བོང་གནམ་རྡིབ་ལོག་རྟོག་གི་ཞིང་ཁམས།

ད་ནས། ཁེར་རྐྱང་དང་ཞི་འཇམ་གྱི་སྟངས་སྟབས་འཁྱེར་ནས།

ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་བསིལ་རླུང་ལྡང་བའི་བསྟི་གནས་སུ་ཕྱོགས།

དེ་ན་ཅོ་ག་དང་འཇོལ་མོས་རང་བྱུང་གི་ངོ་མཚར་སྒྲོགས་ཟེར།

ཤ་བ་དང་དགོ་བས་མཛའ་མཐུན་གྱི་ལག་གདང་སྦྲེལ་སྐད།

ཁ་བ་དང་ཆབ་རོམ་གྱིས་ལྷག་བསམ་གྱི་འཛུམ་མདངས་ངོམ་ཟེར།

གནས་དེ་རུ་འབྱོར་ཚེ།

སྙན་ངག་པའི་སྨྱུག་རྩེ་ནས་རང་བྱུང་གི་འགྱུར་ཁུག་གླུ་རུ་ལེན་ངེས་ལ།

སྙན་ངག་པའི་ཡིད་ཁམས་ནི་རང་དབང་དང་བརྩེ་དུང་གི་བཅའ་གནས་ཤིག་ཡིན་ངེས།

སྙན་ངག་པའི་ཁ་ན་སྒྲོགས་པ་དབྱངས་རྟ་ཡིན་ལ།

སྙན་ངག་པའི་ལག་ན་ཐོགས་པ་རལ་གྲི་ཡིན།

སུ་ཞིག་སྙན་ངག་པ་དང་འགལ་ན་འཆི་བ་ཡིན།

སྙན་ངག་པ་ལ་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཡོད།

ནམ་ཞིག་ཉི་མ་ནུབ་ནས་མ་འཆར་བར།

ནམ་ཞིག་འཚོ་བ་སྟོང་བར་མ་གྱུར་ཚེ།

སྙན་ངག་པའི་ཚེ་ཚད་ལ་བས་མཐའ་བྲལ།

སྙན་ངག་པའི་གོམ་སྟབས་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཡལ་བ་མེད།

1993་སྦི་རེ་སློབ་གྲྭ།  1993་ལོའི་༼ལྗང་གཞོན༽་འདོན་ཐེངས་དྲུག་པའི་ཐོག་བཀོད།

༣

མཚན་གུངགི་ཆིག་ལབ 

ཀྱག་ཀྱོག་དང་གཡང་གཟར

ལེ་ལོ་དང་ལྗན་ལྗིན

འགྲན་རྩོད་ཀྱི་ཚེར་མའི་གསེབ་ཏུ་བྱེའུ་ཆུང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བྱེད

མཐོང་ཆུང་གི་བྱེ་སྐམ་ཐང་ན་རྔ་མོང་གི་ཟུངས་ཁྲག་བཞུར

འཚོ་བ་ལ་དུང་ནས་འདི་རུ་སླེབས

ཀྱེ་མ། སྐྱི་གཡའ་བའི་གཅོང་རོང་ན་བཅའ་གནས་ཤིག་ཅི།

མི་ཡུལ་གྱི་བརྩེ་བ་ཁྱོད་གང་དུ་གཤེགས།

དྲག་ཆར་དང་རླུང་དམར

སྟོང་སེམས་དང་འཕྲུལ་སྣང་།

ཆགས་སྡང་སྨྱོན་མས་བསླུ་བྲིད་ཀྱི་སྨྱོན་གར་བསྒྱུར

ཧམ་པ་དང་འཁུན་སྒྲའི་ར་མདའ་བཤར་དུས

འཇིག་རྟེན་ཁྱོད་གཤིན་རྗེའི་གཡུལ་ངོ་འདྲ

མི་ཡུལ་འདི་སྐྱོ་གདུང་ཧྲིལ་བོ་ཞིག

ངའི་སྙན་ངག་ཨ   དུས་དེ་ནས

ལྷག་བསམ་ཁྱོད་བཀྱེ་འཛུམ་གྱི་རྨུ་ཐག་ཆད

བརྩེ་དུང་ཁྱོད་བློ་ཕམ་གྱི་དུར་ཁྲོད་འགྲིམས

ཁོ་བོའི་བཞིན་རས་ཀྱི་འཛུམ་མདངས་བརླགས

ངའི་སྤྲོ་གླུ་དེ་སྐྱོ་གླུར་བརྗེས

ངའི་དགའ་སྣང་ཀུན་སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར

ཀྱེ་ཧུད   དུས་དེ་ནས

ངའི་སྙན་ངག་ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན

ངའི་འཚོ་བ་ཁྱོད་དྲི་བསུང་ཉམས

ངའི་སེམས་པ་ཁྱོད་མིག་ཆུ་ཡིན

1993་ལོའི་སྤྱི་1་ལ་སྦི་རེ་སློབ་གྲྭ། ལོ་དེའི་ལྗང་གཞོན་འདོན་ཐེངས་དྲུག་པར་ཐོག་བཀོད

༤

ཅི  

༼ཚན་པ་གཉིས༽

གཅིག

གསར་པ་དང་རྙིང་པ

གོམས་སྲོལ་ཞིག་གིས་ཡིན་ནམ

ཡང་ན་ལོབས་ཕྱོགས་ཤིག་གིས་ཡིན

ང་ཚོས།  གསར་པ་ལེན་ཏེ་རྙིང་པ་འདོར་ཟེར

གསར་པ་དེ་གང་   རྙིང་པ་ནི་ཅི

སྤྲེད་ལད་ལ་གོམས་སམ

ཡང་ན་བྲག་ཅ་ལ་ཕྱོགས་ཡིན

ང་ཚོས་འབོད་པའི་གསར་པ་དེ་གང

ང་ཚོས་འདོར་རུང་རྙིང་པ་དེ་ཅི་ཡིན

ལོ་ངོ་ཁྲི་ཁྲག་རིང་འོད་འགྱེད་པའི་གསེར་གང་རྙིང་སོང་ངམ

ཡང་ན་ཁ་སང་དེ་རིང་གི་འགྱིག་འདི་གསར་བ་ཡིན

ཡང་ན་ལོ་ངོ་སྟོང་གི་ལྟ་བ་དེ་རྣམས་རྙིང་སོང་ངམ

ཡང་ན་ཁ་སང་དེ་རིང་གི་འུད་ཤོབ་འདི་གསར་པ་ཨེ་ཡིན

ཝ་ཡེ།  ང་ཚོས་ཡང་ཡང་འབོད་པའི་གསར་པ་དེའི་འགྱུར་ཁུག་ཅི་ཡིན

         ང་ཚོས་མཆིལ་ཞགས་འཕེན་པའི་རྙིང་པ་དེ་གང་ན་འདུག

གཉིས

ཁྱོད།  སྦི་རག་དང་ཤ་ཡིས་ཀྱང་མི་ཚིམ་ན

ང་།  བག་ལེབ་ཕྱེད་ཀ་ཞིག་གིས་ཇི་ལྟར་འགྲང་།

ཁྱོད།  འཇིབ་འཁོར་ནང་ནས་ཐང་ཆད་ན

ང་།   ལག་རྟེན་རྩེ་ནས་མི་སྐྱོ་འམ།

ཁྱོད། འབོལ་འཁྲིའི་སྟེང་ནས་རྐུབ་ན་ན

ངས།  ཁྱིམ་སྒོ་འགྲིམས་ནས་བཟོད་དམ་ཅི།

ཁྱོད།  ཐོག་ཁང་ནང་ནས་མི་སྐྱིད་ན

ང་། སྲང་ལམ་འཁྱམས་ནས་སྡུག་མེད་དམ

ཁྱོད།  ཁ་ཡག་ཁོ་ནས་བསྟོད་དགོས་ན

ང་ལ།  དེ་ལྟར་སྡང་མིག་བགྲད་དོན་ཅི

1994  སྦི་རེ་སློབ་གྲྭ། ༼ལྗང་གཞོན༽་འདོན་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་སྟེང་བཀོད། མཇུག་གི་རྐང་བ་ཁ་ཤས་འཕྲི་གཅོག་བྱས་ཡོད།

༥

ནིའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཁ་བ་འབབས།  

དོ་ནུབ་

  ནིའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཁ་བ་འབབས།

གད་སྙིགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཁ་རྡུལ་གྱིས་གཡོགས

བར་སྣང་གི་རྫས་རྡུལ་གཙང་བར་འཕྱིས

རླངས་འཁོར་གྱི་རྒྱུ་བ་ཉུང་དུ་ཕྱིན

མི་ཚོགས་ཀྱི་རྦ་རླབས་ཀྱང་རེ་ཞིག་འཇགས

ཁང་བརྩེགས་མཐོན་པོའི་སྒེའུ་ཁུང་ནས།

ངས་དཀར་སེང་སེང་གིས་ཁོར་ཡུག་ལ་བལྟས

གནས་གཙང་མ་ཞིག་ལ་སླེབས་པའི་སྐྱིད་སྣང་ཤར།

འདི་ངའི་ཉིན་རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ན་ཅི་མ་རུང་

དཀར་གཙང་གི་ཁ་བ་ལྷུག་པར་བཀྲམ་པའི་གཞི་ན

ཁང་བརྩེགས་ཀྱི་ནགགས་ཚལ་རབ་ཏུ་མཛེས་ཤིང་

སྲང་ལམ་གྱི་ཤིང་སྡོང་དང་

གླིང་གའི་ནང་གི་ལྗོན་པ་དང་རྩྭ་མྱུག་ལ

སྔར་མེད་པའི་གསོན་ཤུགས་བརྟས་ཤིང་

འབྱུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ནང་རིམ་ན་འཚོ་འདྲའི་དགའ་སྣང་བྱེད

འདི་ངའི་ཉིན་རྒྱུན་གྱི་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ཅི་མ་རུང་།

ཁ་བར་བལྟ་བཞིན

ཁང་བརྩེགས་ལ་ཅེར་ཀྱིན

སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚོར་བ་ཞིག་གིས་བདག་ཡོངས་སུ་བརླན་ཞིང་

མིག་ཆུ་རྡོག་པོ་འགའ་འགྲམ་ངོས་བརྒྱུད་ནས་ས་ལ་ལྷུང་།

རེད་ལགས། བདག་ཀྱང་ཁ་བ་ནས་མཆེད་པ་ཡིན་པས

ནམ་རྒྱུན་ཁ་བ་དྲན་ཞིང་

དུང་སེམས་ཁ་བ་ལ་ཕྱོགས་འདུག

2002 ཨ་རི་ནིའུ་ཡོག    

༦

ཁོར་ཡུག་ལ་ཕུལ་བའི་སེམས་གཏམ་ཁ་ཤས། 

དྭངས་གཙང་གི་ཆུ་མིག

ངས་ཁྱོད་རྙོག་མི་ཕོད།

ཁྱོད་ཀྱིས་ཚེ་སྲོག་གི་སྐོམ་གདུང་སེལ།

ཡིད་འོང་གི་མེ་ཏོག

ངས་ཁྱོད་བཀོག་མི་ཕོད།

ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ལ་མཛེས་སྡུག་སྟེར།

སྔོ་ལྗང་གི་ལྗོན་པ།

ངས་ཁྱོད་གཏུབ་མི་ཕོད།

ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་གསོ་རླུང་སྦྱིན།

ཚང་ཚིང་གི་ནགས་ཚལ།

ངས་ཁྱོད་འབྲེག་མི་ཕོད།

ཁྱོད་ནི་ས་བཅུད་ཟུངས་འཛིན་གྱི་རྟེན་ཕུར་ཡིན།

བདག་མེད་ཀྱི་བྱ་བྱེའུ་རི་དྭགས

ངས་ཁྱོད་གསོད་མི་ཕོད།

ཁྱོད་ནི་རང་བྱུང་མ་མས་བསྐྱེད་པའི་

ཁོར་ཡུག་གི་སྙིང་ནོར་ལགས

༢༠༠༣ ནིའུ་ཡོག

༧

བདག་དང་སྙན་ངག་གི་གཏམ་རྒྱུད། 

མི་རྐྱང་ཡིན་དུས

འདོད་སྲེད་རྒྱས་དུས

སེམས་ནང་ལ་སྨུག་པ་འཁྲིགས་དུས

སྙན་ངག་ཁ་ཏོན་བྱེད་བཞིན

སྙན་ངག་གི་ནུ་ཞོ་འཐུང་ཞོར

སྙན་ངག་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ།

སྙན་ངག་ལ་བརྐྱངས་ཕྱག་འཚལ་བ།

སྙན་ངག་ལ་དགའ་མཁན་ངའི་མི་ཚེ་ནང་གི་ལེའུ་ཐུང་ཐུང་ཞིག

བུད་མེད་རེག་སོང་།

འདོད་ཆགས་ཞི་སོང་།

སྒོར་མོ་རེག་སོང་།

ནང་གི་རྦ་རླབས་ཀྱང་རེ་ཞིག་འཇགས་སོང་།

རང་གིས་མ་གཏོགས་མི་གོ་བའི་སྙན་ངག་ཁུག་མ་གཉིས།

གཅིག་མེ་ལ་བསགས་ཚར།

གཞན་དེ་མཚོ་ནང་དུ་གཡུགས།

སྐབས་དེར་མིག་ཆུ་ཤོར་སོང་ལ།

སེམས་ལ་བདེ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཐོབ་སོང་།

2009.11.27 ནིའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར།།

༨

ཐོལ་བྱུང་མའི་ལེ་ཚན 

ཀ།

མཁའ་དབྱིངས་ཀྱིས་བདག་ལ་འབོད་པ་གཏོང་།

ས་ཆེན་གྱིས་བདག་ལ་ཞབས་སྟེགས་བསླངས།

འཕུར་སྟངས་འདི་ཐང་དཀར་རྒོད་པོ་ཞིག་འདྲ་ལ།

འགྱིང་ཚུགས་འདི་གངས་སེང་ངར་མ་ཞིག་ལྟར།

ཁ།

བྲང་ཁོག་ཏུ་ལྟེམས་ལྟེམས་འཁྱིལ་བ།

ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོར་འགྲན་སློང་བ་ཡིན་ནམ།

རྩ་ལམ་དུ་ཤུར་ཤུར་ལྡང་བ།།

ཐུ་བྷོད་བྱང་ཐང་ལ་ཐོ་འཚམས་པ་འེ་རེད།

ག

བུ་ཆུང་སྐྲག་པའི་ངུ་འབོད་ཀྱིས།

ཨ་མ་མཚན་གུང་གཉིད་ལས་དཀྲོགས།

རྒྱ་མཚོའི་དྲག་རླབས་འཁྱོམ་པ་ཡིས།

ཉ་མོ་ཁེར་རྐྱང་སྐམ་སར་གཡུག།

ང་།

ཁ་བ་གཙང་མའི་འབབ་རྒྱུན་གྱིས།

ནགས་ཀླུང་སྟུག་པོ་ཚིམ་པར་བྱས།།

ཅ།

མེ་འཁོར་གྱི་རྒྱུ་བ་སྐར་མདའ་སྙེག་པའི་འགྲོས།

རྒྱང་འགྲུལ་བའི་སེམས་པ་རླུང་འཚུབ་ཁྲོད་སྤྲིན་ནག་བསྐྱོད་པའི་རླབས།།

ཆ།

བྱ་བཏང་བའི་འཚོ་བ་གུ་ཡངས།

བསིལ་རླུང་གི་རེག་བྱ་ཁམས་དྭངས།

ཆུ་ཕྲན་གྱི་ལྗོངས་རྒྱུ་སྤྲོ་བོ།

ལྗོན་ཤིང་གི་བསིལ་གྲིབ་ཡིད་འོང་།

སྙན་ངག་གི་སྲོག་ལ་ཞུགས་དང་།

ཇ།

རི་དྭགས་རྒྱུ་བའི་འབྲོག་དགོན་ན།།

ངོ་ཚ་སྨིན་པའི་ཁོ་མོས།

ཆུ་མིག་མེ་ལོང་ལ་བསྟེན་ཏེ།

ཞལ་རས་ལ་བྱི་དོར་བྱེད།

ནགས་བྱིའུས་མཁའ་ལ་འཕུར།

ཤིང་ལོ་རླུང་གིས་འཁྱེར།

དབེན་ཐིང་ཐིང་གི་རྫ་སུལ་ནས་འབུད་ཤིང་འཐུ་བཞིན།

སྔོ་སེང་སེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ ལ་གཞས་ལེན།

ཉ།

རླབས་ ཉི་ཟེར་ལྡོག་འཕྲོ་ཆུ་མོའི་ངོགས་ན།

ཕྱེད་ གཅེར་ཧྲེང་མ་ཞིག་ཁྲུས་ལ་ཞུགས།

བྲག་ རྒོད་སྙིང་འདར་བའི་ཐོད་པ་ནས།

བུའུ་ ཕྲག་འཁུར་ཞིག་གིས་རྒྱང་བལྟ་བྱེད།

ཏ།

འཁོར་བའི་སྲོག་ཤིང་

ཡིག་འབྲུ་བཅུ་བདུན་གྱི་བདག་མོ།

བདག་གི་མནའན་མར་བྱོན་དང་།

ཐ།

སྔོན་ཚེ་རྨི་ལམ་ཞིག་ནང་།

ཁ་བ་དམར་ཧྲེང་བབས་པ།

ད་དུང་སེམས་ལ་ཐོགས་འདུག

ད།

ན་ལེན་དྲ་ཡི་གྲྭ་རྒོད།

རྡོ་རྗེ་ཕུར་བའི་བདག་པོ།

མདང་དགོང་དྲ་རྒྱའི་ངོས་ན།

འཁྲལ་འཁྲུལ་རྩེད་མོ་རྩེ་ཀི།

ན།

ཁྭ་ཏའི་བེམ་རོ་ཞིག

བྱ་ཚང་བཤིག་རོ་ཞིག་དང་ལྷན།།

སྡོང་རྩེ་ན་ལྕེབས་འདུག

སེང་གེ་ཤི་བོ་ཞིག

ཁྱི་རོ་ཞིག་དང་མཉམ།

གྲོང་མཐའ་ན་རུལ་འདུག

པ

ཨ་ཕའི་གཙུག་གཡུ།

སྙིང་ཁ་ལ་བཙུགས་ཡོད།

ཨ་མའི་བྱུ་རུ།

ཟུངས་ཁྲག་ལ་འཕོས་སོང་།

ཕ།

མདའ་ཞིག་བོར་དེ་ཚེ་གང་སྐྱོ་སྡུག

མདུང་ཞིག་སྟོར་བར་ཕྱིར་ཕྱིར་འཕྲེང་འདུག

སྒྱུ་རྩལ་བྱང་མ་ཉི་ཧོང་སུམ་རྐང་།

སྐྱོ་བསལ་གར་ལ་ཚར་གཅིག་ཞུགས་དང་།

སེམས་གསོ་རྒྱུད་མང་ལན་གཅིག་དཀྲོལ་དང་།

བ།

སླར་ཡང་།

བྱིས་པ་བཙས་མ་ཞིག་ལྟར།

ངག་ལྐུགས་སོང་།

མ།

སྐབས་རེར་སྨྱོན་པ་ཞིག་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཧ་ཧ་ཧ།

ལན་རེར་ནམ་གུང་གྲིམ་སེ་ལངས་ཏེ་མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་དི་རི་རི།

མཚམས་རེར་ཅི་ཡིན་འདི་ཡིན་མེད་པར་གང་འབྱུང་འབོད་པ་ཀི་ཧེ་ཧེ།།

གདོན་གྱིས་ཟིན་འདུག་ཟེར་ནས་ཁོང་ཚོས་ང་ལ་ཕཊ་ཕཊ་ཕཊ།

ཙ།

མི་རབས་ནས་མི་རབས།

བུ་རབས་ནས་བུ་རབས།

བོས་བོས་ནས་ངག་ཀྱང་བོར་སོང་།

འབོད་པ་ལ་ལན་མེད་པ།

གསོན་དགོས་པའི་སྤོབས་པ་རེད་འདུག

ཚ།

ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གྲོག་རོང་ནས་ངལ་ཞིང་།

ཡིག་ཚོགས་ཀྱི་ཚང་ཚིང་ནས་བོར་ཏེ།

མི་གཤིས་ཤོར་བའི་རྫུན་མ་ཞེས།

རང་གིས་རང་ལ་གཤེ་འདི་ཅི་ཞིག་ལགས།

ཛ།

ཁ་སང་དེ་རིང་གི་རྒུད་པ་འདི

ཝ་སྐད་ཤོར་ཅིང།

ཝ་རྔ་དྲུད་དེ་འགྲོ

2010-2012    ནིའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ།

༩

སྤྲང་ཁུག་འཁུར་མཁན་གྱི་ང་རང་། 

ལ་ལ་ཞིག་ཤི་བའི་རྗེས།

རྗེས་དྲན་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཡོད།  མྱ་ངན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ཡོད།

ང་ཤི་རྗེས། 

ཆུང་མ་ཡི་མིག་ཆུ་གྲང་མོ། བུ་ཆུང་གི་ཕ་འབོད་དྲག་པོ།

ལ་ལ་ཞིག་ནི་ཤི་བའི་རྗེས། 

འཛམ་གླིང་ཚགས་པར་མདུན་ངོས་ཀྱི་གསར་འགྱུར་ཆེན་མོ།

གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ནམ་པུར་སྒམ་རྩ་ཆེན་ནང་གི་དམར་གདུང་ཆེན་མོ།

ང་ཤི་བའི་རྗེས།  རུལ་དྲི་ཁ་བའི་བེམ་རོ་ཉམ་ཆུང་།

བྱ་རྒོད་ཞེན་པ་ལོག་བཞིན་ཟ་པའི་དུད་ཁྲོད་ཀྱི་གད་སྙིགས།

ལ་ལ་ཞིག་ཤི་བའི་རྗེས།

ཤུལ་ལུས་ཚོར་སྒོར་མོ་བགོ་རྒྱུ་ཡོད། གཞིས་ཁང་རྩོད་རྒྱུ་ཡོད།

ང་ཤི་བའི་རྗེས།

མཆོད་སྒམ་ནང་ལྷ་སྐུ་ཁ་ཤས།

དཔེ་སྒྲོམ་ནང་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས།

ལ་ལ་ཞིག་ཤི་རྗེས།

མཆོད་བཤམ་དུ་གསུང་རྩོམ་སྒྲིག་རྒྱུ་ཡོད།

ང་ཤི་རྗེས།

པིར་མིང་འོག་ཡིབ་ནས་བྲིས་པའི་སྙན་ངག་ཤོག་ལེབ་ཁ་ཤས་སོ།

༡༠

རང་གིས་རང་ལ་སྨྲས་བ 

དེང་སྐབས་ཁྱོད་ལ་ཅི་བྱུང་ལགས།

དཔེ་དེབ་ཀློག་པའི་སྤྲོ་སྣང་མེད།

མྱོང་ཚོར་འབྲི་བའི་སྤོབས་པ་བརླགས།

ཐ་ན་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཉེ་སར་ཀྱང་འགྲོ་མི་སྤོབས།

གཟུགས་མེད་ཀྱི་ནགས་ཚལ་འདར་ཤུག་ཤུག

སྟོང་འཇགས་ཀྱི་མཚན་ལྗོངས་གྲང་ཤུར་ཤུར།

ཟུག་གཟེར་ལ་ཞི་བ་མི་མངའ་བའི།

སྒྲ་མེད་ཀྱི་འོ་དོད་སུ་ལ་སྒྲོག

སྐྱ་རེངས་ཀྱིས་ཡོལ་བ་ཕྱེས།

ཉི་འོད་ཀྱིས་འཐམ་འཁྱུད་བྱེད།

བུ་ཆུང་གིས་ཨ་ཕ་ཞེས་དགའ་བས་འབོད།

ཆུང་མ་ཡིས་སྙིང་ཉེ་ཞེས་སྐེ་ལ་འཁྱུད།

འཁོར་བ་ཡིས་ཁྱོད་ལ་འདི་འདྲ་མཛའ་ཞིང་བརྩེ་ནའང་།

མི་མཇེད་ཀྱི་ཚང་ཚིང་དུ་སྨྲེ་ངག་འདོན་པ་ཅི་ཞིག་ལགས།

༡༡

ཕ་ཝང་གིས་སྐྱེལ་འོང་བའི་ལེགས་སྐྱེས། 

ཤར་གླིང་བ་ཞིག་ཧབ་སྦྲིད་རྒྱག

ཏོག་དབྱིབས་ནད་འབུ་འཁུར་མཁན་ཕ་ཝང་གིས་གློ་ལུ་བརྒྱབ་པ་ལྟར།

གཡས་གཡོན་གྱི་མི་རྣམས་བྲེད་ཤ་ལངས།

མེ་འཁོར་ནང་གི་ཤར་གླིང་བ།

རྐུབ་སྟེགས་ལེབ་སེ་རང་གི་ཡིན་པ་འདྲ།

འགྲུལ་མི་རྒྱང་བཀྱེད་ཤུལ་དུ།

རྐང་བ་བརྐྱངས་ཏེ་ཉལ་ཆོག

ཁྲོམ་སྲང་གི་ཤར་གླིང་བ།

རལ་གྲི་གཡུག་མཁན་སྨྱོན་པ་ཞིག་རྒྱུ་བ་ལྟར།

མི་དཀར་དང་མི་ནག  ཧི་སི་པན་ནི་ཀ་རྣམས་གཡོལ་ཏེ་འགྲོ།

ཤར་གླིང་བའི་ཟ་ཁང་དུ།

དུག་སྦྲུལ་མགོ་ལེབ་འཛུལ་བ་ཡིན་ནམ།

སྒོའི་ནང་དུ་སྒེ་བསྲིང་ཙམ་བགྱིད་དེ།

འཚབ་བ་འཚུབ་བེར་ཐོན་འགྲོ།

མགོ་སེར་སྤོར་ཏོ་ཚོ།

ཤར་གླིང་གཞོན་ནུ་མར་ཞེན་ཁ་ལོག་པ་འདྲ།

རྒྱ་གྲོང་ལ་འདུར་རྒྱུག་མཚམས་བཞག་འདུག

རིགས་མཐུན་མགོ་ནག་ཚོ་ཡང་།

རྒྱ་སྐད་ཤོད་པ་ཐོས་བ་ན།

ལྐོག་གསོད་ཀྱི་གསང་ཇུས་བརྟོལ་བ་ལྟར།

སྐྲག་བཞིན་བྲོས་འགྲོ།

ཁ་སང་དེ་རིང་གི་ཤར་གླིང་བ།

ཏོག་དབྱིབས་ནད་འབུ་སྟོར་མཁན་གྱི་ཕ་ཝང་འེ་རེད།

2020.2.10  ཨ་རིའི་ནང་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་མཆེད་དེ་ཤར་གླིང་བར་དོགས་ཟོན་ཆེར་བགྱིད་པའི་དུས།

༡༢

སེམས་ནང་གི་མུན་པ

ལྗོན་པར་རང་དབང་མི་འདུག་སྡོང་ལོ་བཙག་གིས་འཁྱེར།།

ངང་མོར་སྡོད་ལོང་མ་མཆིས་མཚོ་མོ་འཁྱག་པས་བསྡམས།།

མི་ཚེར་སྒུག་ལོང་མེད་སོང་སྐྲ་འདབ་ཁ་བས་གཡོགས།།

ཡིད་སེམས་ངལ་གསོ་མི་མངའ་སྐྱོ་བས་རྟིང་ནས་སྒུལ།། 

སྙན་ངག་བརྒྱ་ཕྲག་བྲིས་བའི་སེམས་ཀྱི་རྨ་ཁ་ལྕི།།

ཨ་རག་ཉིན་མཚན་འཐུང་འདྲ་སྒྱུ་ལུས་ན་ཟུག་ཆེ།།

གསོལ་བ་སྟོང་ཕྲག་བཏབ་ཀྱང་ཨ་ལན་མེད་པ་ཡི།།

སེམས་ཀྱི་གཅོང་རོང་ཆེན་མོ་ད་དུང་བརྒལ་མ་ནུས།། 

མི་ཚེའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་ཕྱིར་དམ་ཆོས་ཡང་ཡང་བཀླགས།།

འཇིག་རྟེན་ཟིང་ཟིང་འཚོལ་སྒྲུབ་ངལ་མེད་རྒྱུ་ནོར་བཙལ།།

བརྩེ་དུང་ཕོངས་བ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བ་སྒྲུབས།།

ནང་གི་སྨག་རུམ་སྟུག་པོ་ད་དུང་མ་ཡལ་ཐལ།།

༡༣

ཁྱིམ་མཚེས་རྒད་པོ  

ཧ་ལོ་ཞེས་འཚམས་འདྲི་ཙམ་ལས།

ཁོང་གི་མིང་ཅི་ཡིན་དང་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་གང་ཡང་མི་ཤེས།

འགྲོ་རོགས་ཁྱིའམ་འདུག་རོགས་ཞི་མི་ཞིག་ཀྱང་མི་འདུག

མཚན་མོར་སྒེའུ་ཁུང་ལས་འཕྲོ་བའི་གློག་འོད་ནི་

ཁོང་གི་ཉལ་རོགས་ཁོ་ནའོ།

ཉེ་སྔོན་ཞིག་ནས་ཁོང་མཇལ་རྒྱུ་མི་འདུག

ལ་ལས་ཁོང་ཝེ་སི་ཁོན་སིན་གྱི་གྲང་ངར་མ་བཟོད་པར་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་ཕྱིན་ཟེར།

ཁ་ཅིག་གིས་ཁོ་ཏོག་ནད་ལ་སྐྲག་ཏེ་ཟུར་བཅད་ལ་བཞུགས་སོང་སྐད།

དེ་ནས་མཚན་ཞིག་ལ།

གྲོང་བརྡལ་ཉེན་རྟོག་པས་ཁོང་གི་ཁྱིམ་སྒོ་གཏོར་ཏེ་ནང་དུ་འཛུལ།

རུལ་དྲི་ཁ་བའི་དངོས་པོ་ཞིག་རས་ཡུག་དཀར་པོ་ཞིག་ནང་བཏུམས་ཏེ་སྒོ་ཕྱི་ལ་བཞག

ཛ་དྲག་དུང་བརྡ་དང་ཛ་དྲག་གློག་འོད་སྦར་མེད་པའི་རླངས་འཁོར་ཞིག་སླེབས་ཏེ་དངོས་པོ་ཡ་མཚན་དེ་གཞན་དུ་འཁྱེར།

ཁོང་ལ་དགའ་སྡུག་བརྗོད་ཡུལ་བཟའ་ཟླ་ཞིག་མེད་པ་ནི

ཁོ་མོ་སྔར་ནས་ཚེ་འདས་སུ་ཕྱིན་ནམ། ཡང་ན་བཟའ་འཐོར་བྱུང་།

རྒ་བ་དང་ན་བའི་དུས་ལག་རྟེན་བྱེད་འོས་བུ་དང་བུ་མོ་ཞིག་ཀྱང་མེད་པ་ནི

མི་ཚེར་ཆག་སྒོ་བྱུང་ནས་རྐྱེན་ལམ་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནམ

ཡང་ན་ཕ་བུའི་མཛའ་འབྲེལ་གཏན་དུ་ཆད་དེ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན།

འོ། ཁོང་ལ་ལོ་ལྔ་བཅུའི་ནང་སླེབས་པའི་སྲིང་མོ་ཞིག་འདུག

ཕུ་བོ་འདས་རྗེས་ཁོ་མོ་རྔམ་རྔམ་འཚུབ་འཚུབ་ངང་སླེབས་སོང་།

ཁོ་མོས་ཕུ་བོའི་ཁང་ཁྱིམ་ལ་གད་བདར་གཙང་མ་ཞིག་བྱས་ཏེ་ཚོང་རྭ་ལ་བཞག་སོང་།

སྐངས་དེར་ངས་ཀྱང་རང་གི་ཁང་བ་ཚོང་རྭ་ལ་བཞག་ནས་བཙོང་ཚར་ཙམ་ཡིན།

ཁོ་མོའི་གདོང་ལ་དགའ་འཛུམ་ཞིག་འཁོར་ཏེ

“དེ་རིང་ཁང་པ་ཉོ་མཁན་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་སླེབས་སོང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ག་ཚོད་ལ་བཙོང་ཟིན་པ་ཡིན”་ཞེས་འདྲི།

ང་ལ་ལན་གདབ་རྒྱུ་མ་རག་པར་གདོང་ནས་བཅོས་འཛུམ་ཞིག་བསྟན་དེ་ 

“རིན་གོང་ཡག་པོ་ཁུག་བྱུང་ལགས”ཞེས་ལན་བཏབ།

ངས་རྒད་པོ་འདས་པོ་ཁོང་ཡིད་ལ་བཅག་བཞིན

ཉལ་ཁང་གི་སྐས་འཛེགས་ལས་བབས་ཏེ་འོག་ཁང་ལ་ཕྱིན།

ཆུང་མས་ཐབ་ཚང་ན་ཟ་མ་གཡོས་སྦྱོར་ལ་བྲེལ་འདུག

བུ་ཆུང་གཉིས་ཀྱིས་རང་རང་ས་ནས་དཔེ་དེབ་རེ་ཁ་ཕྱེས་ཏེ་འབོལ་ཁྲི་སྟེང་བསྡད་འདུག

ཕྲུ་གུའི་ཕྱོགས་ལ་འཁོར་དེ་ཞོགས་པ་བདེ་ལེགས་ཞེས་བོས་ཏེ།

ཆུང་མའི་གམ་ལ་ཕྱིན་ཏེ

མི་ཚེ་ནང་ཐེངས་དང་པོར་ཁོ་མོའི་འགྲམ་པ་ལ་འོ་ཞིག་བསྐྱལ།

“''I love you''”ཞེས་སྔོན་ཆད་ཟེར་མ་མྱོང་བ་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་ངག་ལས་ཐལ།

2021.1  

༡༤

ཝ་ཡོན་རི་སྒང་གི་དམིགས་པ 

གངས་རི་དྲན་གདུང་ནི་ཁ་སང་གི་རྨི་ལམ་ནང་འཕུར་པའི་ཁ་བ་དང་འདྲ་ལ།

ཝ་ཡོན་མིན་རི་ལུང་ན་རྒྱུ་བའི་སྨུག་པ་ནི་ལྷ་ཤིང་ཤུག་པའི་བསང་དུད་འཕྱུར་བ་དང་མཚུངས།

ཀེང་རུས་རི་མོ་ཕབ་པའི་མོ་ཊ་རྙིང་ཀོག་གིས་ཁོ་བོའི་སེམས་འགྱུ་རྟོགས་པ་ལྟར།

ལྡིར་སྒྲ་དང་དུད་ནག་འཚུབ་མའི་ཁྲོད།

ཟག་བཅས་ཀྱི་རོ་ཀོག་སྐམ་པོ་རི་གྲོང་འདིའི་ས་སྒང་མཐོ་ཤོས་སུ་སྐྱེལ།

དོ་ནུབ་ཀྱི་ཟླ་དཀར་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཤིང་།

རི་སྒང་འདིའི་ལྷིང་འཇགས་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ།

མི་ལའི་མགུར་འབུམ་གྱི་ཁ་ཕྱེས་ཏེ།

བྲག་དཀར་རྟ་སོ་ནས་སྲིང་མོ་ལ་བླངས་པའི་བསམ་པ་རྫོགས་གླུ་དབྱངས་ལ་འཐེན

གངས་རིའི་བང་རིམ་བརྩེགས་ཤིང་།

གངས་ཆབ་ཤག་ཤག་འབབ་པའི་རྒྱང་རིང་གི་ཕ་ས་དེར་ཚེ་མཇུག་གི་དམིགས་པ་གཏད་པ་ན།

ལ་ཁ་ནས་རི་སྤྱང་ངུ་ཞིང་།

བྲང་ཁུང་དུ་གློ་སྙིང་ཟུང་འཐམ་སོང་།

༡༥

གུང་ཚིགས་མཐའ་མ།   

གུང་ཚིགས་མཐའ་མ་དེ་དུག་ཕོར་བ་གང་ངོ་།

གུང་ཚིགས་མཐའ་མ་དེ་ཐན་བྱས་སྐྱེལ་ཡོང་བའི་ལག་རྟགས་ནག་པོ་ཞིག་གོ། 

གུང་ཚིགས་མཐའ་མའི་ཉིན་དེར།

རྒྱུད་མང་གི་སྐུད་པ་ཆད། སྙན་ངག་གི་གྲེ་འགྱུར་འགག

གུང་ཚིགས་མཐའ་མའི་ཉིན་དེར།

གསེར་གྱི་མཛུབ་དཀྲིས་ཆག  སྐེ་ཡི་མུ་ཏིག་ལྷུང་།

གུང་ཚིགས་མཐའ་མའི་ཉིན་དེ།

མིག་ཆུའི་ཀློང་དུ་སྐྱེལ་མ་བྱས།

'ངས་ཁྱོད་དྲན་ཡོང་'་དང་'ང་ཁྱོད་ལ་དགའ'་ཡི་བདེ་མོ་བཞག

གུང་ཚིགས་མཐའ་མ་དེ་དུས་རབས་འདི་ཡི་རྡོ་རིང་ནག་པོ་ཞིག

གུང་ཚིགས་མཐའ་མ་དེ་གཅན་གཟན་གྱི་མཆེ་བ་གཟེང་པའི་གཅོང་རོང་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ།

2022  ༼ཏོག་ནད་ཀྱིས་ཨ་རི་ནང་མི་གྲངས་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ།༽

༡༦

ཨམ་སྐད་སྙན་ངག་ཁ་བརྡ་མ།  

ནུ་མ་ལྟར་མཁྲེང་བའི་རི་སྒང་དེར།

མཇེ་ཀོག་ལྟར་སྣང་བ་སྐྱིད་པའི་ང་རང་བགྲོད།

མོས། “ས་ཁ་ས་ཐོག་གི་ཆོས་ དགེ་བ་ཟིག་རེད།”།

ངས། “ཡུམ་དུམ་པ་བཅུ་གཉིས་ མི་བསོ་གི་ན།”།

མོས།  “ལྷ་ཡུལ་ལ་ཐོན་དང་ནི་འདྲ་ཟིག་སྐྱིད་ཀི།”་ཟེར། 

ངས།  “འདི་མ་ཡིན་པའི་ལྷ་ཡུལ་ཞིག་ཡོད་ནི་མ་རེད”་ ཅེས་ལན་དུ་གདབས།

༡༧

དཀར་ཟས་ངའོ་སྙམ་མ་བདེ 

གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་མིང་འབོད་མི་ཚར་བའི།།

སྲོག་ལྡན་འབུ་ཆེན་འབུ་ཆུང་ཚར་བཅད་དེ།།

དུག་རྫས་བཤས་རྭ་ཆེན་མོའི་ཞིང་ས་ནས།།།

ཐོན་བསྐྱེད་བཟའ་འབྲུ་སྔོ་ཚལ་ཤིང་འབྲས་ལ།།

ལྕེ་བལྡག་བྱེད་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་བློ་མ་བདེ།།

འཚེ་མེད་སྡིག་བྲལ་རྣམ་དག་པའི།།

ཟས་ནི་གང་དུ་མི་རྙེད་ན།།

དམར་ཟ་བ་ནི་ཉམས་དམའ་ཞིང་།།

དཀར་ཟས་ངའོ་སྙམ་མ་བདེ།།

༡༨

ཨ་རིའི་མི་དཀར་སྐེ་སྟུག་ཚོར་གདམས་པ   

ངེད་ཅག་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་རྩེད་མོ་མ་རྩེ་ཞིག།

ང་ཚོའི་ཤ་མདོག་དང་སྐད་རིགས། གདོང་དབྱིབས་སོགས་མི་འདྲ་ན་ཡང་།

བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་མྱོང་ཚུལ་འདྲ་མཚུངས་ཡིན།

ང་ཚོ་རང་གི་ཕ་ཡུལ་ལ་ཕྱིར་ལོག་རྒྱུག་འེ།

ཁྱེད་ཅག་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་ལྐོག་ལྐོག་སུབ་སུབ་ངང་ཡུལ་འདིའི་བདག་པོ་འཁྲུལ་མེད་དུ་གྱུར་ཟིན་པ་ཡིན།

སྐད་ཆ་འདི་ན་བ་ཧོ་དང་ཆི་རོ་ཁེ་སོགས་ཡུལ་འདིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཀྱིས་ལབ་ན་འོས་ཤིང་འཚམས་པ་ལས།

ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྐུན་ཇག་དང་ལག་དམར་བའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཚོར་སྤོབས་ཤོད་དེ་འདྲ་བཤད་པའི་ཐོབ་ཐང་མེད།

ངེད་ཤར་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ནད་ཡམས་འཁྱེར་མཁན་རེད་འེ།

༡༩༡༨་ལོར་མི་གྲངས་ས་ཡ་ལྔ་བཅུའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་མཁན་ནད་ཡམས་གང་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་གང་ཡིན་མི་ཤེས་ཟེར་རམ།

སྐབས་དེར་འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་གཞན་གྱིས་ཁྱེད་ཅག་ནད་ཡམས་འཁྱེར་མཁན་རེད་ཅེས་གཅར་རྡུང་དང་དམར་གསོད་བཏང་བྱུང་ངམ།

ཁྱེད་དེང་སྐབས་“སེམས་པ་སྐྱིད་པོ་མི་འདུག་”འེ།

མི་རིགས་ནག་པོ་ཁྱེད་ཀྱི་རྐང་འོག་ནས་རོ་ལངས་བརྒྱབ་ཟིན་པས་ཁྱེད་རང་སེམས་པ་མ་སྐྱིད་པ་བྱུང་ངམ།

ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲུག་ཆེན་ཁྱེད་ཀྱི་མཇིང་བར་ཞོན་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་གད་རྒྱངས་སྒྲོག་པ་མ་བཟོད་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་སྙིང་རླུང་འཁྲུགས་སམ།

གནམ་རྒན་མའི་སྐྱབས་འོག་ན་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་གྱི་ཨ་རི་འདི།

ཁྱེད་གཅིག་པུས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་འདོད་ཀྱི་ཧམ་སེམས་མ་འཆང་རོགས།

བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་འབར་བའི་རང་དབང་གི་ནམ་མཁའ་འདི།

ཤ་མདོག་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ། སྨུག་པོ། སེར་པོར་འབོད་པ་ཚང་མ་ལ་ཐུང་མོང་དུ་དབང་བ་ཞིག་ཡིན།

2021་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་3་པའི་ཚེས་20་ལ།  

༡༩

ནིའུ་ཡོག་གི་དུད་འགྲོ 

ཤར་ཕྱོགས་པའི་གདོང་དབྱིབས་འདི་འཁྱེར་དེ་སྒོ་ཕྱི་ལ་ཐོན་རྒྱུ་ནི་ཇི་འདྲའི་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་རེད་ཨང་། 

གདོང་ལ་ཁ་ལུད་འཕེན་མཁན་ཞིག་གིས་སྒུག་ཡོད་དམ།

མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་མཁན་ཞིག་དང་ཐུག་འོང་ངམ།

ཡང་ན་གྲི་འམ་མེ་མདའ་འཁུར་མཁན་ཞིག་གིས་གསོད་སྲིད་དམ།

རང་ཁྱིམ་དུ་ཡིབ་སྡོད་པ་ནི་སྐྱིད་ཤོས་རེད་ཨང་།

རྒྱ་ནད་འཁྱེར་མཁན་ཞེས་ཚིག་རྩུབ་མི་གོ།

ཕྱིར་རང་ཡུལ་ལ་ལོག་རྒྱུག་ཅེས་“སྐད་ལོག”་མི་ཚོར།

གཞན་རིགས་ལ་སྡང་སེམས་ཆེ་བའི་མིག་ལོག་མི་འཕྲད།

མཛེས་སྡུག་གི་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ནི།

དུད་འགྲོ་ཡི་ནགས་ཚལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན་དམ།

མན་ཧ་དྲན་གྱི་སྲང་ལམ་དུ།

ལོ་ན་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔར་སོན་པའི་རྒན་མོ་ལ་རྐང་བརྫིས་བྱེད་མཁན་དེ།

དུད་འགྲོ་ཞིག་རེད།

མེ་འཁོར་སྒུག་གནས་སུ།

འཁོར་ལམ་ནང་འཕུད་རྒྱག་གཏོང་མཁན་དེ་ཟོག་ནག་ཞིག་མ་རེད་དམ།

L་མེ་འཁོར་གྱི་འགྲུལ་སྒམ་ནང་།

Noel Quintana་ལགས་ཀྱི་གདོང་པ་བཞར་གྲིས་གཤག་མཁན་དེའང་རྩྭ་གཟན་ཞིག་མིན་ན་ཅི་རེད།

2021་ལོའི་ཟླ་3་པའི་ཚེས་31་ལ།  

༢༠

ནགས་ཚལ་འགྲིམས་པ།

ཁེར་རྐྱང་གི་བགྲོད་ལམ་སྟེང་གཅིག་པུར་དེངས།

ཀྱག་ཀྱོག་གི་ལམ་ཕྲན་ནགས་ཀློང་དུ་འཐེན།

རླུང་བུ་ལྡོམ་པོ་ཞིག་གིས་ཧ་ལོ་ཟེར།

སྡོང་ལོ་སྐམ་པོ་ཞིག་ཕྲག་སྟེང་དུ་བབས་ནས་སྐུ་ཞབས་གང་དུ་བཞུད་ཅེས་འདྲི།

དོ་ནུབ་སུ་གང་ལའང་སྐད་ཆ་བཤད་མི་སྤྲོ།

འཁྱག་རོམ་ལྟར་རེངས་བའི་སྨྲ་སྒོ་བསྡམས་ཏེ་མདུན་དུ་བསྐྱོད།

ཉི་མ་ནུབ་ཟིན་སྨག་པས་མཚན་ལྗོངས་བཏུམས།

ལྗོན་ཤིང་གིས་མུན་པའི་ཁྲོད་ངུ་ངག་འདོན་པ།

བུ་སྟོར་ཨ་མ་བཤུམ་དང་འདྲ་ལ་ཁྱོ་ཤི་སྨན་ཤར་སྨྲེ་ངག་འདོན་དང་ཡང་མཚུངས།

ཞི་བདེའི་ནགས་ཚལ་དོ་དགོང་དུ་ཁས་གནོན།

ནམ་རྒྱུན་དགའ་བ་འདྲེན་པའི་ནགས་ཚལ་དོ་དགོང་སྐྱོ་བས་གཏམས།

རབ་ཏུ་གདུང་བའི་ནགས་ཚལ་ལགས།

སྡུག་བསྔལ་གྱི་མྱོང་ཚོར་ནི་ཧ་ཅང་གཏིང་ཟབ་ལ་རིན་ཐང་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས།

ངས་ཁྱོད་ཀྱི་དཔའ་ཆེན་གྱི་ཉམས་བཞེས་ལ་བར་ཆད་གཏོང་མི་ཕོད་ལ།

ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དོ་དགོང་བདག་ལ་སེམས་གསོ་མ་བགྱི་རོགས།

མལ་སྒྲི་སན། 

༢༡

རྡོ་དང་འདྲ་བའི་སྣང་འཆར། 

སྔོན་ཚེ་སྙིང་གའི་དགུ་མདུད་ཆེ།།

སྙན་ངག་གཅིག་གིས་གྲོལ་ནས་འགྲོ།།

ཁ་ཏོན་ཚར་རེས་ཞི་ནས་འགྲོ།།

རྨི་རྟག་སྒོམ་གྱིས་བཤིག་ནས་འགྲོ།།

ད་ནི་ཕན་པ་མི་གདའ་ལགས།།

སྔོན་དུས་སེམས་ནི་བདེ་འཁྱུག་གེ།།

ཉི་མ་རེ་རེའི་འཚོ་བ་སྐྱིད།།

ལས་དོན་གང་བགྱི་སྣང་བ་སྐྱིད།།

གོ་ལ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མཛེས།།

ཞོགས་པའི་ཉི་ཟེར་ལུས་ལ་འཇམ།།

དྭངས་གཙང་མཁའ་དབུགས་གློ་བར་འཕྲོད།།

དཔྱིད་ཀ་མེ་ཏོག་འཁྲུངས་བ་མཛེས།།

སྟོན་མཇུག་སྡོང་ལོ་ལྷུང་བ་སྡུག།།

དགུན་དུས་ཁ་བ་འབབ་པ་རྨད།།

དེང་ཚེ་གང་ཤར་རོ་གོག་འདྲ།།

སྣང་ཚོར་འདི་ཀོ་རྡོ་དང་འདྲ།།

མལ་སྒྲི་སན།

༢༢

སྟོན་མཇུག་གི་ཐོལ་གླུ 

ཉི་འོད་དྲོ་ས་ཞིག་ཏུ།།

པགས་སྟན་འཇམ་པོའི་སྟེང་དུ།།

ཁྱི་རྒན་ཤི་རོ་ཞིག་ལྟར།།

ལངས་རྒྱུ་མེད་ན་དགའ་ལ།།

མི་མེད་ལུང་སྟོང་ཞིག་ཏུ།།

རི་དྭགས་རྨས་མ་ཞིག་ལྟར།།

རྨ་ཁ་གད་པར་གཏད་དེ།།

འདུན་མ་བྲག་ལ་བཅོལ་འདོད།།

ཀློག་ཀླད་རྩིས་གསུབ་བྱས་བཞིན།།

སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ལང་ལོང་།།

ཡོད་ཚད་གཙང་ཕྱགས་བགྱིས་ཏེ།།

སྔོ་བསངས་མཁའ་ལྟར་སྡོད་འདོད།།

རོ་གོག་འཁུར་ཙ་འཁུར་ནས།།

མི་ཚེ་ཕྱེད་ཀ་ཕྱིན་ཀྱང་།།

གཅིན་དང་སྐྱག་པའི་ཕུང་བོ།།

དྲི་ངན་བྲོ་ལས་མི་འདུག།

ང་ཆེ་ང་བཙན་ཟེར་གི།།

ང་མཁས་ང་ཕྱུག་ཟེར་གི།།

བརྙང་ཁུ་སེར་པོའི་རྐྱལ་བ།།

སང་བརྡོལ་གནངས་བརྡོལ་རེད་འདུག།

གདོང་ལ་རྫུན་འབག་གྱོན་ནས།།

སྐྱེས་ནས་ད་བར་ཡོང་ཡིན།།

རྫུན་རྐུབ་ལྷན་པས་བཀབ་ནས།།

ག་ཚོད་བར་དུ་འགྲོ་དགོས།།

༢༣

སླར་ཡང་ངག་ནས་འདི་འདྲ་ཤོར 

མདང་གསུམ་གཤིན་རྗེའི་བཀའ་ཡིག་མལ་སར་འབྱོར།།

སྙིང་རྩ་བྲེག་སོང་སྒྱིད་ཤ་ཞུམ་ཞུམ་འདར།།

ཨ་ཕ་ཨ་མ་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོས་བོས།།

བུ་དང་ཆུང་མ་ངུ་སྔངས་བྱེད་བཞིན་བཙལ།།

རྩ་བའི་བླ་མ་ཡིད་དུ་འཆར་མ་བཏུབ།།

དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་སེམས་ལ་དྲན་མ་ཐུབ།།

སྐྱེས་བ་ཕྱི་མ་སེམས་ལ་འཁོར་མ་ནུས།།

ང་ཡི་མི་ཚེ་ཟད་ཅེས་མྱ་ངན་བྱེད།།

ཁོ་མོས་བདག་གི་མིང་ནས་འབོད་བཞིན་དུ།།

ཁྱེད་རང་ནད་ངན་ཞིག་གིས་ཟིན་མིན་ནམ།།

ཡང་ན་རྨི་ལམ་འཁྲུགས་པ་ཨེ་རེད་ཅེས།།

སྐྲག་པའི་མིག་གཉིས་ཆེ་ཆེར་གདངས་ནས་འདུག།

ལུས་ལ་རེག་ཙམ་བྱས་དུས་གསོན་ནས་འདུག།

རྨི་ལམ་ཡིན་པ་འདྲ་ཞེས་ལན་དུ་གདབས།།

ད་ནས་ལས་ཀ་གཅིག་པུར་མགོ་མི་འཁོར།།

ནང་མི་ལྷན་ཏུ་དུས་ཚོད་མང་ཙམ་བསྐྱལ།།

ཧ་ཧ་ཧོ་ཧོ་ཟེར་ལ་སྐྱིད་པོ་བྱེད།།

གཉེན་འཕྲད་ལྗོངས་རྒྱུ་སོགས་ལའང་གང་མང་འགྲོ།།

ཁས་ལེན་འདི་འདྲ་སླར་ཡང་ངག་ནས་བརྡོལ།།

༢༤

ཀུ་ཤུ་གླིང་ག།   

ཀུ་ཤུ་ཁ་པར་ཚང་གི་ངེས་སྟོན་པ།།

ཞིང་གཤེགས་ སུ་ཊི་༜ ཇོ་སྦིའི་ ཐུགས་དགོངས་ལས།།

ལེགས་འཁྲུངས་ཀུ་ཤུ་ཚོང་ལས་གདན་ས་ཆེ།།

བཟོ་སྐྲུན་བཀོད་ལེགས་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ།།

ས་ཁར་བང་རིམ་བཞི་ལ་ས་འོག་གསུམ།།

ཧྥེ་ཀྲི་ས་ཡ་གྲུ་བཞི་གཉིས་ཚེགས་བརྒྱད།།

ལས་བྱེད་ཆིག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཙམ་ནི་ཤོང་།།

ཁོར་ཡུག་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱད་ཅུའི་ས་ཁྱོན་ནི།།

ལྗོན་འཛུགས་ནགས་འདེབས་ལྗང་མདོག་རྭ་བར་བསྒྱུར།།

གཙུག་ཏུ་ཉི་གློག་རྩིག་གྱང་ཤེལ་གྱིས་བཞེངས།།

རང་བྱུང་འབྱུང་ནུས་བཀོལ་སྤྱོད་རྩལ་དུ་བཏོན།།

དབྱར་བསིལ་དགུན་དྲོ་རབ་གསལ་ཁྱམས་རྭ་ནས།།

ཕྱི་ནང་སྐྱེད་ཚལ་ཐོགས་རེག་མེད་པར་མཇལ།།

ལས་བྱེད་འཕྲོད་སྟེན་ཁང་དང་ལུས་སྦྱོང་ཁང་།།

ལས་མིས་སྤྱོད་ཆོག་ལྕགས་རྟ་ཆིག་སྟོང་སོགས།།

མི་ཡི་བདེ་ཐང་དང་པོར་བརྩི་བ་ཡི།།

སྙན་གྲགས་འབར་བའི་ཀུ་ཤུ་ཚོང་ལས་ཁང་།

ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁ་ལི་ཧྥོར་ནི་ཡར།།

ཁོ་ཕིར་ཊི་ནོ་ཞེས་བྱའི་གྲོང་བརྡལ་རུ།།

འཕུར་སྡེར་ཆེན་པོ་ས་ལ་བབས་དང་འདྲ།།

ཀུ་ཤུ་གླིང་ག་ཟེར་ན་མིང་དངོས་ཡིན།།

བར་སྣང་འཕུར་གྲུ་ཟེར་ན་མིང་ཏོག་ཡིན།།

བཞེངས་སྐྲུན་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ལྔ་བཅུ་སྐད།།

མང་དུ་མཁྱེན་འདོད་དྲ་ངོགས་རིག་མཛོད་ཉུལ།།

གཞན་ཡང་&lt;&lt; སུ་ཊི་༜ ཇོ་སྦིསི &gt;&gt;་རྣམ་ཐར་དང་།

སི་ཊན་ཧྥོར་སྒྲི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་དུ།

ཉིས་སྟོང་ལྔ་ལ་གནང་བའི་གྲགས་ཆེན་གསུང་།།

མཇལ་ན་ཁོང་གི་དགོངས་པ་རྟོགས་པ་ལགས།།

༢༥

འབྲལ་བའི་ཉིན

ཁྱེད་ང་ཚོ་དང་འབྲལ་བའི་ཉིན།

ཡིག་དྲུག་མ་ཎིའི་དབྱངས་རྟ་འགག་འགྲོ།

པོ་ཊི་སུམ་བརྒྱའི་གླེགས་ཐག་ལྷོད་འགྲོ། 

ཁྱེད་ང་ཚོ་དང་འབྲལ་བའི་ཉིན།

གངས་རི་དཀར་བོའི་འཛུམ་མདངས་འཐོར་འགྲོ།

ཁ་འབབ་རྣམ་བཞིའི་སྟངས་སྟབས་འཆོལ་འགྲོ། 

ཁྱེད་ང་ཚོ་དང་འབྲལ་བའི་ཉིན།

རྩྭ་ཐང་ཡངས་བོའི་གླུ་སྐད་ཆད་འགྲོ།

གྲོ་ནས་སྙེ་མའི་མདུད་རྒྱ་ཞིག་འགྲོ། 

ཁྱེད་ང་ཚོ་དང་འབྲལ་བའི་ཉིན།

ཡ་ཆུང་སྟོད་ལ་དྲག་ཆར་ལྡང་འོང་།

མིག་ཀོང་ཕྲ་མོ་ཆར་ཆུས་ཁེངས་ཡོང་། 

ཁྱེད་ང་ཚོ་དང་འབྲལ་བའི་ཉིན།

ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀྱི་སོ་མཚམས་འཁྲུག་འགྲོ།

ཤི་གསོན་གང་ཡིན་སྣང་བ་འཁྲུལ་འགྲོ།

༢༦

ཁྱོད་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། 

སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་རྟག་བརྟན་གྱི་བདེ་བ་ཞིག་ཡོད་ཚེ།

དེ་བདག་ལ་མི་དགོས་ལགས།

འཁོར་བའི་ཞིང་སར་ཟག་བཅས་ཀྱི་འགྱུར་ཁུག་རྣ་བར་སྙན་ཞིང་ཡིད་ལ་འཇེབས།

མི་རྟག་པའི་བདེན་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་རེག་བྱ་ལ་ནུས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི།

སྡུག་བསྔལ་ལགས་ཁྱེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལགས་པས་བཀའ་དྲིན་ཆེའོ།།

ཧིན་རྡུའི་ལྷ་ཆེན་ཚངས་བ་དང་།ཡི་ཤུ་དང་ཁ་ཆེའི་དཀོན་མཆོག་སྒོ་རྩར་སླེབས་ནས་'ལྷ་ཡུལ'་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་ནའང་དེ་ངས་མི་འདོད་དོ།།

སྟོན་པ་ཤཀྱཱ་ཐུབ་པ་སྔས་མགོར་ཕེབས་ནས་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་འཚང་རྒྱ་བའི་གདམས་ངག་སྟེར་ཟེར་ན་དེའང་བདག་ལ་མི་དགོ་ན་དགོངས་པ་མ་འཚོམས་ལགས།

སྐྱིད་ལ་སྡུག་པའི་འཁོར་བ་འདི་དག་ཞིང་དང་ལྷ་ཡུལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་།

དགའ་ལ་སྐྱོ་བའི་མི་ཚེ་འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེ་བ་དང་་‘ཞེ་སྣང་བ་སྐྱིད་པའི’་གཞི་མའོ།།

སྡུག་བསྔལ་ལགས།

ཁྱོད་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ན།

འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་། 

དུས་གསུམ་གྱི་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞིང་བསམ་ཡུལ་འདས་བའོ།།

༢༧

བོང་རྫི་ལ་སྤེལ་བའི་མཆན  

བོང་བུའི་བསྟན་པ་སྤེལ་འདོད་ནས།།

རྩལ་ལྡན་རང་གྲོལ་གྱི་ལིང་ལ།།

བོང་རྫིས་འཕྲ་ཤར་བྱེད་པ་ནི།།

མགྲིན་བཟང་སྣང་བ་འཁྲུལ་ཨེ་ཡིན།།

རང་གྲོལ་སེང་གེའི་གད་རྒྱངས་ལ།།

མཐོ་འཚམས་འགྲན་སློང་མོ་ལི[i]་ཞིག།།

ན་ནིང་དོ་ཚིགས་ས་ག་ས་གར།།

མི་སྡོད་ས་འཚུབ་རྡུལ་འཚུབ་བྱེད།།

ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུ་དྲག་ཏུ་མཆོང་ལྡིང་སྙིང་།།

འབྲོག་པའི་མར་དྲི་རོང་བའི་རྩམ་དྲི་ཅན།།

མའོ་དང་ལི་ལིག་རྒྱ་དྲི་བྲོ་ཟེར་བ།།

མགྲིན་བཟང་དབང་རྩར་དུག་འདྲ་ཕོག་ཨེ་ཡིན།།

ཨ་ཁུ་ཚུལ་རྒྱམ་སྤྲུལ་སྐུ་སད་མེ་བཅོམ།།

གངས་རིའི་བརྩམས་སྒྲུང་བག་གསར་འཕྱོར་སྒེག་ཅན།།

རྣམ་དཔྱོད་སྟག་ཤར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་དཔལ།།

མགྲིན་བཟང་བོང་བུ་རྫི་ཡིས་དོ་མ་ཡིན།།

རང་གྲོལ་སྨྱུ་གུའི་སྒྱོགས་ཆེན་གྱིས།།

གངས་རིའི་བཙོན་མཁར་གཏོར་བའི་སྒྲ།།

མགྲིན་བཟང་རྣ་བས་མ་བཟོད་ནས།།

ཁམ་ཟ[ii]་གྲོང་དུ་འདུར་རྒྱུག་བྱེད།།

ལ་བཏུས་ལུང་བཏུས་རྩོམ་ཆག་ཟིག

ཡས་བཤུས་མས་བཤུས་རྩོམ་ཉོག་ཅིག

ཁམ་ཟམ་མཐར་ཕྱིན་དཔྱད་རྩོམ་ཟེར།།

མགྲིན་བཟང་བོང་རྫིའི་བྱ་འདི་བརྩོག།

ཨ་ལ་ཀུ་རེ་རྩེད་མོ་ཡིན།།

བློ་བཟང་མིང་ལྡན་རྣམ་དཔྱོད་ཅན།།

རིགས་པའི་ལྕག་ཚན་འཕྱར་བ་ན།།

བོང་བུའི་ཁྱུ་ཚོགས་སྐད་ངན་འཆོར།།

༼ཀླད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་ནི་རྩོམ་པ་པོ་བོང་རྫི་ཡིས་ཁ་བརྡ་དྲ་རྒྱར་སྤེལ་བའི་༼བོད་ཀྱི་རང་མོས་སྙན་ངག་སྐོར་གྱི་བསྐྱར་ཞིབ༽་ཟེར་བའི་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་པ་དེའི་མཆན་བུ་འགོད་སར་ཁོང་ལ་རྩེ་མཚར་དུ་བཀོད་ལ།   རྩོམ་དེའི་ཀླད་དུ་རྩོམ་པ་པོ་རང་ནས་དཔྱད་རྩོམ་དེའི་སྙིང་བསྡུས་ལ། “ ནང་དོན་གནད་བསྡུས། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་རང་མོས་སྙན་ངག་ཟེར་པ་འདི་ནི། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ཆེན་མོའི་རྗེས་ཏེ། བརྒྱད་ཅུའི་ནང་ལ་ཏིན་ཞོ་ཕེན་གྱི་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་དང་མཉམ་དུ། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་གསར་དུ་བརྩམས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་འདོད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཕྲན་གྱིས་ཞེ་དགུ་ལོ་ནས་དོན་དགུ་བར་དུ་རྒྱ་ཡིག་ནས་བསྒྱུར་པ་དང་། བོད་ཡིག་གི་ཐོག་བརྩམས་པའི་སྙན་ངག་དཔེ་དེབ་ལ་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་པ་དང་། དེ་ལས་བོད་ཀྱི་རང་མོས་སྙན་ངག་འདི་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་གསར་དུ་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པར། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་སོགས་ཀྱིས་གསར་བརྗེའི་སྙན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱར་ཟློས་བྱས་པ་རེད་ཅེས་པའི་སྡོམ་ཚིག་འཇོག་དགོས་པ་བྱུང་། ཆེད་རྩོམ་འདིའི་ནང་དུ་ཕྲན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་རིག་པ་དང་། རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས། མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་རིང་ལུགས་ཕྱི་མ་བཅས་ཀྱིས་གཞུང་ལུགས་བཀོད་ནས། དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་གོ་དོན་དང་། ཁུངས་ལུང་བཅས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེ་ལོ་རྒྱུས་ལའང་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་ཁོང་ནི་གསར་གཏོད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རིག་གསར་གྱི་ལྟ་བ་ཁུར་པའི་རྙིང་བཞི་གཏོར་པའི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག་དང་། བོད་ཀྱི་རང་མོས་སྙན་ངག་ཟེར་པ་ནི་དོན་གྱིས་གསར་བརྗེའི་དཔེ་ཆ་དག་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པའི་དཔེ་དེབ་དག་ལ་བསྐྱར་འབྲི་བྱས་པའི་རིག་གནས་ཤིག་རེད་ཅེས་སྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན།”  ཞེས་གསུངས་འདུག  ༽

2022-12-31 at 2:14 pm

__________________________

I  མོ་ལི་ནི་རྒྱ་ཡིག་毛驴་བོང་བུའི་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་རང་སོར་བཞག

II  ཁམ་ཟ་ནི་བོང་རྫི་ཡིས་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་Cambridge College་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མྱོང་ཞིང་། ཁོང་གིས་ Cambridge་ལ་ཁམ་ཟ་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད།

༢༨

2022.12.17

ཁ་བ་ལྷུབ་ཆེན་འབབ་ནའང་།།

བུ་ཡུག་ཤུར་ཤུར་ལྡང་ན་འང་།།

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་རི་སྒང་དུ་།།

བདུན་རེར་ཐེངས་རེ་བསྐྱོད་དགོས་ལགས།།

༼ངེད་ཁྱིམ་གྱི་རྒྱབ་ལོག་དེར་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་གི་ཞིང་རྭ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད།  དེའི་ཕ་རོལ་ན་Middleton Pheasant Branch Conservancy་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བྱུང་སྐྱེས་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་སྤྱི་གླིང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ལ།  དེའི་བྱང་རྒྱུད་ན་རི་སྒང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཧོ་ཆིངས་ཡུལ་བ་ཨིན་སྒྲི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མེས་པོའི་བླ་རི་ཡིན་པས།  ངས་རང་གི་འདོད་མོས་ལྟར་དེ་ལ་ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་རི་སྒང་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད།༽

༢༩

2022.12.26

ཉིན་ཤས་རིང་ལ་ཁ་ཆེན་བབས།། 

ཞག་ཤས་རིང་ལ་རླུང་ཆེན་ལྡང་།། 

རང་ཁྱིམ་རབ་གསལ་ལ་བུད་ནས། 

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་སྒང་ལ་ཅེར།།

ད་ནངས་ཁ་བ་འབབས་མཚམས་བཞག 

རླུང་དང་བཙག་གི་མགོ་ཡང་ཡལ།། 

དགུན་ལྭ་ཉིས་རྩེག་སུམ་རྩེག་གྱོན།། 

དགུན་ཞྭ་ཕྱི་རྩེག་ནང་རྩེག་བྱས། 

རི་དྭགས་རི་ལ་ཤོར་བ་བཞིན།།  

ཁ་ལམ་དེད་དེ་རི་ལ་བསྙེགས། 

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་རི་རྩེར་བུད།།  

ཨེ་མ་འདི་ལས་སྐྱིད་པ་གང་། ། 

ཨེ་མ་འདི་ལས་ཁམས་གཙང་གང་།། 

འདི་ནི་ཞི་གནས་སྐྱེས་བའི་གནས།། 

འདི་ནི་ལྷག་མཐོང་རྙེད་པའི་ཡུལ།།

༣༠

2023.1.2

མལ་སྒྲི་སན་གྱི་ནུབ་བྱང་མཚམས།།   

མེ་སྒྲུབ་ཕྲོམ་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་ན།།  

བྱ་ཝང་གླིང་ག་ཞེས་བྱ་བ།། 

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་འབྲོག་ས་ལ།།

དེང་སྐབས་སྐྱེས་ཁམས་རྭ་བར་འབོད།།

ལྷོ་ན་ལྗོན་ཤིང་ཐར་ཐོར་སྐྱེས།། 

འདབ་ཆགས་རིགས་མང་འཁོར་ས་ཡིན། །

མིང་གཞན་བྱ་བྱེའུ་གླིང་ཡང་ཟེར།།                 

བྱང་ན་རྒྱང་མཐོང་རི་སྒང་ཡོད།། 

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་བླ་རི་ལ།། 

མེས་པོའི་རྣམ་ཤེས་འཁོར་ས་ཡིན།།

རི་སྒང་འདི་ཡི་གཙུག་ཏོར་ནས།། 

མལ་སྒྲི་སན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་།། 

དེར་གནས་གྲོས་ཚོགས་ཚོམས་ཆེན་ཁང་།། 

གཞན་ཡང་ཝ་ནི་ཁི་དང་སི་སྤིན་ཧྥི།། 

ཐག་རིང་ཐག་ཉེ་ཚང་མ་རིག །            

བར་བར་རྩི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ།། 

བྱ་བྱེའུ་འབའ་འབུ་འཛོམས་ས་ཡིན།།         

རྐེད་ནས་དྭངས་གཙང་ཆུ་མིག་འབབ།། 

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་འཐུང་ཆུ་ཡིན།།            

ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྐུན་ཇག་ཚོ།། 

མ་སླེབས་སྔོན་ལ་ཡུལ་བ་ཚོས།།  

རི་གླང་འཚོ་དང་རི་དྭགས་རྔོན།། 

འབྲུ་འདེབས་རི་སྐྱེས་ཚོད་མ་འཐུ།།། 

བྲི་ཕི་སྦྲ་གུར་སྐྱིད་པོའི་ནང་།། 

ཧ་ཧ་ཧོ་ཧོའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ།། 

༣༡

2023.1.9

དེ་རིང་སང་ཉིན་གུང་གསེང་ཡིན།། 

སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་གཉིད་ལས་སད།།

དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་ཕུལ།།  

དེ་ནས་ཕ་མར་ཁ་པར་བཏང་།། 

སྐུ་བདེ་ཡིན་པས་གློ་བ་དགའ།།  

དགའ་བ་སྒོམ་བཞིན་ལུས་རྩལ་རྩེ།།  

རྩེ་གཅིག་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་ལ་ཞུགས།།  

དེ་ནས་ནངས་ཇ་ཞིམ་པོ་ཞིག།  

འཐུང་དགོས་བསམ་ནས་གོ་རེ་བཅོས།།   

ཏིལ་དང་སྒོ་ང་ཚ་ལ་སོགས།། 

གྲོ་ཕྱེ་རྩི་མང་ནང་དུ་བསྣོགས།

གངས་ཅན་བོད་ནས་འཁྱེར་ཡོང་བའི།། 

གོར་རྩི་ཞིམ་པོ་བྱུག་པ་ཡིས།། 

གོ་རེ་བྲོ་ལྡན་འདི་འདྲ་བ།།

ཟ་ཤེས་མང་ཡང་བཟོ་ཤེས་དཀོན།། 

ཨ་ལ་ཀུ་རེ་རྩེད་མོ་ཡིན།།  

འོ་ལེ་བདེན་པའི་ཆ་ཡང་ཡོད།།

༣༢

2023.1.10

དེ་རིང་དྲོད་གྲངས་བཞི་ཅུའི་ནང་(40°F)།། 

རྐང་ལམ་འཁྱག་པ་ཞུ་ནས་གདའ།།  

མགོ་སེར་འདི་ཚོ་ར་མ་བཞིན།། 

ག་ས་ག་ལ་སླེབས་ནས་འདུག།  

ཁ་སྔོན་སྟོར་བའི་ལག་ཤུབས་ཆ།།

ད་དུང་བདག་པོར་སྒུག་ནས་འདུག།།  

མགོ་སེར་ཁྱི་འཁྲིད་ཨ་མ་དེས།། །

གཞན་གྱི་སྒང་ལ་མ་ཟུག་ཅེས།།  

ཁྱི་འཁྲིད་ཐག་པ་སྡོམ་པར་བྱེད།།    

འདམ་རྫབ་ཉ་ཉོག་ལམ་དེད་དེ།།  

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་སྒང་ལ་བུད།། 

ཐག་རིང་ཐག་ཉེ་ཡུལ་ལྗོངས་ཀུན།། 

ཆར་བསིལ་སྨུག་པའི་བརླན་གཤེར་སྤུད།།  

ཡི་གེ་སྐྱེལ་མཁན་རླངས་འཁོར་ཞིག། 

ཞིང་གྲོང་ལམ་དུ་ཁེར་རྐྱང་རྒྱུ།། 

ཕ་གིའི་ལྗོན་ཤིང་སྐམ་པོའི་སྟེང་།། 

བྱེའུ་ཆུང་ཞིག་གིས་ཨ་མ་འབོད།།  

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་ཆུ་ཕྲན་དེ།།   

ཁ་ཁུ་སིམ་པར་ལྷོ་ལ་བཞུད།། 

ཤུ་ཤུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་བུ་ཡིས།། 

རྩྭི་ཤིང་མགོ་ལ་བྱིལ་བྱིལ་བྱེད།། 

རྒད་པོ་མཁར་རྒྱུག་ཐོགས་པ་ཞིག། 

གློ་ལུ་རྒྱག་བཞིན་རྐང་ཐང་འགྲོ།། 

ལྷོ་འཕུར་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་རིང་ཁྱུ།། 

གློ་བུར་ཁ་གཅུས་བྱང་ལ་སྙེག།། 

མལ་སྒྲི་སན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནས།། ། 

མྱུར་སྐྱོབ་དུང་སྒྲ་ཡང་ཡང་སྒྲོག། 

མེ་སྒྲུབ་ཕྲོམ་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ།། 

ཆུ་སྤྲིན་སྟུག་པོ་དཔྱང་ནས་འདུག 

གར་ཡོང་མི་ཤེས་གྲང་རླུང་ཞིག།། 

བདག་གི་སྒལ་ཚིགས་ནང་དུ་རྒྱུ།།  

༣༣

2023.1.17

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་སྒང་ལ་མ་བུད་ནས་ཉིན་ཤས་སོང་།།

རབ་གསལ་ལ་བུད་ནས་དེ་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཡང་བལྟས།།

ཆུང་མ་ཡིས་དེ་ན་མི་ལོན་རྒྱུ་ཆི་འདུག་ཟེར།།

མི་ལོན་རྒྱུ་ནི་ཡོད་དང་ཡོད་ཅེས་གླུ་འདི་ལྟར།།

ཕྱེ་ཁུག་ལྟར་ལུག་པའི་གྲོད་ཁོག་ནི་ནང་དུ་བསྐུམས།།

མཚང་ར་དང་གྲོད་གསུས་ནས་ཚིལ་ལུ་རྒྱ་མ་ཉེར་ལྔ་ཞུ།།

བཞིན་རས་ལ་ཕོ་ཉམས་དོད་པའི་གཞོན་མདངས་རྒྱས།།

སེམས་ཁམས་ནི་ཉིན་མཚན་གཉིས་ལ་དགའ་ཡེར་བེ།།

ལུས་ཕུང་ཡང་སྔར་དང་མི་འདྲ་ཡང་ཤོབ་སེ།།།

ལིང་ག་ཡི་བགྲོད་ཤུགས་སྔོན་ལས་ཆེ་བ་དང་།།

འབར་འཛག་གི་སྦྱོར་བ་སྔར་མེད་ཡུན་རིང་བ།།

དགའ་བཞི་ཡི་མྱོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སོགས།།

ནམ་ཁོམ་ལ་རི་སྒང་ལ་རྐང་ཐང་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་།

གྱེན་ཐུར་ལ་ངལ་མེད་འཛེགས་དང་བབས་ལས་བྱུང་།།

འདི་མི་ལོན་རྒྱུ་ལོན་པ་མིན་ན་གང་ཡིན་ལགས།།

༣༤

2023.1.23

༼༡༽

ཁ་སང་ལོ་གསར་ཚེས་བ་གཅིག།།

ལུས་ལ་བོད་གོས་ཡག་པ་གྱོན།།

ཁ་ལ་ཨམ་ཟས་ཞིམ་པོ་ཟོས།།

ཨམ་བྲོར་ལྟ་ཞིང་ཨམ་གཞས་ཉན།

བདག་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་རོལ་དུ།

རི་དྭགས་ཤིག་ནི་ཡིན་པ་འདྲ

མི་མེད་རི་སྒང་ཉུལ་བར་སྤྲོ།།

འདབ་ཆགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་ཚོད་འདུག།

ཤིང་ནགས་གསེབ་ཏུ་བསྐྱོད་པར་མགུ།།

ནམ་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་དང་པོ་ལ།།

གཉིད་ལས་སད་དུས་སྔ་དྲག་འདུག།

དུས་ཚོད་ལྔ་ཐོག་ཏག་སེ་ལངས།

ཁ་ལག་གཙང་མ་ཞིག་འཁྲུས་ཏེ།།

དང་པོ་ལྷ་མདུན་མཆོད་ཆབ་ཕུལ།།

དེ་ནས་དགུན་ལྭ་དྲོན་པོ་གྱོན།།

ཨིན་སྒྲིའི་་སྒང་ལ་འགྲོ་རྩོམ་དུས།།

ནམ་ཁ་ད་དུང་ལངས་མི་འདུག།

ཕྱི་རུ་མུན་པ་འཐིབ་ནས་གདའ།།

ན་ནིང་ཡུལ་འདིའི་ཚགས་པར་ཐོག།

ཁ་ཆེན་བབས་བའི་ཉིན་ཤས་རྗེས།།

དོམ་ནག་འཇིགས་རུང་ཁེར་འགྲོ་ཞིག

འདི་གའི་སྤྱི གླིང་ཉུལ་བའི་གཏམ།།

ཡིད་ལ་འཁོར་ནས་སྐྲག་སྣང་ཞིག

སྒལ་ཚིགས་ནང་ནས་སྐྲ་རྩེར་རྒྱུ།།

ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་སྒྱུ་ལུས་ཆེ།

འཁོར་བ་མྱོང་བྱེད་འཕྲུལ་འཁོར་ཆེ།།

ཐར་བ་སྒྲུབ་བྱེད་གཡར་བོ་ཆེ།།

དོམ་ནག་ཟས་སུ་སྐྱེལ་མི་འདོད།།

༼ད་ལོའི་སོ་ནམ་ལོ་གསར་ནི་ཕྱི་ཟླ་དང་པོའི་ཕྱི་ཚེས་༢༢་ཉིན་འཁེལ་འདུག ངེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་མདོ་སྨད་ནས་ཀྱང་ཉིན་དེར་ལོ་གསར་གཏོང་གི་ཡོད་པས། དེ་དང་མཐུན་པར་འདི་གར་ཨ་རི་ལ་གནས་འཁོད་ངེད་ཅག་ནང་མི་གང་བོས་ཀྱང་ལོ་གསར་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་སྟབས་བདེ་ཞིག་བྱས། ངེད་ནང་མིས་བོད་ལུགས་ལོ་གསར་ཀྱང་གཏོང་གི་ཡོད།༽

༣༥

2023.1.23

༼༢༽

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་རི་སྒང་དང་།།

ལྗོན་པའི་ཡལ་ག་སྤང་རིའི་ངོགས།།

བས་མཐའི་ཞིང་གྲོང་ཁོར་ཡུག་ལ།།

ཁ་བའི་དར་སྲབ་གཡོག་ནས་འདུག

རི་ལ་འཐེན་བའི་རྐང་ལམ་དུ།།

མི་ཡི་རྐང་རྗེས་ཆེ་ཆུང་དང་།

རི་བོང་ནིལ་ལི་སྟག་འ་ཆུང་།།

ཤྭ་བ་གླ་བ་སྤྱང་ཀི་དང་།།

མི་དྲེད་དོམ་ནག་རེད་སྙམ་པའི།།

རྐང་རྗེས་ཆེ་བ་འགའ་ཡང་མཐོང་།།

ཨ་སྒོར་སུམ་ཅུའི་རིན་བབས་ཅན།།

རི་ལ་སྟོར་བའི་ལག་ཤུབས་ཆ།།

བདག་པོ་ཡོང་རྒྱུ་མི་འདུག་ཅེས།།

སེམས་ཞུམ་ཁ་བའི་འོག་ན་ཉལ།།

རི་སྒང་ཉག་ག་ལ་བུད་དུས།།

ཤིང་ནགས་གསེབ་ནས་ཁྭ་ཏ་ཁྱུ།།

གཤོག་སྟེང་བབས་པའི་ཁ་རྡུལ་སྤྲུགས།།

ཀ་འོ་ཟེར་བཞིན་གཞན་དུ་འཕུར།།

ཁ་བས་རྒྱན་བཏབ་ཁོར་ཡུག་མཛེས།།

གཙང་བསིལ་མཁའ་རླུང་འབྱིན་རྔུབ་བདེ།།

ཐོགས་རེག་དང་བྲལ་ཞོགས་ལྗོངས་ཡངས།།

ཨེ་མ་འདི་ལས་སྐྱིད་པ་གང་།།

དེ་ནས་རི་འདབས་ལ་བབས་དུས།།

མགོ་སེར་མ་ཞིག་འཛུམ་ཤིག་ཤིག

བྱ་གླག་ཁྱོ་ཤུག་ཕ་གིར་ཞེས།།

རི་སྒང་ཕྱོགས་ལ་མཛུབ་མོ་ཀེར།།

གླག་ཚང་མ་གིར་མཐོང་ཡང་ཟེར།།

སེམས་ངོར་བདུན་ཚིག་འབྲི་བཞིན་དུ།།

རླངས་འཁོར་སྒུག་སར་རྐྱེན་པར་དེངས།།

ཚེས་གཉིས*་ཉིན་ཐོ་ཁ་སྐད་མ།།

ཁ་པར་ནང་དུ་འཕྲལ་མར་གཏགས།།

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ཨ་མདོའི་ལོ་གསར་ཚེས་གཉིས་ལ།

༣༦

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་རི་སྒང་ནས་བླངས་བའི་མགུར། 

གནས་བྱིན་ཆགས་ལྷ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།། བུ་ང་ཡང་མ་བརྗེད་རྗེས་སུ་གཟུངས།།

ས་སྐྱིད་པོ་རི་སྒང་འདི་འདྲ་བ།། བྱང་ཨ་རིའི་ལུང་པར་རེ་གཉིས་ཙམ།།  ང་མ་ཤི་འདི་ལ་ཡང་ཡང་མཇལ།། ང་ཤི་རྗེས་རྣམ་ཤེས་འདི་ལ་འཁོར།།

ང་རྒས་གཅོང་ནད་ཀྱིས་འཛིན་འོང་ཡང་། ། ང་ཞ་འཐེང་འོན་ལོང་ལྐུགས་འགྱུར་ཀྱང་།། ང་གོག་ནུར་བྱེད་བཞིན་ལ་ཁ་འདིར།། རོ་སྐམ་པོ་འདྲུད་བཞིན་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན།།

ང་ཤི་ན་རི་སྒང་འདི་ནས་ཤི།། ། ང་ཤི་རྗེས་རོ་རུལ་འདི་ལ་འཕེན།། ། བྱ་རྒོད་པོའི་ཁ་ཟས་མི་ཉན་རུང་།།  ཁམས་འབྱུང་ལྔའི་ཀློང་དུ་མཆོད་པ་ཡིན།།

ཏུའུ*་སྟོང་ཕྲག་ཅན་གྱི་ལྕགས་སླང་ནང་།།#  ཕུང་བེམ་རུལ་ཚ་བསྲེག་ངས་མི་འདོད།། བེམ་དབུགས་ཆད་ཉ་ག་ཉོག་གེ་བོ།། སྒང་འདི་ལ་གཡུག་ན་བསམ་དོན་འགྲུབ།།

ང་འཁྲིས་ན་ངུ་མི་མེད་པ་དང་།།  རྒྱང་ན་སྡུག་མི་མེད་པ་རུ། རི་འདི་ནས་རྒྱང་ལ་ལྟ་ཞོར་དུ།། དབུགས་སྐུད་ཐག་ཆད་ན་བསམ་དོན་རྫོགས།

སྟེང་ལྷ་ཡུལ་ཟེར་བ་ངར་མི་དགོ།།  ཤི་དམྱལ་བ་ཟེར་བ་ངས་མི་འདོད།། ལུས་དྲོད་ལྡན་འཁྱག་སེ་སོང་དུས་ལ།  ངའི་རྣམ་ཤེས་སྦྲང་ཆུང་སྒང་འདིར་འཕུར།།

ང་གར་སོང་བླ་མར་འདྲི་མི་དགོས །  ང་གར་ཡོད་རྩད་གཅོད་བྱེད་མི་དགོས།། རི་འདི་ཡི་སྒང་ལ་བུད་ནས་ནི།། མིང་ལན་་གསུམ་བོས་ན་ང་ཡིས་གོ།།

མཆན་བུ།

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ཏུའུ་ནི་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་དྲོད་ཚད་度་དང་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་Degree་ལ་གོ།

&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;བྱང་ཨ་རིའི་སྐུ་པུར་ཞུགས་འབུལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དྲ་ཚིགས་ལྟར་ན་པུར་ཁང་དུ་བེམ་པོ་བསྲེག་སྦྱང་ལ་མེ་དྲོད་༡༤༠༠(f) ནས་༡༦༠༠(f) བར་ཡིན་དགོས་ལ། འདི་ནི་མངའ་སྡེ་གཞུང་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཁྲིམས་ཡིན་འདུག། 

པུར་ཕུང་སྦྱིན་སྲེག་གི་བྱེད་སྒོ་རྣམ་བཞི་ནི།   ༡ བེམ་པོ་ཤི་གནས་ནས་པུར་བསྲེག་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན།        ༢ པུར་བསྲེག་དཔང་ཡིག་ཆ་ཚང་མ་གྲུབ་བར་པུར་ཕུང་འཁྱག་སྒམ་ནང་གཅེས་ཉར།         ༣  བསྲེག་སྦྱང་དངོས།           ༤  པུར་ཐལ་ཤུལ་ལུས་ནང་མི་ལ་བགོ་འགྲེམས།

ཕུང་བསྲེག་དངོས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནི།

༡   བེམ་པོ་པུར་སྣོད་ནང་འཇུག་པ།   པུར་སྣོད་གྱི་རྒྱུ་ནི་ཤིང་སོགས་བསྲེག་སྦྱང་ཐུབ་པ།  གཤེར་ཁུ་ཕྱི་ལ་མི་འཆོལ་བ་དང་རལ་བརྡོལ་མི་ཡོང་པ། ཁ་དམ་པོར་བརྒྱབ་པ།  རྫས་དུག་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས། ལྕགས་རིགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་པུར་སྣོད་ནི་བསྲེག་སྦྱང་ལ་མི་རུང་།

༢ པུར་བསྲེག་ལས་བྱེད་ཀྱིས་ཚེ་འདས་དཔང་ཡིག་ལ་ལྟ་ཞིབ་དང་ཚང་རྩིས་གྲུབ་རྗེས་ པུར་ཨང་ཐོ་འགོད་དང་། པུར་ཨང་བཙའ་གཡའ་མི་འགོ་བའི་ལྕགས་ལེབ་ཞིག་ངོས་ལ་བཀོད་དེ་པུར་ཕུང་དང་མཉམ་དུ་སྦྱོར།

༣ པུར་བཙོ་སྦྱང་གི་དུས་ལ་སླེབས་ཚེ། པུར་ཁང་ལས་བྱེད་ཀྱིས་བེམ་པོ་འཁྱག་སྒམ་ལས་བཏོན་དེ་ཚེ་འདས་དཔང་ཡིག་དང་པུར་ཨང་ཐོ་གཏུགས་ར་སྤྲོད་བྱས་རྗེས།  པུར་སྣོད་བསྲེག་སླང་མདུན་གྱི་ཐེམ་བུ་སྟེང་ལ་གདན་ཞུས།

༤  བསྲེག་སླང་གི་ཁ་ཕྱེ་བ་དང་། པུར་སྒམ་པུར་རྟགས་ཨང་གྲངས་གསལ་བའི་ལྕགས་ལེབ་དང་ལྷན་སྲེག་སླང་སྦུག་ལ་འཕྲུལ་ཆས་སམ་མི་དངོས་ཀྱིས་དབོར་འདྲེན།  

༥  པུར་སྲེག་སླ་ངའི་སྒོ་དམ་པོར་བརྒྱབ་ཏེ་པུར་ཁང་ལས་བྱེད་ཀྱི་བྱ་ར་འོག་བསྲེག་སྦྱང་ལ་འཇུག   མངལ་འདས་བུ་གུ་ཡིན་ཚེ་དུས་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་དང་། གཞན་བེམ་པོའི་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་པའི་བཞུ་བསྲེག་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཙམ་འགོར།

༦  བསྲེག་སྦྱང་གྲུབ་མཚམས།    སྲེག་སླང་གི་སྒོ་ཕྱེ།   ཚེ་འདས་དཔང་ཡིག་དང་པུར་ཨང་། རུས་ལྷག་སོགས་ཡང་བསྐྱར་ཐོ་གཏུགས་ར་སྤྲོད་བྱས་ཏེ་རུས་ལྷག་གཤོང་བ་ཞིག་ནང་བླངས་ཏེ་ཚ་དྲོད་ཡལ་དུ་བཅུག་རྗེས་པུར་རིས་ཐལ་སྦྱོར་བྱེད་སར་གདན་ཞུས།

༧  པུར་རུས་གཉུག་འཐག་འཕྲུལ་ཆས་ནང་བླུག་ཏེ་ལྷག་རུས་བརྒྱད་ཆའི་གཅིག་ལས་ཉུང་བའམ་ཆུང་བར་འགྱུར་བར་འཐག

༨ པུར་ཐལ་འགྱིག་ཐུམ་སྲ་མཁྲེགས་ཅན་ཞིག་ནང་བླུག་ཏེ་པུར་བུམ་ཞིག་ནང་འཇོག    གལ་སྲིད་ཤུལ་ལུས་ནང་མིས་པུར་བུམ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་མེད་ཚེ་འཕྲལ་སེལ་སྣོད་ཆས་ཤིག་ནང་འཇོག    དེ་ཡང་ཚེ་འདས་དཔང་ཡིག་དང་པུར་ཨང་ཡང་བསྐྱར་ཐོ་གཏུགས་ར་སྤྲོད་གྲུབ་རྗེས་པུར་བུམ་སྒམ་ཆུང་བ་ཞིག་ནང་པུར་ཨང་འཁོར་པའི་ལྕགས་ལེབ་དང་ལྷན་དུ་བཅུག་ཏེ་དེའི་སྟེང་ཏུ་ཚེ་འདས་ཞུགས་འབུལ་ཡིག་ཆ་མཉམ་སྦྱོར་བྱས་ཏེ་ཤུལ་ལུས་ནང་མི་ལ་རྩིས་འབུལ་བྱེད།།               ༼བྱང་ཨ་རི་སྐུ་པུར་ཞུགས་འབུལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་དྲ་རྒྱ་ལས་བོད་སྒྱུར་བགྱིས་བ་ཡོང་འགྱུར་ཚེ་འདས་དང་ཤུལ་ལུས་ཀུན་ལ་དགེ་གྱུར་ཅིག།༽

༣༧

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་རི་སྒང་ལ་ཁ་ནས་བླངས་པའི་གླུ། 

དཔྱིད་ཀྱི་བྱིས་སྒྲུང་ཁུག་མར་བཅུག་ཅིང་།།

དབྱར་གྱི་མེ་ཏོག་ཐང་ལ་གཏོར་ནས།།

སྟོན་ཟླའི་ལ་ནས་རྒྱང་ལྟ་བྱེད་དུས།།

དགུན་གྱི་ལོ་མ་སྙན་ངག་ཁེར་རྐྱང་།།

ངེས་འབྱུང་རི་ནས་རླུང་གིས་འཁུར་སོང་།།

དུམ་པ་བཅུ་གཉིས་སྲོག་ལ་བཞུགས་པའི།།

དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་ངག་ནས་གྱེར་བཞིན།

བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྙིང་ལ་ཞུགས་པའི།།

རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་ལ་རྒྱང་འབོད་གཏོང་དུས།།

འཁོར་བའི་རི་ལུང་མི་རྟག་བྲག་ཆ།།

འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་མགོ་ལ་འཁོར་ཞིང་།།

བདག་འཛིན་ཕྲ་རགས་ཨ་བྲ་རྐུན་པོ།།

ང་འཛིན་ཞིག་པའི་ཁུང་ལས་བྲོས་ཐལ།།

སྐྱི་བསེར་རླུང་གིས་ཨ་རོ་འབོད་ཅིང་།།

ཁ་བ་ལེབ་མས་གདོང་ལ་གཞུས་དུས།།

སྨྲ་བསམ་བརྗོད་འདས་སྣང་བ་ལང་ལོང་།།

མ་བརྟག་ཟ་ཟིའི་ཉམས་ངོར་འཕྲོས་སོང་།།

༣༨

2023.1.28

དི་རིང་སྤེན་གཟའ་གུང་གསེང་ཉིན།།

རླངས་འཁོར་ཆག་རོར་མེ་སྤར་ཏེ།།

རྣལ་འབྱོར་དགའ་བཞིན་རི་ལ་དེངས།།

ཞིང་ཁའི་བར་ཚིགས་རྐང་ལམ་འགྲམ།།

ཤིང་སྡོང་ཁེར་སྐྱེས་ཉེ་ས་ལ།།

རྟ་ཁ་བཀག་དེ་པར་ཞིག་བརྒྱབ།།

དེ་འཕྲོར་བྱང་རྒྱུད་དེད་དེ་རྒྱུག།

རླུང་བུས་སྤུང་བསགས་ཁ་བའི་ནང་།།

རྣལ་འབྱོར་སྨྱོན་པ་མཆོང་ལྡིང་སྒྲ།།

ཧྲིག་ཧྲིག་སྒྲོག་པ་ཉམས་རེ་དགའ།

དེ་ནས་རི་རྐེད་ལ་སླེབས་དུས།།

སྒལ་ཚིགས་ངོས་དང་ཐོད་པ་ནས།།།

རྔུལ་ཆུ་འབབས་ཤིང་ལུས་ཡོངས་དྲོ།།

རྣལ་འབྱོར་དགའ་བའི་རྩ་མདུད་གྲོལ།།

ལྟེ་བར་གཏུམ་མེ་རང་འབར་བྱུང་།

མི་ལ་རས་པ་ཞབས་དཀར་བ།།

གངས་དཀར་ཏི་སེ་ལ་ཕྱི་གངས།།

བྲག་དཀར་རྟ་སོ་ལ་འགྲིམས་དུས་།

དགའ་བ་འདི་འདྲ་ཨེ་སྐྱེ་ལགས།།

ད་ཞོགས་བྱང་རྒྱུད་གངས་ལམ་དུ།།

རྐང་རྗེས་འགོད་མཁན་ཐོག་མ་བདག།

ཀི་རིང་འདེབས་ཞོར་མདུན་དུ་རྒྱུག།

སྐབས་རེར་ཨ་འོ་སྤྱང་སྐད་བརྒྱབ།།

མཚམས་རེར་ཝ་འོ་ཝ་སྐད་བརྒྱབ།།

དེ་རིང་དོམ་དྲེད་ཅི་སླེབས་ཀྱང་།།

རྣལ་འབྱོར་མི་སྐྲག་སྙིང་རྩ་སྦོས།།

རི་དྭགས་རྒྱལ་བོ་ཡིན་ཁུལ་གྱིས།།

སེང་གེའེ་ང་རོ་སྒྲ་ཡང་བསྒྲགས།།

རེ་ཞིག་གངས་ཁྲོད་དོམ་སེར་ཞིག།།

འགུལ་མེད་འགྲེང་དེ་ང་ལ་བལྟ།།

སྐྲག་མ་དངངས་ལ་གོམ་ཁ་བཀག།།

ཞིབ་ཏུ་བལྟ་དུས་རྩྭི་ལོག་ཞིག 

ཁ་བའི་ཁྲོད་ན་ལངས་ནས་འདུག

བདག་ནི་འདི་འདྲ་སྐྲག་ཤོར་ཞེས།།

རང་གིས་རང་ལ་སྡིགས་བཞིན་རྒྱུག།།

ནམ་ཟླ་ཧ་ཅང་འཁྱག་ན་འང་།།

རླུང་བུ་མེད་པས་ལྷིང་འཇགས་སེ།།

དེ་ནས་རི་སྒང་ལ་བུད་དུས། །

ཁ་སྔོན་མཐོང་བའི་ཁྭ་ཏ་མེད།།

བྱ་གླག་ཕོ་མོ་རྒྱང་དུ་བཞུད།

ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་རིང་ལྷོ་ལ་ཕྱིན།།

རི་བོང་བློ་ལྡན་སྒོམ་ལ་ཞུགས།

ལྗོན་ཤིང་སྐམ་རེངས་ཁུ་སིམ་མེ།།

དེ་ནས་རི་ངོགས་རྐང་ལམ་བརྒྱུད།།

ཐུར་ལ་འབབ་དུས་རྒྱང་རྒྱུག་པ།།

ལོས་ཡིན་སྙམ་པའི་མགོ་སེར་མ།།

གླ་མོ་བྲག་ནང་མཆོང་བ་བཞིན།

རི་ཡི་འདབས་ནས་ཡར་ལ་རྒྱུག

སྤྱང་ཀི་རྒྱུ་བ་ཨེ་རིག་ཅེས།།

ཀུ་རེ་རྩེ་མཚར་བྱས་པ་ལ།།

What's It་ཟེར་བཞིན་ཉན་བྱེད་བཀྲོལ།།

དོམ་ཞིག་རྒྱུ་བ་མ་མཐོང་ངམ།།

ཟེར་དུས་ཁོ་མོ་ཕྱིར་བསྣུར་བྱེད།།

ཨ་ལ་དོམ་དེ་བདག་ལགས་སོ།།

ཞེས་པར་ཁོ་མོ་དགོད་བཞིན་དུ།།

རི་དེའི་ངོས་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་འཛེགས།།

༣༩

2023.1.29

མདངས་དགོང་རྨི་ལམ་ནང་དུ།།

གངས་དཀར་ཏི་སེ་མཇལ་བྱུང་།།

ད་ནངས་ཡར་ལ་ལངས་དུས།།

སྒོ་ལ་ཁངས་རྩིག་བརྒྱབ་འདུག།

ལྕགས་ཁེམ་ལག་ཏུ་བཟུང་དེ།།

ཁ་བ་གནམ་ལ་འགྱོག་དུས།།

ཡང་འཇམ་ཁ་བའི་རྡུལ་ཟེགས།།

བསེར་བུས་མཁའ་ལ་གཏོར་སོང་།།

ཁ་རྡུལ་རེག་བྱ་འཇམ་པོ།།

གདོང་ལ་སིམ་སིམ་འབབ་བྱུང་།།

ཕ་ཡུལ་གངས་རིའི་ཁྲོད་ཀྱི།།

ཚོར་བ་དེ་དང་འདྲ་བྱུང་།།

ཕར་ཕྱོགས་ཨིན་སྒྲི་རི་ལ།།།

ཁ་རྒྱན་གསར་བ་བཏང་འདུག།

ཕར་ལ་གཅིག་བལྟས་གཉིས་བལྟས།།

འདོད་པ་ཁེངས་བ་མི་འདུག།

ལ་མོ་གཅིག་བརྒྱབ་གཉིས་བརྒྱབ།།

གཙང་ཆུ་གཅིག་བརྒལ་གཉིས་བརྒལ།།

མི་ཡི་ལུང་པ་འགྲིམས་དུས།།

ཁ་བ་འདི་འདྲ་མཇལ་རྒྱུ།།

ཡོད་པ་ཤེས་ན་ཅི་སྐྱོ།།

ཁ་པར་གློག་སྒོ་ཕྱེ་དེ།

ཁྲེག་སེ་པར་ཞིག་བླངས་ཡིན།།

ཁ་བ་གངས་རིའི་རི་ལུང་།།

པར་ཏུ་བཏབ་འདྲ་བྱུང་སོང་།།

༤༠

2023.1.31

རོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིགས་ཡེར་བོ།།

ཉིན་དཀར་རང་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ།།

མཚན་མོ་རང་དང་ལྷན་དུ་ཉལ།།

འདི་མ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ཞེ་རེ་སྨྲེང་།།

རྩི་དཀར་དམར་ཁ་དོག་འབྱུག་པ་དང་།།

རྒྱུ་འདྲ་མིན་རྒྱན་ཆ་འདོགས་པ་དང་།།

ལུས་དྲི་ཞིམ་ག་ཚོད་གཏོར་ན་འང་།།

ཕུང་བེམ་རུལ་ཡིན་པ་མ་ཚོར་རམ།

ལུས་ཕུང་རུལ་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོ་འདི།།

དཀྲུག་ཤེས་ན་བདེ་དྲོད་འཁྱིལ་ལི་ལི།།

དཀྲུག་མ་ཤེས་རྣག་ཁྲག་ཙ་ར་ར།།

བེམ་རོ་ཉོག་བཀོལ་ཤེས་སྤྱོད་ཤེས་བྱོས།།

ནག་འཚུབ་བེ་ཚེ་ཡི་སྒྲོན་མེ་ཟད།།

སྐྱོ་ལྷང་ངེ་མི་ཚེའི་གློག་བརྙན་རྫོགས།

ཕུང་ལྔ་བོ་ཕན་ཚུན་ཁ་བྲལ་ནས།།

ཚེ་ཕྱི་མར་འགྲོ་དུས་ཨེ་སྡུག་གི།།

༤༡

2023.2.1

༼ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་རི་སྒང་ནས་བླངས་བའི་མགུར་ཡི་མཆན་དུ་རྩོམ་པ་པོ་ཀླུ་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ་ལགས་ཀྱིས་

“ངས་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཞིག་འདོད་དེ། ཨ་རིར་དེ་ལྟར་ཡོང་ཁག་པོ་འདུག ཐ་ན་བོད་ལུགས་ཕུང་པོ་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་ཡང་ཧ་ཅང་དཀའ་མོ་འདུག”་ཅེས་ཁོང་ཉིད་ཀྱང་ཨ་རིའི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་བེམ་པོ་པུར་སྲེག་ཁང་དུ་ལྕགས་སླང་ནང་བཞུ་སྦྱངས་བྱེད་མི་འདོད་པར་བེམ་པོ་རི་སྟོར་་འདོད་ཀྱང་དེ་ལྟ་ཞོག་བོད་ལུགས་སྦྱིན་སྲེག་ཀྱང་བྱེད་མི་ཆོག་གསུངས་འདུག་པའི་ལན་དུ་ཀུ་རེའི་ཚུལ་དུ་བྲིས།༽

ཨོམ་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག།

ནམ་གུང་མཚན་གྱི་སྨད་ཆ་ལ།།

ལྷ་འདྲེ་མི་གསུམ་གཉིད་ལ་ཤོར།།

དེ་དུས་རྐང་འཇབ་ལག་འཇབ་ཀྱིས།།

དབུགས་ཆད་བེམ་རོ་རི་ལ་སྐྱེལ།།

ཨ་འོ་ཞེས་ཏེ་སྤྱང་ཀི་བོས།།

བ་འོ་ཞེས་ཏེ་ཁྱི་ཡང་བོས།།

ཤེས་ན་དོམ་གྱི་སྐད་ཀྱང་རྒྱོབས།།

དེ་ནས་ཤུར་སེ་ཁྱིམ་དུ་ལོག

སངས་ཞོགས་ཉེན་རྟོག་ཁ་པར་ཐོངས།

ཤ་ཉེ་མདང་དགོང་རི་ལ་སོང་།།

གྲགས་རྒྱུ་ཚོར་རྒྱུ་མི་འདུག་ཅེས།།

ངུ་རྒྱངས་བྱེད་བཞིན་ཡར་ཞུ་བྱོས།།

ཉེན་རྟོག་པ་དང་མྱུར་སྐྱོབ་པ།།

ཛ་དྲག་རྡུང་བརྡ་སྒྲོག་བཞིན་དུ།།

གཅིག་རྗེས་གཞན་འདེད་རི་ལ་རྒྱུག

ཤ་རོ་རྒྱག་ཚིམ་ཟས་ཤུལ་དུ།

ཁྱི་སྤྱང་དོམ་གསུམ་རི་མགོར་བྲོས།།

གཅན་གཟན་རོ་སྦྱིན་བྱེད་ལུགས་འདི།།

རྣལ་འབྱོར་སྨྱོན་པའི་དགོངས་བབས་ཡིན།།

དེ་བཞིན་བོད་ལུགས་སྦྱིན་སྲེག་ཀྱང་།།

གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་དཔེ་བཞིན་དུ།།

ཨ་ལག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ལོངས།།

ཀླུ་སྨྱོན་ཧེ་རུའི་ཐུགས་ལ་ཞོག།

ཨ་ལ་ཀུ་རེ་རྩེད་མོ་ཡིན།།

འོ་ལེ་བླུན་པོའི་ཁ་འདི་ཁུར།།

ཨ་ལག་དགོངས་པ་མ་ཚོམ་ཞིག།

༤༢

2023.2.2  

D.Pལགས་དུས་མིན་ཚེ་ཡི་འཕེན་པ་རྫོགས་པ་ཐོས་རྗེས་བྲིས།

ཁོ་ལ་ཡུལ་འདིའི་རི་འགོ་ན་སྤྱིལ་བུ་ཞིག་ཡོད་སྐད།

སྤྱིལ་ཁང་དེ་ཤིང་ནགས་ཁྲོད་དུ་ཁེར་རྐྱང་དང་།

མཚན་མོ་སྤྱང་ཀི་དང་དོམ་གྱིས་འཚམས་གཟིགས་དང་།

ཉིན་དཀར་ཤྭ་བ་དང་གླ་བ་ཝ་མོ་སོགས་འགྲོན་པོ་ལ་ཡོང་སྐད།

ཁོས་ད་ཐེངས་བཟའ་ཟླ་དང་བུ་ཕྲུག་ཁྱིམ་དུ་བསྐྱུར་ཏེ།

ཧ་ཅང་གཅེས་བའི་ཁྱི་གུ་ཞིག་ཡོད་པ་སྤྱིལ་ཁང་ཡོད་སར་གུང་གསེང་ལ་འཁྲིད་འདུག།

ནགས་ཞོལ་དེར་ཝ་མོའི་མིང་ཐོགས་གཙང་བོ་ཞིག་བཞུར།

ཆུ་བོ་དེ་དགུན་གྱི་ཆབ་རོམ་འོག་ཁྲོ་བའི་ངང་འབབ་ཀྱི་ཡོད་འདུག

ཞོགས་པ་དེར་སྤྱིལ་བུའི་ཤིང་སྒོ་ཁྲོག་སེ་ཕྱེ་བ་དང་།

བུ་གུ་ལྟར་དགའ་སྣང་ཆེ་བའི་ཁྱི་གུས་དགའ་བ་གནོན་མ་ཐུབ་པར་གཙང་བོའི་ཁ་ལ་རྒྱུག

ཁོ་ཁ་བའི་ནང་འགྱེལ་བཞིན་བུ་ལྟར་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཁྱི་གུའི་རྗེས་སུ་རྒྱུག

ཁྱི་གུའི་གཅེས་མིང་ནས་འབོད་ཀྱིན་ཁོ་ལ་སྒུག་པར་སྐུལ་ནའང་།

གཅེས་ལངས་ལ་ཤོར་བའི་ཁྱི་གུ་ཆུ་ཁའི་འཁྱག་རོམ་ཐོག་མཆོངས་ཏེ་ཡར་རྒྱུག་མར་རྒྱུག་བྱས།

ཟུག་སྐད་ཅིག་དང་ལྷན་ཁྱི་གུ་འཁྱག་རོམ་སེར་ག་གས་བའི་སྲུབས་ནས་ཆུ་ནང་དུ་བྱིང་།

ཁོ་དངངས་འཚབ་སྐྱེས་བཞིན་འཁྱག་རོམ་གྱི་སྟེང་ལ་རྐང་བ་ཤེད་ཀྱིས་བཙུག་ཏེ་ཁྱི་གུ་སྐྱོབ་ཏུ་རྒྱུག་ཙ་ན།

རྐང་བ་འགྱེལ་དེ་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་གཙང་བོའི་ཀློང་ལ་ཟག

ཆག་སྒོ་ལ་ཤོར་བའི་གཏམ་གཙང་བོས་གྲམ་ཆེན་དེའི་འགྲམ་རྒྱུད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་གི་རྣ་ལམ་དུ་སྐྱེལ།

རླུང་བུས་ནགས་ཚལ་ནས་འཁྱེར་ཏེ་མིའི་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསྐྱལ།

ཆུང་མ་ཡིས་“མ་ཡི་གྷོ་སྒྲི་’’ཟེར་བཞིན་རི་ལ་རྒྱུག

བུ་ཆུང་གིས་“ཨ་ཕ་ཁྱོད་གང་ན་ཡོད། ཨ་ཕ་ཁྱོད་ངའི་གྲོགས་པོ་ཡག་ཤོས་ཡིན’’་ཞེས་མིག་ཆུ་བཏང་།

ལས་གྲོགས་ཚོས་“ཨ་ཁ་མ་བཟང་ཐལ’’་ཞེས་ཕངས་བ་བྱས།།

ཁོའི་ཡིག་ཚང་གི་སྒོ་བྱང་ཞོལ་དུ་སྙིང་དམར་པོའི་ཤོག་ལེབ་ཅིག་བཀལ་ཞིང་།

སྒོ་འགྲམ་དུ་མེ་ཏོག་བུམ་པ་གང་བཞག་འདུག

ངོ་ཤེས་པ་དང་མི་ཤེས་བའི་མི་ཚོས་སྒོ་ཁ་དེ་ལ་ལྟ་ཞོར་གོམ་པ་མགྱོགས་ཙམ་སྤོ་བཞིན་རང་རེའི་གནས་སུ་དེངས་འགྲོ།

༤༣

2023.2.3   

ཨིན་སྒྲིན་ཡན་གྱི་རི་སྒང་ནས་འབུ་ལ་བླངས་བའི་དགུན་ཁའི་གླུ།

ཨོམ་སྭ་སྟི།

ས་ཡི་རྟིང་དང་གངས་ཀྱི་སྦུབས།།

སྡོང་བོའི་ཤུན་པ་ལོ་འདབ་དང་།།

བྲག་ཕུག་སྤྱིལ་བུ་བྲག་རྡོའི་འོག།

སྐྱབས་འཚོལ་འབུ་ཆེན་འབུ་ཆུང་ཚོ།།

དགུན་གྱི་གྲང་ངར་ཨེ་ཐུབ་ཐལ།།

སྐུ་ལ་བར་ཆད་མ་ཡོང་ངམ།།

ལྷོ་ལ་འཕུར་བའི་ཁྲུང་ཁྲུང་དང་།།

ཀླད་གོར་མན་གྱི་གྲང་ངར་ཁྲོད།།

བྱ་སྤུ་དྲོད་ལ་བསྟེན་པ་ཡི།།

འདབ་ཆགས་ཆེ་ཆུང་བདེ་ལགས་སམ།།

གཤོག་པར་བརྡབ་ཆག་མ་བྱུང་ངམ།།

ཁ་བའི་ཁྲོད་ན་ལྟོ་འཚོལ་ཞིང་།།

གཅེས་བའི་ཚེ་སྲོག་འབད་པས་བསྲུང་།།

དོམ་དང་སྤྱང་ཀི་ཝ་མོ་དང་།།

གླ་བ་ཤྭ་བ་དགོ་བ་དང་།།

རི་བོང་ནིལ་ལི་སྟག་འ་ཆུང་།།

དགུན་གྱི་གྲང་རེག་ཨེ་ནུས་ཐལ།།

སུག་བཞི་ཆག་སྐྱོན་མ་བྱུང་ངམ།

ཆུ་རྫིང་ཞབས་དང་འཁྱག་ཀླུང་དང་།།

བྲག་སྐྱིབས་རྡོ་འོག་རྫབ་དོང་དུ།

མི་གཡོ་བསམ་གཏན་ལ་བཞུགས་པའི།།

སྦལ་བ་གཅོང་མོ་རུས་སྦལ་དང་།།

སྦྲུལ་དང་རྩངས་པ་ལྟོ་འགྲོའི་ཚོགས།།

དགུན་གྱི་ནམ་ཟླ་ཨེ་འཁྱག་ཐལ།།

སྙིང་ལ་བར་ཆད་མེད་ལགས་སམ།།

རི་རྐེད་རི་ཞོལ་ཆུ་མིག་ཁར།།

ལོ་འདབ་ས་ལ་སྟོར་བྱས་ཏེ།།

ལུས་ཀྱི་བརླན་གཤེར་འགོག་པ་དང་།།

རང་ལུས་དྲོད་གྲངས་སྙོམ་སྒྲིག་གིས།།

ལུས་ཀྱི་ཆུ་རྡུལ་སྲུང་མཁས་པའི།།

ལྗོན་ཤིང་ཆེ་ཕྲ་ཆུང་གསུམ་ལགས།།

དགུན་གྱི་གྲང་རླུང་ཨེ་ཆེ་ཐལ།།

ཡལ་ག་ཆག་རལ་མ་བྱུང་ངམ།།

ཁ་སང་དེ་རིང་ཤིན་ཏུ་འཁྱག།

ཡིན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྨྱོན་པ་བདག།

བདུན་རེར་རི་སྒང་འདིར་བུད་ནས།།

ཁྱེད་རྣམས་སྙིང་ནས་དྲན་བཞིན་ཡོད།།

དེ་རིང་གཉིས་བའི་ཚེས་གསུམ་ལ།།

རི་སྒང་སྟོད་སྨད་ཁ་བས་གཡོགས།།

འཁྱག་ཚད་བཅོ་ལྔ་ཀླད་གོར་མན།།

ད་ནས་བདུན་ཕྲག་དྲུག་གི་རྗེས།།

དཔྱིད་ཀྱི་དྲོད་འཇམ་སླེབས་རྒྱུ་རེད།།

བུ་སྟོར་མ་ལ་རེ་བ་བཞིན།།

ཁྱེད་ཅག་འཕྲད་པར་སྒུག་ནས་ཡོད།།

༤༤

2023.2.4   

རྣལ་འབྱོར་སྣང་བ་སྐྱིད་པའི་གླུ།

འོ་འཛིན་འདྲ་བའི་རི་རྩེ་ནས།།

མཇེ་ཀོག་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་གྱིས།།

སེམས་ཅན་འབུ་ལ་གླུ་ལེན་པ།།

རྣལ་འབྱོར་སྣང་བ་ཇེ་སྐྱིད་རེད།།

བརྙ་མ་འདྲ་བའི་ལུང་བ་ནས།

སེང་གེ་ལྟ་བུའི་སྤོབས་པ་ཡིས།།

གཏུམ་དྲག་དོམ་ལ་གླུ་ལེན་པ།།

རྣལ་འབྱོར་སྙིང་རྩ་ཇེ་སྦོམ་རེད།།

འདོམ་སྤུ་འདྲ་བའི་ནགས་ཁྲོད་ནས།།

ཁུ་བྱུག་ལྟ་བུའི་གྲེ་འགྱུར་གྱིས།།

འདབ་ཆགས་བྱ་ལ་གླུ་ལེན་པ།།

རྣལ་འབྱོར་སྐད་ངག་ཇེ་བདེ་རེད།།

རླིག་རིལ་ཆ་འདྲའི་ཉག་ག་ནས།།

སྤྲང་བོ་ལྟ་བུའི་ཚུགས་ཀ་ཡིས།

ཐར་ཐོར་ནགས་ལ་གླུ་ལེན་པ།།

རྣལ་འབྱོར་རང་སྣང་གང་དྲན་རེད།།

༤༥

2023.2.5  

རྣལ་འབྱོར་སྨྱོན་པའི་ཞོགས་གླུ།

ནམ་གུང་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ལ།།

ལ་ལ་མིག་གཉིས་ཚ་བཞིན་དུ།།

འདར་དབྱངས་ཁྲེ་གི་ཁྲ་ཁྲི་སྟེང་།།

མི་ལོན་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ཚོད་འདུག།

ནམ་སྟོད་ཆུ་ཚོད་དང་པོ་ལ།།

ལ་ལ་མལ་ནང་རོ་བཞིན་འགྱེལ།།

སྟུག་དྲི་རུལ་དྲི་འཐུལ་ལི་ལི།།

འཛགས་དྲི་གཡའ་དྲི་ཀྱི་ལི་ལི།།

ནམ་བར་ཆུ་ཚོད་གཉིས་བ་ལ།

ལ་ལ་རྐུན་མ་བཞིན་དུ་སད།

དབང་ལྔའི་ངལ་དུབ་ཡེ་ནས་སངས།།

མི་དྲན་དགུ་དྲན་ལུང་བ་གང་།།

ནམ་སྨད་ཆུ་ཚོད་གསུམ་པ་ལ།།

རྣལ་འབྱོར་སྨྱོན་པ་མལ་ལས་ལྡང་།།

སྒེའུ་ཡོལ་བཀྱག་ནས་ཕྱི་ལ་བལྟས།།

ཚོད་ཚོད་ལ་པར་ཞིག་བརྒྱབ།།

སྨྱོན་པའི་བྱེད་སྟངས་རང་རེད་ཨང་།།

༤༦

2023.2.6  

དྲན་མགུར་དགོད་སྤྱད་མ།

རྟོལ་ཚང་བྲག་ཏུ་བྱ་མོ་བཟུང་།།

སློབ་གྲྭ་གྲོལ་རྗེས་ཧོས་ཧེར་་བཙོང་།།

རྟོལ་ཚང་རིག་ཁོའི་བྱ་རིན་ལ།།

ཁྱིམ་གྱི་དཀར་ཡོལ་བརྐུས་ཏེ་བསྐྱལ།། ༡  

ཞོ་བཟང་ཤིང་ལུང་ལ་ཁ་ནས།།

ནས་ཞིང་དཀྱིལ་དུ་དྲག་རྩལ་སྦྱངས།།

ཨ་མས་བཟོས་བའི་གོ་མི་ཞི།།

རི་ཡི་ངོས་ལ་རྦབ་རྡོ་བཏང་།། ༢   

ཧོར་བ་ཤུར་གྱི་སློབ་གྲྭ་རུ།།

ཆུ་རྐྱང་བ་མ་གང་གི་འོག།།

མེ་ཤིང་བུས་ནས་འཐེན་ཐུག་བསྐོལ།།

ར་སྒོག་བཏུས་ནས་བྲོ་སྦྱོར་བྱས།།

གཙན་ཚ་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་དུ།།

འོག་གཅིན་ཤོར་ནས་ཡུལ་ལ་བྲོས།།༣  

དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ཚེ་རྡོར་གྱིས།

སྐེ་ནས་ཤིག་བཏོན་ཐང་ལ་གཡུག ༤  

རྒྱ་གར་གློག་བརྙན་ནིལ་ལི་ལ།།

བལྟ་འདོད་འཛིན་ཁང་གློག་ཞུ་ནང་།།

དོང་ཙེ་བཞག་ཏེ་སྐུད་པ་བསྲེག།

སློབ་གྲྭའི་དགོང་ཚོགས་མེད་པར་བཟོས།།

རེབ་གོང་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་རུ།།

དགེ་རྒན་སྒྲོལ་འཚོ་ཨོང་ཆེ་མར།།

འཛག་འདོད་ཁ་བཙོག་བཤད་པ་ལ།།

སློབ་གྲོགས་འདུ་རྭར་ངོ་མཚང་བྲུས།།  ༥  

ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་སྒང་ནས།།

རི་དྭགས་བཞིན་དུ་འབྲོ་དུས་སུ།།

བུ་མོ་མཆོག་གི་བརྙ་དྲི་ལ།།

སྣོམ་དུ་ཆུག་ཀྱང་འཛག་མ་བཅུག ༦   

བལ་བོ་སྣེ་ལེན་ཁང་ཐོག་ནས།།

ཤིག་སྲོ་ཐ་ར་སྟོད་ཐུང་ཕུད།།

དགུན་གཞུང་མཚན་གྱི་བཙག་ནང་དུ།།

ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བཞིན་དམར་མཆོད་བྱས།།

སུ་ཇ་སློབ་གྲྭའི་ལྕགས་རྭ་ལས།།

ལྕགས་རི་བརྒལ་ན་ཕྱིར་འབུད་གཏོང་།།

བསམ་གཟས་ཆུ་ཁའི་ཕ་བོང་ཐོག།

གཡེང་སྡོད་ཚོགས་ཆེན་ཞལ་ངོས་མཐོང་།།

ངས་ཁྱོད་དེ་རིང་མཐོང་མེད་ད།།

ཟེར་བཞིན་ཁོ་ནི་ཕར་ལ་བྲོས།། ༧  

ནིའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲོམ་འདུ་སར།།

མགོ་སེར་སྨྱོན་མ་འདྲ་ཞིག་གིས།།

རང་ཡུལ་ལོག་རྒྱུག་ཚིག་ལོག་བརྒྱབ།།

ཇག་པ་ཁྱོད་ཚོ་མི་ལོག་ཅི།།

ཟེར་དུས་གྲགས་འགུལ་མེད་པར་གྱུར།།

མེ་སྒྲུབ་ཁྲོམ་གྱི་རི་འགོ་ནས།།

རྣལ་འབྱོར་ཡིན་མདོག་སྒོམ་ལ་ཞུགས།།

གཅོད་པ་ཡིན་མདོག་མགུར་མ་བླངས།།

རང་ཉིད་རང་ལ་དགོད་རྒྱུ་ཡོང་།།

༡ ༼སློབ་ཆུང་འཛིན་རིམ་གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་ཞོགས་པ་ཞིག་ང་དང་སྡེ་བ་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་རྡོ་བྷ་དང་སྙིང་བྱམས་ངེད་གསུམ་ང་ཚོའི་གྲོང་ཚོ་ནས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་སར་རྐང་ཐང་གིས་སླེབས་པའི་ཁྱམ་ཚང་སྡེར་བར་སློབ་གྲྭར་བསྐྱོད་པའི་ལམ་ཁར།། རྟོལ་ཚང་གི་བྲག་དམར་ནང་དུ་བྱ་མོ་ཞིག་ཀྱོལ་བཞིན་ཀྱོལ་བཞིན་རྒྱུ་བ་མཐོང་། ངསས་བྱ་མོ་དེ་བཟུང་དེ་གཙོ་འགྱིག་གི་བྲོ་ཁུག་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནང་བཅུག་ཏེ་སློབ་གྲྭར་འཁྱེར།  ཕྱི་དྲོ་ཕྱིར་རང་སྡེར་ལོག་པའི་ལམ་དུ་བརྟོད་བ་ཁུག་ཞེས་པའི་ས་ཆ་དེར་གུ་ཆུ་ལ་འགྲོ་མཁན་རྒྱ་ཁ་ཆེ་ཞིག་ལ་རྒྱ་སྒོར་མོ་ཙེ་གསུམ་དང་ཕྱེད་ཀ་བྱས་ཏེ་བྱ་མོ་བཙོང་རིན་ང་ཚོ་གསུམ་གྱིས་བགོ་བཤའ་བརྒྱབ།  སང་ཞོགས་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་དུས་རྟོལ་ཚང་ཨ་མྱེས་རིག་ཁོས་ལག་ཏུ་ཤིང་གཏུན་རྒྱུག་པ་ཞིག་བཟུང་དེ་ང་ཚོར་སྒུག་འདུག    ཁོས་ཕྱི་ཉིན་བྱ་རིན་དུ་རང་ཁྱིམ་ནས་ག་རེ་བརྐུ་ཐུབ་ན་བརྐུས་ནས་འཁྱེར་ཤོག  བྱ་རིན་འཁྱེར་མ་ཡོང་ཚེ་གསོད་གི་ཡིན་ཟེར།   སང་ཞོགས་ནང་ཇ་འཐུང་ཚར་བ་དང་ཆ་སྒམ་ལས་དཀར་ཡོལ་འབྲུག་མ་ཁ་ཤས་བརྐུས་ཏེ་རྟོལ་ཚང་རིག་ཁོ་ལ་བྱ་རིན་དུ་བསྐྱལ།༽

༢  ༼སློབ་ཆུང་འཛིན་རིམ་ལྔ་བ་དྲུག་པའི་སྐབས། ང་ཚོ་སྡེ་བ་ནས་རྐང་ཐང་ལ་ཆུ་ཚོད་གསུམ་ཙམ་གྱི་ས་ལ་ཧོར་བ་ཤུར་ཞེས་བའི་སྡེ་བར་ས་ཁུལ་དེའི་འཛིན་རིམ་བཞི་བ་ལྔ་བ་དྲུག་པའི་སློབ་གྲྭ་ཡོད།  ང་ཚོ་ཞོགས་པ་ནམ་མ་གསལ་གོང་ནས་ལམ་དུ་ཆས་ཏེ་དང་ཐོག་ང་ཚོ་སྡེ་བའི་བྱང་རྒྱུད་ན་ཆགས་པའི་་ཨ་མྱེས་བྲག་དཀར་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤིང་ནགས ནང་གྱེན་དུ་འཛེགས་ཏེ་ཨ་མྱེས་བྲག་དཀར་གྱི་ཀླད་ལ་འབུད་དགོས།  དེར་ཤིང་ལུང་ལ་ཁ་ཞེས་ཞོ་བཟང་སྡེ་བ་དང་ང་ཚོ་སྡེ་བའི་ནས་འབྲུའི་ཞིང་ཁ་དང་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཞོ་བཟང་སྡེ་བའི་སྤང་རི་དང་རྩྭ་ཐང་བརྒལ་རྗེས་མཐོ་སྒང་དེའི་ཕར་ངོས་ཀྱི་ཀྱུ་ཀྱོག་ལ་ཞེས་པའི་ལ་ཆེན་ནས་མར་ལ་མཐིལ་ལ་བབས་ན་ལུང་གཞོང་ཆེན་པོ་ཞིག་ནང་ཡུལ་ཕྱོགས་དེའི་གཙང་བོ་ཆེན་པོ་ཞིག་འབབས་བའི་འགྲམ་ན་ཧོར་བ་ཤུར་ཀུང་ཧྲེའི་ཆ་ཚང་སློབ་གྲྭ་ཞེས་པ་ཡོད།  ང་དང་སྡེ་བ་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཚོས་དམག་སྦྱོང་དང་དྲག་རྩལ་སྦྱོང་ས་ནི་ཤིང་ལུང་ལ་ཁའི་ནས་ཞིང་ནང་དང་།  གོ་རེ་གོ་མི་ཞི་རྦབ་རྡོ་བསྒྲིལ་ས་ནི་ཀྱུ་ཀྱོག་ལ་མགོ་ཡིན།༽

༣༼སློབ་འབྲིང་ལོ་རིམ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་དགུན་ཁའི་ཉིན་ཞིག་ཕ་ཡུལ་སྐྱ་རྒྱ་ནས་ཡིན་པའི་སློབ་གྲོགས་ལོ་པེ་དང་མཉམ་དུ་ཉལ་ནས་མཚན་གུང་ཁོང་གི་ཉལ་ས་ནང་གཅིན་པ་ཤོར་བར་ངོ་གནོངས་ཏེ་བདུན་ཕྲག་དེའི་གཟའ་མཇུག་་ཕ་ཡུལ་ལ་བྲོས།༽

༤ ༼བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་གྱི་དགོང་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཤ་བོ་ཆོས་སྐྱབས་དང་ངེད་གཉིས་འཛིན་ཁང་སློབ་མ་ཡོངས་འདུ་སར་རང་རང་སྡོད་གནས་ཀྱི་འདུག་སྟེགས་ལས་ཡར་ལངས་སུ་བཅུག་ཏེ་དང་པོ་ཤ་བོ་ཆོས་སྐྱབས་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྷ་མགོན་སྐྱབས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་བརྐུ་བཤུས་ཨེ་བྱས་ཞེས་དྲིས་བར། ཤ་བོ་ཆོས་སྐྱབས་ཀྱིས་ངས་མ་བྱས་ཞེས་ལན་བཏབ། དེ་ནས། དགེ་རྒན་ཚེ་རྡོར་ང་སྡོད་སའི་ཅོག་ཙེའི་འགྲམ་དུ་ཡོང་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤ་བོ་ཆོས་སྐྱབས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ཨེ་བརྐུས་ཞེས་དྲིས། ངས་མ་བརྐུས་ཞེས་ལན་བཏབ།  དེར་ཁོས་ངའི་མཇིང་བ་ན་སེམས་ཅན་ཕྲན་མོ་ཤིག་ཅིག་རྒྱུ་བ་མཐོང་དེ་མཛུབ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་བར་ལ་བཙིར་ནས་ས་ལ་གཡུག་ཏེ་ཤ་བོ་ཆོས་སྐྱབས་ཀྱི་སྐེ་ན་འདི་འདྲ་འདུག་གམ་ཞེས་དྲིས། འབྲོང་བུ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ནི་ང་ཚོ་སློབ་འབྲིང་ལོ་རིམ་དང་པོའི་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་ཡིན།༽

༥༼ཨང་རྩིས་དགེ་རྒན་སྒྲོལ་མ་འཚོ་ནི་ང་རེབ་གོང་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་དུས་ལོ་གསུམ་རིང་ང་ཚོ་འཛིན་གྲྭའི་ཚོགས་ཆེན་ཞལ་ངོ་་དང་ཨང་རྩིས་དགེ་རྒན་ཡིན། གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་གྱི་དགོང་མོ་ཞིག་དགོང་ཚོགས་གྲོལ་ནས་ཉལ་ཁང་དུ་སླེབས། དེར་ང་ཚོ་ཉལ་ཁང་གཅིག་པའི་ཕོ་གསར་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཁོ་མོའི་སྐྱེས་གཟུགས་དང་སྒེག་ཉམས།  དོར་མ་ཤ་ངོས་ལ་འབྱར་བ་ཞིག་གྱོན་འདུག་པ་ལས་འཕོང་འཚོས་དང་མོ་མཚན་གྱི་དབྱིབས་དང་ཚུགས་ཀ་རྗེན་པར་དོད་པའི་རྣམ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གཏམ་ཡན་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ངས་ “ དེ་རིང་ཨ་ཅེ་སྒྲོལ་ཁོ་ངོ་མ་ཡག་གི།  གཅིག་རྒྱག་རྒྱུ་ན་ཆི་མོ་སྐྱིད་་ནི!!!”་ཞེས་ལབ་རྒྱག་དུས་ང་ཚོའི་ཉལ་ཁང་གི་སྒོའི་ཤེལ་གྱི་སྒེའུ་ཁུང་ཆུང་བར་མི་ཞིག་གི་གྲིབ་ནག་འཚུབ་བེ་སོང་། དེར་སློབ་གྲོགས་ཤིག་སྒོ་ལ་བུད་དེ་བལྟ་དུས་དགེ་རྒན་སྒྲོལ་མ་འཚོས་ང་ཚོའི་སྐད་ཆ་ལ་ལྐོག་ཉན་བརྒྱབ་ཚར་འདུག   དེ་ནས་བློ་མ་བདེ་བར་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཕྱིན།  ཡང་གཟའ་ཉི་མའི་དགོང་ཚོགས་ཤིག་ལ།  དོན་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་གི་སླད་དུ་ང་འཛིན་ཁང་གང་བོའི་མདུན་དུ་ཡར་འགྲེང་དུ་བཅུག་ཏེ། “  ཁྱོད་ཞ་ཡེས་ཤིག་ལ་སྐད་ཆ་འདྲ་མི་འདྲ།  ཁ་སྔོན་ཉལ་ཁང་ནང་ནས་ཆི་བཤད་ནི་ཨེ་དྲན་གི།  རང་གི་དགེ་རྒན་ལ་སྐད་ཆ་དེ་འདྲ་བཤད་ནི་ངོ་མི་ཚ་གི་ན།”ཞེས་ཁོ་མོས་ང་ལ་བསྡིགས།༽

༦༼༡༩༩༡ ་ལོའི་དགུན་ཁ་ལྕགས་ཐར་འབུམ་དང་བུ་མོ་མཆོག་ངེད་གསུམ་འགྲམ་ནས་ཧི་མ་ལ་འི་རི་འགོ་བརྒྱུད་བལ་ཡུལ་ལ་བྲོས།༽

༧༼སྐབས་དེར་བཙོན་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་སྣང་གིས་ད་སློབ་གྲྭ་ནས་རང་འགུལ་གྱིས་ཐོན་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་པས་སློབ་གྲྭའི་སྒྲིག་ལམ་གཏོར་ཏེ་ཕྱིར་འབུད་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས་བསམས་ཏེ་སློབ་གྲྭའི་ལྕགས་རི་ཕ་རོལ་གྱི་གཙང་བོ་ཁར་ཕྱིན་ཏེ་རྡོ་ཕ་རོང་ནར་ནར་ཞིག་སྟེང་ཁ་གནམ་ལ་འཁོར་ཏེ་ཉལ་ཡོད་པའི་སྐབས་ཉིན་དེའི་བྱ་ར་བ་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་དེ་གར་ང་མཐོང་བ་ན།  “ངས་ཁྱོད་མཐོང་མ་སོང་ད”་ཟེར་བཞིན་སྐྲག་མ་དངངས་ལ་ཕར་ལ་བྲོས།༽

༨ མེ་སྒྲུབ་ཁྲོམ་ནི་Middleton་གྱི་སྒྲ་སྒྱུར་ཡིན།    མེ་སྒྲུབ་ཁྲོམ་ནི་མལ་སྒྲི་སན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁོངས་སུ་བརྩི་ཆོག་ཀྱང་།  དེ་ནི་རང་སྐྱོང་གྲོང་བརྡལ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ལ། མལ་སྒྲིལ་སན་གྲོང་ཁྱེར་ནང་སློབ་གྲྭའི་སྤུས་ཀ་དང་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས།  ཁོར་ཡུག་མཛེས་བཀོད་སོགས་མཐུན་རྐྱེན་འབུར་ཐོན་གྱི་ས་ཁུལ་ལ་བརྩི།  ལྷག་པར་མལ་སྒྲི་སན་ས་ཁུལ་དུ་ས་ཁང་དང་ས་ཁང་གཞུང་ཁྲལ་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་གྲས་ཡིན།

༤༧

2023.2.10   

ནམ་ཡོད་ཆུ་ཚོད་གཉིས་པ་ལ།།

Blue་གླུ་ལ་ཉན་ཞོར་དང་།།

‘གདོན་འདྲེ’་སྐོམ་ཆུ་འཐུང་ཞོར་དུ།།

‘དྲན་མགུར་ཁ་སྐོང’་ཡིག་གཏགས་བགྱིས།

ཉིན་ཞིག་རྩྭ་མགོའི་ཟིལ་བ་བཞིན།།

ས་སྒང་འདི་ནས་གྱེས་བའི་དུས།།

བདག་ལ་ཤུལ་འཇོག་རྒྱུ་ནོར་མེད།།

བརྩམས་ཆོས་པོ་ཊི་སྟོན་རྒྱུ་མེད།།

མཚན་དང་སྙན་གྲགས་ངོམ་རྒྱུ་མེད།།

དགེ་བ་འདི་བྱས་བགྲང་རྒྱུ་མེད།།

ཡིན་ཡང་།

འབུ་ལ་འབུ་ཡི་སུག་རྗེས་དང་།།

ཐིགས་པར་ཐིགས་པའི་ཤུལ་བཞིན་དུ།།

བུ་ངའི་མི་ཚེའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་།།

སེམས་ཀྱི་འཆར་སྒོ་ཅི་ཡིན་སོགས།།

ཟུར་ཙམ་མཚོན་པའི་ཡི་གེའི་ཚོགས།།

‘ཕྱི་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དྲན་ཐོ’་དང་།

‘དཔེ་ཀློག་ཟིན་ཐོ’་‘མགུར་གླུ’་ལ།།

བརྒྱུས་ཏེ་སྤེལ་བའི་ཙན་དན་གྱི།།

དམར་བོ་སེམས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་འདི།།

ཤུལ་ལུས་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་།།

གྲོགས་དང་གྲོགས་མིན་འདོད་འདུན་ཅན།།

སེམས་གསོའི་དབྱུགས་དབྱུང་དྲན་རྟེན་ཏུ།།

འབུལ་འདོད་ངལ་བ་ཧུར་དུ་ལེན།།

༤༨

2023.2.13   

ད་ཞོགས་བུ་ཆུང་སློབ་གྲྭར་བསྐྱལ་བའི་རྗེས།།

གནས་མ་ཕ་ཁྱིམ་ཕྱོགས་ལ་འབྲོ་བ་ལྟར།།

རླངས་འཁོར་བཙའ་རོ་བསྐོར་ཏེ་རི་ལ་དེངས།།

དྲོད་འཇམ་ཉི་ཟེར་ཨིན་སྒྲི་རི་ལ་ཕོག།

ཁ་བའི་འཛུམ་གྱིས་རི་ལུང་ཞལ་རས་བརྒྱན།།

ཁ་སང་དྲོད་ཀྱིས་བཞུས་པའི་རྐང་རྗེས་ཤུལ།།

མདང་དགོང་བཙག་གིས་འཁྱག་དར་རྭ་ལྟར་གཟེངས།།

ལམ་འགྲམ་རྩྭ་སོབ་སྟེང་སྤུང་ཁ་བའི་ཐོག།

རྐང་བ་སྤོ་བཞིན་ཕྱིན་པར་རྐང་མཐིལ་བདེ།།

བསྐྱོད་ཀྱིན་བསྐྱོད་ཀྱིན་རྐང་ལམ་རིང་དུ་དོར།།

རི་ངོས་ཁ་བའི་ཁྲོད་དུ་གྱེན་ལ་འཛེགས།།

གངས་རིའི་གཙུག་ཏུ་ཞོན་ནས་ཀི་ཞིག་བཏབ།།

སོབ་སོབ་ཁ་བའི་ནང་ལ་ཐུར་དུ་རྒྱུག།

ཧྲིག་ཧྲིག་གོམ་སྒྲར་ཉན་བཞིན་ཤེད་ཀྱིས་རྒྱུག

རྒྱུག་ཀྱིན་རྒྱུག་ཀྱིན་ལུས་ཀྱི་རྩ་མདུད་ཞིག།

འབར་སོང་འབར་སོང་གཏུམ་དྲག་མ་འབར་སོང་།།

བཞུས་སོང་བཞུས་སོང་སྤྱི་བོའི་ཐིག་ལེ་བཞུས།།

བབས་སོང་བབས་ལོང་བྱང་སེམས་ཞུན་མའི་ཆར།།

རླུང་སེམས་རོ་སྙོམ་མཁའ་ལ་བབས་སོང་ལོ།།

རྣལ་འབྱོར་རབ་ཏུ་དགའ་ནས་མྱོས་སོང་ངོ་།།

རི་དྭགས་གཟའ་རོ་འཁོར་འཁོར་བྱས་སོང་ལོ།།

བེའུ་སྤང་ནས་རྩེན་རྩེན་བྱས་སོང་ངོ་།།

༤༩

2023.2.16  

འོ་ཡ་སླར་ཡང་ནམ་གུང་ཡོལ་ནས་ཆུ་ཚོད་གཉིས་པ་ཟིན།།

ལས་ཞོར་རང་རྣམ་བྲིས་ནས་ནེའུ་ཡོ་ལེའུ་མཚམས་ལ་སླེབས།།

སྐྱོ་སྡུག་ལོ་ཟླ་འབྲི་དུས་ཚིག་རྐང་རེ་རེ་སྐྱོ་བས་གཏམས།།

དགའ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ལེགས་མོད་དེ་ནི་ཉིན་མོའི་རྒྱུ་སྐར་ཙམ།།

༥༠

2023.2.20   

སྟོན་མཇུག་སྡོང་ལོ་ཟགས་དུས་སྐྱོ་བའི་སྙན་ངག་ངེས་མེད་རླུང་གིས་གང་སར་འཁྱེར།།

དགུན་གཞུང་ཁ་བ་འབབ་དུས་འགོག་མེད་དགའ་བ་མཛེས་པའི་རི་ལུང་ཀུན་ཏུ་འཕུར།།

དཔྱིད་འགོ་སྐྱི་བསེར་ལྡང་དུས་བརྩེ་བའི་དྲོད་འཇམ་ས་གཞི་འཛིན་མའི་པང་བར་འཁྱིལ།།

དབྱར་གཞུང་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་ཕུགས་འདུན་སྤྲིན་དཀར་ཐོགས་མེད་མཁའ་ལ་ལྷོད་ཀྱིས་རྒྱུ།།

༥༡

2023.2.21  

ཨིན་སྒྲི་རི་སྒང་བསྟན་ཏེ།།

ཤི་རྗེས་རུས་ཐལ་ཕྱེ་རྡུལ།།

རི་ལ་གཏོར་དགོས་ལབ་དུས།།

ཆེ་བ་འབྱོར་ལྡན་དབང་རྒྱལ།།

གད་མོ་ལྷུག་ལྷུག་དགོད་གི།།

ཆུང་བ་སྐལ་ལྡན་འཇིགས་མེད།།

ག་རེ་བྱས་ནས་ཟེར་གི།།

ཚེ་གཅིག་སྐྱ་ཡ་ཁོ་མོས།།

མི་སྨྲ་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་གི།།

རྒད་པོས་སེམས་འདོད་ཞུས་ཟིན།།

ཁ་ཆེམས་ཟུར་ཅིག་ལབ་ཡོད།།

ཤི་རྗེས་ཡུལ་འདིའི་ལུགས་ལྟར།།

ཕུང་བོ་སྦྱིན་སྲེག་བརྒྱུད་རིམ།།

ཆ་ཚང་བཤད་དགོས་བསམ་ཡང་།།

བུ་གཉིས་ལོ་ན་ཕྲ་བས།།

སེམས་ལ་འཇིགས་སྣང་བསྐྱེད་དོགས།།

ཆུང་མ་སེམས་པ་སྙི་བས།།

དོན་མེད་སེམས་སྡུག་སློང་འོང་།།

མི་རྟག་ཡི་ཚེ་སྐུད་པ།།

ནམ་ཆད་ངེས་པ་མི་འདུག།

མི་བརྟན་སྒྱུ་ལུས་གཡར་བོ།།

དེ་དགོང་འཐོར་ན་ཐང་མོ།།

མི་འཆི་མི་འཆི་སེམས་འདི།།

བཅོས་མ་རྫུན་མ་རེད་ཨང་།།

མ་ཤི་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེ།།

མགོ་སེར་ཚོ་ལ་རྩིས་ཆེ།།

འཆི་བར་སྟ་གོན་གྲ་སྒྲིག།།

བོད་པས་རྣམ་རྟོག་བརྩི་གི།།

༥༢

2023.2.22  

བཀའ་བསྟན་གླེགས་བམ་གནམ་རྩིག།

དེ་ལས་རི་འཛེགས་སླ་བ།།

བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་ཞུན།།

བཀར་བཏགས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བོ།།

ངག་ན་ཆུ་མོ་བཞུར་བཞུར།།

ཡུམ་ཆེན་དུམ་པ་བཅུ་གཉིས།།

བོད་ནས་ཨ་རིར་བསྐྱལ་ཡོད།།

བྱིན་ཆེ་མཆོད་ཁང་སྦུག་གི།།

རྟེན་གྱི་གཞི་མ་དེ་རེད།།

དེ་ཡི་སྙིང་བོ་ཤེར་མདོ།།

བློ་ན་ཤར་སེ་ཡོད་ད།། 

དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་ལྔ་པོ།།

དཔེ་སྒྲོམ་ནང་དུ་བཞུགས་ཡོད།།

བསྐྱར་ཀློག་ཡང་ཀློག་བྱས་ཀྱང་།།

རིག་པའི་སོ་ཁ་རྟུལ་ནས།།

བརྡར་ཤ་ཆོད་ཡ་མི་འདུག

དེ་བས་ཟླ་གྲགས་དབུ་འཇུག།

རྗེ་ཡི་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ།།

ལམ་རིམ་ལྷག་མཐོང་ཆུང་པ།།

སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུ།།

བཀླགས་ན་གོ་ཤེས་བསྐྱེད་པ།།

བསམ་ན་བོགས་བསྐྱེད་ཐོན་པ།།

བཀའ་གདམས་གཞུང་ཆེན་དྲུག་པོ།།

ལམ་རིམ་ཁྲིད་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད།།

མང་མང་ཀློག་ཁོམ་མེད་ཀྱང་།།

བྱང་ཆུབ་ལམ་རིན་ཆེན་མོ།།

རྒྱབ་ཁུག་ནང་ལ་འཁུར་ཡོད།།

ཕ་བོང་རྣམ་གྲོལ་ལག་བཅངས།།

ཞྭ་དམར་དགེ་ལེགས་འོད་སྣང་།།

ལག་ཏུ་ཐོགས་ཐོགས་ཡིན་ད།།

འདི་ནས་མ་ཤི་བར་ཏུ།།

ཤི་ཡང་ཞེ་ལ་ཐོགས་པ།།

ཞི་ལྷའི་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ།།

སྙིང་གི་རྟེན་གྲོགས་ཆགས་སོང་།།

འཆི་ཁའི་འགྲོ་རོགས་ཆགས་སོང་།།

བཅོས་མེད་དབུགས་ལ་མཉམ་བཞག

ཞི་ལྷག་ཆུ་བོ་གཅིག་འདྲེས།།

འཁོར་འདས་རོ་གཅིག་མཉམ་ཉིད།།

ལུས་སེམས་འདི་ནས་བལྟ་བ།།

བི་པ་སི་ནར་འབོད་པ།།

གྷོ་ཨིན་ཁ་ཡི་དམར་འཁྲིད།།

ཉམས་ལེན་གཞི་མར་གྱུར་སོང་།།

མི་ལའི་རྣམ་མགུར་ཡིད་འཕྲོག།

རང་ཤག་སྦུག་ཏུ་བཞུགས་ཀྱང་།།

བྱ་དཀར་རང་རྣམ་མགུར་ཚོགས།།

གདན་འདྲེན་ཞུ་བར་སྒུག་ཡོད།།

ལྟ་བ་མཁའ་ལྡིང་གཤོག་རླབས།།

ཁྲིད་ཡིག་ཡེ་ཤེས་བླ་མ།།

ཀློང་ཆེན་ཆོས་དབྱིངས་མཛོད་ཆེན།།

ཞེ་ཆེན་དགོན་ནས་བླུས་པ།།

དཔེ་ཐུམ་སེར་བོས་བཏུམས་པ།།

མི་ལོ་སུམ་ཅུའི་རིང་ལ།།

འཛམ་གླིང་སྐོར་བ་བརྒྱབ་ནས།།

རང་ཉིད་གར་སོང་མཉམ་འཁྱེར།།

བལྟ་བདེ་མཇལ་བདེ་འཁྱེར་བདེ།།

སྐྱེས་ཆེན་ཐིག་ནམ་ཧམ་གྱི།།

དབྱིན་དེབ་སྤྲིན་དཀར་ལམ་རྙིང་།།

སྙིང་གི་ཚིལ་ལིར་གྱུར་སོང་།།

ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོའི་བོད་འགྱུར།།

ལག་པར་སོན་རྒྱུ་མི་འདུག

ཁུ་ནུ་བླ་མའི་སེམས་བསྟོད།།

འདྲ་བཤུས་ཁུག་མར་བཅུག་ནས།།

ནམ་ཁོམ་བལྟ་ཀློག་བྱེད་དུས།།

ཡིད་ལ་དགའ་བ་སྟེར་གི།།

སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་པོ།།

ཡིད་ལ་ཝ་ལེར་དྲན་སོང་།།

འཛམ་གླིང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས།།

བསམ་ན་ཡིད་སྨོན་འཆོར་གི།།

བོད་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་སྐར་ཚོགས།།

དྲན་ན་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་གི།།

རྒྱ་ནག་ལྕགས་རི་ས་རེད།།

ནིའུ་ཡོག་ཁང་རྩེག་ཤེལ་རེད།།

བོད་ཀྱི་པོ་ཏི་གསེར་བརྩིགས།།

གོ་ལ་འདི་ཡི་རྒྱན་རེད།།

༥༣

2023.4.25   

ལྕེ་ལིའི་སྟོབས།

རུལ་དྲི་ཁ་བ་རྒྱུག་ཁྱིའི་ལྕེ།།

དུད་དྲི་ཁ་བ་མའོ་ཡི་ལྕེ།།

དུག་ལྡན་དྲི་ངན་སྔོ་དྲེག་ཅན།།

ལྕེ་ལི་སྣ་མ་སྣ་ཚོགས་སོ།།

…    ….

འོན་ཏེ་དེ་རྣམས་མ་ཡིན་པའི།།

དམ་པ་མཆོག་གི་ལྕེ་གཅིག་སྟེ།།

ལྷ་ཤིང་ཤུག་པའི་དྲི་བསུང་ལྡང་།།

ནས་རྩམ་འབྲི་ཞོའི་བྲོ་མངར་ལྡན།།

དམ་ཆོས་གསུངས་རབ་ཡིས་སྦྱངས་བ།།

གངས་དཀར་ཏི་སེ་བཞིན་དུ་མཛེས།།

གངས་ཆུ་བསིལ་མ་བཞིན་དུ་གཙང་།།

གང་གི་ལྕེ་ལི་འཇམ་དབྱངས་ལྷའི།།

རལ་གྲིས་རྨོངས་བའི་དྲ་བ་གཅོད།།

གང་གི་ལྕེ་ལི་ཕྱག་རྡོར་གྱི།།

མེ་འབར་རྡོ་རྗེས་རེ་དོགས་གཞིག།

གང་གི་ལྕེ་ལི་པད་མ་འཆང་།།

སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་འཁོར་བ་གཟིགས།།

གང་གི་ལྕེ་ལི་སྨན་རྒྱལ་གྱི།།

ཟག་མེད་བདུད་རྩིས་གདུང་བ་སེལ།།

ནག་ཕྱོགས་དགྲ་རྣམས་སྐྲག་སློང་ཞིང་།།

ས་ཆེན་ཡོམ་ཡོམ་འདར་བྱེད་པ།།

དགྲ་གཉེན་གཉིས་ཀ་ཡིད་འགུགས་ཤིང་།།

གདགས་སྲིབ་ཟུང་ནི་ཡུག་གཅིག་གནོན།།

ས་ཡ་དྲུག་གིས་ཕྱག་འཚལ་བའི།།

གང་གི་རྩེ་ནས་ཆུ་རྡུལ་ཙམ།།

འཐོར་ལ་དངོས་གྲུབ་རེ་འཆའ་བའི།།

དད་འབངས་རྒྱ་མཚོའི་མིག་དབང་གིས།།

བལྟ་བའི་མཆོག་གང་ངོ་མཚར་ཆེ།།

༥༤

2023.5.1   

ང་ཡི་ལྕེ་ལི་འཇིབ་ཤོག

ཟེར་བའི་བརྙན་ཐུང་འཚུབ་མས།

འཛམ་གླིང་ཟིང་ཟིང་བཟོས་སོང་།

བོད་ཡུལ་མགོ་འཁྲུག་བཟོས་སོང་།

རྒན་པའི་བྱམས་སྐྱོང་རེད་ཟེར།།

གུ་ཡངས་ཞལ་རྩེད་རེད་ཟེར།།

རྣ་བར་འགྲོ་བའི་འགྲེལ་བཤད།།

རྒྱག་རྒྱུ་ཁག་སེ་འདུག་ད།།

དགོངས་སེལ་ཞུས་པ་ནོར་འདུག

བརྙན་འཕྲིན་བཀྲམ་པ་ནོར་འདུག

ལེ་ཁག་གཡས་དཀྲིས་གཡོན་དཀྲིས།།

ལེ་བདའ་ཕར་འདེབ་ཚུར་འདེབ།།

རྡ་ས་རི་ཡི་རྩེ་ལ།།

སངས་རྒྱས་རློན་པ་བཞུགས་ཡོད།།

བླ་མའི་དགོངས་བཞེད་ཅི་ཡིན།།

བཀའ་འདྲི་མི་ཕོད་ཨེ་རེད།།

༥༥

2023.5.5  

སྔ་ལོར་བཙུག་པའི་ལྗང་མྱུག།

ད་ལོའི་ཀེའུ་འགོ་ཐོག་མ།།

རྫས་བྲལ་སྔོ་ཏོག་སོས་པ།།

ཤ་མེད་ས་ཟླའི་ཁ་ཞིམ།།

༥༦

2023.5.10  

རང་དོན་ཁོ་ན་བསམས་བསམས་ནས།།

སྤྱི་དོན་ཟེར་བ་བརྗེད་དེ་ཐལ།།

རང་ཁྱིམ་ཁོ་ན་བསྲུང་བསྲུང་ནས།།

རྒྱལ་ཁབ་བསྲུང་རྒྱུ་བརྗེད་དེ་ཐལ།།

ཚེ་འདི་ཁོ་ནར་རྒྱུག་རྒྱུག་ནས།།

ཕྱི་མ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་བརྗེད་དེ་ཐལ།།

སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཉུལ་ཉུལ་ནས།།

དཔེ་ཀློག་བྱེད་རྒྱུ་བརྗེད་དེ་ཐལ།།

‘གདོན་འདྲེ’*་ངར་ཆུ་འཐུང་འཐུང་ནས།།

ཆུ་རྐྱང་འཐུང་རྒྱུ་བརྗེད་དེ་ཐལ།།

མཚན་མོའི་གཉིད་ནི་བཅག་བཅག་ནས།།

ཀླད་རིག་དྲན་ཤེས་ཉམས་དེ་ཐལ།།

ལོ་ཡི་ན་སོ་རྒས་རྒས་ནས།།

སྐྲ་དཀར་མགོ་ལ་ཁེངས་དེ་ཐལ།།

འདི་སྣང་ཆོས་ཀྱིས་བསླུས་བསླུས་ནས།།

ཁོ་ཐག་གཏིང་ནས་ཆོད་དེ་ཐལ།།

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;Monster Energy Drinks

༥༧

2023.5.15  

མཛེས་སྡུག་མེ་ཏོག་གིས་ཨིན་སྒྲིའི་རི་སྒང་བརྒྱན།།

སྙན་འཇེབས་བྱིའུ་སྐད་ནི་མཚམས་མི་ཆད་པར་སྒྲོག།

དྲོད་འཇམ་དཔྱིད་དཔལ་གྱི་སྟངས་སྟབས་བསྒྱུར་ནའང་།།

དཀར་གཙང་ཁ་བ་ཡི་དགུན་ཁ་བརྗེད་མི་བཏུབ།།

༥༨

2023.6.10  

ཕའོ་ལར་གཙང་ཆུ་ལ་བྱིང་བ་ཡིད་རེ་མུག།

ཁེ་འོ་ལས་གནས་སུ་ཤི་བ་ཞེ་རེ་སྨྲེང་།།

ནང་མི་སྡུག་སྦྱོར་གྱི་གཏན་ངན་མེད་པ་ཡི།།

ཚེ་མཐའ་ཞི་བདེ་ངང་བསྡུས་ན་དགའ་བ་ལ།།

༥༩

2023.6.11  

ཞེ་སྡང་དང་བཅས་སྐྱག་སྦྲང་ཆུ་སྦུག་ནང་གཙང་བཤལ་བཏང་རྗེས།

མིག་ཆུ་འདོན་ཞོར་སྐྱག་པ་རྒྱ་མ་གང་གཤོང་སྣོད་ནང་ཤེད་ཀྱིས་བཙིར།

རླབས་ཆེན་གྱི་ལས་དོན་ཞིག་ལེགས་འགྲུབ་ཟིན་པའི་སྤོབས་པ་ཡིས།

ང་རྒྱལ་དང་བཅས་སླར་ཡང་མི་གྲལ་དུ་འཚང་ཁ་བརྒྱབ།

༦༠

2023.6.12 

ཨ་རོགས་མྱི་ལྡང_

དབྱངས་ཅན་གྱི་མྱོས་བུམ་དང་ཇན་ནི་ཧྥར་གྱི་འཕོང་ཚོས་ལ་ཞེན་པ་ལོག་སོང་འེ།

རྒུན་ཆང་གི་མངར་ཆ་དང་སོ་མ་ར་ཛའི་བཟི་ཁ་ལ་སྐྱུག་མེ་ལངས་ཀི་འེ།

ཨ་སྒོར་གྱི་རབ་གནས་དང་ཊི་སི་ལའི་བང་རྩལ་ལ་དད་པ་ལོག་སོང་འེ།

…   ….

འོ་ན་དོ་དགོང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པ་ནི།

རལ་གྲི་རྣོན་པོའི་དངོ་ལ་ཟུངས་ཁྲག་གི་མཆོད་པ་འེ་རེད།

བཀྲེན་གདུང་ཆུ་སྲིན་ཁ་ལ་དམར་ཧྲེང་གི་ལུས་སྦྱིན་འེ་རེད།

ཡང་ན་དུག་རྫས་རིལ་བུ་ཞིག་ལ་མགོ་འདོགས་ཞུ་འདོད་དམ།

ཧ་ཧ་ཧ  ཧེ་ཧེ་ཧེ     

༦༡

2023.6.13  

“ང་སྒོ་ན་མི་རྗེས་མེད་པ་དང་། །

ནང་ན་ཁྲག་རྗེས་མེད་པ་རུ། །

རི་ཁྲོད་འདི་རུ་འཆི་ནུས་ན། །

རྣལ་འབྱོར་བསམ་པ་རྫོགས་པ་ཡིན། །

རོ་ལ་འཁོར་མི་མེད་པ་དང་། །

ཤི་ན་ངུ་མི་མེད་པ་རུ། །

རི་ཁྲོད་འདི་རུ་འཆི་ནུས་ན། །

རྣལ་འབྱོར་བསམ་པ་རྫོགས་པ་ཡིན། །”

...

སྐྲ་དཀར་གྱི་སྙེ་མ་འཐུ་མཚམ་བཞག

གཞིས་ཁང་རྙིང་བ་བཙོང་ཏེ་གསར་བ་ཉོ་འཆར་དེ་འང་བརྗེད་ཐོ་ལས་བཏོན།

ཕ་གིའི་རི་སྒང་ལ་འཛེག་ཐེངས་རེར།

སྣང་ངོ་ལ་འཚང་ཁ་བརྒྱབ་འོང་བ་ནི

རྗེ་མི་ལས་བྲག་དཀར་རྟ་སོ་ནས་བླངས་པའི་བསམ་པ་རྫོགས་གླུའི་སྨུག་རླངས་རེད།

འཆི་ཁ་མར།

བེམ་རོ་འཇའ་འོད་ལ་འཕོས་ཤིང་།

སྡིག་སེམས་དགེ་བ་ལ་བསྒྱུར་ཏེ།

གོ་ལ་འདི་གཙང་དག་གེར་འཇོག་ཐུབ་ཚེ།

རྣམ་ཤེས་སྤྲོ་བཞིན་འཕུར་ཆོག་ཨང་།

༦༢

2024.6.14  

འཁོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འོ་ཞེས་བོང་བུས་ངུ་ཤར་རྒྱག

མི་ཚེ་ལ་སྙིང་བོ་མེད་ཅེས་འབུ་ཡིས་ཁ་ཆེམས་འཇོག

བདེ་སྡུག་གི་རྦབ་ཀློང་ན་ལྕགས་སྡོང་ལྟར་འགྲེང་བ་ཡི།

ན་རེག་གི་བུ་རྒོད་ཁྱོའི་སྨྲ་ལྕེ་སུ་ཡིས་མདུད།

༦༣

2023.6.17  

རྒྱང་བཞུད་ཀྱི་ཆུ་སྤྲིན་སྟུག་པོས།

སྤང་ལྗོངས་ཀྱི་མིག་མཐའ་ལ་བརླན་གཤེར་དྲངས།

ད་ལོའི་དགུན་ཁ་ག་འདྲ་ཞིག་འོང་རྒྱུ།

ངས་བསམ་གཞིགས་བྱེད་མི་སྤོབས།

རྗེས་ལོའི་དཔྱིད་རླུང་དང་དབྱར་ཁའི་མེ་ཏོག་སོགས།

མངོན་སུམ་གྱི་མྱོང་བར་ངེས་སམ་བར་དོའི་སྣང་ཤར་དུ་གང་འགྱུར།

ང་ལ་ཤེས་འདོད་མེད།

ཡིན་ཡང་ལུས་རྟེན་རྩིས་ལེན་གྱི་བཀའ་ཤོག་སླེབས་ཉིན།

མི་རྟག་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ལ་བརྐྱངས་ཕྱག་ཕུལ་ཏེ།

ཕྱི་ལམ་དུ་ཤར་མར་དེངས་རྒྱུ།

ཁོ་བོའི་སྙིང་དབུས་ལ་བཅངས་ཡོད།

༦༤

2023.6.19 

མི་ལོ་ལྔ་བཅུར་འཁུར་བའི་རྡོག་འཁྲེས་འདི།

བྲག་ནང་ལ་གཡུག་འདོད།།

མི་ལོ་ལྔ་བཅུར་གདངས་བའི་ཁ་ནང་དུ

གཏོར་རྒྱག་བྱེད་འདོད།

མི་ལོ་ལྔ་བཅུར་བསྲུང་བའི་དམ་ཚིག་ནི།

མེ་ནང་དུ་བསྲེག་འདོད།

༦༥

2023.10.28  

(སྟོན་བད་བརྒྱབ་ནའང་སྒོ་རྭའི་ནང་གི་སྤང་རྩྭ་སྔོ་ལྡེམ་མེར་འདུག་པ་མཐོང་རྗེས།)

སྟོན་ཟླས་མི་རྟག་རྒྱང་འབོད་བྱེད་ན་འང་།།

ནེམ་ལྗང་སྔོ་རྩྭས་བརྩེ་དུང་གློད་མི་བྱེད།།

དཀར་གཙང་ཁ་བའི་དར་གོས་བཀླུབ་པ་ཡི།།

དགུན་གྱི་མཁའ་སྤྱོད་སྒེག་མ་སླེབས་ལ་ཉེ།།

༦༦

2023.11.1   

མདང་ནུབ་གྲང་ལྷགས་ལྡང་བྱུང་།(25°F)

ད་ནངས་ཡར་ལ་ལངས་དུས།

སྒོ་ལ་ཁ་བད་བརྒྱབ་ཅིང་།།

སྡོང་མགོའི་ལོ་མ་འཐོར་འདུག།

མི་ལོ་སུམ་ཅུའི་ཡར་སྔོན།།

ཟླ་བ་ཁེར་འགྲོའི་འོག་ཏུ།།

རི་ཆུ་བཙན་པོ་བརྒལ་ཏེ།།

ས་མཐར་བྱོལ་དེ་དྲན་སོང་།

དེ་དུས་གནག་སྣུམ་སྐྲ་ལོ།།

བུ་གཞོན་སྐྲ་མདངས་འདྲ་ཡང་།

ད་ལྟ་སྐྲ་དང་ཨ་རར།།

བ་མོས་ཁ་རྒྱན་བཏང་ཚར།

འདས་དོན་སྨུག་སྤྲིན་ལང་ལོང་།།

ཡིད་སེམས་རྦ་རླབས་ཆལ་ཆིལ་།།

མི་ཚེའི་སྟོན་མཇུག་སླེབས་ནས།།

ལང་ཚོའི་སྡོང་ལོ་ལྷུང་དུས།།

མི་སྐྱོ་ཟེར་མཁན་སུ་ཡོད།།

འོན་ཏེ་རྒ་བའི་མྱོང་བ།།

མི་རྟག་ཚེ་ཡི་དམར་འཁྲིད།།

ལམ་རིམ་ཀློག་ལས་དྲག་སོང་།།

སྤྱོད་འཇུག་འདོན་ལས་ཕན་སོང་།།

མི་རྟག་སྒོམ་ལས་ཟབ་སོང་།།

རྒུད་དང་འཇིག་པའི་ཀློང་དུ།།

དགའ་བའི་གདེང་ཞིག་སྐྱེ་སོང་།།

མི་འཇིགས་ངར་ཅིག་ལངས་སོང་།།

རེ་བའི་འོད་ཐིགས་སྤྲོས་སོང་།

༦༧

2023.11.2  

ནིའུ་ཡོག་རྒྱལ་མོ་རྫོང་ལ་ཕྱིར་མིག་ལན་ཅིག

ཉིན་མོ་སྐོར་བྲོ་འཁྲབ་ས་རེད།།

མཚན་གུང་བཟི་ཁབ་རྒྱག་ས་རེད།།

ཀླད་ཀོར་མན་གྱི་གྲང་ངར་ཁྲོད།།

གཡག་རོ་ཁ་ཤས་རྙེད་ས་ཡིན།།

རྒྱ་གར་མངར་ཇ་ཞིམ་པོ་ཡོད།།

རྡ་ལི་བཅུད་ལྡན་འཐུང་རྒྱུ་ཡོད།།

ཤ་མོག་ཚ་བོ་ཟ་རྒྱུ་ཡོད།།

མཛོ་གཡག་རྭ་ལུག་འདྲེས་ས་ཡིན།

སྤྱི་ཁང་གོང་ཆེན་གོང་ཆེན་ཡོད།།

ནང་འཁྲུག་ཚ་བོ་རྒྱག་ས་ཡིན།།

གཞོན་ནུ་ཆུ་སྒང་བུད་མེད་སོགས།།

ཁྱི་སྤྱང་འཕར་ར་འདུ་ས་ཡིན།།

མ་མཐོང་རྒྱང་དུ་མིང་གྲགས་ཆེ།།

ཉེ་བར་བཅར་ཚེ་དེ་འདྲ་མིན།།

སྤྱང་པོས་རྒྱུ་ནོར་བཀོག་ས་ཡིན།།

སྤྲང་བོ་ཚེ་གཡོག་རྒྱུག་ས་ཡིན།།

རྐུན་ཇག་རྐང་ལག་མྱུར་ས་ཡིན།།

ལག་དམར་མདའ་ཐོགས་འདུར་ས་ཡིན།།

ཆེ་ཆེ་གྲགས་གྲགས་འཛོམ་ས་ཡིན།།

ཡག་བཙོག་གཉིས་ཀ་དར་ས་ཡིན།།

ཙིག་རྒན་སངས་རྒྱས་འཚོག་ས་ཡིན།།

གད་སྙིགས་རླུང་གིས་སྤུར་ས་ཡིན།།

ས་འོག་མུན་དོང་གནག་ས་ཡིན།།

མཁའ་རླུང་གཅིན་དྲི་འཐུལ་ས་ཡིན།།

འོན་ཏེ་འདི་ལ་བརྩེ་འདང་ནི།།

ཤ་ཁྲག་རུས་ལ་བསྟིམས་པ་ཡིས།།

སྤང་བར་རྩོམ་ཡང་འདོར་མི་བཏུབ།།

འབྲལ་བར་འབད་ཀྱང་བློས་མི་གཏོང་།།

༦༨

2023.11.29  

ཨིན་སྒྲིའི་རི་སྒང་ནས་ཤོར་བའི་འགྱོད་གླུ།

ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡིང་བ་དང་།།

མིག་ནང་མཆི་མ་འཁྲུག་པ་ཡིས།།

ལྐུག་པའི་རྨོངས་དད་ཆེན་མོ་དེ།།

ད་ལྟ་ཡོད་ན་དགའ་བ་ལ།།

མཆོག་གསུམ་བོས་ན་སྐད་ངག་འདར།།

རྗེ་བཙུན་དྲན་ཚེ་མོས་གུས་འཕེལ།།

རྨོངས་བུའི་ཡིད་ཆེས་ཆེན་མོ་དེ།།

ད་ལྟ་ཡོད་ན་དགའ་བ་ལ།

མགྲིན་པར་ཁ་བཏོན་ཚ་སོབ་སོབ།།

སྙིང་གར་མཆོག་གསུམ་དྲོད་ལམ་ལམ།།

གླེན་པའི་མི་གཡོ་བླུན་དད་ཆེ།།

ད་ལྟ་ཡོད་ན་དགའ་བ་ལ།།

སྔོ་བསངས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང་།

ས་སྟེང་ཕུན་ཚོགས་གང་སྙེད་པ།།

ཁྱོད་ཀྱི ཞིང་དུ་དམིགས་སྤོབས་པའི།།

བླུན་པོའི་སྙིང་ཁམས་བརྟས་གྱུར་ཅིག།

རང་མྱོང་འཁྲུལ་མེད་མངོན་སུམ་ལས།།

གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ཚོར་ཐུབ་པའི།།

ཚད་མེད་བཞི་ཡི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས།།

འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྦྱོང་བར་ཤོག

༦༩

2023.12.2  

ང་བདེ་སྡུག་ཚོར་བ་མྱོང་མི་ཤེས་པའི་ཤིང་ངམ་རྡོ་ཅིག་བྱེད་འདོད

ཨིན་སྒྲིའི་རི་སྒང་ལ་བུད་དེ་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་ཁོ་མོའི་མཚན་ནས་བོས།

གསར་བཞད་ཀྱི་སྐྱ་རེངས་ཁྱོར་བས་བཏེགས་ཏེ་ཁོ་མོའི་ཞིང་ཁམས་ལ་རྩེ་གཅིག་དམིགས།

རི་འཛེགས་མགོ་སེར་བུ་མོ་ཞིག་ཕར་ངོས་ན་ང་ལ་ཧར་ནས་བལྟ།

ཁོ་མོས་ང་སྤྲང་སྨྱོན་རིག་འཚོ་མ་ཟིན་མཁན་ཞིག་རེད་སྙམ་པ་མིན་ནམ།

ཞོགས་པའི་མཁའ་རླུང་གཙང་མ་རྔུབ་ལེན་གྱི་ལུས་སྦྱོང་བྱེད་ཁུལ་གྱིས།

སླར་ཡང་ཁྱོར་བ་གནམ་ལ་བཏེགས་ཏེ་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་མ་ལ་ངར་ཤུགས་ཆེན་པོས་གསོལ་བ་བཏབས།

ལོ་ངོ་སུམ་ཅུའི་སྔོན་གྱི་བ་སྤུ་ཟིང་ཟིང་གི་དད་པའི་ཚོར་བ་དེ་ཡོང་རེ་བྱས།

ལོ་ངོ་སུམ་ཅུའི་གོང་གི་ཟུངས་ཁྲག་གི་རྒྱུ་བ་ཚ་སོབ་སོབ་ཀྱི་དགའ་བ་དེ་བཙལ།

རང་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་གདུང་འབོད་བྱེད་པ་ནི་ཐ་ཤལ་དང་སེམས་སྟོབས་དམན་པའོ་སྙམས་ཏེ།

ས་སྟེང་འདིར་ཆེས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཚད་མེད་བཞི་ཞེས་པའི་སྙན་ངག་ཆེན་མོ་ཐིག་ཕྲེང་བཞི་ཅན་དེ་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོས་ངག་སྐྱོར་བྱས།

འཁོར་བ་ཧྲིལ་བོ་བདག་གི་ཕྲག་ཏུ་བླངས་སོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཅིག་རྩ་ལམ་དུ་རྒྱུ།

ལུག་རྗི་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པའི་དཔའ་བོ་ཞིག་གི་སྣང་བརྙན་ཡིད་ལ་འཁོར།

ཙི་ཙི་ཞིག་ལ་གློ་བུར་ང་རྒྱལ་འདི་འདྲ་སྐྱེ་དོན་གང་ཡིན་ནམ་ཞེས།

སོམ་ཉི་ཡི་འུར་རྡོ་ཞིག་བདག་གི་མགོ་ལ་ཕོག

སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་ཁ་ཏོན་གྱི་མགོ་རྔ་འཁྲུག་ནས་ཐོལ་བྱུང་ལ་རྒྱལ་དབང་བདུན་པས་མཛད་པའི་གདུགས་ཐུང་ངག་ལས་བརྡོལ།

བོར་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གླེན་པ་ལུག་གི་རྨོངས་དད་ལ་སླར་གསོ་ཡོད་དམ།།

ན་བ་དང་རྒ་བའི་བྱང་ཐང་ན་ཁེར་རྐྱང་དུ་རྒྱུ་བའི་ན་ཟུག་ལ་རྨ་བཅོས་ཡོད་དམ།

འཆི་བ་ཞེས་པའི་མགྲོན་བརྡ་སླེབས་ཉིན།

རང་ཁྱིམ་མཆོད་བཤམས་སྦུག་གི་རས་ཐུམ་སེར་བོ་བརྒྱབ་པའི་ཤེར་མདོ་དང་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བའི་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མར་སེམས་པ་དམར་པོ་གླན་ཐུབ་བམ།

བདག་ལ་རྨོངས་རྟུལ་གླེན་པ་ལུག་ཅེས་འབོད་རོགས།

བདག་ལ་ཀླད་པ་ལྗང་གུ་ཟོག་ཅེས་འབོད་རོགས།

སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་མ་ལྟར་བརྩེ་བའི་རྗེ་བཙུན་མ་ཁྱོད་ངའི་ཉིན་དང་། མཚན་དང་། རྨི་ལམ་དང་རྨོངས་དད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་ཆར་རྗེས་ཀྱི་འཇའ་ཚོན་བཞིན་བྱོན་དང་།

དད་སྟོབས་ཅན་ལ་བསླུ་བ་མི་མངའ་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་བདག་མོ་ཁྱོད་ངའི་ཚད་མེད་བཞིའི་ན་ཟུག་གི་འོ་དོད་ཀྱི་རྦ་ཀློང་དུ་གློག་རྡུལ་གྱི་རྦ་རླབས་བཞིན་ཕེབས་དང་།

ང་ད་དུང་ལུག་ཅིག་བྱེད་པར་འདོད།

ང་བདེ་སྡུག་ཚོར་བ་མྱོང་མི་ཤེས་པའི་ཤིང་ངམ་རྡོ་ཅིག་བྱེད་འདོད།

ང་མིས་བསྐྲུན་པའི་ཤེས་རིག་ལ་བག་ཆགས་མི་མངའ་བའི་འདབ་ཆགས་སམ་རི་དྭགས་ཤིག་བྱེད་འདོད།

༧༠

2023.12.19  

ངས་རྒྱུན་པར་ཁྱེད་ཀྱི་མཆོད་སྟེགས་སུ་མར་མེ་སྒྲོན།

ལུས་རྟེན་ཁྱེད་ངའི་སེམས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ཡིན།

མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་ངས་ཁྱེད་ཀྱི་སྦུག་ཏུ་གནས་ཚང་གཡར།

སྐྱོ་བའི་དུས།

ཁྱེད་ཀྱི་མུན་ཡོལ་བཀབ་པའི་གྲུ་ཟུར་ལ་ཡིབ་ནས་ངུས་མྱོང་ལ།

དགའ་བའི་དུས།

ཁྱེད་ཀྱི་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བའི་སྒེའུ་ཁུང་རྩར་འགྲེང་ནས་འཁོར་བའི་ནགས་ཀླུང་ལ་རྒྱང་ལྟ་བྱས།

མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་སྤོས་ངད་ལྡང་བའི་ཕུག་སུལ་དུ་གཅིན་སྐྱག་བཏང་ཏེ་མི་དགེ་པའི་ལས་གསོག་མྱོང་ཡོད་ནའང་།

ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་ལ་ད་དུང་བརྩེ་བས་གཟིགས། 

བདག་ཁྱི་སྤྲང་བཞིན་འཁོར་བའི་བཞི་མདོ་རུ་ཧ་ཅང་ངལ་ཞིང་དུབ་པའི་དུས།

ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ལ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ལྷ་ཁང་གི་སྒོ་ཕྱེ་ནས་ངལ་གསོའི་བསྟི་གནས་སྦྱིན། 

དེ་རིང་ནི་བདག་ལ་ རི་འགོ་  ནས་བར་ཆད་བྱུང་རྗེས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཧྲིལ་བོ་གཅིག་ཏག་ཏག།*

བེ་ཌཱི་ཡའི་བུམ་པ་ཞིག་ས་ལ་བརྡབ་པའི་ཆག་སྒོ་ཞིག་ཡིད་ལ་དྲན་བཞིན།

རླུང་བུས་འཕུད་རྒྱག་གཏོང་བའི་ཁྱེད་ཀྱི་སྒོ་གླེགས་ལ་འཁེན་ཏེ་མྱ་ངན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། 

ད་ལྟ་ཁྱེད་ཀྱི་རྒྱབ་ཕིབས་རྙིང་བར་གྱུར་ཅིང་རྩིག་གྱང་ངོས་སུ་སས་ག་ཤོར་ནའང་།

ཁྱེད་ཀྱིས་ད་བར་དུ་བདག་ནམ་ཡང་མ་དོར་བས་ངས་ཀྱང་ཁྱེད་འདོར་མི་རྩོམ།

ཁྱེད་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཀློང་དུ་མ་ཡལ་བར།

ངས་ཁྱེད་དགའ་བ་དང་བརྩེ་བས་བསྲུང་།

ཡང་ན་བདག་སྨྱོ་ནད་ཀྱིས་མ་འཁྱེར་བར།

ཀུན་དགའ་བོས་སངས་རྒྱས་ལ་བཞིན།

རྒྱུན་པར་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ལ་གད་འཕྱིད་དང་མཆོད་སྟེགས་སུ་མར་མེ་སྒྲོན།

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ཟླ་སྔོན་མའི་ཚེས་པ་བཅུ་དགུ་ཉིན་ཨིན་སྒྲིའི་རི་རྐེད་དུ་བདག་གི་རྐེད་པ་ས་ལ་བརྡབས་ནས་ལོ་ན་ལྔ་བཅུའི་ལུས་རྟེན་ལ་བརྡབ་གསིག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཤིག་ཐེབས།  དལ་བརྒྱད་འབྱོར་བཅུ་ཚང་བའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་འབོད་པར་ངོས་འཛིན་གསར་བ་དང་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ཞིག་ལོན་ཞིང་། དུས་རབས་གོང་མའི་རྐེད་དུ་དགེ་ཆོས་ལགས་རྐྱེན་ངན་བར་ཆད་ཀྱི་གཞན་དབང་དུ་ཕྱིན་པའི་ཆག་སྒོ་དེ་ཡིད་ལ་ཝ་ལེར་དྲན་བཞིན་ཡིད་སེམས་སྐྱོ་ལྷང་ངེ་ཞིག་བྱུང་སྐབས་ཀླད་ཀྱི་སྙན་ངག་དེ་བྲིས།            

༧༡

2023.12.22 

ཐོ་རེངས་བདག་གི་སྐྱོ་སྣང་མི་སི་ སི་ཕི་གཙང་ཆེན་འབབ་པ་བཞིན།

མཚན་གྱི་ཆུ་ཚོད་གསུམ་པ་ནི་སྒོམ་གྱི་ཉམས་རྟོགས་འཕེལ་བའི་བློ་འདས་ལྐོག་གྱུར་གྱི་མཚན་ཐུན་དེའོ་ཞེས་ས་ཏྰི་གུ་རུས་གསུངས།*

སྐྱ་རེངས་ཀྱིས་སྤྱན་རས་གཡོ་བའི་དུས་ནི་ཚོར་འདུ་ཡི་ཡུར་ཆེན་དུ་སྙན་ངག་གི་ཤ་འོད་རྒྱུག་པའི་སྐབས་དེའོ་ཞེས་བདག་མལ་ལས་ལྡང་།

ཚ་སོབ་སོབ་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་སྨོན་ལམ་གྱེར་བཞིན་ནགས་འདབ་ཀྱི་རྐང་ལམ་དེད་དེ་ལྷོད་ཀྱིས་རྒྱུག

ཟུངས་ཁྲག་གི་རྒྱུ་བ་མྱུར་ནས་མྱུར་རུ་ཁ་བཏོན་གྱི་སྐད་ཤུགས་ཆེ་ནས་ཆེ་རུ་བསྔོ་སྨོན་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་མཐའ་ནས་མཐའ་ལ།

བློ་བུར་བྲང་ཁོག་ཏུ་གྲང་རླུང་ལྡང་ཞིང་སྙིང་ཁ་ལ་ཟུག་གཟེར་ཅིག་རྒྱུ།

དེ་ནི་ངའི་ཁ་བཏོན་གྱི་འུར་སྒྲའི་ཁྲོད་བརྗེད་སོང་བ་སུ། ངའི་དམིགས་སྒོམ་གྱི་ཞིང་ས་ལ་སླེབས་མ་ཐུབ་པ་གང་།

______

སྐད་ཐོས་མི་འདོད་པའི་ཁྱིམ་མཚེས་ཤིག་ལགས་སམ་གདོང་མཐོང་མི་འདོད་པའི་ལས་གྲོགས་ཤིག་ཡིན།

སླ་ངའི་ནང་བཙོས་པའི་ལུག་ཁོག་དེའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངུ་འབོད་ལགས་སམ་འཁྱག་སྒམ་དུ་རྨི་ལམ་ཆབ་རོམ་ལ་འབྱར་བའི་ཉྭ་མོའི་མིག་ཆུ་ཡིན།

ཡང་ན་སྔོ་ཚལ་དང་སིལ་རྭ། ལོ་ཏོག་གི་ཞིང་རྭ་ན་དུག་རྫས་ཀྱིས་དབང་རྩ་ཞ་བའི་འབུ་སྲིན་གྱི་གདུང་འབོད་ཡིན།

…

ཁ་འདོན་གྱི་རྔ་མ་ཆད།  ཟུངས་ཁྲག་གི་ཚ་དྲོད་ཡལ།

རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་ལས་ལྗི་བའི་ཁུར་བོ་ཞིག་གིས་བདག་ཉིད་མནན།

བདག་གི་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་རྒྱང་འབོད་གྱང་ཁའི་རྩྭ་ཡི་ཤུ་སྒྲ་དང་ལ་ཁའི་རླུང་གི་འུར་སྒྲར་གྱུར། 

མི་ལ་རས་པ་ཡིད་ལ་འཁོར་ཞིང་ཞབས་དཀར་ཚོགས་དྲུག་བློ་ལ་འཆར།

གཅེར་བུ་བ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་མཇལ་ཞིང་ཝེ་རྒན་དཀར་འབོད་རྣ་ལ་ལྷུང་།

དུད་འགྲོའི་ཤ་ཁྲག་སིལ་ཏོག་སྔོ་ཚལ་འབྲུ་ཕྱེ་ཁ་ཟས་ལ།

སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སྤངས་ཤིང་གཏུན་ལྟར་དང་རྡོ་ལེབ་བཞིན།

སྡོད་པའི་སྐལ་བ་ནམ་ཡང་ཡོང་ངམ་ཅི་ཞེས་བདག་གི་སྐྱོ་སྣང་མི་སི་སི་ཕི་གཙང་ཆེན་འབབ་པ་བཞིན།

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;མཚན་རེའི་ཆུ་ཚོད་གསུམ་དང་སྐར་མ་ཉི་ཤུ་ནས་བཞི་བཅུའི་བར་ནི་འབྱུང་ཁམས་ཆེན་མོའི་གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་རང་འགྲིག་གི་དུས་ཚོད་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ལ་འཁེལ་གྱི་ཡོད་པ་ཡིན་འདུག་ལ། དེ་དུས་རང་ལ་སྔོན་སོང་གོམས་འདྲིས་དང་བློ་སྦྱོང་ཡོད་པའི་སྒོམ་དང་དགེ་སྒྲུབ་གང་ཞིག་བྱེད་ཀྱང་ནུས་སྟོབས་ཆེས་ཆེ་བར་བཤད།      དེ་ནི་མེ་སྟག་འདྲ་བའི་རང་ཉིད་ནི་རབ་འབྱམས་འབྱུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ཆ་ཤས་ཤིག་དང་།   ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཀྱི་གཟར་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་ལེགས་ཤིང་ནུས་སྟོབས་འཕེལ་བའི་དུས་དེར་དེའི་ཆ་དང་ཆ་ཤས་ཡང་ཤས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོམ་པ་པོ་འམ་དགེ་བ་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་གང་ཟག་རང་གི་ལུས་སེམས་འཁོར་བསྐྱོད་མ་ལག་གམ་ རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་འཕྲོད་སྦྱོར་ཡང་དེ་བསྟུན་གེགས་མེད་རང་འགྲིག་རང་བབ་ཀྱི་རྐེད་མཚམས་ལ་སླེབས་ཡོད་ཕྱིར་དང་།  ཅི་སྟེ་གསེར་ནག་ལྟ་བུའི་དུས་སྐབས་དེ་ཤོར་ཚེ།   དེ་འཕྲོར་ཐོ་རེངས་དང་སྲོད་ཀྱི་དུས་ཡང་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ལེགས་པར་སྨྲ།

༧༢

2023.12.23  

འདི་ལས་སྙན་ཞིག་ངས་མ་ཚོར།

རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་སྐད་ཡིག་ནང་།།

སྙན་ངག་མང་པོ་བཀླགས་ན་འང་།།

མི་ལའི་རི་འགོར་བསམ་རྫོགས་གླུ།།

འདི་ལས་སྙན་ཞིག་ངས་མ་ཚོར།།

ཏ་ཟིག་སྙན་ངག་ཡག་གི་ཟེར།

ནུབ་གླིང་སྙན་ངག་ངར་གི་ཟེར།།

འཕགས་ཡུལ་སྙན་ངག་བོད་དར་མ།།

འདི་ལས་སྙན་འཇེབས་ངས་མ་མཇལ།།

སྙན་ངག་འབྲི་མཁན་མཆོག་དམན་ཀུན།།

ཞབས་རྡུལ་བདག་གི་སྤྱི་བོར་ལེན།།

མི་ཚེའི་ལ་རྐེད་སྙེག་ན་འང་།

སྙན་ངག་མཛའ་མོར་ཕྱིར་ཕྱིར་འཁྲེང་།།

༧༣

2023.12.23  

ཀརྨ་པ་ཡི་མེ་སྒྱོགས།།

རྒྱ་མོའི་རྐུབ་ལ་གཡུག་ནས།།

ཨ་སྒོར་ས་ཡའི་སྒྱོགས་ཚེག།

ཁོང་གི་དབུ་ལ་ཟགས་འདུག།

༧༤

2023.12.31* 

བདག་ནི་ཟོག་གི་གྲངས་ཀ་ཙམ།།

བགྲང་ལས་གཞན་ནི་གང་མི་ཤེས།།

གང་གིས་མཛད་པའི་སྒ་བསྟོད་བརྒྱ།།

གསུང་གི་མཆོག་ཅེས་རྫི་ངས་བསྟོད།།

སྙིམ་གླུ་ཐལ་སྦྱར་བོད་འགྱུར་དང་།།

རོའུ་མྰེ་སྒ་ལིའི་དབྱིན་འགྱུར་དང་།།

མགོ་སེར་སྙན་ངག་བཀླག་འ་ར།།

ཁྱེད་ཀྱི་སྒ་གླུ་སྒ་ལས་རྨད།།

སྙིམ་གླུ་བོད་འགྱུར་ལས་ཀྱང་སྙན།།

ཐང་རྒྱལ་སྙན་ངག་ལས་ཀྱང་མཛེས།།

ཕྱི་ཡུལ་ལུང་གོག་མྱུལ་བའི་དུས།།

ལུས་སེམས་ཨ་ཐང་ཆད་པའི་དུས།།

ཉིད་ནི་ཀ་ཁར་བརྩེ་མི་ལྷོད།།

མཇལ་བས་སྐུལ་ལྕག་ཐེབས་པ་མང་།།

ཁ་བརྡ་ཟེར་བའི་དྲ་རྒྱ་འདིར།།

བཅུ་ཕྲག་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཙམ་རིང་།།

རྩོམ་ཡིག་སོག་མ་སྤུང་བའི་ཁྲོད།།

མིར་ཟ་སྒ་ལའི་བསྟོད་བརྒྱ་དང་།།

མགོན་ཚེའི་སྙན་ངག་ཁེར་སྐྱ་མ།།

རྩོམ་རབ་འདི་འདྲ་འབྲི་མཁན་དཀོན།།

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;གོང་གི་ཉིན་ཐོ་ཚིགས་བཅད་མ་འདི་༢༠༢༣་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༣༠་ཉིན་ དོ་སྤྲུལ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་སམ་ཀླུ་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ་ལགས་ཀྱིས་ཨ་རིར་འདོན་སྤེལ་བགྱིད་པའི་ཁ་བརྡ་དྲ་རྒྱ་སྟེང་འཁོད་པའི་༼དགེ་རྒན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་ལགས་གླེང་བ།༽་ ཞེས་བའི་དྲན་ཐོ་རྩོམ་ཡིག་གི་གཤམ་གྱི་ཀློག་པ་པོའི་བསམ་ཚུལ་དང་རིག་པ་འདོན་སའི་ས་མིག་ཏུ་ཟོག་རྫི་ཀུ་བྷ་ཞེས་པའི་སྨུག་མིང་འོག་སྤེལ།    

༧༥

2024.1.12  

ཁ་རྡུལ་སྤུང་སོབ་སྒོ་ཁར་བརྩིགས།།

རྣལ་འབྱོར་དགའ་ནས་རབ་ཏུ་མྱོས།།

ཁྱིམ་མཚེས་མགོ་སེར་ངོ་མཚར་ནས།།

སྒོ་ཡོལ་བཀྱག་ཏེ་ཕྱི་ལ་བལྟ།།

བདག་མོས་“ཁངས་འདི་སྡུག་ཙིག”་ཟེར།།

བུ་ཡིས་“ཁངས་འདེད་མི་འདོད”་ཟེར།།

སྒོ་ཡིི་ཁངས་རྩིག་ལ་ཅེར་ནས།།

རྣལ་འབྱོར་རྩ་ལམ་དྲོད་ལམ་མེ།།

རྒན་མོས་&quot;ཁྱོད་འདི་སྨྱོས་འདུག&quot; ་ཟེར།།

བུ་ཡིས་“ཨ་ཕ་མ་འགྲོ”་ཟེར།།

བུ་ཡུག་མུན་འཚུབ་ཁ་བའི་ནང་།།

རྣལ་འབྱོར་སྨྱོན་པ་རི་ལ་དེངས།།

༧༦

2024.1.24 

ཐོ་རེངས་ཀྱི་སུག་བྲིས 

ཡིད་ལ་བདེ་ཚོར་སྟེར་བའི་ཏཱ་རེའི་གཟུངས་སྔགས་འདྲེན་ཞོར།

དུར་འགྲམ་གྱི་སྦ་སི་སྒུག་སར་བ་སྤུ་ཟིང་ཟིང་གཡོ།

ཐོལ་རྒྱག་ལ་མགོ་སེར་ཚོའི་རྣམ་ཤེས་བདེ་བར་གཟིམ་པའི་ཐོ་རེངས་ཀྱི་མུན་ཁྲོད་དུ་ཅི་ཞིག་གཡོ་འགུལ་བྱེད།

ཏཱ་རེ་བྱ་འཕུར་མ་རེ་ཞིག་ངལ་གསོ་ལ་བསྐུལ་ཏེ།

དྲག་ཤུལ་ཆེ་བའི་གདུགས་དཀར་མོ་ཛ་དྲག་གི་ར་མདའ་ལ་བཀུག

བདུད་སྡེ་སྲེག་བྱེད་རིག་སྔགས་ཀྱི་མེ་དཔུང་སྦར་ཏེ།

དབྱིན་འདྲེ་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་ལ་བཟློག་ཆེན་འཕེན་དུས།

སྐྲ་སེར་རྒད་མོ་ཞིག་པུར་སྒམ་ལས་སྐེ་བསྲིང་དེ།

Please Leave me alone་དང་། 

ཕོ་གསར་སྐེ་སྟུག་ཅིག་གིས་པུར་རྡོ་ཐང་ལ་བསྒྱེལ་དེ།

What’s wrong with you?་སྐད་ལོག་རྒྱག

ངས་གདུགས་བཟློག་གི་མཚམས་བཅད་དེ་ཕར་ལ་བྲོས།

“སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག

སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག

   .. 

     ..

”

གཉོམ་དུང་དུང་གི་ཚད་མེད་བཞིའི་སྨོན་ཚིག་བར་འདུམ་ལ་མངགས།

ཁྲོག་སྒྲ་དང་བཅས་F་རྟགས་ཅན་གྱི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་རྒྱལ་སྒོ་ཕྱེས་པ་ན།

ང་ཧོལ་མ་ལྡིང་ལ་འཁོར་སྒམ་ནང་དུ་མཆོངས།

འདི་ནི་བློས་བསླངས་ཀྱི་རྟོག་སྒྲུང་ཞིག་ལགས་སམ།

ཡང་ན་དངོས་བྱུང་གི་འདྲེ་སྒྲུང་ཞིག་གང་ཡིན་ད་དུང་ཐག་མི་ཆོད།

 
༧༧

1\25\2024

བོད་པ་ཞིག་རེད།*

མགོ་སེར་རྒྱ་རག་ཅིག་གིས་རྒྱ་མི་ཡིན་ནམ་ཞེས་འདྲི།

མིན་ཞེས་མགོ་བོ་འཕྲེད་དུ་གཡུག

ཉི་ཧོང་བ་ཨེ་ཡིན་ཟེར་བ་ལ་དེ་ཡང་མིན་ཞེས་ལན་དུ་གདབས། 

མེ་ཧི་ཀོ་ ར་བཟི་ཞིག་འོང་ཏེ་ཅིན་ནེ་ཏོ་རེད་ཟེར།[1]

མི་རྒྱུད་ནག་པོའི་ཕོ་གསར་དེས་“ཝའོ_”་ཞེས་དྲག་རྩལ་མཁས་ཅན་གྱི་འཛིང་ཉམས་བཏོད་དེ།

ཆ་ཡི་ན་མྭན་རེད་ཅེས་གཤིན་གྲོགས་ཚོར་མིག་བརྡ་སྐྱེལ། [2]

ངས་ཁོ་ཚོ་ལ་གླེང་མོལ་བྱེད་མི་སྤྲོ།

མུན་ཁང་འདི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་སྲེག་སླང་དུ་འཇུག་དགོས་པ།

བློ་ཡུལ་ལ་ཤོང་དཀའ།

ཕ་ཡུལ་གྱི་བར་དོའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཚོ་ལས་ཅན་རེད་ཨང་། 

རི་མཐོ་ས་གཙང་དུ་ལྷོད་ལྷོད་ངང་བཞུད་ཆོག

པུར་ཁང་འདིར།

ལ་ལ་ཞིག་ལ་ཁམས་གཙང་ལྭ་བ་ཆ་འགྲིག་གཡོགས་ཤིང་།

ཕྲ་རྒྱན་བཏབ་པའི་པུར་སྒམ་ཡིད་འོང་ནང་བསྙལ།

མཆུ་སྒྲོས་དང་སེན་མོ་ལ་ཚོན་རྩི་བཀྲག་མདངས་ལྡན་པ་བྱུག་ཅིང་།

སྐེ་ན་མུ་ཏིག་ཕྲེང་རྒྱན་འཚེར་བའི་སྐྲ་སེར་མ་དེ།

གསོན་པའི་སྐབས་ལས་ཀྱང་གཟི་བརྗིད་ཆེ།

མི་ཚེའི་བཤུལ་ལམ་ལ་རྗེས་དྲན་དང་།

གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སོགས་གང་ཡང་མེད་པར།

ཉམ་ཆུང་བའི་སྒྱུ་ལུས་གཡར་བོ།

གཤེར་ཁུ་མི་འཆོར་བའི་འགྱིག་བཟོས་ཁུག་མ་ཞིག་ནང་བཅུག་ཅིང་།

རོ་རུལ་ཁ་བཏགས་ཀྱིས་བསྡམས་ཡོད་པ་ནི།

བོད་པ་ཞིག་རེད།   བོད་པ་ཞིག་རེད།

མཆན།

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ཁི་རེ་སི་པུར་སྲེག་ཁང་དུ་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཚེ་འདས་བློ་བཟང་མའོ་ཀྲུའུ་ཞི་དང་ཁོང་གི་བུ་ཚེ་འདས་དང་།  ཚེ་རིང་གི་བུ་ཚེ་འདས་སོགས་བེམ་བསྲེག་ཞུ་སྦྱོང་སྐབས་སུ་གཤིན་པོ་སྐྱེལ་མ་དང་ཤུལ་ལུས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ལ་འགྲོ་མྱོང་ཞིང་།  ནམ་རྒྱུན་ལས་ཁུངས་ལ་འགྲོ་དུས་སུ་ལམ་ཁར་ཡང་འཁེལ་གྱི་་ཡོད་ལ།  རང་ཉིད་འཆི་འགྲོ་བའི་སྐབས་རང་གི་རོ་ཡང་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འདི་གར་སྐྱེལ་ནས་བསྲེག་དགོས་རེད་སྙམ་ནས་ཡིད་སེམས་སྐྱོ་ལིང་ལིང་བྱེད།   

[1] མེ་ཧི་ཀོ་ནི་Mexico་དང་ཅིན་ནེ་ཏོ་ནི་མེ་ཧི་ཀོའི་ས་ལས་པ་ཚོས་ཁོང་ཚོའི་སི་པན་སྐད་དུ་རྒྱ་མི་ལ་དེ་ལྟར་མིང་འབོད་བྱེད།

[2] ཆ་ཡི་ན་མྰན་ ༼China Man ༽་ནི།

 སྔ་མོའི་དུས་སུ་ཨ་རིར་རྒྱ་ནག་གི་མི་ལ་ཆ་ཡི་ན་མྰན་ཞེས་འབོད། དེང་སང་དེ་ལྟར་བོས་ཚེ་མཐོང་ཆུང་གི་མིང་བརྡར་འགྲོ།

༧༨

2024.2.21  

ང་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཕྲག་དོག་སྐྱེས

འཁོར་བ་ལ་སུན་སྣང་སྐྱེས་བས་རེད་དམ་ཐར་བ་ཡིས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པས་ཡིན།

མ་ཧ་ས་དེ་པ་ཊ་ན[1]་ཡི་མན་ངག་བཞིན།

ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ལུས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག

ཚོར་བའི་ནང་དུ་ཚོར་བ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག

སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་སེམས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག

ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆོས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག 

རབ་ཡིན་ན་ད་ལྟ་ཉིད་དུ།

མིན་ན་ཉིན་ཞག་བདུན་གྱི་ནང་ཚུན་དུ།

དེའང་མིན་ཚེ།

ལོ་ངོ་བདུན་གྱི་ནང་རོལ་དུ་ཅི་ནས་ཀྱང་མདོ་གང་དེར་གསུང་བའི་འབྲས་བུ་གཉིས་ལས་གཅིག་ཐོབ་དགོས ______ 

སྣ་སྒོ་ན་ཤུ་ཤུ་རྒྱུ་བའི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ལགས།

ངས་དྲན་ཤེས་ཀྱི་རི་སྒང་ནས་བར་ཆད་མི་རྩོམ་པར་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་དེ་ཁྱོད་འཚོ་ཆོག།

ཁྱེད་ཀྱིས་ང་རྣམ་རྟོག་གི་ཚང་ཚིང་གཤགས་ཏེ།

ཀླད་ཁམས་དང་སྒལ་གཞུང་རྡུལ་རླབས་ཀྱི་ངང་དུ་ཞུགས་པའི་གནས་མཆོག་དེར་ང་་སྣེ་ཤན་གྱིས་དང་། 

ཕུང་ཁམས་ཀྱི་རྦ་ཀླུང་ན་ཀ་ལ་པ[2]་ཡི་གཙུབ་བརྡར་གྱི་གློག་རྡུལ་མཆེད་པའི་ཚོར་བ་ལགས།

ངས་མཉམ་བཞག་གི་མཚོ་ཁ་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཅིག་གི་སྐྱེ་འཇིག་ལ་མི་འཁྲུག་པར་བལྟ་ཆོག།

ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་ཕུང་ལྔ་ཡི་ནང་རོལ་ན་ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་ཟག་མེད་བདུད་རྩིའི་སྦས་ཡུལ་དེར་ལམ་སྣ་དྲོངས་དང་།

ང་ལ་དགྲ་བཅོམ་གྱི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་ན་ཆོག

ཕྱིར་འོང་དང་མི་འོང་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་ཀྱི་དགའ་ཚལ་དུའང་མ་སླེབས་ན་ཆོག

འོན་ཏེ།

ཀུན་དགའ་བོ་དགྲ་བཅོམ་གྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་མ་བཏུབ་པར་མྱ་ངན་གྱིས་གདུང་བཞིན་མལ་ནང་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ།

ས་ཡོམ་རྒྱུ་བ་ལྟར་ཐོལ་བྱུང་ལ་འཁྲུངས་པའི་རྟོགས་སད་ལས་ཟེགས་མ་ཙམ་བདག་རྒྱུད་ལ་འཕྱོ་ན་ཆོག་པ་ལ།

[1] མ་ཧ་ས་དེ་པ་ཊ་ན་ཞེས་པ་ནི་མདོ་ཆེན་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་པ་ལིའི་སྒྲ་དོད་སོར་བཞག་བྱས་པ་ཡིན།    དབྱིན་སྐད་དུ་སྒྲ་སྒྱུར་ནི་Mahasatipatthana  Sutta་ཡིན།

གནས་བརྟན་སྡེ་བའི་ལུགས་ཀྱི་མདོ་ཆེན་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ནས་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བར་རེ་རེ་བྱས་ཏེ་རྒྱས་པར་གསུང་ཡོད།   བོད་ཡིག་གི་བཀའ་འགྱུར་ཉིས་ཁྲི་ཁྲོད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་མདོ་ན་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་རྒྱས་པར་གསུང་ནས་གཞན་རྣམས་མིང་འབོད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱས་ཡོད་ཅེས་གསུང་ཡོད་པ་ཞིག་མཇལ་ཡང་བདེན་མིན་མི་ཤེས།  ཕྲན་གྱིས་བོད་ཡིག་བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་མདོ་ད་དུང་མཇལ་ཐུབ་མེད།  པ་ལི་ནས་དབྱིན་ཡིག་ལ་སྒྱུར་བའི་མདོ་ཆེན་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཆ་ཚང་མཇལ་རྒྱུ་བྱུང་བར་མ་ཟད།   བི་པ་ས་ན་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་འཁྲིད་སློབ་དཔོན་དམ་པ་རྗེ་སྒོ་ཨིན་ཁ་མཆོག་ནས་མདོ་གང་དེིའི་ཞལ་འཁྲིད་མཛད་པའི་སྒྲ་འཇུག་ཚན་པ་བདུན་པོ་ཆ་ཚང་ལ་ཉན་རྒྱུའི་སྐལ་བཟང་བྱུང་།  སྒྲ་འཇུག་གང་དེའི་ཉིང་བཏུས་ཡིག་ཐོག་ལ་ཕབ་ཡོད་པའི་དཔེ་ཆ་བླུས་ཏེ་མདོ་རྩ་བའི་ཕྱག་དཔེ་དང་ལྷན་རང་ཁྱིམ་ན་ཉར་ཡོད།  

[2]  རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀ་ལ་པ་ཡི་ཆེ་ཆུང་ནི་ཤིང་རྟ་འཁོར་ལོ་ལས་ལྡང་བའི་རྡུལ་ཕྲན་ཞིག་ཆ་བཞི་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ང་དྲུག་(46656)་ལ་གསིལ་བའི་ཆ་ཤས་གཅིག་ཡིན་པ་གནས་བརྟན་སྡེ་བའི་ལུགས་ཀྱི་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་གྲགས་ཅན་སིང་ག་ལའི་དགེ་སློང་ཨ་ཅཱརྱ་ ཨ་ནུ་རུའུ་ངྷ་ཡིས་མཛད་པའི་  ༼ མངོན་པའི་དགོངས་པ་ཀུན་བཏུས༽་ན་ཡོད་པ་གསལ་ལ།

དེང་སྐབས་མི་སྐྱའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་བི་པ་ས་ན་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་ཞེས་གྲགས་པ།  འབར་མའི་ རི་ཁྲོད་པ་དགེ་སློང་ལི་སྡེ་ ས་ཡྭ་བདོ་ནས་སྐྱ་བོའི་རྟེན་ཅན་རི་ཁྲོད་པ་བཤེས་གཉེན་ས་ཡྭ་   ཐི་རྗེ་དང་།  ཁོང་ནས་སླར་ཡང་སྐྱ་བོའི་རྟེན་ཅན་སློབ་དཔོན་ ས་ཡྭ་རྗེ   ཨུ་བྷ་ཁེན།    ཁོང་ནས་ དཔལ་ལྡན་ གྷོ་ཨིན་ཁ་ལ་གནང་བ་གང་དེའི་མན་ངག་ལྟེ་བ་ནི་གནས་བརྟན་སྡེ་བའི་ལུགས་ཀྱི་༼མདོ་ཆེན་དྲན་པ་ཉེར་བཞག༽་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ། དབུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་སྒོམ་པ་ནས་འགོ་ཚུགས་་ཏེ།  རང་གི་ཕུང་བོའི་ནང་གི་ཕྲ་རྡུལ་ཀ་ལ་པ་སྐད་ཅིག་ཅིག་ལ་སྐྱེ་འཇིག་རྩོམ་པ་མི་རྟག་ཕྲ་མོའི་གནས་ལུགས་སྒོམ་བྱུང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ལམ་ནས་བདག་འཛིན་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ལས་གྲོལ་ཐབས་མཛད་པ་ཡིན།

༧༩

2024.2.28  

འཁོར་བའི་ནགས་ཀླུང་དུ།

སྐྱེ༚་བའི་ཤ་མོ་བརྡོལ།

རྒ༚་བའི་བསིལ་རླུང་ལྡང་།

ན༚་བའི་ཤིང་འབྲས་སྨིན།

འཆི༚་བའི་ཡལ་འདབ་བསྐྱོད།

ཡིད་ཀྱི་མཚོ་ངོས་སུ།

དགའ༚་བའི་ཆུ་བྱ་རྩེན།

སྐྱོ༚་བའི་ཉྭ་མོ་འཁྱུག།

ཆགས༚་པའི་ཆུ་རིས་གཡོ།

སྡང༚་བའི་ཟེགས་མ་འཕྱོ།

མི་ཚེའི་རི་འགོ་ན།

སྐྱིད༚་ཀྱི་རྩི་ཤིང་རྒྱས།

སྡུག༚་གི་ཆར་སྨུག་འཐིབས།

དར༚་བའི་ཆུ་བོ་འབབ།

རྒུད༚་པའི་རླུང་འཚུབ་གཡུག

མ་བཅོས་འབྱིན་རྔུབ་དབུགས།

སྣ་མདོར་དྲན་པས་སྐྱོང་།

སྣ་ཚོགས་ཚོར་བ་ནི།

ལུས་ཡོངས་ཁྱབ་པར་སྒོམ།

སྐད་ཅིག་སྐྱེ་འཇིག་རླབས།

ཕུང་བོའི་ནང་དུ་བལྟ།

མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གཞིར།  

རྣམ་རྟོག་སྒྲིབ་ཡོལ་ཟད།

ཤེས་རབ་ཉི་ཟེར་སྤྲོ།

ཉོན་མོངས་མུན་པ་སངས།

ཤིན་སྦྱངས་བདེ་ཆེན་འབར།

༨༠

2024.3.1  

ལུས་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཅི་འདྲའོ་ཞེས་གཞན་ལ་མ་འདྲི་ཞིག    

དབུགས་ལ་དྲན་པ་མཉམ་པར་བཞག་ཚེ། 

ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་ཏེ་དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་ལ་ཡུན་རིང་འཇོག་ཐུབ།  

དེ་དུས། སྐད་ཅིག་མའི་ངང་ལ་ལུས་སེམས་སྐྱེ་འཇིག་ཐེར་འབུམ་བྱེད་པ་རྟོགས་ཡོང་།  

__འབར་མའི་དགེ་སློང་སྒོམ་ཆེན་པ་   བེ་བྷོ་སྭ་ཡ་བདོའི་གསུང་ཞིག

༨༡

2024.3.28  

ཞི་ཁ་གྷོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱང་ལྟོགས

འདོད་ཡོན་གྱི་བདུད་རྩི་འཕྱུར་བའི་མི་ཞི་རྒན་ཁྲོམ་སྲང་།

སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི༜་རབ་གསལ་ནས་མཇལ་དུས་ལྷ་ཡུལ་ལྟར་སྣང་ཡང་།

གཅིན་དྲི་འཐུལ་བའི་ས་འོག་མེ་འཁོར་འགྲུལ་ལམ།

ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བའི་རྒས་གཅོང་གིས་མནར་ཅིང་།

ཉལ་ཐ་དང་ཚིལ་དྲེག་གི་དྲི་མ་འཁྱིལ་བའི་འཁོར་སྒམ་དུ།

ལས་ཤོར་བ་རྐང་ལག་རྐྱོང་བའི་སྐྱིད་ཉལ་ཆེ་ཡང་།

ངལ་རྩོལ་བ་ཁྱིམ་ལ་ལོག་པའི་ལམ་བར་གྱི་ངལ་དུབ་ཅི་ལྟར་གཅོག 

ལྷ་ཡུལ་གྱི་མཛེས་སྡུག་སྤོས་ཤེལ་གྱི་ཁང་རྩེག་ངོར་ལྡོག་འཕྲོ་བགྱིད་ཅིང་།

ཀླུ་ཡུལ་གྱི་འབྱོར་ཕྱུག་ཁྲོམ་རྭ་ཡི་བང་མཛོད་ན་ཕྱུར་བུར་གཏམས་པའི།

དུས་འགྱུར་གྱི་རྐུབ་ཕྱིས་གཡུག་པའི་ནག་ཁུང་ཆེན་མོ་ན།

བློ་ཕུག་ནི་སྤྲང་ལ་གཏད་ཅིང་སྤྲང་ཕུག་ནི་ཤི་ལ་བཅོལ།

ཆག་འཇིག་ནི་སྒལ་བར་འཁུར་ཅིང་དབུལ་ཕོངས་ནི་གདོང་གིས་བསུས་ལ།

མགྲིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྣང་ཞིང་ངག་སྒོ་ནི་རབ་ཏུ་ལྐུགས་པའི།

གོད་ཆག་གི་གཅོང་རོང་ན་མཚན་གུང་གི་སྤྱང་ལྟོགས་ཀྱེ____

ཚེ་སྲོག་གི་སྙིང་སྟོབས་སྨྱོ་རྫས་ཀྱིས་གསོ་འང་ཕོ་རྒོད་ཀྱི་རང་གཤིས་ཡིན་ནམ་ཅི།

༜སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ནི་360 Chicago་སྟེ་ཞི་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་ཞི་རྒན་ཁྲོམ་ལམ་གྱི་ཁང་རྩེག་སྒོ་ཨང་༨༧༥་ཡི་རྩེག་རིམ་༩༤་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཧྲིལ་བོ་གེགས་མེད་དུ་རྒྱང་མཇལ་བྱེད་ཐུབ་པས་ཤེལ་གྱི་ལྡིང་ཁང་དེ་ལ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཞི་ཁ་གྷོ་ཞེས་འབོད།  དེ་ཡང་༣༦༠་ཟེར་དོན་ནི་ཨང་རྩིས་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་ན་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱེད་ཅིག་གི་གཞལ་ཚད་ནི་ཨང་ཚད་༡༨༠ དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཧྲིལ་བོའམ་ཟླུམ་གོར་ཧྲིལ་བོ་ཞིག་གི་ངོས་ཡོངས་ཀྱི་་གཞལ་གྲངས་ནི་ རྩིས་འབབ་༣༦༠་ཡིན།

༨༢

2024.4.9  

བཀའ་བསྟན་ཕ་ལམ་གནའ་མཁར་ནས།

བཀའ་བཏགས་རྒྱ་བཞིའི་འོད་སྣང་འཕྲོ།

བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྫ་རི་ནས།

ཚད་མེད་བཞི་ཡི་གད་རྒྱངས་སྒྲོག

ཕྱི་ནང་སྒོམ་སྒྲུབ་སྣ་ཚོགས་ཁྲོད།

དྲན་པ་ཉེར་བཞག་རྡོ་རིང་བཙུག

འཛམ་གླིང་རྩོམ་རིག་རྦབ་ཀློང་དུ།

མི་ལའི་བསམ་རྫོགས་གཟིངས་ཆེན་བགྲོད།

མེ་སྒྲུབ་ཁྲོམ་གྱི་རི་འགོ་ནས།

འཁྱམ་པོས་ཐོལ་བྱུང་སྙན་ངག་འབྲི།

ཆར་སྨུག་སྟུག་པོའི་སྒྲིབ་ཡོལ་གྱིས།

སྐྱ་རེངས་འགྲོན་པོའི་མཐོང་ལམ་བཀག།

བྱེའུ་ཆུང་སྐྱོ་བའི་སྨྲེང་གླུ་ནི།།

རི་ཞོལ་ལྗོན་པའི་གསེབ་ཏུ་སྒྲོག

རི་དྭགས་ཡུ་མོ་ཁེར་འགྲོ་ཞིག

ཕྱི་མིག་ལྟ་བཞིན་རི་འགོར་བྲོས།

ཤུ་ཤུ་བཟློ་བའི་བའི་རྩྭི་ཤིང་ལ།

སྐྱི་བསེར་རླུང་གིས་འགྲམ་ལྕག་གཞུས།

ཤག་ཤག་འབབ་པའི་ཆུ་མིག་ནི།

རང་ཉིད་གཅིག་པུར་ལྷོ་ལ་དེངས།

ཕ་ཡུལ་རིང་དུ་བོར་བའི་མི།

སྨུག་ལོང་ཁྲོད་དུ་ཧྲེང་བོར་རྒྱུ།

རིང་ནས་ཡིད་ལ་བརྣག་པའི་དོན།

རྒྱང་རིང་འཐེན་པའི་ལམ་བུར་ཡལ།

འབད་པས་སྒྲུབ་པའི་འདུན་མ་ནི།

བྲག་ནང་ཟགས་པའི་འཁུར་ཙ་བཞིན།

མི་ཚེ་ལྷག་འཕྲོའི་རྨི་ལམ་ནི།

ཆུ་མོས་འཁྱེར་བའི་འཁར་རྒྱུག་བཞིན།

༨༣

2024.4.10

སྐྱེས་བ་ཡོད་པས་འཆི་བ་མྱོང་དགོས།

བརྩེ་བ་ཡོད་པས་སྡང་བ་སྐྱེས་བྱུང་།

ཐོབ་པ་ཡོད་པས་ཤོར་བ་ལྡོག་མེད།

དགེ་སེམས་སྤེལ་བཞིན་སྡིག་སེམས་བྲི་ཆོག

བཏང་སྙོམས་འགྲིག་ན་ཆགས་སྡང་གློད་ཆོག

ཐར་བ་འགྲུབ་ཚེ་འཁོར་བ་བཤིག་ཆོག

༨༤

2024.4.16  

ཨོམ་ས་སྟི།

ཆ་ཕྲུ་  རྗེ་ཕི་ཊི་ ་  ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

གློག་ལྷའི་རྫུ་འཕྲུལ་རྐུན་མའི་ཆོ་འཕྲུལ་གང་ཡིན་མི་ཤེས་ཀྱང་།

ང་བློ་བུར་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ལ་གྱུར།

བོད་ཡིག་དང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་མ་ཟད།

དེ་སྔ་སྦྱང་མྱོང་མེད་པའི་སྐད་ཡིག་གཞན་གྱི་ནང་དུའང་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་ཤེས་པར་གྱུར།

ངོ་མ་ཡ་མཚན་རེད།

དེང་སྐབས་ང་སློབ་འཁྲིད་ལ་འགྲོ་མི་དགོས་ལ་སློབ་ཚན་བསྐྱར་སྦྱོང་ཡང་མི་དགོས་པར།

འཛིན་གྲྭའི་ནང་ཡིག་རྒྱུག་བདེ་བླག་ངང་འཁྱོལ་འགྲོ།

ད་ལྟ་ང་ཁེངས་དྲེག་མཐོ་བའི་མཁས་གྲལ་དུ་འགྱིང་།

དཔེ་ཀློག་གི་སྡུག་རུས་མི་དགོས་པར།

འཛམ་གླིང་གི་ཤེས་བྱ་གང་ཡང་སྐད་བཏང་བ་ཙམ་གྱིས་མིག་མདུན་ལ་འདྲེན་ནུས།

མི་འགྱངས་བར་སོ་ར(SORA)་ཡི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་འོང་ལ།

དེ་དུས་ང་ལ་ལག་རྩལ་དང་ཉམས་མྱོང་གང་ཡང་མ་མཆིས་ནའང་།

གློག་བརྙན་བཟོ་སྐྲུན་མཁན་ཞིག་ལ་འགྱུར།

དེང་སྐབས་ང་ལ་ཁེར་ཀྱང་གི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡང་མེད་དེ

བཅོས་རིག་ཁ་ཡངས་མར*་ཉིན་མཚན་དུ་རོལ་ཆོག

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;OpenAI བཅོས་རིག་འཕྲུལ་ལས་བཟོ་ཚོང་ཁང་ནི་དེང་སྐབས་ས་ཡི་གོ་ལ་སྟེང་ཆེས་ཆེར་དར་སོ་ཆེ་བའི་ ཆ་ཕྲུ་རྗེ་ཕི་ཊི་འཕྲུལ་མོལ་ཇུས་བཟོ་བྱེད་མཁན་ཡིན།

༨༥

2024.4.17  

མཚན་དཀྱིལ_

སྟ་གྲི་དང་སོག་ལེ་སྔས་འོག་ལ་བཅུག་ཏེ

རྐང་གཉིས་ཚོ་གཉིད་ཟིན

དགུ་ཚིགས་སྐར་རྒྱན་དང་བཅས་ཁྲུས་རྫིང་ལ་ཞུགས

ནགས་ཚལ་གྱིས་མིག་རྡུལ་ཕྱིད་དེ་དབུགས་དབྱུང་མཛད

ཉི་ཤར་ལ་དུས་ཚོད་རིང་བོ་མི་ཐོགས་པས

བདག་གིས་ཀྱང་འཁུར་ཙ་བཀྲོལ་ཏེ

མཚན་མོའི་བྲང་གཞུང་ལ་མགོ་བོ་གླན།

༨༦

2024.4.18  

ཚེ་རབས་ཀྱི་བྲན་གཡོག

ཨ་མདོ་གྲོང་གསེབ*་ཀྱི་ལྕགས་ཤོག་ཁང་པ་ནང་

 ང་ཚོ་ཁྱི་ཡིན་ཞེས་སྙན་ངག་འབྲི

   ང་་ཚོ་སྟག་ཡིན་ཞེས་དཔའ་སྐད་སྒྲོག 

“ཁོང་ཚོའི་གཤིས་ཀ་གྱོང་བོ་ཡོད

ཁོང་ཚོའི་ཨམ་སྐད་མཁྲེགས་པོ་རྒྱག”

  སྐོར་ལམ་གྱི་རྒད་པོ་ལ་སྣ་ཆམ་ཕོག་ཏེ

    ཧབ་སྦྲིད་རྒྱག 

ཨ་མདོའི་འཁྱམ་བུ

 ས་མཐའི་སྤྲང་ཁུག

སྐྲ་རིང་ཕྲག་ལ་གཟར

 སྙན་ངག་རྐེད་པར་བཅིངས

མེག་ལོར་སྲང་ལམ་ནས་གཡག་ཐུག་འགྲོ་འགྲོ་བྱེད

  ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གཏོགས་ཕྱག་མི་འཚལ

  མི་ལ་རས་པ་ལ་མ་གཏོགས་ལམ་མི་གཟུར

དབྱིན་མོའི་སྟུ་ཁ་དབྲལ་མཁན་ཁོང་ཚོ་ཡིན

 ཨ་ནེའི་མྱོས་འབུར་བསྣོག་མཁན་ཁོང་ཚོ་ཡིན

སྙིང་རྩ་རྣག་གིས་མཉེད།

 ལུས་སྡོང་ཚིལ་དྲེག་འཁོལ། 

ཁོང་ཚོ་ནི་གདུག་རྩུབ་ཆེ།

 ཁོང་ཚོ་ནི་ང་རྒྱལ་ཆེ།

རྩམ་སྐྱ་ཆད་ཀྱང་ཆོག

ཁྱིམ་གཞི་ཕོངས་ཀྱང་རུང་

འོན་ཀྱང་སྙན་ངག་མེད་ཚེ།

ཁོང་ཚོས་ཉིན་མི་འཁྱོལ་མཚན་མི་འཁྱོངས།

ཁོང་ཚོ་ནི

འབྲེང་བས་མི་སྡོམ

དགྲ་སྟས་མི་གསིལ

འོན་ཏང་

 སྙན་ངག་གི་བཙོན་མཁར་རུ

   ཚེ་རབས་ཀྱི་བྲན་གཡོག་ཡིན།

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ཨ་མདོ་གྲོང་གསེབ་ནི་རྒྱ་གར་རྡ་རམས་ལའི་སྟོད་ཕྱོགས་མེག་ལོར་རྒན་ཇི་ན་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱ་གར་བའི་ཡུལ་མི་གནས་ཆགས་པའི་ཞིང་གྲོང་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་གར་ཨ་མདོ་ཕོ་གསར་ཡུལ་བྱོལ་བ་གང་མང་ཞིག་གིས་རྒྱ་གར་ཡུལ་མིའི་ས་ནས་ཁང་བ་གླས་ཏེ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་རྡ་སའི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཨ་མདོ་གྲོང་གསེབ་ཅེས་གྲགས།

༨༧

2024.4.27  

རི་སྐྱེས་ཕྱེ་ལེབ་མེ་ཏོག་གི་ཆིག་ལབ*

ལོ་ཡི་རྫི     སྒི་ལ་ཁུ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས།

ངའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་སྣེ་དེར

སྒོ་ཞིག་འདུག

གསོན་དང་། 

དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་འཆི་བ་ཞེས་འབོད་པ

ངའི་དྲན་ཡིད་ན་འདུག

ས་ཡི་སྟེང་གར

སྐད་ཅོར་དང་།

གསོམ་ཤིང་གི་ཡལ་ག་གཡོ་བའི་སྒྲ་དང་།

དེ་ནས་ཅི་ཡང་མི་ཚོར་བར་གྱུར། 

ངལ་ཞིང་དུབ་པའི་ཉི་ཟེར

བརླན་གཤེར་བྲལ་བའི་ས་གཞིའི་ངོས་ལ་འཚེར་ཙམ་བགྱིད། 

མུན་ནག་ས་འོག་ལ་སྦེད་པའི

རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཕག་འཚག་ནི་ཅི་འདྲའི་སྐྱི་གཡའ་བ་ཞིག

དེ་ནས

ངག་མི་འཁྲོལ་བའི་རྣམ་ཤེས་བློ་བུར་འཇིགས་དངངས་ལས་གྲོལ

ས་གཤིས་མཁྲེགས་ལྡན་ཅུང་ཙམ་སོབ་པར་གྱུར་ཅིང་།

རྩི་ཤིང་གི་གསེབ་ཏུ་མཆོང་རྩེན་བགྱི་མཁན་ནི་བྱེའུ་ཡིན་ངེས།

སྐྱེས་པ་གཞན་ནས་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་སླེབས་པ་མི་དྲན་ན།

ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད

ངས་སླར་ཡང་སྐད་ཆ་བཤད་ཐུབ་པར་གྱུར་ཅིང་།

དྲན་མེད་ཚོར་མེད་ཀྱི་ངང་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་ཏེ་རང་དབང་གི་ངག་སྒོ་འཁྲོལ་བར་གྱུར།

ངའི་ཚེ་སྲོག་གི་དཀྱིལ་སྙིང་ནས་ཆུ་མིག་ཆེན་པོ་ཞིག་བརྡོལ་ཞིང་།

གཡང་ཊིའི་མདངས་ལྡན་མཚོ་ངོགས་ལ

སྔོ་ནག་གྲིབ་གཟུགས་སྣང་ཞིང་འཆར།

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ཚེ་འདས་མ་Louise Gluck་ལགས་ཀྱིས་༡༩༦༢་ནས་༢༠༢༠་བར་ལ་སྙན་ངག་གི་དཔེ་ཆ་༡༢་ཙམ་སྤེལ་ཞིང་། ༢༠༢༠་ལོར་ཁོ་མོའི་རང་མོས་སྙན་ངག་བརྩམས་ཆོས་ལ་ནོལ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ།  ༢༠༢༣་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་༡༠་ནང་གཟུགས་སྐུ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་འཐིམས།

ཁོ་མོའི་སྐྱོ་སྣང་གིས་ཁེངས་པའི་སྙན་ངག་ཁྲོད་ཀྱི་ཚབ་མཚོན་བརྩམས་ཆོས་ནི་ད་ལྟ་གོང་དུ་འཁོད་པའི་རི་སྐྱེས་ཕྱེ་ལེབ་མེ་ཏོག་ཟེར་བ་འདི་ཡིན། རྩོམ་འདི་ནང་ཁོ་མོས་མེ་ཏོག་ཞིག་ལ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སླར་ཡང་སྐྱེས་བ་བླངས་བའི་དགའ་སྤྲོ་ཆིག་ལབ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་ཡོད།    ཁོ་མོའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ཆ་ཚང་ཀློག་འདོད་ན།   &lt;&lt;Poems 1962-2020   Louise Gluck&gt;&gt;  ཞེས་པ་ལྗགས་ཀློག་གནང་འཚལ།      

༨༨

2024.4.28  

ལོ་ཡི་རྫི   སྒི་ལ་ཁུ་ལགས*  དགོངས་དག་ཞུ

ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ཚེ་གཅིག་ལ་སྙན་ངག་དཔེ་ཆ་ཁ་གྲངས་༡༢་ཙམ་སྤེལ།

༢༠༢༢་ལོའི་ནོལ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་དེའང་ཁྱོད་ཀྱིས་བཞེས། 

སྙན་ངག་གྲངས་ཀ་ཆིག་སྟོང་ལ་ཉེ་བ་བརྩམས་པའི་ཁྲོད།

ང་ལ་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བག་ཆགས་སྟེར་མཁན་གཅིག་ལས་མ་བྱུང་།

དེ་ནི་ཁྱོད་དང་ཁྱོ་གའི་བར་གྱི་ཐོག་མའི་བརྩེ་འདང་དང་།

མཐའ་མའི་གོད་ཆག་གི་སྙན་ངག་༼དབྱར་ཁ༽་ཟེར་བ་དེ་རེད།

དགོངས་དག་ཞུ།

དོན་རྐྱེན་འདི་ཁྱོད་གཅིག་པུ་ལ་ཁྱབ་པ་ཞིག་མ་རེད།

ངས་བོལ་ཁྲི་ བའེ་ཁྲི་མེན་དང་ ཨ་ལན་  རྒིན་སི་སྦར་རྒི། 

ཨི་མི་ལི་  སྦྲི་ཁུ་སིམ་དང་སི་ལི་བི་  ཕི་ལ་ཐི།

ལང་བཙན་ ཝར་ནི་སོགས་ཀྱི་སྙན་ངག་པོ་ཊི་རེ་རེ་བཞིན་ཚང་མ་བཀླགས་མྱོང་།

མྱོང་ཚོར་དང་བག་ཆགས་ནི་ཕལ་ཆེར་གཅིག་པ་རེད། 

ང་ཡང་བོད་ཡིག་ནང་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་མཁན་ཞིག་ཡིན།

ངེད་ཅག་བོད་པའི་མཁས་པའི་ཁྲོད་དུ།

བསྟན་བཅོས་པོ་ཊི་༡༣༧་ལོངས་བ་བོ་དོང་པན་ཆེན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ལྟ་བུ་ཡོད།

དཔེ་དེབ་ཀྱི་ཁ་གྲངས་རྩིག་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལ་འབད་པ་བྱ་མི་འོས། 

དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་སྙན་ངག་མང་པོ་བྲིས་མེད།

གང་བྲིས་ཡོད་པ་དེ་གསེར་ནག་རྐྱང་ཡིན།

དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷ་ཡིས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་རྩོམ་རྒྱུར་རིག་པ་སྒྲིམ་མེད།

སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ་དེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཏོག་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། 

མཚམས་མཚམས་ལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཀྱང་བསམས།

ནོལ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཟེར་བ་དང་།

དེ་དཔྱད་འདེམ་པ་ཚོར་ཡང་རློམ་རྒྱུ་ཆེར་མི་འདུག

༨༩

2024.5.15  

སྤང་རིའི་ངོགས་ལ་བཀོད་པའི།

མེ་ཏོག་ཚལ་ལ་སྟོར་བའི།

རི་གྲོང་འདབས་སུ་བསྐྱུར་བའི།

བདག་གི་རྐང་རྗེས་ཆུང་ཆུང་།

སྨུག་ལོང་ཁྲོད་ལ་བསྟིམས་ཚར།

ཁ་བའི་ཀློང་ལ་ཡལ་ཚར།

རླུང་བུས་རྒྱང་ལ་འཁྱེར་ཚར།

༩༠

2024.5.17   

༼དགེ་རྒན་ལགས༽་དང་༼གངས་སེང་འཚོལ༽།།

ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་འོས་པའི།།

སྔར་མེད་༼ཉིན་ཐོ༽་སྲོལ་འབྱེད་མཁན།།

སྨྱ་ས་སྨྱོ་སེ་པད་ཚེ་དྲན།།

༩༡

2024.6.25  

ཨ་སྒོར་གཅིག་གི་གཏོང་ཕོད

དེ་རིང་སླར་ཡང་ཞི་ཁ་དགོ་ལ་སླེབས།

མི་ཞི་རྒན་ཁྲོམ་སྲང་གི་གྲུ་ཁ་དེར།

ཕོ་གསར་ཁོས་སློང་བཟེད་མི་ཚོགས་ལ་གཏད་དེ།

“A penny, nickel, dime, anything would help, please_____”

ཞེས་ཞུ་བ་འཐེན།

ལ་ལས་མིག་གིས་བལྟ་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད།

ཁ་ཤས་ཀྱིས་དགོངས་དག་ཟེར་བཞིན་བྲོས་འགྲོ།

ངས་མི་ཚོགས་ཁྲོད་བྲེལ་སྟབས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་རང་གི་གོམ་ཁ་འགོག་དགོས་བསམས།

དེ་རིང་རྒྱུན་ལྡན་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱབ་ཁུག་ནང་ཨ་སྒོར་ཆིག་སྟོང་འཁུར་ཡོད།།

ཁོ་ལ་ཨ་སྒོར་གཅིག་གི་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཐུབ་ཚེ།

ཁོ་ལ་ཕན་འགྲོ་ལ་ང་ལའང་དགེ་བ་ཞིག་ཐོབ་སྲིད།

ཡིན་ནའང་

ངས་ཀྱང་རང་གི་གོམ་ཁ་འགོག་མ་བཏུབ

རྒྱབ་ཁུག་ཁ་ཡང་ཕྱེས་མ་སྤོབས།

ཨ་སྒོར་གཅིག་གཏོང་སེམས་གྱི་ངར་ཤུགས་བྲི་བཞིན།

རང་གི་རླངས་འཁོར་འཇོག་གནས་ལ་སྐྱེན་པར་དེངས།

མལ་སྒྲི་སན་ལ་ཕྱིར་ལོག་པའི་ལམ་ཆེན་སྟེང་།

ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་སླར་ཡང་ཡིད་ལ་འཁོར།

སྒོར་རྡོག་གཅིག་གི་གཏོང་ཕོད་ཀྱང་རང་དོན་ཡོང་མིན་ལ་ཐུག་འདུག་ཨང་།

རླངས་འཁོར་གྱི་སྒེའུ་ཁུང་ངོས་ལ་ཟོ་ཆུན་བྱོ་ལྟར་འབེབས་པའི་ཆར་ཞོད་ཇི་ལྟར་ཆེ་ནའང་།

ངའི་བཞིན་རས་ན་ཚ་ལམ་ལམ་འབར་པའི་མེ་ལྕེ་ད་དུང་ཞུ་མ་ཐུབ།

༩༢

2024.8.17 

བརྩེ་འདང་གི་བྲག་ཐེམ་སྟོང་པར་ལྷག་འདུག 

ཞེ་འདང་གི་རི་ཆུ་སྐམ་པར་གྱུར

ངས་ད་བར་དུ་བསགས་བསགས་པའི___ 

གཉེར་མ་ཐོད་གང་བོའི་གཏམ་རྒྱུད་སུ་ལ་འཆད

སྐྲ་དཀར་མགོ་གང་བོའི་སྒྲུང་རིང་སུ་ལ་འགྲེལ 

འཇིམ་རིལ་བརྩིག་པའི་བྱིའུ་ཚང་ 

 ཆར་ཆུས་འཇིག་ནས 

མགྲིན་ལམ་བརྣང་བའི་བྱེའུ་ཆུང་ 

    རི་ལ་འཕུར་ཐལ་འེ 

བདག་ཀྱང་འདི་ལྟར་སྡོད་པར་ག་ལ་རིགས་ཏེ 

ངས་ཀྱང་རང་གི་འཁུར་ཙ་རྒྱབ་ཏུ་བླངས་ནས 

རྒྱང་རིང་གི་གནས་དེར་སླར་ལོག་འགྲོ་ཨང་།

༩༣

2024.8.18

འཆི་བ_

ཁྱོད་ངའི་སྔས་འགོ་ན་ཉལ་ནས་ཡོད། 

ཁྱོས་ངའི་སྒོ་ཁ་ལ་སྒུག་ནས་ཡོད། 

ཕ་རོལ་ལ་འགྲོ་ཁ་མར།

འཇིགས་མེད་གཡུ་རལ་གསིག་བཞིན་ཆས་འགྲོ་ཚེ། 

ཚེ་མཇུག་གི་གཟི་བརྗིད་དུ་བརྩིས་ཆོག་ལ།

ཕྱི་མའི་ལམ་རྒྱགས་ཀྱི་གོ་ཡང་ལོས་ཆོད།

ཅི་སྟེ 

དེ་ལས་ལྡོག་ནའང་།

ང་ལ་མ་བསྡིགས་ཨ།

ངོ་ཚ་ལ་མ་བགྲང་ཨ།

༩༤

2024.10.11  

ང་རང་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཁ་གྱེས་དུས་མི་ཡུལ་ལ་དྲན་རྟེན་དུ་ཅི་ཞིག་འཇོག་འོས་དང་ཤུལ་ལུས་ཚོར་ལེགས་སྐྱེས་གང་ཞིག་འབུལ་འོས་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དུས། དེ་ནི་ཤུལ་ན་ལུས་པའི་ཁང་བ་དང་མོ་ཊ།  དངུལ་ཁང་ན་ལྷག་པའི་ཨ་སྒོར་གྱི་གསོག་དངུལ་སོགས་ནི་མ་ཡིན་པར།  ཨིན་སྒྲིའི་རི་སྒང་ནས་བླངས་པའི་མགུར་གླུ་དང་། རང་རྣམ་༼ཕུགས་བསམ་ཀྱི་རྐང་ལམ་སྟེང་དུ༽་དང་༼ཕྱི་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དྲན་ཐོ༽་སོགས་དབྱངས་གསལ་སོ་བཞིའི་་ཕྲེང་ཐག་ལ་བརྒྱུས་པའི་གསེར་གྱི་ཕྲེང་རྡོག་འོད་འཚེར་བ་རྣམས་ཡིན།

འབྱུང་འགྱུར་ཅི་སྟེ་ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་ལ་ཕྱིར་དྲན་བྱེད་ན་ནི། ངའི་མི་གཤིས་བཟང་རབས་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཡག་རབས་ཀྱི་ཤོབ་ལབ་ཀྱིས་བདག་ནམ་ཡང་མགུ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་།  མ་རབས་དང་ཁྲམ་པ་ཡིན་རབས་ཀྱི་ངན་ལབ་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་ལ། སྦི་རེ་སློབ་གྲྭ་དང་རྡ་རམས་ས་ལ།  ནེའུ་ཡོ་གྲོང་ཁྱེར་དང་མལ་སྒྲི་སན་གྱི་ཨིན་སྒྲིའི་རི་སྒང་སོགས་སུ་གྱེར་བའི་སྙན་མགུར་རམ། ཡང་ན་ བདག་གི་རང་རྣམ་ལས་ལེ་ཚན་རེ་ཟུང་ཀློག་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་རབ་ཏུ་ཚིམ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མྱོས་པར་འགྱུར།

༩༥

2024.10.12 

ཁང་རིན་བུ་ལོན་སྒྲུབ་འཇལ་ཟིན་ཡང་དེ་འདྲ་དགའ་རྒྱུ་སྤྲོ་རྒྱུ་མི་འདུག   

ཟླ་རེའི་གླ་ཕོག་འཚོ་རྟེན་བཟང་ཡང་དེ་འདྲ་དགའ་རྒྱུ་སྤྲོ་རྒྱུ་མི་འདུག   

བུ་གཉིས་མི་ཚེའི་ལམ་ཁ་བདེ་ཡང་དེ་འདྲ་དགའ་རྒྱུ་སྤྲོ་རྒྱུ་མི་འདུག    

ངེད་ཅག་བཟའ་ཚོ་བརྩེ་དུང་ཟབ་ཀྱང་དེ་འདྲ་དགའ་རྒྱུ་སྤྲོ་རྒྱུ་མི་འདུག  

ཟ་ཟི་འཚོ་བའི་མྱོང་སྣང་སྣ་ཚོགས་ཀ་མད་དབྱངས་གསལ་ནག་འགྲོའི་རིས་ལ།

ཤར་མར་སྤེལ་བའི་སྐལ་བ་བྱུང་ཚེ་དེ་ལས་སྐྱིད་ཅིག་མི་འདུག་ཨང་།

༩༦

2024.10.13  

ཕ་ཡུལ?

ཕ་ཡུལ་ནི།

ལྷོ་ལམ་སྙེག་པའི་ཁྲུང་ཁྲུང་གི་ཕྱི་མིག་ཀློང་ན་རབ་རིབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཁེར་རྐྱང་གི་སྤང་གཤོང་དེ་ཨེ་ཡིན།

ཕ་ཡུལ་ནི།

སྟོན་མཇུག་གི་ལོ་མ་སེར་པོའི་རྨི་ལམ་ཁྲོད་ལ་ཚང་ཚིང་དུ་འཁྲིགས་པའི་་སྔོ་ལྗང་གི་ནགས་ཚལ་ཞིག་ཡིན་ནམ། 

ཕ་ཡུལ་ནི་བདེ་ཀྱི་འབྱུང་གནས།

ཕ་ཡུལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་མ། 

རྐང་རྗེས་ཆུང་ཆུང་འགོད་ས་དེ་ཕ་ཡུལ་ཡིན་ཆོག།

ལྟེ་ཁྲག་དྲོན་མོ་སྟོར་གནས་དེ་ཕ་ཡུལ་ཡིན་འཐུས།

མི་ལོ་སོ་བཞིའི་རིང་གི་གཞན་ཡུལ་གྱི་འཚོ་བ་ལའང་།

ཕ་ཡུལ་གྱི་དྲོད་ཁོལ་མི་འདུག་ཨང་། 

གངས་རིའི་ཕར་རྒྱབ་དེ་ཕ་ཡུལ་ཡིན་ཡིན་འདྲ་ཡང་དྲན་གདུང་གི་གཞི་ན་བསེར་བུས་གཏོར་བའི་ཁ་རྡུལ་བཞིན།

རྒྱ་མཚོའི་ཚུར་རོལ་འདི་ཕ་ཡུལ་མིན་མིན་འདྲ་ཡང་མི་ཚེའི་སྙིང་སྟོབས་འདི་ནས་བསྐྱེད་ཅིང་འཚོ་བའི་དབྱངས་འགྲོས་འདི་ནས་བསྡེབ། 

ཕ་ཡུལ__

ཁྱོད་ཅི་ཡིན གང་ན་ཡོད།

༩༧

2024.11.26

ཞོགས་པ་ཤིང་སྡོང་ཞིག་ལ་ཁ་བརྡ

ལམ་འགྲམ་གྱི་ཤིང་སྡོང་ཁེར་སྐྱེས་ཡོད་སར།

རླངས་འཁོར་གྱི་བང་ཁ་བཀག _____

ལྗོན་པ་ཁྱོད་ཕལ་ཆེར་ང་དང་ལོ་ན་མཉམ།

ལོ་ཟླ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྔོན་ལ།

ད་སོ་མ་མཁའ་ལ་འཕགས་བཞིན་པའི་ཉི་གཞོན་གན་དང་འདྲ་བར།

ཁྱོད་ལ་གསོན་ཤུགས་རྒྱས།

ང་སྤྲོ་སྣང་གིས་ཁེངས།

ཡིན་ནའང་།

ད་ལྟ་དེ་ཚང་མ་རྒྱང་རིང་རྒྱང་རིང་ལ་ཡལ་ཟིན་པའི་དྲན་སྣང་ཙམ་རེད་ཨང་།

ང་མོ་ཊའི་སྒོ་ཕྱི་ལ་བུད་དེ།

ཁྱོད་ཀྱི་གམ་དུ་ངལ་གསོས་ནས་ཅུང་ཟད་སྡོད་འདོད་ཀྱང་།

ཕྱི་ལོག་ན་སྟོན་མཇུག་གི་གྲང་ངར་ཧ་ཅང་ཆེ་བས།

ངའི་རང་གི་ན་ཆོག་ཆོག་གི་ལུས་ཕུང་འདི་ལ་ད་དུང་གཅེས་དགོས།

ཁྱོད་ཀྱི་གྲིབ་བསིལ་དང་གསོ་རླུང་། 

སྔོ་ལྗང་གི་མཛེས་སྡུག་ལ་ཧབ་ཐོབ་རྒྱག་མཁན་མང་ནའང་།

ད་ལྟ་ཁྱོད་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྐམ་ཞིང་ 

རྒ་བའི་ལོ་འདབ་མི་རྟག་པའི་རླུང་གིས་ཤུག་ཤུག་བསྐྱོད་དུས།

ཁྱོད་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་མཁན་མེད་ལ

སེམས་གསོ་བགྱི་མཁན་ཡང་མ་མཆིས་སོ།

་་ ་་་ ??? ་་་ ་་་

༩༨

2024.11.27  

མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་ལ་དུད་འགྲོ་ཉམ་ཆུང་གང་མང་གི་ཤ་ཟོས། ཁྲག་འཐུང་། རུས་པ་བཅག  རྐང་འཇིབས། ད་དུང་ཁོང་ཚོའི་རུས་པ་དང་རྭ་ཅོ། སོ་དང་རྨིག་པ།  གོ་ལྤགས་དང་བལ་རྩིད་ལ་སོགས་ལས་བྱས་པའི་ཐོན་དངོས་བག་མེད་དུ་སྤྱད་པ་ལ་ངོ་ཚ་དང་བཅས་༼ཐུགས་རྗེ་ལེགས་འབུལ༽་ཟེར་བའི་ཉིན་འདིར་ཁོང་ཚོའི་སྡུག་བསྔལ་ལན་ཅིག་དྲན་པར་བྱེད།

དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཁོང་ཚོ་ལ་སྙིང་རྗེ་དབང་གིས་དམར་ཟས་སྤོང་མཁན་གྱི་སྦས་དང་མ་སྦས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱ་བོ་དང་ན་བཟའ་བཞེས་མཁན་གང་ན་སུ་བཞུགས་པ་ཡོངས་ལ་Thank you་དང་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ།

༩༩

2024.12.14  

རྨི་ལམ་བཞིན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟར 

ཕུང་ལྔའི་ཟེགས་མ་འདི་སྣང་གི་ཚལ་དུ་འཐོར 

སྨྲེང་ངུའི་བྲག་ཆ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྦུབས་སུ་འཁོར

ཟག་བཅས་ཀྱི་ནགས་ཀླུང་དུ

རྒ་ནའི་ཡལ་འདབ་བསྐྱོད་ཅིང་ 

རྒྱང་འགྲུལ་གྱི་མིག་མཐའ་ལ

བྲལ་གདུང་གི་ན་བུན་འཁྲིགས

སྐྱེས་དུས

ངུ་སྐད་ཀྱི་ཀློང་ལས་ཐོན་ཞིང་ 

འཆི་དུས

སླར་ཡང་མིག་ཆུའི་ཁྲོད་ལ་ཐིམ།

༡༠༠

2025.4.30

ནད་ཁང་ཕུག་གི་ཆིག་ལབ

རྐང་འབོལ་མ་གཏོགས།

གསང་དོར་ཡང་འཕུད་དགོས་པ་ག་རེ་་རེད་ལགས?

རྩིག་གྱང་གི་ངོས་ནི་དཀར་པོ་དཀར་རྐྱང་།

ངའི་ལུས་རྗེན་འགེབས་བྱེད་ཀྱི་མལ་རས་སྲབ་མོ་དེའང་།

ཁྲག་ཐིགས་དང་བཤང་གཅིན་གྱི་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་མི་སྣང་བར་དཀར་པོ་དཀར་རྐྱང་།

ཕྱེད་ཕྱུང་བའི་ཁོ་མོའི་མཁྲེང་རྒྱས་ཀྱི་དུང་དཀར་མཚེས་མ་ངའི་ལུས་སྟེང་ལ་འདྲུད་ཙམ་གྱིས།

སྙིང་རྩ་དང་ཁྲག་ཤེད། དབུགས་ཀྱི་མགྱོགས་ཚད་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་དྲྭ་བ་དྲྭ་ཕྱེད་ཀྱི་སྐུད་པའི་སྣེ་མོ།

ངའི་སྙིང་ག་དང་བྲང་ངོས། མཛུབ་རྩེ་སོགས་ལ་བཙུག

“How are you feeling? Is everything ok?”

ངའི་ཚོར་སྣང་ག་འདྲ་འདུག་དང་།

ང་ལ་བདེ་མི་བདེའི་རེག་བྱ་ཅི་འདུག་འེ?

I’m burning now་ཁམས་གསུམ་དབང་བསྒྱུར་མ!!!

ཁྱོད་ཀྱིས་ནད་ཁྲིའི་སྒང་གི་འཁོལ་བོ་བདག་ལ་འདྲི་རྩད་ཅི་དགོས་ཏེ།

གསེར་མདོག་སྐྲ་ལོའི་སྒྲིབ་ཡོལ་་ཕྱེས་ཏེ།

གཡུ་མདངས་སྤྱན་གྱིས་ཡར་ལ་གཟིགས་དང་།

ཕ་གིའི་རྩིས་འཁོར་ངོས་ན།

རླུང་འཚུབ་གཡུག་པ་ལྟར།

རྒྱ་མཚོ་འཁྱོམ་པ་ལྟར།

འཕར་ལྡིང་སྙིང་གི་རླབས་རིས་བསྐྱོད་པ་ནི་ངའི་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་ལགས།

དེ་རིང་།

ཧྥེ་ཁྲི་གྲུ་བཞི་མ་ལྔ་ཅན་གྱི་ཁང་མིག་འདི་ནང་།

ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཟུག་རྔུའི་རྦབ་ཀློང་ལས་སྒྲོལ་མི་བཏུབ་ཚེ།

བཟི་ཁབ་བཙན་པོ་ཞིག་གིས།

ང་གཏན་ཏུ་བརྒྱལ་ཞིང་འབོག་པར་གྱིས་ཤིག་དྲི་ཞིམ་མ!!!

༡༠༡

2025.4.12

ལྟེ་ཁྲག་གངས་རིའི་འདབས་སུ་སྟོར།།

ལང་ཚོ་མི་ཡི་ལུང་པར་ཟད།།

སྒྱུ་ལུས་མཚོ་ཆུང་འགྲམ་དུ་རྒས།།

སྨྲེང་བའི་རྦ་རླབས་གཡོ་ཞིང་འཁྱོམ།།

༡༠༢

2025.3.19

དུས་ཚིགས་ཀྱི་ཟིན་ཐོ

གཞུང་རྟ་ལ་གསོན་ཤུགས་བརྟས

ཡལ་ག་ལ་ལྡེམ་འགྱུ་རྫོགས

ཚང་ཚིང་གི་ལོ་འདབ་ལྕི

ཕྲ་ལམ་གྱི་མེ་ཏོག་འཛུམ།

  བྱེའུ་ཁྱོད་ལ་འཁོར

   བུང་བ་ཁྱོད་སར་ལྡིང

   འགྲུལ་མིས་ཁྱོད་ལ་བལྟ

     དབྱར་ཁ་རེད།. སྐྱིད་དུས་རེད།

ཡན་ལག་གི་མཉེན་ཆ་གུད

དབང་བོ་ཡི་གསལ་རིག་བྲི

ལང་ཚོ་བཙག་གིས་གཞབས།

  རྒས་པའི་ངལ་ཞིང་དུབ

  ན་བའི་སྡུགབསྔལ་ཆེ

   མི་ཚེའི་རེ་བ་འགྲིབ

   ཁེར་ཧྲེང་སྣང་བ་འཁྱག

    དགུན་ཁ་རེད།. སྐྱོ་དུས་རེད།

༡༠༣

2025.3.4

ཁྱོད་ཀྱི་ཞེ་སྡང་

                 ང་ལ་བརྡབ་ཆོག

ཁྱོད་ཀྱི་་ཨུ་ཚུགས

                    ང་ལ་བཙུག་ཆོག

ཁྱོད་ཀྱི་སྡིག་སེམས

                       ངེད་ཀྱིས་བླངས་ཆོག

ཁྱོད་ཀྱིས་གང་མྱོང་

      རྩུབ་རེག་དང་བྲལ།

            སྣང་བས་ཁྱབ་ཅིང་།

               བདེ་བས་འབར་ཤོག

༡༠༤

2005.3.3

ཁྱི་མོ་མགོ་གཟིང་མ

སྲིད་འཛིན་ཊམ་གྱི་གདོང་དབྱིབས་འཁྱེར་མཁན་ཁྱི་མོ་ཞིག

ངེད་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་རྭར་འཛུལ་ནས་ང་ལ་ཟུག

ཁྲོ་གཉེར་བསྡུ་བའི་ཁྱི་བདག་རྒད་པོས__

ཁྱི་འཁྲིད་ཐག་པ་ཞེ་སྡང་གིས་འཐེན་པ་ནི།

རིགས་རྒྱུད་དཀར་པོ་མཆོག་ཏུ་རློམ་པའི་ཁེངས་དྲེགས་ཀྱི་ངར་ཤུགས་ལགས་སམ།

གཞན་གྱི་རིགས་སྡེ་རིས་སུ་གཅོད་པའི་སྡང་སེམས་ཀྱི་དྲག་ཤུལ་ཡིན?

ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་ ཁྱི་མོ་མགོ་གཟིང་མ།__

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་ལག་ནས་བརྐུ་འཕྲོག་བྱས་བའི་ས་ཆ་སྟེང་དུ།

ཁྱོད་ལ་ངའི་སྟེང་སྡིགས་ར་འཐེན་པའི་ཐོབ་བབས་མེད་ལ།

ཡོ་རོབ་གླིང་ནས་མཆེད་པའི་རྐུན་ཇག་ཚོ་ལ།

ཨིན་སྒྲི་ཡན་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་མི་རིགས་གཞན་ལ་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་འོས་བདེན་པ་མ་མཆིས་སོ།།

༡༠༥

གདོང་དམར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་གླུ་ཞིག

ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་མི་སི་སུ་ཕི་ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ཆུ་ཡིན་ནམ་ཅི།།

ཨི་ལི་ནི་སིའི་ས་སྤུངས་སྒང་འབུར་མེས་པོའི་མཁར་རྫོང་མ་ཡིན་ནམ།།

ཨོ་ཧ་ཡོ་ཡི་སྦྲུལ་གཟུགས་རིང་མོ་གནམ་རིག་ཤུལ་ལུས་ཡིན་པར་བཤད།།

ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་སྐྱ་མོ་སྐྱིད་སྡུག་ལོ་ཟླའི་དྲན་སྐུལ་ཉིད།།

ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་ངུ་བཞིན་བསྐྱོད་པའི་མིག་ཆུ་གྲང་མོའི་བརླན་གཤེར་ཡོད།།

པུས་མོ་རྨས་མར་ས་ལ་སྦེད་པའི་འཕར་ལྡིང་བྲང་སྙིང་ཚ་བོ་ཡོད།།

མྱ་ངམ་ཐང་དེར་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བཙན་གྱིས་བཙུད་པ་རྒོད་པོའི་ཁྱུ།།

ལ་རྒྱ་ཅན་གི་མི་རིགས་ཤིག་གི་གཏན་འདུན་ཆང་དང་ཤོ་ཡིས་འཁྱེར།།

ཕོ་རབ་རྒོད་པོའི་སྔོན་བྱུང་གཏམ་རྒྱུད་ད་ལྟ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་ནོར།།

༡༠༦

2025.6.9

ཕྱག་ཆེན་རྫོགས་ཆེན་ཡིན་ལོ་སྤོབས་ཤོད་མེད།། 

བསྐྱེད་རིམ་རྫོགས་རིམ་ཟེར་ནས་ཁེངས་དྲེགས་མེད།།

དྲན་བཞག་རྣམ་བཞིའི་སྒོམ་གྱི་ལག་ལེན་རྒྱུན།།

ཚང་ལ་མ་ནོར་སྟོན་མཁས་གྷོ་ཨིན་ཁ།། 

༡༠༧

2025.6.29

བསིལ་ཟེར་འགྲམ་ཆུས་མྱོས་པའི་མཚན་མོ

པི་ཙེ་ཤེལ་དཀར་གྱི་སྐེ་ཏི་བཙིར་མཁན་རྐྱལ་སྟོང་ཚོ་གང་དུ་ཕྱིན

སྟུ་སྒོ་ལྷུག་གྲོལ་གྱི་སྨིན་ནག་མའི་ཨག་སྐད་མི་ཚོར་ལ

གཅིན་དྲིའི་བསུང་ངད་ཀྱི་མཆོད་པ་འགག་མེད་སྲང་ལམ་གྱི་བྱ་བཏང་བ་ཚོའང་།

ལམ་ཟུར་གྱི་ཚོང་ཁང་སྒོ་འགྲམ་དུ་ས་རིན་པོ་ཆེ་གདན་དུ་བཏིང་ཏེ།

བརྒྱད་ཅུ་རྒན་པོའི་ལིང་ག་འགྱེལ་པའི་བདེ་སྣང་གིས་བཟི་འདུག

གློག་འོད་དམར་འཚུབ་ཉེན་རྟོག་རླངས་འཁོར་ཅིག་དལ་བོར་རྒྱུ་ལ

མེ་མདའ་འཁུར་མཁན་ཁོ་ལ་དོ་ནུབ་ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་བདེ་སྣང་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དམ?

&quot;ཨ་ར་ར་་་

 ཨ་ཚ་ཚ་་་

  ཨ་བ་ཨ་མ&quot;

སྡུག་སྐད་རྒྱག་མཁན་ནི་ཨ་མདོ་བ་ཞིག་མ་རེད་དམ?

ཟླ་བའི་སྣང་གསལ་བཏེག་ཏེ་མུན་པའི་ཁྲོད་བལྟ་དུས

Wando's ཆང་ཁང་གི་ཤེལ་སྒོ་མཁུར་ཚུས་གཅོག་མཁན་ང་རེད་འདུག

རྙེན་རྟོག་པས་ངའི་ལག་པ་ནས་Jack Daniel's ཨ་རག་ཤེལ་དམ་གསུམ་པོ་འཕྲོག་ཏེ།

ང་རླངས་འཁོར་སྦུབས་ཀྱི་ལྕགས་དྲྭའི་སྦུབས་ལ་བཙུད།

&quot;ཧབ་བོ____ད་ང་ཚར་སོང་ནི་རེད་&quot;

རང་ལ་ཆིག་ལབ་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ནམ

&quot;ཁྱོད་ལ་ཆི་མ་ཉན་ཐ___ཅིག་ ན་ནི་ མིན་ན?&quot;་

ཆུང་མའི་སྐད་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས།

སྔས་ཅོག་སྟེང་བསྙལ་བའི་མིག་ཤེལ་གྱོན་ཏེ་ཁ་པར་ལ་བལྟ་དུས།

མཚན་གྱི་ཆུ་ཚོད་དང་པོ་དང་ཕྱེད་ལ་ཟིན།

༡༠༨

2025.10.1

གྱ་རོ་དེ-སྤྱི་ལོ་༢༠༩༥

དེ་ནི་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་དྲུག་གི་མཚན་མོ་ཞིག་ཡིན་ངེས།

མཚན་མོ་དེ་ངན་པ་དགུ་འཛོམས་ཀྱི་དཀྱིལ་ཐིག་ལ་འཁེལ་ཡོད།

གདང་ལ་ནས་ལྷ་ས་ལ་འགྲིམ་པའི་མེ་འཁོར་ནང་_

ཡབ་མེས་ཀྱི་དུས་སུ

ནོར་ནག་རི་ངོས་ལ་དཀྲམ་ཞིང་

གཡང་དཀར་སྤང་ཁུག་ལ་བརྡལ་དེ

རྫི་ཆུང་ཚོས་སྦྲ་གུར་ནང་ཀ་ཁ་གྱེར་བའི་སྣང་བརྙན་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན།

འདས་དོན་མག་མོག་ལ་ཕྱིར་དྲན་གྱི་ན་ཟུག་ཀློང་ནས།

རང་ཉིད་པེ་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱ་རྒན་ཞིག་ལ་གྱུར་རིམ་སྙིང་ག་ལ་སྐྱོ་གདུང་གིས་འདྲེན་ཀྱིན།

&quot;གྱ་རོ་དེ&quot;་ཞེས་བོད་སྐད་ཏ་མ་ཏིག་གིས།

རུས་མིང་ཞིས་ཅན་གྱི་རྒྱ་རྒན་ཞིག་ལ་ཞེ་སྡང་ལངས་བཞིན་བསྡིགས།

༡༠༩

2025.11.30

ལོ་མའི་ང་རྒྱལ

ཁ་བའི་འདབ་མ་འཐོར་བའི་ལམ་ཟུར་དུ།།

འཕྲེང་བའི་མིག་འབུར་ལྗོན་པའི་རྩེ་ལ་གཏོད།།

ཚོར་མེད་རྡོག་པས་ཡང་ཡང་བརྫིས་ན་འང་།།

ཞུམ་མེད་སྤོབས་པའི་མགོ་བོ་ཡར་ལ་འགྱོག།

༡༡༠

2025.12.9

ངའི་སྙན་ངག་གི་འཇིག་རྟེན་ལ

དཔྱིད་ཀ་མེད་ལ་དབྱར་ཁ་མེད།

    མེ་ཏོག་མེད་གི་དྲི་བསུང་མེད་ལ་གཡུ་སྦྲང་གི་གཤོག་སྒྲ་འང་མེད།

༡༡༡

2025.12

ཡི་ཤུའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་བཞིན་རས་ལ

སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཁ་རྡུལ་བསྒོས་ཤིང་།

ཁྱིམ་མཚེེས་མགོ་སེར་གྱི་སྒོ་རྭའི་ནང་དུ

ཚོས་མདོག་འདྲ་མིན་གྱི་གློག་ཞུ་སྤར་དུས།

ངའི་ཡུལ་གྱར་གྱི་སྐྱོ་སྣང་ཁུས་སུ

དྲན་གདུང་གི་རི་སྤྱང་ངུ་ཞིང་།

མགྲིན་སྦུག་གི་འཕྲང་ལམ་དུ

གློ་སྙིང་གི་འཚང་ཁ་བརྒྱབ་འོང་།

༡༡༢

2025.12

༢༠༢༥་ལོའི་སྙན་ངག་མཐའ་མ

ངས

ང་རྒྱལ་དང་བཅས

རང་གིས་དཀའ་ཚེགས་ཀྱིས་རྒུམ་པའི

ཡིག་འབྲུའི་ཕྲེང་བ་འདི་དག་ལ་སྙན་ངག་ཅེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད།

ཡིན་ནའང་།

དབྱངས་གསལ་སོ་བཞི་བསྡེབས་པའི་གཟེར་ཐག་འདི

རང་གི་མྱོང་ཚོར་བརྗོད་པའི་ཕན་ཆད་ནས

གཞན་སུ་ཞིག་ལ་ཤུལ་འཇོག་དྲན་རྟེན་ཡིན?

ངའི་བུ་ཕྲུག་གིས་བོད་སྐད་མི་གོ།

བོད་ཡིག་མི་ཤེས།

ངའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་བོད་པའི་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་

བོད་སྐད་མི་བཤད།

བོད་ཡིག་མི་ཀློག

གངས་རིའི་ནང་རོལ་གྱི་གདོང་དམར་བུ་གསར་ཚོ་ཡང་།

བོད་སྐད་དང་བོད་ཡིག་ལ་རྒྱང་ཐག་རིང་ནས་རིང་དུ་འགྲོ།

དེས་ན__

གཟུགས་བརྙན་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ལ།

གནའ་རྫས་བཤམ་སྟོན་གྱི་ཟོག་ཁྲལ་དུ

ངས་དོ་ནུབ་ཀྱི་སྡུག་གླུ་འདི་མཐེབ་གཞོང་ལ་གཏགས་ཀྱི་ཡོད་དམ།

༡༡༣

2026.4.25

Cherry་ཤིང་སྡོང་གི་མེ་ཏོག་ལ་བལྟ་རུ་ཕྱིན་པ

མགོ་སེར་བུད་མེད་ཅིག་གིས་མེ་ཏོག་ལ་མཛུབ་མོ་ཀེར་ཏེ།

“ཁ་ཡོ།  ལྟོས་དང་། ལྟོས་དང་།” ཞེས་རྣམ་གཡེང་ལ་ཤོར་བའི་གཅེས་ཕྲུག་གི་དྲན་ཤེས་མེ་ཏོག་སྟེང་ལ་བསྐྱིལ་ཐབས་བྱེད།

གསར་དུ་གཉེན་སྒྲིག་ཟིན་པའི་ཕོ་གསར་མོ་གསར་ཟུང་།

མེ་ཏོག་གང་མཛེས་མཛེས་ཀྱི་མདུན་དུ་འགྲེང་དེ་པར་ལེན་བརྙན་མིག་ཕྱོགས་ལ་དགའ་སྤྲོའི་ཉམས་འགྱུར་གང་ཡོང་སྟོན།

དགུང་གྲངས་དྲུག་ཅུ་དང་བདུན་ཅུ་ལ་་སོན་པའི་བགྲེས་སོང་ཁ་ཤས་ལྗོན་ཤིང་གི་གྲིབ་བསིལ་འོག་བསྡད་དེ་ངལ་དུབ་དབྱུང་།

ངའི་ཆུང་མ་དང་བུ་ཕྲུག་ཀྱང་མེ་ཏོག་ཡོད་སར་རྒྱུག་ཏེ་དགའ་བའི་འབོད་སྒྲ་འབྱིན། 

མེ་ཏོག་གིས_

རང་ཉིད་ལ་གང་ཡོད་མཛེས་སྡུག་དང་དྲི་བསུང་། འཆོར་སྒེག་ངོམས་ཏེ།

ལྗོངས་རྒྱུ་ལ་ཡོང་མཁན་གྱི་མི་དང་བྱེའུ། བུང་བ། ཕྱེ་ལེབ་སོགས་ཀྱི་རེ་འདོད་བསྐོང་ཅི་ཐུབ་བྱེད། 

ཡིན་ནའང་།

མེ་ཏོག་གི་མཆོར་སྒེག་དང་དྲི་བཟང་གི་གཏོང་བ་ལ་འཚང་ཁ་རྒྱག་མཁན་གྱི།

འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོར་འདུའི་བརྙན་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མི་སྣང་བར་ཕྱིན་པ་ནི།

མེ་ཏོག་གིས་ལང་ཚོའི་མཚར་སྡུག་གཞན་དོན་དུ་ཕུལ་རྗེས།

ལ་ལ་ནི་ཉིན་ཤས་ནང་དང་ཁ་ཅིག་ནི་བདུན་ཕྲག་་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་ཚུད་དུའང་།

ལུས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་ཉམས་ཤིང་སོས་པའི་འདབ་མ་འཐོར་ནས

མི་ཡི་རྐང་བརྫིས་འོག་ལ་ལྷུངའགྲོ་བ་དེའོ།

༡༡༤

2026.5.14

རླུང་ལ་བསྐུར་བའི་སེམས་འཕྲིན

རྒྱ་ནག་པོར་ཐུག་དུས་རྒྱ་སྐད་བཤད།

མགོ་སེར་པོ་ལྷན་དུ་དབྱིན་སྐད་བརྒྱབ།

རང་མི་ལ་བོད་སྐད་རྒྱག་དུས་སུ།

ང་ནེ་ཙོ་རྙི་ལས་ཐར་དང་འདྲ།

ངས་རྒྱ་གར་ལུང་པར་ལྡ་ལི་འཐུང་།

ཡུལ་ཨ་མི་རི་ཀར་སྦག་ཀར་ཟོས།

གནས་རང་ཁྱིམ་དྲོན་མོར་རྩམ་བཟའ་དུས།

ངས་ཟོས་ཀྱིན་ཟོས་ཀྱིན་མི་འགྲང་གི།

ང་རྒྱ་སློབ་འགྲིམས་དུས་ཧན་ཙི་སྦྱངས།

རང་ལས་ཁུངས་སྦུག་ཏུ་དབྱིན་ཡིག་བྲིས།

སེམས་ལྷོད་ལ་བབས་ནས་ཀ་འབྲི་དུས།

འདིའི་ཡན་གི་སྐྱིད་ཅིག་མེད་ཀི་མོ།

ངས་ཁྲིམས་རྭ་འཚོག་སར་ནུབ་ལྭ་གྱོན།

རང་ལས་གནས་སྟེང་དུ་དམག་ལྭ་གོན།

དབེན་ དགོན་པར་འགྲོ་དུས་ཨམ་ལྭ་སྤུད།

སེམས་དགའ་ནས་ཁོག་པར་མི་ཤོང་གི།

དུས་ད་བར་ཁ་བཏོན་དགེ་སྦྱོར་བགྱིད།

ལྷ་སྣ་མང་ཚོགས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ།

སྐྱོ་ལྷང་ལྷང་་ཚད་མེད་བཞི་སྐྱོར་བཞིན།

མ་སེམས་ཅན་འབོད་དུས་སྐྱིད་ཀི་མོ།

ངས་རང་ཡུལ་བཞག་ནས་གཞན་ཡུལ་ཉུལ།

ཉུག་ཉུག་གི་མཐའ་མར་ཨ་རིར་སླེབས།

ས་མལ་སྒྲི་སན་གྱི་མཚོ་ཁ་དང་།

རི་ཨིན་སྒྲིའི་ཐོད་ནས་སེམས་སྨྲེང་གི།

༡༡༥

2026.5.24

ལས་ཀའི་བར་གསེང་གི་འཁྱུག་བྲིས།

མི་གཅིག་ཤོང་བའི་ཆབ་ཁང་དུ་འཛུལ།

འདག་རྫས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་སྣ་བའི་བུ་གར་རྒྱུ།

བཙོག་པ་གཏོང་སའི་གཤོང་བ་ནི་ངེད་ཁྱིམ་གྱི་ཕོར་སྡེར་བཞིན་གཙང་།

སྒོ་སྲུང་གཅུས་ཟྭ་ཁྲོག་སེ་བརྒྱབ།

རྣམ་རྟོག་མང་བའི་སེམས་པ་ལྷོད་ལ་བབས།

ད་ནི་སུ་གང་ལའང་དོགས་ཟོན་མི་དགོས།

སུ་གང་ལའང་ཞེད་དགོས་མི་འདུག

གཅིན་ལྒང་གི་ཁ་གཅོད་གློད།

ཚ་སོབ་སོབ་ཀྱི་སྐྱག་པ་ག་ལེར་འབྱིན་ཀྱིན།

ངོ་དེབ་ཀྱི་ཁ་ཕྱེས་ཏེ་ངོ་ཤེས་དང་གྲོགས་པོ་འགའི་ཁ་བརྡ་གསར་བ་ཅི་སྤེལ་ལ་བལྟས།

འདར་དབྱངས་དང་མགྱོགས་འཕྲིན་གྱི་ཚང་ཚིང་ཉུལ་ནས།

ཕ་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལའང་མིག་བཤེར་བགྱིས།

སྐར་མ་བཅོ་ལྔའི་བར་གསེང་ཁུག་རྟ་བཞིན་འཕུར་སོང།

སྐྱག་དྲི་མ་ཡལ་བའི་ཨོང་དོང་གཙང་རིལ་རིལ་འཕྱིས།

དྲི་བཟང་ཆུ་ལ་མ་བསྐུར་གོང་།

སེར་པོ་གསེར་འདྲའི་གྲོགས་ལ་ཕྱི་མིག་ཐེངས་ཤིག་འཕངས།

&quot;བགྲང་བྱ་ལྔ་བཅུར་བརྒལ་ཡང་_

ཨ་ཇོའི་འཇུ་བྱེད་འཕྲུལ་འཁོར་ད་དུང་ཡག་ཐག་ཆོད། ཡག་ཐག་ཆོད་ཨང་།&quot;

སྤོར་ཤོད་བཤད་བཞིན་སྒོ་ལ་བུད།

༡༡༦

2006.6.28་ཀྱི་མཚན་གྱི་མོ།

སྔོན་ཆད

སྔོན་ཆད་_ཁྱོད་ཀྱིས་མཛའ་བའི་འཛུམ་མདངས་དེ་ང་ལ་སྟོན།

རྫུན་མ་འདྲེས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ང་ལ་བཤད།

དགའ་སྡུག་གི་མྱོང་ཚོར་དེ་ང་དང་ལྷན་དུ་སྤྱོད།

སྔོན་ཆད་_ཁྱོད་ཀྱིས་དགའ་བའི་དགོད་སྒྲ་ང་ལ་སྒྲོག

སྐྱོ་བའི་མིག་ཆུ་ང་སར་གཏོར།

འཇམ་པའི་ཕྱག་གིས་ང་ལ་འཇུ།

སྔོན་ཆད་_ཁྱོད་ཀྱིས་ཁ་པར་ཐོག་མ་དེ་ང་ལ་གཏོང་།

བརྩེ་བའི་མེ་ཏོག་དེ་ང་ལ་བསྐུར།

སྤོབས་པས་ངོམ་སོའང་ང་རང་བྱེད།

སྔོན་ཆད་_ཁྱོད་ཀྱིས་ཞིམ་ཤོས་ཀྱི་ཟས་དེ་ང་ལ་སྦྱོར།

གསར་ཤོས་ཀྱི་གཏམ་ནི་ང་ལ་སྨྲ།

འཇུག་ལྡོག་གི་བློ་ཡང་ང་ལ་འདྲི།

སྔོན་ཆད་_ངེད་གཉིས་མལ་ཁྲི་གཅིག་སྟེང་འཁོར་བ་བསྒྲུབས།

མལ་གོས་གཅིག་འོག་རྨི་ལམ་རྨིས།

སྔས་མགོ་གཅིག་སྟེང་སྔུར་བ་འཐེན།

སྔོན་ཆད་__ངེད་གཉིས་བར་ལ་ཚར་རྒྱུ་མེད་པའི་དགོད་སྒྲ་ཡོད།

རྫོགས་རྒྱུ་མེད་པའི་ཁ་བརྡ་ཡོད།

རྙིང་རྒྱུ་མེད་པའི་བརྩེ་དུང་ཡོད།

སྔོན་ཆད་_ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ལམ་ན་མཐོང་རྒྱུ་ང་ལས་མེད།

ཁྱོད་ཀྱི་ལྕེ་རྩེ་ན་གླེང་རྒྱུ་ང་ལས་མེད།

ཁྱོད་ཀྱི་སྙིང་དབུས་ལ་བཅངས་བ་ང་ལས་མེད།

སྔོན་ཆད་_ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་རྩུབ་པའི་ཚིག་གིས་མི་གཞུ།

ཚེར་མའི་མིག་ལོག་མིའཛེར།

སྐྱུར་བའི་ངོ་མདངས་མི་སྟོན།

སྔོན་ཆད་_ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་'འདྲ་མེད'་ཅེས་སེམས་མི་གསོད།

'བརྩོག་འདྲེ'་ཞེས་མཚངས་མི་འབྲུ།

'ཕན་ཐོགས་གཅིག་ར་མེད་ཀི'་ཞེས་གཉའ་མི་གཅོག

༡༡༧

2026.7.1

ཨ་ཕའི་ལབ་བརྡོལ།

སྐྲ་དཀར་ཉག་མའི་འཚང་ཁ་ཡིས།། སྐྲ་ནག་ཡོངས་སུ་མ་གནན་ཡང་།། ཨ་ཕའི་སྐྲ་འདབས་བ་མོས་བཟུང་།། ཨ་ཁ་ཟེར་མཁན་མེད་པས་སྐྱོ།།

ཐོད་པའི་ངོས་ལ་ཐོང་གཤོལ་གྱིས།། ཕྱེད་ཀ་ཙམ་དུ་རྨོད་ནའང་། ཨ་ཕ་ལོ་ན་བགྲེས་བར་གྱུར།། བརྗོད་མཁན་མེད་པས་སྐྱོ་བ་ལ།།

མེ་ལྡན་མིག་ཤེལ་སྣ་འགོར་བཙུག།། ལམ་རིང་ལམ་ཐུང་བརྒལ་ནའང་། མོ་ཊ་འཚང་ཁ་ཆེ་སར་གཟོབས།། ཁ་ཏ་མེད་པས་སྐྱོ་བ་ལ།།

སྙི་མོའི་ཟས་རིགས་བསྟེན་པའི་ཚེ།། ཟུག་གཟེར་དེ་ཙམ་མི་འདྲོང་ཡང་།། ཨ་ཕའི་སོ་རྒྱ་འཆོལ་སོང་བས།། ཅི་དྲག་ཟེར་མཁན་མེད་པས་སྐྱོ།།

ཉིན་རེར་ལུས་སྦྱོང་བྱས་བའི་དྲིན།། སྒྱུ་མའི་ཐོ་ཡོར་ ཐུར་ མ་དཔྱང་།། ཨ་ཕའི་པུས་རྐེད་སྙུང་ལགས་སམ།། ཁམས་འདྲི་མེད་པས་སྐྱོ་བ་ལ།།

ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཉེས་མ་ཤོར་ཚེ།། བཤང་འགག་གཅིན་འགག་མི་བདོ་ཡང་།། ཨ་ཕའི་ཕོ་བས་ལེགས་འཇུ་འམ།། འདྲི་མཁན་མེད་པས་སྐྱོ་བ་ལ།།

འ་ཤུ་ཟེར་ཞོར་རྒྱུག་མ་འདུར།། ཞོགས་དགོང་ཁྲལ་རྒྱུག་ལོངས་ཙམ་བྱས།། ཨ་ཕས་གཞོན་དུས་ནམ་མཁའི་བྱ།། འཛིན་ནོ་བསྟོད་མཁན་མེད་པས་སྐྱོ།།

སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་ཁ་འདོན་སོགས།། རྩོལ་ཤུགས་དྲག་པོས་བཏོན་ན་ཡང་།། ཨ་ཕའི་སེམས་ན་སྡུག་གང་ཞིག། བདོ་འམ་འདྲི་བ་མེད་པས་སྐྱོ།།

དང་པོ་སྐྱེས་དུས་ཅི་འདྲ་ཚོར།། ཨ་ཕས་མི་དྲན་མི་ཤེས་ཀྱང་།། ནམ་ཞིག་འཆི་དུས་དངངས་སྐྲག་གིས།། ཚེ་མཐའ་མི་བསྡུ་བདག་སྨོན་ནོ།།

དེ་ཡང་གྲིས་ཤིར་འཁོར་བརྡབ་དང་།། ཆུ་ལ་བྱིངས་དང་མདེའུས་འབིགས།། ལན་ཆགས་ཆེ་བའི་འཆི་ལྟས་རིགས།། ཨ་ཕར་ནམ་ཡང་མ་སྨིན་ཤོག།

༡༡༨

2026.7.2

སྐམ་གླུ

སྐམ་ཀློག་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་ནས་ཡོད།

སྐམ་བཤད་ཙམ་གྱིས་ཁེངས་ནས་ཡོད།

སྐམ་དཔྱོད་ཙམ་གྱིས་སྙེམས་ནས་ཡོད།

སྐམ་སྒོམ་ཙམ་གྱིས་རྒྱགས་ནས་ཡོད།

༡༡༩

2026.7.9

མེ་ལྕེ་གླེང་མཁན་ཨ་ཇོ 

དཔའ་རྒོད་ལམ་དུ་ཆས་སོང་།། ཤུལ་དུ་ངར་ངར་ཤོར་ཤོར།།

ཟླ་བ་ཁ་ཤས་གཞུག་གོར། གོ་ཡ་ཚོར་ཡ་ཡོད་ན།

དཔའ་བོ་ཕྱིན་སོང་ཟེར་ནས།། མིག་ཆུ་ཤམ་ཤམ་འབྱོ་ཡི།།

ཞག་མ་ཁ་ཤས་རྗེས་ལ།། སྣང་བ་ཡ་མེད་ཡིན་པ།།

དཔའ་བོའི་ཞལ་ཆེམས་ཡིན་ནོ།། ཆིག་སྒྲིལ་བྱེད་དགོས་སྒྲོག་ཀྱང་།

ཨ་ཇོའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ།། ན་ཚ་རྙིང་པ་ལྷག་འདུག།

རང་བཙན་རང་བཙན་ཟེར་གྱི།། རང་དོན་ཡ་ཡོ་མེད་མེད།།

རང་བཙན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ན།། འོ་ཙི་ས་ལ་སླེབས་ཡོད།།

མེ་ལྕེ་གནམ་ལ་འཕྱུར་སོང་།། སྙིད་ལ་ཚ་ཤེད་རྒྱུག་སོང་།།

དཔའ་ངར་ལངས་པ་ཡིན་ནམ།། སྐྲག་ནས་འདར་ཟིག་བརྒྱབ་ཡིན།

དཔའ་བོས་མེ་མཆོད་བཞེས་སོང་།། ཤུལ་ལུས་མཆི་མས་བརླན་སོང་།།

འཇིག་རྟེན་སྐད་གྲགས་ཆོད་སོང་།། འཛམ་གླིང་ཟིན་ཐོར་བཀོད་སོང་།།

ནང་སྒོ་ནང་ནས་བརྒྱབ་ཤོག། སྒེའུ་ཡོལ་སྒོ་ཡོལ་ཕབ་ཤོག།

དཔའ་བོ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ།། རེ་རེ་ལན་ཅིག་སྒོམ་དང་།

༡༢༠

2026.7.23

ང་ལ་ཇུས་གཏོགས་མ་བྱེད་ཅིག

མདང་དགོང་ཕྱི་ཡི་སྒོ་གླེགས་རྡུང་

ནང་དུ་སྐྱིད་པོ་མི་འདུག་ན

ས་ཆ་གཞན་ལ་འཁྲིད་ཆོག་ཟེར

&quot;རང་ཁྱིམ་འདི་ལས་སྐྱིད་ཅིག་མི་འདུག་ན

འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཡིན་ཀྱང་འགྲོ་མི་སྙམ།&quot;

རྨི་ལམ་ནང་དུ་སླར་ཡང་སྔས་མགོར་བཅར

ད་གིན་བཤད་པ་ངོ་ནས་ཡིན་པེ་དང་

སྐྱིད་པོ་མེད་ན་ཕར་གིར་བསྐྱལ་ཆོག་ཟེར

 &quot;ད་ལྟའི་རྨི་ལམ་འདི་ལས་ཕར

   བདེ་བ་ཅན་ཅན་དུ་བསུ་ཡང་སེམས་མི་གཡོ།&quot;

ཐོ་རེངས་གསོལ་འདེབས་ཁྲོད་ལ་སླེབས

ད་ནི་གཉིད་ལས་སད་ཡོད་པས

  སྡུག་བསྔལ་མེད་སར་འཁྱེར་ཆོག་ཟེར

    &quot;ད་ལྟའི་མྱོང་ཚོར་རྗེན་པ་འདི་ལས་ལྷག

       སངས་རྒྱས་ས་ལ་ཟེར་ཡང་ཧེབ་མི་ལངས།&quot;

ད་ནས་གར་འདུག་གར་ཕྱིན་ཡང་

'ང་ལ་ཇུས་གཏོགས་མ་བྱེད'་བྱང་བུ་ནི་

ཐོད་པའི་ངོས་དང་རྐུབ་ཀྱི་སྒང་

ལས་ཁུངས་སྒོ་དང་མོ་ཊའི་སྔུན

ཁྱིམ་གྱི་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་འདོགས།

༡༢༡

2026.7.17

ལྕུག་ལྕུག་ལྕུག་འགུལ་བའི་སོ 

ཁྱོད་དབྱུང་དང་ན_

ཁ་བརྡ་བྱེད་དུས་སྒྲ་ཡི་དག་གསལ་སུ་ཇི་ལྟར་འབྱིན

སྒོ་ལ་ཐོན་དུས་འཛུམ་མདངས་ངོམ་རོགས་སུ་ཡིས་བྱེད།

ཁྱོད་མ་ཕྱུང་ཚེ_

ན་ཟུག་མི་བཟོད་ཨ་ར་ར

ཉིན་མཚན་མི་འཁྱོལ་ཨོ་ཧོ་ཧོ

བྲག་རི་ཡིན་སྙམ་ངའོ་ཆེ

ཨེམ་ཆིས་བཀོག་ན་ཨ་སྒོར་བརྒྱ

བདག་མོས་བསྒྱེལ་ན་རིན་མེད་ལགས

མ་འགྱེལ་སྐུ་ཚེ་རིང་བཞུགས་ཚེ

བྲག་ཁུང་སྐམ་པོར་བསོད་ནམས་ཆེ

མི་རྟག་སྒྱུ་མའི་ངོ་སྤྲད་ཚེ

དུང་སོ་དཀར་པོའི་ལས་དབང་ངོ་།

༡༢༢

2026.7.30

དེ་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་ཞེས

བདེ་བར་འདུག་པ་རིགས་མ་ཡིན

བདག་ནི་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དུས

དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འོང་_

མལ་ནང་ནས་གྲིམ་སེ་ཡར་ལྡང་དུས

ཕྱི་རོལ་ན་ད་དུང་མུན་པ་འཐིབ་ནས་འདུག

སྔས་མགོའི་ཁ་པར་ལ་བལྟ་དུས

མཚན་གུང་ཡོལ་བའི་ཆུ་ཚོད་དང་པོ་དང་ཕྱེད་ཀའོ།

དེ་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་ཞེས

བདེ་བར་འདུག་པ་རིགས་མ་ཡིན

-

ད་དུང་རྣ་ལམ་དུ་ཡང་ཡང་འཁོར

རྒྱམ་སྲས་ཞི་བ་ལྷ་སྔས་མགོར་བྱོན་ནས་དངོས་སུ་གསུང་པ་ཡིན་ནམ

ཡང་ན་རྨི་ལམ་དུ་རང་གིས་རང་ལ་ཟློས་བ་ཡིན

དེ་རིང་གུང་གསེང་ཡིན་པས

ལས་གནས་ལ་འགན་འཁུར་ཅི་ཡང་མེད

ཁྱིམ་ནང་གི་དོན་དག་ནི

བུ་ཕྲུག་གཉིས་ནར་སོན་ཟིན་པས

སློབ་གྲྭ་སྐྱེལ་དགོས་འགན་འཁུར་ནི་མེད

ཆུང་མའང་ནམ་ལངས་བ་དང་

རླངས་འཁོར་བསྐོར་ནས་ལས་ཀ་ལ་ཆས་འགྲོ

ཟླ་འདིའི་གློན་རིན་སྤྲད་ཚར

ཆུ་རིན་སྤྲད་ཚར

ཁ་པར་དང་དྲ་རྒྱའི་འགྲོ་སོང

གཞིས་ཁྲལ་དང་མོ་ཊ་དང་

ཁང་བའི་བདེ་འཇགས་འགན་སྲུང་འགྲོ་གྲོན་སོགས

ཚང་མ་སྤྲད་ཟིན་པས

དེ་རིང་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཆེད་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་ནང་ལས་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད

འོ-

མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་དག་ཅིག་མིན་ནམ

མི་རིགས་བོད་པ་ཡིན་ཡང་ཨ་རིའི་མི་སེར་བཟོས

སྐྱེས་ས་གངས་ལྗོངས་ཡིན་ཡང་མི་ཚེ་ཨ་རིར་སྐྱེལ

ཨ་རི་ནི

སྲིད་འཛིན་ཁྲོམ་གྱིས

གཅུས་རིལ་རིལ་བཟོས་ཡོད་པས

ང་ལྟ་བུ་ལ་འགན་ཅི་ཞིག་ཡོད།

དེས་ན

ཁ་བ་བོད་ཀྱི་དོན་དག་ཅིག་མིན་ནམ

འོ   དྲན་པ་སོས་བྱུང་།

     དྲན་བྱུང་ལགས།

དཔའ་བོ་བློ་དགའ་རང་བཙན་མེར་བསྲེག་བདུག་ཚིགས་བཞི་བ་ལ

བོད་པ་ཚོ་དེ་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་ལ་ངོ་རྒོལ་དུ་འགྲོ

ང་ཡང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དུ་འགྲོ་དགོས

འ་ཙི-

ཏོག་ཙམ་སྒུག་དང་

སང་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པར

དགུང་ལོ་༨༧་དང་༨༨་ལ་སོན་པའི་ཕ་མ་བགྲེས་བོ་ཟུང་ལ་ལྟ་རུ་འགྲོ་དགོས་མིན་ནམ

ངའི་ངོ་གདོང་དང་གཟུགས་རིས་སོགས

ཆི་ཁ་དགོ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་གྱང་ངོས་ལ་བཙུག་པའི

གདོང་རིས་གསལ་འབྱེད་བརྙན་མིག་ནང་ལ་ཐོན་ཚེ

ང་ལ་བོད་བསྐྱོད་ཐོངས་མཆན་རེག་སྲིད་དམ

ཕ་མ་མ་ཤི་གོང་ལ་ངོ་ཐུག་འོང་ངམ

ད་ག་རེ་བྱེད་དགོས? ད་ཆི་ཟིག་བྱེད་དགོས?

&quot;...

ཁྱོད་ཚོ་ད་དུང་གཉིད་སད་རྒྱུ་མེད་ན

ཁྱོད་ཚོ་མི་མ་རེད་ད

ཁྱོད་ཚོ་མི་ལ་སྐྱེས་པའི་དགོས་པ་ཅི།&quot;

གཞོན་ནུ་ཚོགས་ཟུར་ཞིག་གིས

དཔའ་བོ་བློ་དགའ་རང་བཙན་མེར་བསྲེག་རྗེས་དྲན་སྐབས་སུ་གསུང་བའི་སྐད་ཆ་དེ

སྙིང་ལ་གྲི་བཙུག་པ་ལྟར རྣ་བར་དུང་བུས་པ་ལྟར

ལྷང་ལྷང་ལྷང་གྲགས

༡༢༣

2026.9.15

ཁྱི་ཕྲུག་མགོ་གཟིང་མ་ངས་ཁྱོད་ལ་ལབ་ཆོག

ཁྱོད་ཀྱིས་འབིགས་ལྟར་རྣོ་བའི་མཆེ་བ་གཙིགས་ཏེ

ངའི་ཐོག་ལ་ཟུག་སྐད་བརྒྱབ་ནའང་

ཁྱི་འཁྲིད་བདག་མོས

ད་དུང་ཁྱི་ཁ་མི་འགོག་པ་ཅི་ཡིན་མི་ཤེས་ཟེར་རམ།

ཁྱི་ཕྲུག་མགོ་གཟིང་མ_

ངས་ཁྱོད་ལ་ལེ་བདའ་དང་འཁང་ར་གང་ཡང་བྱེད་མི་འོས་ཏེ

ཁྱོད་ནི་ཞེ་སྡང་མགོ་སེར་ཨ་མའི

གྲིབ་ནག་འོག་

འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་བྱོལ་སོང་ཞིག་ཏེ

ཁོ་མོའི་ཕྲུ་གུས_

&quot;ཁྱི་མོ་དང་བཤང་ཚོང་མ

ཁྱོད་རང་ད་ལྟ་རང་ཤི་ན་དགའ&quot;་སོགས་ཁོ་མོར་དམོད་ཆོག་ཀྱང་

ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་མོ་ལ་ཡ་ལན་བསློག་པ་ལྟ་ཅི

མི་རངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་

ཁོ་མོ་ཁྲོ་བས་བརྒྱལ་བར་འགྱུར

ཁོ་མོའི་རང་ཤེད་ཚ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཡ་ལན་མི་སློག་པ་དང་

ངོ་ལོག་མི་རྒྱག་པ

ཁོ་མོའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་བསྟུན་མཁས་ཡ་རབས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་སྟོན་པ་ལ

ཁྱོད་ནི་ཁོ་མོའི་སེམས་ནང་གི་གཅེས་ཕྲུག་ཏུ་གྱུར།

ཁྱོད་ཀྱིས་ང་དང་ང་འདྲའི་ཤ་མདོག་མི་གཅིག་པའི་མིགས་གཞན་གྱི་སྟེང་ལ

ཟུག་སྐད་འདོན་པ་དང་རྨུག་པར་རྩོམ་པ་ནི

ཁྱོད་ལ་ཁག་མེད་དེ

ཁྱོད་ནི་Karen་ཨ་མས་བསྐྱེད་བསྲིངས་བྱས་པའི་ཁྱི་ཕྲུག་མགོ་གཟིང་མ་ཞིག་གོ། 

༡༢༤

མཚན་མོ

གསལ་རིག་དབང་ལྔའི་ཤེས་པ་འགག་ཅིང་སྲོག་འཛིན་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཆད།།

སྡུག་བསྔལ་ཕུང་བོར་རུལ་དྲི་ལྡང་ཞིང་ཁེར་རྐྱང་རྣམ་ཤེས་གང་སར་འཁྱམས།།

ཤུལ་ལུས་གཉེན་གྱིས་མིག་ཆུ་སྟོར་ཡང་ཞེ་སྡང་དགྲ་ཡིས་སྙིང་ཚིམ་སྟོན།།

མཚན་གུང་ཟླ་དཀར་མུན་པས་ཁྱུར་མིད་སྔས་མགོའི་དྲོད་སྟོར་གྲང་བར་འགྱུར།།

དེ་དུས་བདག་གི་སྙན་ངག་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱབས་དང་སེམས་གསོའི་གླུ་མཛོད་ཅིག།

My English Poems

A Visit to My Elder Parents in Tibet 1

A long time ago,

They were proud  farmers.

Their dreams rose

above snow peaked mountains

in their village.

Their  fields 

yielded  golden barley.

The grass upon  the hills 

was sweet and juicy 

to the tongues of grazing yaks and dri.

The ancient village 

breathed

the  fragrance  

of burning juniper 

and tsampa Sang offerings.

This visit, this time,

My parents 

looked back on eighty years of their lives.  

Long gone 

were their barley fields and their youth.

Now 

their childhood village 

withered in abandonment.

Nearly everyone in the village 

has moved to Chinese cities,  near and far,

known and unknown.

A bustling city 

called Chentsa Zongthok 

is now their home.

A modest two-bedroom apartment,

hidden among 

a jungle of sad buildings-

there 

they will spend 

the remainder of their lives.

In the courtyard,

A tall prayer flag 

is beaten by dusty winds.

Nearby

A juniper and pine tree

stand with weary eyes.

Before the apartment, 

A lone Sang burner

waits in silence,

remembering the village

where its smoke once rose toward the sky.

2019 Madison

Bringing Prajnaparamita Sutras to America   2

With an innocent heart,

I stole all twelve volumes from my parents' altar.

Seven of them fit nicely in a cargo suitcase

The other five carried on my shoulder in a worn-out bag.

At the airport security checkpoint in Detroit

A TSA security officer grew alarmed

at seeing  my Prajnaparamita sutras wrapped in silk

When

A mindless security machine could not identify their contents

Then, to my disbelief

they swabbed  my sacred texts

searching for traces of explosives.

Are you serious, do they look like bombs to you?

Yes, perhaps you are right.

Prajnaparamita, the Great Mother of All Wisdom,

is indeed dangerous.

She can explode 

the very heart 

of ignorance.

2019  Madison

If I Were to Become Enlightened Today   3

If I were to become enlightened today,

Would I still find my way home after work?

Would I still stop at a red light?

Would I still drive in the correct lane?

If I were to become enlightened today,

Would I still come home tonight?

Would I still recognize  my wife and children?

If I were to become enlightened today,

Would I still go to work in the morning?

Would I still pay my mortgage?

If I were to become enlightened today,

Would I happily wander among beggars,

Or as a criminal in a psychiatric ward?

If I were to become enlightened today,

Would anything remain the same?

Would I still eat the same  lunch,

Or joyfully search through the trash?

When Death Comes    4

When death comes,

sight dims,

pen drops.

When death comes,

music stops,

poetry freezes.

When death comes,

tears dry,

love breaks.

When death comes,

the birds' songs fall silent,

the trees weep.

When death comes,

a father's gaze fades,

a mother's speech falters.

When death comes,

Wealth remains,

the departed leave empty-handed.

And finally

body turns to dust

Consciousness wanders 

companionless.

2020 Madison

Poetry -Poetry -Poetry    5

Poetry-

the music of heart,

the language of soul,

spoken, written,  and sung

in words both holy and sacred.

In a lotus petal

drips nectar’s poetry.

In a bee’s buzzing

beats wings' poetry.

In a garden’s corner

blossoms the lily's poetry.

Upon a pond’s lip

Kisses breeze’s poetry

In night’s arch

Carved star’s poetry

In a mother’s love

is written a child’s poetry

A Poet Under a Maple Tree  6

Joy flows

when a fearless heart 

finds its home.

Poetry continues

even as time falls silent. 

A lone poet beneath a maple tree-

only the leaves

become his readers.

Night   7

The night hung over  

an abyss of darkness

My heart mournful,

like an ailing bird

with no song 

from the pages of Silent Spring.

In the distance,

the shimmering lights

of a lonely town 

glimmered dimly,

without purpose ,

in the cold

A sorrowful star afar 

gathering her last  glow,

resembled a princess 

preparing for her funeral.

Will tomorrow 

restore some hope to my heart?

Will dawn 

raise some wisdom to my sight?

2020 in a parking lot in my squat, UW campus.

A Sudden Song  8

Snow me into your pretty flakes.

Chirp me in your melody.

Write me into your verses.

Dawn me into your morning.

My  Poetry Tonight  9

An owl giggles.

The moon is sleepless.

My poetry tonight,

squeaking from a bat's fangs

The wind howls.

A beggar shivers beneath his thin blanket.

My poetry tonight

brews into his anus.

Darkness  pulls its curtain.

A poet's  wit glooms.

My poetry tonight 

pukes into a rat hole

2020 Middleton, WI

The Same Moon 

The moon tonight

Saddens my heart.

A hundred moons ago,

I escaped my homeland 

under the same moon

She Has A Choice  10

A woman in the painting on the  Greek coast,

She has a choice.

Alone she stands on the rocky shore 

of a lonely sea.

Her sadness grew heavier 

beneath weeping trees

amid the howling wind. 

Her heart  swelled within her chest 

as waves roar 

at her feet.

The hungry waves desire 

her beauty and youth.

So deeply she longs 

to bury her body

at the bottom of the sea.

A faint cry of a baby 

reaches her from afar-

From a shadowy home 

where a father comforts his frightened child. 

She has a choice.

(The Greek Coast painting is located at Chazen Museum of Art, US MAdison campus.)

The Dying  &quot;I&quot;’s Refusal   11

Life pulls over at its final stop-

namely, dying and death.

Where it is stormy,

Where  it is sobbing.

The lips murmur, 

yet words emerge empty and hollow.

The body longs,

yet the limbs bear no motion. 

The eyes weep millions of tears,

Yet no tears flow. 

Sutras are recited,

and butter lamps are lit.

A lama comforts the dying 

and the survivors.

But sorrow is oceanic

and beyond. 

The messenger of Bardo  has arrived 

and awaits outside.

Yet consciousness was not ready to depart. 

&quot;I  do not  want to die.

I will not die today.

I do not leave behind my spouse,

my children,

my possessions.&quot; 

&quot;I do not part from my five senses.

I do not part from the sensory world.&quot; 

The soul is pitiful.

It rebels against  death’s command.

It refuses the calling 

of the next life

from the other shore of death.

It denies 

the beats of impermanence. 

&quot;I...&quot;

&quot;I will not die&quot;. 

&quot;I am not dying.&quot;

&quot;I will not separate.&quot; 

&quot;I’m not separating...&quot;

2021   Madison

A Poem On Bus 12

This poem I am writing on bus,

captured from listening to a thumb-sized 

conch shell

raised to my ear at breakfast table 

by my younger son.

The cry of a big ocean 

echoes inside a tiny sea shell,

As if a  fallen leaf

recites the poetry of autumn.

As if a bodhisattva's teardrop 

weeps for the suffering of all sentient beings.

As if a dust particle beneath my feet 

shoulders characteristics of the entire universe.

The bus moving fast and faster in silence,

My son's tiny voice 

calling &quot;dad, dad, listen to this&quot;

still echoing in my ear.

A Hyena Inside Me 13

I carry shame with me,

tending a hyena inside me.

My praying words are lies 

of inner fallacy.

My scripture reading is empty sounds 

like wind.

My practice of bodhicitta,

my meditation on love and compassion,

All are an ego trip.

I ask myself again and again:

Am I still a rightful Buddhist, 

a just human being_

When a cow’s bond with her calf 

is sandwiched into my McDonald’s?

When a lamb’s cry of baa 

still echoes

in my lunch soup?

When a fish’s dream of swimming freely

is sliced into my Sushi?

My poetry still trembles,

and each line is weeping.

A Friday Poem  14

-This poem is dedicated  to Ian Thomas, a colleague at work  who is truly vegan 

The man is vegan.

A sunken belly,

dried lips.

He drinks ten bottles of water a day

His shoes, 

belt, 

vegan too.

A saint in the jungle of human vampires.

A true friend to those who are

godless, 

gunless, 

knifeless, 

machine-grinder-less

You may call him a Bodhisattva.

He is the envy of eyes

of Buddhists, Christians, Hindus 

and Muslims.

The man sings no blue songs.

The man plays no deceitful notes.

He is vegan.

His heart is gold, 

blood is nectar.

When he walks into a slaughter house,

the sun mourns,

the moon sobs.

Cattle guns break into tears.

Stars become his tear drops. 

His breath is vegan.

His genitalia are vegan.

His sperm vegan too. 

He is an envy of those 

whose kisses breathe slaughterhouses.

their bodies hatch zygotes 

with fangs and claws. 

The man is vegan.

He is the envy.

He is a saint

He is a Bodhisattva.

Remembering Sylvia Plath 15

Flicker of hope thinned.

The songbird was silent.

A dead tree, 

a falling leaf.

A miserable heart, 

a sorrowful poem.

A spider weaves a death web.

A crying crow 

from dark woods.

A black cat 

crossed the path.

An owl laughs.

She chose to become

the wind,

a shadow,

a whisper in darkness.

A Poem in Animal Sounds  16

My heart moos like a cow.

My 

moods cluck like chickens.

My poems heehaw like donkeys.

My nights caw like crows.

My days baa like sheep.

My everyday life oinks like a pig.

I’m Thinking of You 17

When neighbors  hurry home,

When birds return to their nests at sunset,

When a beggar-man is cold, his dusty eyes 

searching for shelter on Christmas Eve,

I'm thinking of you.

When the flower garden withers,

When lotus petals fall,

When the moon longs for the companionship 

of the stars on a cold night,

I’m thinking of you.

When Wisconsin's lakes announce 

winter’s arrival,

When sandhill cranes travel south to find a

new home,

I'm thinking of you.

When the cold night shivers,

When the wind howls at my bedroom window at midnight,

I’m thinking of you

When night is deep and empty,

When the mind falls silent,

I'm thinking of you.

New York City to Wisconsin 18

My  neighbor said innocently,

&quot;What's there?

Only farms and cows.&quot;

My coworker warned me,

&quot;Winters are deathly cold,

Summer swarm with bloodthirsty bugs.&quot;

I came

and saw for myself:

Pristine rivers,

Beautiful woods,

Crisp air.

She is timeless

and heavenly beautiful.

Devil's lake,

thief of my heart.

The birds in my backyard

are musicians at dawn.

The kiss of tree leaves

against my kitchen window,

Yes, that  pretty sunset 

behind woods

is a  poetry, 

an artwork, 

a novel without a title.

And the cries of Sandhill cranes,

their journey south each autumn,

make you homesick,

make you husbandly and fatherly.

O yes,  Wisconsin winter !

Many times  you  arrive early,

hurrying autumn away in haste.

Sometimes you still linger

at spring's doorstep.

to some,  

you're fucking too much.

But they are free to leave-

for New Orleans, if they wish.

When a minus twenty breeze 

kicks my ass,

Oh yes,

I became an ice man.

Five thousand Badgers 

are on the run across the  UW campus,

hungry for knowledge

and thirsty for whisky.

Forward, Wisconsin !

Go, Badgers!

Death Giggles at Me in Darkness   19

My Corolla tonight looked so untrustworthy,  

so much like Bardo's messenger.  

The icy road ahead stretches into 

the unknown.

Every turn

invites me to death’s lap.

Every mile 

reflects life's preciousness back to me.

How much I wished I had stayed home with

my children,

when their sobs resounded in my fear

that I might not come home tonight,

while death heartily giggled at me in the darkness.

( On the way back from a puja performance at Deer Park monastery for Tsering's deceased teenage son.)

Year 2020  20

Fear hung in every home.

America beneath heaven. 

A million angry eyes turned toward China.

Battle Hymn of Cows    21

I’ve seen enough suffering.

I've endured enough sorrow.

I knew not 

there had ever been

a just human being.

I know 

there never will be.

Murderous as they are,

selfish as they are,

ignorant as they can be.

Time and again,

since time immemorial,

I clothed you with my skin,

fed you with my flesh.

Alas, 

you are never satisfied. 

you are never happy.

And I know 

you never will be.

You bind me, 

chain me.

You steal

the sunshine from me.

You inject me

to make me grow

fast and fatter.

You drug me

to squeeze 

every ounce of milk 

from me.

not out of love 

for my calf,

but to satisfy 

a monster inside you.

Now 

I’ve found a new song to sing.

It wasn’t cars,

not aeroplanes   

nor factories

But us, 

cows and all our kin,

Of toxins 

we belch

into the face of the sky. 

And ours, 

they say,

is scientifically proven

more potent

than all farts combined from men's motor vehicles.

Alas,

Of seven billion,

are you prepared?

Hereby 

we declare war

upon you

With the unleashed stockpile 

of gastric weapons 

within us.

When we make earth feverish,

the ice mountains melt,

the sea rise,

and men’s mansions drown.

Will you 

find refuge on Mars?

Perhaps on Jupiter?

Or will you run 

like rats,

and squeal 

like rabbits?

O wrathful Methane,

Carrier 

of one carbon

and four hydrogens,

be my witness.

Be my call for 

revenge against humankind. 

Amen!

-written after reading &lt;&lt;Cowspiracy&gt;&gt;.

A Poem Without Title   22 

As if a mystery,

As if a miracle,  

You continue 

to awe me,

Spellbind me.

You’re  

such a stir to my heart,

a jolt to my  imagination.

Your name

I know not.

Your forms

are manifold.

Your wonders

I fail to fathom.

As if a poem  in progress,

a  painting in creation,

a  piece of music 

still in composition.

Mountains of books 

have been penned for you .

Millions of eyes 

have searched for you. 

Oceans of sweat 

have been shed for you.

Yet  

You remain

ever elusive 

to humankind

and its quest.

My Tomorrow Cries   23

Sometimes  

even a giant mountain

can lower his shoulders

when his heart grows doubtful.

Sometimes

even the most generous Love

can regret 

her sacrifices

when  caught in uncertainty.

A riverside dream 

has broken.

Birds 

no longer wish to sing.

Trees 

stand with beaten branches.

A traveler's   path

turns   foggy.

Mist veils

the mountains’ eyes.

My tomorrow

cries  

for a morning’s cuddle.

Middleton Pheasant   Branch Conservancy 24

No teepees in sight.

No handsome men tending bison.

The ancestral burial mounds 

are the only witnesses.

Birds stop songs 

at the sight of leisured white men 

entering woods for pleasure,

as if they had witnessed 

the butchery a Native family

long ago.

A forgotten people’s sacred home,

is now 

the newcomer’s pleasure ground.

Jogging paths, 

bird-watching  platforms, 

resting benches, 

a playground,

and a soccer field-

all trespass 

as if nothing happened.

Ignorant laughter,

carefree giggles,

drown out the sobs 

of a bison herder’s wife and children,

echoing 

from a distant past,

when a sacred Tomahawk 

fell

before the white men’s gun

on this very land, 

Now proclaimed 

“Conservancy”

in the tongue 

of their killers.

(Middleton Pheasant Branch Conservancy is located about a half mile from my home. Fredericks Hill can be seen from my home backside patio.  I often visit the park and like to hike the hill top to watch around.)

Beautiful Life, Beautiful Death  25

No desire to enter a heavenly realm.

No craving to attain blissful Nirvana.

I am already abundant.

whether aging or youth,

Pain or pleasure,

I accept all

without discrimination.

When death befalls,

I bid this world 

farewell,

without delay.

November Night  26

The music has stopped.

The song has quieted.

A thinning  moon,

longing to rest. 

My poetry 

suddenly grew old.

My Poems 27

when senses cease to work,

When breath fades;

when the body begins to smell,

When consciousness wanders aimlessly;

when loved ones shed tears,

when foes breathe  satisfaction;

when clouds veil the moon's face,

when the pillow beneath my head  turns cold

Let my poems

be your solace,

your music,

your refuge.

4\25\2023

A Tongue That Commands 28

There is a tongue

holy and sacred,

fragrant with juniper Sang smoke,

nurtured by tsampa and the milk of the dri,

kneaded by mantras of holy scriptures,

magnificent as heavenly Gang Rinpoche,

pure like a mountain stream,

forceful like the flow of the great 

Yarlung Tsangpo.

This tongue

is Manjushri’s sword,

cutting through ignorance.

This tongue

is vajrapani’s blazing thunderbolt,

destroying fear and doubt.

This tongue

is Avalokiteshvara’s compassion,

crying with the suffering of the humblest 

and laughing with the joy of all living beings.

This tongue

is medicine Buddha’s nectar,

healing the wound of the universe.

This tongue

makes foes tremble

and stir envy in many.

This is the tongue

that the six million tsampa eaters worship.

To receive even an accidental spill 

of its tiniest drop

Is regarded as the greatest blessing

among a sea of humble devotees.

(This poem was written after the Dalai Lama's &quot;Suck my tongue&quot; controversy with an Indian boy in Dharamsala, India in 2023.)

After Hearing Sudden Demise of D.P    29

Like an evaporated dewdrop,

he's gone.

But__

his BMW still sits outside.

his phone still rings.

his office door still bears the name D.P

Youth does not have the final say.

Wealth does not, either.

Health does not. 

When death's messenger arrives,

no matter who you are,

one has to depart.

so, my friend

cherish now-

cherish today.

who cares tomorrow

or the day after? 

(D.P is an acquaintance and a facility manager at UW Madison campus).

2024 Madison


The following Tibetan translations of selected English poems

were loosely translated into Tibetan by the author.

བཟློག་མེད་འཆི་བ་བསླེབས་ནས།

སྣང་བ་ནུབ་སོང་།

སྙུ་གུ་ཟགས་སོང་།

གླུ་སྐད་ཆད་སོང་།

སྙན་ངག་འཁྱག་སོང་།

སྤྱན་ཆབ་སྐམ་སོང་།

བརྩེ་དུང་ཞིག་སོང་།

བྱེའུ་སྐད་འགག་སོང་།

ལྗོན་པ་ངུས་སོང་།

གཤིན་པོ་བཞུད་སོང་།

ཟིང་ཟིང་ལུས་སོང་།

ལུས་པོ་འཇིག་སོང་།

རྣམ་ཤེས་འཁྱམ་སོང་།


སྙན་ངག  སྙན་ངག   སྙན་ངག

ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་འདབ་མའི་ངོར།

སྦྲང་རྩི་ཡི་སྙན་ངག་འཛགས།

བུང་བ་ཡི་དར་དིར་ཁྲོད།

གཤོག་པ་ཡི་སྙན་ངག་རྡེབ།

རྫིང་བུ་ཡི་མཆུ་སྒྲོས་ལ།

བསིལ་རླུང་གི་སྙན་ངག་སྦྱོར།

མཚན་མོ་ཡི་གུར་ཁང་ན།

སྐར་ཚོམས་ཀྱི་སྙན་ངག་བཀྲ།

ཨ་མ་ཡི་བརྩེ་སེམས་ངོར།

བུ་ཆུང་གིས་སྙན་ངག་འབྲི།

དོ་དགོང་བདག་གི་སྙན་ངག་ནི

ཐན་བྱ་ཡིས་ནི་ཁྲེལ་དགོད་བྱེད།

འོད་དཀར་ཅན་ཁོང་གཉིད་མ་བཏུབ།

ཕ་ཝང་མཆེ་གཙིགས་རྫི་གསེང་ནས།

དོ་དགོང་སྙན་ངག་ཙི་ཙི་ཙི།

རླུང་བུས་སྨྲེ་ངག་འོ་དོད་འབོད།

སྤྲང་བོ་ཉལ་གོས་ངན་ངོན་འོག

འདར་གསིག་བྱེད་པའི་བཤང་ལམ་དུ།

དོ་ནུབ་སྙན་ངག་སྦང་མ་བསྙལ།

མུན་པ་ཡིས་ནི་ཡོལ་བ་འཐེན།

སྙན་ངག་པ་ཡི་ཤེས་རབ་གུད།

དོ་དགོང་སྙན་ངག་གང་ཞེ་ན།

ཙི་ཙིའི་ཁུང་བུར་སྐྱུགས་པའོ།


བ་གླང་འཐབ་གླུ།

ང་ཡིས་མ་མྱངས་སྡུག་བསྔལ་གང་།

བདག་གིས་མ་བླངས་སྐྱོ་གླུ་ཅི།

ཁྱོད་ཀྱི་ལག་པ་ཁྲག་དམར་ཡིན།

ཁྱོད་ནི་དབང་རྟུལ་རྨོངས་པ་ཡིན།

རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་འཁོལ་བོ་ཡིན།

ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་འབྲས་མི་བསྲུང་ངོ།

དྲང་བདེན་སྐྱོང་བའི་མི་ནི་དཀོན།

ངས་ནི་སྐལ་བ་ཡ་ཐོག་ནས།

ཤ་ཁྲག་གིས་ནི་ཁྱེད་ལུས་གསོས།

ཤ་ལྤགས་ཡིས་ནི་ཁྱེད་གོས་བྱས།

ཀྱེ་མ་ཁྱེད་ནི་མི་ཚིམ་ཞིང་།

ཆོག་ཤེས་མེད་འདི་ཅི་ཞིག་ལགས།

ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ཡི་ཡན་ལག་བཅིངས།

བདག་གི་སྣང་བྱེད་ཉི་ཟེར་འཕྲོག

ཤ་བསྐྱེད་ཁྲག་འཕེལ་སྨན་ཁབ་བརྒྱབས།

འོ་བཅུད་བསྐྱེད་འཕེལ་རྫས་སྦྱོར་དྲངས།

ང་ཡི་བེའུར་གཅེས་མིན་པར།

ཁྱོད་སེམས་གདོན་འདྲེ་མགུ་ཕྱིར་རོ།

ད་ནི་བདག་གིས་གླུ་ཞིག་ལེན།

མཁའ་ལམ་དེངས་པའི་གནམ་གྲུས་མིན།

སྣུམ་གྱིས་འདྲེན་པའི་འཕྲུལ་རིགས་མིན།

རྫས་དུག་གཏོང་བའི་བཟོ་གྲྭས་མིན།

བདག་ཅག་བ་ལང་འཁོར་བཅས་ཀྱི།

རྐུབ་ནས་བརྟོལ་བའི་འོག་རླུང་དང་།

ཁ་ནས་སྒྲེག་པའི་དུག་རླངས་ནི།

ས་སྟེང་རྒྱུ་བའི་སྣུམ་འཁོར་གྱི།

དུག་རླངས་རྫས་ཀྱི་ཕུང་བོ་ལས།

ལྡབ་མང་ལྡབ་འགྱུར་སྟོབས་ལྡན་པ།

ཚན་རིག་རིག་པས་རྙེད་ཡོད་དོ།

དུང་ཕྱུར་བདུན་གྱི་རྐང་གཉིས་པ།

ད་ནི་ཁྱོད་ལ་དཔའ་སྐད་འཐེན།

གདུག་རྩུབ་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རྒྱུ་ཡིན།

ཁོག་གི་དུག་རླངས་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན།

གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་སྤར་རྒྱུ་ཡིན།

སྲིད་པའི་གངས་རི་བཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་དཀྲུག་རྒྱུ་ཡིན།

མི་ཡི་ཁང་ཁྱིམ་བསྣུབ་རྒྱུ་ཡིན།

ད་ནི་ཁྱེད་ཅག་འབྲོ་འམ་ཅི།

མིག་དམར་ཕུར་བུ་གང་དུ་ཡིབ།

ཡང་ན་ཙི་ཙི་བཞིན་དུ་འབྲོ།

མིན་ན་རི་བོང་བཞིན་དུ་འཁུམས།

དྲག་ཤུགས་མངའ་བ་མེ་ཐན་ལགས།

C་གཅིག་H་བཞི་ཡི་རྣམ་རོལ་པ།

ཁྱེད་ཉིད་རྦད་ཅིང་དམོར་བོར་ན།

འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཚར་ཆོད་ཅིག

ཀི་ཀི་བསྭོ་བསྭོ   ལྷ་རྒྱལ་ལོ།

བརྗེད་ཐོ་འདི་ &lt;&lt;Cowspiracy&gt;&gt;་ འམ་&lt;&lt;བ་ཕྱུགས་ལྐོག་ཇུས&gt;&gt;་ཞེས་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འབྲེལ་བའི་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་དེ་ནང་བཟའ་ཤ་ཡི་ཆེད་དུ་བ་ཕྱུགས་གསོ་སྐྱོང་འཚོ་ལས་ནི་གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་འཕེར་བ་ཐེ་བའི་ཁོར་ཡུག་གཏོར་བརླག་བྱེད་གཏེ་ཡིན་པ་བཀོད་ཡོད་པ་ཡིད་ལ་བཅངས་ཏེ་བྲིས།


'''རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་ལྷུག་རྩོམ་བདམས་བཀོད།'''

 
ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།    (༡)  

ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟེང་མི་རིགས་དཀར་པོ་དང་མི་རིགས་ནག་པོ་སོགས་མ་སླེབས་སྔོན་ས་འདིའི་ས་བདག་དང་གནས་འདིའི་གནས་བདག་ངོ་མ་ནི་དེང་སང་དབྱིན་སྐད་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་1་ཞེས་འབོད་པའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཤ་མདོག་སྨུག་པོ་ཅན་འདི་ཡིན་འདུག

མཁས་པ་མང་ཆེ་བས་མི་རིགས་འདི་ལོ་ཁྲི་འམ། ཡང་ན་ཁྲི་འགའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ནས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡའི་སོག་ཡུལ་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པར་བཞེད་ལ། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་གི་ས་མཚམས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་དེང་སང་ནང་བཞིན་རྒྱ་མཚོས་བར་ཆོད་མེད་པར་སྐམ་སའམ་ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པའི་འཁྱག་རོམ་གྱིས་སྦྲེལ་ཡོད་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད ། དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་བའི་འཁར་རྟེན་གནག་ཕྱུགས་ཀྱི་རྗེས་འདེད་བྱེད་ཀྱིན་དང་ཐོག་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ནུབ་བྱང་གི་མཐའ་སྣེར་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་འབྱོར། དེ་ནས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་ཁྱབ་འདུག། ཁོང་རྣམས་སྐབས་དེར་ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་ཁྱུ་གཅིག་བྱས་ནས་སླེབས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་ལ། ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་གསུམ་སྔ་ཕྱི་བྱས་ཏེ་སླེབས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཡང་མཆིས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་འདི་ཚོ་ཁག་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སུ་གྱེས་ནས་སྐད་རིགས་དང་ཡུལ་གོམས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཡོད་འདུག

ཡང་མི་རིགས་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད་བཞེད་ཚུལ་གཞན་དག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ། མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཤེས་རིག་དང་རྒྱ་ནག་གི་་གནའ་བོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་རིག་བར་འདྲ་ས་ཡོད་པས་རྒྱ་ནག་གམ་ཉི་ཧོང་ནས་གྲུ་གཟིངས་ལ་བསྡད་དེ་ཡོང་ཞེས་དང་། ད་དུང་ཨེ་བཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཤིག་ལ་བོར་བརླག་ཕྱིན་པའི་མི་རིགས་ཚོ་བ་བཅུ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་བུ་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་མཁན་ཡོད་ལ། ཡོ་རོབ་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་མཆེད་པའི་བསམ་ཚུལ་འདོད་མཁན་སོགས་ཀྱང་མཆིས་མོད་ད་བར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དཔང་རྟགས་ཡིད་ཆེས་རུང་བ་གསར་རྙེད་བྱུང་མི་འདུག ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་གླིང་གཞན་ནས་ཡོང་བ་མི་འདོད་པར་ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ངོ་མ་དང་ཕ་ཡུལ་འཁྲུལ་མེད་ནི་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདི་རང་ཡིན་པའི་བཤད་རྒྱུན་འདུག ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་མིན་པར་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་ནས་ཕར་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཕྱོགས་ལ་མཆེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གདོང་དབྱིབས་དང་ཤ་མདོག གཟུགས་བྱད། གཤིས་སྤྱོད་སོགས་བོད་སོག་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་པ་དང་འདྲ་ས་མང་པོ་འདུག ཞུང་ནུའུ་ འམ ་ཧུང་སི་ ཞེས་བའི་ ཤར་གླིང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་མཆིས།

དེང་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་འཁྲབ་སྟོན་གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་སྒྲུང་དཔེ་དེབ་ཐོན་པ་མང་ཞིང་། གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་དེབ་དེ་ཚོའི་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་མདུང་ཐོགས། རྒྱབ་ལ་མདའ་གཞུ་འཁུར་ནས་རི་ས་དང་འབྲོག་ཐང་ནས་རི་གླང་གི་རྗེས་སུ་འཇབ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་རྔོན་པ། གཏུམ་དྲག་ཆེ་བའི་གཡུལ་འགྱེད་བྱེད་པ་སོགས་རང་ཡན་ཆེ་ཞིང་དྲེད་པོའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་སྟོན་ཐབས་བྱས་ཡོད་ནའང་། དོན་དངོས་སུ་ཁོང་ཚོ་རི་དང་ནགས་གསེབ་ཁོ་ནར་གནས་སྡོད་བྱས་ཏེ་རི་གླང་རྗེས་འདེད་བྱེད་པ་དང་རྔོན་རྒྱག་པ་ཁོ་ན་ཙམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར། ཁོང་རྣམས་སྔོན་ཚེ་རང་བྱུང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཕྱུག་བའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཁྱབ་ནས་ཐང་གཞུང་གཤིན་པོར་གནས་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་པ་དང་ཤིང་ལས་བཟོས་བའི་ཁང་བ་ནང་སྡོད་ཅིང་། ཟས་སུ་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་གཙོས་འབྲུ་རིགས་འདེབས་པ་དང་། འབྲོག་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཊི་ཕི་ཟེར་བའི་སྦྲ་གུར་གང་སར་གནས་སྤོ་ཆོག་པའི་ནང་སྡོད་ལ། འཚོ་ཐབས་སུ་རི་གླང་གསོད་པ་དང། རི་དྭགས་དང་འདབས་ཆགས་རྔོན་པ། རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ཚོད་འཐུ་བ་སོགས་བྱེད་ལ། མཚོ་དང་མཚེའུ་གཙང་བོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་མཁན་རྣམས་གཙོ་ཆེར་ཉ་དང་ཆུ་གནས་ཀྱི་སྲོགས་ཆགས་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐད་དང་ཤེས་རིག ལག་ཤེས་སྒྱུ་རྩལ་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་། གྱོན་གོས་དང་སྡོད་ཁང་། རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ནས་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་བ་ཡོད་འདུག

སྡོད་ཁང་དང་རྒྱན་གོས། མཚོན་ཆ།

སྲོལ་རྒྱུན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྡོད་ཁང་ཡང་ཊི་པི་སྤྲ་གུར་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་གི་ཤུན་པགས་དང་ཡལ་འདབ་ལས་བྱས་པ། ས་རྡོ་དང་འཇིམ་པ་ལས་བྱས་པ། ས་འོག་ན་བསྐྲུན་པའི་སྡོད་ཁང་། བྲག་སྐྱིབས་སུ་རྩ་འཇིམ་གྱིས་བསླངས་བའི་སྡོད་ཁང་། ས་སྤུངས་དེིའུ་འབུར་རྩེར་བཞེངས་བའི་སྡོ་ཁང་དང་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་ལེབ་ཆེན་ལས་བྱས་པའི་གངས་འཁྱག་གི་སྡོད་ཁང་སོགས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་མཐུན་པར་དབྱིབས་བཀོད་དང་རྒྱུ་སྤུས་ཅི་རིགས་སུ་མཆིས་སྐད།

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕྲེང་བར་བརྒྱུུས་བའི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་པར་སྤྲོ་ཞིང་། རྒྱན་ཆ་མང་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྐམ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ར་དང་རུས་པ་།སོ་དང་སྡེར་མོ་དང་། ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤུན་སྐོགས། གཞན་འཇིམ་རིལ་ལས་བྱས་པ། ཟངས་དང་རྡོ་རིགས་ལས་བཟོས་པ་སོགས་ཡོད་འདུག་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གཞི་སྡོད་པ་ཚོའི་ཁྲོད་དངུལ་དང་གཡུ་བྱུར་གྱི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་སྲོལ་ཆེན་པོ་ཡོད་འདུག དུས་རབས་སྔོན་མའི་མཇུག་ཏུ་བོད་མི་ཚོ་ཨ་རིར་དང་ཐོག་འབྱོར་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བོད་མི་དང་འདྲ་བའི་གདོང་དབྱིབས་དང་བཞིན་མདངས། ཁོང་ཚོིའི་གཡུ་ཡི་རྣ་ལུང་དང་སྐེ་རྒྱན་མཐོང་ནས་ཁོང་ཚོ་བོད་མིའི་རིགས་རྒྱུད་མིན་ནམ་གང་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཡང་བྱུང་འདུག ༡༩༧༩་ལོར་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་བ་མཆོག་ཐེངས་དང་པོར་ཨ་རིར་ཡུལ་སྐོར་བྱེད་རིང་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་གསུམ་གྱི་ཚོ་དཔོན་དང་ལྷན་དུ་མཇལ་འཕྲད་ཅིག་སྟེང་ཁོང་ཚོའི་གཡུ་ཡི་འདོགས་རྒྱན་གྱིས་ཡིད་འཕྲོག་ནས་དེ་གང་ནས་བྱུང་། ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱང་གཡུ་ཡི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་རྒྱུར་ཧ་ཅང་སྤྲོ་བོ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་མྱོང་ཡོད་འདུག

གདོད་མའི་དུས་སུ་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་ཀྱི་རྒྱུ་ལྟེ་བ་ནི་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་སྤུ་དང་པགས་པ། ཤིང་གི་ཤུན་པ་དང་འདམ་རྩ་སོགས་ཡིན་འདུག་ལ། བྱང་འཁྱག་རོམ་གྱི་ཡུལ་དང་གྲང་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་པགས་པ་དང་སྤུ་རིགས་མཐུག་པོ་དྲོད་དང་ལྡན་པས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡོང་ཁེབས་པར་གྱོན་ལ། ལྷོ་ཡུལ་དང་དྲོ་ས་ན་སྡོད་མཁན་ཚོས་གྱོན་པ་སྲབ་ཅིང་བསིལ་བའི་རིགས་བསྟེན་པའི་ཐོག་ལུས་ཀྱི་ཆ་མང་ཆེ་བ་རྗེན་པར་སྡོད་པ་ཡིན་འདུག

འོག་དཀྲིས་ཟེར་བ་ནི་གདོད་མའི་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐྱེས་བ་ཚོའི་རྒྱུན་བསྟེན་གྱོན་ཆས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མཉེས་འཕུར་མཐིལ་ཕྱིན་བྱས་པའི་རི་དགས་ཤྭ་བའི་པགས་པ་ནི་འོག་དཀྲིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བརྩི། འོག་དཀྲིས་ལེབ་རིང་མ་གྱོན་དུས་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིང་ཕོ་མཚན་དང་བཤང་ལམ་ཁེབས་པར་བྱས་ཏེ་འོག་ནས་ཡར་དཀྲིས་ཏེ་འོག་དཀྲིས་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་སྣེ་མོ་ཟུང་རྐེད་མཚམས་སུ་བཅིངས་བའི་ཀོ་བའི་སྐ་རགས་ཀྱི་བར་ནས་བླངས་ཏེ་མདུན་རྒྱབ་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས།། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཞན་རྣམས་གཅེར་ཧྲེང་ངེར་གོས་ཀྱི་གཡོགས་མེད་འདུག གྲང་བའི་དུས་དང་ཚེར་ལོག་དང་རྩི་་ཤིང་གི་གསེབ་ནས་རི་དྭགས་རྔོན་དུས་བརླ་ནས་རྐང་བའི་ལོང་ཚིགས་བར་སླེབས་པའི་པགས་ཁེབས་ཟེར་བ་གྱོན་ལ་དེའི་སྣེའང་འོག་དཀྲིས་ཏེ་ཀོ་བའི་རྐེད་བཅིངས་དེའི་བར་དུ་བསྣོལ་འཆིང་བྱེད།

ནམ་ཟླ་འཁྱག་པས་བསྡམས་པའི་གྲང་ལྷག་ནང་རི་སྐྱེས་ཤྭ་བ་སོགས་པགས་རིགས་ཀྱི་སྟོད་གཡོགས་སྒྱེ་ལུག་མ་ཟེར་བ་ཞིག་ཀྱང་གྱོན་རྒྱུ་ཡོད་འདུག སྟོད་ལྭ་དེ་སྒྱེ་མོ་ཞབས་བརྡོལ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་མགོ་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་གྱོན་ཆོག་ལ། དེའི་ཕྱི་ངོས་སུ་པགས་རིགས་ཀྱི་མཐའ་རྒྱན་དང་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན། ཕྲེང་བའི་ཕྲ་རྒྱན་སོགས་ཀྱིས་སྤུད་ཡོད་འདུག

གཞན་ཁོ་བ་ཚོས་དུས་ཆེན་དང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་དུས་མགོ་ལ་བྱ་གླག་དང་འདབ་ཆགས་གཞན་ཀྱིས་བྱ་སྒྲོས་བསླས་པའི་དབུ་རྒྱན་དང་། ལུས་ལ་རྒྱུ་ཆ་དང་བཟོ་དབྱིབས་ཚོན་མདོག་འདྲ་མིན་ཡིན་པའི་གོས་གྱོན་ཞིང། གདོང་ལ་འབག་གྱོན་པ་དང་ཚོས་འབྱུག་པ། ངག་ནས་མགུར་སྐྱོར་བ་དང་གླུ་ལེན་པ།། ལགས་པས་རྔ་བརྡུངས་བ་དང་གླིང་བུ་འབུད་པ། རྐང་བས་ཞབས་བྲོ་རང་བྱུང་མ་འཁྲབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ལམ་ནས་སྟེང་གི་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་ཆེ་བསྟོད་དང་སྐྱེད་མ་ལྟ་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཆེན་པོར་གུས་བརྩི་ཞུ་བ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱངས་དང་བགེགས་སེལ་གཡང་འབོད། དགྲ་བཟློག་དཔའ་བསྐྱེད་སོགས་མཚོན་པའི་ཆོ་ག་སྣ་མང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག།

རི་དྭགས་རྔོན་དུས་མདའ་གཞུའི་མཚོན་ཆ་མ་ཟད། གཡུགས་མདུང་དང་འཕེན་མདུང་། འུར་ཆ་དང་། རྡོ་དང་རུས་པ་ཤིང་ལས་བྱས་པའི་མཚོན་ཆ། རྙི་དང་ཞགས་པ་སོགས་འཁྱེར་ལ།

མདའ་རྩེད་དང་མདུང་རྩེད། རི་དྭགས་རྔོན་པའི་རྩེད་མོ། རི་གླང་འཇུ་བཟུང་། རྒོད་པོར་ཞགས་འཕེན་སོགས་སྟོབས་དང་དཔའ་ངོམས་་པའི་རྩེད་མོའི་རིགས་ལ་དགྱེས་ཤིང་། སྐྱེས་བ་ཕོ་རྣམས་དཔའ་བོའི་དགྲ་འཐབ་ལ་མཁས་ཤིང་ཆུང་དུས་ནས་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་གཞོལ་བའི་རྩེད་རིགས་དང་དཔའ་རྩལ་ལ་སྦྱངས་བ་བྱེད། བྱིས་པའི་ན་ཚོད་ཡོལ་ནས་དར་མིའི་ལམ་དུ་རྐང་བ་སྤོ་དུས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་དང་བཅད་སྒོམ་ལ་བཞུགས་པ། དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱང་གི་ཆོ་ག་བསྟེན་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་སྐད།

གཡུལ་ལ་འཇུག་དུས་གདོང་ལ་ཤིང་དང་རྡོ་དང་། རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཚོན་འབྱུག་ལ། གདོང་ཚོན་དམར་པོ་ལ་དགའ་སྣང་ཆེན་པོ་དང་། དགྲ་ལ་འཐབ་དུས་དཔའ་བོའི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་པ་ཡིན་ན་ཚོ་སྐོར་སྤྱི་མཐུན་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དཔའ་སྐྱེས་སྤྲོད། གཡུལ་སར་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་མིན་དེ་དགྲ་བོ་བསད་མིན་དང་དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གལ་ཆེར་མི་འཛིན་པར་དགྲ་ལ་ཇི་ལྟར་འཐབ་པ་དང་དགྲ་ཇི་ལྟར་འཇོམས་མིན་ལ་བལྟ་བ་ཡིན་ཟེར། དཔེར་ན་ཐག་རིང་ནས་མདའ་འམ་མདུང་འཕངས་ཏེ་དགྲ་བསད་པ་ལས། དགྲ་གསོད་མ་ཐུབ་ཀྱང་གཡུལ་སར་ཞུགས་པའི་ཕ་རོལ་བོའི་གཡུལ་དཔོན་སྟེང་རྒྱུག་ཏེ་ཁོའི་ལུས་ལ་ལག་པ་འཆང་བའམ་ཁུ་མཚུར་གཞུས་བ། ཡང་ན་རང་གིས་མཚོན་ཆས་ཁོིའི་ལུས་ལ་རག་ཙམ་བྱེད་པ་དཔའ་རུ་བགྲང་། གཡུལ་དུ་ཕ་རོལ་དགྲའི་གཡུལ་དཔོན་གྱི་ལུས་ཉིད་ལ་ལག་འཆང་མ་ཐུབ་ཡང་བཞོན་རྟའམ་མཚོན་ཆ་ལ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དཔའ་བོའི་ཁྱད་དུ་བགྲང་ནས་སྒྲོ་རྒྱན་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད་འདུག།

དཔའ་བོ་ལ་སྒྲོ་རྒྱན་སྤྲོད་སྲོལ་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐྱེས་ཕོ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱིས་གཙིགས་སུ་མཆོད་ཅིང་ཡིད་སྨོན་བྱེད། དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གང་ལྟར་ཡང་ལུས་ལ་རག་ནས་སླར་ལོག་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་ཐོབ། དགྲ་ལ་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པར་མ་ཟད། དགྲ་བསད། མགོ་པགས་བཤུས་ནས་སླེབས་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གསུམ་མཉམ་དུ་ཐོབ་སྐད། འདི་ལྟར་མི་ཚེ་ནང་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་མ་གཏོགས་མ་ཐོབ་པའི་ཕོ་རྒོད་ཡོད་ལ། སྒྲོ་རྒྱན་མང་པོ་བླངས་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དབུ་ཞྭ་ལོང་བའང་ཡོད་འདུག། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྐྱེས་རབ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་གཡུལ་ས་ནས་དགྲ་བོས་རང་གི་ལུས་ལ་རག་ཐུག་བྱུང་བ་དེ་ལས་ངོ་ཚ་ཆེ་བ་དང་དེ་ལས་ལ་རྒྱ་ཤོར་བ་ཞིག་མེད་སྐད།   སྐབས་འདིར་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོགས་སུའང་ཚོར་རླབས་འདི་འདྲ་ཞིག་འཕྱོ་སྟེ།

ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་དཔའ་རྒོད་བསམས་ན་བདག་ཀྱང་ཕོ་རྒོད་བྱེད་ན་འདོད་།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་ནས་འབྲོང་གཡག་རྭ་རྩེར་འབྱར་ན་འདོད།།

ཐུབ་མེད་ཅང་ཤེས་སྒ་མེད་ཀླད་ནས་དམིགས་མེད་ཀི་ལྡིར་བྱེད་ན་འདོད།།

མི་ཤིགས་ཉག་ཕྲན་མཁའ་མཐར་འཕེན་ཞིང་རྒོད་པོར་ཐོགས་ཞགས་འཕེན་ན་འདོད།།

རྩལ་ཆེན་མཁའ་ལྡིང་གྲོགས་སུ་བཀུགས་ཏེ་གནམ་གྱི་བང་ཆེན་བྱེད་ན་འདོད།།

འབྲོག་ཁྱི་བཙན་པོ་རྗེས་སུ་འཁྲིད་དེ་ས་ཆེན་སྐོར་སྲུང་བྱེད་ན་འདོད།།

2009 Dec 7 

མཆན། 

1 ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཟེར་བ་ནི་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་བའི་དོན། མཉེན་པ་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་ཁོའི་ལག་གཡོག་འཁོར་བཅས་༡༤༩༢་ལོར་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་གྱི་རྐེད་མཚམས་མཚོ་གླིང་སྦ་ཧ་མ་སི་ཟེར་བར་འབྱོར་སྐབས་ཁོང་རྣམས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་བར་རྨོངས་ནས་གནས་འདིའི་ཡུལ་མི་ཚོར་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་ཁོང་གི་ཉིན་ཐོ་དང་བྲིས་འདུག  

'''ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།'''(༢)  

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་པའི་ཚེས་༧་ཉིན་སྤེལ།

ཁོར་ཡུག་དང་སྲོག་ཆགས་ལ་ལྟ་ལྟངས།

ཡང་། ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱིས་གནམ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྲུང་བའི་ཕ་དང་ས་གཞི་ནི་ཚེ་སྲོག་སྦྱིན་པའི་ཨ་མར་བརྩིས་སྐད་ལ། རི་དང་ཆུ་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་སོགས་ན་ལྷ་གནས་གནས་བར་འདོད་ཅིང་དེ་རྣམས་ལ་བརྩི་་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་དང་ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས།འདབ་ཆགས་ཁྲོད་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་ཕོ་ཉ་དང་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་འཁོར་རུ་བགྲང་། དཔེར་ན་བྱ་གླག་ནི་འདབས་ཆགས་ཀུན་ཀྱི་རྒྱལ་བོ། གཡེལ་བ་མེད་པའི་གནམ་ས་སྲུང་མཁན། མཁའ་དབྱིངས་མཐོན་པོ་ན་འཕུར་བའི་ཡ་མེད་རྒོད་པོ། དཔའ་དང་རྩལ་གྱི་་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ། ཉི་མིའི་མིག་ཀོང་ལ་ཐད་ཀར་ལྟ་ཞིང་ཉི་མ་དང་སའི་གོ་ལའི་བར་བརྡ་འཕྲིན་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ལྷའི་ཕོ་ཉ་རུ་བཀུར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་མཚོན་བྱེད་དང་རེ་འདུན་བཅོལ་ཡུལ། དཔའ་ངར་སློང་བྱེད། ནད་གེགས་འཇོམས་བྱེད། དགྲའི་གནོད་པ་བཟློག་བྱེད་དུ་བརྩི་བ་ཡིན་འདུག

བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ནི་སྒྲོ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་བྱ་གླག་གི་རུས་པའི་གླིང་བུ་དང་སྲུང་རྟེན་སོགས་མཆོག་ཏུ་བརྩི། དེང་སང་ཡིན་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ནང་བྱ་གླག་གི་སྤུ་སྒྲོ་ཐང་ལ་འདྲིལ་བ་ཡིན་ན་ཁྱིམ་གང་བོས་ཟས་བཟའ་བའང་རེ་ཞིག་སྐྱུར་ནས་ལམ་སེིང་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་དེ་སླར་མཐོ་སར་བཞག་ནས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཟེར།    བྱ་གླག་གི་སྒྲོ་འདི་དཔའ་བོའི་སྐྱེས་སུ་འབུལ་བ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། མི་རྩ་ཆེན་དང་གཞན་ཕན་གྱི་དགེ་ལས་སྒྲུབ་མཁན་བྱས་རྗེས་ཅན་ལའང་སྟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་ཡིན་འདུག ད་དུང་གླག་གི་སྒྲོ་ལས་གཞན་འདབ་ཆགས་གཞན་གྱི་སྤུ་སྒྲོ་ཡང་གཙུག་རྒྱན་དང་འཚམས་སྐྱེས་སུ་སྤྱོད་ལུགས་ཡོད་འདུག ཉེ་རབས་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གིས་སྟོངས་ལ་ཉེ་བའི་བྱ་གླག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་བཅོས་པ་ནས་བཟུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་ཆོས་ཆོ་གའི་ཆེད་དུ་མ་གཏོགས་གླག་སྒྲོ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་ཆོ་གའི་ཆེད་གླག་སྒྲོ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་རྣལ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་འཁྱེར་སྟོན་དགོས། དེ་མིན་ཨིན་ཊི་ཡན་མ་ཡིན་མཁན་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཆེད་མ་ཡིན་པར་གླག་སྒྲོ་ཉོ་འཚོང་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཁྲིམས་ལ་སྤྱོར་བ་མ་ཟད་ཨ་སྒོར་ཉིས་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་ཆད་པ་གཅོད།

འཇིག་རྟེན་ཆགས་ལུགས།

ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་རབས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྟེ། ཨ་རིའི་ལྷོ་ཤར་གྱི་ཡུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། འཇིག་རྟེན་སྟེང་ནས་མར་རིམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ་སྟེང་ལྷའི་གནས། བར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་རི་དྭགས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གནས། འོག་གི་འཇིག་རྟེན་མ་རུང་བ་སྡིགས་ཅན་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་གནས། གདོད་མའི་དུས་སུ་བྱ་ཁྲ་ཆེན་པོ་དང་བྱ་གླག་སོགས་འདབ་ཆགས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ཡུལ་དུ་མི་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་ལ། རི་དགས་དང་རྩི་ཤིང་གིས་ཀྱང་མི་སྐད་སྨྲ་ཞིང་མི་དང་ལྷན་དུ་གླེང་མོད་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། ཕྱིས་སུ་མི་རྣམས་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་དུ་གྱུར་བར་བརྟེན་འདབ་ཆགས་ཆེ་བ་རྣམས་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་དེངས། མིས་རི་དྭགས་གསོད་པ་དང་དྲག་པོིའི་ལས་བྱས་བར་རི་དྭགས་རྣམས་མི་དང་རྒྱང་དུ་གྱེས་ནས་གླེང་མོལ་མི་བྱེད་པར་བཞུགས། ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་སྒང་འདིའི་སྟེང་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་སྐྱེས་དངོས་ཀུན་ཡ་ཐོག་སྲིད་པའི་སྲོག་ཆགས་གཤིས་བཟང་ལྷ་འདྲ་བ་དེ་ཚོའི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱེད་ཙམ་ཡིན་པར་སྨྲ། སའི་གོ་ལ་ནི་མུ་མེད་མཐའ་ཡས་རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ན་གཡེང་བའི་སྐམ་སའི་གླིང་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། གཡའ་དག་པའི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས་བའི་རྨུ་ཐག་བཞིས་སའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་སྐྱོར་བར་བཤད། སའི་འཇིག་རྟེན་དུས་སྐབས་ནམ་ཞིག་ལ་སུས་གནམ་ནས་མར་དཔྱངས་པ་སུས་ཀྱང་མི་དྲན་ཟེར་ཞིང་། སྐལ་བ་འཇིག་བའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཞིའི་རྨུ་ཐག་ཆད་ནས་ཐམས་ཅད་མུན་པ་ཅན་གྱི་ཆུའི་ཀློང་དུ་བྱིངས་ནས་འཆི་བར་བཤད།

འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོའི་ཐད། འགྲོ་བ་མི་མ་བྱུང་སྔོན་སྟེང་དང་འོག་གི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ལས་མེད་ཟེར། སྐབས་ཤིག་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་གནས་བའི་འདབ་ཆགས་དང་རི་དྭགས་འབུ་སྲིན་རྣམས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ནས་གནས་ཡུལ་གཞན་ཞིག་འཚོལ་བར་སྟ་གོན་བྱེད་དུས།འབུ་ནག་གིས་ང་འཇིག་རྟེན་འོག་མ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཉམས་ཞིག་ཅིག་བྱེད་ནས་ལོག་ཡོང་ལབ་ནས་ཕྱིན། མཚོ་ཞབས་སུ་སླེབས་པ་ན་དེར་འཇིམ་པ་སྙི་མོ་ཡོད་པ་རྙེད། དེ་ཁྱེར་ནས་མཚོ་ཁར་ཡོང་ནས་ས་སྒང་བརྩིགས་པ་ཕྱིས་སུ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་གླིང་ཞེས་གྲགས།   ད་དུང་རི་ལུང་ཆགས་སྟངས་ཐད་ཁོང་ཚོའི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་མཇུག་འདི་ལྟར། འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་རྣམས་ཀྱིས་ས་སྒང་འཇིམ་པ་རློན་པའི་སྟེང་གནས་མི་འཆའ་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་པར་སྲིད་པའི་ཁྲ་རྒན་མས་གཤོག་ཆེན་ཟུང་འཁྱུག་རྡེབ་བྱེད་བཞིན་འཇིམ་རློན་སྐམ་པར་བྱས། ཁོས་གཤོག་པ་རྡེབ་དུས་སྐབས་སྐབས་སུ་འཕུར་བ་ཧ་ཅང་དམའ་དྲག་ནས་གཤོག་ལྕག་འཇིམ་པར་གཞུས་པ་ལས་ལུང་གཞུང་དང་རི་སྒང་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་སྲོག་ཆགས་ཀུན་སའི་སྒང་ལ་གནས་སྤོ་དུས་འཇིག་རྟེན་ནག་ཁུང་ཡིན་པ་ཤེས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མ་ནས་ཉི་མ་མཁའ་རུ་དྲངས་ནས་འོད་སྣང་བྱྱུང་ཟེར།།

ཡང་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་འབྲོག་སར་གནས་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ལུགས་ཐད་། སྲིད་པ་རྒན་པོ་ཁོང་ཆུ་ངོགས་སུ་ཤིང་གཏུན་ཞིག་སྟེང་སྲོག་ཆགས་བཞི་དང་ལྷན་བསྐྱོད་པའི་སྐབས། བགྲེས་པོས་ཆུ་རྟིང་ན་ཅི་འདུག་རྩད་གཅོད་ཅིག་བྱེད་དགོས་སྙམ་ནས་སྲོག་ཆགས་བཞི་ཆུའི་ནང་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མངགས་པར་གཞན་རྣམས་ཕྱིར་མ་འོང་། ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གྱིས་ལག་ཏུ་འཇིམ་པ་གང་འཁྱེར་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ་སྲིད་པའི་དྲང་སྲོང་གིས་འཇིམ་པ་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ནས་རིལ་རིལ་མཛད། དེ་ནས་རིང་པོ་མ་ཐོགས་པར་འཇིམ་རིལ་དེ་ཕྱེད་སྐམ་པའི་འཇིམ་གླིང་དུ་གྱུར་ནས་སླར་ཆུའི་ནང་དུ་ཟགས་། དེར་ཁོས་རི་སྤྱང་ཞིག་འཇིམ་ངོགས་སུ་གློད་པས་རི་སྤྱང་ཤར་ཤར་ལ་རྒྱུག་ཅིང་ཐོལ་ཐོལ་ལ་བསྡད་པའི་གོམ་འགྲོས་ལས་ལུང་ཤུར་དང་ཐང་གཞུང།རི་སྒང་སོགས་ཐོན། རི་སྤྱང་གི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ཤུལ་བུར་ནང་ཆུ་བརྡོལ་བ་ལས་གཙང་བོ་དང་མཚེའུ་བྱུང་ཟེར།

ད་དུང་། ཨ་རིའི་བྱང་ཤར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་སྒྲུང་གཏམ་རྒྱུད་ཁྲོད་ཁོང་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི་ཟུང་བསྡེབས་པའི་བུ་ཕྲུག་ཡིན་པར་བཤད་ལ། སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་ཆགས་པར་སྨྲ། ཁོང་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་གནམ་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་ངང་བས་གཤོག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་ཡར་བཀྱགས། རུས་སྦལ་གྱིས་སྲོག་ཆགས་གཞན་རྣམས་ལ་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ་མཚོ་ཞབས་སུ་ས་འཇིམ་ལེན་དུ་མངགས། འདབས་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་གང་མང་གཅིག་རྗེས་གཅིག་གིས་དེད་དེ་ཆུའི་གཏིང་དུ་ཕྱིན་མཐར་ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གཅིག་པུ་ཤི་མ་གསོན་ངང་ས་སྤར་གང་འཁྱེར་ཡོང་ནས་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་བཞག་པ་ཆེར་འཕེལ་ནས་ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་དེའི་སྟེང་དུ་སྐྱོབ་པ་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ཟེར། ཡང་ནུབ་བྱང་གི་ཡུལ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ནང་ཕོ་རོག་གིས་ཁ་ནང་དུ་རྡེའུ་ཞིག་ཟིན་ཏེ་མཚོ་སྟེང་ནས་འཕུར་བཞིན་པའི་སྐབས། ངལ་དུབ་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་ཁ་ནང་གི་རྡེའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་སའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཟེར། ད་དུང་ཕོ་རོག་གིས་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བཀོད་ཅེས་དང་། རི་སྤྱང་གིས་གནམ་གྱི་སྐལ་ཚིགས་བཞེངས་སོགས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏང་རྒྱུད་ནང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་འདུག 

མིང་འདོགས་སྟངས། 

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་པང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས། སྐྱེ་དངོས་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ། མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་དང་དཔའ་པོའི་བྱེད་ལུགས་སོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་དེ་རྣམས་ལ་གུས་བརྩི་ཆེན་པོ་བྱེད། ཁོང་ཚོའི་ཚོ་བའི་མིང་དང་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་། གང་ཟག་སྒེར་བའི་མིང་ཡང་ རང་བྱུང་མ་མའི་རབ་ཡངས་ཀྱི་ཀློང་ན་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་བའི་རི་དྭགས་དང་ཐོག་རེག་བྲལ་བའི་བར་སྣང་ན་རང་དབང་གིས་འཕུར་བའི་འདབས་ཆགས། ཁོར་ཡུག་མཛེས་མའི་བྲང་ངོགས་ན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ས་འཛིན་ཕྱུག་མོའི་པང་རུམ་ན་ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་དང་། ལྷམ་མེར་བཀྲ་བའི་མེ་ཏོག་དང་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱི་མིང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱོར།

ཚོ་བའི་མིང་དུ་སུག་ནག ཟུངས་ཁྲག ཕོ་རོག ཕུག་རོན། མཚོ། གདོང་དམར། བྱ་ཁྲ། ཝ་མོ། རི་བོང་དང་། གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ལ་རླུང་། དོམ། གཟིག་ནག རི་སྤྱང་། ཞོག་ཁོག ཤ་བ། ཕོ་རོག བྱ་གླག་ལྟ་བུ་དང་།

བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ལ་ལོ་མ་སེར་པོ། ལྗོན་པ་ཆེན་པོ། གཏན་དུ་འཛུམ་པའི་མེ་ཏོག མེ་ཏོག་ཐང་གཞོང་། སྲན་མ། གངས་བྱེའུ། ངུ་ངག་མ། སྦྲུལ་གཞོན་ནུ་མ། རུས་སྦལ། མོ་གཙང་མ། སྒེག་མཛེས། གར་མ། ས་འཛིན། དྲི་བཞོན། གཞུ། ངག་ཕྱུག་མ། ཆུ་ཕྲན་ལྷུངལྷུང་། བྱུང་བཟང་མ། ལྕང་མའི་ལྗོན་ཤིང་། ཆུ་ཐིགས། དྲག་ཟིང་མེད། རེག་བྱ། སློ་མའི་སྣོད་ནང་འབྲུ་འཁྱེར་མ། བྱེ་མ་ལེབ། གཞུང་དྲང་མ། གྲུ་ཆར་འཇོ། གསང་བའི་བདག་མོ། ཁ་བའི་འདབ་མ་སོགས་མང་དུ་སྣང་།

སྐྱེས་བ་ཕོའི་མིང་ལ་རི་སྤྱང་ཐལ་མདོག གངས་རི་དཀར་པོ། བྱ་ཁྲ་ནག་པོ། སྟོབས་པོ་ཆེ། རྩལ་ལྡན། གཡུལ་འཁྲུག ཙི་གུ། ནགས་གནས། གཡུལ་དགའ། སྡོད་མི་ཚུགས། དཔའ་རྟུལ། སྐར་ཆེན། ཤེས་རབ་མཆོག སྦྲུལ། སྟོབས་པོ་ཆེ། འབོད་པ་གཏོང་མཁན། ལམ་བཟང་། རྦ་རླབས།འཇིམ་པའི་དེའུ་རི། ཤ་བ་རྔ་དཀར། བྱེའུ་ནག ཤ་བ་གཞོན་ནུ། བྲག་རི། བྱ་གླག སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ། ཉི་མ། ཀི་འདེབས་མཁན། ཤུག་པའི་ལྗོན་ཤིང་། བསྲེག་ཟ། སྤྲང་བོ། རླུང་ནག་འཁོར་ལོ།གླིང་བུ། ས་གཞི། གནམ། མང་པོ་བསད། ཟླ་དཀར། ནགས་ཚལ། གཡོན་ལག་ཅན། ཉག་ཕྲན།གངས་ཀྱི་སེང་གེ། གནག་ཕྱུགས་བདག་མེད། སྣ་ཀུག་སོགས་དང་།

ཨ་རི་བྱང་ཐང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་འབྲོག་པའི་ཚོ་དཔོན་ཁག་ཅིག་གི་མིང་འདི་ལྟར། རི་གླང་ས་ཙོགཆུ་སྤྲིན་དམར་པོ། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། གྲི་སྟུག གཤོག་དཀར། དོམ་གོག ཁོག་མ་ནག་པོ། མིག་གཅིག གཙོད་དཀར། ཕོ་རོག་དར་མ། སྐྱེས་བུ་ཆེ་ཆུང་ལུང་མ་བསྟན། རྔ་མ་ཁྲ་ཁྲ། ཅང་ཤེས་དཀར་པོ། རི་གླང་གཟུགས་རིང་། དོམ་སེར། རྐང་རྒན།དོམ་སུག་འབྲད་སོགས་སོ།།

2009 Dec 7  

'''རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།'''

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༢༥་ཉིན་སྤེལ།

སྔོན་ཚེ་ང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྟངས་དང་དེར་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་དང༌། དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཁོར་ཡུག་ལ་ཉེན་ཁ་འབྱུང་ཚུལ་དང་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་གཉིས་ཇི་ལྟར་འདྲ་སྟེ་མི་འདྲའོ།

འདིར་བདག་གིས་དེང་དར་སོ་ཆེ་བའི་བརྗོད་གཞི་སའི་གོ་ལར་ཚ་ཆེན་འཕར་ནས་སྲིད་པའི་གངས་རི་ཞུ་བ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་འཁྱོམ་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒུད་ཚུལ་སོགས་&lt;༢༠༡༢&gt;་ཞེས་བའི་གློག་བརྙན་ནང་གི་ཆག་སྒོ་དང་ཆ་འདྲ་བ་དག་གླེང་མི་སྤྲོ་བར། ས་ཁུལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནང་འབྱུང་བའི་དོན་དག་དང་ང་ཚོར་དེ་འདྲ་དོ་སྣང་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བར་སེམས།

འཕྲུལ་ཆས་དང་བཟོ་ལས་ཤུགས་ཆེར་མ་དར་གོང༌། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་བྱེད་སྟངས་དེ་བུང་བས་ཟེ་འབྲུ་ལེན་པ་དང་འདྲ་ལབ་ནའང་མི་ཆོག་པ་མེད་པ་འདྲ་ལ། སྐབས་དེར་ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེའང་ཧམ་སེམས་ཆེན་པོ་མ་རེད་ལ། དེང་སང་ནང་བཞིན་ཁོར་ཡུག་ལ་བཤུ་གཤོག་དང་བཙན་གཡེམ་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་ང་ཚོར་ལྡན་མེད།

དཔེར་ན། ང་སྐྱེས་སའི་གྲོང་སྡེ་དེར་མཚོན་ན། སྔོན་ཆད་རྫ་ངོས་རི་ངོས་ཚང་མར་ནགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད་ལ། སྡོད་ཁང་གསར་རྒྱག་དང་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པ། དར་ཤིང་བསློང་བ་སོགས་ཡིན་ན་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་གནང་བ་ཐོབ་ཐོག་གྲོང་སྤྱིའི་མོས་མཐུན་ཡོད་ན་ཤིང་ནགས་བཅད་ཆོག་ལ། འབུད་ཤིང་དང་སླེ་བོ་བསླས་སྤྱད་ཀྱི་ལྕུག་ཕྲན་ཡང་སྒྲུག་ཆོག་གི་རེད། དེ་དུས་ལག་ཆ་ནི་སྟ་རེ་དང་སོག་ལེ། ཟོར་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་ལ། ཤིང་ཆ་དང་འབུད་ཤིང༌། ལྕུག་ཕྲན་སོགས་བོང་དྲེལ་དང་མིས་རྒྱབ་ཏུ་འཁུར་ནས་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་ལ། བྱེད་སྟངས་དེ་སྦྲང་མས་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ལེན་སྟངས་དང་འདྲ་སེ་ཡོད།

དེ་ནས་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་དང་དགུ་ཅུའི་ནང་ཁོར་ཡུག་གི་གཤེད་མ་རྣམས་སླེབས་ནས། གློག་སྒུལ་ཟོག་ལེ་རང་འཁོར་མ་དེས་ཤིང་ནགས་ཚང་མ་སྐྲ་འབྲེག་འབྲེག་བྱས་ནས། ཤིང་གཏུན་རླངས་འཁོར་ཆེན་པོའི་ནང་གནམ་ལ་སྙོབ་པ་རེ་བརྩིགས་ནས་ནང་ལོགས་སུ་དབོར་འདྲེན་བྱས།

རི་ལུང་ཐང་གསུམ་ལ་ཚ་བ་འཕར་ཞིང་ཡུལ་གང་བོར་ཐན་པ་བྱུང་ནས། དུས་དུས་སུ་སྤྲིན་འཁྲིགས་པ་དང༌། དུས་དུས་སུ་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག་པ། དུས་དུས་སུ་ཆར་བ་འབེབབ་པ་ཟེར་བ་སོགས་གནའ་གཏམ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ས་བཅུད་ཟུངས་འཛིན་གྱི་རྟེན་ཕུར་རྨང་ནས་ཕྱུང་ནས། ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་མི་ཚང་མ་ངུ་ན་མིག་ཆུ་མི་ཐོན་པ་ཞིག་བཟོས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་ཤིང་ནགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དཀའ་བ་འདི་ཚང་མར་གསལ་ཐང་ཐང་བཞིན།

ཕྱིས་སུ་རྒྱ་ནང་དུ་ཆུ་ལོག་རྒྱུག་པ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་དང་གནག་ཕྱུགས་ཀྱིས་རྩྭ་ཟ་རྒྱུ་ཐལ་དྲག་པའི་རྐྱེན་རེད་ཟེར་ནས། ཞིང་ཁར་རྩྭི་ཤིང་འདེབས་སུ་བཅུག འབྲི་གཡག་དང་བཞོན་རྟ་སོགས་གནག་ཕྱུགས་གཟུགས་བོང་ཆེ་བའི་རིགས་ཉུང་དུ་འཕྲི།འབྲོག་པ་རྣམས་གདོད་མའི་ཕ་ས་འབྲོག་ཐང་ནས་དེད་དེ་གནའ་གོར་མོ་བྱེ་ཐང་སོགས་སུ་སྤྱུགས་ཤིང༌།ཞིང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནས་བུར་བརྒྱུད་པའི་འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་རང་ཁ་རང་གསོའི་འཚོ་ལས་བོར་ནས་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་ཟ་ཁང་དང་ཨར་ལས་ཀྱི་གཡོག་ལས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་ཁ་གསོ་ཐུ བ་ཙམ་ཡ་ང་བའི་སྐྱོ་གནས་སུ་བཙན་འདེད་བྱས།

ཡང་ཞིང་ཁ་དང་ལོ་ཏོག་ནད་པ་བཟོས་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་ན། སྔོན་མ་ཡིན་ན་ཞིང་ཁར་རང་བྱུང་གི་ལུད་བླུག་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཡང་མིས་ཕྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཕྱུང་བ་འདིར་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་ནས་ཡུར་མ་ཡུར་ཟེར་ལ། བུད་མེད་སྡུག་རུས་ཅན་དེ་ཚོས་ཉིན་ནས་ཉིན་བསྟུད་དེ།  ཁེར་ཡུར་ དང་ཉིས་ཡུར་ སུམ་ཡུར་ཞེས་རིམ་པ་མང་པོ་དང༌། འབྲུ་རིགས་ཟ་མཁན་གྱི་བྱ་བྱེའུ་དཀྲོགས་པ་ལ་ཁྲ་ཐོ་དང༌། གྲུམ་པ་སོགས་ལོ་ཏོག་རྐུ་མཁན་ལ་མི་ཐོ་བསླངས་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་པར་བྱེད།

ད་ཡིན་ན་འདི་ཚང་མ་སྤྱང་ཀིའི་རྣ་ལ་ཆོས་བཤད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རང་བྱུང་ལུད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་དང༌། འབུ་སྲིན་གཞོམ་བྱེད་ལ་འབུ་སྨན། རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ལ་ལྡུམ་སྨན། གྲུམ་པ་གསོད་བྱེད་ལ་གྲུམ་སྨན་དང༌།ཝ་མོ་གསོད་བྱེད་ལ་ཝ་སྨན་ཞེས་དུག་གི་རྫས་སྦྱོར་གང་དགོས་དགོས་ལག་ཐོག་ན་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཅིག་ཅིག་གི་སྨན། མུག་མུག་གི་སྨན་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་ཚང་མ་དུག་རེད། དུག་རྫས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ས་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་གླེང་མ་དགོས།

འབྲུ་རིགས་ཀྱི་་ས་བོན་ཞིང་ཁར་མ་གཏོར་གོང༌། ས་བོན་སྨན་འཁྲུས་ཟེར་ནས་འབྲུའི་ས་བོན་ཚང་མ་དུག་རྫས་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་ནང་བསྣོག་པར་བྱེད་ལ།དེ་ཡང་འབུའི་གནོད་པ་འགོད་ཆེད་རེད། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ནང་འཛུལ་པའི་སྔོན་འགྲོ་རེད།

དེ་ནས་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་ལུད་སྨན་དང་མཉམ་དུ་ས་བོན་ཞིང་ཁར་འདེབས། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ཁོག་པར་ཞུགས་པའི་གོམ་པ་གཉིས་པ་རེད། དེ་ནས་སྟོན་འབྲས་ནང་དུ་མ་བསྡུ་བར་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་སོགས་ཞིང་སར་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་གི་ཡོད། མཐའ་མ་དེར་ཞིང་ས་དང་ཟ་འབྲུ་ཡིས་རྫས་ངན་ཚང་མ་ཞུ་ཐུབ་ཀྱིན་མེད།

རྫས་སྙིགས་དུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཟ་འབྲུ་དང་ཞིང་སར་གནས་བའི་ས་འབུ་དང་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩ་ལྡུམ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་དེ་རྣམས་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དང་ཕྱུགས་ཟོག་འདབ་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་བོིའི་ནང་འཛུལ་ནས་རྫས་སྙིགས་རིམ་གསོག་གི་ལམ་ནས་གཅིག་ནས་གཉིས། གསུམ་ནས་དྲུག ལྔ་ནས་བཅུར་འཕེལ་ནས་གང་མཚམས་ཤིག་ནས་དབང་རྩ་འདར་ཟིག་གི་ན་ཚ། སྐྱེ་སྒོ་གེགས་གཅོད་ཀྱི་ན་ཚ། ཕྲ་ཕུང་འཐོར་བཤིག་གི་ན་ཚ་སོགས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས། གཞན་ཡང་བཟོ་གྲྭ་དང་འཕྲུལ་འཁོར་་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་རྫས་ངན་འདི་ཚོ་བཟའ་འབྲུ་དང་སྔོ་ཚོད།འབུ་སྲིན་གཅིག་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར། ས་ལ་འཐིམ་ནས་ཆུ་ལ་འདྲེས། ཆར་བས་དེད་ནས་གཙང་བོར་འདྲེས། རླུང་གིས་དེད་ནས་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཁྱེར་བ་སོགས་བརྒྱུད་ལམ་འདྲ་མིན་ནས་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་རྒྱུན་ཟས་ཤ་དང་བ་འབྲིའི་མར་དང་འོ་མ། ཞིང་ས་ནས་ཐོན་པའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌། ཞིང་གྲོང་དང་རི་ན་འབབ་པའི་ཆུ་མིག་དང་གཙང་བོ། དུས་ཚོད་སྐད་ཆ་གཅིག་ཙམ་ལའང་འབྲེལ་མི་རུང་བའི་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་སོགས་ཀྱི་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་པ་འདི། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་བསྐྱེད་མའི་པང་བར་སྟ་རེས་གཞུས་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར༌། རང་གི་ཁོག་པའི་ནང་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མ་ལྡུག་པ་དང་ཡང་ཀུན་ནས་འདྲ།

ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ནང་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག དེ་ཡང་གྲངས་འབོར་འདི་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཤིང་འབུ་དང་ཞིང་འབུ། རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམ་བྱེད་སྦྱར་རྫས་དེབ་སྐྱེལ་གྱི་གྲངས་འབོར་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་འདུག།

འདི་ལྟར་ལོ་ནས་ལོ་རེར་དུག་རྫས་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ལགས་ཟེར་ན། འདས་ལོར་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་བའི་གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་དེ་ཚོ་དུག་རྫས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ཚང་མ་གསོད་ཐུབ་ཀི་མེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡུམ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་བརྒྱ་ཆའི་ལྔ་ནས་བཅུ་དུག་སྨན་གྱི་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་ནས་ལོ་ཕྱི་མར་ལོ་སྔོན་མ་ལས་ཀྱང་ལུས་ཟུངས་དང་གསོན་སྟོབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་གྲངས་འབོར་མང་དུ་འཕེལ་བ་ན་སྔ་ལོའི་འབུ་སྨན་དང་ལྡུམ་སྨན་དེ་དག་གིས་གཞོམ་གཞིག་མི་ཐུབ་པས། མིག་ཤེལ་སུམ་བརྩེགས་གྱོན་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་ཚོས་ཡང་བསྐྱར་སྔ་ལོ་ལས་ཀྱང་ཤུགས་ཆེི་ལ་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་བའི་རྫས་གསར་བ་ཞིག་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་ནས་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད། འདི་ལྟར་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་ཇི་ལྟར་གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡོམ་སོགས་ཀྱི་གསོན་སྟོབས་དང་ལུས་ཟུངས་ཆེ་རུ་གྱུུར་ན། དེ་ལྟར་དུག་རྫས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ཁ་གྲངས་ཀྱང་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ།

གོང་དུ་བགྲང་བའི་ཞིང་ལས་དང་ཕྱུགས་ལས་ཆེད་སྤྱོད་དུག་རྫས་ལས་གཞན། ཧ་ཡང་དང་ཞ་ཉེ་བཟོ་གྲྭ། གློགའདོན་བཟོ་གྲྭ་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་དུག་རྫས་དང་དུད་རླངས༌། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ལས་ཁུངས་དང་མིའི་སྡོད་གནས་ཀྱི་གྲུ་ཟུར་མང་པོ་ནས་འདོར་བའི་རྫས་སྙིགས་སོགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་བའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ་དང༌།ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌།མཁའ་རླུང་དང་བཏུང་ཆུ་སོགས་ཀྱང་བསླད་ནས། ད་ཡིན་ན། ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། རི་ནས་གང་དགར་ཆུ་མིག་སྒོག་འཐུང་བྱེད་པ་དང༌། ཤིང་འབྲས་གང་བྱུང་བཟའ་བ། ནགས་ཚལ་དང་ཞིང་ཚིགས་སོགས་སུ་གང་འདོན་འཆམ་ཉུལ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་པའི་ཚད་ལ་སླེབས་ཤིང༌། གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ངེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དུའང་མི་འགྱངས་བར་འབྱུང་གི་རེད་སྙམ་ནས་བདག་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེའོ།

ངས་གོང་དུ་གླེང་བ་བཞིན། གནོད་འབུ་དང་རྩ་་ལྡོམ། ཨ་བྲ་སོགས་གསོད་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་ཁྲོད་ཆེས་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་ནི་ སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ་ཞེས་པ་རེད་འདུག་ལ།   འདི་དུག་སྦྲང་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ཆེད་སིད་སི་ཡི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་གི་གསར་གཏོད་བྱས་ཤིང་ཁོང་ལ་༡༩༤༨་ལོར་ནོ་པེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་ཐོབ། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་འདིས་དུག་སྦྲང་གིས་འཁྱེར་བའི་འདར་སིག་གི་ན་ཚ་མ་ལ་རི་ཡ་སྔོན་འགོག་ལ་ཕན་ཆེན་པོ་ཐོགས་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ཕྱིས་སུ་ཨ་རི་ནང་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་འདི་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། རྩྭ་ཐང་སོགས་ལ་གནམ་གྲུ་ནས་ཕོན་ཆེན་སྣུམ་དང་བསྲེས་ནས་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་ནས་ཁོར་ཡུག་དང་མི་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་བཟོས་པར་མ་ཟད། གླག་ཀླད་དཀར་དང༌། ངག་སྙན་བྱེའུ་བྲང་དམར་དང༌། ཆུ་གནས་ཉ་རིགས་སེལ་མན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་ལ་ཁྱབ་ནས་དེ་རྣམས་སྲིད་པའི་འབྲུག་ཆེན་ནང་བཞིན་ཅུང་མིན་ན་རིགས་རྒྱུད་སྟོང་བར་བྱས། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་ཆེས་དགའ་ཞིང་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་རྟགས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་གླག་ཀླད་དཀར་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཉུང་ནས་ཉུང་རུ་ཕྱིན་པར།སྐབས་དེའི་འདབ་ཆགས་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་  ལ་ལས་ཨ་རིའི་གཞུང་ནསའདབ་ཆགས་གཞན་ཞིག་ལས་རྟགས་སུ་འཚོལ་བའི་སྟན་གོན་གནང་འཚལ་ཞེས་ཚིག་མཚོན་འདེབས་མཁན་ཡང་བྱུང༌།།

དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ། ཨ་རི་བ་མགོ་སེར་ཚོའི་སྐད་དུ་ ས་ཡི་ལིན་ཁྲི སི་ཕི་རིན་ དང༌། བོད་གངས་ཅན་གྱི་སྐད་དུ་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ ། དེ་ཡང་གཞུང་གི་བརྗོད་དོན་ལ་གཞིགས་ནས་བསྒྱུར་ན་ སྣོད་བཅུད་ཉེན་སྒྲོལ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཞིག། ད་ནས་བརྩིས་པའི་བགྲང་བྱ་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་སྔོན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༢་ལོའི་སྟོན་ཟླ་དགུ་བའི་ནང་ཨ་རི་ནང་མགོ་བཙེམས་དེབ་གཟུགས་སུ་བཏོན་ནས་པར་འགྲེམས་བྱེད་སྐབས། འགོ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ནང་བཞུགས་པའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ འབྱོན ཁེ་ནི་སྒྲེ་དང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་ནས། སྨད་གྲོང་གསེབ་ཁུག་ཀྱོག་གི་མི་ཚང་དཀྱུས་མ་ཞིག་ནང་བར་གླེང་སློང་ཆེན་པོར་གྱུར། དེབ་འདིའི་ལེའུ་ཁ་ཤས་དཔེ་དེབ་པར་འགྲེམས་མ་བྱས་སྔོན་ཉིག་ཡོ་བ་ཞེས་བའི་ཚགས་དེབ་སྟེང་ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་མུ་འགོད་བྱས་སྐབས་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ལ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཤིང༌། དེབ་འདིའི་མདའ་མོ་ཕོག་ཡུལ་དུག་རྫས་བཟོ་གྲའི་བདག་པོ་དང་དུག་རྫས་ཚོང་འགྲེམས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་མཁན། ཁོར་ཡུག་དང་མི། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་སེམས་ཁུར་མི་མངའ་བའི་སྲིད་ཀྱི་སྣེ་མོར་གཏོགས་པ་རྣམས་ངུ་སྐད་ཤོར་དུ་བཅུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་ནི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྩེ་ཕུད་ཅིག་དང༌། དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་སྐྱེས་ཁམས་རིག་པའི་གཞུང་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཅིང་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་རྩལ་ལའང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་བུད་མེད་ཁེར་རྐྱང་མ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་དུ་མཚོ་གནས་ཉ་རིགས་དང་བདག་མེད་བྱ་བྱེའུ་གཙོས་བའི་བསྐྱེད་མ་ལྟ་བུའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྙིང་ནས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་བྱང་སེམས་ཅན་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ ཞུ་བ་དེ་རེད་འདུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་མ་ཐོན་སྔོན་ཨ་རི་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོེར་ལ་དེ་འདྲ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་མེད་ལ། དེབ་འདི་ཐོན་རྗེས་གཞི་ནས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་སླེབས་ནས་ཨ་རི་ནང་ཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་གྱི་ཚ་རླབས་འཕྱུར་ནས། རླབས་རྒྱུན་དེ་གོ་ལ་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ཏུ་ལྡང༌།། རྫས་སྦྱོར་བཟོ་གྲའི་ངོ་ཚབ་དང་དེ་འབྲེལ་ཚོང་ལས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཚོས་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིར་མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་འགོག་སྡོམ་དང་ནུས་མེད་བྱ་རོག་སོ་བརྟག་གི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་གཡུལ་ཆེན་བཤམས་ནའང༌། ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་མོ་འདི་་ཡོ་རོབ་དང་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀ་སོགས་ཀྱི་སྐད་དུའང་ལོ་ཙ་བྱས་ཤིང་མི་མང་ནས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ལ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འབྱོན་མིང་ཅན་གྱིས་ཁོང་གི་ཚན་རིག་སློབ་སྟོན་ལྷན་ཚོགས་ལ་བཀའ་བསྒོས་ཏེ་དེབ་དེར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་འབྲས་སུ། དེབ་དེ་ནི་ཚན་རིག་གི་རྒྱབ་རྟེན་མཐུག་ཅིང༌། ལུང་གིས་ཕྱུག་པ། རིགས་པའི་རྫོང་ཟབ་པ། ཨ་རི་ནང་སྣོད་བཅུད་ལ་བྱུང་ཉེས་ངོ་མར་གཞི་བཅོལ་ནས་བརྩམས་གནང་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཚད་ལྡན་ཁུངས་འཕེར་ཞིག་ལགས་པའི་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བར།ཟ་འདྲེ་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་སྙིང་ཁམས་ཅན་རྣམས་རེ་ཞིག་འཇམ་གེར་གྱུར།

མོས་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་དེབ་གཟུགས་སུ་དཔེ་སྐྲུན་མ་བགྱི་སྡོན། སྙན་ངག་གི་ཉམས་མཚར་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་བརྩམས་ཡོད་པར་མ་ཟད།ཁོ་མོ་ནི་སྐབས་དེར་སྙན་གྲགས་ཐོབ་ཡོད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། བརྩམས་དེབ་སྔ་མ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མཐའ་འཁོར་གྱི་མཚོ་ནི་ཆེས་བྲིན་པའི་དཔེ་དེབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ཀློག་མཁན་ཚོས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མ་ཟད། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པ་ནི་ཚན་རིག་གི་ལས་ཀ་ཉོབ་ཏོ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྩོམ་རིག་གི་དབྱངས་རྟ་ལ་འགུགས་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གཞུང་ལུགས་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་བཞག

གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་འཕར་མཆོངས་ལས་ས་ཆེན་འཇིག་ཉེན་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་ཟུར་ཨེལ་ དགོར མཆོག་ནས་ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་སྔོན་གླེང་ཞིག་ནང༌། ཁོའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གཞུང་ལས་ཁང་གི་རྩིག་ལྡེབས་སུ་དཔྱངས་བའི་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ཡང་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཁོ་མོ་ནི་ཁོ་བོར་བག་ཆགས་ཆེས་ཆེན་པོ་འཇོག་མཁན་དང། རེ་བཅོལ ཁའར་སན་གྱིས་ཁོང་ལ་བཞག་པའི་བག་ཆགས་དེ་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚང་མའི་ཤུགས་རྐྱེན་མཉམ་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བ་ལས་ཀྱང་ཆེ་བར་བཤད་འདུག།

བདག་གིས་ཀྱང་ཉེ་སྔོན་ལས་ཀའི་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་ནའང་དུས་ཚོད་སྟོང་བ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་བར་གསེང་ནམ་ཡོད་ལ་དེབ་འདི་ཚར་ཅིག་བཀླགས་པ་ཡིན། བདག་གི་སེམས་ངོགས་སུ་ དེབ་འདི་ཡི་ཤུ་བར་སྦེལ་སྦི་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ཁ་ཆེི་བ་ཚོར་ཁོ་རན་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ནང་པ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་བའི་གསུང་གི་སྡེ་སྣོད་རྩ་ཆེན་ཞིག་་འདྲ་བར། གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་གི་མི་ཚང་མས་ཐེངས་གཅིག་ལ་ངེས་པར་ཀློག་དགོས་བར་འདོད།།

ཁོར་ཡུག་གི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་་ཟེར་བའི་རྫས་ངན་འདི་ཨ་རི་ནང་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས། ཡིན་ནའང༌། ཨ་རིའི་དུག་རྫས་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ནས་ད་དུང་དུག་འདི་འབོར་ཆེན་ཐོན་བསྐྲུན་བྱས་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོ་བོ་དག་ལ་སྡེབ་འཚོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཡང་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་གཞུང་འབྲེལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་བསྟན་ཡོད་ནའང་ ད་དུང་་ཐོན་སྐྲུན་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དང་བྱེད་མུས་སུ་མཆིས།

ད་དུང་དུག་རྫས་ཁོར་ཡུག་ནང་འགོས་ནད་ཅིག་དང་འདྲ་བར་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ། ཡང་ཧྭ་ཡང་ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ་མུ་མཐུད་དུ་བརྗོད་ན། དེ་ལས་ཐོན་པའི་རྫས་སྙིགས་སྲོག་ལ་རྒོལ་བ་རྣམས་གནས་དེའི་ཁོར་ཡུག་ནང་འཚོ་བའི་མི་དང་སྲོག་ཆགས། སྐྱེས་དངོས། བཏུང་ཆུ་དང་སྔོ་ཚོད་འབྲུ་རིགས་སོགས་ལ་ཐད་ཀར་ལྷད་ཞུགས་བྱེད་པ་སྨོས་ཅི། བཟོ་གྲྭའི་ཀླད་དུ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ཟུག་པའི་དུད་ཁུང་མཐོན་པོ་དག་ལས་རྫས་རོ་རྣམས་མཁའ་མཐའ་ལ་རྒྱང་བསྲིངས་བྱེད་པའི་ཁུལ་རེད་མོད། དེ་ཡང་མི་ལ་མགོ་སྐོར་གཏོང་བ་ཙམ་ལས། བར་སྣང་དུ་གཏོར་བའི་དུག་རྫས་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་དང་བསྟུན་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་བསྐྱོད་ལ། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས། ཕྱིས་སུ་ཁ་ཆར་ཀྱི་དེད་ནས་སླར་ས་ཆེན་འདིའི་པང་བར་ལྟུང་བར་བྱེད་ལ། བར་སྣང་མཁའ་དབུགས་བླ་བྲེའི་ནང་ངོས་སུ་འཚང་ནས་ས་ཆེན་གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་ལས་ངན་ཀྱང་རྩོམ། དེིའི་ཕྱིར། ཟི་ཁྲོན་ན་ཡོད་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་མི་གནོད་ཟེར་ག་ལ་ཐུབ་ལ། དེ་བཞིན་རེབ་གོང་ན་ཡོད་པའི་ཧྭ་ཡང་བཟོ་གྲ་ཞིག་གིས་དཔའ་ལུང་དང་ཞུན་ཧཱ། གཅན་ཚ་སོགས་ལ་ མི་གནོད་ཀྱང་སྨྲ་བར་སྤོབས་སམ།

ད་དུང་མཚོ་སྔོན་པོའི་རྩྭ་ཐང་དུ་རྩྭ་རྐུན་ཨ་བྲའི་ཁུང་བུ་ནང་བཞག་པའི་དུག་རྫས་ལྷག་རླུང་གིས་འཁྱེར།ཆར་ཆུས་དེད༌།མཐར་བཟའ་རྩྭའི་གཞུང་རྟར་ཞུགས་ཏེ་གནག་ཕྱུགས་དང་གཡང་དཀར་ལུག་གི་ཤ་ཚིལ་དང་འབྲི་མོིའི་འོ་མའི་ནང་ཐིམ་པ་ལ། ང་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་གསར་དར་འཚོ་བ་སྐྱེལ་མཁན་ཞིག་ལ་འབྲེལ་བ་སྤུ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཟེར་ག་ལ་རུང༌། སྐུ་སྙིད་ཆེས་དགའ་བའི་འབྲི་མར་སེར་བོ། ཁྱེད་ཀྱི་གཅེས་ཕྲུག་གི་ལུས་སྟོབས་གསོ་བྱེད་ཞོ་དང་འོ་མ། ད་དུང་ཁྱེད་ཀྱིས་སྦི་རག་དང་མཉམ་དུ་སྦྲགས་ནས་བཟའ་བར་སྤྲོ་བའི་ཤ་བསྲེགས་མ་དེ་ཡང་གཅིག་བྱས་་ན་མཁའ་ཁྱབ་མཚོ་སྔོན་རྩྭ་ཐང་གི་འབྲི་གཡག་ནད་པ་ཞིག་གའམ༌།ཡང་ན་ཨ་བྲའི་དུག་རྫས་ཤ་ཚིལ་བར་འཁྱེར་མཁན་གཡང་དཀར་ལུག་ཞིག་ནས་ཡིན་ཀྱང་སྲིད།།

དེ་མཚུངས། ལུག་རྫི་དར་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རོང་སྐྱག་ཚོར་ལས་རྒྱུ་བསྣོག་རྒྱུ་མང་ན། ད་ཞིང་ཁ་ཚང་མ་དུག་གིས་ཁེངས།འབྲུ་རིགས་སྣ་ལྔ་རྫས་ཀྱིས་བསླད་ཀྱང་ཟེར་བ་སྔ་དྲགས་ཏེ། ཁྱེད་ཉིད་ཆེས་དགའ་བའི་ནས་རྩམ་དང་རོང་བའི་བག་ལེབ་ཆེན་པོ་དེའང་ཁྲི་གའི་གྲོ་ཞིང་ནད་པ་ཞིག་ནས་སམ། ཡང་ན་དཔའ་ལུང་གི་ནས་ཞིང་རྫས་ངན་ཐ་ར་ར་ཞིག་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་མིན་གདེང་ཚོད་ཅི་ཙམ་ཡོད་ལགས།

ད་དུང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་འབྲོག་ཕྲུག་ཁ་བདེ་དང་རོང་ཕྲུག་ལྕེ་བདེ་དེ་ཚོས། ཁྱོད་སྐ་མེད་སར་སྐེ་མ་བསྲིངས། མགོ་མི་ཤོང་སར་ལུས་མ་འཚང༌། དེང་སང་ང་ཚོས་གྲོ་ཕྱེ་དང་འབྲས། སྔོ་ཚོད་དང་སིལ་ཏོག། ད་དུང་ཕག་ཤ་དང་བྱ་ཤ་བྱ་སྒོང་ཚུན་ཆད་རྒྱ་ནང་ནས་ཡར་བོད་ཁུལ་དུ་ནང་འདྲེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཉིད་ཐུགས་མ་ཁྲལ་ཟེར་ན། བདག་གིས་མགྲིན་པ་ཡང་བསྐྱར་བསངས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ། རྒྱ་ནང་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་བའི་ཟས་རིགས་དེ་རྣམས་བོད་ནས་ཐོན་པ་ལས་ཀྱང་ལྡབ་བཅུའི་མིན་ནའང༌།ལྡབ་ལྔ་ལས་ནད་པ་དང་དུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཉེན་བརྡ་གཏོང་འདོད་ལ། རྒྱ་ནང་ནས་སླེབས་ པའི་དུག་སྦྲང་ཨ་ང་ཙི་མཆུ་རིང་དེ་ཚོར་ཡང་གཟབ་གཟབ་གནང་རྒྱུ་མ་བརྗེད་ཐོག བོད་ཀྱི་ཁང་བྱེའུ་དང་སྐྱ་ཀའང་གང་ཞིག་ཏུ་བཞུད་སོང་བར་བསམ་བློང་ཐོངས་ཟེར་འདོད་བྱུང༌།

ད་དུང༌། རྒྱ་ཕྲུག་ང་རྒྱལ་ཅན་ཞིག་གིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ས་འོག་ན་སྦས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་སྙིགས་རོ་དང༌། ཁྱེད་རོང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་བག་མེད་དུ་སྤྱོད་ཀྱིན་པའི་འབུ་སྨན་དང་ལྡུམ་སྨན། ཨ་བྲ་གསོད་བྱེད་ཀྱི་སྨན་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་ཚན་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་བ་ཡིན་ན་སེམས་ཁྲལ་འདོམས་སྤུ་ཉག་མ་གཅིག་ཀྱང་བྱེད་མི་དགོས་པར། གང་ཡོང་ཡོང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རོགས་ཟེར་བར། བདག་ཁ་སྤོ་ཁ་ནས་ལངས་ཤིང་ཞེ་སྤོ་གཏིང་ནས་ལངས་ནའང༌། ཐུགས་དཀྱེལ་ཆེ་ཞིང་ཁོག་པ་ཡངས་པའི་མི་ཞིག་དང་འདྲ་བར་ལན་དུ། རེད་རེད། ཡིན་ནའང༌། ཁྱེད་ཅག་མི་གྲངས་དུང་ཕྱུར་མང་བོས་སྤྱོད་ཀྱིན་པའི་ཆུའི་འབྱུང་ཁུངས་དེ་ང་ཚོ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་རེད་དཱ། རྗེས་མ་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་རྒྱ་ཕྲུག་ས་ཡང་མང་པོ་སྐྱེས་ན་དེ་ང་ཚོ་ལན་པ་མ་རེད་དཱ། དེ་ལས་ཁྱོད་ཚོ་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཞིང་ས་དང་རྩྭ་ཐང་ ། ཤིང་ནགས་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་སོགས་སུ་ནད་འབུ་དང་རྩ་ལྡོམ་ལ་གཡུལ་རྩོམ་བྱེད་ཀྱི་དུག་དེ་རྣམས་བསྡེབས་སྦྱོར་དང་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་རྒྱུ་ཉུང་ངུར་བྱེད། དུག་གི་བཟོ་གྲྭ་དང་དུག་གཏོང་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱང་ཉུང་དུ་གཏོང༌། གཤེར་དུག་གི་ཤེལ་དམ་དང་དུག་རྫས་བླུག་སྣོད་དེ་ཚོའི་སྟེང་འཆི་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མི་མགོ་སྐམ་པོའམ་ཀེང་རུས་དཀར་བོ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་སྐྱི་གཡའ་ཞིང༌།ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེད་སྣང་གི་བ་སྤུ་གྱེན་དུ་ལྡང་བའི་པར་རིས་ཆེན་པོིའི་གཤམ་དུ། ཁྲག་ཁོལ་མས་བྲིས་འདྲིའི་ཉེན་བརྡའི་ཡི་གེ་དང་བེད་སྤྱོད་འཁྲུལ་མེད་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་དམར་པོར་བྲིས། དེ་ཡང་དུག་རྫས་དེ་ངེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དུ་མངགས་བྱ་བྱེད་དུས་དེ་རྣམས་མ་འཛོལ་བར་་སྤྱོད་ལུགས་དང་དེ་རྣམས་ཁོར་ཡུག་ལ་འཚེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གདོང་རིས་ངོ་མ། ངེད་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཚོས་མི་ཤེས་པའི་རྒྱ་ཡིག་ཁོ་ན་ཙམ་གྱི་ནང་མ་ཡིན་པར། ང་ཚོའི་ཕ་སྐད་ནང་དུའང་འགོད་ཐུབ་ན་ཀུན་ལ་ཕན་ཞེས་ལབ་པར་མིག་ཤེལ་མཐུག་པོ་ཏུའུ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཅན་ཁོང་རེ་ཞིག་མགོ་འཐོམས་པར་གྱུར།

སྨྲས་བ། ས་ཆེན་ཚ་བ་འཕར་ནས་གངས་རི་ཞུ་ཞིང་རྒྱ་མཚོ་འཕེལ་ཡང་རུང་ ། བར་སྣང་ཨོ་རྫོན་བླ་རེ་བརྡོལ་ནས་ཉི་དུག་ལུས་ལ་ཕོག་ཀྱང་རུང༌། མཁའ་ནས་སྐྱུར་ཆར་བབས་ནས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་བསྲེགས་ཀྱང་རུང༌། སྨུག་པ་དུག་དང་ལྡན་པས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བཀུམས་ཀྱང་རུང༌། འགྱིག་ཤོག་མ་ཞུ་ས་ཆེན་པང་བར་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ཀ་འགོར་ཡང་རུང༌།། ང་ལ་སེམས་ཁྲལ་མི་དགོས་བྱས་ཀྱང་ཕན་འབྲས་ཆུང་བ་ཉིད།

འོན་ཏེ།

སྦྱར་རྫས་ངན་པས་ཆུ་དང་རླུང་དང་བདག་གི་ཟས་ཕོར་དང༌།། བདག་གི་སྡོད་ཁང་ཕྱི་ནང་ནང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང༌།། གྲིབ་བསིལ་ལྗོན་ཤིང་དེར་གནས་སྐད་སྙན་བྱ་བྱེའུ་དང༌།། རི་ཡི་ཤིང་འབྲས་སྤང་གི་རྩྭ་ལྗང་ཆུ་ནང་ཉྭ་

རིགས་སོགས༌།། དམིགས་མེད་གཙེ་འདི་མི་བཟོད་བདག་ནི་མཚན་གྱི་གཉིད་ཀྱང་བོར།། 

གོང་གི་རྩོམ་དཔྱད་གཞི་ཟུར་བལྟའི་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང༌།

༡ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ།

༢ ཁོར་ཡུག་གི་དཔང་བོ།

༣ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་བསྐྱར་དུ་གླེང་བ། དུག་རྫས་བེད་སྤྱོད་དང་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་སྲོག་ཆགས།

༤ ས་ཆེན་ཆེད་བསླངས་པའི་སྙིང་སྟོབས།

༦ སྐྱེས་དངོས་ཀྱི་ཁམས། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡     སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ནི་དབྱིན་སྐད་དུ་DDT་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དུ་滴滴涕་ཟེར།      

'''ཨ་རིའི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་དང་ཁ་གཡང་སྟོང་བ།'''

༢༠༡༠་ལོའི་ཟླ་༡་པོའི་ཚེས་༢༠་ཉིན་སྤེལ། 

ཆེད་རྩོམ་འདི་གདུང་འབོད་ཚིགས་བཅད་རྐང་བ་བཅོ་བརྒྱད་མ་ཞིག་གིས་འགོ་འཛུགས་པར་བྱ་སྟེ།

རི་དྭགས་ནང་བཞིན་རི་ནས་བཟུང་ཞིང་ལྕགས་མཁར་ནག་པོིའི་ནང་ནས་ཉོས།།

སྐེ་ལ་ལྕགས་ཐག་རྐང་ལྕགས་ལག་ལྕགས་ཐར་བའི་སྐལ་བ་གང་ན་ཡོད།།

ར་དང་ལུག་ལྟར་རི་ནས་དེད་ཅིང་ཐང་ནས་དེད་དེ་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ལ་དེད།།

ཆུ་སྲིན་རླབས་ནག་གནམ་ལ་འཕྱོ་བ་རྒོད་པོ་ཡིན་ཀྱང་སྙིང་ཁྲག་ལྷོག་ལྷོག་ལྡང་བར་བྱེད།།

སྟུག་པའི་ནགས་ཀློང་ཡངས་བའི་རྩ་ཐང་ས་ཧ་ར་ཡི་བྱེ་མའི་གྲོང་གི་རྒྱལ་ཁམས་གཱ་ན་ /མ་ལི /་སོང་ཧཱི་/ནས།།

གནམ་ལ་རྒོལ་བའི་མཚོ་ཆེན་ཕར་ན་འཇིགས་རུང་སྲིན་དཀར་གླིང་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཆུང་དུས་ཕ་མས་ཡང་ཡང་གླེང་།།

རྩ་བ་ཕྱུང་བའི་ལོ་འདབ་དང་མཚུངས་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་ཕ་སའི་ཕྱོགས་ལ་སླར་ལྡོག་མེད་པའི་གདུང་འབོད་ཀྱིས།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཕོ་རྒོད་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ཆེན་སྨྱོན་པ་གནམ་ས་སྒུལ་བའི་འཕག་འཚག་ང་རོ་དགུ་སྒྲིལ་ལྕགས་སྒྲོག་གཅོད་སྙམ་བྱེད།།

སྐམ་རིད་གཉོམ་ཆུང་བུད་མེད་རྣམས་ནི་སྐྲག་པའི་མིག་གཉིས་རིག་རིག་བལྟ་ཞིང་འདར་གསིག་ལུས་པོ་རྩ་ཕྲན་བསྐྱོད་འདྲ་ཆད་མེད་ངུ་ངག་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར།།

སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་གློའུ་རྒན་དག་གིས་མེ་སྟག་མཆེད་པའི་རྟ་ལྕག་འཕྱར་ཏེ་མི་ཡི་ཚོང་ཟོག་གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོའི་སྦུབས་ལ་དེད།།

ལྕགས་སྒམ་ནང་དུ་སོ་ཕག་སྒྲིག་ལྟར་རོ་སྒམ་ནང་དུ་རོ་བཞིན་གསོན་པའི་མི་རྣམས་ཀན་རྐྱལ་བསྙལ་ཏེ་སྐེ་དང་རྐང་བ་ལྕགས་ཀྱུས་བསྡམས།།

ཉིན་གཅིག་མ་ཡིན་ཟླ་ནས་ཟླ་ལ་ནུབ་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་རྦ་ཀློང་ནག་པོ་ཆུ་སྲིན་སྡིགས་ཅན་མཚོ་ཇག་ཤན་པས་སྲོག་སྙིང་དམར་པོར་འཇབ་རྒོལ་ཡོད།།

དེ་ལས་ཐར་ན་དེ་ལས་སྡུག་པའི་བྲན་བདག་བཙན་པོའི་སྡུག་རྩུབ་འོག་ནས་མི་ཚེ་གང་བོ་སྡུག་ལས་སྡུག་གིས་སྐྱེལ་དགོས་ཡོད།།

དེ་ལས་སྡུག་ཅིག་མི་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་ཡི་གྲལ་དུ་མི་ཞིག་བྱེད་པར་དུས་རབས་ག་ཚོད་སྒུག་དགོས་ཡོད།།

འདི་ནི་ཤེས་རིག་ལྡན་ལ་མི་རྒྱུད་འགོ་ཁུངས་བཙན་ཞིང་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག།།

ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ནས་གནག་ཕྱུགས་བཞིན་དུ་ཇག་འདེད་བྱས་ཏེ་མི་ཡི་རིན་ཐང་རྐང་འོག་བརྫིས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན།།

ས་གཞི་ཆེན་པོ་ངག་སྒོ་ལྐུགས་ཤིང་གནམ་རྒན་མ་ནི་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་བྱེད་དགོས་ཡོད།།

ཡ་གིའི་གནས་དེར་དཀོན་མཆོག་ཟེར་ཞིག་ཡོད་ཡོད་བདེན་ན་དེ་ནི་རྫུན་གྱི་རྫུན་ཁོ་ན། 

ད་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་༢༣༣་གྱི་སྔོན་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་ཁུལ་༡༣་གྱི་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པའི་མི་སྣ་རླབས་ཆེ་བར་གྲགས་པ་རྣམས་ལྷན་དུ་འཛོམས་ནས་ཨ་རི་འདི་ཉིད་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོའི་གཉའ་ཤིང་གི་འོག་ནས་འདུག་འདོད་མེད་པར་རང་བཙན་བྱེད་འདོད་ཀྱི་ཐ་ཚིག་ཀུན་ཏུ་བསྒྲགས་འདུག

ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་རྩ་ཚིག་ཟིན་བྲིས་འདེབས་པ་པོ་ཁོང་དང་ཁོའི་ཕྱག་རོགས་ཤིག་རྗེས་སུ་སྔ་ཕྱིར་ཨ་རི་གསར་བཙུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་ཨང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་གོ་སའང་བཞེས་ཐུབ་འདུག ད་དུང་གཞན་ཞིག་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག

ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་ཡབ་ཆེན་དུ་གྲགས་པ་ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་མང་པོ་ཞིག་ཕྱུག་བདག་ཡིན་པར་མ་ཟད་། བྲན་གཡོག་གི་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་འདུག ཕྱུག་བདག་ཡིན་པ་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་རེད་ལ། མི་རིགས་ནག་པོ་མི་ཚེ་གང་བོར་བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་ཨ་རིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕ་ས་ནས་བས་མཐའ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་ཐུབ་པའང་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་ཡིན་ཐོག། མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་ནས་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་གང་གིས་ཆེད་དུ་བསྩལ་གནང་བའི་དབང་ཐང་ཡང་ཡིན་ས་རེད།

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ནང་ཡི་ཤུ་མ་ཤི་ཀའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོས་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཞིང་། རང་དབང་དང་བདེ་སྐྱིད། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་གསོལ་རས་གནང་ཡོད་པའི་ཞལ་གསལ་ཡང་མཛད་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་རྩ་ཚིག་རྩོམ་པ་པོ་ཡིན་ལ།ཕྱིས་སུ་ཕོ་བྲང་དཀའ་བོའི་ཁྲི་བ་ཨང་གསུམ་པ་བའང་ཡིན་པའི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སི   འཇར་ཕུར་སན་ཟེར་བ་ཁོང་བདུན་ཕྲག་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཙམ་རིང་ནང་བའི་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང་འདྲ་བར་བཅད་མཚམས་ལྟ་བུར་བཞུགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཤོག་ལྷེ་ཁ་ཤས་ཅན་དེ་ཡང་ཡང་བསུབ་བཞིན་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཞིག་གིས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་སྦྱོང་བྱེད་པ་ལྟར་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་འདུག   ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་ཁོང་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཡང་ཡང་བཅར་དགོས་པ་དང་ཕྱག་ལས་གཞན་དག་གི་བྲེལ་ཟིང་ཡང་ཡོད་རྐྱེན་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟིན་བྲིས་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་མང་པོ་མེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ཨ་རི་རང་བཙན་བྱེད་པའི་མངོན་བསྒྲགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རག་དུང་རྒྱང་འབུད་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་དུའང་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདིའི་དགོངས་གཞི་བླངས་ཡོད་འདུག རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་ཟེར་བ་འདི་སྐབས་དེའི་ཨ་རི་ཤར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་མངོན་སྒྲོག་མ་བྱས་པའི་ལོ་དེའི་འགོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་མངོན་བསྒྲགས་ཐ་ཚིག་༩༠་ཙམ་སྤེལ་འདུག་པ་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དག་ན་གསལ་ལ། རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་མ་སྤེལ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཐ་མལ་དཔྱོད་ཤེས་ཟེར་བ་ཨ་རིའི་མི་མང་དཀྱུས་མ་རྣམས་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ངར་ཤུགས་སློང་བའི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཐོན་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་དེ་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་མངའ་འོག་ནས་གཏན་དུ་ཁ་བྲལ་ཏེ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་དང་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་པ་དང་རྡོག་སྒྲ་གཅིག་པ། སྙིང་སྟོབས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བའི་ངང་ཤར་བསྐྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་ཟིན་བྲིས་མ་ཕྱི་དང་པོའི་ནང་རྩོམ་པ་པོས་སྐབས་དེར་ཨ་རི་ནང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་ཉོ་འཚོང་ལམ་ལུགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ཚུལ་གྱི་ལབ་གླེང་ཞིག་འདུག་ཀྱང་། ཡབ་ཆེན་ཁོང་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྲན་བདག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རང་གི་གཞི་ཀའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི   ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་སྐྱེད་ཡབ་ཀྱང་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་ལྷག་ཡོད་ཐོག། བུད་མེད་དེ་ལ་ལོ་ན་མ་སོན་པའི་སྐབས་ནས་འཁྲིག་སྤྱོད་དང་ཁོ་མོའི་ལང་ཚོ་ལ་བཙན་འཛུལ་དང་བཤུག་གཞོག་བྱས་ཡོད་པའི་གཏམ་ལྷག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ན་མཇལ་རྒྱུ་འདུག། སྤང་རི་ཆུང་ཆུང་དུ་འབོད་པའི་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་རྔམ་བརྗིད་ཆེ་བའི་ཡོ་རོབ་ལུགས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ཤིང་ལས་དང་ཨར་ལས་ལྕགས་བཟོ་སོགས་མི་ནག་བྲན་གཡོག་དག་གིས་བྱས་ཐོག ཁོང་དང་ཁོའི་ནང་མིའི་རྒྱས་སྤྲས་འཛོམས་པའི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་མཁན་ཡང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཡིན་ནའང་། ཁོང་ནི། མི་ནག་ནི་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་པའི་འཇོན་ཐང་མེད་པ་དང་། མི་ནག་ནི་་རྒྱུ་མཚན་འདྲོང་བའི་བསམ་གཞིགས་བྱེད་མི་ཐུབ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་ལབ་གླེང་བྱེད་མྱོང་མཁན་དང་། ད་དུང་ཁོས་རང་གི་བྲན་གཡོག་ཞིག་གཉེན་སྟོན་ཞིག་སྟེང་ལག་རྟགས་སུའང་སྤྲད་མྱོང་ཡོད་པས། ཁོས་བྲན་གཡོག་གི་སྐྱིད་སྡུག་སྐོར་ལ་སེམས་ཁུར་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་འང་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ས་རེད།

ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་མི་ལོ་༣༨་རིང་གསང་བའི་ལུས་འབྲེལ་བྱུང་བའི་སྐོར་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་མཁན་ཚོེའི་ཁྲོད་གླེང་རྙོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། མི་དཀར་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མང་བོ་ཞིག་གིས་ཁོང་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་འོག་འབྲེལ་མེད་པར། ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ཁོང་མ་ཡིན་པར་ཁོང་གི་ཚ་བོ་གཉིས་ཡིན་པར་སྨྲ་ཡང་། ༿ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན དང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ། ཨ་མི་རི་ཀའི་གླེང་རྙོག་ཞིག་༾་ཅེས་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ནང་རྩོད་རྙོག་འདིའི་ཐད་སྔར་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གླེང་ལ་དོགས་སློང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ཟབ་རྒྱས་གནང་འདུག དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཨ་རི་ཧར་ཝུར་སློབ་གྲ་ཆེན་མོིའི་ཁྲིམས་ལུགས་སྡེ་ཚན་ནས་ཐོན་པའི་མི་རྒྱུད་ནག་པོ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་ལག་འཁྱེར་བསྣམས་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག་ལ། མོའི་བརྩམས་ཆོས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་འདི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཁུངས་བཙུན་ཞིག་ཡིན་པར་ཀློག་མཁན་མང་ཆེ་བས་ཆེ་བསྟོད་འབུལ། མོས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུའི་ཡབ་ཡིན་པ་འདི་ལྟར་སྒྲུབ་ཡོད་དེ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་ཁོང་གསོན་པའི་རིང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་༡༤༠་ཁྲོད་བྲན་གཡོག་གཉིས་ཁོ་ན་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ་དང་། བྲན་གཡོག་ཕོ་གསར་ཞིག་ཁོའི་གཞིས་ཀ་ནས་བྲོས་ཐར་ཕྱིན་ཡང་་བྲན་གཡོག་གཞན་ལྟར་རྗེས་འདེད་བཏང་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་མི་འདུག་ལ། ད་དུང་ཁོའི་མི་ཚེའི་མཐའ་ལ་ཁོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་བོར་གྱུར་ཞིང་། ཁོང་ལ་ཨ་སྒོར་ཆིག་འབུམ་ལས་ལྷག་པའི་བུ་ལོན་ཡོད་ནའང་། ཚོང་གི་མ་རྩ་ཆེན་པོ་རི་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་མིང་ལ་ཧ་རེ་སི་ཟེར་བར་སྐབས་དེར་ལས་གླ་བ་ཞིག་གི་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་གླ་ཕོག་གི་རིན་པ་དོ་བའི་ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་བིར་རྗིན་ནི་ཡ་ནས་ཧྥེ་ལི་ལ་ཤར་བསྐྱོད་མེ་འཁོར་ཞིག་ནང་བཞག་ཏེ་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ། དེའི་སྔོན་དུ་ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་མྱོང་མེད་ལ། བྲན་བདག་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་མོ་ལོ་ཉེར་གཅིག་ལ་སོན་པའི་ཧ་རེ་སི་ནི་དཔའ་འབྱོར་གྱི་འཁོས་ཀ་གོང་དུ་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་མ་རྩ་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་བྲན་གཡོག་མི་འབོར་ཁ་གྲངས་མང་དུ་བསྐྱེད་བྱེད་ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་དེ་འདྲའི་ལས་སླ་བོ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ད་དུང་ཁོང་གི་ཚེ་མཐའི་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེ་ནང་ཁོང་གི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་མིང་ཆེད་འདོན་བྱས་ཏེ་ཁོང་རྣམས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་ཆོག་པའི་མཚན་རྟགས་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཆེད་དམིགས་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་གཞུང་ལ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཏེ་ཁོང་གིས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་མངའ་སྡེ་དེ་ག་རང་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཆོག་པའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་ཡོད་འདུག། སྐབས་དེའི་མངའ་སྡེི་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་ཡུལ་ཁྲིམས་ནང་ཚེ་ཐར་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་ནས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ཚུན་ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་མངའ་སྡེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐོན་དགོས་ཡོད། དེ་ཡང་ཕོ་གསར་བྲན་གཡོག་ཞིག་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་ཡང་རྗེས་འདེད་མ་བཏང་བ་དེ་དང་། ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་དེ། ད་དུང་ཁོང་གི་ཁ་ཆེམས་ནང་རང་དབང་སྤྲད་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆུང་ཤོས་གཉིས་བཅས་བའི་མི་བཞི་ནི་ཁོང་ལ་གསང་འབྲེལ་ཡོད་པར་དོགས་པའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེི་མིན་སུའི་ཤ་ཁྲག་ལས་མཆེད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཡིན་པ་དང་ས་ལི ཧེ་མིན་་སི་ནི་སྐྱེས་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་མི་ཚེ་གང་བོར་ཁྱོ་ག་མེད་འདུག། གཞན་རྣམས་ནི་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་སྤུན་དང་ཉེ་འབྲེལ་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཡབ་ཆེན་ཁོང་གིས་མི་ཚེ་ནང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་དང་ཉེ་འབྲེལ་མིན་པའི་བྲན་གཡོག་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་སྐད་མི་འདུག་པས། ཧ་ཝུར་སློབ་ཆེན་ནས་ཐོན་པའི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་མ་འདིས་འདི་ལྟར་ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་གྱི་མི་ཚེིའི་གླེང་རྙོག་ཐད་ལ་དོགས་སློང་གནད་དུ་འཁེལ་བ་ཞིག་བྱས་འདུག་པ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དཀའ་བ་ཞིག་འདུག

དེ་ཡང་ཨ་རིའི་རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ནང་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དང་མི་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་དང་རང་དབང་ལ་རོལ་བ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ལྡན་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁ་གཡང་གི་དྲིལ་ཆེན་དཀྲོལ་ནས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་ཏེ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་བཅུ་དྲུག་པ་ལིན་ཁིན་གྱི་སྐབས་སྟེ། ༡༨༦༠ ནང་ཨ་རི་ནང་གཞི་ནས་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་མེད་པར་བྱས་ནས་ཡབ་ཆེན་དག་གི་དགོངས་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་ནང་རུལ་བར་མ་བྱས་བར་ཁ་གཡང་དང་མཐུན་པའི་ལག་ལེན་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་འཁྱོལ་འདུག ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་གིས་མི་རིགས་ནག་པོ་རྣམས་བྲན་གཡོག་གི་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་མ་ཐུབ་པ་ཅི་ཁག་ཏེ་ཁག་མེད་དོ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་ཝ་ཤིན་བྲིན་མིང་ཅན་ཐེ་བའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གདན་ས་འཛིན་པའི་མཁན་ཆེན་ཚོའི་ཁྲོད་མང་ཆེ་བ་ནི་མི་ནག་བྲན་དུ་ཉར་མཁན་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཁོང་ཚོའི་མིག་ནང་ན་མི་ནག་ནི་ཚོང་རྫས་རེད་ལ། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་ནི་ཀླ་ཀློ་ཡིན་པ་རེད།

ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་འཁོད་པའི་མི་ཚང་མ་མི་གཞི་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་ནས་ཚང་མར་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་གནང་ཡོད་པའི་ཐད་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ནི་མི་འདྲ་སྟེ། ངེད་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་ཟེར་བའི་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ལྟར། ཨ་རི་བ་ཁོང་ཚོས་ཐོབ་ཐང་འདིའི་ཁྱབ་ཁོངས་མི་རིགས་དཀར་བོ་ཁོ་ནར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་དང་། མི་ནག་དང་མི་དཀར་སོགས་ཨ་རིིའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་མི་ཚང་མར་གོ་མཁན་ཁག་ཅིག་དང་། ཡང་གོ་ལ་འདིའི་འགྲོ་བ་མི་ཚང་མར་གོ་བ་སོགས་འགྲེལ་ཚུལ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཡོད་འདུག ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གསེར་ཁྲི་རྩོད་པའི་སྐབས་ལིན་ཁིན་གྱིས་སྐབས་དེར་ཐོབ་ཐང་འདི་དངོས་བསྟན་དུ་ཨ་རིའི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཚང་མ་དང་ཤུགས་བསྟན་དུ་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་བཀྲལ་ཞིང་། ཁོིའི་ཁ་གཏད་ནས་ཨ་རིའི་མི་དཀར་ཁོ་ནར་ཡིན་ཞེས་ཁོང་ལ་རྩོད་ལན་སྤྲད་འདུག

༡༨༦༠་ནང་། སྐབས་དེིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་མི་རྒྱུད་ནག་པོི་བྲན་གཡོག་གི་ལྕགས་སྒྲོག་ལས་དཀྲོལ་ནའང་། དེ་ཡང་རང་དབང་དེ་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་དང་ཐུགས་བསྐྱེད་དེའང་ར་མ་ལུག་ཞིག་ལས་མ་འདས། ༡༨༦༢་ལོར་བསྒྲགས་པའི་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་བཤིག་པའི་ཡིག་ཆ་ནང་སྐབས་དེའི་ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་གི་སྐབས་ཨ་རིའི་གཞུང་དམག་ལ་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་མཁན་ཨ་རི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མངའ་སྡེ་དེ་དག་གི་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་རང་དབང་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ལས། ཨ་རིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་བྲན་གཡོག་རྣམས་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡེ་ནས་ཁ་གསལ་མེད།

ཡིན་ནའང་། སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ནི་ཨ་རིའི་ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་དང་མི་འདྲ་བར་མི་ཚང་ཕལ་བ་ཞིག་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་མི་ཚེ་ནང་དཀའ་སྡུག་ཉམས་སུ་བཞེས་མྱོང་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱི་གྲང་འཁྱག་མིག་ཆུའི་བཞུར་སྒྲ་དང་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་སྨྲེ་ངག་གསན་གནང་བ་རེད། ཨ་རིའི་དམངས་ཁྲོད་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྩེད་མཚར་དང་སྦྲགས་ནས་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ལ།མི་རིགས་ནག་པོིའི་ཡབ་ཆེན་ངོ་མ་དང་མི་རིགས་ནག་པོའི་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་ནི་ལིན་ཁིན་རེད་ཟེར་ལ། རྩེད་མཚར་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཡོད་པའི་རྩེད་མཚར་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག འོན་ཏེ། ཡིད་ཕངས་བ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོར་བཀའ་དྲིན་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ཁོང་། ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་སྐབས་ཨ་རི་གཞུང་ལ་མཐོ་འཚམས་མཁན་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་རྣམས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་ནས་ཉིན་དྲུག་གི་རྗེས་ཀྱི་དགོང་མོ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིན་བྲིན་གྱི་གཏམ་བརྗོད་ཟློས་གར་ཁང་ཞིག་ཏུ་ལྟད་མོ་ལ་སྤྲོ་གཟིགས་གནང་བའི་སྐབས་ལྐོག་གསོད་ཐེབས་ཏེ་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་འདུག་ལ།འདི་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་བསྒོས་བའི་ནག་ཐིག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མི་རིགས་ནག་པོའི་མདུན་ལམ་སྟེང་སླར་ཡང་གྲིབ་ནག་འཕོས་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་འདུག།།

དེ་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱང་མིང་ཙམ་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་གི་དུས་རབས་གཅིག་ཙམ་རིང་ནག་པོིའི་སྲུང་ཁྲིམས་ཟེར་བ་དང་འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས་ཟེར་བ་སོགས་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱག་ཁྲིམས་མང་བོ་ཞིག་འཁུར་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང་ཡོད། དེ་ལས་ཀྱང་དྲང་་བདེན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་རིང་ལུགས་པ་ཚོས་མེ་བརྒྱབ་པ་དང་དམར་གསོད་བཏང་བ། སྐེ་བཏགས་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་མི་རིགས་ནག་པོའི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་སྟངས་་འཛིན་བྱས་པ་དེ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བའི་དར་ཆ་འཕྱར་མཁན་ནི་དྲག་སྤྱོད་ཚོགས་པ་KKK་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་འདུག། ད་དུང་དུས་སྐབས་དེར་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མི་ནག་ནི་ཀླད་པ་སྐྱོན་ཅན་དང་རིགས་སྟོབས་དམན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་དེབ་བརྩམས་པའི་ཁྲོད་མི་ནག་ནི་དུད་འགྲོ་རེད་ཟེར་བའི་དེབ་ཞིག་ཀྱང་ཐོན། མི་ནག་སྐེ་བཏགས་རྒྱག་པའི་ཉིན་སློབ་གྲྭ་དང་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་གུང་་གསེང་བཏང་། རླུང་འཕྲིན་ལས་ས་ཆ་གང་ཞིག་ཏུ་དུས་ཚོད་ནམ་ཞིག་ལ་སྐེ་ལ་ཐག་པ་བསྐོན་ནས་གསོད་་གི་ཡོད་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་སྤེལ། དེ་ཉིན་ལྟད་མོ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བས་དུས་ཆེན་སླེབས་པ་ལྟ་བུའི་གཟས་མཆོར་སྤྲས་ཏེ་ལྟད་མོར་འགྲོ་བ། དེ་ཡང་མི་ཤི་མཚམས་བེམ་པོ་མེ་ལ་བསྲེགས་ནས་ཐལ་བ་དང་རུས་པ་སོགས་རང་ཡུལ་དུ་འཁྱེར་ཏེ་ངོམ་སོ་བྱེད་པའི་དུས་ཐ་རྡུགས་དེ་འདྲ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་མཇུག་དང་ཉི་ཤུ་བའི་མགོར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱུང་འདུག

དེས་ན་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོར་མི་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་འགྲོ་བ་མི་ངོ་མའི་རང་དབང་དང་། རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་ནང་གསུངས་བའི་རང་དབང་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་དེ་རྣམས་ཐོབ་པར་མི་ལོ་ཅི་ཙམ་སྒུག་ཡོད་པར་འདོད་ན། ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་དག་ན་གསལ་བ་བཞིན། ཨ་རིའི་རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་དང་། ཨ་རི་ནང་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བསྒྲགས་པ་ནས་བརྩིས་པའི་མི་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་རྒྱུད་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར། ཤ་མདོག་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། ཕོ་དང་མོའི་ཤན་འབྱེད་མེད་པར། དབུལ་ཕྱུག་གི་དབྱེ་བ་མེད་པར། སློབ་སྦྱོང་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཨ་རིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཁྱབ་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་འགྲོ་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ངང་། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་བ་དང་། རང་དབང་ལ་རོལ་བ། ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འདྲ་མཉམ་ངང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག་པའི་སྐྱ་རེངས་གསར་བ་ཞིག་ཤར་འདུག

ཁོང་ཚོའི་མུན་ནག་གི་འཚོ་བའི་ནང་རེ་བའི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བའི་དུས་དེ་ནི་༡༩༥༠་ནང་དང་༡༩༦༠ནང་དང་། དེ་ཡང་འདི་འདྲའི་རླབས་ཆེན་གྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་བར་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་རང་ཉིད་མི་ཡིན་པའི་གདེང་སྤོབས་མ་བརླག་པའི་ཐོག། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ནས་བོར་ཟིན་པའི་རང་དབང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྲག་སྣང་མེད་པར། གཉའ་མ་ཞུམ་པར་རྩོད་ལེན་བྱས་བྱས་པའི་མཐར་རེ་འདོད་མངོན་དུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཁ་སང་དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚང་མ་མི་རིགས་དཀར་བོ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བདུན་བདག་ཉིད་ཅན་དང་ཁ་གསབ་ཟུར་ཁྲིམས་ཡན་ལག་ཉེར་བདུན་མའི་མདུན་ན་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པ་འདི་མི་རིགས་ནག་པོའི་གསབ་ཏུ་མེད་པའི་བཀའ་དྲིན་དང་། ཕྱིས་འབྱོར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་རབས་མང་པོིའི་རིང་ཐོབ་ཐང་བརྩོན་ལེན་བྱས་པའི་སུག་རྗེས་ཀྱང་རེད་འདུག།  

གོང་གི་རྩོམ་འདིའི་ཆེད་ཟུར་བལྟ་བྱས་བའི་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང་།

༡ ཨ་རིའི་གསུང་རབ ། རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ཀྱི་བྱུང་བ།

༢ ཐོ་མ་སི འཇར་ཕིར་སན དང་ས་ལི ཧི་མིན་སུ། ཨ་རིའི་གླེང་རྙོག་ཅིག

༣ འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས།

༤ བྲན་གཡོག་ནས་རང་དབང་ལ།

༥ ཨ་སྦུ་རམ་ཧེམ ལིན་ཁིན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས།

༥ ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག

2010 Jan 20    

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༡༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

བོད་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུས་༼དེབ་ཐེར་ནག་པོ༽་དང་༼རྒྱུག་ཁྱི་དྲིལ་སྒྲོག་པ་ཚོ༽། ༼ མ་རབས་ལང་ཤོར་གྱི་ཡང་རྩེར་སོན་པ ༽་སོགས་ཀྱི་མདུང་རྣོན་ཐོགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གི་ལྟོ་ཟ་མཁན་བོད་པར་སྡང་ཟུག་གི་ང་རོ་སྒྲོག་པའི་གཅོང་རོང་ལ་ཇི་ལྟར་དཔའ་བོ་ཁེར་རྒྱུག་བྱས་བ་བཞིན། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་   བ་ཡིན     སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ   ་མཆོག་གིས་ཀྱང་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲོ་མ་ཧོ་ཁི་དགྲ་སྟ་བསྣམས་ཏེ་ཚེ་མཇུག་གི་དབུགས་རྒྱུན་ཕྲ་མོ་དེ་མ་ཆད་བར། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་པོར་འབྲི་མཁན་དག་གི་ཁ་གཏད་དུ་རྒྱུག་ནས་རང་རིགས་སྲུང་བའི་གཡུལ་ས་ལ་འཇིགས་ཞུམ་མེད་པའི་ངང་ཞུགས་ཡོད་འདུག་ལ། འདས་བོ་ཁོང་ལ་མདུང་རྩེ་ལྟར་རྣོ་བའི་བརྩམས་ཆོས་པོ་ཏི་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ནི་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག།

ཁོ་བོར་ཡང་། ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་ན། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སློབ་བུ་ཚོར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་འཁྲིད་གནང་མཁན་གྲོགས་གང་དེས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་མེད་ཚེ། སྐུ་ཞབས་སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་མེད་ལ།  ༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།༽་ཞེས་བའི་གསུང་རྩོམ་ལེའུ་བཅུ་ལྡན་དེ་ཀློག་རྒྱུའི་སྐལ་བཟང་ཤར་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ་ཞིང་། བརྩམས་ཆོས་འདིས་ཁོ་བོར་བློ་བསྐྱེད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྤྲད་ཅིང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་སྐྱེས།

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་གྱི་དཀྱུས་ས་ལ་མ་འཇུག་གོང་།   ཟུར་གཉིས་ནས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་གཟུགས་མཐོང་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྒྱུས་མངའ་དེ་ཙམ་མེད་མཁན་དག་གིས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་སྐབས། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བའི་སྨད་དེར་    ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར   ཀ་ལམ་སྦི་སི ་ཟེར་བ་སྲུང་དམག་འཁོར་གཡོག་དང་བཅས་མཚོ་གྲུ་ལ་བསྡད་ནས་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱིས་བཅད་པའི་སྣང་བརྙན་རྫིག་པོ་ཞིག་ཡིད་ལ་འཁོར་ཞིང་། ཁོང་ནི་དུས་རབས་དེའི་རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམས་པའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་དང་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རྙེད་མཁན་གྱི་དཔའ་བོ་ཡིན་པ་སོགས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས། ཁོང་གསེར་གྱི་རྔན་པ་ཐོབ་ཕྱིར་རྒྱང་འགྲུལ་བྱས་པ་དང་། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་ཐོག་སླེབས་སྐབས་བློ་ཐག་ཉེ་བོའི་ངང་གནས་ཚང་གཡོར་མཁན་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མིའི་སྐེ་ལ་སྡིགས་གྲི་འཕྱར་ནས་དམར་གསོད་བྱས་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བུད་མེད་ལ་བཙན་གཡེམ་དང་། ན་ཆུང་གཞོན་ནུ་མ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ལག་གཡོག་ཚོར་མོ་འགྱེད་བརྒྱབ་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་སྡིགས་སྐུལ་འོག་གསེར་འཚོལ་དུ་བཅུག་ནས་གསེར་ཕྱེ་མ་རྙེད་མཁན་དག་གྲིས་དུམ་བུར་གཤགས་པ།། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དུད་འགྲོ་རི་དྭགས་ནང་བཞིན་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་བྲན་གཡོག་ཁྲོམ་རྭར་ཚོང་བསྒྱུར་བྱས་པ་སོགས་གླེང་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 1

ཡང་། གོང་གི་སྐྱེས་བུ་ཅ་ཅོ་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ཨ་མི་རི་ཀ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་དུས། སྐྲ་རིང་ཕྲག་པ་བར་གཟར་པའི་སྐུ་ཞབས་ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་དང་། འཇོན་ཨེ་ཊམ། འཇོར་རྗི་ཝ་ཞིན་བྲིན་སོགས་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་རྨང་འདིང་མཁན་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པ་དེ་རྣམས་སྤོབས་ཉམས་དང་བཅས་གླེང་ཞིང་། ཐོ་མ་སི་འཇར་ཧྥུར་སན་དང་འཇོན་ཨེ་ཊམ་སོགས་ནི་རང་དབང་གི་ལམ་སྲོལ་བཏོད་མཁན་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲོག་ལ། ཝ་ཞིན་བྲིན་གྱིས་དམག་དཔུང་འཁྲིད་དེ་སྐབས་དེའི་དབྱིན་ཇིའི་དམག་མི་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཚུལ་ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་སྒྲུང་ལས་ཀྱང་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་བཤད་ཅིང་། དེ་དག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གོབ་ཏོ་དེ་ཇི་ལྟར་ཟིན་བྲིས་སུ་ཕབ་ཚུལ་དང་ཨ་རིའི་གསར་བརྗེ་དམག་འཁྲུག་ཟེར་བ་ཇི་ལྟར་བརྒྱབ་ཚུལ་སོགས་ནས་གླེང་བར་བྱེད་པ་ལས། ཨ་རིའི་མི་དཀར་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་གཞུང་གི་དྲག་དཔུང་སྤྱད་དེ་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཆིངས་ཡིག་རྫུན་བྲིས་དང་། མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ནས་གཅེས་པའི་ཕ་ས་བརྐུ་འཕྲོག་བྱས་ཚུལ་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་། སྟོན་ཏོག་མེར་བསྲེགས། འབྲོག་ས་དང་སྦྲ་ཁྱིམ་སོགས་ལ་མེ་བརྒྱབ་ནས་ཁོང་རྣམས་རྫ་རི་དང་ནགས་ཀླུང་། གངས་འཁྱག་ཁྲོད་དེད་ནས་འཆི་ལམ་དུ་སྐྱེལ་བ་སོགས་བརྗོད་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 2  

ཡིན་ནའང་།ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་། ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡག་པོ་ཤེས་མཁན་ཚོའི་ངོར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོི་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་སྐམ་གླིང་འདིར་འབྱོར་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་མིན་པར་མ་ཟད། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཤར་གླིང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པའང་མིན་པར། ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་འདིར་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་ཞིང་། མི་རྒྱུད་དཀར་བོས་རྫུན་གྱི་གླེགས་བམ་སྟོང་ཕྲག་ཇི་ལྟར་རི་བཞིན་སྤུངས་ནའང་། གླིང་ཆེན་པོ་འདི་ནི་གནའ་ནས་ད་བར་ཁོང་ཅག་གདུང་རྒྱུད་དམར་པོའི་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་ཕ་ས་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་དཔའ་བོའི་སྣང་བརྙན་ནི་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་། ཝ་ཞིན་བྲིན། འཇོན ཨེ་ཊམ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་སོགས་གཏན་ནས་མ་ཡིན་པར། དཔའ་ཆེན་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་། གཡུལ་དཔོན་རི་གླང་ཙོག་སྡོད། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཇར་རོ་ནི་མོ་སོགས་ནི་ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་གཙུག་ཏོར་གྱི་གླག་སྒྲོ་ལྟར་གུས་བརྩི་བྱེད་པ་ཡིན།

༡༤༩༢་ལོའི་སྨད་དེར་ཚོང་དཔོན་ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཁོ་བ་ཚོའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པ་དེས། ས་ལྷག་དང་གསེར་གྱི་གཏེར་ཁ་ལ་རྔམ་པའི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་མི་རིགས་དཀར་པོ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་འབྲངས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཁུ་སིམ་སིམ་ངང་ལྐོག་འཛུལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ཡིག་ཆ་སྤེལ་ནས་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བ་ནི། ཨ་རི་ནང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་དྲག་ཏུ་འབར་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་ཞིག་ལྷུང་རྒྱུའི་སྔ་ལྟས་དང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཡུལ་ལུང་ལ་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཇག་དམག་སླེབས་རྒྱུའི་སྔོན་བརྡ་ཡང་ཡིན་འདུག

དེ་འཕྲོར་ཕྱིས་འབྱུང་བརྒྱ་ཕྲག་གསར་བའི་ནང་། དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར་ནས་ཁོའི་མི་ཚེ་ནང་ཆེས་ཆེ་བའི་རྨི་ལམ་སྟེ་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་རྒྱུད་དཀར་པོ་རྣམས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་རྒྱུ་དམ་བཅའ་སྟོང་བར་གྱུར་བ། ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ། ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ ། ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ། རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ། མཐའ་མཇུག་དེར་སྤྱི་ལོ་༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་རྭ་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ། མཐའ་མ་དེར་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད། 3

སྨྲས་པ།

ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་མི་སི་སུ་ཕི་ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ཆུ་ཡིན་ནམ་ཅི།།

ཨི་ལི་ནི་སིའི་ས་སྤུངས་སྒང་འབུར་མེས་པོའི་མཁར་རྫོང་མ་ཡིན་ནམ།།

ཨོ་ཧ་ཡོ་ཡི་སྦྲུལ་གཟུགས་རིང་མོ་གནམ་རིག་ཤུལ་ལུས་ཡིན་པར་བཤད།།

ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་སྐྱ་མོ་སྐྱིད་སྡུག་ལོ་ཟླའི་དྲན་སྐུལ་ཉིད།།

ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་ངུ་བཞིན་བསྐྱོད་པའི་མིག་ཆུ་གྲང་མོའི་བརླན་གཤེར་ཡོད།།

པུས་མོ་རྨས་མར་ས་ལ་སྦེད་པའི་འཕར་ལྡིང་བྲང་སྙིང་ཚ་བོ་ཡོད།།

མྱ་ངམ་ཐང་དུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བཙན་གྱིས་བཙུད་པ་རྒོད་པོའི་ཁྱུ།།

ལ་རྒྱ་ཅན་གི་མི་རིགས་ཤིག་གི་གཏན་འདུན་ཆང་དང་ཤོ་ཡིས་འཁྱེར།།

ཕོ་རབ་རྒོད་པོའི་སྔོན་བྱུང་གཏམ་རྒྱུད་ད་ལྟ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་ནོར།།

ཞེས་ངལ་གསོ་ཅུང་ཙམ་བྱས་ནས། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད། ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་བཤད་སྟངས་དང་ཕྱིས་སུ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཐོག་ལ་འབྲི་མཁན་ཕྱི་མི་ཉམས་ཞིབ་པས་བཤད་སྟངས་མི་འདྲ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཁོང་ཅག་གི་སྐྱེ་ཁུངས་ནི་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རང་ཡིན་པར་བཞེད་ནའང་། ཕྱི་མི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་དག་གིས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་རྗེའོ་མི་རིགས་རེད་དང་། རོམ་ནས་མཆེད་པ་རེད། མཚན་མོ་གཅིག་གི་དུས་ཡུན་ནང་མཚོ་ནང་དུ་བྱིང་བའི་བཤད་རྒྱུན་ཡོད་པའི་ཨ་ཊི་ལན་ཊེའི་མི་རྒྱུད་དུ་འདོད་མཁན། ཤར་གླིང་གི་རྒྱ་མིའི་རྒྱུད་རེད་སོགས་ཟེར་ནས་ཁོང་ཚོ་ཨ་རི་སྐམ་གླིང་འདིའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་པར་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲུབ་གང་ཐུབ་ཐུབ་དང་ཚོད་བགམ་གང་ཡོང་ཡོང་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཁ་གྱེས་བའི་ཚོ་ཁག་བཅུའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་བའི་བཞེད་ཚུལ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་བར་མཁས་བླུན་མང་པོས་ཡིད་ཆེད་དང་ངོས་ལེན་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། བཞེད་ཚུལ་དེ་འདོན་མཁན་ལྟེ་བ་ནི་ཡི་ཤུ་རྙིང་མ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲྭ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་ནང་བྲིས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་ལུང་གི་ཡུལ་གོམས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ཞིག་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་མཚོ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བ་མ་ཡིན་པར་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པས་དུས་སྐབས་དེར་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཨ་མི་རི་ཀ་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་མཚམས་ཤིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་ཡང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཚོ་ཁག་དེ་ཨ་རིའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་དེ་དཀོན་མཆོག་གིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པའི་ལོ་ནས་མར་དེད་དེ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་༥༠༠་ཡས་མས་ཤིག་ཡིན་པ་གཏན་ཁེལ་ཡོད་འདུག

ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་ཡུལ་ལུང་མང་པོ་ནས་གདོད་མའི་མིས་སྤྱད་པའི་ཤུལ་ལུས་ཡོ་བྱད་ས་འོག་ནས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་རྙེད་སོན་དང་། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་ཉི་ཤུ་དང་སུམ་ཅུའི་ནང་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་མངའ་སྡེ་   ནེའོ    མེ་ཁོ་སི་ཀོ་ནང་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་གླིང་ཆེན་གྱི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་གསེབ་ནས་མདུང་མགོ་སོགས་རྙེད་སོན་དང་།ཡུལ་དེའི་ས་གནས་ཁི་ལོ ཝེ་སུ་ཟེར་བ་ནས་རྙེད་པའི་རི་གླང་ཆེན་པོའི་རུས་ཁོག་དང་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོ། མདུང་ཤིང་དྲང་མོ་བཟོ་བྱེད། རྡོ་ཆས་པགས་མཉེད་སོགས་རྙེད་པ་ཕྱིས་སུ་༡༩༦༠་ནང་གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་བར་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཡན་དུ་ཁུངས་འདེད་བྱས་པ་དང་། དེ་ཡང་ལོ་ཚོད་དེ་ཡང་མཉམ་པའི་དུས་རི་གླང་ལ་མདུང་མཚོན་བསྣུན་མཁན་རྔོན་པ་དེ་ཚོ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ཚོད་བགམ་བགྱིད་དེ་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གད་སྙིགས་ཁྲོད་དེད་ནས། ཁི་ལོ་ ཝེ་སུ་ནས་གཏེར་འདོན་བྱས་པའི་རི་གླང་གི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་ནང་ནས་རྙེད་པའི་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོའི་ལོ་ཚོད་དང་དུས་ཚོད་འགྲིག་པར་བྱས་ནས་མཁས་མིང་འཛིན་པ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་དུ་སླེབས་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་གསར་བ་ཞིག་ལ་འཇུས་འགོ་བརྩམས།

དེ་ཡང་། སྐབས་དེ་ནི་འཁྱག་བསྐལ་ཐ་མའི་དུས་ལ་འཁེལ་འདུག་ཟེར་ལ། འཁྱག་བསྐལ་གྱི་དུས་ནམ་ཟླ་ཧ་ཅང་གྲང་བར་གྱུར་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ཀྱི་ཆུ་ཕོན་ཆེན་པོ་འཁྱག་རོམ་གྱི་ངོར་བསྟིམས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་སྤྱི་ཁྲུ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྲི་ནས་ཨ་རིའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་ཤར་གླིང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་ཟམ་ཆུ་ཁར་འབུར་ཐོན་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་ལ། དེ་ལ་མིང་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཞེས་གདགས། དེ་ནས་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་ན་གནས་ངེས་མེད་དུ་འཁྱམས་ཤིང་ཆེ་ཟོག་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོ་ཁྱུ་བྱས་ནས་མཚོ་ཁར་བུད་པའི་སྐམ་ལམ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་སྣེའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་སླེབས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཨ་རི་གླིང་འདིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་ངོས་མང་ཆེ་བ་འཁྱག་རོམ་གྱིས་ཁེབས་ཡོད་པར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་དེ་ཚོ་དུས་ཡུན་གང་མཚམས་ཤིག་ལ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་མ་ཐུབ་པར་འཁྱག་པའི་དཀྱིལ་དུ་ཁེགས་པ་ན། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གནམ་གཤིས་དྲོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་འཁྱག་སུལ་ནས་རྐང་བགྲོད་བྱེད་སའི་བཤུལ་ལམ་བཏོད་པར་ཁོང་ཚོ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་རྒྱུའི་སྐལ་བ་བཟང་བཟང་ཤར་ཞིང་། དེ་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁ་བཀྲམས་པ་རེད་ཟེར།4

གོང་གི་འདོད་ཚུལ་དེ་ནི་རྒྱབ་རྟེན་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་མཁས་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་རྗེས་འབྲངས་བྱིངས་ཁ་མཐུན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་མོད་།ཡིན་ནའང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ངོར་བཞེད་ཚུལ་འདི་ཏག་ཏག་ཅིག་ཡོང་གི་མེད། ཁོང་ཚོའི་ངོར་ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མི་རིགས་དཀར་པོ་དེ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་བར་རྩད་གཅོད་དང་ཁུངས་འདེད་བྱེད་དོན་ནི། ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཡུལ་འདིའི་ས་ཆུའི་བདག་དབང་རྩོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་དང་། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་ནང་བཞིན་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་རེད་ཟེར་འདོད་དང་། ད་དུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་རྣམས་དང་ཐོག་ས་འདིར་སླེབས་སྐབས། ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིར་རི་གླང་ཆེན་པོ་དང་རྔ་མོང་། རྟ་ཆེན་པོ་སོགས་ཆེ་ཟོག་ཁྱུ་དང་ཁྱུ་བྱས་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡིན་པ་ལ། ཁྲག་ལ་རྔམ་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོས་མདུང་མཚོན་གྱིས་བསྣུན་ནས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་རྔོན་བརྒྱབ་པར་བརྟེན་ཆེ་ཟོག་རྣམས་རིགས་རྒྱུད་སྟོངས་པར་གྱུར་པ་རེད་ཟེར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ལ་བསྐྲུན་ཐབས་ཀྱིས་མི་རིགས་དཀར་པོས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་གང་བྱས་ལོ་རྒྱུས་ནག་པོ་དེ་ཚོ་བསུབ་ཐབས་བྱེད་པར་མཐོང་གི་ཡོད། 

ཡིག་ཚགས་ཁ་སྐོང་མཆན་ཡིག།

1༼ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་ཁྱོན་ཐེངས་བཞི་ལ་བསྐྱོད་ཅིང་། མཚོ་འགྲུལ་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་མཚོ་གྲུ་༡༧དང་ལག་གཡོག་༡༢༠༠་ནས་༡༥༠༠་འཁྲིད་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་བཙན་གཡེམ་དང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ཡ་ང་བ་བགྱིད་ཡོད་འདུག   &lt;ཨ་རིའི་འབངས་མི་ཕལ་བའི་ལོ་རྒྱུས།  A People's History of the United States&gt; ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ནང་། ཐེངས་འདིའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་”དམིགས་ཡུལ་ནི་གསལ་བོ་སྟེ། གསེར་དང་བྲན་གཡོག”་ ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཡང་། རྒྱབ་རྟེན་མི་ཤིགས་བྲག་རི་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཞིག་ནས་ “དེང་སང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཀ་ལམ་སྦི་སིའི་དུས་དྲན་ཉིན་མོ་ནི་མྱ་ངན་གྱི་ཉི་མ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་པ་ཁག་ཅི་ཡོད་”ཅེས་ཀྱང་གསུངས་འདུག་མོད། མང་པོ་ཟེར་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་མང་ཆེ་བ་ཟེར་ན་དོན་དངོས་དང་མཐུན་ལ། བདེན་པའི་གཏམ་ཞིག་ཀྱང་རེད་སྙམ།༽

2༼`ཨ་རིའི་ནུབ་དཀྱིལ་གྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་University of Wisconsin_Madison ་གྱི་ཨིན་ཊི་ཡན་རིག་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་བུད་མེད་སྐད་གྲགས་ཅན་Ada E. Deer་མཆོག་གིས་Indians ཞེས་པའི་དཔེ་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་གླེང་ནང་ “……༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་སྔ་རོལ་དུ། མཁས་པ་ཚོས་གཙང་བོ་ཆེན་པོ་Rio Grande ་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་བྱང་གི་མི་འབོར་ཚོད་རྩིས་དེ་ས་ཡ་བདུན་ནས་ས་ཡ་ཉེར་ལྔར་བར་དང་། སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་སུམ་བརྒྱ་ལས་མང་བ་ཡིན་པའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུ་འགོས་ནད་དང་། དམག་འཁྲུག སྡོད་ཡུལ་སྤོ་བཅུག་པ་དང་མུ་གེ་སོགས་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པ་དང་། དེང་སྐབས་ཚོ་ཁག་༥༦༧་ལས་མང་བ་དང་མི་འབོར་ཁྱོན་བསྡོམས་ས་ཡ་གཉིས་ལྷག་ཡོད……”་ཅེས་དང་། ཡང་། སྔོན་གླེང་དེའི་ནང་ཁོ་མོས་ “…..ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་བརྒྱུད་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་ཁག་གི་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་ས་ཡ་མང་པོ་ཨ་རི་གཞུང་ལ་ཤོར་ཞིང་།… ཆིངས་ཡིག་༣༣༧ གང་བཞག་པ་ཚང་མ་ཨ་རིའི་ངོས་ནས་བཤིག་པ་རེད།……..” ཅེས་སྡུག་སྐད་ཀྱང་ཤོར་འདུག

ཡིག་ཚགས་གཞན་དག་ན། མི་རིགས་དཀར་པོ་ནས་མཆེད་པའི་འགོས་ནད་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་གྲངས་འབོར་ནི་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་བསད་པ་དང་། མུ་གེས་ཤི་བའི་བསྡོམས་འབོར་ལས་ཀྱང་ཁ་གྲངས་མང་བར་བཤད་ཅིང་། ད་དུང་། དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ་ཉལ་ཆས་ནང་ནད་འབུ་བཏབ་དེ་ ཨིན་ཏི་ཡན་གྱི་ཐོག་ལ་འགོས་ནད་ཀྱི་དམག་དྲངས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་འདུག་གོ།༽

3༼ གོང་དུ་འཁོད་པ་ནི་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁོ་ནར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་ཆེ་གྲས་ཁག་ཟུར་འདོན་བྱས་པ་ལས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་ལྷུང་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་དེ་མིན། དེ་ལ་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་པོའི་རྫུན༽་གྱི་རྩོམ་པ་པོས། “ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོར་བཙན་འཛུལ་དང་གཞི་སྤོ་བྱེད་སྟངས་དེ་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ངོགས་ན་གནོངས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ལ། དུས་རབས་ལྔ་རིང་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་དྲག་སྤྱོད་དེར་སེམས་གཏིང་ན་བློ་བག་མ་བདེ་བར་གནས་ཡོད་པས། དང་པོ་དེར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་ས་སྟོང་དང་། མིས་འདུལ་སྦྱོང་བྱས་མེད་པའི་་ས་ཆ་གཤིན་པོ་ཞིག་གིས་ཁོངཚོར་སྒུག་བསྡད་ཡོད་པ་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་ཁོང་རྣམས་ཡུལ་དེར་འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་ཡོང་ཚུལ་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཁ་སྣོན་དུ། ཨིན་ཏི་ཡན་མི་རིགས་ནི་གླིང་འདིའི་ཡུལ་མི་ངོ་མ་མ་ཡིན་པར་གླིང་གཞན་ནས་གནས་སྤོ་བྱས་པ་ཡིན་ཚུལ་དང་། དེ་ཡང་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་གོང་ཏག་ཏག་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐམ་གླིང་འདིར་སླེབས་ནས་འཁུར་ཙ་ཐང་ལ་བཞག་མ་ཐག་ཙམ་ཡིན་པ་འདྲ་ཞིག་བཤད་དེ་སྐྱི་གཡའ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེའི་ཁ་གཞན་ཞིག་ཏུ་གཅུས་ཐབས་བྱེདཀྱིན་པ་རེད”་ཅེས་་གསུངས་ཡོད།༽

4 ༼ ཕྱིས་སུ། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་གནང་མཁན་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རྫས་རྒྱུན་༼ DNA༽་དེ་ཤར་གླིང་བྱང་སོག་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་མིའི་རྫས་རྒྱུན་དང་ཆ་འགྲིག་པར་རྙེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་དེས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཕྱི་གླིང་དུ་སྐྱེལ་མཁན་ཚོའི་གདོང་ལ་རྒྱལ་ཁའི་འཛུམ་མདངས་སྤྲད་ཡོད་འདུག་ལ།

སྐད་རིག་ཞིབ་འཇུག་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་པའི་་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བྱིངས་ཀྱི་སྐད་རིགས་༡༢༠༠་དང་སྐད་ཁྱིམ་༡༨༠་དེ་སྐད་ཁྱིམ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་བསྡུས་ཤིང་། མིའི་སོ་རིས་དང་སོའི་གྲུབ་ཚུལ་ལ་ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སོའི་ཚོམ་བུ་གྲུབ་ཚུལ་དེའང་རིགས་གསུམ་གྱི་ནང་འདུ་བར་མཐོང་ནས་ཁོང་རྣམས་དང་ཐོག་གླིང་འདིར་མཆེད་དུས། མཆེད་ཐེངས་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་སྔ་ཕྱི་དུས་སྐབས་མ་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་མཆེད་ཐེངས་གསུམ་བྱས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། བཤད་ཚུལ་དེར་འདོད་མོས་མི་བྱེད་མཁན་དང་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་ཡང་བྱུང་ཡོད་འདུག ད་དུང་ཉེ་བའི་དུས། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་ཁག་ཅིག་གིས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་ཨ་རི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་བཤད་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་སྟེ། ལོ་ངོ་སུམ་ཁྲི་སྔོན་དུ་འདེད་མཁན་དང་། ལོ་ངོ་བཞི་ཁྲིའི་གོང་དུ་ཚོད་རྩིས་བྱེད་མཁན་ཀྱང་བྱུང་འདུག དེ་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་སོག་པོ་ཡིན་ནམ།འཇའ་པན་ཡིན། རྒྱ་མི་ཡིན་ནམ་གཞན་ཞིག་ཏེ། འཁྱག་སྐལ་གྱི་དུས་ཁོང་རྣམས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོའི་ལྷོ་རུ་སླེབས་སྟངས་དེའང་འཁྱག་སུལ་གྱི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་མ་ཡིན་པར། ཀོ་གྲུ་ལ་བསྡད་དེ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་བརྒྱུད་ནས་མར་བབས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ལ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིར་མ་སླེབས་གོང་རོལ་དུ་གནས་འདིར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་མཁན་ཀྱང་ཡོད་པས་  ༼༡༤༩༡ སྟེ་   ཀ་ལམ་སྦ་སི་མ་སླེབས་སྔོན་གྱི་ཨ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་གབ་ཕྱུང་།    '''1491: New Revelations of the Americas Before Columbus༽'''་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་་གྱི་རྩོམ་པ་པོས་སྡོམ་ཚིག་ལྟ་བུར་ “…ལོ་ཚིགས་སོགས་བཞེད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཐོན་ཀྱིན་པས། མགོ་རྙོག་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལས་མི་འདུག”་ཅེས་་གསུངས་འདུག༽  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་མཆན་ཡིག

༡     བ་ཡིན སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ།     Vine Deloria, JR   

༢ དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།    Red Earth, White Lies

༣ ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར ཀ་ལམ་སྦི་སི།        Christopher Columbus

༤ ་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན      Reservations

༥ ཁི་ལོ ཝེ་སུ།                Clovis

༦ གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་ཐབས།    Carbon Dating

༧  འཁྱག་བསྐལ།      Ice Age

༨ སྦར་རིན་སྐམ་ལམ།    Bering Land Bridge      

'''ཨ་རིའི་ནང་བྱུང་བའི་ལོ་ཚིགས་སྟར་ཕྲེང་ཁ་སྣོན་མཆན་བུ།'''

༼༡༨༡༣ལོར༽   དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར།

༼༡༨༣༨་ལོར༽  ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ།  

༼༡༨༣༠་ནས་༡༨༥༠༽ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ །  

༼༡༨༦༤་ལོར༽ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ།

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་སྨད་དུ༽།   ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ 

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་ཕྱི་མར༽ རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ།

༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་ར་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་༼༡༨༥༠་ནས་༡༨༧༡་བར༽་དང་།  

༼༡༨༧༡ ནས༡༩༢༨བར༽།  ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ།

༼༡༩༦༡་ནས་ད་ལྟ་བར༽་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད།


2010 Sep 29   

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༢༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ནི་ད་ལམ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་ཚོན་རིས་གྱ་མ་གྱུ་འབྲི་མཁན་ཚོར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གདོང་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། དེབ་འདིའི་ལེའུ་རེ་རེ་ནས་གླེང་ན་མང་བར་འགྱུར་བས། ད་ལམ་ཕྲན་གྱི་རྩོམ་འདིའི་ཁ་བྱང་དང་འབྲེལ་བའི་ལེའུ་ཞིག་ལ་འཁྱུག་ཙམ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ལེའུ་བཞི་བ་སྟེ་མིང་ལ་༼ཟམ་པ་དམའ་བོར་ཐམས་ཅད་བརྒལ༽་ཞེས་ཟུར་ཟ་ཅན་གྱི་མཚན་ཞིག་གསོལ་ནས། ཚན་རིག་པས་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་རིག་པ་བཏོན་པ་དེར་ཁུངས་འཕེར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཚུལ་དང་། ཚན་རིག་ཟེར་བ་ནི་ལྷ་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཧ་ཅང་འགུག་ཤུགས་ཆེ་བའི་སྐྱ་བོའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ལ་གྱུར་ཡོད་པས། མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་ལ་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་སྦར་རིན་སྐམ་གྱི་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་དེ་ཚོས་ཚན་རིག་ལ་དད་པའི་དབང་དུ་ཕྱིན་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འདི་དང་དུ་བླངས་པར་བྱེད་ཀྱིན་པ་དང་། བཞེད་ཚུལ་འདི་སྤེལ་མཁན་མཁས་པ་དང་ཚན་རིག་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་མཁན་ཚོས། རྔོན་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་ཡུལ་ནས་བྱོལ་དེ་ཐོལ་བྱུང་ལ་བྱང་སྣེའི་སྤང་ལྗོངས་ཤིག་ལ་སླེབས་པའི་སྒྲུང་སྟབས་བདེ་ཡིན་མདོག་ཁ་བོ་ཞིག་ལ་ཁ་དཀྱུས་ནས་བཤད་ཏེ། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་བཤད་ཚུལ་དེའི་ངོར་གནས་བའི་དཀའ་གནད་མང་པོ་ཞིག་གླེང་སློང་བྱེད་རྒྱུར་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ས་དབྱིབས་ལ་བལྟ་དུས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་བར་རྒྱང་ཁད་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པས་བཤད་ཚུལ་དེ་མིན་སྣང་མི་འཆར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་མོད། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་བོ་དེར་ཞིབ་བལྟ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་ཡོད་ལ།

དེ་ནས། སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པར་གྲང་ངར་དང་འཁྱག་པ་སོགས་ཀྱི་འགོག་རྐྱེན་ཡོད་པ་མ་ཟད། སེ་སྦུར་རི་ཡ་རང་ནས་རི་རྒྱུད་མཐོན་པོ་ཁག་ཅིག་བརྒལ་དགོས་ཤིང་། ཨ་ལ་སི་ཀ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རི་བར་སླེབས་པར་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་མདུན་ལམ་བཀག་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྐབས་དེར་དེ་གའི་ཡུལ་མང་ཆེ་བ་ཆབ་རོམ་གྱིས་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་དང་། དེ་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་མི་འཛིན་མཁན་མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གི་གསུང་འབུམ་ནང་། དུས་སྐབས་དེར་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་དེར་སྡོད་མི་མང་པོ་མེད་པ་གང་ཞིག་ལ། གང་ཡོད་པ་དེའང་རྩ་ཆུ་དང་རི་དྭགས་འབེལ་བའི་ཀོ་ལེ་མ་གཙང་བོའི་ལུང་གཤོང་ན་ལྷོད་ལྷོད་ཀྱི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཀྱིན་ཡོད་ཚུལ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས། སྔོན་རྒྱག་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་གདོད་མའི་འབྲོག་མི་དེ་ཚོ་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་འགྲིག་བསྡད་པའི་སྒང་ལ་རང་ཡུལ་ནས་ཐོན་ཏེ། ལ་ལུང་དེ་འདྲ་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ་བརྒལ་ཏེ་སྒོ་ཟོག་ལ་བཟའ་རྩྭ་འབེལ་པོ་མེད་ཅིང་། རྔོན་རྒྱག་སའི་རི་དྭགས་ཀྱང་དཀོན་པོ་ཡིན་པའི་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་རྡོག་ཐོན་དང་། དེ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུའི་ངང་འཁྱག་སུལ་ནས་དོད་པའི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་བ་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་ལུང་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་བཅས་གསུངས་འདུག

དུས་སྐབས་དེར་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་སྐམ་ས་ཞིག་མཚོ་ཁར་བུད་ཡོད་མེད་ཀྱང་དོགས་པ་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་བྱས་ནས་། ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། ༼རྡུལ་ཕོར༽་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ལས་བཤད་པའི་ཨ་རིའི་ཆེ་ཟོག་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡང་ལོ་ངོ་ས་ཡ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྔ་རོལ་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་དཀྱིལ་ཤར་འབྲོག་ཐང་ལ་མཆེད་པའི་བཤད་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ།སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ས་ན་ལྷོད་ལྷོད་ངང་འཚོ་བའི་སྐུ་ཞབས་རི་གླང་གིས་རྟ་དང་རྔ་མོང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་སླེབས་པ་ཚོར་ནས། ལྕམ་མོ་ལ་བརྡ་སྐྱེལ། དེ་ནས་སེ་སྦི་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་གི་གླང་ཆེན་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོར་གཏམ་དེས་ཁྱབ། དུས་སྐབས་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡང་ཨ་རིའི་རྩྭ་ཆུ་འབེལ་བའི་འབྲོག་ས་ལ་ཐོན་གྱིན་པ་ཚོར་ནས། རི་གླང་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོ་གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་རང་རང་ས་ནས་རྡོག་ཐོན་བྱས་ཏེ་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡོང་སའི་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཨ་རི་འབྲོག་ཐང་ཁན་ས་སི་དང་། ནེལ་སྦི་ར    སི་ཀ་སོགས་ལ་རྡོག་ཐོན་བྱས་པ་རེད་ཅེས་ཟུར་ཟ་དང་། ད་དུང་། བརྩམས་ཆོས་གཞན་དག་ན། རྩི་ཤིང་དང་། ལྗོན་ཤིང་། རི་དྭགས་གཞན་དེ་འདྲ་ཡང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་གླིང་གཉིས་བར་ལ་ཕར་མཆེད་ཚུར་མཆེད་དང་། ཕར་འགྲུལ་ཚུར་འགྲུལ་བྱས་ཚུལ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུང་འདྲེན་དང་། ད་དུང་མཁས་པ་གཞན་ཞིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ནང་ཊ་ནོར་ཟོར་འབྲུག་ཆེན་ཡང་ཤར་གླིང་ནས་ཨ་རི་ལ་མཆེད་ལུགས་བཤད་ཡོད་པ་དེའང་ལུང་དྲངས་ཏེ། བཞེད་ཚུལ་དེ་རྣམས་རྩོམ་པ་པོ་དེ་ཚོའི་འཁྲུལ་སྣང་ལྟ་བུའི་རྟོག་འཆར་ཡིན་ཚུལ་དང་། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་རང་གི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་སྟེང་རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་གླིང་གཉིས་བར་ཕར་གཏོང་ཚུར་གཏོང་བྱས་ཡོད་ཚུལ། མཐའ་མཇུག་དེར་”སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ནི་མིའི་སེམས་ངོགས་ན་བློས་བསླངས་བྱས་པའི་རྟོག་བཏགས་འབའ་ཞིག་གོ”་ཞེས་སྡོམ་ཚིག་བརྒྱབ་ནས་ལེའུ་བཞི་བ་རྫོགས་པར་བྱས་འདུག

སྐབས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དངོས་གནས་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་པ་རེད་དམ་ཟེར་བའི་དྲི་བ་ཞིག་ཡིད་ལ་ལྷང་ལྷང་འཁོར་ཞིང་། གལ་སྲིད་མི་རྒྱུད་དཀར་བོ་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བར་མི་ཤི་རྟ་འགྱེལ་དང་ཤ་འཁོན་ཏིས་རྩོད། ས་རྩོད་ཆུ་རྩོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ་ཡིན་ན། གཅིག་བྱས་ན། རྒྱབ་རྟེན་བྲག་རི་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་མཐུད་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་ཚུལ་ཁུངས་འདེད་དང་རྩད་གཅོད་དེ་འདྲ་བྱེད་མེད་སྲིད་ལ། དེ་བཞིན། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་ཚུལ་སྨྲ་བར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་དང་ཁས་ལེན་མེད་པ་འདི་འདྲ་མིན་ཀྱང་སྲིད།         ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཤར་གླིང་དུ་གཏུགས་པའི་རིགས་པའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་སྡོང་རྒན་འགྱེལ་པ་བཞིན་ནུས་མེད་དུ་འགྲོ་གྱིན་འགྲོ་གྱིན། བཤད་ཚུལ་གསར་བའི་རིགས་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་ལྟར་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་ཨིན་ཊི་ཡན་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་མཁས་པ་ཚོ་ལའང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་མ་ཡིན་པར་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་འདི་རང་ནས་བྱུང་བར་སྒྲུབ་བྱེད་ཁུངས་བཙུན་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་མེད་ཐོག རང་ཡུལ་དུ་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ཤུལ་ལུས་གནའ་རྫས་མ་རྙེད་པ་དང་། ཉེ་རབས་སུ་ཁ་ཤས་ཤིག་རྙེད་པ་དེ་ཚོའང་། ཨ་རི་གཞུང་གི་རྒྱབ་རྟེན་ཡོད་པའི་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་མཁས་པའི་ཁྲོད་གདེང་འཇོག་དང་ངོས་ལེན་མ་ཐོབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཡང་ཡོད་འདུག

བདག་གིས་ནི་དེ་སྔོན་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཀློག་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་འགོ་རྩོམ་དུས། ཁོང་ཅག་ནི་སོག་པོ་རྩྭ་ཐང་དང་བོད་བྱང་ཤར་འབྲོག་ཐང་གི་མི་རིགས་ཞུང་ནུའུ་འམ། ཡང་ན་སྤྱང་ངམ་ཆང་གི་མི་རྒྱུད་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། ཞུང་ནུའུ་ནི་ཆེས་སྔ་བར་གྲགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔེ་དེབ་༼སྨྱུག་མའི་གླེགས་བམ༽་ནང་སོག་པོ་དང་། ཀན་སུའུ་ཡི་ཡུལ་ལུང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཅིང་།དྲག་པོའི་གཡུལ་འགྱེད་ལ་མཁས་ཤིང་། བཞོན་རྟ་རྐྱེན་པོ་ལ་བཅིབས་ནས་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་བཙན་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་ཆང་ངམ། སྤྱང་རིགས་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་རྒྱའི་རུས་བརྐོས་ཡི་གེ་ནང་རྒྱའི་ནུབ་བྱང་སྟེ་བོད་ཀྱི་བྱང་ཤར་རུ་འབྲོག་མིའི་འཚོ་བར་རོལ་བའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དང་། དེ་ཡང་ཡུལ་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་འབྲོག་པའི་ཚོ་ཁག་སྤྱི་ཡི་མིང་ཞིག་མིན་ནམ་བསམས་ཤིང་། མཚོ་སྔོན་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་ཀན་སུའུ་དང་། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སོག་ཡུལ། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སེི་སྦུར་རི་ཡའི་བྱང་ཐང་ལ་སླེབས་པ་ཡིན་པས། རྟ་བཟང་བུ་བཟང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་བྱང་ཤར་གྱི་མཐའ་སྣེ་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ལའང་སླེབས་ནས་སྦྲ་གུར་ཕུབ་ཞིང་། རྡོ་ཐབ་བཙུགས་ནས་མཚེར་ས་བཟུང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་སོགས་ལ་སླེབས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། གཅིག་བྱས་ན།མདོ་སྨད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་འབྲོག་ཊེ་ཁོ་ཊ་བར་རིགས་རྫས་སྐྱ་ཐིག་གསལ་ལ་མ་གསལ་བ་ཞིག་འཐེན་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་མོ།

ཡིག་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་རྩད་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དེ་འདྲ་ལས་སླ་བོ་དང་མགོ་རྙོག་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་འདྲ་སྟེ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་དེང་སྐབས་གནས་འཆའ་བའི་མི་རིགས་མ་འདྲ་བའི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་དང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ་ གྲུབ་མཐའ་ཁག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་གྱེས་འདུག་ལ། བཞེད་ལུགས་སྔ་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་མ་ཟིན་ཡར་སྔོན་དུ་༼ལོ་ངོ་ཁྲི་ལྔ་ནས་དྲུག་སྔ་རོལ་དུ༽་མིའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་དོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཤིག་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་གླིང་སོགས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་མཆེད་དེ་དེར་ཡོད་ས་གནས་གདོད་མའི་ཡ་ཐོག་འགྲོ་མི་རྩ་མེད་དུ་བཟོས་ཤུལ་ནས་གནས་ཡུལ་ཟིན་པར་འདོད་ལ། བཞེད་ཚུལ་འདིར་དེང་སྐབས་གནའ་རྫས་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཚོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་རྙེད་ནས་པའི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཟིན་པའི་ཡ་ཐོག་ཀེང་རུས་དང་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་ནས་རྙེད་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་ཞིབ་བསྡུར། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པས་རིགས་རྫས་སྐུད་ཐག་ཕྲ་མོ་ཊེ་འན་ཨེད་ཐོ་གཏུགས་དང་ཁུངས་འདེད་བྱས་ནས་ར་སྤྲོད་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་རྙེིད་ཡོད་འདུག་ལ། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག།

བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་དུ་ཡ་ཐོག་སྤྲ་མི་མི་རུ་ཡོངས་སུ་མ་འགྱུར་གོང་རང་ཡུལ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་རོགས་ལ་མཆེད་ནས་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤྲ་མི་མིའི་རྣམ་པར་བྱུང་བར་སྨྲ་ལ། བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་འདི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ལོ་ཚིགས་མ་གཏོགས་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཞེད་སྟངས་དང་མཐུན་པའི་ཆ་འདུག་ལ། འབྱུང་ཁམས་ཚན་རིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕྱི་མོར་འབོད་པའི་བརྡར་ཝུན་གྱི་གསུང་རྩོམ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། ༽་ནང་ “''In the future…………..much light will be thrown on the origin of man and his history”''ཞེས་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་མིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་འབྱུང་འགྱུར་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག་ལ། སྐད་ཆ་དེ་ནི་༡༨༥༩་ལོར་ཐོན་པ་ཞིག་དང་། གལ་སྲིད་མ་ནི་བཀའ་འབུམ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་མཛད་པ་ཡིན་ན། བོད་མིས་རང་རིགས་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་ཚུལ་གྱི་སྐྱ་ཐིག་རགས་པ་ཞིག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ནས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་རང་བྱུང་ཚན་རིག་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་གིས་མི་ནི་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་ལ། བརྡར་ཝུན་གྱི ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས༽་པར་ཏུ་བཏབ་ནས་ལོ་ངོ་བཞིའི་རྗེས་སྟེ་༡༨༦༣་ལོར་ཁོང་གི་ལྟ་གྲུབ་སྲུང་མཁན་སྒོ་ཁྱི་བཙན་པོ་རུ་འབོད་ཅིང་། མིའི་ལུས་ཁམས་གྲུབ་སྟངས་རིག་པ་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ ་ཡིས་སྤྲ་མི་དང་མི་མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽་ ཞེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱས་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རིག་པ་སྨྲ་བའི་མཁས་པའི་དེད་དཔོན་གྱི་ཆོ་ལོ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཁོང་གིས་བཞེས་འདུག

བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྩོམ་རིག་གི་གླེགས་བམ་ཁྲོད་སྔ་མོ་ནས་ཡི་གེར་འཁོད་ཡོད་པའི་བོད་མི་གདུང་དྲུག་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་དཔེ་ཆ་རྙིང་བ་དེ་འདྲའི་ནང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་ཧབ་ཐོབ་རྒྱག་བཞིན་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་ཆུ་འགོ་ལྟ་བུར་བགྲང་ནས་དེ་ལ་འགྲེལ་ཆེན་འགྲེལ་ཆུང་པོ་ཏི་བརྒྱ་ཕྲག་ལོངས་བ་བརྩམས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཧ་སུ་ལེའི་༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽ དང་བརྡར་ཝུན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་གཞན་ཞིག་སྟེ་༼མིའི་བྱུང་བ༽་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ནང་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས་ངོ་མཚར་བའི་ཆེ་བསྟོད་ཕུལ་ཡོད་པ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་བཤད་ཆོག།

འོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར།་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཤད་སྟངས་དེ་ད་དུང་ཡང་ལྷ་སྒྲུང་དུ་གདགས་ནས་ཟུར་འདེད་དང་། ཁེར་རྐྱང་། སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད་པ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་དང་ཁོང་ཚོའི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་རང་གི་རིག་གནས་ལ་ཚན་རིག་ཟེར་བའི་མིང་རྫིག་པོ་ཞིག་བཏགས་ཞིང་། དེ་ནི་བདེན་རྫུན་གྱིན་ཁྲུན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་མ་འཁྱོག་ཚངས་ཐིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རིང་ཐུང་དང་མཐོ་དམན་ཀྱང་ཐིག་ཤིང་དེའི་ངོར་ཚད་འཇལ་བྱེད་ལ། ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་རིགས་པ་ས་ལ་བརྡབ་བས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་། རིགས་པ་འདོན་པ་པོ་གང་ཟག་གམ་མི་རིགས་དེའི་ཤ་མདོག་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་ལའང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞིག་མིན་པས། བོད་ཀྱི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་འཛམ་གླིང་མིའི་རིགས་བྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བཞུགས་གྲལ་དུ་སྙེག་པའི་དུས་ཤིག་འཆར་སྲིད་དམ། གཅིག་བྱས་ན་དེ་འདྲའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཤར་སྲིད་ནའང་ཐང་།

དེ་ནས། ངེད་ཅག་མེས་པོ་གོང་མ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ན་ཡོད་པའི་མི་དྲེད་དང་གངས་སེང་། ཁྱུང་ཆེན་དང་འབྲུག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་ཞིང་། གདོད་མའི་སེམས་ཅན་དེ་ཚོ་ངེད་ཅག་གི་ཡབ་མེས་སྔོན་མ་དེ་རྣམས་དང་དུས་ཐོག་གཅིག་ལ་གངས་རི་རྭ་བས་བསྐོར་བའི་གནའ་བོའི་བོད་ཡུལ་དེར་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས་ལོས་ཡིན་སྙམ་ཞིང་། དུས་འགྱུར་ཀྱི་ཁུག་པ་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ནས་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོའི་བརྡབ་གསིག་ཁྲོད་འཚོ་བྱེད་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་འཁྲུག་པ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་རྩ་སྟོངས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ་བསམ་ཞིང་། ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ན། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་གྱི་འོག་གམ། གངས་རིའི་རྟིང་ངམ། མཚོ་ཡི་ཞབས་སམ། ཡང་ན། དུས་བཞིར་གྲང་རླུང་འུར་འུར་ལྡང་བའི་བྱང་ཐང་གི་ས་འོག་ནས་བོད་པ་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་པ་དེ་འདྲས་གངས་སེང་གི་རུས་ལྷག་དང་། འབྲུག་དང་ཁྱུང་ཆེན་མི་དྲེད་ཀྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཟིན་ཐོར་འགོད་པའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་རེ་སྙམ་ཞིང་། དེ་དུས། སྙན་ངག་པ་དེ་འདྲས། གངས་ཀྱི་སེང་གེ་ཁ་བའི་གཏིང་ལ་ཉལ།། སྒྲོ་བཏགས་མ་ལགས་ཨ་ཕོས་མངོན་སུམ་མཇལ།། ཞེས་སེང་རུས་དང་ཁྱུང་རུས་འབྲུག་རུས་མི་དྲེད་ཀྱི་རུས་པ་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཁྲག་མང་པོ་ཟིན་པ་དེ་འདྲ་ལག་ཏུ་བླངས་ནས་གདུང་དམར་བོད་ཀྱི་ཡབ་མེས་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་དད་པའི་མིག་ཆུ་ཁྲུམ་ཁྲུམ་གཏོང་ཞིང་སྐྱོ་བའི་གདུང་འབོད་ཤུབ་ཤུབ་བཟློ་བའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་འཆར་ན་ཐང་ཞེས་རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་འདུ་འཛི་རྦ་ཀློང་རབ་ཏུ་འཁྲིག་པའི་ནེའུ་གཡོར་ཁུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཤག་གཡར་མའི་ཕུག་པ་ནས་༢༠༡༠།༩།༢༨ཉིན་རྗོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

སྔོན་བྱོན་ལོ་པཎ་མཁའ་ལྡིང་གཤོག་རླབས་དུས་མཐའི་བདག་འདྲ་སྦྲང་འཕུར་ཙམ་ཡང་འེ་རེད་ལགས།།

མེས་པོའི་ལྗགས་རྩོམ་གངས་ཀྱི་ཀླུང་ཆེན་བདག་གི་འདི་འདྲ་འདམ་བུའི་ཆུ་རྙོག་རེད་དམ་ཅི།།

ཕ་སྐད་དྭངས་མར་ཆུང་ནས་འདྲིས་པའི་བརྩེ་དུང་ཟབ་མོ་གཞན་སྐད་གཡོན་མས་མ་འཕྲོག་པར།།

ཐོན་མིས་གནང་བའི་ངག་གི་གཏན་གྲོགས་ཀ་མད་སུམ་ཅུར་དགའ་བ་མཚོན་ཕྱིར་ངས་འདི་བྲིས།།

2010 Sep 29  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡    རིགས་རྫས།    DNA

༢ ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་བཞེད་ཚུལ།     Out of Africa Model

༣   ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ །   Multiregional Continuity Model

༤ བརྡར་ཝུན།     Charles Darwin

༥  ༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས།༽  Origin of Species 

༦ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ།     Thomas Henry Huxley

༧ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས། ༽    Evidence as to Man’s Place in Nature

༧༨     The Descent of Man     མིའི་བྱུང་བ།   

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༡ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ནགས་ཀློང་གི་སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ་དང་མཆིམས་ཕན་ཛེ། ཤར་གླིང་མ་ལི་ཞི་ཡ་དང་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་ནགས་ཚལ་གྱི་སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན་སོགས་མིའི་ཤ་ཚུགས་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་རྣམས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས། སྲོག་ཆགས་ཚན་རིག་ལ་མཁས་བ་དང་རིགས་རྒྱུན་རྡུལ་རྫས་ཡི་བརྟག་དཔྱད་ནི་མི་དགོས་་པར། ཁོང་ཚོ་ནི་ངེད་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ངང་གིས་སླེབས་ཤིང་། ཁོང་ཚོའི་ཤ་ཚུགས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལས་འུ་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་དང་འདྲ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ལས་ལོགས་སུ་ཆད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་རིགས་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་རྙེད་ནའང་།སྔོན་ཚེ་བོད་ཀྱི་སྨྱུག་ཐོགས་པ་དག་གིས་༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ཕྱིས་སུ་༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་སོགས་མཛད་དུས། བོད་པ་རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་མིའི་ཚུགས་ཀ་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་དེ་འདྲ་དངོས་སུ་མཐོང་བའམ།ཡང་ན་སྤྲ་མ་མའི་ཀེང་རུས་དང་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་མ་མཆིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ། སྐབས་དེར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་། སོག་པོ་དྲི་གུ་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་བསྟན་བཅོས་དང་ངག་རྒྱུན་གང་རུང་ནའང་། ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་སམ། ཡང་ན་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ངོས་ཀྱི་མིའི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ནི་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་པས། རང་རིགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་དེ་དག་གིས་གསར་མཛད་དགོངས་པ་ཞིག་དང་། མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་ལས་ཚུར་བླངས་ཤིག་མ་ཡིན་པར། གདོད་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡིག་ཐོག་ལ་བཀོད་པ་ཞིག་རེད་སྙམ་ལ། སྤྲེལ་ལས་མི་ཆད་པའི་བྱུང་བ་ཡིག་ཐོག་ལ་སྔ་ཤོས་ཀྱང་བོད་པའི་ངག་རྒྱུན་དེ་ཡིན་པར་སྣང་།

དེ་བས་ཀྱང་དེ་ནི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན་ཡ་ཐོག་བོད་མིའི་སྤྲེལ་སྲིན་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རབས་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་ཏེ ། བོད་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཡིན་ཚུལ་དང་ཚུལ་དེ་ཅི་ལྟར་ཡིན་པ། བོད་མིའི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེའི་ལྷ་མཆོག་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཅི་འདྲ་ཞུགས་ཡོད་པའི་སྐོར་ཡིན་ཞིང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་དང་། རིགས་པའི་ངར་ཁ་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱད་འདུག་པ་དང་། སྐབས་དེར་བོད་མི་རིགས་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་ཁོང་གི་བཟང་བོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་ཤར་བསྐྱོད་དང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་བརྩེ་དུང་དང་དགའ་བའི་ཕུད་ཀྱང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཡོ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས། རང་རེའི་མེས་པོའི་བྱུང་བ་དེར་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ཞིག་ལས་བརྒྱུད་པའི་འབྲེལ་ཐག་ཅིག་མི་དགོས་བར། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཐད་ཀར་བྱུང་བར་བྱས་ནའང་ཆོག་མོད། དེ་ལྟར་མ་བགྱིད་པར། སངས་རྒྱས་ཤཀྱྰ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མའི་ཞལ་ཆེམས་དང་།འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་ནུས་མཐུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་བཞེད་སོགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ལ་བརྒྱུས་ནས་བོད་གངས་ཅན་ཏུ་འཇུག་པར་བྱས་པ་དེས། བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་ཆད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག སྐབས་དེ་ཤད་ནས་གཡོལ་ཏུ་མི་བཏུབ་པར་བོད་མིའི་ཁ་རྒྱུན་ན་ཆད་པ་མེད་པར་གནས་ཤིང་། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་[༡]སྟོད་ཆའི་ལེའུ་སོ་བཞི་བ་སྟེ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བོད་མི་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ་དང་། ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མའི༽[༢]་ཟང་ཟིང་གིས་བཏུལ་བའི་ལེའུ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽[༣]་གི་བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ནས་ཆད་པའི་སྐོར་ཞེས་པའི་ལེའུ་སོགས་ལ་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། བོད་མིའི་མཆེད་ཁུངས་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་པ་རྩོད་མེད་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ། མཆེད་རིམ་དེའང་སྤྲེལ་གྱི་གནས་རིམ་ནས་སྤྲ་མ་མིའི་གནས་བབས་ལ་ཆད་པ། ཁ་ཟས་ཀྱང་ཐོག་མའི་དུས་རི་སྐྱེས་ཤིང་ཏོག་དང་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་པ། དེ་ནས་རིགས་རྒྱུད་མང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན་ཡ་ཐོག་ནགས་ཚལ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ། མཐར་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་དང་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གཤིས་བཟང་བའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་འབྲུ་བཏབ་པ་དང་ཐང་དུ་གནས་སྤོ་བགྱིད་དེ་སྡོད་ཁང་དང་མཁར་བརྩིགས་པ་སོགས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་དུ་མའི་དུས་ཡུན་ནང་འབྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོ་ཞིག་ལེའུ་ཐུང་བ་རེའི་ནང་སྐྱ་ཐིག་ཙམ་གསལ་འདུག་ལ། དེ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རིག་པའི་ལམ་ནས་ཀྱང་དཔྱད་རིན་དང་བལྟ་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག

ཕྱི་རྒྱལ་བ་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ཞི་མི་དང་ནགས་བྱི་ཡི་གཟུགས་བོངས་ལྟར་ཆུང་བའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ Bush Babies, Lorises, Tarsiers, Lemurs ་སོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༣༤་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་ད་ཡོད་སྤྲེའུ་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་དེ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ། སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ཆད་ཡོང་སའི་གདོད་མའི་སྲོགས་ཆགས་དེ་འདི་རེད་ཅེས་ད་བར་དུ་ཚན་རིག་པ་སུས་ཀྱང་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ཐུབ མི་འདུག་ལ། མ་འོངས་བར་ཡང་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་། ད་བར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ཁྲོད། ཊར་སེའར Tarsier ་ཞེས་པའི་མིག་རིལ་ཤེལ་སྒོང་དང་འདྲ་བ་དེར་སྲོག་ཆགས་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕུང་བོའི་གྲུབ་ཚུལ་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས་ཆོས་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་ལྗོན་ཤིང་སྟེང་སྤྲེའུ་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་དང་། མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་ཀྱང་བྱེད།

འོན་ཏེ། མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པས་སྤྲེའུ་འབྱུང་ཁུངས་དང་འབྱུང་རིམ་ཐད་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མི་བྱེད་པར། མིའི་རིགས་ནམ་ཞིག་ལ་ཅི་ལྟར་གང་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་ཆེད་དམིགས་རྩད་ཞིབ་དང་དཔྱད་པ་བྱེད་དེ། ཁོང་ཚོའི་ལུགས་ལ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༧་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྔ་རྡུམ་སུག་བཞི་སྤྲ་ཡི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་ཐུབ་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་པར་བཤད་ལ། [༤] ཁྲག་རྒྱུན་བརྟག་དཔྱད་ཚན་རིག་པས་ཚིག་ཐག་ཆོད་པོའི་ངང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ ནི་དེང་འཛམ་གླིང་འདིར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་སྤྲ་ཡི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་ཉེ་ཤོས་དང་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་བདུན་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་སུག་བཞི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་གཉིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་གཅིག་ནས་རིགས་རྒྱུད་སོ་སོར་གྱེས་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད།

མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་ནང་ཚན་རིགས་མ་འདྲ་བ་མ་མཐའ་ཡང་དྲུག་ཙམ་དང་། གཅིག་བྱས་ན་དེའི་ཉིས་ལྡབ་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་མི་དང་འདྲ་བར་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་། གཤིས་སྤྱོད་དང་ཁ་ཟས། སོའི་གྲུབ་ཚུལ་དང་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད། རུས་སྒྲོམ་གྱི་གྲུབ་སྟངས་སོགས་སྤྲ་དང་ཆེར་འདྲ་བ་ལས་མི་དང་འདྲ་བའི་ཆ་ཉུང་བ་ཡིན་འདུག

དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་༥་ཙམ་གྱི་དུས་ཡུན་ཁྲོད་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་རྣམས་སྐབས་དེའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་དང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་ལུང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཚམས་པར་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཞིང་། མཐར་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་ཀྱི་རིགས་མང་ཆེ་བ་ཤུལ་རྒྱུན་ཆད་འདུག་ཀྱང་། དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་རིགས་གཅིག་བར་བརྒལ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་བརྡབ་གསིག་ཛ་དྲག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཏེ། མིའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་ལམ་དུ་མུ་མཐུད་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་འདུག

ལོ་ཚད་ས་ཡ་༤ .༤་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨའར་སྡེ་དང་། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣.༢་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་ལོ་སེ ། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢.༥་ཅན་གྱི་ཐོང་བུའི་ཀ་ལི་སོགས་ནི་མིའི་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་ཚོའི་ཚབ་མཚོན་གྱི་འགྱུར་རྡོའི་དཔང་རྟགས་ཚད་འཕེར་དང་མིའི་རིགས་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་ཚད་མཐོའི་གདེངས་འཇོག་ཐོབ་མཁན་གྱི་གྲས་ཡིན་འདུག། [༥]

ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ནི་མིའི་འཕེལ་རིམ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་སྟེ། སྐབས་དེ་ཚོད་ཅིག་ལ་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་ཤེས་རྒྱ། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་བཟོ་རྩལ།ཕུང་པོའི་གྲུབ་ཚུལ་སོགས་མིའི་ཁྱད་ཆོས་མང་བར་ལྡན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ ཞེས་པའི་རིགས་རྒྱུད་དེ་བྱུང་འདུག་ལ། དེ་ནི་སྤྲ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་མང་བ་ལྡན་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་ས་མཚམས་ལས་བརྒལ་ཏེ། མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཆེར་ལྡན་ཞིང་། མི་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་སྦྱར་རུང་བའི་གནས་བབས་ལ་སླེབས་ཡོད་འདུག [༦]

༡༩༨༤ ་ལོར་ཏུར་ཀ་ན་མཚོ་འགྲམ་དུ་རྙེད་པའི་གཏེར་འགྱུར་ཀེང་རུས་ བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན་ནི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་འདུག་ལ། འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ནི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡.༥ ཙམ་དང་། བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ནའི་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་རུས་སྒྲོམ་གྲུབ་སྟངས་སོགས་དེང་རབས་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག   རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས། ༽་ཞེས་པའི་ཀླད་ཀྱི་གཏམ་ནང་། “འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ནི་མེ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དང་། དམར་ཟས་ཐོབ་ཆེད་རྔོན་རྒྱག་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ།དེང་རབས་མི་ལྟར་རྒྱུག་རྩལ་ལྡན་མཁན་ཐོག་མ། ཀླད་པའི་ནང་སྔོན་འཆར་གདིང་དེ་རྡོ་ཆས་ཡོ་བྱེད་བཟོ་མཁན་ཐོག་མ། རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་ཕྱི་ཡུལ་སྙེག་མཁན་ཐོག་མ་དང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་ཚད་ངེས་ཅན་གྱི་སྐད་བརྡ་ཡོད་མིན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་ཡང་། ཁུངས་སྣེ་ཁ་ཤས་ལས་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་མཆིས” ་གསུངས་འདུག

འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་བྱང་དུ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་ཏུ་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱག་ནག་བར་སླེབས་ཡོད་འདུག་ལ། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་འགོ་སྟོད་དུ་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ཉེ་མཐའི་འབྲུག་རུས་རི་བོའི་བྲག་ཕུག་ནས་རྙེད་པའི་པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྨད་དུ་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་འཇའ་བ་ནས་རྙེད་པའི་འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ་སོགས་ནི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་་ནས་མཆེད་ཡོང་བའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དང་། ཉེ་བའི་ཆར་འཇོར་རྗི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་བརྒྱད་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་ཚད་ཡིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་པ། ད་བར་ཨེ་ཞི་ཡའི་ཡུལ་ལུང་ནང་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་མིའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཡིན་འདུག་ལ། གསར་རྙེད་འགྱུར་རྡོ་དེས་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ཐད་ཡང་བསྐྱར་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་བཟོས་ཡོད་འདུག

མཐར། ངེད་ཅག་དེང་རབས་མཛངས་མིའི ་བྱུང་བ་ནི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་རྩོད་གླེང་ཅན་གྱི་ལེའུ་ཞིག་དང་། ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ དང་ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་གྱི་འདོད་ཚུལ་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ཡོད་ལ། སྔ་མ་ལྟར་ན། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ཡས་མས་དེར་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་མཆེད་དེ། འཚོ་གནས་ཁོར་ཡུག་དང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་རང་གཤིས་མི་འདྲ་བའི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་རིམ་གྱིས་རིགས་རྒྱུད་བསྲེས་སྤེལ་དང་།ཡུལ་སོ་སོའི་རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པར་དེང་རབས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ།

འདོད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན། མི་ལོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་ནས་ཉིས་འབུམ་སྔོན་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་རུ་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནང་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་གདུང་རྒྱུད་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་རིམ་གྱིས་མཆེད་དེ། ཡུལ་དེ་དག་ནང་གི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་བཅད་ཤུལ་དུ་ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ལྔ་ཁྲི་ནས་དྲུག་ཁྲི་ཡས་མས་སུ་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་བཙན་ས་ཟིན་པར་འདོད་ལ། འདོད་ཚུལ་དེའི་རྒྱབ་རྟེན་ནི། ད་སྔ་ཕན་ཆད་དེང་རབས་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧླུ་རི་ཀ་ལས་གླིང་གཞན་དུ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་ཕུང་ནང་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་དུ་བུ་རྒྱུན་ཆད་ཟིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཁྲག་རྒྱུན་རྫས་རྡུལ་བསྲེས་སྤེལ་མངོན་གསལ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་པོའི་ཕྲ་ཕུང་ནང་གི་མ་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཟེར་བ་རིགས་འདྲ་ཡིན་པར་མ་ཟད། མ་བརྒྱུད་རྫས་རྡུལ་དེའི་མཆེད་ཁུངས་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་བསྐྱེད་མ་ཞིག་ལ་ཁུངས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡིན།

2011 Feb 4    

ཐ་སྙད་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ།  Gorilla

༢  སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ།   Chimpanzee 

༣ སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན།   Orangutan

༤ རི་ཆར་སྒྲི     ལི་ཁེ།   Richard Leakey

༥ ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་   ཨའར་སྡེ།   Ardi

༦ ཐོང་བུའི་ཀ་ལི།  Taung Child

༧  ཀེང་རུས་ལོ་སེ།  Lucy

༨འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས།  Homo erectus

༩  བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན།   Turkana Boy

༡༠ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་༽     The Origin of Humankind

༡༡   པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ།   Peking Man

༡༢  འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ།    Java Man

༡༣ དེང་རབས་མཛངས་མི།    Homo sapiens

༡༤  ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ།         Multiregional Continuity Theory 

༡༥   ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་ གྱི་བཞེད་ཚུལ།      Recent “Out of Africa” Theory 

༡༦ རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ།     Mt.DNA                  

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༢ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

འགྲོ་མིའི་མཆེད་ཁུངས་དེ། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ཁོ་ན་ལས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལ་རྩད་གཅོད་དང་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་མེད་པ་ནི་མིན་ཡང་། ༡༨༧༡་ལོར་པར་སྐྲུན་བགྱིས་པའི་༼མིའི་བྱུང་བ ༽་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་ནང་། སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་ཆེན་མོ་ཊར་ཝུན་གྱིས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་ཡིན་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ལུང་བསྟན་ཕེབས་པ་ལ་བརྟེན།དུས་རབས་གོང་མའི་སྟོད་ནས་མིའི་མེས་པོའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྩད་གཅོད་བྱེད་མཁན་ཐོག་མིའི་གྲས་དང་། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ མ་རེ ལི་ཁེ་ཟུང་གིས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁེན་མྱ་ དང་ཐན་ཛན་ནི་ཡའི་ནང་ཡ་ཐོག་མིའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་དང་ཤུལ་བཞག་རྩད་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གི་བུ་རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་དང་། ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་ *  སོགས་མི་རྒྱུད་བྱུང་རབས་ཚན་རིག་པ་གཏེར་སྟོན་ཆེ་ཆེ་གྲགས་གྲགས་མང་བོ་ཞིག་འདས་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ལྷག་རིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཁེབས་སའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་ནས། ས་བསློགས། བྲག་བརྐོས། རྡོ་ཕྱེ་བཙགས། ས་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ལུང་ཤུར་དང་། གྲོག་རོང་རེ་རེའི་ནང་ཕྱིན་ནས་གྲོ་མ་བརྐོ་བརྐོ་དང་། ཞིང་ཁ་ནས་སྙེ་མ་འཐུ་འཐུ་བྱས་ཏེ། ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་ལྷག་འགྱུར་རྡོ་ཆག་དུམ་ཞིག་ཡན་ཆད་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་བའི་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣་ནས་༥་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༥ ཕྱེད་སྔོན་དུ་ཡ་ཐོག་མེས་པོས་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་པའི་རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༦ ་སྔོན་ཙམ་ལ་མེ་རིའི་ཞུན་ཐལ་སྟེང་བཞག་པའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རྐང་རྗེས་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དུ། རིགས་རྒྱུད་རྫས་རྒྱུན་ཆེད་མཁས་ཚན་རིག་པས་དེང་རབས་མིའི་འགོ་ཁུངས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁུངས་གཏུགས་པ་དང་། མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཡིན་པའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁོ་ནར་གནས་འཆའ་བ་སོགས་ལ་བརྟེན། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་འདོད་ཚུལ་དེ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་། བཤད་ཚུལ་དེའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག

ཡིན་ནའང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པའི་ལོ་ཚད་དང་མཉམ་པའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ། མེས་བོའི་རྐང་རྗེས་སོགས་མ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དག་ནི་མིའི་འགོ་ཁུངས་མིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བོད་ཡུལ་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་ཡི་རིགས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་བར་བརྒལ་དུས་སྐབས་དེར། ཧི་མ་ལའི་ཡའི་མཐོ་ཚད་མཚོ་ངོས་ལས་མི་ཊར་༡༠༠༠་ཙམ་མ་གཏོགས་འཕགས་མེད་པས། རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་ནས་ལྡང་ཡོང་བའི་དྲོད་འཇམ་དང་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་བུ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ངོས་ནས་བྱང་ངོས་བར་རྒྱུ་ཞིང་། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་༡༠ºC(50ºF)་ལས་མཐོ་བ་དང་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་ཆར་བ་འབེབས་ཚད་མི་ལི་མི་ཊར་༢༠༠༠(mm)་ཡིན་པས་སའི་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་གི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་བ་དང་། ཧི་མ་ལ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་གཏེར་ནང་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་དུ་སྐྱེས་པའི་རྩི་ཤིང་དང་འབྲུ་སྣའི་དཔང་རྟགས་རྙེད་པ། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ནས་༥་བར་གྱི་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་གི་སྲོགས་ཆགས་རི་རྟ་རྨིག་གསུམ་པའི་འགྱུར་རྡོའང་བོད་དུ་རྙེད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པའི་ཡབ་ཆེན་ཞིང་གཤེགས་ཅ་ལན་པོ་ཡིས། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྤྲ་དང་སྤྲེའུ། མིིའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་བསྡད་ཡོད་པས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་མིའི་འགོ་ཁུངས་འཚོལ་ཞིབ་སྣང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་གསུངས་ཡོད། [༧]

༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽་ནང་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྐོར་ལ། “ … … དེ་ནས་ཡང་བོད་ཡུལ་ཁ་བ་ཅན་དེའི་སྟོད་ཁམས་གསུམ་ན་གངས་རི་དང་། བྲག་རི་དང་། གཡའ་རིའི་ར་བ་ན་སེངྒེ་དང་ལྕེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པའི་གཅན་གཟན་སྣ་ཚོགས་དང་། ཤ་རྒོ་སྙན་ལ་སོགས་པ་རི་དྭགས་སྣ་ཚོགས་གནས་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་དང་ནགས་ཀྱི་ར་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་པས་དབང་བྱས། སྨད་ཁམས་གསུམ་ན་ནགས་ཀྱི་ལྗོངས་དང་། མཚོ་དང་མཚེའུ་དང་ནེའུ་སིང་གི་ར་བ་ན་འདབ་ཆགས་ཀྱི་བྱ་སྣ་ཚོགས་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ལ་སོགས་པ་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་ཏེ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་ཡེ་མེད…”ཅེས་སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི། སྨད་ཁམས་གསུམ་སྟེ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་རྒྱུད་ནི་ནགས་ཚལ་དང་མཚོ་དང་མཚེའུས་ཁེངས་ཤིང་། འདབ་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྲོགས་ཆགས་གླང་པོ་ཆེ་དང་།ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ཡང་ཡོད་པས་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཚ་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་ལ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་གསུངས་བས། སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་གཞི་ནས་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པས་ཁེངས་ནས་ཡོད་པས་སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་བཟའ་ཚོ་གཉིས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མང་དུ་སྡོད་པ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ནགས་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁེགས་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། རི་བྲག་དང་སྤང་ནའང་འཚོ་སྡོད་དང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་རྐང་གཉིས་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ཡང་ཅུང་འདྲ་བ་མིན་ནམ་སྙམ།༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དུའང་སྐབས་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་གོང་གི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གསུངས་ནས། དེ་མུར། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ “བུ་དྲུག་བྱུང་སྟེ།ཕ་སྤྲེའུ་ཡིན་པས་ལུས་སྤུས་ཁེངས་བ། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ཡིན་པས་མཇུག་མ་མེད་པ། ”་དང་། “དེ་རྣམས་ཀྱང་གདོང་དམར་བ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་དགའ་བ། སྐྲ་ཡོད་པ་ལུས་ལ་སྤུ་ཡོད་པ་སྨྲ་ཤེས་པ་སྐྱེས་སོ།”་ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་རང་མཚན་བ་ཞིག་ལོགས་སུ་ཆད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྤྲེའུ་དང་འདྲ་ཡང་། དམའ་རིམ་སྤྲེའུ་སྤྱིར་བཏང་བ་མཇུག་མ་ཅན་དག་མ་ཡིན་པ།ཁ་ཟས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་རིགས་ཁོ་ན་བསྟེན་པ་མ་ཡིན་པར། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལའང་སྤྱོད་ཀྱིན་པ། སྨྲ་ཡང་ཤེས་སོ་ཞེས་ཚད་མཐོའི་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཐུབ་མིན་ཚོད་དཔག་བྱེད་དཀའ་ཡང་། ལུས་པོའི་ཡན་ལག་འགུལ་བསྐྱོད་དང་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་བརྡ་ལམ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱང་གང་མཚམས་དར་ཡོད་འདུག

དེ་ནས། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་ “བུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དེས་ནམ་ལྟོགས་པ་ན་ཟར་འོང་བར་འདུག་ནས། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནགས་རྨ་བྱ་ཚོགས་ཅན་བྱ་བ་ན་སྤྲེའུ་ཡོད་པའི་ཟླ་ལ་བསྐྱལ་ལོ། དེ་ནས་སྤྲེལ་མོ་དེ་རྣམས་དང་ཚོགས་པས། ཕས་ལོ་གཅིག་ལོན་ནས་ལྟར་ཕྱིན་ཙམ་ན་སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་འཕེལ་ནས་འདུག་གོ།” ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་གྱིན་པ་དང་། སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྲ་དང་མིའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས།

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རང་བྱུང་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན། གྲོ་དང་། སྲན་མ་དང་། སྲན་ཆུང་། སོ་བ་ལ་སོགས་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ་གསུངས་འདུག་ལ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན།“ … …དེ་ནས་སྤྲེའུ་ཕྲུག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ཐོག་ཟོས་པས་ཚིམ་པར་གྱུར་ནས། སྤུ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་། མཇུག་མ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་སྟེ། སྨྲ་ཤེས་ནས་མིར་གྱུར་ཏོ། ། ཟས་སུ་མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཐོག་ཟ་ཞིང་། གོས་སུ་ཤིང་ལོ་གོན་པར་གྱུར། དེ་ལྟར་བོད་ཁ་བ་ཅན་པའི་མི་འདི་རྣམས་ཕ་སྤྲེའུ་དང་། མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་ལས་ཆད་པ་ཡིན་པས། རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། … … དེའི་དུས་དེར་རི་རྣམས་ནི་ཤིང་ནགས་སུ་སོང་། ཀླུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུས་ཁེངས་ཡོད་པ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཁ་ཕྱེ་ནས། ཆུ་ཐམས་ཅད་དེར་སོང་སྟེ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཏུ་ཐིམ་མོ།། དེ་ནས་ཐང་ཐམས་ཅད་ལ་ཞིང་བྱས། གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་བརྩིགས། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བྱོན་ནས། རྗེ་དང་འབངས་སུ་བཅོས་སྐད་དོ།།” ་ཞེས་གསུངས་འདུག

དེ་ལྟར། བོད་མིའི་ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་ནི་སྤྲེའུ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་ནའང་། མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ཡིག་ཚང་དེར་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ནི་མི་ཤ་ཟ་ཞིང་མི་ཁྲག་འཐུང་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་དེ་འདྲ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སྤྲ་མ་མི་ཡི་རིགས་ཤིག་རེད་སྙམ་དེ། རྒྱུན་མཚན་ནི། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་མཉམ་དུ་སྡོད་པ་དང་། བྲག་སྲིན་མོ་ནི་སྤྲ་དང་སྤྲ་མ་མི་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་རྔ་མ་དང་བྲལ་བ། མོ་རང་ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་བའི་དུས་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་གམ་དུ་ཕྱིན་ནས་འདོམས་དང་ནུ་མ་བསྟན་ཏེ་ཆགས་པའི་བརྡ་བསྟན་པ། མཐར་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བ། གལ་སྲིད་ཁྲག་སྐོམ་འཐུང་དང་ཤ་ཁམ་ཟས་བྱེད་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་དུས་སྲིན་པོ་ཞིག་གི་སར་འཁྲིག་སྲེད་བསྟེན་དུ་འགྲོ་བ་ལས། རང་དང་རིགས་མི་མཐུན་ཞིང་། ཁ་ཟས་ལ་ཤིན་ཏུ་རུང་བའི་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་སར་འདོད་པ་འཚོལ་དུ་ཡོང་མི་ངེས་པ་དང་། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་གི་རྭ་བ་རུ་སྤྲེའུ་དང་ཤ་གཟན་སྲིན་མོའི་རིགས་ལྷན་དུ་སྡོད་ཐབས་ཀྱང་མི་ཡོང་བ་ཡིན། གལ་སྲིད་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་སྡོད་པ་ཡིན་ཡང་། བར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤྲེའུ་རྣམས་སྔར་ནས་ཟོས་ཚར་བ་ཡིན།

བྲག་སྲིན་མོ་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་མཁན་ཡིན་པས་སྤྲ་ཡི་རིགས་སུ་མི་འདོད་ཟེར་ན། ད་ཡོད་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡིས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་གཞན་བསད་ནས་ཤ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུག་ལ།མཚམས་མཚམས་ལ་རང་དང་རིགས་རྒྱུད་གཅིག་པའང་དམར་གསོད་བྱས་ཏེ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུགདེ་མ་ཟད། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་དུ་བྱུང་མྱོང་བའི་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་སྤྱོད་མཁན་ཤ་སྟག་མ་ཡིན་པར་དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་ཀྱང་ཡིན་འདུག མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་མི་ལ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ནི་དམར་ཟས་ཡིན་པ་དང་།ཁ་ཟས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་དེ་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ལྡུམ་ལས་བརྒལ་ཏེ། སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་ཁྲག རྐང་ལ་སོགས་པ་དམར་ཟས་སྤྱད་པ་ལས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་པའི་ཀླད་པའི་བོངས་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་རིགས་པ་འདིང་བ་དང་ལག་ཆ་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་མང་དུ་འཕེལ་ནས། མཐར་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་པར་བཤད་པས། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱང་ཤ་ཁྲག་ལ་སྤྱོད་མཁན་ཡང་ཡིན་པས། གཅིག་བྱས་ན། ཀླད་པའི་ཆུ་ཚད་ཅུང་མཐོ་བར་སླེབས་པའི་རྐང་པའི་སྒང་ལངས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་མཁན་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་མིན་ནམ་སྙམ། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ལ་སྲིན་མོའི་མིང་ཐོགས་དོན་ཡང་དམར་ཟས་ཤུགས་ཆེར་སྤྱོད་པ་དེས་རེད་སྙམ།

དེང་སྐབས་དབྱིན་ཡིག་གི་འགྱུར་ནང་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་Ogress་[༨]དང་RockDemoness་[༩]ཞེས་ཡིག་འབྲུ་ངོ་གདོང་ཐད་བསྒྱུར་དང་། དེ་ལ་དོགས་འདྲི་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་ལ། ང་ཆེ་ང་བཙན་ཟེར་མཁན་གྱི་བོད་རིག་མཁས་པ་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལ་འགྲིག་རྟགས་ཆེན་པོ་རེ་བརྒྱབ་ཡོད་པས། ང་ལྟ་བུས་དོགས་སློང་བྱས་ཀྱང་ར་མ་འཕག་ནས་ར་ཁང་མི་བཤིག ཙི་གུ་འཕག་ནས་རྫ་མ་མི་ཆག་གི་ཟླ་ལ་ཕྱིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་གི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། ངོ་གདོང་ལ་འབྲུ་འདེད་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཚེ། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་ཚད་སྐོར་ལ་ཐུགས་མཉམ་མ་བཞག་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པ་དཔེར་ན། རྒྱ་གར་དུ་མི་བྱུང་ཚར་བས་མ་ཟད། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བརྩིགས། རྒྱལ་བོ་སྲས་གཙང་གི་སྲས་སི་ངྷར་ཐྰ་མིའི་སློབ་དཔོན་མང་པོའི་དྲུང་ནས་གདམས་པ་གསན། སྒྲུབ་པ་བྱས། འཚངས་རྒྱས། རྒྱ་གར་བ་ཚོར་ཆོས་འཁོར་བསྐོར། མཐར་ཁོང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མར་ད་དུང་བོད་ཡུལ་དུ་དུད་འགྲོ་ལས་མི་མེད། དེ་ནས་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་ཐུང་བ་ཞིག་ནང་བོད་མི་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་རེད་མོད། ངག་རྒྱུན་དེའི་ངོར་དཀྲིས་པའི་སྒྲིབ་ཡོལ་སྲབ་མོ་རེ་རེ་དཀྲོལ་ཤུལ་དུ། ལོ་ངོ་ས་ཡའི་གོང་དུ་རིགས་འདེད་ཐུབ་ཅིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རྣམ་བཤད་དང་འདྲ་བའི་བོད་པའི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འོད་འཚེར་འཚེར་གྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་རེ་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་རྙིང་དེ་དག་ནང་སྦས་སྐུང་བྱས་ནས་འདུག

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཡུལ་གྱི་ལྷ་སྲུང་གཉན་པོ་དག་གིས་བསྐལ་བ་ནས་བསྐལ་བའི་བར་སྲུང་བའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རི་བྲག་གི་ཁོག་པ་དང་། གངས་རི་ཡི་གཏིང་། མཚོ་དང་མཚེའུའི་ཞབས། ས་ཡི་རྟིང་རིམ་ཞོལ་མ་ན་ལོ་ཚད་འབུམ་ཕྲག་ནས་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་སམ་ཡང་ན་བོད་ཡུལ་གཅིག་པུ་ན་མ་གཏོགས་མེད་པའི་རང་བྱུང་རྒྱུ་ཆ་གཞན་གྱིས་བཟོས་པའི་ལག་ཆ་དང་ཡོ་སྤྱད་སོགས་བསྔོགས་འདོན་བྱ་རྒྱུར་ངང་སྒུག་བྱེད་ཡོད་སྲིད།།

གཅིག་བྱས་ན། ཉིན་མ་ཞིག ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་མོའི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ས་ཁར་བུད་ནས་ང་ཚོའི་དཔེ་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་དེ་དག་ལ་སྔར་ན་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་འོད་སྣང་ཞིག་སྤྲོད་སྲིད།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་པ་རི་སྒང་གི་ལུག་རྫི་དང་། ས་ཞིང་འཕྲུ་སློག་བྱེད་མཁན་གྱི་ཞིང་བ། ལམ་བཟོ་བ་དང་གཏེར་ཁ་བསྔོགས་མཁན། རི་མགོ་ན་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་བརྐོ་མཁན་དེ་འདྲས་དུས་རླུང་དྲག་པོས་ས་ཤུན་བཀོག་ཤུལ་དང་། ཁང་ས་དང་ཞིང་ས་སློག་ཤུལ། དྲག་ཆར་གྱི་ལུང་ཤུར་གཤགས་ཤུལ། རི་གཏེར་གྱི་ལྟོ་བ་དབྲལ་ཤུལ། ས་གས་རི་ཉིལ་བྱུང་ཡུལ་སོགས་སུ་མེས་པོའི་འགྱུར་རྡོ་དེ་འདྲར་ཁ་ཐུག་བརྒྱབ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་ལ། དེ་ལ་ས་རྡོའི་ཚོར་སྣང་ལས་གང་ཡང་བྱུང་མེད་ཀྱང་སྲིད། དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་ལ་འགྱུར་རྡོ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཤེས་རྒྱ་མེད་པས་མ་ཡིན་པར། གཏེར་རུས་དེ་དག་ས་རྡོ་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དང། རྡོ་ལྟར་མཁྲེགས་ཤིང་ས་རྡོའི་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་དེ་དག་ས་རྡོ་ལས་ལྷག་ཅིག་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་ལས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཀྱང་ཡིན།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཀྱི་ས་གཤིས་ལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ལྟར་ཏུ་མེ་རིའི་ཐལ་བ་གདན་ལ་གདིང་དེ་གཏེར་རུས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གསོག་ཉར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ལྡན་མེད་པས། རང་ཅག་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རུས་པའི་ལྷག་མ་གདོད་ནས་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་དབྱིངས་རིམ་ལ་འཐིམས་ཚར་ཡོད་ཀྱང་སྲིད།

གང་ལྟར་ཡང་། སྐུ་ཞབས་ཊར་ཝུན་གྱི་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བ་དང་འབྱུང་བའི་འདོར་ལེན་གྱི་རིག་པ་བོད་ལ་དར་བ་ནས་བཟུང་། རང་ཅག་བོད་པ་ཚོས་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ལ་ནུབ་གླིང་བའི་སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་རིག་པའི་ལམ་ནས་བསྐྱར་ཞིབ་དང་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱི་རྒྱལ་མཁས་བའི་ཁྲོད་དུ་གདེང་འཇོག་ཡོང་བ་ལ་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེར་མ་འགྲིག་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་གླིང་བའི་ཁྲོད་ཟུར་ཟའི་རྣམ་འགྱུར་འཛིན་མཁན་ཡང་རེ་ཟུང་ཡོད་ཡོད་འདྲ་སྟེ། ཨ་རི་ཞི་ཁ་དགོ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་ཉམས་ཞིབ་པ་ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན་ གྱིས་༼བོད་པ་ཚོ༽་ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ནང་ “དེང་རབས་བོད་པ་རྩོམ་འབྲི་བས་སྐབས་རེར་(བོད་མི)་སྤྲེལ་ལས་བྱུང་ཚུལ་དེར་འཇུས་ནས་གནའ་སྒྲུང་དེ་ཏར་ཝུན་རང་ལུགས་ལ་ཁ་གཅུས་དང་། བོད་མི་བསམ་བློ་བ་ནི་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་ལབ་ཀྱིན་ཡོད།”[༡༠]ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཕྲན་ཀྱིས་ཉེ་སྔོན་ཁ་བརྡ་དྲ་རྒྱ་སྟེང་སྤེལ་ཟིན་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ནང་། བོད་མི་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་ཡིག་ཐོ་ནི་ཊར་ཝུན་གྱི་༡༨༧༡་ལོར་མཛད་པའི་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་༼མིའི་བྱུང་བ༽་དང་ཁོའི་ལྟ་གྲུབ་སྐྱོང་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཧ་སི་ལེ་ཡིས་༡༨༦༣་ལོར་མཛད་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་ཡི་རིགས་གཉིས་རིགས་རྒྱུད་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལས་མཆེད་པར་བརྗོད་པའི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་༼རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཁྲོད་མིའི་གོ་གནས༽་གཉིས་ལས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་གྱི་སྔ་ཞིང་། གལ་སྲིད་བོད་པའི་ཡིག་ཐོ་འདི་འདྲ་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་ཡིག་ཚགས་ནང་རྙེད་པ་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོས་ཧབ་འཐོབ་རྒྱག་བཞིན་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ནང་ལུང་འདྲེན་བྱེད་ངེས་རེད་ཅེས་ལབ་ཡོད་ལ། དེ་དོན་ནི། བོད་པ་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་དང་། བོད་པ་ནི་ཊར་ཝུན་དང་ཧ་སི་ལེ་ནང་བཞིན་ཚན་རིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱིན་མེད་པར། ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་སྟེང་དམག་ཤུགས་དང་མཚོན་ཆའི་དཔུང་ངར་ངོམ་སྟངས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར།རིག་གནས་ཀྱི་ཁ་སྟབས་བཙན་གཉོམ་ཡང་དེ་འབྲེལ་རེད་ཟེར་གྱིན་ཡོད། ༼རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་༢༠༡༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡་ནང་རྫོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།༽

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡  ༼མིའི་བྱུང་བ།༽   The Descent of man

༢    ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ   Louis Leakey

༣   མ་རེ ལི་ཁེ།   Mary Leakey

༤ ཁེན་མྱ།   Kenya

༥     ཐན་ཛན་ནི་ཡའི།    Tanzania 

༦  ་ནོར འཇོ་ཧན་སན།   Donald Johanson

༧ ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ།   Great Rift Valley

༨ མིའི་རིགས་རྒྱུད།    Homo

༩   སྤྲ་མ་མི།     Ape

༡༠ སྤྲ་་མ་མི་རྐང་པ་གཉིས་སྟེང་ལངས་ནས་འགྲོ་མཁན།  Bipedal Ape

༡༡ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན།    Matthew T. Kapstein 

དཔྱད་ཡིག་དང་མཆན་བུ་སྦྲགས་མ།

[༡] ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽ Trayang and Jamyang Samten, Reproduced from a print from no longer extant Spuns-than (Punakha) blocks, New Delhi 1975

[༢] ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽ མགོ་བཙེམས། ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཊི་ཤས་གཏེར་ནས་བཏོན། སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོས་ཞུ་དག་བྱས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༩་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༩་བ།

[༣] ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། ༽ མགོ་བཙེམས། མཛད་པ་པོ་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༥་བ།

[༤] ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་སྤྲ་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་སྔ་ནུབ་དུས་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བྱུང་ཚུལ་ཐད་འདོད་ཚུལ་མ་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཅུང་དར་ཆེ་བ་ནི། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༥ སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེབས་ཤིང་།དེར་སྤྲ་དང་སྤྲེིའུ་རིགས་སྣ་མང་དང་མཐོ་རིམ་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞི་བྱས་ཡོད་པ། དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ནང་འབྱུང་ཁམས་ལ་བརྡབ་གསིག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་ཡུལ་དེའི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དེ ། དེ་ནི། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྐམ་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་བྱང་གི་ཨ་རབ་ཀྱི་མཚོ་དམར་པོ་ནས་ཐུར་དུ་ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་། ཁན་ཡ། ཐའན་ཛི་ནི་ཡ་དང་ལྷོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ལ་ཐུག་གི་བར་ས་གས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ནས། ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་ཁན་ཡ་ནང་མཐོ་ཚད་ཕི་ཊི་༩༠༠༠་ཙམ་གྱི་མཐོ་སྒང་འབུར་ཐོན་བྱུང་ཞིང་། དེས། ཤིང་ནགས་སྐྱེ་འཕེལ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ནས་ཤར་ལ་རྒྱུ་བའི་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་ཁམས་ཀྱི་འགྲོས་ལ་འགོག་རྐྱེན་བྱས་བས། གདན་འདིང་བ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ནགས་ཚལ་འགྲིབ་ནས་ཁ་འཐོར་དུ་ཕྱིན།དེ་མུར། ས་གས་བྱུང་ཡུལ་ནང་ས་ཁམས་རྟེན་གཞི་བྱེད་སའི་ས་རྟིང་གི་རྡོ་ལེབ་ཆེན་མོ་མུ་མཐུད་འགུལ་བསྐྱོད་བྱས་འབྲས་སུ་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༢་སྔོན་ཙམ་དུ། བྱང་ནས་ལྷོ་བར་Great Rift Valley་ཞེས་བའི་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཐུར་དུ་རིང་བ་དེ་རིམ་གྱིས་ཆགས་ནས། ཡུལ་དེ་དག་ནང་སྒང་མཐོན་པོ་དང་ཐང་དམའ་མོ། ལ་མཐོན་པོ་བྲག་གཟར་མོ། ཤིང་ནགས་ཐར་ཐོར་གྱི་མཐོ་སྒང་དང་རྩྭ་ཡིས་ཁེབས་པའི་ཐང་སྟོང་དང་། ཡུལ་ལྗོངས་མ་འདྲ་བ་དེ་དག་ནང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱང་ཆ་མི་སྙོམ་པར་གྱུར་ནས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དེ་སྔོན་ལྟར་ཤིང་ནགས་གིས་ཁེངས་བའི་ཁོར་ཡུག་དང་གནམ་གཤིས་སྣ་གཅིག་ཅན་མ་ཡིན་པར། སྣ་མང་རྙོག་འཛིང་ཅན་དང་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་ཅན་གྲུབ་པ་ནི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་གདོད་ནས་འཚོ་བའི་སྤྲ་ཡི་ཁོར་ཡུག་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་དེ་ནང་མུ་མཐུད་གསོན་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་ཁ་ཟས་འདང་ངེས་ཤིག་ཐོབ་ཏེ་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རིགས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས། དེ་སྔོན་ལྟར་རྩོལ་མེད་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་ཁ་ཟས་འབེལ་འབེལ་ལྷུག་ལྷུག་ཡིན་པའི་ཤིང་ནགས་ཁོ་ནའི་ཁྲོད་ལྷོད་གཡེང་ངང་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། ད་ནི། ལ་དང་ལུང་བ། རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་མང་པོ་བརྒལ་ནས། རྒྱང་ཐག་རིང་བའི་སར་ཁ་ཐོར་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཤིང་ནགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ཁ་ཟས་འཚོལ་དགོས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནང་སུག་བཞི་སྟེང་གོག་བགྲོད་ལས་སུག་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དཀའ་ཚེགས་ཆུང་བ་དང་སྟབས་བདེ་བ་ཡིན་འདུག་པས། རིམ་གྱིས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བའི་རིགས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད། (ཞིབ་རྒྱས་ Richard Leakey ་ཡིས་མཛད་པའི་ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་The Origin of Humankind༽་ནང་གཟིགས་འཚལ། )

[༥] ས་ཁམས་རིག་པ་བ་དང་གནའ་རྫས་ཚན་རིག་པས་Potassium-argon dating ་ཞེས་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་མང་པོ་ཕྱིན་པའི་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་གཞལ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་འདུག། འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སའི་གནས་དེ་གའི་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོ་ནང་Potassium-40 ་ཞེས་པའི་ལྕགས་་རྡུལ་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡོད་པ་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ནང་འཐོར་ཞིག་འགྲོ་བའི་དུས། རླངས་རྫས་ Argon-40་ཞེས་པ་ཞིག་ཐོན་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག་ལ། རླངས་རྫས་Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོའི་་ལོ་ཚད་གཞལ་གྱིན་ཡོད་འདུག ། རླངས་རྫས་Argon-40་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་ཇི་ལྟར་མང་ན། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་དེ་ལྟར་རྙིང་བ་དང་། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེ་ དེར་རྙེད་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་ཀྱང་ཡིན་འདུག ལོ་ཚད་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་ལ་ཆ་བཞག་ན། ལོ་ཚད་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲིའི་ཧེ་བག་ཡོང་བའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཆོག་འདུག དེ་དོན་ནི། མ་བྲག་སྲིན་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་པ་ཡིན་ན། དེར་ཡོད་མེ་རི་ཞུན་རྡོ་ནང་གི་རླངས་རྫས་ Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་ཁོ་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོའི་་ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢་ཐོབ་བ་ཡིན་ན། མགོ་སྐོགས་འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ངོ་མ་ནི་ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆུང་བ་ཡིན་སྲིད་ལ། ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆེ་བའང་ཡིན་སྲིད།

[༦] མི་རྒྱུད་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་བའི་ཁྲོད། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ Homo erectus་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་འབོད་པ་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འཇོག་པར་དོགས་པ་མེད་ནའང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་བོར་འོས་བའི་འགྲོ་མི་ལག་ཆ་བཟོ་མཁན་Homo habilis ་ཞེས་བ་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་དང་མིའི་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་དེར་དགག་བྱ་དང་མ་རངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་མཁན་གང་མང་བྱུང་ཟིན་མོད། དེང་སྐབས་གང་ལྟར་ཡང་དེར་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ཐོག་མའི་གྲལ་དུ་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཡོད། Homo erectus་ཞེས་བའི་མིང་འདི་ཨེ་ཞི་ཡའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་གཉིས་ཀར་སྤྱོད་མཁན་དང་། ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་༼འདིའི་མཇུག་ཆད་འདུག་ཀྱང་མ་ཡིག་བོར་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་། ཟོག་རྫི་ལྷ་མགོན་ནས ༢༠༢༣་ལོར།༽

[༧] Jia Lanpo, Early Man In China ( Foreign Language Press, Beijing 1980 Pg 3)

[༨] Matthew T.Kapstein, The Tibetans [ Blackwell Publishing 2006 Pg 33 ( Sub-title: Children of Ape and Ogress)]

[༩] Ancient Tibet Research Materials from The Yeshe De Project . [Dharma Publishing 1986 ,Berkeley, California, USA Pg 102 (Chapter Six ,sub-title: The Monkey Ancestor)]

[༡༠] Matthew T.Kapstein, The Tibetans ( Blackwell Publishing 2006 Pg 33-34)

དབྱིན་ཡིག་གི་ དཔྱད་གཞིའི་དཔེ་ཆ།

1 The Origin of Humankind Richard Leakey Basic Books, NY 1994

༼ མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས༽

2 Lucy’s Legacy, The Quest for Human Origins Donald Johanson &amp; Kate Wong Harmony Books, NY 2009

༼ ལོ་སེའི་ཤུལ་བཞག __ འགྲོ་བ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་འཚོལ་སྙེག༽

3 The Hunt for The Dawn Monkey, Unearthing The Origins of Monkeys, Apes, and Humans. Chris Beard 2004

༼ཡ་ཐོག་སྤྲེའུ་རྩད་གཅོད། __སྤྲེའུ་དང་སྤྲ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བསྔོགས་པ༽

4 Early Man In China Jia lanpo Foreign Language Press , Beijing 1980

༼ཙི་ནའི་ཡུལ་གྱི་སྔ་མོའི་མི༽

5 From Lucy To Language Donald Johanson&amp;Blake Edgar 1996

༼ལོ་སེ་ནས་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་བར༽ 

ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་Donald Johanson *  

ངས་རྩོམ་འདིའི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྒྲུག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་མཁས་དབང་སྒྲ་ནོར་ འཇོ་ཧན་སན་ལགས་ལ་ཡི་གེ་ཞིག་བཏང་།     ནང་དོན་ནི་ཁོང་གིས་མཛད་པའི་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དཔེ་དེབ་དེ་དག་བཀླགས་ནས་དགའ་བོ་བྱུང་བ་དང་།  བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་རྙིང་བའི་ནང་བོད་མི་སྤྲེལ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་འདི་ཁོང་གིས་ཞིབ་འཇུག་གནང་བའི་་རེ་བ་དང་རྗེས་སོར་འགྲོ་མིའི་བྱུང་རབས་སྐོར་ལ་འདོན་སྤེལ་གང་བགྱིས་དཔེ་ཆ་དང་དཔྱད་རྩོམ་ནང་དེ་གླེང་སློང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་ལན་དུ།   ཁོང་གིས་ངའི་འཕྲིན་འབྱོར་བར་དགའ་སྤྲོ་བྱུང་་བ་དང་རྗེས་མར་ལྷ་ས་ལ་ཡོང་བའི་འཆར་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དུས་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ནས་དེའི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་འཐུས་གསུང་འདུག་  ངས་ཡིག་ལན་ནང་ང་བོད་ནས་ཡོང་བའི་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེང་སྐབས་བོད་ནང་དུ་མེད་པར་ཨ་རི་ནེའུ་ཡོ་གྲོང་ཁྱེར་ན་བསྡད་ཡོད་ཅེས་ཞུས་ཡོད།  དེ་ནས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་འབྲེལ་ཆད་ནས་བསྐྱར་མཐུད་བྱེད་ཐུབ་མེད།


2011 Feb 4 

མལ་སྒྲི་སན་དུ་ཁ་བརྡ་དྲ་བར་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག། 

'''དངོས་བྱུང་དོན་བརྗོད་སྙན་ངག་རིང་མོ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་འབྲི་མཁན་གཅན་རང་སད་ལགས་ཀྱི་ཁ་བརྡ་འགའ་ཕྱིར་དྲན''' 

གཅན་རང་སད་དང་ངེད་གཉིས་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་དུ་འཛིན་གྲྭ་མི་གཅིག་ཡང་འཛིན་རིམ་གཅིག་པ། རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭར་འགྲིམས་དུས་འཛིན་རིམ་དང་འཛིན་ཁང་གཉིས་ཀ་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཡིན།

སྐབས་དེར་ཁོང་ནི་གང་བྱུང་གསུང་འབྱོན་མཁན་ཞིག་མིན་ལ། ང་ཡང་གཞོན་སྐྱེས་ཁ་སྐྱེངས་སླ་ཞིང་། ངོ་ཚ་ཆོག་ཆོག་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་ངེད་གཉིས་བར་འབྲེལ་ལམ་དམིགས་བསལ་བྱུང་མི་འདུག

རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་བཞིན་པའི་སྐབས་ང་རྒྱ་གར་ཏུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་ཕྱིན། ཕྱིས་སུ་ཁོང་ཡང་སློབ་གླིང་ནས་བྲོས་ཏེ་ལྡི་ཚ་དགོན་དུ་ཕྱིན་འདུག

ཉིས་སྟོང་དགུ་ལོར། མི་སྐྱ་ཡིན་པའི་གཅན་རང་སད་གདན་ཞུས་མཁས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ཨ་རིར་སླེབས།

སྐབས་དེར་ཁོང་ངའི་ཁྱིམ་དུའང་ཞག་མ་ཁ་ཤས་བཞུགས། ཁོང་གིས་ཕྱག་དེབ་ཁ་ཤས་བསྣམས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་གཅིག་ནི་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡ་རེད། ངས་དྲན་ཚོད་ལ་དཔེ་དེབ་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་དང་རང་མོས་སྙན་ངག གཞན་རྒྱ་ཡིག་ནང་བྲིས་པའི་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ལས་གྲུབ་འདུག

ངའི་བཟའ་ཟླས་སྙན་དེབ་དེ་དགའ་མོས་ངང་ཀློག་གིན་འདུག་མོད། ངས་ནི་དཀར་ཆག་ལ་མིག་བཤེར་ཙམ་ལས་ཞིབ་ལྟ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་།        དེ་ནི་སྐབས་དེར་ང་ནི་གྲང་ཤུར་ཤུར་གྱི་མི་ཧྲེང་འཚོ་བའི་གཡང་ས་ནས་ཐར་དེ་སྙན་ངག་ལས་མཛེས་པའི་ཆུང་མ་ཞིག་དང་། སྙན་ངག་ལས་དྲོ་བའི་ཁྱིམ་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་ཡིན་པ་འདྲ། སྐབས་དེར་སྙན་ངག་གི་ཆེད་དུ་འཆི་ཕོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དེ་ཉམས་ཚར་འདུག་ལ ། སྙན་ངག་ཀློག་ན་བྲོ་བ་ཡང་མི་འདུག དེ་མ་ཟད། དེ་སྔོན་ནས་བྲིས་ཟིན་པའི་རང་རྩོམ་ལྗོན་པའི་ཚལ་གྱི་ཟིན་བྲིས་དེ་ཡང་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་སྲང་ལམ་གྱི་གད་སྙིགས་བླུག་སྣོད་ཞིག་ནང་གཡུག་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཕྱིན་མེད།

གཅན་རང་སད་ཁོང་གཅན་ཚ་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་ཀློག་པར་སྤྲོ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཁོང་ནམ་རྒྱུན་ཁ་མི་གྲགས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཡང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀློག་མྱོང་པའི་བརྩམས་ཆོས་ངོ་ཤེས་ཚོར་གླེང་མོལ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་ཁོང་གི་ངག་སྒོ་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ཁ་རལ་བ་ལྟར་དང་། ཁོང་གཅན་ཚ་རྫོང་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ཆ་ཚང་བློ་ན་ཤ་ར་ར་དང་། གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དགའ་བར་འཇུག་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཉལ་ཁང་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཚོར་གྱེར་ཀློག་དང་འགྲེལ་བཤད་གནང་དུས། ཁོང་ནི་སྙན་ངག་གི་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཉལ་ཁང་གཅིག་པ་དག་གིས་གླེང་།

ཉིན་རྒྱབ་དེར་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཁྱིམ་དུ་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་རབས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་བྱས། རེ་ཞིག་ནས་ཁོང་གིས། ལོ་ཤས་གོང་རྩོམ་རིག་གི་དགོང་ཚོགས་ཤིག་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཚོགས་ཞུགས་སྨྱུག་ཐོགས་མཁན་པོ་དག་སྦིར་ཆང་ངར་ཤུགས་ཀྱིས་མྱོས་ཏེ་རྩོམ་རིག་རིག་པའི་སྐོར་གླེང་མཆིད་ལྷུག་པོར་བགྱིད་པ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གཅིག་ཁ་གཅིག་གིས་འཕྲོག་བཞིན་འཇར་མེན་དང་། ཨི་ཊ་ལི། ཨ་རི་སོགས་ཕྱི་གླིང་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་མཁས་པའི་བཀའ་གསུང་ལུངས་འདྲེན་བྱེད་རྒྱུ་འགྲན་བསྡུར་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ལ། ཁོང་ནི་ཁུ་སིམ་མེར་སྡོད་དགོས་བྱུང་སོང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་གསུང་འབེལ་ལུང་འདྲེན་བྱེད་མཁན་མེད་ལ། དེར་ཉན་མཁན་ཡང་མི་འདུག་ཟེར།

ཉིན་དེར་རེ་ཞིག་ནས་ཁོས་རང་གི་ལྗགས་རྩོམ་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡའི་ཁ་ཕྱེས་ནས་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ཤིག་ང་ལ་ཀློག་སོང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས། སྟོན་མཇུག་སྡོང་ལོ་ས་ལྷུང་བའི་ཉམས་སྣང་བྲིས་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ཅིག ་ཚོར་ཤུགས་དྲག་པོས་ཀློག་བཞིན། ཨ་རོ ངས་འདིར་སྡོང་ལོ་ས་ལ་ལྷུང་ཞེས་ཕལ་བའི་འབྲི་ཐབས་སྤྱད་མེད་པར། ལྕེབས་ ཞེས་སྙན་ངག་གི་བློས་བསླངས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱས་ཡོད་པས། རོལ་མྱོང་གི་བྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཟེར། ༼ཚིག་རིས་ཇི་བཞིན་ད་ལྟ་མི་དྲན།༽

ཁོས་ཕྱག་གཅིག་གིས་རང་རྩོམ་སྙན་ངག་མགོ་བཙེམས་མ་དེ་བདེ་བར་འཛིན་ཅིང་། ཕྱག་གཞན་པས་ཚོར་བར་རམ་འདེགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བྱེད་བཞིན། ཁོང་གི་སེམས་རྟིང་ནས་ཐོན་པའི་སྙན་ངག་ལ་རང་འགྲེལ་ཨམ་སྐད་གཙང་མའི་ནང་ལྷུག་པར་བསྡེབས་པའི་མཛེས་སྡུག་དེ་ད་ལྟ་ཡང་ངའི་སེམས་ངོགས་ན་སྟོན་མཇུག་གི་སྙན་ངག་ཞིག་དང་མཚུངས།

བར་མཚམས་ཤིག་ལ། ཁོས་ནེའུ་ཡོ་ཀོ་ལིམ་སྦི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ སྒི་རི་ ཁྲ་ཁྲེལ་ ལགས་ཀྱི་སྒེར་ཁྱིམ་དུ་ཐ་ན་གསང་སྤྱོད་ཀྱི་ནང་དུའང་དཔེ་ཆ་ཐང་མར་བརྡལ་ནས་སྐྱག་པ་གཏོང་དུས་སུའང་དཔེ་དེབ་ཀློག་གི་ཡོད་པའི་སྒྲུང་ཞིག་བཤད་བྱུང་ལ། དེ་ནི་ད་ལྟའང་ངའི་དྲན་ངོགས་ན་སྙན་ངག་གི་ཟླ་བ་ཞིག་ཁུ་སིམ་པའི་ངག་རིག་གི་མཚན་ལྗོངས་འགྲིམས་པའི་མཛེས་ཉམས་དང་གསོན་ཤུགས་ལྡན།

མདང་དགོང་སྐད་འཕྲིན་གྱི་དྲ་འབྲེལ་ཞིག་ལས་དབྱངས་ཅན་མ་འཚོལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཅེས་པ་ཁོང་ལ་མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་ཞིག་ལ་ཉན་རྗེས། སྤྱིར་ཁོང་དཔེ་ཀློག་ལ་དགའ་ཞིང་། སྒོས་སུ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་ལ་དུང་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ལ། ཁོས་སྙན་ངག་ལ་བཅངས་བའི་བརྩེ་དུང་གསེར་སེར་པོའི་འོད་མདངས་བཞིན་རྒས་པ་མི་མངའ་ཞིང་། ཁོང་སྙན་ངག་དང་ལྷན་དུ་འགྲོགས་པའི་མི་ཚེ་ནི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་གློག་བརྙན་ཊ་ཊེན་ནི་ཀ་ནང་གི་བརྩེ་དུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་དང་འདྲ་ལ། ཁོས་ སྟོད་ཆ་དཔེ་སྐྲུན་ཟིན་ནས། ད་ཆ་སྨད་ཆ་འབྲི་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པའི་མི་ཚེའི་མྱོང་བ་བརྗོད་པའི་རང་རྣམ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མ་ཧ་བྷ་ར་ཏིའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། དངོས་བྱུང་སྙན་དངགས་རིང་མོ་དེ་ཀློག་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཞིག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྟིང་རིམ་ནས་འཕྱུར་སོང་།

2019 Jan 24   

'''གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་མཚམས་བཞག་ཏེ་སླར་ཡང་ལམ་རིམ་གྱི་ཞབས་ལ་གཏུག་པའི་སྒྲུང་།''' 

ཕྲན་རང་སློབ་འབྲིེང་འགྲིམས་དུས་སྐུ་དྲིན་ཅན་གྱི་དགེ་རྒན་རྣམ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་འབྲིང་རིམ་དང་པོའི་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ཁོང་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་ཟིན།   གཞན་དེ་འབྲིང་རིམ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་སློབ་དཔོན་དམ་པ་གཅན་རོང་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཡིན།

 ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་འཁྲིད་དུས་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་བསལ་བ་ཡོད།   དེ་ཡང་། ཚེ་འདས་དམ་པ་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ལགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གསར་བ་དེ་དག་ཚེག་བར་བདུན་ཅན་གྱི་ཚིགས་བཅད་སྙིང་རྗེ་བོ་དང་བློ་ལ་འཛིན་བདེ་བོ་ནང་བཅུག་ཏེ་བློར་འཛིན་བྱེད་དུ་འཇུག་ལ།  འཁྲིད་བྱའི་སློབ་ཚན་གྱི་ཕ་རོལ་ནས་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་སྒྲུང་དང་རྣམ་ཐར་ལྟ་བུའང་སྐབས་སྐབས་སུ་འཆད་འཁྲིད་བྱེད།  

 དགེ་རྒན་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཐ་སྙད་གཅིག་ཀྱང་རང་དགར་བསྐྱུར་འཇོག་མི་བྱེད་པར། འགྲེལ་བ་དེ་ཡང་གླེགས་བམ་ཁུངས་བཙུན་དང་། ཚིག་མཛོད་ཚད་ལྡན་ནས་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་ཏེ་འཇུངས་བ་མེད་པར་སློབ་བུ་ཚོར་བགོ་འགྲེམས་བྱེད།  ཁོང་། ནང་དོན་རིག་པའི་སྐོར་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་བླ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བས།   དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་སློབ་འཁྲིད་བྱེད།

ད་ལམ་ད་དུང་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོ་ན་བརྗེད་དུ་ཕངས་བ་ནི  ཁོང་གིས་ས་སྨྱུག་གི་ཐལ་རྡུལ་ལ་་མི་འཛེམ་པར་མཛོ་དྲེད་ཀྱི་རྒྱབ་ཁལ་ལོངས་པའི་དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ནག་པང་ངོར་ངལ་བ་མེད་པར་འབྲི་གནང་བགྱིས་པའི་སྣང་བརྙན་དེ་ཡིན། 

དེ་ཡང་། སློབ་འབྲིང་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭར་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱེད་དུས། བོད་ཡིག་གི་རྒྱུགས་ཤོག་ནང་ཧ་མི་གོ་བའི་དྲི་ཚིག་དང་། ལན་འདེབས་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་གནད་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་གྱི་ན་བ་བདག་རིག་པ་རྒོད་དྲག་ནས་མིན་པར། ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་གཉིས་སྐུ་དྲིན་ཆེ་བས་ཡིན།

ལོ་གསུམ་རིང་གི་དགེ་འོས་སློབ་མའི་དུས་སྐབས་ནི་ལངས་ཤོར་དང་རྐྱལ་སྟོང་། ལོག་གཡེམ།  བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་མཁའ་འབུམ་གྱི་སློབ་ཁྲིད་ལ་འདོད་པ་གཏན་ནས་མ་ཁེངས་པར།  རྒྱ་མོ་སྒྲུང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཆོངས་ཡོན་གྱི་བརྩེ་དུང་གི་མེ་འབར་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དུས་ཤིག་ཡིན།

སློབ་གྲོགས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་བཀའ་དྲིན་ལས།  སྐབས་སྐབས་སུ་སློབ་གླིང་གི་འཁྲིས་ན་ཡོད་པའི་ནང་པའི་དགོན་པར་ཕྱིན་ནས་ཁ་དོག་དཀར་དམར་དང་༼ཆབ་ཤོག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས༽་ལ་རྣ་ཐོས་ཙམ་གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་ཐུབ་པ་བྱུང་ནའང་།   ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཧམ་གསོག་གི་ཚུལ་འཆོས་དང་སྤྲེའུ་ལད་ཟློས་ཙམ་ལས་མ་འདས།

རང་ལོ་བཅུ་དགུ་ཐོག   རང་གི་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་གྲོང་ཚོ་དང་རྒྱང་ཐག་ཀི་ལོ་མི་ཏར་བརྒྱ་ལྷག་གི་ས་ན་ཡོད་པའི་གནའ་མཁར་ཟི་ལིང་ལའང་འགྲོ་མ་མྱོང་བ་ཞིག། བློ་བུར།   གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་གནམ་ལ་ཟུག་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ལྕགས་རི་བརྟོལ་ཏེ་མི་ཡུལ་ལ་སླེབས་པ་ནི་རང་གིས་རང་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང།   དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནམ་རྨི་ལམ་ཡིན་དང་།   སྐབས་རེར་རང་སེམས་རང་གིས་གནོན་མ་ཐུབ་པར་ད་སྨྱོས་ཟིན་སྙམ་པའི་ཚོར་བའང་བྱུང་།  སེམས་ཁམས་ལ་གློག་རྒྱུག་གཞུས་པ་ལྟ་བུའི་བརྡབ་གསིག་དེ། ཕྱིས་སུ་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་ཞིམ་མངར་ལ་རོལ་མྱོང་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཡོད།

མི་ཡུལ་དུ། ཕ་ཡུལ་དྲན་པས་སེམས་གནོན་ཞིང། ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པར་འབྱུང་ལུས་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷ་ཡུལ་ནས་བདུད་རྩིའི་ཆར་འབེབས་པ་ལྟ་བུའི་ནང་ཆོས་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བཏུམ་པའི་ཁ་གསལ་གོ་བདེའི་བཀའ་སློབ་དག་མཇལ་བ་ན།   སེམས་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་དགའ་སྣང་དང་།  མ་སྟོར་བུ་ཡིས་ཨ་མ་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་དབུགས་དབྱུང་ཐོབ་པར་མ་ཟད།   ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་དབང་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་བྱུང་།

སྟབས་འགྲིག་པ་ཞིག་ལ།  སུ་ཇ་སློབ་གྲྭ་ནས་སྒོར་བུད་དེ་འཚོ་རྟེན་ངེས་མེད་ཡིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གཞུང་ལུགས་ཟབ་སྦྱོང་ཞིག་ཆེད་ཨ་རི་ནས་ཆེད་འབོད་གནང་བའི་མཁས་དབང་ཞིག་ལ།  ཟླ་བ་དྲུག་རིང་སློབ་འཁྲིད་སྐད་སྒྱུར་གྱི་རམ་འདེགས་བསྒྲུབས་པའི་སྐལ་བཟང་བླ་ཡོན་ཏུ།   ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་ཟས་རིན་དང་ཁང་རིན་སྦྱར་བྱུང་བ་དེས་ཕྲན་རང་རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭར་ལོ་ཤས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ནང་ཆོས་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་བོད་པ་དོན་གཉེར་བའང་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག    འཛིན་གྲྭ་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་དེ་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་གྲུབ་མཐའི་སྐོར་ཡིན།        འཛིན་གྲྭ་གཉིས་པ་ནི་༼ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་འཁྲིད་གཞི་བྱས་ཏེ།     དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ནས་བྱང་སེམས་བར་ཟབ་འཁྲིད་དང་།  ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལེའུའི་སྐབས་ཚིག་འབྲུ་གདོང་འདེད་བྱས་ཏེ་མགྱོགས་འཁྲིད་བྱེད།

སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་འཁྲིད་གཞིའི་དཔེ་ཆ་གང་ཡིན་མི་དྲན་ཡང་། གྲུབ་མཐའི་སློབ་དེབ་ནི་༼གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ༽་ཡིན་པ་ད་ལྟ་ཡང་དྲན་ཡིད་ན་འདུག

སྐབས་དེའི་གྲུབ་མཐའི་དཔེ་འཁྲིད་དགེ་རྒན་ནི་དགེ་བཤེས་ཟླ་བ་དང་།  དབྱིན་ཇིའི་ལོ་ཙ་བ་བོད་པ་སྐམ་རིད་གཟུགས་པོ་རིང་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་མཚན་ཆ་ཚང་མི་དྲན་ཡང་།  ཁྱིམ་ཚང་གི་མིང་ནི་རི་ཁ་ཡིན།   ལམ་རིམ་གྱི་དགེ་རྒན་ནི་སེ་རའི་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་དང་།  ཁོང་ཏྲེ་ཧོར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།   ཁོང་གི་ཏྲེ་སྐད་ཧ་ཅང་གྱོང་བོ་ཡིན་པས། སྐབས་རེར་ཁོང་གི་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་སྒྱུར་བ་བུད་མེད་རོ་ཐི་བསོད་ནམས་ལགས་དང་ཁོང་གཉིས་བརྡ་མ་འཕྲོད་པར་ཁ་རྩོད་ཀྱང་ཤོར་འགྲོ།  

སྐབས་འདིར་བདག་ཆུང་བའི་དུས།  ཕ་རྒན་གྱིས་ཕྲན་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་དེ་ཡང་དྲན། བདག་གི་ཕ་ནི་ང་བརྒྱད་ལོར་སྐྱ་སར་ཕབས་པའི་གྲས་ཡིན་ལ།  ངེད་བུ་སྤུན་གསུམ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭར་མ་སོང་གོང་ནས་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་དང་།  མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་བློ་འཛིན་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད།  

སྐབས་རེར།  ཁོང་དགོན་པ་བཞུགས་དུས་ཀྱི་སྒྲུང་དེ་འདྲ་ང་ཚོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ།  དགོན་པར་འདོན་པ་དབྱངས་རྟ་ལ་བཀུག་ཏེ་འདོན་པའི་ལད་མོའང་བྱེད།  བརྗེད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ནི ༼  སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང་།། སྒྱུ་མ་ཟིལ་པ་ཆུ་བུར་དང་།། རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར།།  འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་ལྟ།༽ཞེས་ཁ་ཏོན་ནམ་རྒྱུན་བྱེད།  

 ང་རང་སློབ་མ་ཡིན་དུས། དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་སྐབས་ནམ་ཞར་ལ། ཕ་དང་ཕུ་བོར་འགྲོགས་ཏེ་སྡེ་བའི་དུད་ཁྱིམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་འདོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་མ་ཟད། དབུ་མཛད་ཨ་མྱེས་པ་ཡ་ལགས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་ངའི་ཕྱོགས་ལ་ཁ་འཁོར་ཏེ་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་བགྲེང་གི་ཡོད་པས་ང་ལ་སྒྱིད་ལུག་དང་ག་གོར་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ནམ་ཡང་མེད།  

ད་དུང་།  ཏིང་འཕགས་སྐལ་གསུམ་དང་། གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་སྡེ་ཡང་བཏོན་པ་ཉུང་ཉུང་མིན།   ཕལ་ཆེར་མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནང་ཡིན་པ་ཡོད །༼མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན།།  ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་ཚད་མ་མིན།།  གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན།།  འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ།། ༽་ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཧ་ཅང་བློ་ལ་འཇུག་པོ་བྱུང་ནས། འབྲི་དེབ་ནང་ཟིན་ཐོར་བཀོད་དེ་བློ་འཛིན་བྱས་པ་ད་ལྟའང་ཡིད་ལ་འཁོར།

ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ནང་། ཅུང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་མ་ནི། རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་དགེ་བཤེས་རྣམ་པ་ཟུང་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་པ་དེ་ནས་ཡིན།

སྐབས་དེར།  ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱས་བདག་ཡིད་རབ་ཏུ་བཀུག་ཏེ།  ༼སྤྱོད་འཇུག༽་གི་བཟོད་པའི་ལེའུ་ལ་ཡིད་སེམས་རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་འབད་བརྩོན་གནང་བ་དེ།  དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ནང་ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ལ་བརྗེད་དུ་ཕངས་པའི་ལེའུ་ཞིག་ཡིན། 

ད་དུང་ཆོས་རྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་བོད་པའི་བླ་མ་དང་།  དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ནང་སྟབས་བདེར་སྦྱར་བའི་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་མཇལ་བ་དེས་ཕྱིས་སུ་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་༼དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་༽་དུ་སྐད་སྒྱུར་བྱེད་དུས་ཤེས་བྱའི་རྩིག་རྨང་ལྟ་བུར་གྱུར།

རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭའི་ནང་བོད་པ་རེ་ཟུང་ལས་གཞན་རྣམས་ཕྱི་གླིང་བ་ཡིན་ལ།  འཛིན་གྲྭའི་བར་གསེང་དང་སློབ་རྭའི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང་འགྲོགས་དུས་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་མང་བ་ཐོན་གྱི་ཡོད།   གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཆེན་ལངས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དེ་ཚོ་དང་ཐུག་དུས། གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་སྐོར་ལ་ཁོང་ཚོས་གང་ལེགས་ཤེས་ཀྱི་འདུག་པ་མ་ཟད།  དབྱིན་ཡིག་ནང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཆ་ལག་ཐོགས་ཐོགས་དང་ལྟ་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པའང་དེ་དུས་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། 

བདག་ཀྱང་གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཅིག་ལངས་ཏེ།  ད་ཕྱི་རྒྱལ་མགོ་སེར་པར་ཆོས་སྐྱོང་དང་མཁའ་འགྲོའི་བཀའ་ཆད་མེད་ན།  ཆོས་ཀྱི་ཞག་རྩི་སྟུག་པའི་བོད་ཕྲུག་ཞིག་ལ་བཀའ་ཆད་ཕོག་དགོས་མེད་སྙམ་གྱིན།  གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་པའི་དབྱིད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་མཇལ་བདེ་མང་པོ་ཞིག་ཀློག་པའི་སྐལ་བཟང་བྱུང་པར་མ་ཟད།  ཕྱིས་སུ་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་དུ་ཟླ་ཤས་རིང་དཔེ་ཁྲིད་ཞུས་སྐབས།  འབྲུག་པའི་མཁན་པོ་ཞིག་ལ་ཞུ་བ་འཐེན་ནས༼རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་བོ༽་ ཉིན་མ་གཅིག་ལ་གཡོར་རོགས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པ་ལ་གནང་བ་མ་ཐོབ་ནས།  དབྱིན་ཇི་སློབ་འཁྲིད་ཀྱི་ལན་དུ་མ་བྱན་ཁམས་ཕྲུག་ཅིག་བརྒྱུད་༼གསང་སྙིང་༽ སྣ་རིང་ཞིག་ལག་སོན་བྱུང་བ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཞིབ་མཇལ་སྐལ་བཟང་ཡང་ཤར།  རྗེས་སུ། བལ་ཡུལ་དུ་མཁས་བཙུན་བཟང་པོ་རི་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་རོལ་བའི་བསོད་སྐལ་ཐོབ།

གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཞིང་།  ཧེབ་ལངས་ནས་ཁ་ཆུ་འཐོར་མཁན་མང་ནའང་། ཡིད་སེམས་རབ་ཏུ་འགུགས་ཤིང་།  ཡིད་ཀྱི་དབང་བོ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་རེད་འདུག་ལ།        ད་ལམ་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་རེ་ཞིག་ངལ་གསོས་ཏེ།  མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་བའི་༼བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་མགོ་བཙེམས་མ་ཞིག་རུམ་ལ་བཟུང་།  འདུ་གསུམ་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་མོ་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་༼སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ༽འི་དཔེ་ཆ་ཞིག་སྔས་མགོ་ལ་བཞག་ནས་ཉལ་ཡོད།                

'''མི་ཚེའི་མཐའ་མཇུག་གི་སྐད་ཆ་ཞིག''' 

བདུན་རེའི་ལས་བྱེད་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྟེང་། ཉེན་རྟོག་པའི་ལས་ཀ་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལ་བྱས་ཟིན་པའི་ལས་གྲོགས་ སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་འཛེམས་ཟོན་གང་ཡང་མེད་པར་རང་ཉིད་ལ་ནད་ངན་ཞིག་ཕོག་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བགྱིས།

“ཡེ་ཤེས་འཁྲུངས་སྐར་དུས་སྟོན་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་མགོ་ཡལ་རྗེས། ཉལ་ཁང་གཉིས་ཅན་གྱི་སྡོད་ཁང་གླས་མ་ཞིག་ཏུ་སྤོ་གཏན་འཁེལ་ཡོད།

མི་ཕོ་ཧྲེང་ཧྲེང་ཞིག་ལ་མལ་ཁང་གཉིས་མི་དགོ་ཡང་ཉལ་ས་ལྷག་མ་དེ་གཅིན་སྟན་བརྗེ་བོ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་དགོས་གལ་བྱུང་ཚེ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། ”  ཞེས་སྐད་ཤུགས་ཆུང་ངུས་བཤད། 

“ཁེ་མོ་ཐི་ར་ཕེ་སྐྲན་བཅོས་ནི་ནད་པ་སོ་སོས་ལུས་ཕུང་གིས་ཐེག་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ལ།

ད་ཐེངས་གི་ནད་ངན་འདིས་ངའི་མཆིན་པ་ལ་སོ་བརྒྱབ་ཡོད་པས་ཡུན་རིང་གསོན་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་མི་འདུག་ཀྱང་།

སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་མཁན་ཞིག་གིས་ཤུལ་དུ་བཞག་པའི་མཆིན་པ་གསོན་པོ་ཞིག་གི་གནང་སྦྱིན་ཐོབ་རྒྱུ་ལ་ད་དུང་རེ་ལྟོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།”་ཅེས་འོད་མདངས་ཉམས་པའི་མིག་གིས་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་བསྐོར་བ་ཞིག་བྱས། 

དེ་ནས་དངན་པ་ཞིག་འཐེན་དེ་ཁོས་རང་ཉིད་ལ་སེམས་གསོའི་ཚུལ་དུ།

“ཡིན་ནའང་ངས་གསལ་བོར་རྟོགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་སྡོད་པའི་དུས་ཡུན་རྫོགས་པ་ན་ཕ་རོལ་ལ་གསོན་པོར་འགྲོ་ཆོག་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད།”

སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་རང་གི་རྒས་གཉེར་བབས་པའི་་གདོང་ལ་འཛུམས་མདངས་ཤིག་ཕྱུང་དེ་ང་ཚོ་ལ་སླར་ཡང་མིག་བསྐོར་ཞིག་བྱས། 

2001\12 \ 21 དགོང་མོ་མལ་སྒྲིན་སན་གྲོང་ཁྱེར།།            

'''དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།''' 

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༦་ལ།

དེ་སྔོན་བདག་བལ་ཡུལ་དུ། དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་རྡོ་གཡའ་མའི་རྩིག་གྱང་ཅན་གྱི་རང་ཤག་ཏུ།  ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་། རོ་སྟོད་སྔས་མགོ་ལ་འཁེན་དེ་དཔེ་ཆ་ཀློག་པའི་བར་མཚམས་ནས། མིག་གིས་ལྟ་ཕྱོགས་ཤིག་གིས་རང་གི་སྐམ་རིད་ཀྱི་རྩིབས་རུས་དང་ཁོག་ལ་རྡིབ་པའི་གསུས་ལོང་མཐོང་བ་ན་སེམས་ལ་ཡང་བསྐྱར་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་སྐྱེས་ནས།  “ང་འདི་ལ་ཤ་ཐོགས་རྒྱུ་མེད་པ་ཆི་ཟིག་ཡིན་ནམ”་ཞེས་ཨམ་སྐད་གདངས་མས་རང་གིས་རང་ལ་འཁང་ར་བྱས་པ་ལ་ད་ལྟ་ཕྱིར་དྲན་བྱས་ཚེ་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད།

ཨ་རིར་སླེབས་ནས་ལོ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ལ་གློ་བུར་ཐོལ་རྒྱག་ལ་ལུས་ཤ་རྒྱས།  གྲོད་པ་ཚིལ་ལུས་བརྒྱངས། མར་སྒུར་ནས་ལྷམ་སྒྲོག་ཀྱང་མདུད་དཀྲོལ་དཀའ་བའི་ཚད་ལ་སླེབས།

ནེའུ་ཡོར་བོད་མི་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བའི་འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲིའི   ་རྒྱ་གར་ཇ་ཁང་ཞིག་ཏུ། “ ཁོ་རེ།  དེ་རིང་ངའི་སྐད་སྒྱུར་བ་ནི་ཨ་མདོ་བ་གཟུགས་པོ་ཆུང་ཆུང་གྲོད་ཁོག་ཆེན་པོ་ཁོ་རེད་འདུག”་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དངོས་སུ་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོས་ད་དུང་སྐད་ངན་དེ་འཁྱེར་དེ་ངའི་རྣ་ལམ་དུའང་སྐྱེལ།

ད་དུང་།  ཉིན་ཞིག་ལས་ཁུངས་གྲོལ་ནས་སྒོ་ཕྱི་ལ་ཐོན་པ་ན་ལག་ཐོགས་ཁ་པར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཅོག་ཙེ་ཐོག་བརྗེད་ཟིན་པ་དྲན་ནས་ཕྱིར་རྟབ་རྟབ་པོར་ཁ་པར་ལེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན། ང་ཚོའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ཇོན་དང་ལས་གྲོགས་བུད་མེད་ཇན་ནི་ཧྥར་གཉིས་ཀྱིས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒོ་རྒྱག་བཞིན་འདུག  ང་ཕྱིར་ཡོང་བ་མཐོང་བ་ན། འཇན་ནི་ཧྥར་ལུས་པོ་ཟུར་དུ་གཡོལ་ཙམ་བྱས་ཏེ་ལག་པ་གཅིག་གིས་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལ་འཇུས་ཏེ་སྒོ་ཕྱེད་ཙམ་ཕྱེས་དེ་ང་ནང་དུ་གཏོང་བར་བརྩམས།  ང་ཚ་ག་ཚིག་གེ་ངང་ནང་དུ་འཛུལ་དུས།   ཚིལ་ལུས་འགྲེངས་པའི་གྲོད་པ་སྒོ་གླེགས་ལ་ཐོགས་ཏེ་ང་ནང་དུ་མ་ཐར།   ཁོ་མོ་འཚུབ་ཆ་ཞིག་ལངས་ནས། ‘’འོ་དགོངས་དག” ཟེར་བཞིན་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལག་པས་གློད།  ངས་ཅི་ཟེར་དགོས་མ་ཤེས་པར།   གློ་གླེགས་ལ་ཕུད་རྒྱག་ཞིག་བཏང་དེ་ནང་དུ་ཕྱིན།    དུས་དེ་ནས་བཟུང་།  དབུགས་སྒང་ལྟར་འབུར་བའི་རང་གི་གྲོད་ཁོག་ལ་འཚིག་པ་ཟ་བར་མ་ཟད།  དེ་འདྲ་མིག་ལ་མི་མཛེས་ཤིང།  འཁུར་ཙ་ལྗི་ལ། ལུས་སེམས་གྱི་བདེ་ཐང་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་པའི་ཚིལ་ལུའི་གྲོད་ཁོག་ཅན་གང་དུ་མཐོང་ན་དེ་མུར་སེམས་མི་དགའ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ངང་གིས་སྐྱེས།

འདས་བའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རིང་།  གྲོད་པའི་ཚིལ་ལུ་ནི་ངའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།   དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དུས།  སྐབས་རེར་རྒྱལ་ཁ་ཉི་ཚེ་བ་རེ་ཐོབ་མྱོང་ནའང་།  ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཉེས་ནམ་ཤོར་ལ་ཉིན་ཤས་ཀྱི་ནང་དུའང་ཚིལ་ལུའི་མགོ་བོ་གྲོག་གྲོག་བྱས་ནས་འབུར་ཡོང་།

དྲ་རྒྱའི་དུས་རབས་འདིར། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་གོང་ནས་དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ་ལ་ལྟ་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ངའི་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།།   ཁ་ཤགས་སྒྱུ་རྩལ་བ་བྷ་སྦི    ལི ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ཟུར་བ་ཟུང་གིས་ཡུག་ཊོ་སྦུབས་ནང་སྤེལ་བའི་༼སྟག་གི་གསུས་པ༽་ དང་འཇོ་ རོ་རྒན་གྱིས་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང༽་སོགས་ནི་བདག་གི་མིག་དང་རྣ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གྱུར་ཞིང་།  ཟླ་ཤས་སྔོན་ནས་སི་ཊན་ཧྥོར་སྒྲི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཀླད་པ་དང་དབང་རྩའི་སྐོར་ཆེད་མཁས་སློབ་དཔོན་ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ཀྱིས་དྲ་ཐོག་ཏུ་རིན་མེད་སྤེལ་གནང་བགྱི་བའི་༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽་གཏམ་གླེང་སྟེགས་བུ་ནི་བདག་གི་དགའ་མོས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།

སློབ་དཔོན་ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ནི་རང་གི་ཆེད་ལས་ལ་ངེས་པ་དོན་གྱིས་རྒྱུས་མྱོང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་ ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མཁས་པའི་་གདན་ཐོབ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན།  ཁོང་གི་ལས་ཞོར་དུ་མྱུར་ཚད་ཆེ་ལ་རྙོག་འཛིང་ལྕི་བའི་དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རྒྱུན་པར་འཕྲད་བཞིན་པའི་སེམས་སྡུག་དང་གཉིད་མ་ཁུག་པ་བཅོས་པ།  དྲན་པ་གསོ་ཐབས། ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་གི་གཤེད་མ་སྟེ་འབྱུང་ལུས་ཀྱི་ཞག་ཚིལ་ཕུང་གསོག་བཞུ་སྟངས་ཐེ་བའི་ བརྗོད་གཞི་སྣ་མང་ཐོག་ཚད་ལྡན་དཔྱད་གླེང་བདུན་རེའི་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་དྲ་ཐོག་ལ་སྤེལ་གྱིན་ཡོད།  ཁོང་གིས་དེ་རིང་བར་གསེར་ནག་ལས་ཀྱང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དཔྱད་གླེང་བརྙན་ཕབ་ལེའུ་༡༠༡ ཙམ་ཡུག་ཊོ་སྦུབས དང་Spotify་ཞེས་འབོད་པའི་སྒྲ་སྒམ་ནང་སྤེལ་ཡོད་པ་མི་ས་མང་པོས་ལས་ཞོར་དུ་བལྟ་ཉན་དང་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།

ལྷག་པར་དུ་ལེའུ་༤༡་ ནང་སྙུང་གནས་སྐོར་དེང་རབས་ཚན་རིག་ཆེད་མཁས་པའི་ཉམས་ཞིབ་གྲུབ་དོན་གང་ཡོད།   དུས་བཀག་སྙུང་གནས་ཇི་ལྟར་སྲུང་བརྩི་བྱེད་སྟངས་དང་ དེའི་དགེ་ཕན་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཡོད་ལ།    ལེའུ་་༥༢་ནང་ཧར་ཝུར་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་མཁས་དབང་ སྒྲེ་ཝི་སྒྲི་   སན་ཁི་ལར་ལགས་དང་ལྷན་དུ་སྙུང་གནས་ཀྱིས་ཚེ་ཚད་བསྲིངས་བ་དང་རྒ་བ་ལྡོག་པ་དང་རྒ་བ་ནར་འགྱང་ཐུབ་པའི་སྐོར་དབང་རྩ་རིག་པ་དང་དང་སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་ནང་བཙུད་དེ་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོར་བགྱིས་གནང་ཡོད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་གོ།

ང་ཚོ་ལ་རིང་ནས་འཆའ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་དགེ་མཚན་ནི་ གྱི་ན་བ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་བདག་ལྟ་བུའི་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ནའང་།    འདས་བའི་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གང་དུའང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གང་ཡང་མ་བསྲེས་པར་ཉིན་རེའི་ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ཐོག  དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ནང་ཚུད་དུ་ཟས་དང་བཏུང་བ་ཐུན་རེ་བཏང་ཚར་བ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ཉིན་གྱི་གུང་ཚིགས་བར་བཟའ་བཏུང་གང་ཡང་མ་བསྟེན་པ་བྱས་པ་ལ་དེ་རིང་བར་ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་ཕོན་ཊི་བཅུ་བརྒལ་བ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཐོག    ལྟོ་བ་དང་མཚང་རའི་གཡས་གཡོན་གྱི་ཚིལ་ལུ་ཞུ་ནས་འབྱུང་ལུས་ཡང་ཟོར་ལྡན་ལ། རྣམ་རིག་གསལ་ཞིང་དྭངས་པ།    སེམས་ཁམས་ལྷོད་ཤིག་སེ་གྱུར་བ་ནི་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད།

གཤམ་དུ་།  རང་སེལ་ཟེར་བ་ སྙུང་གནས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཕུང་བོའི་ཕྲ་ཕུང་ཤི་རོ་འམ་གད་སྙིགས་སུ་གྱུར་བ་ཕྲ་ཕུང་གསོན་པོར་གནས་པའི་ཁ་ཟས་ལ་བསྟེན་དེ་ཕུང་བོས་རང་ཁ་རང་གསོ་དང་རང་ཉིད་གཙང་བཟོའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ།  ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་ ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ ་  ལགས་ཀྱིས་གྲོ་ཕྱེ་སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་བྱེད་ལས་སྟེང་ནས་བདེན་དཔང་ར་སྤྲོད་བྱས་པར་༢༠༡༦ ་ལོའི་ནོ་ཝེལ་གསོ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བ་དེས་ཤར་ཕྱོགས་པའི་རིག་གཞུང་ཁྲོད་གདོད་ནས་ཕྱག་ལེན་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་དགེ་ཕན་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པས་དོ་སྣང་དང་གདེང་འཇོག་སླེབས་ཡོད་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།   རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་ཞིག་གིས་དྲི་བ་བཏང་བ་ལ། ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་ཀྱིས་བཀའ་ལན་གང་འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་བཀོད་དེ་རྩོམ་ཐུང་འདི་མཇུག་བསྒྲིལ་བར་བྱ།

རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་དེས།

“ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་སྐུ་ཁམས་བཟང་།    དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཉམས་ལེན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན  །ཡིན་ནའང་། སྙུང་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་སེལ་སྐོར་ལ་ནོར་ཝེལ་བྱ་དགའ་མ་བསྩལ་བར།  རྒྱ་གར་བ་མང་པོ་ཞིག་ནས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་ཚན་རིག་ལ་མི་མཐུན་ཞིང་གཏན་ཚིགས་དང་མ་འཐུས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད་མོད།།    ད་ལོ་ནས་བདག་གིས་ཀྱང་སྙུང་གནས་བསྲུང་བའི་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན།།    (སྐབས་འདིར་ས་ཏྭི་གུ་རུ་དང་ཚོགས་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་གད་མོ་བགད)” །          ཁོས་མུ་མཐུད་དེ་    “བྱེད་ལུགས་རྙིང་བར་བརྩིས་བའི་གནའ་བོའི་ཕྱག་ལེན་ཕན་ཐོགས་ལྡན་པ་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་པས་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་རྗེས་གཞི་ནས་ག་གོར་མེད་པར་མི་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ནམ།” 

ས་ཏྭི་གུ་རུས་ལན་དུ།   “དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།

”ཅེས་སྨྲས་བ་དང་འདུ་རྭའི་མི་ཚོགས་ཧབ་ཆ་དི་རེའི་ངང་དགའ་བསུའི་ལག་པ་བརྡབས།  

ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲི།   Jackson Height

༢   དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ། Podcast

༣   བྷ་སྦི    ལི།    Bobby Lee

༤     ༼སྟག་གི་གསུས་པ༽ Tiger Belly

༥    འཇོ་ རོ་རྒན་Joe Rogan གྱི་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང  Joe Rogan Experience༽

༦     ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན།   Andrew Huberman

༧    ༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽ ༼Huberman Lab༽

༨   རང་སེལ།   Autophagy

༩   ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ །    Yoshinori Ohsumi 

འབྲེལ་ཆགས་དྲ་གནས་འབྲེལ་ཐག་ཁག་ཅིག

༡ སྟག་གི་གསུས་པ་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@TigerBelly/featured&lt;/nowiki&gt;

༢  ཇོ་ རོ་རྒན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@joerogan&lt;/nowiki&gt;

༣  ཧོ་སྦིར་མན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@hubermanlab&lt;/nowiki&gt;

༤ ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལ་དྲི་བ་དང་ཁོང་གི་བཀའ་ལན།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/watch?v=DnRQJzK6yvI&lt;/nowiki&gt;    


'''རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།''' 

ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་དང་དམར་ཟས་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དབར་ལ་ཁ་རྩོད་དང་། མཚང་འབྲུ། སྡང་ཟུག ཐ་ན་གྲིས་རྒྱག་རེས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད།

ཕ་ཡུལ་ཨོ་གླིང་ནས་ཡིན་པའི་རྐེད་ཕྲ་མ་ ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན་ཟེར་བས་རང་ལུས་ལ་ཁྲག་རྫུན་འབྱུག་པ་དང་། ལུས་གཅེར་ཧྲེང་མའི་ངོ་ལ་ཚོན་རྩི་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཐིག་ལེའི་རྒྱན་ཕབ་ཏེ་བ་གླང་ཁྲ་ཁྲའི་ཤ་ཚུགས་སུ་བྱས་པ། ཁྲག་ཚོན་གཏོར་བའི་ལུས་རྗེན་ཕྱི་ནང་གསལ་བའི་འགྱིག་ཤོག་ནང་བཏུམ་ཏེ་བཤས་ཤའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ།། སྐེ་གཏུབས་ཁྲག་དམར་འཛར་བའི་རྣམ་ཅན་གྱི་དུད་འགྲོའི་མགོ་གཟུགས་ལག་ཏུ་ཐོགས་པ། ལྕགས་ཟྭ་བརྒྱབ་པའི་སྒྲོག་ཐག་སྐེ་ལ་བསྒྲིལ་པ་སོགས་ཐབས་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྤྱད་དེ། KFC དང་ མ་ཁི རྡོ་ནྭ་ ཟ་ཁང་དང་། བཤས་ཤ་འཚོང་ས། རྟ་རྒྱུག་བྱེད་ས། དུད་འགྲོའི་པགས་པ་དང་བ་སྤུ་རུས་སོའི་རྒྱུ་ཆ་ལས་བྱས་བའི་ཆས་གོས་ཚོང་ཁང་སོགས་སུ་ཕྱིན་ནས། ཐང་ལ་ཁྲག་ཚོན་བྱོ་བ་དང་། ཕྱུགས་ཟོག་བཤའ་ཁ་མར་བཤས་རྭ་ནས་ངུ་རྒྱངས་བྱེད་པའི་སྒྲ་འཇུག་སྐད་ཆེན་པོས་གཏོང་ཞོར། “ཁྱོད་ཚོ་ཕྱུགས་ཟོག་ལ་མནར་གཅོད་གཏོང་མཁན་རེད། “ “ཁྱོད་ཚོ་ལག་དམར་རེད།” “སྔོ་ཟས་གཙང་མ་བསྟེན་རོགས། ” “སྔོ་ཟས་བསྟེན་ན་རྒྱོ་ཡུན་རིང་།”་ ཟེར་བ་མཚོན་པའི་སྦྱར་བྱང་གནམ་ལ་འགྱོག་པ་དང་འབོད་ཚིག་ཁ་ནས་སྒྲོག་པ་སོགས་དུད་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ལ་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོ་མོ་ལ་དགའ་བསུ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱིས་ཁོ་མོར་ཁོང་ཁྲོ་དང་སྡང་ཟུག། ཁྱི་མོ་དང་བཤང་འཚོང་མར་ཡང་འབོད།

ཁོ་མོ་ནི། རང་ལོ་ཉེར་གསུམ་སྟེང་དམར་ཟས་སྤངས་དེ་དཀར་ཟས་ལ་ཞུགས་ཏེ། དུད་འགྲོའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཁྲོད་གྲགས་ཆེ་བ་དང་དོ་སྣང་འདྲེན་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ཡང་ཁོ་མོའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ལྟ་བུར། གསར་འགོད་པ་དང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་གཙོ་སྐྱོང་བ། རྩོམ་པ་པོའི་མིང་ཐོབ་ཡོད་པའི་དབྱིན་ཇི་བ་ ཕིར་སི མོར་རྒན་ ལགས་ནི་ཝེ་རྒན་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྡང་ཟུག་དང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚབ་མཚོན་ལྟ་བུར་བགྲངས་ཆོག     ཁོས་རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱི་བའི་ ༼ ཕིར་སི མོར་རྒན་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག༽་ཅེས་བའི་རྒྱང་བསྲིང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་དུ། ༼དུད་འགྲོ་གྱེན་ལངས་ཚོགས་པའི་༽་མགྲིན་ཚབ་པ་བུ་མོ་ འོར་ལ   ཁ་གྭི་ལིན་ ཞེས་པ་སྐད་བཏང་དེ་བཅར་འདྲི་བྱེད་དུས། ཁོ་མོས་ཤན་འཚོང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་འཚེ་ག་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐབས་ལན་ཤས་བྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པར་ཁོ་མོའི་ཁ་བཀག་ཏེ། “ … …ཁྱོད་ཀྱི་ཟ་མ་ག་རེ་ཟ་གི་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱི་ཁམ་ལེབ་ཟ་གྱི་ཡོད་དམ། ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་གི་ཡོད་དམ། … ཁྱོད་ཀྱིས་་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད་དམ།” ཞེས་ཕར་ཁོ་མོའི་གདོང་ལ་གཟས་ཏེ་དྲི་བ་ཚ་ནན་བཏང་བ་ལ།

ཁོ་མོ་འུ་ཐུག་ཏེ་ལན་དུ། “ཡོད། ངས་རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་ཀྱི་ཡོད།…རྩི་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་ སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད”་ཅེས་པར། ཁམ་ལེབ་དང་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་གི་རྭ་བར་ཤིང་སྡོང་ལ་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་དེར་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་ཆེད་དུ་དབོར་འདྲེན་བྱས་པའི་ཁྱིམ་གསོས་བུང་བ་ཐེར་འབུམ་བརྒལ་བ་དུག་རྫས་ཀྱིས་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དཔེ་མཚོན་དུ་དྲངས་ཏེ། “ བུང་བ་སེམས་ཅན་རེད་དམ། …ཁྱེད་ཅག་གིས་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་འཁུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་། སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད…།“ ཅེས་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་གཙང་མར་འབོད་པའང་སྡིག་ཅན་ཡིན་པའི་མཚང་འབྲུ་བྱས་ཡོད།

ད་དུང་ཁོས་བརྙན་འཕྲིན་ལྡིངས་ཆ་དེ་རང་དུ། “ཁྱེད་ཅག་གིས་ང་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད ….འདི་ནི་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་ལུང་བ་ཞིག་དང་ངས་ཤ་ཟ་ཆོག་གི་ཡོད་རེད། ཁ་ཅིག་གིས་བུང་བ་བསད་དེ་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ལ་རོལ་ཆོག་ན་ངས་ཤ་ཟ་རུང་བར་ངེས”་ ཞེས་ད་ལྟ་རང་མ་ཁི་ རྡོ་ནྭ་ཟ་ཁང་ནས་སྐྱེལ་ཡོང་བའི་གླང་ཤ་བར་བཙུད་ཅན་Big Mac་འབོད་པའི་ཁ་ཟས་བག་ལེབ་ཞིག་གི་མགོ་ལ་སོ་འདེབས་བཞིན་ཟོས།

ཁོས་ད་དུང་དུས་སྐབས་གཞན་ཞིག་ཏུ། རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱིད་པའི་ལེ་ཚན་དེ་ག་རང་དུ། དུད་འགྲོ་རང་དབང་རྩོད་ལེན་པ་དང་དཀར་ཟས་པ་ཝེ་རྒན་ཕོ་གསར་ཞིག་ལ་ཁ་རྩོད་རྒྱག་ཞོར་གླང་ཤ་བསྲེག་མ་སྡེར་མ་གང་མདུན་ཅོག་སྟེང་བཞག་ཏེ་གྲིས་གཞར་བཞིན་ཟོས།

ཕིར་སི མོ་རྒན་ལགས་ཀྱིས་མི་ས་ཡ་མང་པོས་ལྟ་ཉན་བྱེད་པའི་ལྡིངས་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་ནས་དཀར་ཟས་ཝེ་རྒན་རྗེས་འཇུག་པ་ལ་དེ་འདྲ་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག་གི་རྒོལ་རྡུང་བྱེད་སྟངས་ནི་དངོས་གནས་སྐྱི་གཡའ་བ་ཞིག་རེད།

དམར་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་རིམ་ན་གསལ་ལེར་ཡོད་པ་ནི། དུད་འགྲོའི་ཤ་ཟ་ཐེངས་རེ་དང་ཁུ་ཁྲག་འཐུང་ཐེངས་རེར། དེ་ནི་ཞེད་པའི་མིག་གིས་རིིག་རིག་ལྟ་ཞིང་། སྐྲག་པའི་སྙིང་ཆུང་ལྟིག་ལྟིག་ལྡིང་བའི་སྲོག་ལྡན་མགོན་མེད་སྐྱབས་མེད་ཅིག་གསོད་གཏུབ་བཅད་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱར་བའི་ཤ་ཁྲག་ཡིན་པར་རྩོད་པ་མེད་ལ། སྡིག་ལས་དེ་ནི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་གིས་ཕྱོགས་ནས་བདེན་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དང་དེ་བདེན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡང་བྱ་མི་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་འདུལ་བའི་ལུང་འདྲེན་པ་དང་རྣམ་གསུམ་དག་པའི་ཤ་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་གཏན་ནས་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན།

དེ་མཚུངས། སྔོ་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་གྱི་ཕོར་སྡེར་ནང་གི མིག་ལ་མཛེས་ཤིང་ཁྲག་དྲི་མི་བྲོ་བའི་དཀར་ཟས་ཀྱི་རྒྱབ་ངོགས་ན་འབུ་རིགསཐེར་འབུམ་བརྒལ་བའི་ཚེ་སྲོག་གིས་རྒྱང་འབོད་བྱེད་པའི་དམྱལ་ཁམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་དེ་འདྲ་མཁྱེན་དཀའ་བ་ཞིག་མིན།

ངེད་ཁྱིམ་གྱི་ཕར་ངོས་ནི་ས་ཁྱོན་ཡངས་ལ་ཁ་ཞེང་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་སོ་ཡ་སྦིན་སྲེན་སེར་གྱི་ཞིང་ས་ཡིན། འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་ཞིང་ས་ཕྲུ་སློག་བྱས་མ་ཐག་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པའི་བྱ་དང་བྱེའུ་ཞིང་ཁ་དེར་བབས་ནས་ས་ཁར་དེད་པའི་འབུ་གསོན་པོའི་རྒུམ་བུ་འཐུ་དུས། སྙིང་ལ་ཙག་ཤད་ཅིག་རྒྱུག་ལ། ཁ་ནས་ཨ་ཁ་ཟེར་བའི་སྐད་ངན་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་ཤོར་འགྲོ། ད་དུང་། ཞིང་ལ་ཆུ་ལུད་སྦྱོར་སྐབས་དང་བཙས་བརྔ་སྟོན་སྡུད་ཀྱི་དུས་སུ་ དེར་གནས་ཙི་ཙི་དང་ཨ་བྲ། ཚང་སྦུབས་ཀྱི་བྱེའུ་ཕྲུག་དམར་རྗེན། རི་བོང་། སའི་སྟེང་འོག་དང་ལོ་ཏོག་གི་འབྲས་བུ་དང་ལོ་འདབ། རྩ་བ། གཞུང་རྟ། ཤུན་བུར་སྐྱབས་འཚོལ་བའི་སེམས་ཅན་ཕྲ་མོ་ག་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི། འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་གཅིག་པུ་མིན་པར། སྔོ་ཚལ་དང་ཤིང་འབྲས་ཐོན་བསྐྱེད་སོགས་ལའང་རིགས་བགྲེས་ཆོག།

ད་ཆ་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། ཤིང་འབྲས་འདེབས་འཛུགས་ཁྲོདའབྲུ་སྲིན་དང་སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་གཤེད་མ་གཏེ་བོ་ནི་དུག་རྫས་ཡིན་འདུག

རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་༼རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ༽་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལྟར་ན། “ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག ”་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ཆེས་གནོད་འཚེ་དང་གདུག་པ་ཅན་གྱི་དུག་རྫས་ནི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག། ཕྱིས་སུ་༼ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ༽་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས་ཟིན།

ཡིན་ནའང་། སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་མ་བྱས་ནས་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རྗེས་ཀྱི ལོ་རབས་དགུ་ཅུའི་ནང་དེའི་གདོན་སྤྲུལ་ལྟ་བུར་ ཎི་འོན་ ནི་གུ ་ཞེས་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་འཛམ་གླིང་ཁྲོམ་རྭ་ལ་ཐོན་ནས་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། སིལ་སྡོང་སོགས་ཀྱི་ཞིང་རྭ་དང་། སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་སོགས་སུ་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དུ་སྤྱད་དང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་ལ། སྦྱར་དུག་དེ་འབྲུའི་ས་བོན་ལ་འབྱུག་པ་དང་། ཤིང་སྡོང་གི རྩ་བ་དང་ས་འོག་ལ་སྦེད་པ། ཞིང་རྭའི་ཡུར་ཆུ་ནང་འདྲེན་པ།གཤེར་ཁུ་ལ་བསྲེས་ཏེ་ཆུ་གཏོར་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་ལ་ནང་ཚན་རིགས་བརྒྱད་ཙམ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་སྦྱོར་དུག་ཤེད་ཆེ་བ་ཁག་ཅིག་ཡོ་རོབ་དང་ཨ་རིའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་འགོག་ཐུབ་ཡོད་ནའང་། རྫས་སྦྱོར་ཚོང་ལས་ཁང་སྟོབས་ཆེན་ སྦེད་ཡིར ་གྱིས་རྒྱུ་སྟོབས་ལ་མ་དོ་ནས་དེ་ཆ་ཚང་བ་འགོག་ཐུབ་མེད། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་དང་ཚན་རིག་པ་དང་དོ་སྣང་ཅན་མི་སྒེར་མཉམ་རུབ་ཐོག་དུག་རྫས་དེ་གཏན་འགོག་ཆེད་ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ལ་གཏུགས་བཤེར་དང་། ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ནང་ཚན་འབུ་གསོད་དུག་རྫས་ཞིབ་གཤེར་ཐོ་འགོད་སྡེ་ཚན་གྱི་ལས་ཀ་ཚད་ལྡན་མེད་པའི་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད ། ད་དུང་གཞུང་ཁུངས་མིན་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་དྲ་ངོས་སུ་ཨ་རིའི་གཞུང་ཁོངས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ནི་ Department of Yes ་རེད་ཅེས་མཚང་མིང་ཡང་གདགས་ཡོད། དེ་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཔུང་ཤེད་ཆེ་བའི་དུག་རྫས་ཚོང་ལས་ཁང་གིས་གང་བགྱི་ལ་ལགས་སོ་ཟེར་བ་ལས་དུག་རྫས་སྦྱོར་བ་ཚད་འཕེར་ལྡན་མིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་རང་རྐྱ་འཕེར་བ་གནང་ཐུབ་མེད་པའིི་གོ་བརྡ་སྟོན་གྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་དུག་རྫས་འདི་ཨ་རི་ནང་དུ། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་ཡོངས་དཀར། སྲིང་བལ། བུ་རམ་མངར་ཤིང་གི་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་གོ་ལྔ་དང་སྲན་སེར་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུ་ཐོག་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་མིན། ཀུ་ཤུ་དང་ སེའུ་རིགས། ཁམ་བུ། ཚ་ལི་མ། རྒུམ་འབྲུམ། སྔོན་ཚལ་རིགས། ཞོག་ཁོག ཀྲོ་མ་ཀྲོ་སོགས་ཤིང་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད་མང་ཆེ་བའི་ཐོག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་འདུག

སྦྱར་དུག་འདིའི་བྱེད་ལས་ནི་འབུ་སྲིན་གྱི་དབང་རྩའི་ཕྲ་ཕུང་ལ་འབྱར་ཏེ། དབང་རྩའི་མ་ལག་གཏོར་བཅོམ་དང་། དུག་རྫས་ཕོག་ཤེད་ལྕི་བའི་རིགས་དབང་རྩའི་མ་ལག་ཞ་བོར་གྱུར་ནས། ལུས་པོ་འདར་གསིག་རྒྱག་བཞིན་ག་ལེར་འཆི། དུག་ཤེད་ཆེར་མ་ཕོག་བའི་རིགས་ལུས་སྲུང་ནུས་པ་ཉམས་པ་དང་། དྲན་ཤེས་བོགས་ལ་ཞྭ་བ། རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བའི་ནུས་པ་རྒུད་་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཕོག་པར་བྱེད།

ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་པས་ཎི་འོན ཎི་གུས་བསྒོས་པའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་འབྲུ་རྡོག་གཅིག་ལ་བུང་བ་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་འམ་དེ་ལས་མང་བ་གཞོམ་གཞིག་བྱེད་ནུས་ཡོད་པར་སྨྲ་ལ། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དམིགས་འབེན་ལྟེ་བ་ནི་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚལ་ཤིང་འབྲས་ལ་གནོད་པའི་འབུ་སྲིན་ཡིན་ནའང་། དེ་ནི་དུག་ཤེད་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། གནོད་འབུ་ལས་གཞན་ཞིང་ས་ལ་ཕན་པའི་འབུ་རིགས་གཞན་ཡང་ཐག་ཞོར་འབྲེང་འདྲུད་ཀྱིས་གནོད་འཚེ་ཕོག་པ་དང་། ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལ་གཏོར་བརླག་དང་། དེ་ལས་གཞན། དུག་རྫས་དེ་ཁོར་ཡུག་ནང་མི་ཞུ་བར་ཡུན་རིང་སྡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། སའི་རྟིང་ལ་བསྟིམས་པ་དང། ས་ཁར་ཆར་ཆུ་དང་རླུང་བུས་འཁྱེར་ནས་དུག་དེ་གཏོར་ཟིན་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་ལ་བཀྲམ་འཐོར་འགྲོ་བར་བྱེད།

ད་དུང་དུག་རྫས་དེ། ས་བོན་བརྒྱུད་ནས་རྩ་བ་དང་གཞུང་རྟ།ཤུན་པ། ཡལ་ག ལོ་མ། ཟེ་འབྲུ། གང་བུའི་མངར་ཆུ། འབྲས་བུ་སོགས་ཀྱི་ནང་འཐིམས་དེ་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་སྡོང་གི་ཆ་གང་སར་གནས་བ་དང་དེ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་འབུ་སྲིན་གྱི་རིགས་གཙོས་སེམས་ཅན་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ལ་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཀྱི་ཡོད་འདུག

འཛམ་གླིང་གི་མིས་སྤྱོད་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སུམ་ཆའི་གཅིག་ནི་བུང་བ་གཙོ་བའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་།ཕ་ཝང་། བྱེའུ་ཕྲན། རང་བྱུང་རླུང་བུ་སོགས་ཀྱིས་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་དབོར་འདྲེན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བགྱིད་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན་འབྲས་སྨིན་ལེགས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁ་ལི་ཧྥོར་ཉི་ཡ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དེ་ནི། འཛམ་གླིང་གི་ཁམ་ལེབ་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུའི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཨ་རི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཕོན་ཆེ་ཐོན་སའི་ཕ་ས་ལ། རྒྱ་ཁྱོན་ཨི་ཀ་བརྒྱད་འབུམ་ལོང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་སིལ་སྡོང་རྭ་བ་ལ་དཔྱིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མིས་གསོས་བུང་བ་ས་ཡ་གཅིག་དང་དྲུག་འབུམ་ཙམ་དེ་གར་དབོར་འདྲེན་གྱིས་ཤིང་སྡོང་གི་མེ་ཏོག་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ལས་ལ་བསྐུལ་གྱི་ཡོད་པའི་ཁྲོད། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དུག་ཕོག་ནས་ཤིག་རྐྱེན་ཐེབས་པ་བརྒྱ་ཆ་བཞི་བཅུ་ནས་ལྔ་བཅུ་ལ་ཟིན་པར་བཤད། དེ་ལ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་མཁས་པ་དང་འབུ་སྲིན་རིག་པ་ཞིག་འཇུག་པས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ཏུ་ ནི་འོན ནི་གུ་ནི ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བཀག་ཟིན་པའི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་རྫས་ལྟར་གནོད་འཚེ་ཅན་ཞིག་དང་། སྦྲང་རྩི་གསོག་མཁན་བུང་བ་དང་འབུ་སྲིན་གྱི་ཐོག་ལྡབ་མང་གིས་གནོད་ཚབས་ཆེ་བ་བརྗོད།

ང་ཚོས་རང་གི་ཁ་ཟས་ཆེད་འབུ་སྲིན་ཉམ་ཆུང་ཐོག་དུག་བཏབ་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་སྐྱིད་པའི་ཚང་གནས་གཏོར།། གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་ཤུལ་དུ། ད་དུང དཀར་ཟས་དང་རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ཞེས་འབོད་རྒྱུ་ཞིག་གང་ན་ལྷག་ཡོད།

མགོ་བོ་རུམ་ལ་བཅུག་ཏེ་བསམ་གཞིགས་ཤིག་བྱས་ཚེ། རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ངོ་མ་ཞིག་འཇོག་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། རྫུ་བག་ཅན་གྱི་ཝེ་རྒན་ཚོ་དཔེ་མཚོན་དུ་མི་འོས་ལ། ། རྒྱ་གར་གྱི་གཅེར་བུ་བ་ཚོ་ཡང་མི་རུང་ན། བྲག་དཀར་རྟ་སོར་ཟྭ་ཆིག་སྔོ་ལྡུམ་ལ་རོལ་མཁན་རྗེ་མི་ལ་ཁོང་འོས་པ་འདུག་གམ་འདྲི་བཞིན་རྗེ་མི་ལའི་རྣམ་མགུར་སླར་ཡང་བམ་ཀློག་ཅིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་།

རྗེ་མི་ལ་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས། ཨ་ནེས་ཞིང་རིན་ལ་ཕུལ་བའི་ཕྱེ་ཁལ་གསུམ་དང་། ཐུལ་གོག་གཅིག རས་གོས་ལྡང་གཅིག ད་དུང་མར་ཚིལ་འདྲེས་པའི་ཆུ་སྡོར་ཕུལ་བའང་བསྣམས་འདུག འདིའི་སྐབས་ཀྱི་ཚིལ་ནི་ཤ་ཚིལ་ཡིན་ཚེ། རྗེ་ཁོང་རི་ལ་ཡེངས་མེད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས་ད་དུང་རྣམ་དཀར་དགེ་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ཞིག་རེད་མི་འདུག དེར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལོ་བཞི་ཙམ་སོང་བ་ན། འཚོ་རྒྱགས་ཟད་ནས་སྒྲུབ་ཕུག་གི་སྒོ་ཕྱི་ལ་བུད་ནས་ཟས་འཚོལ་ཏུ་ཞབས་ཐང་ལ་ཕེབས་པ་ན། ཉི་མ་དྲོ་ས། ཆུ་བཟང་ས་ཞིག་ན། ཟྭ་ཚོད་མང་པོ་སྐྱེས་པ་མཇལ་འདུག། ཟྭ་ཚོད་བཟང་བའི་གནས་དེ་ནི་ཁོད་ཡངས་ཤིང་མཐོང་ཡེལ་ཆེ་བ། ཡིད་ལ་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་ལགས་པས་དེ་གའི་ཕུག་པ་ཞིག་ནང་གནས་སྤོར་ཏེ་ཟས་སུ་ཟྭ་ལྡུམ་རང་བསྟེན་ཏེ་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། ཟྭ་ཆིག་ཁོ་ན་བསྟེན་ཕྱིར་ལུས་ཀེང་རུས་ལྟར་སོང་ཞིང་སྐུ་མདོག་ཟྭ་པོའི་མདོག་རང་དུ་གྱུར་ནས། ཐ་ན་སྐུ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའང་སྔོ་ཞོ་ལེ་བྱུང་ཡོད་འདུག གྲོད་གསུས་མ་བདེ་བ་དང་ཟྭ་བཞེས་པའི་སྒྲེག་པ་ཆིལ་ལི་ལི་བྱུང་བ་འང་གསུངས་འདུག དུས་སྐབས་དེའི་རྗེ་བཙུན་མཆོག་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་བགྲང་ན་མི་འོས་མེད་པ་འདྲ།

དེ་ལྟར། ཟྭ་ལྡུམ་རང་བཞེས་ནས་ལོ་གཅིག་སོང་བ་དང་། སྐུ་ཡི་ན་བཟའ་ཡང་ཟད་པས། ཨ་ནེས་ཕུལ་བའི་གོས་དང་ཕྱེ་སྒྱེ་རལ་བོ་ཆད་མ་མཐུད་དེ་སྐུ་ལུས་ལ་གསོལ་དེ་མུ་མཐུད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཡང་ལོ་གཅིག་སོང་། སྐབས་དེ་ཤད་ཅིག་ལ་ཁྱི་ར་བ་འགའ་རྗེའི་བྲག་ཕུག་ནང་འཛུལ་ནས་ཡར་བལྟ་མར་བལྟ་བྱེད་དུས། ཟས་སུ་ཟྭ་ཁོ་ན་དང་སྐུ་ལུས་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོདཔ་མཐོང་འདུག དེར་ཁྱི་ར་བས་ཤ་མང་པོ་དང་རྒྱགས་ཕྱེ་ལྷག་མ་གང་ཡོད་པ་རྗེ་ལ་ཕུལ་བ་རྗེས་མི་ཟས་ཟ་རྒྱུ་རྙེད་སོང་ཞེས་དགའ་ཚོར་དང་བཅས་ཤ་བཞེས་འདུག་ལ། ཤ་ཚོད་བཞེས་པར་སྐུ་ལུས་བདེ་འབོལ་ལེ་དང་ ཁམས་དྭངས་སིང་བ། རིགས་པ་ངར་ཆིལ་ལེ་བྱུང་འདུག ཕྱིས་སུ་སྲིང་མོ་དང་མཛེས་སེ་ཡང་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་རྗེ་བཙུན་མཇལ་དུ་སླེབས། པེ་ཏ་མགོན་སྐྱིད་ཀྱིས་རྒྱགས་རྟེན་དུ་ཤ་ཕུལ་བ་མི་གསལ་ཡང་། མཛེས་སེས་རྗེ་ལ་ཤ་མར་རྙིང་བའི་འཚོ་རྟེན་ཕུལ་འདུག

ཕྱིས་སུ་རྗེ་ཁོང་ལ་ཕྱི་གངས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་སྐབས་གཉའ་ནང་དུ་རྩར་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་ཆས་སུ་ཕྱེ་བྲེ་དོ། འབྲས་བྲེ་གང་། ཤ་གཟུག་གཅིག མར་ཞོགས་གཅིག་ཕུལ་བ་རྣམས་བསྣམས་ཏེ་བདུད་འདུད་ཕུག་མོ་ཆེར་བྱོན་ནས་བཞུགས་འདུག དེར་བཞུགས་རིང་ནུབ་ཅིག་ཁ་བ་འབབ་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ཉིན་མཚན་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གངས་བབས་པས་འགྲུལ་ལམ་ཆད་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་སོང་བ་ན། སློབ་འབངས་ཚོས་རྗེ་བཙུན་སྐུ་གྲོངས་བར་ཐག་བཅད་ནས་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་བགྱིས། ཕྱིས་ལོའི་ས་ག་ཟླ་བ་ལ་གངས་ལམ་སྟ་རེས་གསིལ་ཏེ་རྗེའི་སྐུ་པུར་གདན་འདྲེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན་རྗེས་མགུར་ལེན་ཞིང་བཞུགས་པ་མཇལ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྔོན་ལོ་འཁྱེར་བའི་འཚོ་ཆས་ལས་ཕྱེ་བྲེ་གང་མ་གཏོགས། འབྲས་དང་ཤ་བཞེས་ཡོད་མི་འདུག དེར་སློབ་བུ་གཤེན་རྡོར་མོས་རྗེ་བཙུན་ན་ནིང་ལས་ཀྱང་སྐུ་མདངས་ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་འདུག་པ་ལྷ་འདྲེས་ཞབས་ཏོག་བགྱིས་སམ་རི་དྭགས་ཀྱི་ཐེད་རོ་རྙེད་ནས་བཞེས་སམ་དྲིས་བར། རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཁོང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཟིན་པས་ཟས་རགས་པ་ཆེར་བརྟེན་མི་དགོས་པ་གསུངས་འདུག་ན། ཏིང་འཛིན་ཟས་སུ་སྤྱོད་པའི་གྲུབ་པ་བརྙེས་ནས་བཟུང་འཚེ་བའི་སྡིག་ཟས་གཏན་སྤངས་ཀྱིས་ཏིང་འཛིན་དང་སྔོ་ཟས་སྤེལ་མར་བསྟེན་ནས་བཞུགས་པ་ཨེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ལ།  རྗེས་སོར། བྱང་ཆུབ་རྫོང་དུ་ཡོན་བདག་ལྷ་འབར་ལ། “ ང་རིགས་དྲུག་འཁྲུལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ།། རྣམ་ཤེས་འཁྲུལ་བའི་ཁྱེའུ་ཆུང་འཁྱམས།། ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་མྱོང་།། རེས་འགའ་ལྟོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་བྱུང་། །རོ་སྙོམས་ལྡུམ་བུ་ཟས་སུ་ཟོས།། … … ང་ནི་ཟས་མེད་ལྡུམ་བུ་བ།། ང་ནི་གོས་མེད་གཅེར་བུ་བ།།”་ཞེས་དང་ གཉི་ཤང་འགུ་རྟ་རུ་ཁྱི་ར་བ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལ། “ཟྭ་དང་རུག་པ་ཐུལ་བ་གསུམ།། འདི་གསུམ་མི་ལའི་ཁ་ཟས་ཡིན།། ཟས་འདི་གསུམ་གྱི་ཡོང་ན་རས་པའི་ཕྱི་ལ་ཤོག” ་ཅེས་དང་། ཕྱིས་སུ། མཆོང་ལུང་ཁྱུང་རྫོང་དུ་ཤིང་འཐུ་ལ་བྱོན་སྐབས་བླངས་པའི་མགུར་དུའང་།  “སྡིག་ཟས་སྤངས་པའི་དཀའ་ཐུབ་འདི།།ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡིན།།”་ཞེས་རྗེ་རང་གིས་ཞལ་གསལ་བོས་རང་ཉིད་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་པ་ཞིག་ཡིན་གསུང་འདུག

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢ཚེས༢༢་ལ། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན།     Tash Peterson

༢  ཕིར་སི མོར་རྒན།   Piers Morgan

༣  ཁམ་ལེབ།  Almond

༤  སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་།  Avocado 

༥   ཝེ་རྒན།   Vegan

༦  སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི།  DDT

༧  ཎི་འོན་ ནི་གུ།  ''Neonic'' ''pesticide''  

༨   སྦེད་ཡིར། Bayer</text>
      <sha1>94e42w0zhyqy1ih0ce109fx1cyzn3ky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>162767</id>
      <parentid>162766</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T04:26:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50615-61</username>
        <id>36633</id>
      </contributor>
      <origin>162767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="424400" sha1="0wngyrcsimovcp0fdak0z6y7yu32r0g" xml:space="preserve">[[File:རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ།.jpg|thumb|རི་སྤྱང་ཁེེར་འགྲོ།]]
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་ནི་ལུས་སེམས་དུད་དེ་ངན་སོང་ལ་འགྲོ་མཁན་བྱོལ་སོང་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་པར། བོད་སྐད་སྨྲ་ཞིང་། བོད་ཡིག་འབྲི་ཤེས་མཁན་གྱི་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་འདུག ཧ་ཧ།    
 
ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་ནང་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ཅིག་ནི་༼[http://www.khabdha.org/?p=5264 ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན]།༽་དང་༼[http://www.khabdha.org/?p=5474 རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།]༽།  ༼[http://www.khabdha.org/?p=12208 བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ།]༽།   ༼[http://www.khabdha.org/?p=15965 ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ]༽།    ༼རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།[https://tibettimes.net/2022/12/27/223471/]༽་ དང་། གཞན་ཡང་ད་ཆ་ད་དུང་པར་སྐྲུན་བྱས་མེད་པའི་&lt;&lt;ཕྱི་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དྲན་ཐོ&gt;&gt; ་སོགས་མཆིས།


'''རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་ལྷུག་རྩོམ་བདམས་བཀོད།'''


ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།    (༡)  

ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟེང་མི་རིགས་དཀར་པོ་དང་མི་རིགས་ནག་པོ་སོགས་མ་སླེབས་སྔོན་ས་འདིའི་ས་བདག་དང་གནས་འདིའི་གནས་བདག་ངོ་མ་ནི་དེང་སང་དབྱིན་སྐད་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་1་ཞེས་འབོད་པའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཤ་མདོག་སྨུག་པོ་ཅན་འདི་ཡིན་འདུག

མཁས་པ་མང་ཆེ་བས་མི་རིགས་འདི་ལོ་ཁྲི་འམ། ཡང་ན་ཁྲི་འགའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ནས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡའི་སོག་ཡུལ་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པར་བཞེད་ལ། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་གི་ས་མཚམས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་དེང་སང་ནང་བཞིན་རྒྱ་མཚོས་བར་ཆོད་མེད་པར་སྐམ་སའམ་ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པའི་འཁྱག་རོམ་གྱིས་སྦྲེལ་ཡོད་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད ། དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་བའི་འཁར་རྟེན་གནག་ཕྱུགས་ཀྱི་རྗེས་འདེད་བྱེད་ཀྱིན་དང་ཐོག་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ནུབ་བྱང་གི་མཐའ་སྣེར་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་འབྱོར། དེ་ནས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་ཁྱབ་འདུག། ཁོང་རྣམས་སྐབས་དེར་ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་ཁྱུ་གཅིག་བྱས་ནས་སླེབས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་ལ། ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་གསུམ་སྔ་ཕྱི་བྱས་ཏེ་སླེབས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཡང་མཆིས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་འདི་ཚོ་ཁག་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སུ་གྱེས་ནས་སྐད་རིགས་དང་ཡུལ་གོམས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཡོད་འདུག

ཡང་མི་རིགས་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད་བཞེད་ཚུལ་གཞན་དག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ། མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཤེས་རིག་དང་རྒྱ་ནག་གི་་གནའ་བོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་རིག་བར་འདྲ་ས་ཡོད་པས་རྒྱ་ནག་གམ་ཉི་ཧོང་ནས་གྲུ་གཟིངས་ལ་བསྡད་དེ་ཡོང་ཞེས་དང་། ད་དུང་ཨེ་བཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཤིག་ལ་བོར་བརླག་ཕྱིན་པའི་མི་རིགས་ཚོ་བ་བཅུ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་བུ་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་མཁན་ཡོད་ལ། ཡོ་རོབ་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་མཆེད་པའི་བསམ་ཚུལ་འདོད་མཁན་སོགས་ཀྱང་མཆིས་མོད་ད་བར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དཔང་རྟགས་ཡིད་ཆེས་རུང་བ་གསར་རྙེད་བྱུང་མི་འདུག ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་གླིང་གཞན་ནས་ཡོང་བ་མི་འདོད་པར་ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ངོ་མ་དང་ཕ་ཡུལ་འཁྲུལ་མེད་ནི་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདི་རང་ཡིན་པའི་བཤད་རྒྱུན་འདུག ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་མིན་པར་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་ནས་ཕར་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཕྱོགས་ལ་མཆེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གདོང་དབྱིབས་དང་ཤ་མདོག གཟུགས་བྱད། གཤིས་སྤྱོད་སོགས་བོད་སོག་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་པ་དང་འདྲ་ས་མང་པོ་འདུག ཞུང་ནུའུ་ འམ ་ཧུང་སི་ ཞེས་བའི་ ཤར་གླིང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་མཆིས།

དེང་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་འཁྲབ་སྟོན་གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་སྒྲུང་དཔེ་དེབ་ཐོན་པ་མང་ཞིང་། གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་དེབ་དེ་ཚོའི་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་མདུང་ཐོགས། རྒྱབ་ལ་མདའ་གཞུ་འཁུར་ནས་རི་ས་དང་འབྲོག་ཐང་ནས་རི་གླང་གི་རྗེས་སུ་འཇབ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་རྔོན་པ། གཏུམ་དྲག་ཆེ་བའི་གཡུལ་འགྱེད་བྱེད་པ་སོགས་རང་ཡན་ཆེ་ཞིང་དྲེད་པོའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་སྟོན་ཐབས་བྱས་ཡོད་ནའང་། དོན་དངོས་སུ་ཁོང་ཚོ་རི་དང་ནགས་གསེབ་ཁོ་ནར་གནས་སྡོད་བྱས་ཏེ་རི་གླང་རྗེས་འདེད་བྱེད་པ་དང་རྔོན་རྒྱག་པ་ཁོ་ན་ཙམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར། ཁོང་རྣམས་སྔོན་ཚེ་རང་བྱུང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཕྱུག་བའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཁྱབ་ནས་ཐང་གཞུང་གཤིན་པོར་གནས་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་པ་དང་ཤིང་ལས་བཟོས་བའི་ཁང་བ་ནང་སྡོད་ཅིང་། ཟས་སུ་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་གཙོས་འབྲུ་རིགས་འདེབས་པ་དང་། འབྲོག་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཊི་ཕི་ཟེར་བའི་སྦྲ་གུར་གང་སར་གནས་སྤོ་ཆོག་པའི་ནང་སྡོད་ལ། འཚོ་ཐབས་སུ་རི་གླང་གསོད་པ་དང། རི་དྭགས་དང་འདབས་ཆགས་རྔོན་པ། རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ཚོད་འཐུ་བ་སོགས་བྱེད་ལ། མཚོ་དང་མཚེའུ་གཙང་བོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་མཁན་རྣམས་གཙོ་ཆེར་ཉ་དང་ཆུ་གནས་ཀྱི་སྲོགས་ཆགས་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐད་དང་ཤེས་རིག ལག་ཤེས་སྒྱུ་རྩལ་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་། གྱོན་གོས་དང་སྡོད་ཁང་། རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ནས་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་བ་ཡོད་འདུག

སྡོད་ཁང་དང་རྒྱན་གོས། མཚོན་ཆ།

སྲོལ་རྒྱུན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྡོད་ཁང་ཡང་ཊི་པི་སྤྲ་གུར་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་གི་ཤུན་པགས་དང་ཡལ་འདབ་ལས་བྱས་པ། ས་རྡོ་དང་འཇིམ་པ་ལས་བྱས་པ། ས་འོག་ན་བསྐྲུན་པའི་སྡོད་ཁང་། བྲག་སྐྱིབས་སུ་རྩ་འཇིམ་གྱིས་བསླངས་བའི་སྡོད་ཁང་། ས་སྤུངས་དེིའུ་འབུར་རྩེར་བཞེངས་བའི་སྡོ་ཁང་དང་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་ལེབ་ཆེན་ལས་བྱས་པའི་གངས་འཁྱག་གི་སྡོད་ཁང་སོགས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་མཐུན་པར་དབྱིབས་བཀོད་དང་རྒྱུ་སྤུས་ཅི་རིགས་སུ་མཆིས་སྐད།

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕྲེང་བར་བརྒྱུུས་བའི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་པར་སྤྲོ་ཞིང་། རྒྱན་ཆ་མང་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྐམ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ར་དང་རུས་པ་།སོ་དང་སྡེར་མོ་དང་། ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤུན་སྐོགས། གཞན་འཇིམ་རིལ་ལས་བྱས་པ། ཟངས་དང་རྡོ་རིགས་ལས་བཟོས་པ་སོགས་ཡོད་འདུག་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གཞི་སྡོད་པ་ཚོའི་ཁྲོད་དངུལ་དང་གཡུ་བྱུར་གྱི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་སྲོལ་ཆེན་པོ་ཡོད་འདུག དུས་རབས་སྔོན་མའི་མཇུག་ཏུ་བོད་མི་ཚོ་ཨ་རིར་དང་ཐོག་འབྱོར་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བོད་མི་དང་འདྲ་བའི་གདོང་དབྱིབས་དང་བཞིན་མདངས། ཁོང་ཚོིའི་གཡུ་ཡི་རྣ་ལུང་དང་སྐེ་རྒྱན་མཐོང་ནས་ཁོང་ཚོ་བོད་མིའི་རིགས་རྒྱུད་མིན་ནམ་གང་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཡང་བྱུང་འདུག ༡༩༧༩་ལོར་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་བ་མཆོག་ཐེངས་དང་པོར་ཨ་རིར་ཡུལ་སྐོར་བྱེད་རིང་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་གསུམ་གྱི་ཚོ་དཔོན་དང་ལྷན་དུ་མཇལ་འཕྲད་ཅིག་སྟེང་ཁོང་ཚོའི་གཡུ་ཡི་འདོགས་རྒྱན་གྱིས་ཡིད་འཕྲོག་ནས་དེ་གང་ནས་བྱུང་། ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱང་གཡུ་ཡི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་རྒྱུར་ཧ་ཅང་སྤྲོ་བོ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་མྱོང་ཡོད་འདུག

གདོད་མའི་དུས་སུ་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་ཀྱི་རྒྱུ་ལྟེ་བ་ནི་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་སྤུ་དང་པགས་པ། ཤིང་གི་ཤུན་པ་དང་འདམ་རྩ་སོགས་ཡིན་འདུག་ལ། བྱང་འཁྱག་རོམ་གྱི་ཡུལ་དང་གྲང་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་པགས་པ་དང་སྤུ་རིགས་མཐུག་པོ་དྲོད་དང་ལྡན་པས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡོང་ཁེབས་པར་གྱོན་ལ། ལྷོ་ཡུལ་དང་དྲོ་ས་ན་སྡོད་མཁན་ཚོས་གྱོན་པ་སྲབ་ཅིང་བསིལ་བའི་རིགས་བསྟེན་པའི་ཐོག་ལུས་ཀྱི་ཆ་མང་ཆེ་བ་རྗེན་པར་སྡོད་པ་ཡིན་འདུག

འོག་དཀྲིས་ཟེར་བ་ནི་གདོད་མའི་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐྱེས་བ་ཚོའི་རྒྱུན་བསྟེན་གྱོན་ཆས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མཉེས་འཕུར་མཐིལ་ཕྱིན་བྱས་པའི་རི་དགས་ཤྭ་བའི་པགས་པ་ནི་འོག་དཀྲིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བརྩི། འོག་དཀྲིས་ལེབ་རིང་མ་གྱོན་དུས་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིང་ཕོ་མཚན་དང་བཤང་ལམ་ཁེབས་པར་བྱས་ཏེ་འོག་ནས་ཡར་དཀྲིས་ཏེ་འོག་དཀྲིས་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་སྣེ་མོ་ཟུང་རྐེད་མཚམས་སུ་བཅིངས་བའི་ཀོ་བའི་སྐ་རགས་ཀྱི་བར་ནས་བླངས་ཏེ་མདུན་རྒྱབ་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས།། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཞན་རྣམས་གཅེར་ཧྲེང་ངེར་གོས་ཀྱི་གཡོགས་མེད་འདུག གྲང་བའི་དུས་དང་ཚེར་ལོག་དང་རྩི་་ཤིང་གི་གསེབ་ནས་རི་དྭགས་རྔོན་དུས་བརླ་ནས་རྐང་བའི་ལོང་ཚིགས་བར་སླེབས་པའི་པགས་ཁེབས་ཟེར་བ་གྱོན་ལ་དེའི་སྣེའང་འོག་དཀྲིས་ཏེ་ཀོ་བའི་རྐེད་བཅིངས་དེའི་བར་དུ་བསྣོལ་འཆིང་བྱེད།

ནམ་ཟླ་འཁྱག་པས་བསྡམས་པའི་གྲང་ལྷག་ནང་རི་སྐྱེས་ཤྭ་བ་སོགས་པགས་རིགས་ཀྱི་སྟོད་གཡོགས་སྒྱེ་ལུག་མ་ཟེར་བ་ཞིག་ཀྱང་གྱོན་རྒྱུ་ཡོད་འདུག སྟོད་ལྭ་དེ་སྒྱེ་མོ་ཞབས་བརྡོལ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་མགོ་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་གྱོན་ཆོག་ལ། དེའི་ཕྱི་ངོས་སུ་པགས་རིགས་ཀྱི་མཐའ་རྒྱན་དང་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན། ཕྲེང་བའི་ཕྲ་རྒྱན་སོགས་ཀྱིས་སྤུད་ཡོད་འདུག

གཞན་ཁོ་བ་ཚོས་དུས་ཆེན་དང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་དུས་མགོ་ལ་བྱ་གླག་དང་འདབ་ཆགས་གཞན་ཀྱིས་བྱ་སྒྲོས་བསླས་པའི་དབུ་རྒྱན་དང་། ལུས་ལ་རྒྱུ་ཆ་དང་བཟོ་དབྱིབས་ཚོན་མདོག་འདྲ་མིན་ཡིན་པའི་གོས་གྱོན་ཞིང། གདོང་ལ་འབག་གྱོན་པ་དང་ཚོས་འབྱུག་པ། ངག་ནས་མགུར་སྐྱོར་བ་དང་གླུ་ལེན་པ།། ལགས་པས་རྔ་བརྡུངས་བ་དང་གླིང་བུ་འབུད་པ། རྐང་བས་ཞབས་བྲོ་རང་བྱུང་མ་འཁྲབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ལམ་ནས་སྟེང་གི་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་ཆེ་བསྟོད་དང་སྐྱེད་མ་ལྟ་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཆེན་པོར་གུས་བརྩི་ཞུ་བ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱངས་དང་བགེགས་སེལ་གཡང་འབོད། དགྲ་བཟློག་དཔའ་བསྐྱེད་སོགས་མཚོན་པའི་ཆོ་ག་སྣ་མང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག།

རི་དྭགས་རྔོན་དུས་མདའ་གཞུའི་མཚོན་ཆ་མ་ཟད། གཡུགས་མདུང་དང་འཕེན་མདུང་། འུར་ཆ་དང་། རྡོ་དང་རུས་པ་ཤིང་ལས་བྱས་པའི་མཚོན་ཆ། རྙི་དང་ཞགས་པ་སོགས་འཁྱེར་ལ།

མདའ་རྩེད་དང་མདུང་རྩེད། རི་དྭགས་རྔོན་པའི་རྩེད་མོ། རི་གླང་འཇུ་བཟུང་། རྒོད་པོར་ཞགས་འཕེན་སོགས་སྟོབས་དང་དཔའ་ངོམས་་པའི་རྩེད་མོའི་རིགས་ལ་དགྱེས་ཤིང་། སྐྱེས་བ་ཕོ་རྣམས་དཔའ་བོའི་དགྲ་འཐབ་ལ་མཁས་ཤིང་ཆུང་དུས་ནས་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་གཞོལ་བའི་རྩེད་རིགས་དང་དཔའ་རྩལ་ལ་སྦྱངས་བ་བྱེད། བྱིས་པའི་ན་ཚོད་ཡོལ་ནས་དར་མིའི་ལམ་དུ་རྐང་བ་སྤོ་དུས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་དང་བཅད་སྒོམ་ལ་བཞུགས་པ། དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱང་གི་ཆོ་ག་བསྟེན་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་སྐད།

གཡུལ་ལ་འཇུག་དུས་གདོང་ལ་ཤིང་དང་རྡོ་དང་། རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཚོན་འབྱུག་ལ། གདོང་ཚོན་དམར་པོ་ལ་དགའ་སྣང་ཆེན་པོ་དང་། དགྲ་ལ་འཐབ་དུས་དཔའ་བོའི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་པ་ཡིན་ན་ཚོ་སྐོར་སྤྱི་མཐུན་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དཔའ་སྐྱེས་སྤྲོད། གཡུལ་སར་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་མིན་དེ་དགྲ་བོ་བསད་མིན་དང་དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གལ་ཆེར་མི་འཛིན་པར་དགྲ་ལ་ཇི་ལྟར་འཐབ་པ་དང་དགྲ་ཇི་ལྟར་འཇོམས་མིན་ལ་བལྟ་བ་ཡིན་ཟེར། དཔེར་ན་ཐག་རིང་ནས་མདའ་འམ་མདུང་འཕངས་ཏེ་དགྲ་བསད་པ་ལས། དགྲ་གསོད་མ་ཐུབ་ཀྱང་གཡུལ་སར་ཞུགས་པའི་ཕ་རོལ་བོའི་གཡུལ་དཔོན་སྟེང་རྒྱུག་ཏེ་ཁོའི་ལུས་ལ་ལག་པ་འཆང་བའམ་ཁུ་མཚུར་གཞུས་བ། ཡང་ན་རང་གིས་མཚོན་ཆས་ཁོིའི་ལུས་ལ་རག་ཙམ་བྱེད་པ་དཔའ་རུ་བགྲང་། གཡུལ་དུ་ཕ་རོལ་དགྲའི་གཡུལ་དཔོན་གྱི་ལུས་ཉིད་ལ་ལག་འཆང་མ་ཐུབ་ཡང་བཞོན་རྟའམ་མཚོན་ཆ་ལ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དཔའ་བོའི་ཁྱད་དུ་བགྲང་ནས་སྒྲོ་རྒྱན་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད་འདུག།

དཔའ་བོ་ལ་སྒྲོ་རྒྱན་སྤྲོད་སྲོལ་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐྱེས་ཕོ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱིས་གཙིགས་སུ་མཆོད་ཅིང་ཡིད་སྨོན་བྱེད། དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གང་ལྟར་ཡང་ལུས་ལ་རག་ནས་སླར་ལོག་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་ཐོབ། དགྲ་ལ་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པར་མ་ཟད། དགྲ་བསད། མགོ་པགས་བཤུས་ནས་སླེབས་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གསུམ་མཉམ་དུ་ཐོབ་སྐད། འདི་ལྟར་མི་ཚེ་ནང་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་མ་གཏོགས་མ་ཐོབ་པའི་ཕོ་རྒོད་ཡོད་ལ། སྒྲོ་རྒྱན་མང་པོ་བླངས་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དབུ་ཞྭ་ལོང་བའང་ཡོད་འདུག། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྐྱེས་རབ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་གཡུལ་ས་ནས་དགྲ་བོས་རང་གི་ལུས་ལ་རག་ཐུག་བྱུང་བ་དེ་ལས་ངོ་ཚ་ཆེ་བ་དང་དེ་ལས་ལ་རྒྱ་ཤོར་བ་ཞིག་མེད་སྐད།   སྐབས་འདིར་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོགས་སུའང་ཚོར་རླབས་འདི་འདྲ་ཞིག་འཕྱོ་སྟེ།

ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་དཔའ་རྒོད་བསམས་ན་བདག་ཀྱང་ཕོ་རྒོད་བྱེད་ན་འདོད་།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་ནས་འབྲོང་གཡག་རྭ་རྩེར་འབྱར་ན་འདོད།།

ཐུབ་མེད་ཅང་ཤེས་སྒ་མེད་ཀླད་ནས་དམིགས་མེད་ཀི་ལྡིར་བྱེད་ན་འདོད།།

མི་ཤིགས་ཉག་ཕྲན་མཁའ་མཐར་འཕེན་ཞིང་རྒོད་པོར་ཐོགས་ཞགས་འཕེན་ན་འདོད།།

རྩལ་ཆེན་མཁའ་ལྡིང་གྲོགས་སུ་བཀུགས་ཏེ་གནམ་གྱི་བང་ཆེན་བྱེད་ན་འདོད།།

འབྲོག་ཁྱི་བཙན་པོ་རྗེས་སུ་འཁྲིད་དེ་ས་ཆེན་སྐོར་སྲུང་བྱེད་ན་འདོད།།

2009 Dec 7 

མཆན། 

1 ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཟེར་བ་ནི་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་བའི་དོན། མཉེན་པ་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་ཁོའི་ལག་གཡོག་འཁོར་བཅས་༡༤༩༢་ལོར་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་གྱི་རྐེད་མཚམས་མཚོ་གླིང་སྦ་ཧ་མ་སི་ཟེར་བར་འབྱོར་སྐབས་ཁོང་རྣམས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་བར་རྨོངས་ནས་གནས་འདིའི་ཡུལ་མི་ཚོར་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་ཁོང་གི་ཉིན་ཐོ་དང་བྲིས་འདུག  

'''ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།'''(༢)  

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་པའི་ཚེས་༧་ཉིན་སྤེལ།

ཁོར་ཡུག་དང་སྲོག་ཆགས་ལ་ལྟ་ལྟངས།

ཡང་། ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱིས་གནམ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྲུང་བའི་ཕ་དང་ས་གཞི་ནི་ཚེ་སྲོག་སྦྱིན་པའི་ཨ་མར་བརྩིས་སྐད་ལ། རི་དང་ཆུ་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་སོགས་ན་ལྷ་གནས་གནས་བར་འདོད་ཅིང་དེ་རྣམས་ལ་བརྩི་་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་དང་ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས།འདབ་ཆགས་ཁྲོད་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་ཕོ་ཉ་དང་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་འཁོར་རུ་བགྲང་། དཔེར་ན་བྱ་གླག་ནི་འདབས་ཆགས་ཀུན་ཀྱི་རྒྱལ་བོ། གཡེལ་བ་མེད་པའི་གནམ་ས་སྲུང་མཁན། མཁའ་དབྱིངས་མཐོན་པོ་ན་འཕུར་བའི་ཡ་མེད་རྒོད་པོ། དཔའ་དང་རྩལ་གྱི་་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ། ཉི་མིའི་མིག་ཀོང་ལ་ཐད་ཀར་ལྟ་ཞིང་ཉི་མ་དང་སའི་གོ་ལའི་བར་བརྡ་འཕྲིན་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ལྷའི་ཕོ་ཉ་རུ་བཀུར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་མཚོན་བྱེད་དང་རེ་འདུན་བཅོལ་ཡུལ། དཔའ་ངར་སློང་བྱེད། ནད་གེགས་འཇོམས་བྱེད། དགྲའི་གནོད་པ་བཟློག་བྱེད་དུ་བརྩི་བ་ཡིན་འདུག

བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ནི་སྒྲོ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་བྱ་གླག་གི་རུས་པའི་གླིང་བུ་དང་སྲུང་རྟེན་སོགས་མཆོག་ཏུ་བརྩི། དེང་སང་ཡིན་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ནང་བྱ་གླག་གི་སྤུ་སྒྲོ་ཐང་ལ་འདྲིལ་བ་ཡིན་ན་ཁྱིམ་གང་བོས་ཟས་བཟའ་བའང་རེ་ཞིག་སྐྱུར་ནས་ལམ་སེིང་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་དེ་སླར་མཐོ་སར་བཞག་ནས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཟེར།    བྱ་གླག་གི་སྒྲོ་འདི་དཔའ་བོའི་སྐྱེས་སུ་འབུལ་བ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། མི་རྩ་ཆེན་དང་གཞན་ཕན་གྱི་དགེ་ལས་སྒྲུབ་མཁན་བྱས་རྗེས་ཅན་ལའང་སྟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་ཡིན་འདུག ད་དུང་གླག་གི་སྒྲོ་ལས་གཞན་འདབ་ཆགས་གཞན་གྱི་སྤུ་སྒྲོ་ཡང་གཙུག་རྒྱན་དང་འཚམས་སྐྱེས་སུ་སྤྱོད་ལུགས་ཡོད་འདུག ཉེ་རབས་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གིས་སྟོངས་ལ་ཉེ་བའི་བྱ་གླག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་བཅོས་པ་ནས་བཟུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་ཆོས་ཆོ་གའི་ཆེད་དུ་མ་གཏོགས་གླག་སྒྲོ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་ཆོ་གའི་ཆེད་གླག་སྒྲོ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་རྣལ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་འཁྱེར་སྟོན་དགོས། དེ་མིན་ཨིན་ཊི་ཡན་མ་ཡིན་མཁན་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཆེད་མ་ཡིན་པར་གླག་སྒྲོ་ཉོ་འཚོང་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཁྲིམས་ལ་སྤྱོར་བ་མ་ཟད་ཨ་སྒོར་ཉིས་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་ཆད་པ་གཅོད།

འཇིག་རྟེན་ཆགས་ལུགས།

ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་རབས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྟེ། ཨ་རིའི་ལྷོ་ཤར་གྱི་ཡུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། འཇིག་རྟེན་སྟེང་ནས་མར་རིམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ་སྟེང་ལྷའི་གནས། བར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་རི་དྭགས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གནས། འོག་གི་འཇིག་རྟེན་མ་རུང་བ་སྡིགས་ཅན་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་གནས། གདོད་མའི་དུས་སུ་བྱ་ཁྲ་ཆེན་པོ་དང་བྱ་གླག་སོགས་འདབ་ཆགས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ཡུལ་དུ་མི་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་ལ། རི་དགས་དང་རྩི་ཤིང་གིས་ཀྱང་མི་སྐད་སྨྲ་ཞིང་མི་དང་ལྷན་དུ་གླེང་མོད་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། ཕྱིས་སུ་མི་རྣམས་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་དུ་གྱུར་བར་བརྟེན་འདབ་ཆགས་ཆེ་བ་རྣམས་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་དེངས། མིས་རི་དྭགས་གསོད་པ་དང་དྲག་པོིའི་ལས་བྱས་བར་རི་དྭགས་རྣམས་མི་དང་རྒྱང་དུ་གྱེས་ནས་གླེང་མོལ་མི་བྱེད་པར་བཞུགས། ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་སྒང་འདིའི་སྟེང་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་སྐྱེས་དངོས་ཀུན་ཡ་ཐོག་སྲིད་པའི་སྲོག་ཆགས་གཤིས་བཟང་ལྷ་འདྲ་བ་དེ་ཚོའི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱེད་ཙམ་ཡིན་པར་སྨྲ། སའི་གོ་ལ་ནི་མུ་མེད་མཐའ་ཡས་རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ན་གཡེང་བའི་སྐམ་སའི་གླིང་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། གཡའ་དག་པའི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས་བའི་རྨུ་ཐག་བཞིས་སའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་སྐྱོར་བར་བཤད། སའི་འཇིག་རྟེན་དུས་སྐབས་ནམ་ཞིག་ལ་སུས་གནམ་ནས་མར་དཔྱངས་པ་སུས་ཀྱང་མི་དྲན་ཟེར་ཞིང་། སྐལ་བ་འཇིག་བའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཞིའི་རྨུ་ཐག་ཆད་ནས་ཐམས་ཅད་མུན་པ་ཅན་གྱི་ཆུའི་ཀློང་དུ་བྱིངས་ནས་འཆི་བར་བཤད།

འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོའི་ཐད། འགྲོ་བ་མི་མ་བྱུང་སྔོན་སྟེང་དང་འོག་གི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ལས་མེད་ཟེར། སྐབས་ཤིག་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་གནས་བའི་འདབ་ཆགས་དང་རི་དྭགས་འབུ་སྲིན་རྣམས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ནས་གནས་ཡུལ་གཞན་ཞིག་འཚོལ་བར་སྟ་གོན་བྱེད་དུས།འབུ་ནག་གིས་ང་འཇིག་རྟེན་འོག་མ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཉམས་ཞིག་ཅིག་བྱེད་ནས་ལོག་ཡོང་ལབ་ནས་ཕྱིན། མཚོ་ཞབས་སུ་སླེབས་པ་ན་དེར་འཇིམ་པ་སྙི་མོ་ཡོད་པ་རྙེད། དེ་ཁྱེར་ནས་མཚོ་ཁར་ཡོང་ནས་ས་སྒང་བརྩིགས་པ་ཕྱིས་སུ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་གླིང་ཞེས་གྲགས།   ད་དུང་རི་ལུང་ཆགས་སྟངས་ཐད་ཁོང་ཚོའི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་མཇུག་འདི་ལྟར། འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་རྣམས་ཀྱིས་ས་སྒང་འཇིམ་པ་རློན་པའི་སྟེང་གནས་མི་འཆའ་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་པར་སྲིད་པའི་ཁྲ་རྒན་མས་གཤོག་ཆེན་ཟུང་འཁྱུག་རྡེབ་བྱེད་བཞིན་འཇིམ་རློན་སྐམ་པར་བྱས། ཁོས་གཤོག་པ་རྡེབ་དུས་སྐབས་སྐབས་སུ་འཕུར་བ་ཧ་ཅང་དམའ་དྲག་ནས་གཤོག་ལྕག་འཇིམ་པར་གཞུས་པ་ལས་ལུང་གཞུང་དང་རི་སྒང་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་སྲོག་ཆགས་ཀུན་སའི་སྒང་ལ་གནས་སྤོ་དུས་འཇིག་རྟེན་ནག་ཁུང་ཡིན་པ་ཤེས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མ་ནས་ཉི་མ་མཁའ་རུ་དྲངས་ནས་འོད་སྣང་བྱྱུང་ཟེར།།

ཡང་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་འབྲོག་སར་གནས་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ལུགས་ཐད་། སྲིད་པ་རྒན་པོ་ཁོང་ཆུ་ངོགས་སུ་ཤིང་གཏུན་ཞིག་སྟེང་སྲོག་ཆགས་བཞི་དང་ལྷན་བསྐྱོད་པའི་སྐབས། བགྲེས་པོས་ཆུ་རྟིང་ན་ཅི་འདུག་རྩད་གཅོད་ཅིག་བྱེད་དགོས་སྙམ་ནས་སྲོག་ཆགས་བཞི་ཆུའི་ནང་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མངགས་པར་གཞན་རྣམས་ཕྱིར་མ་འོང་། ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གྱིས་ལག་ཏུ་འཇིམ་པ་གང་འཁྱེར་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ་སྲིད་པའི་དྲང་སྲོང་གིས་འཇིམ་པ་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ནས་རིལ་རིལ་མཛད། དེ་ནས་རིང་པོ་མ་ཐོགས་པར་འཇིམ་རིལ་དེ་ཕྱེད་སྐམ་པའི་འཇིམ་གླིང་དུ་གྱུར་ནས་སླར་ཆུའི་ནང་དུ་ཟགས་། དེར་ཁོས་རི་སྤྱང་ཞིག་འཇིམ་ངོགས་སུ་གློད་པས་རི་སྤྱང་ཤར་ཤར་ལ་རྒྱུག་ཅིང་ཐོལ་ཐོལ་ལ་བསྡད་པའི་གོམ་འགྲོས་ལས་ལུང་ཤུར་དང་ཐང་གཞུང།རི་སྒང་སོགས་ཐོན། རི་སྤྱང་གི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ཤུལ་བུར་ནང་ཆུ་བརྡོལ་བ་ལས་གཙང་བོ་དང་མཚེའུ་བྱུང་ཟེར།

ད་དུང་། ཨ་རིའི་བྱང་ཤར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་སྒྲུང་གཏམ་རྒྱུད་ཁྲོད་ཁོང་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི་ཟུང་བསྡེབས་པའི་བུ་ཕྲུག་ཡིན་པར་བཤད་ལ། སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་ཆགས་པར་སྨྲ། ཁོང་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་གནམ་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་ངང་བས་གཤོག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་ཡར་བཀྱགས། རུས་སྦལ་གྱིས་སྲོག་ཆགས་གཞན་རྣམས་ལ་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ་མཚོ་ཞབས་སུ་ས་འཇིམ་ལེན་དུ་མངགས། འདབས་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་གང་མང་གཅིག་རྗེས་གཅིག་གིས་དེད་དེ་ཆུའི་གཏིང་དུ་ཕྱིན་མཐར་ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གཅིག་པུ་ཤི་མ་གསོན་ངང་ས་སྤར་གང་འཁྱེར་ཡོང་ནས་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་བཞག་པ་ཆེར་འཕེལ་ནས་ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་དེའི་སྟེང་དུ་སྐྱོབ་པ་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ཟེར། ཡང་ནུབ་བྱང་གི་ཡུལ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ནང་ཕོ་རོག་གིས་ཁ་ནང་དུ་རྡེའུ་ཞིག་ཟིན་ཏེ་མཚོ་སྟེང་ནས་འཕུར་བཞིན་པའི་སྐབས། ངལ་དུབ་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་ཁ་ནང་གི་རྡེའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་སའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཟེར། ད་དུང་ཕོ་རོག་གིས་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བཀོད་ཅེས་དང་། རི་སྤྱང་གིས་གནམ་གྱི་སྐལ་ཚིགས་བཞེངས་སོགས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏང་རྒྱུད་ནང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་འདུག 

མིང་འདོགས་སྟངས། 

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་པང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས། སྐྱེ་དངོས་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ། མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་དང་དཔའ་པོའི་བྱེད་ལུགས་སོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་དེ་རྣམས་ལ་གུས་བརྩི་ཆེན་པོ་བྱེད། ཁོང་ཚོའི་ཚོ་བའི་མིང་དང་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་། གང་ཟག་སྒེར་བའི་མིང་ཡང་ རང་བྱུང་མ་མའི་རབ་ཡངས་ཀྱི་ཀློང་ན་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་བའི་རི་དྭགས་དང་ཐོག་རེག་བྲལ་བའི་བར་སྣང་ན་རང་དབང་གིས་འཕུར་བའི་འདབས་ཆགས། ཁོར་ཡུག་མཛེས་མའི་བྲང་ངོགས་ན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ས་འཛིན་ཕྱུག་མོའི་པང་རུམ་ན་ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་དང་། ལྷམ་མེར་བཀྲ་བའི་མེ་ཏོག་དང་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱི་མིང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱོར།

ཚོ་བའི་མིང་དུ་སུག་ནག ཟུངས་ཁྲག ཕོ་རོག ཕུག་རོན། མཚོ། གདོང་དམར། བྱ་ཁྲ། ཝ་མོ། རི་བོང་དང་། གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ལ་རླུང་། དོམ། གཟིག་ནག རི་སྤྱང་། ཞོག་ཁོག ཤ་བ། ཕོ་རོག བྱ་གླག་ལྟ་བུ་དང་།

བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ལ་ལོ་མ་སེར་པོ། ལྗོན་པ་ཆེན་པོ། གཏན་དུ་འཛུམ་པའི་མེ་ཏོག མེ་ཏོག་ཐང་གཞོང་། སྲན་མ། གངས་བྱེའུ། ངུ་ངག་མ། སྦྲུལ་གཞོན་ནུ་མ། རུས་སྦལ། མོ་གཙང་མ། སྒེག་མཛེས། གར་མ། ས་འཛིན། དྲི་བཞོན། གཞུ། ངག་ཕྱུག་མ། ཆུ་ཕྲན་ལྷུངལྷུང་། བྱུང་བཟང་མ། ལྕང་མའི་ལྗོན་ཤིང་། ཆུ་ཐིགས། དྲག་ཟིང་མེད། རེག་བྱ། སློ་མའི་སྣོད་ནང་འབྲུ་འཁྱེར་མ། བྱེ་མ་ལེབ། གཞུང་དྲང་མ། གྲུ་ཆར་འཇོ། གསང་བའི་བདག་མོ། ཁ་བའི་འདབ་མ་སོགས་མང་དུ་སྣང་།

སྐྱེས་བ་ཕོའི་མིང་ལ་རི་སྤྱང་ཐལ་མདོག གངས་རི་དཀར་པོ། བྱ་ཁྲ་ནག་པོ། སྟོབས་པོ་ཆེ། རྩལ་ལྡན། གཡུལ་འཁྲུག ཙི་གུ། ནགས་གནས། གཡུལ་དགའ། སྡོད་མི་ཚུགས། དཔའ་རྟུལ། སྐར་ཆེན། ཤེས་རབ་མཆོག སྦྲུལ། སྟོབས་པོ་ཆེ། འབོད་པ་གཏོང་མཁན། ལམ་བཟང་། རྦ་རླབས།འཇིམ་པའི་དེའུ་རི། ཤ་བ་རྔ་དཀར། བྱེའུ་ནག ཤ་བ་གཞོན་ནུ། བྲག་རི། བྱ་གླག སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ། ཉི་མ། ཀི་འདེབས་མཁན། ཤུག་པའི་ལྗོན་ཤིང་། བསྲེག་ཟ། སྤྲང་བོ། རླུང་ནག་འཁོར་ལོ།གླིང་བུ། ས་གཞི། གནམ། མང་པོ་བསད། ཟླ་དཀར། ནགས་ཚལ། གཡོན་ལག་ཅན། ཉག་ཕྲན།གངས་ཀྱི་སེང་གེ། གནག་ཕྱུགས་བདག་མེད། སྣ་ཀུག་སོགས་དང་།

ཨ་རི་བྱང་ཐང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་འབྲོག་པའི་ཚོ་དཔོན་ཁག་ཅིག་གི་མིང་འདི་ལྟར། རི་གླང་ས་ཙོགཆུ་སྤྲིན་དམར་པོ། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། གྲི་སྟུག གཤོག་དཀར། དོམ་གོག ཁོག་མ་ནག་པོ། མིག་གཅིག གཙོད་དཀར། ཕོ་རོག་དར་མ། སྐྱེས་བུ་ཆེ་ཆུང་ལུང་མ་བསྟན། རྔ་མ་ཁྲ་ཁྲ། ཅང་ཤེས་དཀར་པོ། རི་གླང་གཟུགས་རིང་། དོམ་སེར། རྐང་རྒན།དོམ་སུག་འབྲད་སོགས་སོ།།

2009 Dec 7  

'''རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།'''

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༢༥་ཉིན་སྤེལ།

སྔོན་ཚེ་ང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྟངས་དང་དེར་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་དང༌། དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཁོར་ཡུག་ལ་ཉེན་ཁ་འབྱུང་ཚུལ་དང་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་གཉིས་ཇི་ལྟར་འདྲ་སྟེ་མི་འདྲའོ།

འདིར་བདག་གིས་དེང་དར་སོ་ཆེ་བའི་བརྗོད་གཞི་སའི་གོ་ལར་ཚ་ཆེན་འཕར་ནས་སྲིད་པའི་གངས་རི་ཞུ་བ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་འཁྱོམ་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒུད་ཚུལ་སོགས་&lt;༢༠༡༢&gt;་ཞེས་བའི་གློག་བརྙན་ནང་གི་ཆག་སྒོ་དང་ཆ་འདྲ་བ་དག་གླེང་མི་སྤྲོ་བར། ས་ཁུལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནང་འབྱུང་བའི་དོན་དག་དང་ང་ཚོར་དེ་འདྲ་དོ་སྣང་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བར་སེམས།

འཕྲུལ་ཆས་དང་བཟོ་ལས་ཤུགས་ཆེར་མ་དར་གོང༌། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་བྱེད་སྟངས་དེ་བུང་བས་ཟེ་འབྲུ་ལེན་པ་དང་འདྲ་ལབ་ནའང་མི་ཆོག་པ་མེད་པ་འདྲ་ལ། སྐབས་དེར་ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེའང་ཧམ་སེམས་ཆེན་པོ་མ་རེད་ལ། དེང་སང་ནང་བཞིན་ཁོར་ཡུག་ལ་བཤུ་གཤོག་དང་བཙན་གཡེམ་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་ང་ཚོར་ལྡན་མེད།

དཔེར་ན། ང་སྐྱེས་སའི་གྲོང་སྡེ་དེར་མཚོན་ན། སྔོན་ཆད་རྫ་ངོས་རི་ངོས་ཚང་མར་ནགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད་ལ། སྡོད་ཁང་གསར་རྒྱག་དང་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པ། དར་ཤིང་བསློང་བ་སོགས་ཡིན་ན་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་གནང་བ་ཐོབ་ཐོག་གྲོང་སྤྱིའི་མོས་མཐུན་ཡོད་ན་ཤིང་ནགས་བཅད་ཆོག་ལ། འབུད་ཤིང་དང་སླེ་བོ་བསླས་སྤྱད་ཀྱི་ལྕུག་ཕྲན་ཡང་སྒྲུག་ཆོག་གི་རེད། དེ་དུས་ལག་ཆ་ནི་སྟ་རེ་དང་སོག་ལེ། ཟོར་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་ལ། ཤིང་ཆ་དང་འབུད་ཤིང༌། ལྕུག་ཕྲན་སོགས་བོང་དྲེལ་དང་མིས་རྒྱབ་ཏུ་འཁུར་ནས་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་ལ། བྱེད་སྟངས་དེ་སྦྲང་མས་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ལེན་སྟངས་དང་འདྲ་སེ་ཡོད།

དེ་ནས་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་དང་དགུ་ཅུའི་ནང་ཁོར་ཡུག་གི་གཤེད་མ་རྣམས་སླེབས་ནས། གློག་སྒུལ་ཟོག་ལེ་རང་འཁོར་མ་དེས་ཤིང་ནགས་ཚང་མ་སྐྲ་འབྲེག་འབྲེག་བྱས་ནས། ཤིང་གཏུན་རླངས་འཁོར་ཆེན་པོའི་ནང་གནམ་ལ་སྙོབ་པ་རེ་བརྩིགས་ནས་ནང་ལོགས་སུ་དབོར་འདྲེན་བྱས།

རི་ལུང་ཐང་གསུམ་ལ་ཚ་བ་འཕར་ཞིང་ཡུལ་གང་བོར་ཐན་པ་བྱུང་ནས། དུས་དུས་སུ་སྤྲིན་འཁྲིགས་པ་དང༌། དུས་དུས་སུ་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག་པ། དུས་དུས་སུ་ཆར་བ་འབེབབ་པ་ཟེར་བ་སོགས་གནའ་གཏམ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ས་བཅུད་ཟུངས་འཛིན་གྱི་རྟེན་ཕུར་རྨང་ནས་ཕྱུང་ནས། ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་མི་ཚང་མ་ངུ་ན་མིག་ཆུ་མི་ཐོན་པ་ཞིག་བཟོས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་ཤིང་ནགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དཀའ་བ་འདི་ཚང་མར་གསལ་ཐང་ཐང་བཞིན།

ཕྱིས་སུ་རྒྱ་ནང་དུ་ཆུ་ལོག་རྒྱུག་པ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་དང་གནག་ཕྱུགས་ཀྱིས་རྩྭ་ཟ་རྒྱུ་ཐལ་དྲག་པའི་རྐྱེན་རེད་ཟེར་ནས། ཞིང་ཁར་རྩྭི་ཤིང་འདེབས་སུ་བཅུག འབྲི་གཡག་དང་བཞོན་རྟ་སོགས་གནག་ཕྱུགས་གཟུགས་བོང་ཆེ་བའི་རིགས་ཉུང་དུ་འཕྲི།འབྲོག་པ་རྣམས་གདོད་མའི་ཕ་ས་འབྲོག་ཐང་ནས་དེད་དེ་གནའ་གོར་མོ་བྱེ་ཐང་སོགས་སུ་སྤྱུགས་ཤིང༌།ཞིང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནས་བུར་བརྒྱུད་པའི་འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་རང་ཁ་རང་གསོའི་འཚོ་ལས་བོར་ནས་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་ཟ་ཁང་དང་ཨར་ལས་ཀྱི་གཡོག་ལས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་ཁ་གསོ་ཐུ བ་ཙམ་ཡ་ང་བའི་སྐྱོ་གནས་སུ་བཙན་འདེད་བྱས།

ཡང་ཞིང་ཁ་དང་ལོ་ཏོག་ནད་པ་བཟོས་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་ན། སྔོན་མ་ཡིན་ན་ཞིང་ཁར་རང་བྱུང་གི་ལུད་བླུག་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཡང་མིས་ཕྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཕྱུང་བ་འདིར་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་ནས་ཡུར་མ་ཡུར་ཟེར་ལ། བུད་མེད་སྡུག་རུས་ཅན་དེ་ཚོས་ཉིན་ནས་ཉིན་བསྟུད་དེ།  ཁེར་ཡུར་ དང་ཉིས་ཡུར་ སུམ་ཡུར་ཞེས་རིམ་པ་མང་པོ་དང༌། འབྲུ་རིགས་ཟ་མཁན་གྱི་བྱ་བྱེའུ་དཀྲོགས་པ་ལ་ཁྲ་ཐོ་དང༌། གྲུམ་པ་སོགས་ལོ་ཏོག་རྐུ་མཁན་ལ་མི་ཐོ་བསླངས་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་པར་བྱེད།

ད་ཡིན་ན་འདི་ཚང་མ་སྤྱང་ཀིའི་རྣ་ལ་ཆོས་བཤད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རང་བྱུང་ལུད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་དང༌། འབུ་སྲིན་གཞོམ་བྱེད་ལ་འབུ་སྨན། རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ལ་ལྡུམ་སྨན། གྲུམ་པ་གསོད་བྱེད་ལ་གྲུམ་སྨན་དང༌།ཝ་མོ་གསོད་བྱེད་ལ་ཝ་སྨན་ཞེས་དུག་གི་རྫས་སྦྱོར་གང་དགོས་དགོས་ལག་ཐོག་ན་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཅིག་ཅིག་གི་སྨན། མུག་མུག་གི་སྨན་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་ཚང་མ་དུག་རེད། དུག་རྫས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ས་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་གླེང་མ་དགོས།

འབྲུ་རིགས་ཀྱི་་ས་བོན་ཞིང་ཁར་མ་གཏོར་གོང༌། ས་བོན་སྨན་འཁྲུས་ཟེར་ནས་འབྲུའི་ས་བོན་ཚང་མ་དུག་རྫས་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་ནང་བསྣོག་པར་བྱེད་ལ།དེ་ཡང་འབུའི་གནོད་པ་འགོད་ཆེད་རེད། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ནང་འཛུལ་པའི་སྔོན་འགྲོ་རེད།

དེ་ནས་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་ལུད་སྨན་དང་མཉམ་དུ་ས་བོན་ཞིང་ཁར་འདེབས། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ཁོག་པར་ཞུགས་པའི་གོམ་པ་གཉིས་པ་རེད། དེ་ནས་སྟོན་འབྲས་ནང་དུ་མ་བསྡུ་བར་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་སོགས་ཞིང་སར་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་གི་ཡོད། མཐའ་མ་དེར་ཞིང་ས་དང་ཟ་འབྲུ་ཡིས་རྫས་ངན་ཚང་མ་ཞུ་ཐུབ་ཀྱིན་མེད།

རྫས་སྙིགས་དུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཟ་འབྲུ་དང་ཞིང་སར་གནས་བའི་ས་འབུ་དང་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩ་ལྡུམ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་དེ་རྣམས་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དང་ཕྱུགས་ཟོག་འདབ་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་བོིའི་ནང་འཛུལ་ནས་རྫས་སྙིགས་རིམ་གསོག་གི་ལམ་ནས་གཅིག་ནས་གཉིས། གསུམ་ནས་དྲུག ལྔ་ནས་བཅུར་འཕེལ་ནས་གང་མཚམས་ཤིག་ནས་དབང་རྩ་འདར་ཟིག་གི་ན་ཚ། སྐྱེ་སྒོ་གེགས་གཅོད་ཀྱི་ན་ཚ། ཕྲ་ཕུང་འཐོར་བཤིག་གི་ན་ཚ་སོགས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས། གཞན་ཡང་བཟོ་གྲྭ་དང་འཕྲུལ་འཁོར་་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་རྫས་ངན་འདི་ཚོ་བཟའ་འབྲུ་དང་སྔོ་ཚོད།འབུ་སྲིན་གཅིག་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར། ས་ལ་འཐིམ་ནས་ཆུ་ལ་འདྲེས། ཆར་བས་དེད་ནས་གཙང་བོར་འདྲེས། རླུང་གིས་དེད་ནས་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཁྱེར་བ་སོགས་བརྒྱུད་ལམ་འདྲ་མིན་ནས་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་རྒྱུན་ཟས་ཤ་དང་བ་འབྲིའི་མར་དང་འོ་མ། ཞིང་ས་ནས་ཐོན་པའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌། ཞིང་གྲོང་དང་རི་ན་འབབ་པའི་ཆུ་མིག་དང་གཙང་བོ། དུས་ཚོད་སྐད་ཆ་གཅིག་ཙམ་ལའང་འབྲེལ་མི་རུང་བའི་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་སོགས་ཀྱི་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་པ་འདི། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་བསྐྱེད་མའི་པང་བར་སྟ་རེས་གཞུས་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར༌། རང་གི་ཁོག་པའི་ནང་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མ་ལྡུག་པ་དང་ཡང་ཀུན་ནས་འདྲ།

ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ནང་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག དེ་ཡང་གྲངས་འབོར་འདི་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཤིང་འབུ་དང་ཞིང་འབུ། རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམ་བྱེད་སྦྱར་རྫས་དེབ་སྐྱེལ་གྱི་གྲངས་འབོར་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་འདུག།

འདི་ལྟར་ལོ་ནས་ལོ་རེར་དུག་རྫས་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ལགས་ཟེར་ན། འདས་ལོར་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་བའི་གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་དེ་ཚོ་དུག་རྫས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ཚང་མ་གསོད་ཐུབ་ཀི་མེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡུམ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་བརྒྱ་ཆའི་ལྔ་ནས་བཅུ་དུག་སྨན་གྱི་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་ནས་ལོ་ཕྱི་མར་ལོ་སྔོན་མ་ལས་ཀྱང་ལུས་ཟུངས་དང་གསོན་སྟོབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་གྲངས་འབོར་མང་དུ་འཕེལ་བ་ན་སྔ་ལོའི་འབུ་སྨན་དང་ལྡུམ་སྨན་དེ་དག་གིས་གཞོམ་གཞིག་མི་ཐུབ་པས། མིག་ཤེལ་སུམ་བརྩེགས་གྱོན་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་ཚོས་ཡང་བསྐྱར་སྔ་ལོ་ལས་ཀྱང་ཤུགས་ཆེི་ལ་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་བའི་རྫས་གསར་བ་ཞིག་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་ནས་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད། འདི་ལྟར་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་ཇི་ལྟར་གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡོམ་སོགས་ཀྱི་གསོན་སྟོབས་དང་ལུས་ཟུངས་ཆེ་རུ་གྱུུར་ན། དེ་ལྟར་དུག་རྫས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ཁ་གྲངས་ཀྱང་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ།

གོང་དུ་བགྲང་བའི་ཞིང་ལས་དང་ཕྱུགས་ལས་ཆེད་སྤྱོད་དུག་རྫས་ལས་གཞན། ཧ་ཡང་དང་ཞ་ཉེ་བཟོ་གྲྭ། གློགའདོན་བཟོ་གྲྭ་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་དུག་རྫས་དང་དུད་རླངས༌། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ལས་ཁུངས་དང་མིའི་སྡོད་གནས་ཀྱི་གྲུ་ཟུར་མང་པོ་ནས་འདོར་བའི་རྫས་སྙིགས་སོགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་བའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ་དང༌།ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌།མཁའ་རླུང་དང་བཏུང་ཆུ་སོགས་ཀྱང་བསླད་ནས། ད་ཡིན་ན། ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། རི་ནས་གང་དགར་ཆུ་མིག་སྒོག་འཐུང་བྱེད་པ་དང༌། ཤིང་འབྲས་གང་བྱུང་བཟའ་བ། ནགས་ཚལ་དང་ཞིང་ཚིགས་སོགས་སུ་གང་འདོན་འཆམ་ཉུལ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་པའི་ཚད་ལ་སླེབས་ཤིང༌། གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ངེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དུའང་མི་འགྱངས་བར་འབྱུང་གི་རེད་སྙམ་ནས་བདག་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེའོ།

ངས་གོང་དུ་གླེང་བ་བཞིན། གནོད་འབུ་དང་རྩ་་ལྡོམ། ཨ་བྲ་སོགས་གསོད་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་ཁྲོད་ཆེས་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་ནི་ སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ་ཞེས་པ་རེད་འདུག་ལ།   འདི་དུག་སྦྲང་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ཆེད་སིད་སི་ཡི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་གི་གསར་གཏོད་བྱས་ཤིང་ཁོང་ལ་༡༩༤༨་ལོར་ནོ་པེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་ཐོབ། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་འདིས་དུག་སྦྲང་གིས་འཁྱེར་བའི་འདར་སིག་གི་ན་ཚ་མ་ལ་རི་ཡ་སྔོན་འགོག་ལ་ཕན་ཆེན་པོ་ཐོགས་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ཕྱིས་སུ་ཨ་རི་ནང་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་འདི་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། རྩྭ་ཐང་སོགས་ལ་གནམ་གྲུ་ནས་ཕོན་ཆེན་སྣུམ་དང་བསྲེས་ནས་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་ནས་ཁོར་ཡུག་དང་མི་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་བཟོས་པར་མ་ཟད། གླག་ཀླད་དཀར་དང༌། ངག་སྙན་བྱེའུ་བྲང་དམར་དང༌། ཆུ་གནས་ཉ་རིགས་སེལ་མན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་ལ་ཁྱབ་ནས་དེ་རྣམས་སྲིད་པའི་འབྲུག་ཆེན་ནང་བཞིན་ཅུང་མིན་ན་རིགས་རྒྱུད་སྟོང་བར་བྱས། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་ཆེས་དགའ་ཞིང་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་རྟགས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་གླག་ཀླད་དཀར་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཉུང་ནས་ཉུང་རུ་ཕྱིན་པར།སྐབས་དེའི་འདབ་ཆགས་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་  ལ་ལས་ཨ་རིའི་གཞུང་ནསའདབ་ཆགས་གཞན་ཞིག་ལས་རྟགས་སུ་འཚོལ་བའི་སྟན་གོན་གནང་འཚལ་ཞེས་ཚིག་མཚོན་འདེབས་མཁན་ཡང་བྱུང༌།།

དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ། ཨ་རི་བ་མགོ་སེར་ཚོའི་སྐད་དུ་ ས་ཡི་ལིན་ཁྲི སི་ཕི་རིན་ དང༌། བོད་གངས་ཅན་གྱི་སྐད་དུ་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ ། དེ་ཡང་གཞུང་གི་བརྗོད་དོན་ལ་གཞིགས་ནས་བསྒྱུར་ན་ སྣོད་བཅུད་ཉེན་སྒྲོལ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཞིག། ད་ནས་བརྩིས་པའི་བགྲང་བྱ་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་སྔོན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༢་ལོའི་སྟོན་ཟླ་དགུ་བའི་ནང་ཨ་རི་ནང་མགོ་བཙེམས་དེབ་གཟུགས་སུ་བཏོན་ནས་པར་འགྲེམས་བྱེད་སྐབས། འགོ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ནང་བཞུགས་པའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ འབྱོན ཁེ་ནི་སྒྲེ་དང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་ནས། སྨད་གྲོང་གསེབ་ཁུག་ཀྱོག་གི་མི་ཚང་དཀྱུས་མ་ཞིག་ནང་བར་གླེང་སློང་ཆེན་པོར་གྱུར། དེབ་འདིའི་ལེའུ་ཁ་ཤས་དཔེ་དེབ་པར་འགྲེམས་མ་བྱས་སྔོན་ཉིག་ཡོ་བ་ཞེས་བའི་ཚགས་དེབ་སྟེང་ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་མུ་འགོད་བྱས་སྐབས་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ལ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཤིང༌། དེབ་འདིའི་མདའ་མོ་ཕོག་ཡུལ་དུག་རྫས་བཟོ་གྲའི་བདག་པོ་དང་དུག་རྫས་ཚོང་འགྲེམས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་མཁན། ཁོར་ཡུག་དང་མི། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་སེམས་ཁུར་མི་མངའ་བའི་སྲིད་ཀྱི་སྣེ་མོར་གཏོགས་པ་རྣམས་ངུ་སྐད་ཤོར་དུ་བཅུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་ནི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྩེ་ཕུད་ཅིག་དང༌། དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་སྐྱེས་ཁམས་རིག་པའི་གཞུང་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཅིང་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་རྩལ་ལའང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་བུད་མེད་ཁེར་རྐྱང་མ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་དུ་མཚོ་གནས་ཉ་རིགས་དང་བདག་མེད་བྱ་བྱེའུ་གཙོས་བའི་བསྐྱེད་མ་ལྟ་བུའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྙིང་ནས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་བྱང་སེམས་ཅན་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ ཞུ་བ་དེ་རེད་འདུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་མ་ཐོན་སྔོན་ཨ་རི་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོེར་ལ་དེ་འདྲ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་མེད་ལ། དེབ་འདི་ཐོན་རྗེས་གཞི་ནས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་སླེབས་ནས་ཨ་རི་ནང་ཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་གྱི་ཚ་རླབས་འཕྱུར་ནས། རླབས་རྒྱུན་དེ་གོ་ལ་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ཏུ་ལྡང༌།། རྫས་སྦྱོར་བཟོ་གྲའི་ངོ་ཚབ་དང་དེ་འབྲེལ་ཚོང་ལས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཚོས་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིར་མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་འགོག་སྡོམ་དང་ནུས་མེད་བྱ་རོག་སོ་བརྟག་གི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་གཡུལ་ཆེན་བཤམས་ནའང༌། ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་མོ་འདི་་ཡོ་རོབ་དང་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀ་སོགས་ཀྱི་སྐད་དུའང་ལོ་ཙ་བྱས་ཤིང་མི་མང་ནས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ལ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འབྱོན་མིང་ཅན་གྱིས་ཁོང་གི་ཚན་རིག་སློབ་སྟོན་ལྷན་ཚོགས་ལ་བཀའ་བསྒོས་ཏེ་དེབ་དེར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་འབྲས་སུ། དེབ་དེ་ནི་ཚན་རིག་གི་རྒྱབ་རྟེན་མཐུག་ཅིང༌། ལུང་གིས་ཕྱུག་པ། རིགས་པའི་རྫོང་ཟབ་པ། ཨ་རི་ནང་སྣོད་བཅུད་ལ་བྱུང་ཉེས་ངོ་མར་གཞི་བཅོལ་ནས་བརྩམས་གནང་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཚད་ལྡན་ཁུངས་འཕེར་ཞིག་ལགས་པའི་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བར།ཟ་འདྲེ་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་སྙིང་ཁམས་ཅན་རྣམས་རེ་ཞིག་འཇམ་གེར་གྱུར།

མོས་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་དེབ་གཟུགས་སུ་དཔེ་སྐྲུན་མ་བགྱི་སྡོན། སྙན་ངག་གི་ཉམས་མཚར་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་བརྩམས་ཡོད་པར་མ་ཟད།ཁོ་མོ་ནི་སྐབས་དེར་སྙན་གྲགས་ཐོབ་ཡོད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། བརྩམས་དེབ་སྔ་མ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མཐའ་འཁོར་གྱི་མཚོ་ནི་ཆེས་བྲིན་པའི་དཔེ་དེབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ཀློག་མཁན་ཚོས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མ་ཟད། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པ་ནི་ཚན་རིག་གི་ལས་ཀ་ཉོབ་ཏོ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྩོམ་རིག་གི་དབྱངས་རྟ་ལ་འགུགས་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གཞུང་ལུགས་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་བཞག

གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་འཕར་མཆོངས་ལས་ས་ཆེན་འཇིག་ཉེན་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་ཟུར་ཨེལ་ དགོར མཆོག་ནས་ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་སྔོན་གླེང་ཞིག་ནང༌། ཁོའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གཞུང་ལས་ཁང་གི་རྩིག་ལྡེབས་སུ་དཔྱངས་བའི་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ཡང་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཁོ་མོ་ནི་ཁོ་བོར་བག་ཆགས་ཆེས་ཆེན་པོ་འཇོག་མཁན་དང། རེ་བཅོལ ཁའར་སན་གྱིས་ཁོང་ལ་བཞག་པའི་བག་ཆགས་དེ་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚང་མའི་ཤུགས་རྐྱེན་མཉམ་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བ་ལས་ཀྱང་ཆེ་བར་བཤད་འདུག།

བདག་གིས་ཀྱང་ཉེ་སྔོན་ལས་ཀའི་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་ནའང་དུས་ཚོད་སྟོང་བ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་བར་གསེང་ནམ་ཡོད་ལ་དེབ་འདི་ཚར་ཅིག་བཀླགས་པ་ཡིན། བདག་གི་སེམས་ངོགས་སུ་ དེབ་འདི་ཡི་ཤུ་བར་སྦེལ་སྦི་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ཁ་ཆེི་བ་ཚོར་ཁོ་རན་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ནང་པ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་བའི་གསུང་གི་སྡེ་སྣོད་རྩ་ཆེན་ཞིག་་འདྲ་བར། གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་གི་མི་ཚང་མས་ཐེངས་གཅིག་ལ་ངེས་པར་ཀློག་དགོས་བར་འདོད།།

ཁོར་ཡུག་གི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་་ཟེར་བའི་རྫས་ངན་འདི་ཨ་རི་ནང་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས། ཡིན་ནའང༌། ཨ་རིའི་དུག་རྫས་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ནས་ད་དུང་དུག་འདི་འབོར་ཆེན་ཐོན་བསྐྲུན་བྱས་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོ་བོ་དག་ལ་སྡེབ་འཚོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཡང་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་གཞུང་འབྲེལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་བསྟན་ཡོད་ནའང་ ད་དུང་་ཐོན་སྐྲུན་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དང་བྱེད་མུས་སུ་མཆིས།

ད་དུང་དུག་རྫས་ཁོར་ཡུག་ནང་འགོས་ནད་ཅིག་དང་འདྲ་བར་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ། ཡང་ཧྭ་ཡང་ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ་མུ་མཐུད་དུ་བརྗོད་ན། དེ་ལས་ཐོན་པའི་རྫས་སྙིགས་སྲོག་ལ་རྒོལ་བ་རྣམས་གནས་དེའི་ཁོར་ཡུག་ནང་འཚོ་བའི་མི་དང་སྲོག་ཆགས། སྐྱེས་དངོས། བཏུང་ཆུ་དང་སྔོ་ཚོད་འབྲུ་རིགས་སོགས་ལ་ཐད་ཀར་ལྷད་ཞུགས་བྱེད་པ་སྨོས་ཅི། བཟོ་གྲྭའི་ཀླད་དུ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ཟུག་པའི་དུད་ཁུང་མཐོན་པོ་དག་ལས་རྫས་རོ་རྣམས་མཁའ་མཐའ་ལ་རྒྱང་བསྲིངས་བྱེད་པའི་ཁུལ་རེད་མོད། དེ་ཡང་མི་ལ་མགོ་སྐོར་གཏོང་བ་ཙམ་ལས། བར་སྣང་དུ་གཏོར་བའི་དུག་རྫས་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་དང་བསྟུན་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་བསྐྱོད་ལ། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས། ཕྱིས་སུ་ཁ་ཆར་ཀྱི་དེད་ནས་སླར་ས་ཆེན་འདིའི་པང་བར་ལྟུང་བར་བྱེད་ལ། བར་སྣང་མཁའ་དབུགས་བླ་བྲེའི་ནང་ངོས་སུ་འཚང་ནས་ས་ཆེན་གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་ལས་ངན་ཀྱང་རྩོམ། དེིའི་ཕྱིར། ཟི་ཁྲོན་ན་ཡོད་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་མི་གནོད་ཟེར་ག་ལ་ཐུབ་ལ། དེ་བཞིན་རེབ་གོང་ན་ཡོད་པའི་ཧྭ་ཡང་བཟོ་གྲ་ཞིག་གིས་དཔའ་ལུང་དང་ཞུན་ཧཱ། གཅན་ཚ་སོགས་ལ་ མི་གནོད་ཀྱང་སྨྲ་བར་སྤོབས་སམ།

ད་དུང་མཚོ་སྔོན་པོའི་རྩྭ་ཐང་དུ་རྩྭ་རྐུན་ཨ་བྲའི་ཁུང་བུ་ནང་བཞག་པའི་དུག་རྫས་ལྷག་རླུང་གིས་འཁྱེར།ཆར་ཆུས་དེད༌།མཐར་བཟའ་རྩྭའི་གཞུང་རྟར་ཞུགས་ཏེ་གནག་ཕྱུགས་དང་གཡང་དཀར་ལུག་གི་ཤ་ཚིལ་དང་འབྲི་མོིའི་འོ་མའི་ནང་ཐིམ་པ་ལ། ང་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་གསར་དར་འཚོ་བ་སྐྱེལ་མཁན་ཞིག་ལ་འབྲེལ་བ་སྤུ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཟེར་ག་ལ་རུང༌། སྐུ་སྙིད་ཆེས་དགའ་བའི་འབྲི་མར་སེར་བོ། ཁྱེད་ཀྱི་གཅེས་ཕྲུག་གི་ལུས་སྟོབས་གསོ་བྱེད་ཞོ་དང་འོ་མ། ད་དུང་ཁྱེད་ཀྱིས་སྦི་རག་དང་མཉམ་དུ་སྦྲགས་ནས་བཟའ་བར་སྤྲོ་བའི་ཤ་བསྲེགས་མ་དེ་ཡང་གཅིག་བྱས་་ན་མཁའ་ཁྱབ་མཚོ་སྔོན་རྩྭ་ཐང་གི་འབྲི་གཡག་ནད་པ་ཞིག་གའམ༌།ཡང་ན་ཨ་བྲའི་དུག་རྫས་ཤ་ཚིལ་བར་འཁྱེར་མཁན་གཡང་དཀར་ལུག་ཞིག་ནས་ཡིན་ཀྱང་སྲིད།།

དེ་མཚུངས། ལུག་རྫི་དར་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རོང་སྐྱག་ཚོར་ལས་རྒྱུ་བསྣོག་རྒྱུ་མང་ན། ད་ཞིང་ཁ་ཚང་མ་དུག་གིས་ཁེངས།འབྲུ་རིགས་སྣ་ལྔ་རྫས་ཀྱིས་བསླད་ཀྱང་ཟེར་བ་སྔ་དྲགས་ཏེ། ཁྱེད་ཉིད་ཆེས་དགའ་བའི་ནས་རྩམ་དང་རོང་བའི་བག་ལེབ་ཆེན་པོ་དེའང་ཁྲི་གའི་གྲོ་ཞིང་ནད་པ་ཞིག་ནས་སམ། ཡང་ན་དཔའ་ལུང་གི་ནས་ཞིང་རྫས་ངན་ཐ་ར་ར་ཞིག་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་མིན་གདེང་ཚོད་ཅི་ཙམ་ཡོད་ལགས།

ད་དུང་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་འབྲོག་ཕྲུག་ཁ་བདེ་དང་རོང་ཕྲུག་ལྕེ་བདེ་དེ་ཚོས། ཁྱོད་སྐ་མེད་སར་སྐེ་མ་བསྲིངས། མགོ་མི་ཤོང་སར་ལུས་མ་འཚང༌། དེང་སང་ང་ཚོས་གྲོ་ཕྱེ་དང་འབྲས། སྔོ་ཚོད་དང་སིལ་ཏོག། ད་དུང་ཕག་ཤ་དང་བྱ་ཤ་བྱ་སྒོང་ཚུན་ཆད་རྒྱ་ནང་ནས་ཡར་བོད་ཁུལ་དུ་ནང་འདྲེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཉིད་ཐུགས་མ་ཁྲལ་ཟེར་ན། བདག་གིས་མགྲིན་པ་ཡང་བསྐྱར་བསངས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ། རྒྱ་ནང་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་བའི་ཟས་རིགས་དེ་རྣམས་བོད་ནས་ཐོན་པ་ལས་ཀྱང་ལྡབ་བཅུའི་མིན་ནའང༌།ལྡབ་ལྔ་ལས་ནད་པ་དང་དུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཉེན་བརྡ་གཏོང་འདོད་ལ། རྒྱ་ནང་ནས་སླེབས་ པའི་དུག་སྦྲང་ཨ་ང་ཙི་མཆུ་རིང་དེ་ཚོར་ཡང་གཟབ་གཟབ་གནང་རྒྱུ་མ་བརྗེད་ཐོག བོད་ཀྱི་ཁང་བྱེའུ་དང་སྐྱ་ཀའང་གང་ཞིག་ཏུ་བཞུད་སོང་བར་བསམ་བློང་ཐོངས་ཟེར་འདོད་བྱུང༌།

ད་དུང༌། རྒྱ་ཕྲུག་ང་རྒྱལ་ཅན་ཞིག་གིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ས་འོག་ན་སྦས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་སྙིགས་རོ་དང༌། ཁྱེད་རོང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་བག་མེད་དུ་སྤྱོད་ཀྱིན་པའི་འབུ་སྨན་དང་ལྡུམ་སྨན། ཨ་བྲ་གསོད་བྱེད་ཀྱི་སྨན་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་ཚན་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་བ་ཡིན་ན་སེམས་ཁྲལ་འདོམས་སྤུ་ཉག་མ་གཅིག་ཀྱང་བྱེད་མི་དགོས་པར། གང་ཡོང་ཡོང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རོགས་ཟེར་བར། བདག་ཁ་སྤོ་ཁ་ནས་ལངས་ཤིང་ཞེ་སྤོ་གཏིང་ནས་ལངས་ནའང༌། ཐུགས་དཀྱེལ་ཆེ་ཞིང་ཁོག་པ་ཡངས་པའི་མི་ཞིག་དང་འདྲ་བར་ལན་དུ། རེད་རེད། ཡིན་ནའང༌། ཁྱེད་ཅག་མི་གྲངས་དུང་ཕྱུར་མང་བོས་སྤྱོད་ཀྱིན་པའི་ཆུའི་འབྱུང་ཁུངས་དེ་ང་ཚོ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་རེད་དཱ། རྗེས་མ་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་རྒྱ་ཕྲུག་ས་ཡང་མང་པོ་སྐྱེས་ན་དེ་ང་ཚོ་ལན་པ་མ་རེད་དཱ། དེ་ལས་ཁྱོད་ཚོ་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཞིང་ས་དང་རྩྭ་ཐང་ ། ཤིང་ནགས་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་སོགས་སུ་ནད་འབུ་དང་རྩ་ལྡོམ་ལ་གཡུལ་རྩོམ་བྱེད་ཀྱི་དུག་དེ་རྣམས་བསྡེབས་སྦྱོར་དང་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་རྒྱུ་ཉུང་ངུར་བྱེད། དུག་གི་བཟོ་གྲྭ་དང་དུག་གཏོང་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱང་ཉུང་དུ་གཏོང༌། གཤེར་དུག་གི་ཤེལ་དམ་དང་དུག་རྫས་བླུག་སྣོད་དེ་ཚོའི་སྟེང་འཆི་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མི་མགོ་སྐམ་པོའམ་ཀེང་རུས་དཀར་བོ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་སྐྱི་གཡའ་ཞིང༌།ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེད་སྣང་གི་བ་སྤུ་གྱེན་དུ་ལྡང་བའི་པར་རིས་ཆེན་པོིའི་གཤམ་དུ། ཁྲག་ཁོལ་མས་བྲིས་འདྲིའི་ཉེན་བརྡའི་ཡི་གེ་དང་བེད་སྤྱོད་འཁྲུལ་མེད་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་དམར་པོར་བྲིས། དེ་ཡང་དུག་རྫས་དེ་ངེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དུ་མངགས་བྱ་བྱེད་དུས་དེ་རྣམས་མ་འཛོལ་བར་་སྤྱོད་ལུགས་དང་དེ་རྣམས་ཁོར་ཡུག་ལ་འཚེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གདོང་རིས་ངོ་མ། ངེད་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཚོས་མི་ཤེས་པའི་རྒྱ་ཡིག་ཁོ་ན་ཙམ་གྱི་ནང་མ་ཡིན་པར། ང་ཚོའི་ཕ་སྐད་ནང་དུའང་འགོད་ཐུབ་ན་ཀུན་ལ་ཕན་ཞེས་ལབ་པར་མིག་ཤེལ་མཐུག་པོ་ཏུའུ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཅན་ཁོང་རེ་ཞིག་མགོ་འཐོམས་པར་གྱུར།

སྨྲས་བ། ས་ཆེན་ཚ་བ་འཕར་ནས་གངས་རི་ཞུ་ཞིང་རྒྱ་མཚོ་འཕེལ་ཡང་རུང་ ། བར་སྣང་ཨོ་རྫོན་བླ་རེ་བརྡོལ་ནས་ཉི་དུག་ལུས་ལ་ཕོག་ཀྱང་རུང༌། མཁའ་ནས་སྐྱུར་ཆར་བབས་ནས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་བསྲེགས་ཀྱང་རུང༌། སྨུག་པ་དུག་དང་ལྡན་པས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བཀུམས་ཀྱང་རུང༌། འགྱིག་ཤོག་མ་ཞུ་ས་ཆེན་པང་བར་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ཀ་འགོར་ཡང་རུང༌།། ང་ལ་སེམས་ཁྲལ་མི་དགོས་བྱས་ཀྱང་ཕན་འབྲས་ཆུང་བ་ཉིད།

འོན་ཏེ།

སྦྱར་རྫས་ངན་པས་ཆུ་དང་རླུང་དང་བདག་གི་ཟས་ཕོར་དང༌།། བདག་གི་སྡོད་ཁང་ཕྱི་ནང་ནང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང༌།། གྲིབ་བསིལ་ལྗོན་ཤིང་དེར་གནས་སྐད་སྙན་བྱ་བྱེའུ་དང༌།། རི་ཡི་ཤིང་འབྲས་སྤང་གི་རྩྭ་ལྗང་ཆུ་ནང་ཉྭ་

རིགས་སོགས༌།། དམིགས་མེད་གཙེ་འདི་མི་བཟོད་བདག་ནི་མཚན་གྱི་གཉིད་ཀྱང་བོར།། 

གོང་གི་རྩོམ་དཔྱད་གཞི་ཟུར་བལྟའི་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང༌།

༡ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ།

༢ ཁོར་ཡུག་གི་དཔང་བོ།

༣ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་བསྐྱར་དུ་གླེང་བ། དུག་རྫས་བེད་སྤྱོད་དང་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་སྲོག་ཆགས།

༤ ས་ཆེན་ཆེད་བསླངས་པའི་སྙིང་སྟོབས།

༦ སྐྱེས་དངོས་ཀྱི་ཁམས། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡     སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ནི་དབྱིན་སྐད་དུ་DDT་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དུ་滴滴涕་ཟེར།      

'''ཨ་རིའི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་དང་ཁ་གཡང་སྟོང་བ།'''

༢༠༡༠་ལོའི་ཟླ་༡་པོའི་ཚེས་༢༠་ཉིན་སྤེལ། 

ཆེད་རྩོམ་འདི་གདུང་འབོད་ཚིགས་བཅད་རྐང་བ་བཅོ་བརྒྱད་མ་ཞིག་གིས་འགོ་འཛུགས་པར་བྱ་སྟེ།

རི་དྭགས་ནང་བཞིན་རི་ནས་བཟུང་ཞིང་ལྕགས་མཁར་ནག་པོིའི་ནང་ནས་ཉོས།།

སྐེ་ལ་ལྕགས་ཐག་རྐང་ལྕགས་ལག་ལྕགས་ཐར་བའི་སྐལ་བ་གང་ན་ཡོད།།

ར་དང་ལུག་ལྟར་རི་ནས་དེད་ཅིང་ཐང་ནས་དེད་དེ་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ལ་དེད།།

ཆུ་སྲིན་རླབས་ནག་གནམ་ལ་འཕྱོ་བ་རྒོད་པོ་ཡིན་ཀྱང་སྙིང་ཁྲག་ལྷོག་ལྷོག་ལྡང་བར་བྱེད།།

སྟུག་པའི་ནགས་ཀློང་ཡངས་བའི་རྩ་ཐང་ས་ཧ་ར་ཡི་བྱེ་མའི་གྲོང་གི་རྒྱལ་ཁམས་གཱ་ན་ /མ་ལི /་སོང་ཧཱི་/ནས།།

གནམ་ལ་རྒོལ་བའི་མཚོ་ཆེན་ཕར་ན་འཇིགས་རུང་སྲིན་དཀར་གླིང་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཆུང་དུས་ཕ་མས་ཡང་ཡང་གླེང་།།

རྩ་བ་ཕྱུང་བའི་ལོ་འདབ་དང་མཚུངས་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་ཕ་སའི་ཕྱོགས་ལ་སླར་ལྡོག་མེད་པའི་གདུང་འབོད་ཀྱིས།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཕོ་རྒོད་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ཆེན་སྨྱོན་པ་གནམ་ས་སྒུལ་བའི་འཕག་འཚག་ང་རོ་དགུ་སྒྲིལ་ལྕགས་སྒྲོག་གཅོད་སྙམ་བྱེད།།

སྐམ་རིད་གཉོམ་ཆུང་བུད་མེད་རྣམས་ནི་སྐྲག་པའི་མིག་གཉིས་རིག་རིག་བལྟ་ཞིང་འདར་གསིག་ལུས་པོ་རྩ་ཕྲན་བསྐྱོད་འདྲ་ཆད་མེད་ངུ་ངག་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར།།

སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་གློའུ་རྒན་དག་གིས་མེ་སྟག་མཆེད་པའི་རྟ་ལྕག་འཕྱར་ཏེ་མི་ཡི་ཚོང་ཟོག་གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོའི་སྦུབས་ལ་དེད།།

ལྕགས་སྒམ་ནང་དུ་སོ་ཕག་སྒྲིག་ལྟར་རོ་སྒམ་ནང་དུ་རོ་བཞིན་གསོན་པའི་མི་རྣམས་ཀན་རྐྱལ་བསྙལ་ཏེ་སྐེ་དང་རྐང་བ་ལྕགས་ཀྱུས་བསྡམས།།

ཉིན་གཅིག་མ་ཡིན་ཟླ་ནས་ཟླ་ལ་ནུབ་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་རྦ་ཀློང་ནག་པོ་ཆུ་སྲིན་སྡིགས་ཅན་མཚོ་ཇག་ཤན་པས་སྲོག་སྙིང་དམར་པོར་འཇབ་རྒོལ་ཡོད།།

དེ་ལས་ཐར་ན་དེ་ལས་སྡུག་པའི་བྲན་བདག་བཙན་པོའི་སྡུག་རྩུབ་འོག་ནས་མི་ཚེ་གང་བོ་སྡུག་ལས་སྡུག་གིས་སྐྱེལ་དགོས་ཡོད།།

དེ་ལས་སྡུག་ཅིག་མི་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་ཡི་གྲལ་དུ་མི་ཞིག་བྱེད་པར་དུས་རབས་ག་ཚོད་སྒུག་དགོས་ཡོད།།

འདི་ནི་ཤེས་རིག་ལྡན་ལ་མི་རྒྱུད་འགོ་ཁུངས་བཙན་ཞིང་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག།།

ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ནས་གནག་ཕྱུགས་བཞིན་དུ་ཇག་འདེད་བྱས་ཏེ་མི་ཡི་རིན་ཐང་རྐང་འོག་བརྫིས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན།།

ས་གཞི་ཆེན་པོ་ངག་སྒོ་ལྐུགས་ཤིང་གནམ་རྒན་མ་ནི་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་བྱེད་དགོས་ཡོད།།

ཡ་གིའི་གནས་དེར་དཀོན་མཆོག་ཟེར་ཞིག་ཡོད་ཡོད་བདེན་ན་དེ་ནི་རྫུན་གྱི་རྫུན་ཁོ་ན། 

ད་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་༢༣༣་གྱི་སྔོན་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་ཁུལ་༡༣་གྱི་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པའི་མི་སྣ་རླབས་ཆེ་བར་གྲགས་པ་རྣམས་ལྷན་དུ་འཛོམས་ནས་ཨ་རི་འདི་ཉིད་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོའི་གཉའ་ཤིང་གི་འོག་ནས་འདུག་འདོད་མེད་པར་རང་བཙན་བྱེད་འདོད་ཀྱི་ཐ་ཚིག་ཀུན་ཏུ་བསྒྲགས་འདུག

ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་རྩ་ཚིག་ཟིན་བྲིས་འདེབས་པ་པོ་ཁོང་དང་ཁོའི་ཕྱག་རོགས་ཤིག་རྗེས་སུ་སྔ་ཕྱིར་ཨ་རི་གསར་བཙུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་ཨང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་གོ་སའང་བཞེས་ཐུབ་འདུག ད་དུང་གཞན་ཞིག་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག

ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་ཡབ་ཆེན་དུ་གྲགས་པ་ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་མང་པོ་ཞིག་ཕྱུག་བདག་ཡིན་པར་མ་ཟད་། བྲན་གཡོག་གི་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་འདུག ཕྱུག་བདག་ཡིན་པ་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་རེད་ལ། མི་རིགས་ནག་པོ་མི་ཚེ་གང་བོར་བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་ཨ་རིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕ་ས་ནས་བས་མཐའ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་ཐུབ་པའང་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་ཡིན་ཐོག། མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་ནས་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་གང་གིས་ཆེད་དུ་བསྩལ་གནང་བའི་དབང་ཐང་ཡང་ཡིན་ས་རེད།

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ནང་ཡི་ཤུ་མ་ཤི་ཀའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོས་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཞིང་། རང་དབང་དང་བདེ་སྐྱིད། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་གསོལ་རས་གནང་ཡོད་པའི་ཞལ་གསལ་ཡང་མཛད་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་རྩ་ཚིག་རྩོམ་པ་པོ་ཡིན་ལ།ཕྱིས་སུ་ཕོ་བྲང་དཀའ་བོའི་ཁྲི་བ་ཨང་གསུམ་པ་བའང་ཡིན་པའི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སི   འཇར་ཕུར་སན་ཟེར་བ་ཁོང་བདུན་ཕྲག་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཙམ་རིང་ནང་བའི་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང་འདྲ་བར་བཅད་མཚམས་ལྟ་བུར་བཞུགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཤོག་ལྷེ་ཁ་ཤས་ཅན་དེ་ཡང་ཡང་བསུབ་བཞིན་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཞིག་གིས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་སྦྱོང་བྱེད་པ་ལྟར་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་འདུག   ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་ཁོང་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཡང་ཡང་བཅར་དགོས་པ་དང་ཕྱག་ལས་གཞན་དག་གི་བྲེལ་ཟིང་ཡང་ཡོད་རྐྱེན་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟིན་བྲིས་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་མང་པོ་མེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ཨ་རི་རང་བཙན་བྱེད་པའི་མངོན་བསྒྲགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རག་དུང་རྒྱང་འབུད་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་དུའང་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདིའི་དགོངས་གཞི་བླངས་ཡོད་འདུག རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་ཟེར་བ་འདི་སྐབས་དེའི་ཨ་རི་ཤར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་མངོན་སྒྲོག་མ་བྱས་པའི་ལོ་དེའི་འགོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་མངོན་བསྒྲགས་ཐ་ཚིག་༩༠་ཙམ་སྤེལ་འདུག་པ་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དག་ན་གསལ་ལ། རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་མ་སྤེལ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཐ་མལ་དཔྱོད་ཤེས་ཟེར་བ་ཨ་རིའི་མི་མང་དཀྱུས་མ་རྣམས་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ངར་ཤུགས་སློང་བའི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཐོན་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་དེ་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་མངའ་འོག་ནས་གཏན་དུ་ཁ་བྲལ་ཏེ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་དང་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་པ་དང་རྡོག་སྒྲ་གཅིག་པ། སྙིང་སྟོབས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བའི་ངང་ཤར་བསྐྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་ཟིན་བྲིས་མ་ཕྱི་དང་པོའི་ནང་རྩོམ་པ་པོས་སྐབས་དེར་ཨ་རི་ནང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་ཉོ་འཚོང་ལམ་ལུགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ཚུལ་གྱི་ལབ་གླེང་ཞིག་འདུག་ཀྱང་། ཡབ་ཆེན་ཁོང་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྲན་བདག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རང་གི་གཞི་ཀའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི   ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་སྐྱེད་ཡབ་ཀྱང་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་ལྷག་ཡོད་ཐོག། བུད་མེད་དེ་ལ་ལོ་ན་མ་སོན་པའི་སྐབས་ནས་འཁྲིག་སྤྱོད་དང་ཁོ་མོའི་ལང་ཚོ་ལ་བཙན་འཛུལ་དང་བཤུག་གཞོག་བྱས་ཡོད་པའི་གཏམ་ལྷག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ན་མཇལ་རྒྱུ་འདུག། སྤང་རི་ཆུང་ཆུང་དུ་འབོད་པའི་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་རྔམ་བརྗིད་ཆེ་བའི་ཡོ་རོབ་ལུགས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ཤིང་ལས་དང་ཨར་ལས་ལྕགས་བཟོ་སོགས་མི་ནག་བྲན་གཡོག་དག་གིས་བྱས་ཐོག ཁོང་དང་ཁོའི་ནང་མིའི་རྒྱས་སྤྲས་འཛོམས་པའི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་མཁན་ཡང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཡིན་ནའང་། ཁོང་ནི། མི་ནག་ནི་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་པའི་འཇོན་ཐང་མེད་པ་དང་། མི་ནག་ནི་་རྒྱུ་མཚན་འདྲོང་བའི་བསམ་གཞིགས་བྱེད་མི་ཐུབ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་ལབ་གླེང་བྱེད་མྱོང་མཁན་དང་། ད་དུང་ཁོས་རང་གི་བྲན་གཡོག་ཞིག་གཉེན་སྟོན་ཞིག་སྟེང་ལག་རྟགས་སུའང་སྤྲད་མྱོང་ཡོད་པས། ཁོས་བྲན་གཡོག་གི་སྐྱིད་སྡུག་སྐོར་ལ་སེམས་ཁུར་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་འང་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ས་རེད།

ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་མི་ལོ་༣༨་རིང་གསང་བའི་ལུས་འབྲེལ་བྱུང་བའི་སྐོར་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་མཁན་ཚོེའི་ཁྲོད་གླེང་རྙོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། མི་དཀར་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མང་བོ་ཞིག་གིས་ཁོང་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་འོག་འབྲེལ་མེད་པར། ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ཁོང་མ་ཡིན་པར་ཁོང་གི་ཚ་བོ་གཉིས་ཡིན་པར་སྨྲ་ཡང་། ༿ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན དང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ། ཨ་མི་རི་ཀའི་གླེང་རྙོག་ཞིག་༾་ཅེས་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ནང་རྩོད་རྙོག་འདིའི་ཐད་སྔར་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གླེང་ལ་དོགས་སློང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ཟབ་རྒྱས་གནང་འདུག དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཨ་རི་ཧར་ཝུར་སློབ་གྲ་ཆེན་མོིའི་ཁྲིམས་ལུགས་སྡེ་ཚན་ནས་ཐོན་པའི་མི་རྒྱུད་ནག་པོ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་ལག་འཁྱེར་བསྣམས་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག་ལ། མོའི་བརྩམས་ཆོས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་འདི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཁུངས་བཙུན་ཞིག་ཡིན་པར་ཀློག་མཁན་མང་ཆེ་བས་ཆེ་བསྟོད་འབུལ། མོས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུའི་ཡབ་ཡིན་པ་འདི་ལྟར་སྒྲུབ་ཡོད་དེ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་ཁོང་གསོན་པའི་རིང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་༡༤༠་ཁྲོད་བྲན་གཡོག་གཉིས་ཁོ་ན་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ་དང་། བྲན་གཡོག་ཕོ་གསར་ཞིག་ཁོའི་གཞིས་ཀ་ནས་བྲོས་ཐར་ཕྱིན་ཡང་་བྲན་གཡོག་གཞན་ལྟར་རྗེས་འདེད་བཏང་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་མི་འདུག་ལ། ད་དུང་ཁོའི་མི་ཚེའི་མཐའ་ལ་ཁོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་བོར་གྱུར་ཞིང་། ཁོང་ལ་ཨ་སྒོར་ཆིག་འབུམ་ལས་ལྷག་པའི་བུ་ལོན་ཡོད་ནའང་། ཚོང་གི་མ་རྩ་ཆེན་པོ་རི་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་མིང་ལ་ཧ་རེ་སི་ཟེར་བར་སྐབས་དེར་ལས་གླ་བ་ཞིག་གི་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་གླ་ཕོག་གི་རིན་པ་དོ་བའི་ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་བིར་རྗིན་ནི་ཡ་ནས་ཧྥེ་ལི་ལ་ཤར་བསྐྱོད་མེ་འཁོར་ཞིག་ནང་བཞག་ཏེ་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ། དེའི་སྔོན་དུ་ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་མྱོང་མེད་ལ། བྲན་བདག་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་མོ་ལོ་ཉེར་གཅིག་ལ་སོན་པའི་ཧ་རེ་སི་ནི་དཔའ་འབྱོར་གྱི་འཁོས་ཀ་གོང་དུ་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་མ་རྩ་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་བྲན་གཡོག་མི་འབོར་ཁ་གྲངས་མང་དུ་བསྐྱེད་བྱེད་ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་དེ་འདྲའི་ལས་སླ་བོ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ད་དུང་ཁོང་གི་ཚེ་མཐའི་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེ་ནང་ཁོང་གི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་མིང་ཆེད་འདོན་བྱས་ཏེ་ཁོང་རྣམས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་ཆོག་པའི་མཚན་རྟགས་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཆེད་དམིགས་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་གཞུང་ལ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཏེ་ཁོང་གིས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་མངའ་སྡེ་དེ་ག་རང་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཆོག་པའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་ཡོད་འདུག། སྐབས་དེའི་མངའ་སྡེི་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་ཡུལ་ཁྲིམས་ནང་ཚེ་ཐར་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་ནས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ཚུན་ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་མངའ་སྡེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐོན་དགོས་ཡོད། དེ་ཡང་ཕོ་གསར་བྲན་གཡོག་ཞིག་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་ཡང་རྗེས་འདེད་མ་བཏང་བ་དེ་དང་། ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་དེ། ད་དུང་ཁོང་གི་ཁ་ཆེམས་ནང་རང་དབང་སྤྲད་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆུང་ཤོས་གཉིས་བཅས་བའི་མི་བཞི་ནི་ཁོང་ལ་གསང་འབྲེལ་ཡོད་པར་དོགས་པའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེི་མིན་སུའི་ཤ་ཁྲག་ལས་མཆེད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཡིན་པ་དང་ས་ལི ཧེ་མིན་་སི་ནི་སྐྱེས་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་མི་ཚེ་གང་བོར་ཁྱོ་ག་མེད་འདུག། གཞན་རྣམས་ནི་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་སྤུན་དང་ཉེ་འབྲེལ་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཡབ་ཆེན་ཁོང་གིས་མི་ཚེ་ནང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་དང་ཉེ་འབྲེལ་མིན་པའི་བྲན་གཡོག་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་སྐད་མི་འདུག་པས། ཧ་ཝུར་སློབ་ཆེན་ནས་ཐོན་པའི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་མ་འདིས་འདི་ལྟར་ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་གྱི་མི་ཚེིའི་གླེང་རྙོག་ཐད་ལ་དོགས་སློང་གནད་དུ་འཁེལ་བ་ཞིག་བྱས་འདུག་པ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དཀའ་བ་ཞིག་འདུག

དེ་ཡང་ཨ་རིའི་རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ནང་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དང་མི་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་དང་རང་དབང་ལ་རོལ་བ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ལྡན་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁ་གཡང་གི་དྲིལ་ཆེན་དཀྲོལ་ནས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་ཏེ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་བཅུ་དྲུག་པ་ལིན་ཁིན་གྱི་སྐབས་སྟེ། ༡༨༦༠ ནང་ཨ་རི་ནང་གཞི་ནས་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་མེད་པར་བྱས་ནས་ཡབ་ཆེན་དག་གི་དགོངས་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་ནང་རུལ་བར་མ་བྱས་བར་ཁ་གཡང་དང་མཐུན་པའི་ལག་ལེན་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་འཁྱོལ་འདུག ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་གིས་མི་རིགས་ནག་པོ་རྣམས་བྲན་གཡོག་གི་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་མ་ཐུབ་པ་ཅི་ཁག་ཏེ་ཁག་མེད་དོ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་ཝ་ཤིན་བྲིན་མིང་ཅན་ཐེ་བའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གདན་ས་འཛིན་པའི་མཁན་ཆེན་ཚོའི་ཁྲོད་མང་ཆེ་བ་ནི་མི་ནག་བྲན་དུ་ཉར་མཁན་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཁོང་ཚོའི་མིག་ནང་ན་མི་ནག་ནི་ཚོང་རྫས་རེད་ལ། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་ནི་ཀླ་ཀློ་ཡིན་པ་རེད།

ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་འཁོད་པའི་མི་ཚང་མ་མི་གཞི་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་ནས་ཚང་མར་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་གནང་ཡོད་པའི་ཐད་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ནི་མི་འདྲ་སྟེ། ངེད་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་ཟེར་བའི་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ལྟར། ཨ་རི་བ་ཁོང་ཚོས་ཐོབ་ཐང་འདིའི་ཁྱབ་ཁོངས་མི་རིགས་དཀར་བོ་ཁོ་ནར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་དང་། མི་ནག་དང་མི་དཀར་སོགས་ཨ་རིིའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་མི་ཚང་མར་གོ་མཁན་ཁག་ཅིག་དང་། ཡང་གོ་ལ་འདིའི་འགྲོ་བ་མི་ཚང་མར་གོ་བ་སོགས་འགྲེལ་ཚུལ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཡོད་འདུག ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གསེར་ཁྲི་རྩོད་པའི་སྐབས་ལིན་ཁིན་གྱིས་སྐབས་དེར་ཐོབ་ཐང་འདི་དངོས་བསྟན་དུ་ཨ་རིའི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཚང་མ་དང་ཤུགས་བསྟན་དུ་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་བཀྲལ་ཞིང་། ཁོིའི་ཁ་གཏད་ནས་ཨ་རིའི་མི་དཀར་ཁོ་ནར་ཡིན་ཞེས་ཁོང་ལ་རྩོད་ལན་སྤྲད་འདུག

༡༨༦༠་ནང་། སྐབས་དེིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་མི་རྒྱུད་ནག་པོི་བྲན་གཡོག་གི་ལྕགས་སྒྲོག་ལས་དཀྲོལ་ནའང་། དེ་ཡང་རང་དབང་དེ་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་དང་ཐུགས་བསྐྱེད་དེའང་ར་མ་ལུག་ཞིག་ལས་མ་འདས། ༡༨༦༢་ལོར་བསྒྲགས་པའི་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་བཤིག་པའི་ཡིག་ཆ་ནང་སྐབས་དེའི་ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་གི་སྐབས་ཨ་རིའི་གཞུང་དམག་ལ་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་མཁན་ཨ་རི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མངའ་སྡེ་དེ་དག་གི་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་རང་དབང་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ལས། ཨ་རིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་བྲན་གཡོག་རྣམས་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡེ་ནས་ཁ་གསལ་མེད།

ཡིན་ནའང་། སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ནི་ཨ་རིའི་ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་དང་མི་འདྲ་བར་མི་ཚང་ཕལ་བ་ཞིག་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་མི་ཚེ་ནང་དཀའ་སྡུག་ཉམས་སུ་བཞེས་མྱོང་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱི་གྲང་འཁྱག་མིག་ཆུའི་བཞུར་སྒྲ་དང་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་སྨྲེ་ངག་གསན་གནང་བ་རེད། ཨ་རིའི་དམངས་ཁྲོད་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྩེད་མཚར་དང་སྦྲགས་ནས་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ལ།མི་རིགས་ནག་པོིའི་ཡབ་ཆེན་ངོ་མ་དང་མི་རིགས་ནག་པོའི་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་ནི་ལིན་ཁིན་རེད་ཟེར་ལ། རྩེད་མཚར་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཡོད་པའི་རྩེད་མཚར་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག འོན་ཏེ། ཡིད་ཕངས་བ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོར་བཀའ་དྲིན་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ཁོང་། ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་སྐབས་ཨ་རི་གཞུང་ལ་མཐོ་འཚམས་མཁན་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་རྣམས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་ནས་ཉིན་དྲུག་གི་རྗེས་ཀྱི་དགོང་མོ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིན་བྲིན་གྱི་གཏམ་བརྗོད་ཟློས་གར་ཁང་ཞིག་ཏུ་ལྟད་མོ་ལ་སྤྲོ་གཟིགས་གནང་བའི་སྐབས་ལྐོག་གསོད་ཐེབས་ཏེ་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་འདུག་ལ།འདི་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་བསྒོས་བའི་ནག་ཐིག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མི་རིགས་ནག་པོའི་མདུན་ལམ་སྟེང་སླར་ཡང་གྲིབ་ནག་འཕོས་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་འདུག།།

དེ་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱང་མིང་ཙམ་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་གི་དུས་རབས་གཅིག་ཙམ་རིང་ནག་པོིའི་སྲུང་ཁྲིམས་ཟེར་བ་དང་འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས་ཟེར་བ་སོགས་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱག་ཁྲིམས་མང་བོ་ཞིག་འཁུར་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང་ཡོད། དེ་ལས་ཀྱང་དྲང་་བདེན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་རིང་ལུགས་པ་ཚོས་མེ་བརྒྱབ་པ་དང་དམར་གསོད་བཏང་བ། སྐེ་བཏགས་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་མི་རིགས་ནག་པོའི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་སྟངས་་འཛིན་བྱས་པ་དེ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བའི་དར་ཆ་འཕྱར་མཁན་ནི་དྲག་སྤྱོད་ཚོགས་པ་KKK་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་འདུག། ད་དུང་དུས་སྐབས་དེར་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མི་ནག་ནི་ཀླད་པ་སྐྱོན་ཅན་དང་རིགས་སྟོབས་དམན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་དེབ་བརྩམས་པའི་ཁྲོད་མི་ནག་ནི་དུད་འགྲོ་རེད་ཟེར་བའི་དེབ་ཞིག་ཀྱང་ཐོན། མི་ནག་སྐེ་བཏགས་རྒྱག་པའི་ཉིན་སློབ་གྲྭ་དང་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་གུང་་གསེང་བཏང་། རླུང་འཕྲིན་ལས་ས་ཆ་གང་ཞིག་ཏུ་དུས་ཚོད་ནམ་ཞིག་ལ་སྐེ་ལ་ཐག་པ་བསྐོན་ནས་གསོད་་གི་ཡོད་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་སྤེལ། དེ་ཉིན་ལྟད་མོ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བས་དུས་ཆེན་སླེབས་པ་ལྟ་བུའི་གཟས་མཆོར་སྤྲས་ཏེ་ལྟད་མོར་འགྲོ་བ། དེ་ཡང་མི་ཤི་མཚམས་བེམ་པོ་མེ་ལ་བསྲེགས་ནས་ཐལ་བ་དང་རུས་པ་སོགས་རང་ཡུལ་དུ་འཁྱེར་ཏེ་ངོམ་སོ་བྱེད་པའི་དུས་ཐ་རྡུགས་དེ་འདྲ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་མཇུག་དང་ཉི་ཤུ་བའི་མགོར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱུང་འདུག

དེས་ན་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོར་མི་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་འགྲོ་བ་མི་ངོ་མའི་རང་དབང་དང་། རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་ནང་གསུངས་བའི་རང་དབང་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་དེ་རྣམས་ཐོབ་པར་མི་ལོ་ཅི་ཙམ་སྒུག་ཡོད་པར་འདོད་ན། ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་དག་ན་གསལ་བ་བཞིན། ཨ་རིའི་རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་དང་། ཨ་རི་ནང་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བསྒྲགས་པ་ནས་བརྩིས་པའི་མི་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་རྒྱུད་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར། ཤ་མདོག་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། ཕོ་དང་མོའི་ཤན་འབྱེད་མེད་པར། དབུལ་ཕྱུག་གི་དབྱེ་བ་མེད་པར། སློབ་སྦྱོང་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཨ་རིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཁྱབ་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་འགྲོ་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ངང་། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་བ་དང་། རང་དབང་ལ་རོལ་བ། ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འདྲ་མཉམ་ངང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག་པའི་སྐྱ་རེངས་གསར་བ་ཞིག་ཤར་འདུག

ཁོང་ཚོའི་མུན་ནག་གི་འཚོ་བའི་ནང་རེ་བའི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བའི་དུས་དེ་ནི་༡༩༥༠་ནང་དང་༡༩༦༠ནང་དང་། དེ་ཡང་འདི་འདྲའི་རླབས་ཆེན་གྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་བར་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་རང་ཉིད་མི་ཡིན་པའི་གདེང་སྤོབས་མ་བརླག་པའི་ཐོག། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ནས་བོར་ཟིན་པའི་རང་དབང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྲག་སྣང་མེད་པར། གཉའ་མ་ཞུམ་པར་རྩོད་ལེན་བྱས་བྱས་པའི་མཐར་རེ་འདོད་མངོན་དུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཁ་སང་དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚང་མ་མི་རིགས་དཀར་བོ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བདུན་བདག་ཉིད་ཅན་དང་ཁ་གསབ་ཟུར་ཁྲིམས་ཡན་ལག་ཉེར་བདུན་མའི་མདུན་ན་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པ་འདི་མི་རིགས་ནག་པོའི་གསབ་ཏུ་མེད་པའི་བཀའ་དྲིན་དང་། ཕྱིས་འབྱོར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་རབས་མང་པོིའི་རིང་ཐོབ་ཐང་བརྩོན་ལེན་བྱས་པའི་སུག་རྗེས་ཀྱང་རེད་འདུག།  

གོང་གི་རྩོམ་འདིའི་ཆེད་ཟུར་བལྟ་བྱས་བའི་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང་།

༡ ཨ་རིའི་གསུང་རབ ། རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ཀྱི་བྱུང་བ།

༢ ཐོ་མ་སི འཇར་ཕིར་སན དང་ས་ལི ཧི་མིན་སུ། ཨ་རིའི་གླེང་རྙོག་ཅིག

༣ འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས།

༤ བྲན་གཡོག་ནས་རང་དབང་ལ།

༥ ཨ་སྦུ་རམ་ཧེམ ལིན་ཁིན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས།

༥ ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག

2010 Jan 20    

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༡༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

བོད་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུས་༼དེབ་ཐེར་ནག་པོ༽་དང་༼རྒྱུག་ཁྱི་དྲིལ་སྒྲོག་པ་ཚོ༽། ༼ མ་རབས་ལང་ཤོར་གྱི་ཡང་རྩེར་སོན་པ ༽་སོགས་ཀྱི་མདུང་རྣོན་ཐོགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གི་ལྟོ་ཟ་མཁན་བོད་པར་སྡང་ཟུག་གི་ང་རོ་སྒྲོག་པའི་གཅོང་རོང་ལ་ཇི་ལྟར་དཔའ་བོ་ཁེར་རྒྱུག་བྱས་བ་བཞིན། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་   བ་ཡིན     སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ   ་མཆོག་གིས་ཀྱང་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲོ་མ་ཧོ་ཁི་དགྲ་སྟ་བསྣམས་ཏེ་ཚེ་མཇུག་གི་དབུགས་རྒྱུན་ཕྲ་མོ་དེ་མ་ཆད་བར། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་པོར་འབྲི་མཁན་དག་གི་ཁ་གཏད་དུ་རྒྱུག་ནས་རང་རིགས་སྲུང་བའི་གཡུལ་ས་ལ་འཇིགས་ཞུམ་མེད་པའི་ངང་ཞུགས་ཡོད་འདུག་ལ། འདས་བོ་ཁོང་ལ་མདུང་རྩེ་ལྟར་རྣོ་བའི་བརྩམས་ཆོས་པོ་ཏི་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ནི་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག།

ཁོ་བོར་ཡང་། ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་ན། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སློབ་བུ་ཚོར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་འཁྲིད་གནང་མཁན་གྲོགས་གང་དེས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་མེད་ཚེ། སྐུ་ཞབས་སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་མེད་ལ།  ༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།༽་ཞེས་བའི་གསུང་རྩོམ་ལེའུ་བཅུ་ལྡན་དེ་ཀློག་རྒྱུའི་སྐལ་བཟང་ཤར་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ་ཞིང་། བརྩམས་ཆོས་འདིས་ཁོ་བོར་བློ་བསྐྱེད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྤྲད་ཅིང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་སྐྱེས།

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་གྱི་དཀྱུས་ས་ལ་མ་འཇུག་གོང་།   ཟུར་གཉིས་ནས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་གཟུགས་མཐོང་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྒྱུས་མངའ་དེ་ཙམ་མེད་མཁན་དག་གིས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་སྐབས། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བའི་སྨད་དེར་    ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར   ཀ་ལམ་སྦི་སི ་ཟེར་བ་སྲུང་དམག་འཁོར་གཡོག་དང་བཅས་མཚོ་གྲུ་ལ་བསྡད་ནས་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱིས་བཅད་པའི་སྣང་བརྙན་རྫིག་པོ་ཞིག་ཡིད་ལ་འཁོར་ཞིང་། ཁོང་ནི་དུས་རབས་དེའི་རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམས་པའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་དང་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རྙེད་མཁན་གྱི་དཔའ་བོ་ཡིན་པ་སོགས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས། ཁོང་གསེར་གྱི་རྔན་པ་ཐོབ་ཕྱིར་རྒྱང་འགྲུལ་བྱས་པ་དང་། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་ཐོག་སླེབས་སྐབས་བློ་ཐག་ཉེ་བོའི་ངང་གནས་ཚང་གཡོར་མཁན་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མིའི་སྐེ་ལ་སྡིགས་གྲི་འཕྱར་ནས་དམར་གསོད་བྱས་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བུད་མེད་ལ་བཙན་གཡེམ་དང་། ན་ཆུང་གཞོན་ནུ་མ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ལག་གཡོག་ཚོར་མོ་འགྱེད་བརྒྱབ་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་སྡིགས་སྐུལ་འོག་གསེར་འཚོལ་དུ་བཅུག་ནས་གསེར་ཕྱེ་མ་རྙེད་མཁན་དག་གྲིས་དུམ་བུར་གཤགས་པ།། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དུད་འགྲོ་རི་དྭགས་ནང་བཞིན་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་བྲན་གཡོག་ཁྲོམ་རྭར་ཚོང་བསྒྱུར་བྱས་པ་སོགས་གླེང་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 1

ཡང་། གོང་གི་སྐྱེས་བུ་ཅ་ཅོ་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ཨ་མི་རི་ཀ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་དུས། སྐྲ་རིང་ཕྲག་པ་བར་གཟར་པའི་སྐུ་ཞབས་ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་དང་། འཇོན་ཨེ་ཊམ། འཇོར་རྗི་ཝ་ཞིན་བྲིན་སོགས་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་རྨང་འདིང་མཁན་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པ་དེ་རྣམས་སྤོབས་ཉམས་དང་བཅས་གླེང་ཞིང་། ཐོ་མ་སི་འཇར་ཧྥུར་སན་དང་འཇོན་ཨེ་ཊམ་སོགས་ནི་རང་དབང་གི་ལམ་སྲོལ་བཏོད་མཁན་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲོག་ལ། ཝ་ཞིན་བྲིན་གྱིས་དམག་དཔུང་འཁྲིད་དེ་སྐབས་དེའི་དབྱིན་ཇིའི་དམག་མི་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཚུལ་ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་སྒྲུང་ལས་ཀྱང་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་བཤད་ཅིང་། དེ་དག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གོབ་ཏོ་དེ་ཇི་ལྟར་ཟིན་བྲིས་སུ་ཕབ་ཚུལ་དང་ཨ་རིའི་གསར་བརྗེ་དམག་འཁྲུག་ཟེར་བ་ཇི་ལྟར་བརྒྱབ་ཚུལ་སོགས་ནས་གླེང་བར་བྱེད་པ་ལས། ཨ་རིའི་མི་དཀར་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་གཞུང་གི་དྲག་དཔུང་སྤྱད་དེ་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཆིངས་ཡིག་རྫུན་བྲིས་དང་། མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ནས་གཅེས་པའི་ཕ་ས་བརྐུ་འཕྲོག་བྱས་ཚུལ་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་། སྟོན་ཏོག་མེར་བསྲེགས། འབྲོག་ས་དང་སྦྲ་ཁྱིམ་སོགས་ལ་མེ་བརྒྱབ་ནས་ཁོང་རྣམས་རྫ་རི་དང་ནགས་ཀླུང་། གངས་འཁྱག་ཁྲོད་དེད་ནས་འཆི་ལམ་དུ་སྐྱེལ་བ་སོགས་བརྗོད་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 2  

ཡིན་ནའང་།ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་། ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡག་པོ་ཤེས་མཁན་ཚོའི་ངོར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོི་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་སྐམ་གླིང་འདིར་འབྱོར་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་མིན་པར་མ་ཟད། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཤར་གླིང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པའང་མིན་པར། ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་འདིར་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་ཞིང་། མི་རྒྱུད་དཀར་བོས་རྫུན་གྱི་གླེགས་བམ་སྟོང་ཕྲག་ཇི་ལྟར་རི་བཞིན་སྤུངས་ནའང་། གླིང་ཆེན་པོ་འདི་ནི་གནའ་ནས་ད་བར་ཁོང་ཅག་གདུང་རྒྱུད་དམར་པོའི་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་ཕ་ས་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་དཔའ་བོའི་སྣང་བརྙན་ནི་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་། ཝ་ཞིན་བྲིན། འཇོན ཨེ་ཊམ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་སོགས་གཏན་ནས་མ་ཡིན་པར། དཔའ་ཆེན་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་། གཡུལ་དཔོན་རི་གླང་ཙོག་སྡོད། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཇར་རོ་ནི་མོ་སོགས་ནི་ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་གཙུག་ཏོར་གྱི་གླག་སྒྲོ་ལྟར་གུས་བརྩི་བྱེད་པ་ཡིན།

༡༤༩༢་ལོའི་སྨད་དེར་ཚོང་དཔོན་ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཁོ་བ་ཚོའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པ་དེས། ས་ལྷག་དང་གསེར་གྱི་གཏེར་ཁ་ལ་རྔམ་པའི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་མི་རིགས་དཀར་པོ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་འབྲངས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཁུ་སིམ་སིམ་ངང་ལྐོག་འཛུལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ཡིག་ཆ་སྤེལ་ནས་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བ་ནི། ཨ་རི་ནང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་དྲག་ཏུ་འབར་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་ཞིག་ལྷུང་རྒྱུའི་སྔ་ལྟས་དང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཡུལ་ལུང་ལ་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཇག་དམག་སླེབས་རྒྱུའི་སྔོན་བརྡ་ཡང་ཡིན་འདུག

དེ་འཕྲོར་ཕྱིས་འབྱུང་བརྒྱ་ཕྲག་གསར་བའི་ནང་། དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར་ནས་ཁོའི་མི་ཚེ་ནང་ཆེས་ཆེ་བའི་རྨི་ལམ་སྟེ་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་རྒྱུད་དཀར་པོ་རྣམས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་རྒྱུ་དམ་བཅའ་སྟོང་བར་གྱུར་བ། ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ། ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ ། ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ། རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ། མཐའ་མཇུག་དེར་སྤྱི་ལོ་༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་རྭ་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ། མཐའ་མ་དེར་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད། 3

སྨྲས་པ།

ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་མི་སི་སུ་ཕི་ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ཆུ་ཡིན་ནམ་ཅི།།

ཨི་ལི་ནི་སིའི་ས་སྤུངས་སྒང་འབུར་མེས་པོའི་མཁར་རྫོང་མ་ཡིན་ནམ།།

ཨོ་ཧ་ཡོ་ཡི་སྦྲུལ་གཟུགས་རིང་མོ་གནམ་རིག་ཤུལ་ལུས་ཡིན་པར་བཤད།།

ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་སྐྱ་མོ་སྐྱིད་སྡུག་ལོ་ཟླའི་དྲན་སྐུལ་ཉིད།།

ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་ངུ་བཞིན་བསྐྱོད་པའི་མིག་ཆུ་གྲང་མོའི་བརླན་གཤེར་ཡོད།།

པུས་མོ་རྨས་མར་ས་ལ་སྦེད་པའི་འཕར་ལྡིང་བྲང་སྙིང་ཚ་བོ་ཡོད།།

མྱ་ངམ་ཐང་དུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བཙན་གྱིས་བཙུད་པ་རྒོད་པོའི་ཁྱུ།།

ལ་རྒྱ་ཅན་གི་མི་རིགས་ཤིག་གི་གཏན་འདུན་ཆང་དང་ཤོ་ཡིས་འཁྱེར།།

ཕོ་རབ་རྒོད་པོའི་སྔོན་བྱུང་གཏམ་རྒྱུད་ད་ལྟ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་ནོར།།

ཞེས་ངལ་གསོ་ཅུང་ཙམ་བྱས་ནས། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད། ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་བཤད་སྟངས་དང་ཕྱིས་སུ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཐོག་ལ་འབྲི་མཁན་ཕྱི་མི་ཉམས་ཞིབ་པས་བཤད་སྟངས་མི་འདྲ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཁོང་ཅག་གི་སྐྱེ་ཁུངས་ནི་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རང་ཡིན་པར་བཞེད་ནའང་། ཕྱི་མི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་དག་གིས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་རྗེའོ་མི་རིགས་རེད་དང་། རོམ་ནས་མཆེད་པ་རེད། མཚན་མོ་གཅིག་གི་དུས་ཡུན་ནང་མཚོ་ནང་དུ་བྱིང་བའི་བཤད་རྒྱུན་ཡོད་པའི་ཨ་ཊི་ལན་ཊེའི་མི་རྒྱུད་དུ་འདོད་མཁན། ཤར་གླིང་གི་རྒྱ་མིའི་རྒྱུད་རེད་སོགས་ཟེར་ནས་ཁོང་ཚོ་ཨ་རི་སྐམ་གླིང་འདིའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་པར་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲུབ་གང་ཐུབ་ཐུབ་དང་ཚོད་བགམ་གང་ཡོང་ཡོང་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཁ་གྱེས་བའི་ཚོ་ཁག་བཅུའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་བའི་བཞེད་ཚུལ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་བར་མཁས་བླུན་མང་པོས་ཡིད་ཆེད་དང་ངོས་ལེན་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། བཞེད་ཚུལ་དེ་འདོན་མཁན་ལྟེ་བ་ནི་ཡི་ཤུ་རྙིང་མ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲྭ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་ནང་བྲིས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་ལུང་གི་ཡུལ་གོམས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ཞིག་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་མཚོ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བ་མ་ཡིན་པར་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པས་དུས་སྐབས་དེར་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཨ་མི་རི་ཀ་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་མཚམས་ཤིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་ཡང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཚོ་ཁག་དེ་ཨ་རིའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་དེ་དཀོན་མཆོག་གིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པའི་ལོ་ནས་མར་དེད་དེ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་༥༠༠་ཡས་མས་ཤིག་ཡིན་པ་གཏན་ཁེལ་ཡོད་འདུག

ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་ཡུལ་ལུང་མང་པོ་ནས་གདོད་མའི་མིས་སྤྱད་པའི་ཤུལ་ལུས་ཡོ་བྱད་ས་འོག་ནས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་རྙེད་སོན་དང་། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་ཉི་ཤུ་དང་སུམ་ཅུའི་ནང་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་མངའ་སྡེ་   ནེའོ    མེ་ཁོ་སི་ཀོ་ནང་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་གླིང་ཆེན་གྱི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་གསེབ་ནས་མདུང་མགོ་སོགས་རྙེད་སོན་དང་།ཡུལ་དེའི་ས་གནས་ཁི་ལོ ཝེ་སུ་ཟེར་བ་ནས་རྙེད་པའི་རི་གླང་ཆེན་པོའི་རུས་ཁོག་དང་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོ། མདུང་ཤིང་དྲང་མོ་བཟོ་བྱེད། རྡོ་ཆས་པགས་མཉེད་སོགས་རྙེད་པ་ཕྱིས་སུ་༡༩༦༠་ནང་གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་བར་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཡན་དུ་ཁུངས་འདེད་བྱས་པ་དང་། དེ་ཡང་ལོ་ཚོད་དེ་ཡང་མཉམ་པའི་དུས་རི་གླང་ལ་མདུང་མཚོན་བསྣུན་མཁན་རྔོན་པ་དེ་ཚོ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ཚོད་བགམ་བགྱིད་དེ་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གད་སྙིགས་ཁྲོད་དེད་ནས། ཁི་ལོ་ ཝེ་སུ་ནས་གཏེར་འདོན་བྱས་པའི་རི་གླང་གི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་ནང་ནས་རྙེད་པའི་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོའི་ལོ་ཚོད་དང་དུས་ཚོད་འགྲིག་པར་བྱས་ནས་མཁས་མིང་འཛིན་པ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་དུ་སླེབས་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་གསར་བ་ཞིག་ལ་འཇུས་འགོ་བརྩམས།

དེ་ཡང་། སྐབས་དེ་ནི་འཁྱག་བསྐལ་ཐ་མའི་དུས་ལ་འཁེལ་འདུག་ཟེར་ལ། འཁྱག་བསྐལ་གྱི་དུས་ནམ་ཟླ་ཧ་ཅང་གྲང་བར་གྱུར་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ཀྱི་ཆུ་ཕོན་ཆེན་པོ་འཁྱག་རོམ་གྱི་ངོར་བསྟིམས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་སྤྱི་ཁྲུ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྲི་ནས་ཨ་རིའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་ཤར་གླིང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་ཟམ་ཆུ་ཁར་འབུར་ཐོན་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་ལ། དེ་ལ་མིང་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཞེས་གདགས། དེ་ནས་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་ན་གནས་ངེས་མེད་དུ་འཁྱམས་ཤིང་ཆེ་ཟོག་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོ་ཁྱུ་བྱས་ནས་མཚོ་ཁར་བུད་པའི་སྐམ་ལམ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་སྣེའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་སླེབས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཨ་རི་གླིང་འདིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་ངོས་མང་ཆེ་བ་འཁྱག་རོམ་གྱིས་ཁེབས་ཡོད་པར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་དེ་ཚོ་དུས་ཡུན་གང་མཚམས་ཤིག་ལ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་མ་ཐུབ་པར་འཁྱག་པའི་དཀྱིལ་དུ་ཁེགས་པ་ན། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གནམ་གཤིས་དྲོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་འཁྱག་སུལ་ནས་རྐང་བགྲོད་བྱེད་སའི་བཤུལ་ལམ་བཏོད་པར་ཁོང་ཚོ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་རྒྱུའི་སྐལ་བ་བཟང་བཟང་ཤར་ཞིང་། དེ་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁ་བཀྲམས་པ་རེད་ཟེར།4

གོང་གི་འདོད་ཚུལ་དེ་ནི་རྒྱབ་རྟེན་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་མཁས་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་རྗེས་འབྲངས་བྱིངས་ཁ་མཐུན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་མོད་།ཡིན་ནའང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ངོར་བཞེད་ཚུལ་འདི་ཏག་ཏག་ཅིག་ཡོང་གི་མེད། ཁོང་ཚོའི་ངོར་ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མི་རིགས་དཀར་པོ་དེ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་བར་རྩད་གཅོད་དང་ཁུངས་འདེད་བྱེད་དོན་ནི། ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཡུལ་འདིའི་ས་ཆུའི་བདག་དབང་རྩོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་དང་། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་ནང་བཞིན་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་རེད་ཟེར་འདོད་དང་། ད་དུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་རྣམས་དང་ཐོག་ས་འདིར་སླེབས་སྐབས། ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིར་རི་གླང་ཆེན་པོ་དང་རྔ་མོང་། རྟ་ཆེན་པོ་སོགས་ཆེ་ཟོག་ཁྱུ་དང་ཁྱུ་བྱས་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡིན་པ་ལ། ཁྲག་ལ་རྔམ་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོས་མདུང་མཚོན་གྱིས་བསྣུན་ནས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་རྔོན་བརྒྱབ་པར་བརྟེན་ཆེ་ཟོག་རྣམས་རིགས་རྒྱུད་སྟོངས་པར་གྱུར་པ་རེད་ཟེར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ལ་བསྐྲུན་ཐབས་ཀྱིས་མི་རིགས་དཀར་པོས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་གང་བྱས་ལོ་རྒྱུས་ནག་པོ་དེ་ཚོ་བསུབ་ཐབས་བྱེད་པར་མཐོང་གི་ཡོད། 

ཡིག་ཚགས་ཁ་སྐོང་མཆན་ཡིག།

1༼ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་ཁྱོན་ཐེངས་བཞི་ལ་བསྐྱོད་ཅིང་། མཚོ་འགྲུལ་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་མཚོ་གྲུ་༡༧དང་ལག་གཡོག་༡༢༠༠་ནས་༡༥༠༠་འཁྲིད་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་བཙན་གཡེམ་དང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ཡ་ང་བ་བགྱིད་ཡོད་འདུག   &lt;ཨ་རིའི་འབངས་མི་ཕལ་བའི་ལོ་རྒྱུས།  A People's History of the United States&gt; ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ནང་། ཐེངས་འདིའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་”དམིགས་ཡུལ་ནི་གསལ་བོ་སྟེ། གསེར་དང་བྲན་གཡོག”་ ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཡང་། རྒྱབ་རྟེན་མི་ཤིགས་བྲག་རི་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཞིག་ནས་ “དེང་སང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཀ་ལམ་སྦི་སིའི་དུས་དྲན་ཉིན་མོ་ནི་མྱ་ངན་གྱི་ཉི་མ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་པ་ཁག་ཅི་ཡོད་”ཅེས་ཀྱང་གསུངས་འདུག་མོད། མང་པོ་ཟེར་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་མང་ཆེ་བ་ཟེར་ན་དོན་དངོས་དང་མཐུན་ལ། བདེན་པའི་གཏམ་ཞིག་ཀྱང་རེད་སྙམ།༽

2༼`ཨ་རིའི་ནུབ་དཀྱིལ་གྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་University of Wisconsin_Madison ་གྱི་ཨིན་ཊི་ཡན་རིག་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་བུད་མེད་སྐད་གྲགས་ཅན་Ada E. Deer་མཆོག་གིས་Indians ཞེས་པའི་དཔེ་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་གླེང་ནང་ “……༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་སྔ་རོལ་དུ། མཁས་པ་ཚོས་གཙང་བོ་ཆེན་པོ་Rio Grande ་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་བྱང་གི་མི་འབོར་ཚོད་རྩིས་དེ་ས་ཡ་བདུན་ནས་ས་ཡ་ཉེར་ལྔར་བར་དང་། སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་སུམ་བརྒྱ་ལས་མང་བ་ཡིན་པའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུ་འགོས་ནད་དང་། དམག་འཁྲུག སྡོད་ཡུལ་སྤོ་བཅུག་པ་དང་མུ་གེ་སོགས་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པ་དང་། དེང་སྐབས་ཚོ་ཁག་༥༦༧་ལས་མང་བ་དང་མི་འབོར་ཁྱོན་བསྡོམས་ས་ཡ་གཉིས་ལྷག་ཡོད……”་ཅེས་དང་། ཡང་། སྔོན་གླེང་དེའི་ནང་ཁོ་མོས་ “…..ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་བརྒྱུད་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་ཁག་གི་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་ས་ཡ་མང་པོ་ཨ་རི་གཞུང་ལ་ཤོར་ཞིང་།… ཆིངས་ཡིག་༣༣༧ གང་བཞག་པ་ཚང་མ་ཨ་རིའི་ངོས་ནས་བཤིག་པ་རེད།……..” ཅེས་སྡུག་སྐད་ཀྱང་ཤོར་འདུག

ཡིག་ཚགས་གཞན་དག་ན། མི་རིགས་དཀར་པོ་ནས་མཆེད་པའི་འགོས་ནད་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་གྲངས་འབོར་ནི་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་བསད་པ་དང་། མུ་གེས་ཤི་བའི་བསྡོམས་འབོར་ལས་ཀྱང་ཁ་གྲངས་མང་བར་བཤད་ཅིང་། ད་དུང་། དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ་ཉལ་ཆས་ནང་ནད་འབུ་བཏབ་དེ་ ཨིན་ཏི་ཡན་གྱི་ཐོག་ལ་འགོས་ནད་ཀྱི་དམག་དྲངས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་འདུག་གོ།༽

3༼ གོང་དུ་འཁོད་པ་ནི་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁོ་ནར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་ཆེ་གྲས་ཁག་ཟུར་འདོན་བྱས་པ་ལས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་ལྷུང་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་དེ་མིན། དེ་ལ་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་པོའི་རྫུན༽་གྱི་རྩོམ་པ་པོས། “ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོར་བཙན་འཛུལ་དང་གཞི་སྤོ་བྱེད་སྟངས་དེ་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ངོགས་ན་གནོངས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ལ། དུས་རབས་ལྔ་རིང་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་དྲག་སྤྱོད་དེར་སེམས་གཏིང་ན་བློ་བག་མ་བདེ་བར་གནས་ཡོད་པས། དང་པོ་དེར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་ས་སྟོང་དང་། མིས་འདུལ་སྦྱོང་བྱས་མེད་པའི་་ས་ཆ་གཤིན་པོ་ཞིག་གིས་ཁོངཚོར་སྒུག་བསྡད་ཡོད་པ་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་ཁོང་རྣམས་ཡུལ་དེར་འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་ཡོང་ཚུལ་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཁ་སྣོན་དུ། ཨིན་ཏི་ཡན་མི་རིགས་ནི་གླིང་འདིའི་ཡུལ་མི་ངོ་མ་མ་ཡིན་པར་གླིང་གཞན་ནས་གནས་སྤོ་བྱས་པ་ཡིན་ཚུལ་དང་། དེ་ཡང་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་གོང་ཏག་ཏག་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐམ་གླིང་འདིར་སླེབས་ནས་འཁུར་ཙ་ཐང་ལ་བཞག་མ་ཐག་ཙམ་ཡིན་པ་འདྲ་ཞིག་བཤད་དེ་སྐྱི་གཡའ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེའི་ཁ་གཞན་ཞིག་ཏུ་གཅུས་ཐབས་བྱེདཀྱིན་པ་རེད”་ཅེས་་གསུངས་ཡོད།༽

4 ༼ ཕྱིས་སུ། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་གནང་མཁན་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རྫས་རྒྱུན་༼ DNA༽་དེ་ཤར་གླིང་བྱང་སོག་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་མིའི་རྫས་རྒྱུན་དང་ཆ་འགྲིག་པར་རྙེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་དེས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཕྱི་གླིང་དུ་སྐྱེལ་མཁན་ཚོའི་གདོང་ལ་རྒྱལ་ཁའི་འཛུམ་མདངས་སྤྲད་ཡོད་འདུག་ལ།

སྐད་རིག་ཞིབ་འཇུག་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་པའི་་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བྱིངས་ཀྱི་སྐད་རིགས་༡༢༠༠་དང་སྐད་ཁྱིམ་༡༨༠་དེ་སྐད་ཁྱིམ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་བསྡུས་ཤིང་། མིའི་སོ་རིས་དང་སོའི་གྲུབ་ཚུལ་ལ་ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སོའི་ཚོམ་བུ་གྲུབ་ཚུལ་དེའང་རིགས་གསུམ་གྱི་ནང་འདུ་བར་མཐོང་ནས་ཁོང་རྣམས་དང་ཐོག་གླིང་འདིར་མཆེད་དུས། མཆེད་ཐེངས་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་སྔ་ཕྱི་དུས་སྐབས་མ་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་མཆེད་ཐེངས་གསུམ་བྱས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། བཤད་ཚུལ་དེར་འདོད་མོས་མི་བྱེད་མཁན་དང་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་ཡང་བྱུང་ཡོད་འདུག ད་དུང་ཉེ་བའི་དུས། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་ཁག་ཅིག་གིས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་ཨ་རི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་བཤད་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་སྟེ། ལོ་ངོ་སུམ་ཁྲི་སྔོན་དུ་འདེད་མཁན་དང་། ལོ་ངོ་བཞི་ཁྲིའི་གོང་དུ་ཚོད་རྩིས་བྱེད་མཁན་ཀྱང་བྱུང་འདུག དེ་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་སོག་པོ་ཡིན་ནམ།འཇའ་པན་ཡིན། རྒྱ་མི་ཡིན་ནམ་གཞན་ཞིག་ཏེ། འཁྱག་སྐལ་གྱི་དུས་ཁོང་རྣམས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོའི་ལྷོ་རུ་སླེབས་སྟངས་དེའང་འཁྱག་སུལ་གྱི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་མ་ཡིན་པར། ཀོ་གྲུ་ལ་བསྡད་དེ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་བརྒྱུད་ནས་མར་བབས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ལ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིར་མ་སླེབས་གོང་རོལ་དུ་གནས་འདིར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་མཁན་ཀྱང་ཡོད་པས་  ༼༡༤༩༡ སྟེ་   ཀ་ལམ་སྦ་སི་མ་སླེབས་སྔོན་གྱི་ཨ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་གབ་ཕྱུང་།    '''1491: New Revelations of the Americas Before Columbus༽'''་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་་གྱི་རྩོམ་པ་པོས་སྡོམ་ཚིག་ལྟ་བུར་ “…ལོ་ཚིགས་སོགས་བཞེད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཐོན་ཀྱིན་པས། མགོ་རྙོག་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལས་མི་འདུག”་ཅེས་་གསུངས་འདུག༽  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་མཆན་ཡིག

༡     བ་ཡིན སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ།     Vine Deloria, JR   

༢ དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།    Red Earth, White Lies

༣ ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར ཀ་ལམ་སྦི་སི།        Christopher Columbus

༤ ་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན      Reservations

༥ ཁི་ལོ ཝེ་སུ།                Clovis

༦ གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་ཐབས།    Carbon Dating

༧  འཁྱག་བསྐལ།      Ice Age

༨ སྦར་རིན་སྐམ་ལམ།    Bering Land Bridge      

'''ཨ་རིའི་ནང་བྱུང་བའི་ལོ་ཚིགས་སྟར་ཕྲེང་ཁ་སྣོན་མཆན་བུ།'''

༼༡༨༡༣ལོར༽   དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར།

༼༡༨༣༨་ལོར༽  ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ།  

༼༡༨༣༠་ནས་༡༨༥༠༽ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ །  

༼༡༨༦༤་ལོར༽ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ།

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་སྨད་དུ༽།   ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ 

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་ཕྱི་མར༽ རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ།

༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་ར་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་༼༡༨༥༠་ནས་༡༨༧༡་བར༽་དང་།  

༼༡༨༧༡ ནས༡༩༢༨བར༽།  ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ།

༼༡༩༦༡་ནས་ད་ལྟ་བར༽་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད།


2010 Sep 29   

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༢༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ནི་ད་ལམ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་ཚོན་རིས་གྱ་མ་གྱུ་འབྲི་མཁན་ཚོར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གདོང་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། དེབ་འདིའི་ལེའུ་རེ་རེ་ནས་གླེང་ན་མང་བར་འགྱུར་བས། ད་ལམ་ཕྲན་གྱི་རྩོམ་འདིའི་ཁ་བྱང་དང་འབྲེལ་བའི་ལེའུ་ཞིག་ལ་འཁྱུག་ཙམ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ལེའུ་བཞི་བ་སྟེ་མིང་ལ་༼ཟམ་པ་དམའ་བོར་ཐམས་ཅད་བརྒལ༽་ཞེས་ཟུར་ཟ་ཅན་གྱི་མཚན་ཞིག་གསོལ་ནས། ཚན་རིག་པས་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་རིག་པ་བཏོན་པ་དེར་ཁུངས་འཕེར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཚུལ་དང་། ཚན་རིག་ཟེར་བ་ནི་ལྷ་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཧ་ཅང་འགུག་ཤུགས་ཆེ་བའི་སྐྱ་བོའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ལ་གྱུར་ཡོད་པས། མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་ལ་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་སྦར་རིན་སྐམ་གྱི་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་དེ་ཚོས་ཚན་རིག་ལ་དད་པའི་དབང་དུ་ཕྱིན་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འདི་དང་དུ་བླངས་པར་བྱེད་ཀྱིན་པ་དང་། བཞེད་ཚུལ་འདི་སྤེལ་མཁན་མཁས་པ་དང་ཚན་རིག་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་མཁན་ཚོས། རྔོན་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་ཡུལ་ནས་བྱོལ་དེ་ཐོལ་བྱུང་ལ་བྱང་སྣེའི་སྤང་ལྗོངས་ཤིག་ལ་སླེབས་པའི་སྒྲུང་སྟབས་བདེ་ཡིན་མདོག་ཁ་བོ་ཞིག་ལ་ཁ་དཀྱུས་ནས་བཤད་ཏེ། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་བཤད་ཚུལ་དེའི་ངོར་གནས་བའི་དཀའ་གནད་མང་པོ་ཞིག་གླེང་སློང་བྱེད་རྒྱུར་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ས་དབྱིབས་ལ་བལྟ་དུས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་བར་རྒྱང་ཁད་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པས་བཤད་ཚུལ་དེ་མིན་སྣང་མི་འཆར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་མོད། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་བོ་དེར་ཞིབ་བལྟ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་ཡོད་ལ།

དེ་ནས། སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པར་གྲང་ངར་དང་འཁྱག་པ་སོགས་ཀྱི་འགོག་རྐྱེན་ཡོད་པ་མ་ཟད། སེ་སྦུར་རི་ཡ་རང་ནས་རི་རྒྱུད་མཐོན་པོ་ཁག་ཅིག་བརྒལ་དགོས་ཤིང་། ཨ་ལ་སི་ཀ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རི་བར་སླེབས་པར་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་མདུན་ལམ་བཀག་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྐབས་དེར་དེ་གའི་ཡུལ་མང་ཆེ་བ་ཆབ་རོམ་གྱིས་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་དང་། དེ་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་མི་འཛིན་མཁན་མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གི་གསུང་འབུམ་ནང་། དུས་སྐབས་དེར་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་དེར་སྡོད་མི་མང་པོ་མེད་པ་གང་ཞིག་ལ། གང་ཡོད་པ་དེའང་རྩ་ཆུ་དང་རི་དྭགས་འབེལ་བའི་ཀོ་ལེ་མ་གཙང་བོའི་ལུང་གཤོང་ན་ལྷོད་ལྷོད་ཀྱི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཀྱིན་ཡོད་ཚུལ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས། སྔོན་རྒྱག་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་གདོད་མའི་འབྲོག་མི་དེ་ཚོ་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་འགྲིག་བསྡད་པའི་སྒང་ལ་རང་ཡུལ་ནས་ཐོན་ཏེ། ལ་ལུང་དེ་འདྲ་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ་བརྒལ་ཏེ་སྒོ་ཟོག་ལ་བཟའ་རྩྭ་འབེལ་པོ་མེད་ཅིང་། རྔོན་རྒྱག་སའི་རི་དྭགས་ཀྱང་དཀོན་པོ་ཡིན་པའི་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་རྡོག་ཐོན་དང་། དེ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུའི་ངང་འཁྱག་སུལ་ནས་དོད་པའི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་བ་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་ལུང་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་བཅས་གསུངས་འདུག

དུས་སྐབས་དེར་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་སྐམ་ས་ཞིག་མཚོ་ཁར་བུད་ཡོད་མེད་ཀྱང་དོགས་པ་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་བྱས་ནས་། ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། ༼རྡུལ་ཕོར༽་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ལས་བཤད་པའི་ཨ་རིའི་ཆེ་ཟོག་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡང་ལོ་ངོ་ས་ཡ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྔ་རོལ་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་དཀྱིལ་ཤར་འབྲོག་ཐང་ལ་མཆེད་པའི་བཤད་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ།སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ས་ན་ལྷོད་ལྷོད་ངང་འཚོ་བའི་སྐུ་ཞབས་རི་གླང་གིས་རྟ་དང་རྔ་མོང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་སླེབས་པ་ཚོར་ནས། ལྕམ་མོ་ལ་བརྡ་སྐྱེལ། དེ་ནས་སེ་སྦི་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་གི་གླང་ཆེན་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོར་གཏམ་དེས་ཁྱབ། དུས་སྐབས་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡང་ཨ་རིའི་རྩྭ་ཆུ་འབེལ་བའི་འབྲོག་ས་ལ་ཐོན་གྱིན་པ་ཚོར་ནས། རི་གླང་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོ་གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་རང་རང་ས་ནས་རྡོག་ཐོན་བྱས་ཏེ་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡོང་སའི་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཨ་རི་འབྲོག་ཐང་ཁན་ས་སི་དང་། ནེལ་སྦི་ར    སི་ཀ་སོགས་ལ་རྡོག་ཐོན་བྱས་པ་རེད་ཅེས་ཟུར་ཟ་དང་། ད་དུང་། བརྩམས་ཆོས་གཞན་དག་ན། རྩི་ཤིང་དང་། ལྗོན་ཤིང་། རི་དྭགས་གཞན་དེ་འདྲ་ཡང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་གླིང་གཉིས་བར་ལ་ཕར་མཆེད་ཚུར་མཆེད་དང་། ཕར་འགྲུལ་ཚུར་འགྲུལ་བྱས་ཚུལ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུང་འདྲེན་དང་། ད་དུང་མཁས་པ་གཞན་ཞིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ནང་ཊ་ནོར་ཟོར་འབྲུག་ཆེན་ཡང་ཤར་གླིང་ནས་ཨ་རི་ལ་མཆེད་ལུགས་བཤད་ཡོད་པ་དེའང་ལུང་དྲངས་ཏེ། བཞེད་ཚུལ་དེ་རྣམས་རྩོམ་པ་པོ་དེ་ཚོའི་འཁྲུལ་སྣང་ལྟ་བུའི་རྟོག་འཆར་ཡིན་ཚུལ་དང་། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་རང་གི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་སྟེང་རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་གླིང་གཉིས་བར་ཕར་གཏོང་ཚུར་གཏོང་བྱས་ཡོད་ཚུལ། མཐའ་མཇུག་དེར་”སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ནི་མིའི་སེམས་ངོགས་ན་བློས་བསླངས་བྱས་པའི་རྟོག་བཏགས་འབའ་ཞིག་གོ”་ཞེས་སྡོམ་ཚིག་བརྒྱབ་ནས་ལེའུ་བཞི་བ་རྫོགས་པར་བྱས་འདུག

སྐབས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དངོས་གནས་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་པ་རེད་དམ་ཟེར་བའི་དྲི་བ་ཞིག་ཡིད་ལ་ལྷང་ལྷང་འཁོར་ཞིང་། གལ་སྲིད་མི་རྒྱུད་དཀར་བོ་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བར་མི་ཤི་རྟ་འགྱེལ་དང་ཤ་འཁོན་ཏིས་རྩོད། ས་རྩོད་ཆུ་རྩོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ་ཡིན་ན། གཅིག་བྱས་ན། རྒྱབ་རྟེན་བྲག་རི་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་མཐུད་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་ཚུལ་ཁུངས་འདེད་དང་རྩད་གཅོད་དེ་འདྲ་བྱེད་མེད་སྲིད་ལ། དེ་བཞིན། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་ཚུལ་སྨྲ་བར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་དང་ཁས་ལེན་མེད་པ་འདི་འདྲ་མིན་ཀྱང་སྲིད།         ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཤར་གླིང་དུ་གཏུགས་པའི་རིགས་པའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་སྡོང་རྒན་འགྱེལ་པ་བཞིན་ནུས་མེད་དུ་འགྲོ་གྱིན་འགྲོ་གྱིན། བཤད་ཚུལ་གསར་བའི་རིགས་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་ལྟར་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་ཨིན་ཊི་ཡན་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་མཁས་པ་ཚོ་ལའང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་མ་ཡིན་པར་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་འདི་རང་ནས་བྱུང་བར་སྒྲུབ་བྱེད་ཁུངས་བཙུན་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་མེད་ཐོག རང་ཡུལ་དུ་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ཤུལ་ལུས་གནའ་རྫས་མ་རྙེད་པ་དང་། ཉེ་རབས་སུ་ཁ་ཤས་ཤིག་རྙེད་པ་དེ་ཚོའང་། ཨ་རི་གཞུང་གི་རྒྱབ་རྟེན་ཡོད་པའི་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་མཁས་པའི་ཁྲོད་གདེང་འཇོག་དང་ངོས་ལེན་མ་ཐོབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཡང་ཡོད་འདུག

བདག་གིས་ནི་དེ་སྔོན་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཀློག་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་འགོ་རྩོམ་དུས། ཁོང་ཅག་ནི་སོག་པོ་རྩྭ་ཐང་དང་བོད་བྱང་ཤར་འབྲོག་ཐང་གི་མི་རིགས་ཞུང་ནུའུ་འམ། ཡང་ན་སྤྱང་ངམ་ཆང་གི་མི་རྒྱུད་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། ཞུང་ནུའུ་ནི་ཆེས་སྔ་བར་གྲགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔེ་དེབ་༼སྨྱུག་མའི་གླེགས་བམ༽་ནང་སོག་པོ་དང་། ཀན་སུའུ་ཡི་ཡུལ་ལུང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཅིང་།དྲག་པོའི་གཡུལ་འགྱེད་ལ་མཁས་ཤིང་། བཞོན་རྟ་རྐྱེན་པོ་ལ་བཅིབས་ནས་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་བཙན་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་ཆང་ངམ། སྤྱང་རིགས་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་རྒྱའི་རུས་བརྐོས་ཡི་གེ་ནང་རྒྱའི་ནུབ་བྱང་སྟེ་བོད་ཀྱི་བྱང་ཤར་རུ་འབྲོག་མིའི་འཚོ་བར་རོལ་བའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དང་། དེ་ཡང་ཡུལ་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་འབྲོག་པའི་ཚོ་ཁག་སྤྱི་ཡི་མིང་ཞིག་མིན་ནམ་བསམས་ཤིང་། མཚོ་སྔོན་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་ཀན་སུའུ་དང་། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སོག་ཡུལ། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སེི་སྦུར་རི་ཡའི་བྱང་ཐང་ལ་སླེབས་པ་ཡིན་པས། རྟ་བཟང་བུ་བཟང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་བྱང་ཤར་གྱི་མཐའ་སྣེ་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ལའང་སླེབས་ནས་སྦྲ་གུར་ཕུབ་ཞིང་། རྡོ་ཐབ་བཙུགས་ནས་མཚེར་ས་བཟུང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་སོགས་ལ་སླེབས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། གཅིག་བྱས་ན།མདོ་སྨད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་འབྲོག་ཊེ་ཁོ་ཊ་བར་རིགས་རྫས་སྐྱ་ཐིག་གསལ་ལ་མ་གསལ་བ་ཞིག་འཐེན་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་མོ།

ཡིག་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་རྩད་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དེ་འདྲ་ལས་སླ་བོ་དང་མགོ་རྙོག་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་འདྲ་སྟེ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་དེང་སྐབས་གནས་འཆའ་བའི་མི་རིགས་མ་འདྲ་བའི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་དང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ་ གྲུབ་མཐའ་ཁག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་གྱེས་འདུག་ལ། བཞེད་ལུགས་སྔ་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་མ་ཟིན་ཡར་སྔོན་དུ་༼ལོ་ངོ་ཁྲི་ལྔ་ནས་དྲུག་སྔ་རོལ་དུ༽་མིའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་དོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཤིག་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་གླིང་སོགས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་མཆེད་དེ་དེར་ཡོད་ས་གནས་གདོད་མའི་ཡ་ཐོག་འགྲོ་མི་རྩ་མེད་དུ་བཟོས་ཤུལ་ནས་གནས་ཡུལ་ཟིན་པར་འདོད་ལ། བཞེད་ཚུལ་འདིར་དེང་སྐབས་གནའ་རྫས་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཚོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་རྙེད་ནས་པའི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཟིན་པའི་ཡ་ཐོག་ཀེང་རུས་དང་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་ནས་རྙེད་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་ཞིབ་བསྡུར། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པས་རིགས་རྫས་སྐུད་ཐག་ཕྲ་མོ་ཊེ་འན་ཨེད་ཐོ་གཏུགས་དང་ཁུངས་འདེད་བྱས་ནས་ར་སྤྲོད་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་རྙེིད་ཡོད་འདུག་ལ། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག།

བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་དུ་ཡ་ཐོག་སྤྲ་མི་མི་རུ་ཡོངས་སུ་མ་འགྱུར་གོང་རང་ཡུལ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་རོགས་ལ་མཆེད་ནས་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤྲ་མི་མིའི་རྣམ་པར་བྱུང་བར་སྨྲ་ལ། བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་འདི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ལོ་ཚིགས་མ་གཏོགས་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཞེད་སྟངས་དང་མཐུན་པའི་ཆ་འདུག་ལ། འབྱུང་ཁམས་ཚན་རིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕྱི་མོར་འབོད་པའི་བརྡར་ཝུན་གྱི་གསུང་རྩོམ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། ༽་ནང་ “''In the future…………..much light will be thrown on the origin of man and his history”''ཞེས་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་མིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་འབྱུང་འགྱུར་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག་ལ། སྐད་ཆ་དེ་ནི་༡༨༥༩་ལོར་ཐོན་པ་ཞིག་དང་། གལ་སྲིད་མ་ནི་བཀའ་འབུམ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་མཛད་པ་ཡིན་ན། བོད་མིས་རང་རིགས་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་ཚུལ་གྱི་སྐྱ་ཐིག་རགས་པ་ཞིག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ནས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་རང་བྱུང་ཚན་རིག་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་གིས་མི་ནི་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་ལ། བརྡར་ཝུན་གྱི ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས༽་པར་ཏུ་བཏབ་ནས་ལོ་ངོ་བཞིའི་རྗེས་སྟེ་༡༨༦༣་ལོར་ཁོང་གི་ལྟ་གྲུབ་སྲུང་མཁན་སྒོ་ཁྱི་བཙན་པོ་རུ་འབོད་ཅིང་། མིའི་ལུས་ཁམས་གྲུབ་སྟངས་རིག་པ་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ ་ཡིས་སྤྲ་མི་དང་མི་མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽་ ཞེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱས་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རིག་པ་སྨྲ་བའི་མཁས་པའི་དེད་དཔོན་གྱི་ཆོ་ལོ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཁོང་གིས་བཞེས་འདུག

བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྩོམ་རིག་གི་གླེགས་བམ་ཁྲོད་སྔ་མོ་ནས་ཡི་གེར་འཁོད་ཡོད་པའི་བོད་མི་གདུང་དྲུག་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་དཔེ་ཆ་རྙིང་བ་དེ་འདྲའི་ནང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་ཧབ་ཐོབ་རྒྱག་བཞིན་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་ཆུ་འགོ་ལྟ་བུར་བགྲང་ནས་དེ་ལ་འགྲེལ་ཆེན་འགྲེལ་ཆུང་པོ་ཏི་བརྒྱ་ཕྲག་ལོངས་བ་བརྩམས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཧ་སུ་ལེའི་༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽ དང་བརྡར་ཝུན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་གཞན་ཞིག་སྟེ་༼མིའི་བྱུང་བ༽་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ནང་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས་ངོ་མཚར་བའི་ཆེ་བསྟོད་ཕུལ་ཡོད་པ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་བཤད་ཆོག།

འོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར།་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཤད་སྟངས་དེ་ད་དུང་ཡང་ལྷ་སྒྲུང་དུ་གདགས་ནས་ཟུར་འདེད་དང་། ཁེར་རྐྱང་། སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད་པ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་དང་ཁོང་ཚོའི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་རང་གི་རིག་གནས་ལ་ཚན་རིག་ཟེར་བའི་མིང་རྫིག་པོ་ཞིག་བཏགས་ཞིང་། དེ་ནི་བདེན་རྫུན་གྱིན་ཁྲུན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་མ་འཁྱོག་ཚངས་ཐིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རིང་ཐུང་དང་མཐོ་དམན་ཀྱང་ཐིག་ཤིང་དེའི་ངོར་ཚད་འཇལ་བྱེད་ལ། ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་རིགས་པ་ས་ལ་བརྡབ་བས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་། རིགས་པ་འདོན་པ་པོ་གང་ཟག་གམ་མི་རིགས་དེའི་ཤ་མདོག་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་ལའང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞིག་མིན་པས། བོད་ཀྱི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་འཛམ་གླིང་མིའི་རིགས་བྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བཞུགས་གྲལ་དུ་སྙེག་པའི་དུས་ཤིག་འཆར་སྲིད་དམ། གཅིག་བྱས་ན་དེ་འདྲའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཤར་སྲིད་ནའང་ཐང་།

དེ་ནས། ངེད་ཅག་མེས་པོ་གོང་མ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ན་ཡོད་པའི་མི་དྲེད་དང་གངས་སེང་། ཁྱུང་ཆེན་དང་འབྲུག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་ཞིང་། གདོད་མའི་སེམས་ཅན་དེ་ཚོ་ངེད་ཅག་གི་ཡབ་མེས་སྔོན་མ་དེ་རྣམས་དང་དུས་ཐོག་གཅིག་ལ་གངས་རི་རྭ་བས་བསྐོར་བའི་གནའ་བོའི་བོད་ཡུལ་དེར་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས་ལོས་ཡིན་སྙམ་ཞིང་། དུས་འགྱུར་ཀྱི་ཁུག་པ་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ནས་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོའི་བརྡབ་གསིག་ཁྲོད་འཚོ་བྱེད་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་འཁྲུག་པ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་རྩ་སྟོངས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ་བསམ་ཞིང་། ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ན། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་གྱི་འོག་གམ། གངས་རིའི་རྟིང་ངམ། མཚོ་ཡི་ཞབས་སམ། ཡང་ན། དུས་བཞིར་གྲང་རླུང་འུར་འུར་ལྡང་བའི་བྱང་ཐང་གི་ས་འོག་ནས་བོད་པ་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་པ་དེ་འདྲས་གངས་སེང་གི་རུས་ལྷག་དང་། འབྲུག་དང་ཁྱུང་ཆེན་མི་དྲེད་ཀྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཟིན་ཐོར་འགོད་པའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་རེ་སྙམ་ཞིང་། དེ་དུས། སྙན་ངག་པ་དེ་འདྲས། གངས་ཀྱི་སེང་གེ་ཁ་བའི་གཏིང་ལ་ཉལ།། སྒྲོ་བཏགས་མ་ལགས་ཨ་ཕོས་མངོན་སུམ་མཇལ།། ཞེས་སེང་རུས་དང་ཁྱུང་རུས་འབྲུག་རུས་མི་དྲེད་ཀྱི་རུས་པ་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཁྲག་མང་པོ་ཟིན་པ་དེ་འདྲ་ལག་ཏུ་བླངས་ནས་གདུང་དམར་བོད་ཀྱི་ཡབ་མེས་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་དད་པའི་མིག་ཆུ་ཁྲུམ་ཁྲུམ་གཏོང་ཞིང་སྐྱོ་བའི་གདུང་འབོད་ཤུབ་ཤུབ་བཟློ་བའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་འཆར་ན་ཐང་ཞེས་རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་འདུ་འཛི་རྦ་ཀློང་རབ་ཏུ་འཁྲིག་པའི་ནེའུ་གཡོར་ཁུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཤག་གཡར་མའི་ཕུག་པ་ནས་༢༠༡༠།༩།༢༨ཉིན་རྗོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

སྔོན་བྱོན་ལོ་པཎ་མཁའ་ལྡིང་གཤོག་རླབས་དུས་མཐའི་བདག་འདྲ་སྦྲང་འཕུར་ཙམ་ཡང་འེ་རེད་ལགས།།

མེས་པོའི་ལྗགས་རྩོམ་གངས་ཀྱི་ཀླུང་ཆེན་བདག་གི་འདི་འདྲ་འདམ་བུའི་ཆུ་རྙོག་རེད་དམ་ཅི།།

ཕ་སྐད་དྭངས་མར་ཆུང་ནས་འདྲིས་པའི་བརྩེ་དུང་ཟབ་མོ་གཞན་སྐད་གཡོན་མས་མ་འཕྲོག་པར།།

ཐོན་མིས་གནང་བའི་ངག་གི་གཏན་གྲོགས་ཀ་མད་སུམ་ཅུར་དགའ་བ་མཚོན་ཕྱིར་ངས་འདི་བྲིས།།

2010 Sep 29  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡    རིགས་རྫས།    DNA

༢ ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་བཞེད་ཚུལ།     Out of Africa Model

༣   ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ །   Multiregional Continuity Model

༤ བརྡར་ཝུན།     Charles Darwin

༥  ༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས།༽  Origin of Species 

༦ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ།     Thomas Henry Huxley

༧ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས། ༽    Evidence as to Man’s Place in Nature

༧༨     The Descent of Man     མིའི་བྱུང་བ།   

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༡ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ནགས་ཀློང་གི་སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ་དང་མཆིམས་ཕན་ཛེ། ཤར་གླིང་མ་ལི་ཞི་ཡ་དང་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་ནགས་ཚལ་གྱི་སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན་སོགས་མིའི་ཤ་ཚུགས་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་རྣམས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས། སྲོག་ཆགས་ཚན་རིག་ལ་མཁས་བ་དང་རིགས་རྒྱུན་རྡུལ་རྫས་ཡི་བརྟག་དཔྱད་ནི་མི་དགོས་་པར། ཁོང་ཚོ་ནི་ངེད་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ངང་གིས་སླེབས་ཤིང་། ཁོང་ཚོའི་ཤ་ཚུགས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལས་འུ་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་དང་འདྲ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ལས་ལོགས་སུ་ཆད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་རིགས་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་རྙེད་ནའང་།སྔོན་ཚེ་བོད་ཀྱི་སྨྱུག་ཐོགས་པ་དག་གིས་༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ཕྱིས་སུ་༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་སོགས་མཛད་དུས། བོད་པ་རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་མིའི་ཚུགས་ཀ་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་དེ་འདྲ་དངོས་སུ་མཐོང་བའམ།ཡང་ན་སྤྲ་མ་མའི་ཀེང་རུས་དང་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་མ་མཆིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ། སྐབས་དེར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་། སོག་པོ་དྲི་གུ་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་བསྟན་བཅོས་དང་ངག་རྒྱུན་གང་རུང་ནའང་། ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་སམ། ཡང་ན་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ངོས་ཀྱི་མིའི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ནི་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་པས། རང་རིགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་དེ་དག་གིས་གསར་མཛད་དགོངས་པ་ཞིག་དང་། མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་ལས་ཚུར་བླངས་ཤིག་མ་ཡིན་པར། གདོད་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡིག་ཐོག་ལ་བཀོད་པ་ཞིག་རེད་སྙམ་ལ། སྤྲེལ་ལས་མི་ཆད་པའི་བྱུང་བ་ཡིག་ཐོག་ལ་སྔ་ཤོས་ཀྱང་བོད་པའི་ངག་རྒྱུན་དེ་ཡིན་པར་སྣང་།

དེ་བས་ཀྱང་དེ་ནི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན་ཡ་ཐོག་བོད་མིའི་སྤྲེལ་སྲིན་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རབས་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་ཏེ ། བོད་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཡིན་ཚུལ་དང་ཚུལ་དེ་ཅི་ལྟར་ཡིན་པ། བོད་མིའི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེའི་ལྷ་མཆོག་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཅི་འདྲ་ཞུགས་ཡོད་པའི་སྐོར་ཡིན་ཞིང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་དང་། རིགས་པའི་ངར་ཁ་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱད་འདུག་པ་དང་། སྐབས་དེར་བོད་མི་རིགས་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་ཁོང་གི་བཟང་བོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་ཤར་བསྐྱོད་དང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་བརྩེ་དུང་དང་དགའ་བའི་ཕུད་ཀྱང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཡོ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས། རང་རེའི་མེས་པོའི་བྱུང་བ་དེར་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ཞིག་ལས་བརྒྱུད་པའི་འབྲེལ་ཐག་ཅིག་མི་དགོས་བར། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཐད་ཀར་བྱུང་བར་བྱས་ནའང་ཆོག་མོད། དེ་ལྟར་མ་བགྱིད་པར། སངས་རྒྱས་ཤཀྱྰ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མའི་ཞལ་ཆེམས་དང་།འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་ནུས་མཐུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་བཞེད་སོགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ལ་བརྒྱུས་ནས་བོད་གངས་ཅན་ཏུ་འཇུག་པར་བྱས་པ་དེས། བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་ཆད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག སྐབས་དེ་ཤད་ནས་གཡོལ་ཏུ་མི་བཏུབ་པར་བོད་མིའི་ཁ་རྒྱུན་ན་ཆད་པ་མེད་པར་གནས་ཤིང་། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་[༡]སྟོད་ཆའི་ལེའུ་སོ་བཞི་བ་སྟེ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བོད་མི་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ་དང་། ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མའི༽[༢]་ཟང་ཟིང་གིས་བཏུལ་བའི་ལེའུ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽[༣]་གི་བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ནས་ཆད་པའི་སྐོར་ཞེས་པའི་ལེའུ་སོགས་ལ་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། བོད་མིའི་མཆེད་ཁུངས་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་པ་རྩོད་མེད་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ། མཆེད་རིམ་དེའང་སྤྲེལ་གྱི་གནས་རིམ་ནས་སྤྲ་མ་མིའི་གནས་བབས་ལ་ཆད་པ། ཁ་ཟས་ཀྱང་ཐོག་མའི་དུས་རི་སྐྱེས་ཤིང་ཏོག་དང་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་པ། དེ་ནས་རིགས་རྒྱུད་མང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན་ཡ་ཐོག་ནགས་ཚལ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ། མཐར་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་དང་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གཤིས་བཟང་བའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་འབྲུ་བཏབ་པ་དང་ཐང་དུ་གནས་སྤོ་བགྱིད་དེ་སྡོད་ཁང་དང་མཁར་བརྩིགས་པ་སོགས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་དུ་མའི་དུས་ཡུན་ནང་འབྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོ་ཞིག་ལེའུ་ཐུང་བ་རེའི་ནང་སྐྱ་ཐིག་ཙམ་གསལ་འདུག་ལ། དེ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རིག་པའི་ལམ་ནས་ཀྱང་དཔྱད་རིན་དང་བལྟ་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག

ཕྱི་རྒྱལ་བ་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ཞི་མི་དང་ནགས་བྱི་ཡི་གཟུགས་བོངས་ལྟར་ཆུང་བའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ Bush Babies, Lorises, Tarsiers, Lemurs ་སོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༣༤་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་ད་ཡོད་སྤྲེའུ་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་དེ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ། སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ཆད་ཡོང་སའི་གདོད་མའི་སྲོགས་ཆགས་དེ་འདི་རེད་ཅེས་ད་བར་དུ་ཚན་རིག་པ་སུས་ཀྱང་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ཐུབ མི་འདུག་ལ། མ་འོངས་བར་ཡང་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་། ད་བར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ཁྲོད། ཊར་སེའར Tarsier ་ཞེས་པའི་མིག་རིལ་ཤེལ་སྒོང་དང་འདྲ་བ་དེར་སྲོག་ཆགས་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕུང་བོའི་གྲུབ་ཚུལ་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས་ཆོས་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་ལྗོན་ཤིང་སྟེང་སྤྲེའུ་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་དང་། མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་ཀྱང་བྱེད།

འོན་ཏེ། མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པས་སྤྲེའུ་འབྱུང་ཁུངས་དང་འབྱུང་རིམ་ཐད་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མི་བྱེད་པར། མིའི་རིགས་ནམ་ཞིག་ལ་ཅི་ལྟར་གང་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་ཆེད་དམིགས་རྩད་ཞིབ་དང་དཔྱད་པ་བྱེད་དེ། ཁོང་ཚོའི་ལུགས་ལ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༧་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྔ་རྡུམ་སུག་བཞི་སྤྲ་ཡི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་ཐུབ་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་པར་བཤད་ལ། [༤] ཁྲག་རྒྱུན་བརྟག་དཔྱད་ཚན་རིག་པས་ཚིག་ཐག་ཆོད་པོའི་ངང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ ནི་དེང་འཛམ་གླིང་འདིར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་སྤྲ་ཡི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་ཉེ་ཤོས་དང་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་བདུན་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་སུག་བཞི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་གཉིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་གཅིག་ནས་རིགས་རྒྱུད་སོ་སོར་གྱེས་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད།

མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་ནང་ཚན་རིགས་མ་འདྲ་བ་མ་མཐའ་ཡང་དྲུག་ཙམ་དང་། གཅིག་བྱས་ན་དེའི་ཉིས་ལྡབ་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་མི་དང་འདྲ་བར་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་། གཤིས་སྤྱོད་དང་ཁ་ཟས། སོའི་གྲུབ་ཚུལ་དང་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད། རུས་སྒྲོམ་གྱི་གྲུབ་སྟངས་སོགས་སྤྲ་དང་ཆེར་འདྲ་བ་ལས་མི་དང་འདྲ་བའི་ཆ་ཉུང་བ་ཡིན་འདུག

དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་༥་ཙམ་གྱི་དུས་ཡུན་ཁྲོད་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་རྣམས་སྐབས་དེའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་དང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་ལུང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཚམས་པར་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཞིང་། མཐར་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་ཀྱི་རིགས་མང་ཆེ་བ་ཤུལ་རྒྱུན་ཆད་འདུག་ཀྱང་། དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་རིགས་གཅིག་བར་བརྒལ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་བརྡབ་གསིག་ཛ་དྲག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཏེ། མིའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་ལམ་དུ་མུ་མཐུད་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་འདུག

ལོ་ཚད་ས་ཡ་༤ .༤་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨའར་སྡེ་དང་། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣.༢་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་ལོ་སེ ། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢.༥་ཅན་གྱི་ཐོང་བུའི་ཀ་ལི་སོགས་ནི་མིའི་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་ཚོའི་ཚབ་མཚོན་གྱི་འགྱུར་རྡོའི་དཔང་རྟགས་ཚད་འཕེར་དང་མིའི་རིགས་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་ཚད་མཐོའི་གདེངས་འཇོག་ཐོབ་མཁན་གྱི་གྲས་ཡིན་འདུག། [༥]

ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ནི་མིའི་འཕེལ་རིམ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་སྟེ། སྐབས་དེ་ཚོད་ཅིག་ལ་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་ཤེས་རྒྱ། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་བཟོ་རྩལ།ཕུང་པོའི་གྲུབ་ཚུལ་སོགས་མིའི་ཁྱད་ཆོས་མང་བར་ལྡན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ ཞེས་པའི་རིགས་རྒྱུད་དེ་བྱུང་འདུག་ལ། དེ་ནི་སྤྲ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་མང་བ་ལྡན་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་ས་མཚམས་ལས་བརྒལ་ཏེ། མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཆེར་ལྡན་ཞིང་། མི་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་སྦྱར་རུང་བའི་གནས་བབས་ལ་སླེབས་ཡོད་འདུག [༦]

༡༩༨༤ ་ལོར་ཏུར་ཀ་ན་མཚོ་འགྲམ་དུ་རྙེད་པའི་གཏེར་འགྱུར་ཀེང་རུས་ བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན་ནི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་འདུག་ལ། འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ནི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡.༥ ཙམ་དང་། བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ནའི་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་རུས་སྒྲོམ་གྲུབ་སྟངས་སོགས་དེང་རབས་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག   རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས། ༽་ཞེས་པའི་ཀླད་ཀྱི་གཏམ་ནང་། “འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ནི་མེ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དང་། དམར་ཟས་ཐོབ་ཆེད་རྔོན་རྒྱག་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ།དེང་རབས་མི་ལྟར་རྒྱུག་རྩལ་ལྡན་མཁན་ཐོག་མ། ཀླད་པའི་ནང་སྔོན་འཆར་གདིང་དེ་རྡོ་ཆས་ཡོ་བྱེད་བཟོ་མཁན་ཐོག་མ། རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་ཕྱི་ཡུལ་སྙེག་མཁན་ཐོག་མ་དང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་ཚད་ངེས་ཅན་གྱི་སྐད་བརྡ་ཡོད་མིན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་ཡང་། ཁུངས་སྣེ་ཁ་ཤས་ལས་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་མཆིས” ་གསུངས་འདུག

འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་བྱང་དུ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་ཏུ་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱག་ནག་བར་སླེབས་ཡོད་འདུག་ལ། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་འགོ་སྟོད་དུ་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ཉེ་མཐའི་འབྲུག་རུས་རི་བོའི་བྲག་ཕུག་ནས་རྙེད་པའི་པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྨད་དུ་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་འཇའ་བ་ནས་རྙེད་པའི་འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ་སོགས་ནི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་་ནས་མཆེད་ཡོང་བའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དང་། ཉེ་བའི་ཆར་འཇོར་རྗི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་བརྒྱད་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་ཚད་ཡིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་པ། ད་བར་ཨེ་ཞི་ཡའི་ཡུལ་ལུང་ནང་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་མིའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཡིན་འདུག་ལ། གསར་རྙེད་འགྱུར་རྡོ་དེས་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ཐད་ཡང་བསྐྱར་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་བཟོས་ཡོད་འདུག

མཐར། ངེད་ཅག་དེང་རབས་མཛངས་མིའི ་བྱུང་བ་ནི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་རྩོད་གླེང་ཅན་གྱི་ལེའུ་ཞིག་དང་། ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ དང་ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་གྱི་འདོད་ཚུལ་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ཡོད་ལ། སྔ་མ་ལྟར་ན། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ཡས་མས་དེར་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་མཆེད་དེ། འཚོ་གནས་ཁོར་ཡུག་དང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་རང་གཤིས་མི་འདྲ་བའི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་རིམ་གྱིས་རིགས་རྒྱུད་བསྲེས་སྤེལ་དང་།ཡུལ་སོ་སོའི་རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པར་དེང་རབས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ།

འདོད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན། མི་ལོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་ནས་ཉིས་འབུམ་སྔོན་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་རུ་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནང་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་གདུང་རྒྱུད་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་རིམ་གྱིས་མཆེད་དེ། ཡུལ་དེ་དག་ནང་གི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་བཅད་ཤུལ་དུ་ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ལྔ་ཁྲི་ནས་དྲུག་ཁྲི་ཡས་མས་སུ་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་བཙན་ས་ཟིན་པར་འདོད་ལ། འདོད་ཚུལ་དེའི་རྒྱབ་རྟེན་ནི། ད་སྔ་ཕན་ཆད་དེང་རབས་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧླུ་རི་ཀ་ལས་གླིང་གཞན་དུ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་ཕུང་ནང་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་དུ་བུ་རྒྱུན་ཆད་ཟིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཁྲག་རྒྱུན་རྫས་རྡུལ་བསྲེས་སྤེལ་མངོན་གསལ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་པོའི་ཕྲ་ཕུང་ནང་གི་མ་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཟེར་བ་རིགས་འདྲ་ཡིན་པར་མ་ཟད། མ་བརྒྱུད་རྫས་རྡུལ་དེའི་མཆེད་ཁུངས་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་བསྐྱེད་མ་ཞིག་ལ་ཁུངས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡིན།

2011 Feb 4    

ཐ་སྙད་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ།  Gorilla

༢  སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ།   Chimpanzee 

༣ སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན།   Orangutan

༤ རི་ཆར་སྒྲི     ལི་ཁེ།   Richard Leakey

༥ ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་   ཨའར་སྡེ།   Ardi

༦ ཐོང་བུའི་ཀ་ལི།  Taung Child

༧  ཀེང་རུས་ལོ་སེ།  Lucy

༨འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས།  Homo erectus

༩  བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན།   Turkana Boy

༡༠ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་༽     The Origin of Humankind

༡༡   པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ།   Peking Man

༡༢  འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ།    Java Man

༡༣ དེང་རབས་མཛངས་མི།    Homo sapiens

༡༤  ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ།         Multiregional Continuity Theory 

༡༥   ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་ གྱི་བཞེད་ཚུལ།      Recent “Out of Africa” Theory 

༡༦ རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ།     Mt.DNA                  

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༢ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

འགྲོ་མིའི་མཆེད་ཁུངས་དེ། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ཁོ་ན་ལས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལ་རྩད་གཅོད་དང་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་མེད་པ་ནི་མིན་ཡང་། ༡༨༧༡་ལོར་པར་སྐྲུན་བགྱིས་པའི་༼མིའི་བྱུང་བ ༽་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་ནང་། སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་ཆེན་མོ་ཊར་ཝུན་གྱིས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་ཡིན་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ལུང་བསྟན་ཕེབས་པ་ལ་བརྟེན།དུས་རབས་གོང་མའི་སྟོད་ནས་མིའི་མེས་པོའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྩད་གཅོད་བྱེད་མཁན་ཐོག་མིའི་གྲས་དང་། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ མ་རེ ལི་ཁེ་ཟུང་གིས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁེན་མྱ་ དང་ཐན་ཛན་ནི་ཡའི་ནང་ཡ་ཐོག་མིའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་དང་ཤུལ་བཞག་རྩད་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གི་བུ་རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་དང་། ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་ *  སོགས་མི་རྒྱུད་བྱུང་རབས་ཚན་རིག་པ་གཏེར་སྟོན་ཆེ་ཆེ་གྲགས་གྲགས་མང་བོ་ཞིག་འདས་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ལྷག་རིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཁེབས་སའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་ནས། ས་བསློགས། བྲག་བརྐོས། རྡོ་ཕྱེ་བཙགས། ས་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ལུང་ཤུར་དང་། གྲོག་རོང་རེ་རེའི་ནང་ཕྱིན་ནས་གྲོ་མ་བརྐོ་བརྐོ་དང་། ཞིང་ཁ་ནས་སྙེ་མ་འཐུ་འཐུ་བྱས་ཏེ། ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་ལྷག་འགྱུར་རྡོ་ཆག་དུམ་ཞིག་ཡན་ཆད་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་བའི་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣་ནས་༥་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༥ ཕྱེད་སྔོན་དུ་ཡ་ཐོག་མེས་པོས་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་པའི་རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༦ ་སྔོན་ཙམ་ལ་མེ་རིའི་ཞུན་ཐལ་སྟེང་བཞག་པའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རྐང་རྗེས་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དུ། རིགས་རྒྱུད་རྫས་རྒྱུན་ཆེད་མཁས་ཚན་རིག་པས་དེང་རབས་མིའི་འགོ་ཁུངས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁུངས་གཏུགས་པ་དང་། མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཡིན་པའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁོ་ནར་གནས་འཆའ་བ་སོགས་ལ་བརྟེན། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་འདོད་ཚུལ་དེ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་། བཤད་ཚུལ་དེའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག

ཡིན་ནའང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པའི་ལོ་ཚད་དང་མཉམ་པའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ། མེས་བོའི་རྐང་རྗེས་སོགས་མ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དག་ནི་མིའི་འགོ་ཁུངས་མིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བོད་ཡུལ་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་ཡི་རིགས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་བར་བརྒལ་དུས་སྐབས་དེར། ཧི་མ་ལའི་ཡའི་མཐོ་ཚད་མཚོ་ངོས་ལས་མི་ཊར་༡༠༠༠་ཙམ་མ་གཏོགས་འཕགས་མེད་པས། རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་ནས་ལྡང་ཡོང་བའི་དྲོད་འཇམ་དང་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་བུ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ངོས་ནས་བྱང་ངོས་བར་རྒྱུ་ཞིང་། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་༡༠ºC(50ºF)་ལས་མཐོ་བ་དང་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་ཆར་བ་འབེབས་ཚད་མི་ལི་མི་ཊར་༢༠༠༠(mm)་ཡིན་པས་སའི་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་གི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་བ་དང་། ཧི་མ་ལ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་གཏེར་ནང་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་དུ་སྐྱེས་པའི་རྩི་ཤིང་དང་འབྲུ་སྣའི་དཔང་རྟགས་རྙེད་པ། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ནས་༥་བར་གྱི་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་གི་སྲོགས་ཆགས་རི་རྟ་རྨིག་གསུམ་པའི་འགྱུར་རྡོའང་བོད་དུ་རྙེད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པའི་ཡབ་ཆེན་ཞིང་གཤེགས་ཅ་ལན་པོ་ཡིས། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྤྲ་དང་སྤྲེའུ། མིིའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་བསྡད་ཡོད་པས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་མིའི་འགོ་ཁུངས་འཚོལ་ཞིབ་སྣང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་གསུངས་ཡོད། [༧]

༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽་ནང་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྐོར་ལ། “ … … དེ་ནས་ཡང་བོད་ཡུལ་ཁ་བ་ཅན་དེའི་སྟོད་ཁམས་གསུམ་ན་གངས་རི་དང་། བྲག་རི་དང་། གཡའ་རིའི་ར་བ་ན་སེངྒེ་དང་ལྕེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པའི་གཅན་གཟན་སྣ་ཚོགས་དང་། ཤ་རྒོ་སྙན་ལ་སོགས་པ་རི་དྭགས་སྣ་ཚོགས་གནས་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་དང་ནགས་ཀྱི་ར་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་པས་དབང་བྱས། སྨད་ཁམས་གསུམ་ན་ནགས་ཀྱི་ལྗོངས་དང་། མཚོ་དང་མཚེའུ་དང་ནེའུ་སིང་གི་ར་བ་ན་འདབ་ཆགས་ཀྱི་བྱ་སྣ་ཚོགས་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ལ་སོགས་པ་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་ཏེ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་ཡེ་མེད…”ཅེས་སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི། སྨད་ཁམས་གསུམ་སྟེ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་རྒྱུད་ནི་ནགས་ཚལ་དང་མཚོ་དང་མཚེའུས་ཁེངས་ཤིང་། འདབ་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྲོགས་ཆགས་གླང་པོ་ཆེ་དང་།ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ཡང་ཡོད་པས་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཚ་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་ལ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་གསུངས་བས། སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་གཞི་ནས་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པས་ཁེངས་ནས་ཡོད་པས་སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་བཟའ་ཚོ་གཉིས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མང་དུ་སྡོད་པ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ནགས་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁེགས་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། རི་བྲག་དང་སྤང་ནའང་འཚོ་སྡོད་དང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་རྐང་གཉིས་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ཡང་ཅུང་འདྲ་བ་མིན་ནམ་སྙམ།༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དུའང་སྐབས་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་གོང་གི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གསུངས་ནས། དེ་མུར། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ “བུ་དྲུག་བྱུང་སྟེ།ཕ་སྤྲེའུ་ཡིན་པས་ལུས་སྤུས་ཁེངས་བ། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ཡིན་པས་མཇུག་མ་མེད་པ། ”་དང་། “དེ་རྣམས་ཀྱང་གདོང་དམར་བ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་དགའ་བ། སྐྲ་ཡོད་པ་ལུས་ལ་སྤུ་ཡོད་པ་སྨྲ་ཤེས་པ་སྐྱེས་སོ།”་ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་རང་མཚན་བ་ཞིག་ལོགས་སུ་ཆད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྤྲེའུ་དང་འདྲ་ཡང་། དམའ་རིམ་སྤྲེའུ་སྤྱིར་བཏང་བ་མཇུག་མ་ཅན་དག་མ་ཡིན་པ།ཁ་ཟས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་རིགས་ཁོ་ན་བསྟེན་པ་མ་ཡིན་པར། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལའང་སྤྱོད་ཀྱིན་པ། སྨྲ་ཡང་ཤེས་སོ་ཞེས་ཚད་མཐོའི་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཐུབ་མིན་ཚོད་དཔག་བྱེད་དཀའ་ཡང་། ལུས་པོའི་ཡན་ལག་འགུལ་བསྐྱོད་དང་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་བརྡ་ལམ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱང་གང་མཚམས་དར་ཡོད་འདུག

དེ་ནས། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་ “བུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དེས་ནམ་ལྟོགས་པ་ན་ཟར་འོང་བར་འདུག་ནས། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནགས་རྨ་བྱ་ཚོགས་ཅན་བྱ་བ་ན་སྤྲེའུ་ཡོད་པའི་ཟླ་ལ་བསྐྱལ་ལོ། དེ་ནས་སྤྲེལ་མོ་དེ་རྣམས་དང་ཚོགས་པས། ཕས་ལོ་གཅིག་ལོན་ནས་ལྟར་ཕྱིན་ཙམ་ན་སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་འཕེལ་ནས་འདུག་གོ།” ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་གྱིན་པ་དང་། སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྲ་དང་མིའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས།

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རང་བྱུང་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན། གྲོ་དང་། སྲན་མ་དང་། སྲན་ཆུང་། སོ་བ་ལ་སོགས་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ་གསུངས་འདུག་ལ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན།“ … …དེ་ནས་སྤྲེའུ་ཕྲུག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ཐོག་ཟོས་པས་ཚིམ་པར་གྱུར་ནས། སྤུ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་། མཇུག་མ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་སྟེ། སྨྲ་ཤེས་ནས་མིར་གྱུར་ཏོ། ། ཟས་སུ་མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཐོག་ཟ་ཞིང་། གོས་སུ་ཤིང་ལོ་གོན་པར་གྱུར། དེ་ལྟར་བོད་ཁ་བ་ཅན་པའི་མི་འདི་རྣམས་ཕ་སྤྲེའུ་དང་། མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་ལས་ཆད་པ་ཡིན་པས། རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། … … དེའི་དུས་དེར་རི་རྣམས་ནི་ཤིང་ནགས་སུ་སོང་། ཀླུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུས་ཁེངས་ཡོད་པ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཁ་ཕྱེ་ནས། ཆུ་ཐམས་ཅད་དེར་སོང་སྟེ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཏུ་ཐིམ་མོ།། དེ་ནས་ཐང་ཐམས་ཅད་ལ་ཞིང་བྱས། གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་བརྩིགས། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བྱོན་ནས། རྗེ་དང་འབངས་སུ་བཅོས་སྐད་དོ།།” ་ཞེས་གསུངས་འདུག

དེ་ལྟར། བོད་མིའི་ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་ནི་སྤྲེའུ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་ནའང་། མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ཡིག་ཚང་དེར་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ནི་མི་ཤ་ཟ་ཞིང་མི་ཁྲག་འཐུང་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་དེ་འདྲ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སྤྲ་མ་མི་ཡི་རིགས་ཤིག་རེད་སྙམ་དེ། རྒྱུན་མཚན་ནི། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་མཉམ་དུ་སྡོད་པ་དང་། བྲག་སྲིན་མོ་ནི་སྤྲ་དང་སྤྲ་མ་མི་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་རྔ་མ་དང་བྲལ་བ། མོ་རང་ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་བའི་དུས་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་གམ་དུ་ཕྱིན་ནས་འདོམས་དང་ནུ་མ་བསྟན་ཏེ་ཆགས་པའི་བརྡ་བསྟན་པ། མཐར་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བ། གལ་སྲིད་ཁྲག་སྐོམ་འཐུང་དང་ཤ་ཁམ་ཟས་བྱེད་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་དུས་སྲིན་པོ་ཞིག་གི་སར་འཁྲིག་སྲེད་བསྟེན་དུ་འགྲོ་བ་ལས། རང་དང་རིགས་མི་མཐུན་ཞིང་། ཁ་ཟས་ལ་ཤིན་ཏུ་རུང་བའི་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་སར་འདོད་པ་འཚོལ་དུ་ཡོང་མི་ངེས་པ་དང་། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་གི་རྭ་བ་རུ་སྤྲེའུ་དང་ཤ་གཟན་སྲིན་མོའི་རིགས་ལྷན་དུ་སྡོད་ཐབས་ཀྱང་མི་ཡོང་བ་ཡིན། གལ་སྲིད་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་སྡོད་པ་ཡིན་ཡང་། བར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤྲེའུ་རྣམས་སྔར་ནས་ཟོས་ཚར་བ་ཡིན།

བྲག་སྲིན་མོ་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་མཁན་ཡིན་པས་སྤྲ་ཡི་རིགས་སུ་མི་འདོད་ཟེར་ན། ད་ཡོད་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡིས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་གཞན་བསད་ནས་ཤ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུག་ལ།མཚམས་མཚམས་ལ་རང་དང་རིགས་རྒྱུད་གཅིག་པའང་དམར་གསོད་བྱས་ཏེ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུགདེ་མ་ཟད། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་དུ་བྱུང་མྱོང་བའི་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་སྤྱོད་མཁན་ཤ་སྟག་མ་ཡིན་པར་དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་ཀྱང་ཡིན་འདུག མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་མི་ལ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ནི་དམར་ཟས་ཡིན་པ་དང་།ཁ་ཟས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་དེ་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ལྡུམ་ལས་བརྒལ་ཏེ། སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་ཁྲག རྐང་ལ་སོགས་པ་དམར་ཟས་སྤྱད་པ་ལས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་པའི་ཀླད་པའི་བོངས་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་རིགས་པ་འདིང་བ་དང་ལག་ཆ་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་མང་དུ་འཕེལ་ནས། མཐར་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་པར་བཤད་པས། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱང་ཤ་ཁྲག་ལ་སྤྱོད་མཁན་ཡང་ཡིན་པས། གཅིག་བྱས་ན། ཀླད་པའི་ཆུ་ཚད་ཅུང་མཐོ་བར་སླེབས་པའི་རྐང་པའི་སྒང་ལངས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་མཁན་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་མིན་ནམ་སྙམ། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ལ་སྲིན་མོའི་མིང་ཐོགས་དོན་ཡང་དམར་ཟས་ཤུགས་ཆེར་སྤྱོད་པ་དེས་རེད་སྙམ།

དེང་སྐབས་དབྱིན་ཡིག་གི་འགྱུར་ནང་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་Ogress་[༨]དང་RockDemoness་[༩]ཞེས་ཡིག་འབྲུ་ངོ་གདོང་ཐད་བསྒྱུར་དང་། དེ་ལ་དོགས་འདྲི་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་ལ། ང་ཆེ་ང་བཙན་ཟེར་མཁན་གྱི་བོད་རིག་མཁས་པ་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལ་འགྲིག་རྟགས་ཆེན་པོ་རེ་བརྒྱབ་ཡོད་པས། ང་ལྟ་བུས་དོགས་སློང་བྱས་ཀྱང་ར་མ་འཕག་ནས་ར་ཁང་མི་བཤིག ཙི་གུ་འཕག་ནས་རྫ་མ་མི་ཆག་གི་ཟླ་ལ་ཕྱིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་གི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། ངོ་གདོང་ལ་འབྲུ་འདེད་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཚེ། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་ཚད་སྐོར་ལ་ཐུགས་མཉམ་མ་བཞག་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པ་དཔེར་ན། རྒྱ་གར་དུ་མི་བྱུང་ཚར་བས་མ་ཟད། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བརྩིགས། རྒྱལ་བོ་སྲས་གཙང་གི་སྲས་སི་ངྷར་ཐྰ་མིའི་སློབ་དཔོན་མང་པོའི་དྲུང་ནས་གདམས་པ་གསན། སྒྲུབ་པ་བྱས། འཚངས་རྒྱས། རྒྱ་གར་བ་ཚོར་ཆོས་འཁོར་བསྐོར། མཐར་ཁོང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མར་ད་དུང་བོད་ཡུལ་དུ་དུད་འགྲོ་ལས་མི་མེད། དེ་ནས་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་ཐུང་བ་ཞིག་ནང་བོད་མི་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་རེད་མོད། ངག་རྒྱུན་དེའི་ངོར་དཀྲིས་པའི་སྒྲིབ་ཡོལ་སྲབ་མོ་རེ་རེ་དཀྲོལ་ཤུལ་དུ། ལོ་ངོ་ས་ཡའི་གོང་དུ་རིགས་འདེད་ཐུབ་ཅིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རྣམ་བཤད་དང་འདྲ་བའི་བོད་པའི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འོད་འཚེར་འཚེར་གྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་རེ་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་རྙིང་དེ་དག་ནང་སྦས་སྐུང་བྱས་ནས་འདུག

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཡུལ་གྱི་ལྷ་སྲུང་གཉན་པོ་དག་གིས་བསྐལ་བ་ནས་བསྐལ་བའི་བར་སྲུང་བའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རི་བྲག་གི་ཁོག་པ་དང་། གངས་རི་ཡི་གཏིང་། མཚོ་དང་མཚེའུའི་ཞབས། ས་ཡི་རྟིང་རིམ་ཞོལ་མ་ན་ལོ་ཚད་འབུམ་ཕྲག་ནས་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་སམ་ཡང་ན་བོད་ཡུལ་གཅིག་པུ་ན་མ་གཏོགས་མེད་པའི་རང་བྱུང་རྒྱུ་ཆ་གཞན་གྱིས་བཟོས་པའི་ལག་ཆ་དང་ཡོ་སྤྱད་སོགས་བསྔོགས་འདོན་བྱ་རྒྱུར་ངང་སྒུག་བྱེད་ཡོད་སྲིད།།

གཅིག་བྱས་ན། ཉིན་མ་ཞིག ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་མོའི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ས་ཁར་བུད་ནས་ང་ཚོའི་དཔེ་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་དེ་དག་ལ་སྔར་ན་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་འོད་སྣང་ཞིག་སྤྲོད་སྲིད།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་པ་རི་སྒང་གི་ལུག་རྫི་དང་། ས་ཞིང་འཕྲུ་སློག་བྱེད་མཁན་གྱི་ཞིང་བ། ལམ་བཟོ་བ་དང་གཏེར་ཁ་བསྔོགས་མཁན། རི་མགོ་ན་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་བརྐོ་མཁན་དེ་འདྲས་དུས་རླུང་དྲག་པོས་ས་ཤུན་བཀོག་ཤུལ་དང་། ཁང་ས་དང་ཞིང་ས་སློག་ཤུལ། དྲག་ཆར་གྱི་ལུང་ཤུར་གཤགས་ཤུལ། རི་གཏེར་གྱི་ལྟོ་བ་དབྲལ་ཤུལ། ས་གས་རི་ཉིལ་བྱུང་ཡུལ་སོགས་སུ་མེས་པོའི་འགྱུར་རྡོ་དེ་འདྲར་ཁ་ཐུག་བརྒྱབ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་ལ། དེ་ལ་ས་རྡོའི་ཚོར་སྣང་ལས་གང་ཡང་བྱུང་མེད་ཀྱང་སྲིད། དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་ལ་འགྱུར་རྡོ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཤེས་རྒྱ་མེད་པས་མ་ཡིན་པར། གཏེར་རུས་དེ་དག་ས་རྡོ་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དང། རྡོ་ལྟར་མཁྲེགས་ཤིང་ས་རྡོའི་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་དེ་དག་ས་རྡོ་ལས་ལྷག་ཅིག་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་ལས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཀྱང་ཡིན།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཀྱི་ས་གཤིས་ལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ལྟར་ཏུ་མེ་རིའི་ཐལ་བ་གདན་ལ་གདིང་དེ་གཏེར་རུས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གསོག་ཉར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ལྡན་མེད་པས། རང་ཅག་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རུས་པའི་ལྷག་མ་གདོད་ནས་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་དབྱིངས་རིམ་ལ་འཐིམས་ཚར་ཡོད་ཀྱང་སྲིད།

གང་ལྟར་ཡང་། སྐུ་ཞབས་ཊར་ཝུན་གྱི་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བ་དང་འབྱུང་བའི་འདོར་ལེན་གྱི་རིག་པ་བོད་ལ་དར་བ་ནས་བཟུང་། རང་ཅག་བོད་པ་ཚོས་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ལ་ནུབ་གླིང་བའི་སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་རིག་པའི་ལམ་ནས་བསྐྱར་ཞིབ་དང་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱི་རྒྱལ་མཁས་བའི་ཁྲོད་དུ་གདེང་འཇོག་ཡོང་བ་ལ་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེར་མ་འགྲིག་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་གླིང་བའི་ཁྲོད་ཟུར་ཟའི་རྣམ་འགྱུར་འཛིན་མཁན་ཡང་རེ་ཟུང་ཡོད་ཡོད་འདྲ་སྟེ། ཨ་རི་ཞི་ཁ་དགོ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་ཉམས་ཞིབ་པ་ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན་ གྱིས་༼བོད་པ་ཚོ༽་ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ནང་ “དེང་རབས་བོད་པ་རྩོམ་འབྲི་བས་སྐབས་རེར་(བོད་མི)་སྤྲེལ་ལས་བྱུང་ཚུལ་དེར་འཇུས་ནས་གནའ་སྒྲུང་དེ་ཏར་ཝུན་རང་ལུགས་ལ་ཁ་གཅུས་དང་། བོད་མི་བསམ་བློ་བ་ནི་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་ལབ་ཀྱིན་ཡོད།”[༡༠]ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཕྲན་ཀྱིས་ཉེ་སྔོན་ཁ་བརྡ་དྲ་རྒྱ་སྟེང་སྤེལ་ཟིན་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ནང་། བོད་མི་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་ཡིག་ཐོ་ནི་ཊར་ཝུན་གྱི་༡༨༧༡་ལོར་མཛད་པའི་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་༼མིའི་བྱུང་བ༽་དང་ཁོའི་ལྟ་གྲུབ་སྐྱོང་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཧ་སི་ལེ་ཡིས་༡༨༦༣་ལོར་མཛད་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་ཡི་རིགས་གཉིས་རིགས་རྒྱུད་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལས་མཆེད་པར་བརྗོད་པའི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་༼རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཁྲོད་མིའི་གོ་གནས༽་གཉིས་ལས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་གྱི་སྔ་ཞིང་། གལ་སྲིད་བོད་པའི་ཡིག་ཐོ་འདི་འདྲ་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་ཡིག་ཚགས་ནང་རྙེད་པ་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོས་ཧབ་འཐོབ་རྒྱག་བཞིན་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ནང་ལུང་འདྲེན་བྱེད་ངེས་རེད་ཅེས་ལབ་ཡོད་ལ། དེ་དོན་ནི། བོད་པ་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་དང་། བོད་པ་ནི་ཊར་ཝུན་དང་ཧ་སི་ལེ་ནང་བཞིན་ཚན་རིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱིན་མེད་པར། ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་སྟེང་དམག་ཤུགས་དང་མཚོན་ཆའི་དཔུང་ངར་ངོམ་སྟངས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར།རིག་གནས་ཀྱི་ཁ་སྟབས་བཙན་གཉོམ་ཡང་དེ་འབྲེལ་རེད་ཟེར་གྱིན་ཡོད། ༼རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་༢༠༡༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡་ནང་རྫོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།༽

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡  ༼མིའི་བྱུང་བ།༽   The Descent of man

༢    ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ   Louis Leakey

༣   མ་རེ ལི་ཁེ།   Mary Leakey

༤ ཁེན་མྱ།   Kenya

༥     ཐན་ཛན་ནི་ཡའི།    Tanzania 

༦  ་ནོར འཇོ་ཧན་སན།   Donald Johanson

༧ ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ།   Great Rift Valley

༨ མིའི་རིགས་རྒྱུད།    Homo

༩   སྤྲ་མ་མི།     Ape

༡༠ སྤྲ་་མ་མི་རྐང་པ་གཉིས་སྟེང་ལངས་ནས་འགྲོ་མཁན།  Bipedal Ape

༡༡ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན།    Matthew T. Kapstein 

དཔྱད་ཡིག་དང་མཆན་བུ་སྦྲགས་མ།

[༡] ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽ Trayang and Jamyang Samten, Reproduced from a print from no longer extant Spuns-than (Punakha) blocks, New Delhi 1975

[༢] ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽ མགོ་བཙེམས། ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཊི་ཤས་གཏེར་ནས་བཏོན། སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོས་ཞུ་དག་བྱས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༩་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༩་བ།

[༣] ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། ༽ མགོ་བཙེམས། མཛད་པ་པོ་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༥་བ།

[༤] ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་སྤྲ་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་སྔ་ནུབ་དུས་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བྱུང་ཚུལ་ཐད་འདོད་ཚུལ་མ་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཅུང་དར་ཆེ་བ་ནི། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༥ སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེབས་ཤིང་།དེར་སྤྲ་དང་སྤྲེིའུ་རིགས་སྣ་མང་དང་མཐོ་རིམ་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞི་བྱས་ཡོད་པ། དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ནང་འབྱུང་ཁམས་ལ་བརྡབ་གསིག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་ཡུལ་དེའི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དེ ། དེ་ནི། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྐམ་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་བྱང་གི་ཨ་རབ་ཀྱི་མཚོ་དམར་པོ་ནས་ཐུར་དུ་ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་། ཁན་ཡ། ཐའན་ཛི་ནི་ཡ་དང་ལྷོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ལ་ཐུག་གི་བར་ས་གས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ནས། ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་ཁན་ཡ་ནང་མཐོ་ཚད་ཕི་ཊི་༩༠༠༠་ཙམ་གྱི་མཐོ་སྒང་འབུར་ཐོན་བྱུང་ཞིང་། དེས། ཤིང་ནགས་སྐྱེ་འཕེལ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ནས་ཤར་ལ་རྒྱུ་བའི་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་ཁམས་ཀྱི་འགྲོས་ལ་འགོག་རྐྱེན་བྱས་བས། གདན་འདིང་བ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ནགས་ཚལ་འགྲིབ་ནས་ཁ་འཐོར་དུ་ཕྱིན།དེ་མུར། ས་གས་བྱུང་ཡུལ་ནང་ས་ཁམས་རྟེན་གཞི་བྱེད་སའི་ས་རྟིང་གི་རྡོ་ལེབ་ཆེན་མོ་མུ་མཐུད་འགུལ་བསྐྱོད་བྱས་འབྲས་སུ་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༢་སྔོན་ཙམ་དུ། བྱང་ནས་ལྷོ་བར་Great Rift Valley་ཞེས་བའི་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཐུར་དུ་རིང་བ་དེ་རིམ་གྱིས་ཆགས་ནས། ཡུལ་དེ་དག་ནང་སྒང་མཐོན་པོ་དང་ཐང་དམའ་མོ། ལ་མཐོན་པོ་བྲག་གཟར་མོ། ཤིང་ནགས་ཐར་ཐོར་གྱི་མཐོ་སྒང་དང་རྩྭ་ཡིས་ཁེབས་པའི་ཐང་སྟོང་དང་། ཡུལ་ལྗོངས་མ་འདྲ་བ་དེ་དག་ནང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱང་ཆ་མི་སྙོམ་པར་གྱུར་ནས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དེ་སྔོན་ལྟར་ཤིང་ནགས་གིས་ཁེངས་བའི་ཁོར་ཡུག་དང་གནམ་གཤིས་སྣ་གཅིག་ཅན་མ་ཡིན་པར། སྣ་མང་རྙོག་འཛིང་ཅན་དང་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་ཅན་གྲུབ་པ་ནི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་གདོད་ནས་འཚོ་བའི་སྤྲ་ཡི་ཁོར་ཡུག་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་དེ་ནང་མུ་མཐུད་གསོན་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་ཁ་ཟས་འདང་ངེས་ཤིག་ཐོབ་ཏེ་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རིགས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས། དེ་སྔོན་ལྟར་རྩོལ་མེད་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་ཁ་ཟས་འབེལ་འབེལ་ལྷུག་ལྷུག་ཡིན་པའི་ཤིང་ནགས་ཁོ་ནའི་ཁྲོད་ལྷོད་གཡེང་ངང་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། ད་ནི། ལ་དང་ལུང་བ། རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་མང་པོ་བརྒལ་ནས། རྒྱང་ཐག་རིང་བའི་སར་ཁ་ཐོར་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཤིང་ནགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ཁ་ཟས་འཚོལ་དགོས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནང་སུག་བཞི་སྟེང་གོག་བགྲོད་ལས་སུག་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དཀའ་ཚེགས་ཆུང་བ་དང་སྟབས་བདེ་བ་ཡིན་འདུག་པས། རིམ་གྱིས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བའི་རིགས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད། (ཞིབ་རྒྱས་ Richard Leakey ་ཡིས་མཛད་པའི་ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་The Origin of Humankind༽་ནང་གཟིགས་འཚལ། )

[༥] ས་ཁམས་རིག་པ་བ་དང་གནའ་རྫས་ཚན་རིག་པས་Potassium-argon dating ་ཞེས་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་མང་པོ་ཕྱིན་པའི་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་གཞལ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་འདུག། འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སའི་གནས་དེ་གའི་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོ་ནང་Potassium-40 ་ཞེས་པའི་ལྕགས་་རྡུལ་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡོད་པ་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ནང་འཐོར་ཞིག་འགྲོ་བའི་དུས། རླངས་རྫས་ Argon-40་ཞེས་པ་ཞིག་ཐོན་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག་ལ། རླངས་རྫས་Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོའི་་ལོ་ཚད་གཞལ་གྱིན་ཡོད་འདུག ། རླངས་རྫས་Argon-40་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་ཇི་ལྟར་མང་ན། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་དེ་ལྟར་རྙིང་བ་དང་། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེ་ དེར་རྙེད་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་ཀྱང་ཡིན་འདུག ལོ་ཚད་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་ལ་ཆ་བཞག་ན། ལོ་ཚད་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲིའི་ཧེ་བག་ཡོང་བའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཆོག་འདུག དེ་དོན་ནི། མ་བྲག་སྲིན་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་པ་ཡིན་ན། དེར་ཡོད་མེ་རི་ཞུན་རྡོ་ནང་གི་རླངས་རྫས་ Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་ཁོ་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོའི་་ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢་ཐོབ་བ་ཡིན་ན། མགོ་སྐོགས་འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ངོ་མ་ནི་ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆུང་བ་ཡིན་སྲིད་ལ། ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆེ་བའང་ཡིན་སྲིད།

[༦] མི་རྒྱུད་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་བའི་ཁྲོད། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ Homo erectus་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་འབོད་པ་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འཇོག་པར་དོགས་པ་མེད་ནའང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་བོར་འོས་བའི་འགྲོ་མི་ལག་ཆ་བཟོ་མཁན་Homo habilis ་ཞེས་བ་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་དང་མིའི་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་དེར་དགག་བྱ་དང་མ་རངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་མཁན་གང་མང་བྱུང་ཟིན་མོད། དེང་སྐབས་གང་ལྟར་ཡང་དེར་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ཐོག་མའི་གྲལ་དུ་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཡོད། Homo erectus་ཞེས་བའི་མིང་འདི་ཨེ་ཞི་ཡའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་གཉིས་ཀར་སྤྱོད་མཁན་དང་། ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་༼འདིའི་མཇུག་ཆད་འདུག་ཀྱང་མ་ཡིག་བོར་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་། ཟོག་རྫི་ལྷ་མགོན་ནས ༢༠༢༣་ལོར།༽

[༧] Jia Lanpo, Early Man In China ( Foreign Language Press, Beijing 1980 Pg 3)

[༨] Matthew T.Kapstein, The Tibetans [ Blackwell Publishing 2006 Pg 33 ( Sub-title: Children of Ape and Ogress)]

[༩] Ancient Tibet Research Materials from The Yeshe De Project . [Dharma Publishing 1986 ,Berkeley, California, USA Pg 102 (Chapter Six ,sub-title: The Monkey Ancestor)]

[༡༠] Matthew T.Kapstein, The Tibetans ( Blackwell Publishing 2006 Pg 33-34)

དབྱིན་ཡིག་གི་ དཔྱད་གཞིའི་དཔེ་ཆ།

1 The Origin of Humankind Richard Leakey Basic Books, NY 1994

༼ མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས༽

2 Lucy’s Legacy, The Quest for Human Origins Donald Johanson &amp; Kate Wong Harmony Books, NY 2009

༼ ལོ་སེའི་ཤུལ་བཞག __ འགྲོ་བ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་འཚོལ་སྙེག༽

3 The Hunt for The Dawn Monkey, Unearthing The Origins of Monkeys, Apes, and Humans. Chris Beard 2004

༼ཡ་ཐོག་སྤྲེའུ་རྩད་གཅོད། __སྤྲེའུ་དང་སྤྲ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བསྔོགས་པ༽

4 Early Man In China Jia lanpo Foreign Language Press , Beijing 1980

༼ཙི་ནའི་ཡུལ་གྱི་སྔ་མོའི་མི༽

5 From Lucy To Language Donald Johanson&amp;Blake Edgar 1996

༼ལོ་སེ་ནས་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་བར༽ 

ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་Donald Johanson *  

ངས་རྩོམ་འདིའི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྒྲུག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་མཁས་དབང་སྒྲ་ནོར་ འཇོ་ཧན་སན་ལགས་ལ་ཡི་གེ་ཞིག་བཏང་།     ནང་དོན་ནི་ཁོང་གིས་མཛད་པའི་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དཔེ་དེབ་དེ་དག་བཀླགས་ནས་དགའ་བོ་བྱུང་བ་དང་།  བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་རྙིང་བའི་ནང་བོད་མི་སྤྲེལ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་འདི་ཁོང་གིས་ཞིབ་འཇུག་གནང་བའི་་རེ་བ་དང་རྗེས་སོར་འགྲོ་མིའི་བྱུང་རབས་སྐོར་ལ་འདོན་སྤེལ་གང་བགྱིས་དཔེ་ཆ་དང་དཔྱད་རྩོམ་ནང་དེ་གླེང་སློང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་ལན་དུ།   ཁོང་གིས་ངའི་འཕྲིན་འབྱོར་བར་དགའ་སྤྲོ་བྱུང་་བ་དང་རྗེས་མར་ལྷ་ས་ལ་ཡོང་བའི་འཆར་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དུས་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ནས་དེའི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་འཐུས་གསུང་འདུག་  ངས་ཡིག་ལན་ནང་ང་བོད་ནས་ཡོང་བའི་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེང་སྐབས་བོད་ནང་དུ་མེད་པར་ཨ་རི་ནེའུ་ཡོ་གྲོང་ཁྱེར་ན་བསྡད་ཡོད་ཅེས་ཞུས་ཡོད།  དེ་ནས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་འབྲེལ་ཆད་ནས་བསྐྱར་མཐུད་བྱེད་ཐུབ་མེད།


2011 Feb 4 

མལ་སྒྲི་སན་དུ་ཁ་བརྡ་དྲ་བར་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག། 

'''དངོས་བྱུང་དོན་བརྗོད་སྙན་ངག་རིང་མོ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་འབྲི་མཁན་གཅན་རང་སད་ལགས་ཀྱི་ཁ་བརྡ་འགའ་ཕྱིར་དྲན''' 

གཅན་རང་སད་དང་ངེད་གཉིས་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་དུ་འཛིན་གྲྭ་མི་གཅིག་ཡང་འཛིན་རིམ་གཅིག་པ། རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭར་འགྲིམས་དུས་འཛིན་རིམ་དང་འཛིན་ཁང་གཉིས་ཀ་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཡིན།

སྐབས་དེར་ཁོང་ནི་གང་བྱུང་གསུང་འབྱོན་མཁན་ཞིག་མིན་ལ། ང་ཡང་གཞོན་སྐྱེས་ཁ་སྐྱེངས་སླ་ཞིང་། ངོ་ཚ་ཆོག་ཆོག་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་ངེད་གཉིས་བར་འབྲེལ་ལམ་དམིགས་བསལ་བྱུང་མི་འདུག

རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་བཞིན་པའི་སྐབས་ང་རྒྱ་གར་ཏུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་ཕྱིན། ཕྱིས་སུ་ཁོང་ཡང་སློབ་གླིང་ནས་བྲོས་ཏེ་ལྡི་ཚ་དགོན་དུ་ཕྱིན་འདུག

ཉིས་སྟོང་དགུ་ལོར། མི་སྐྱ་ཡིན་པའི་གཅན་རང་སད་གདན་ཞུས་མཁས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ཨ་རིར་སླེབས།

སྐབས་དེར་ཁོང་ངའི་ཁྱིམ་དུའང་ཞག་མ་ཁ་ཤས་བཞུགས། ཁོང་གིས་ཕྱག་དེབ་ཁ་ཤས་བསྣམས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་གཅིག་ནི་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡ་རེད། ངས་དྲན་ཚོད་ལ་དཔེ་དེབ་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་དང་རང་མོས་སྙན་ངག གཞན་རྒྱ་ཡིག་ནང་བྲིས་པའི་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ལས་གྲུབ་འདུག

ངའི་བཟའ་ཟླས་སྙན་དེབ་དེ་དགའ་མོས་ངང་ཀློག་གིན་འདུག་མོད། ངས་ནི་དཀར་ཆག་ལ་མིག་བཤེར་ཙམ་ལས་ཞིབ་ལྟ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་།        དེ་ནི་སྐབས་དེར་ང་ནི་གྲང་ཤུར་ཤུར་གྱི་མི་ཧྲེང་འཚོ་བའི་གཡང་ས་ནས་ཐར་དེ་སྙན་ངག་ལས་མཛེས་པའི་ཆུང་མ་ཞིག་དང་། སྙན་ངག་ལས་དྲོ་བའི་ཁྱིམ་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་ཡིན་པ་འདྲ། སྐབས་དེར་སྙན་ངག་གི་ཆེད་དུ་འཆི་ཕོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དེ་ཉམས་ཚར་འདུག་ལ ། སྙན་ངག་ཀློག་ན་བྲོ་བ་ཡང་མི་འདུག དེ་མ་ཟད། དེ་སྔོན་ནས་བྲིས་ཟིན་པའི་རང་རྩོམ་ལྗོན་པའི་ཚལ་གྱི་ཟིན་བྲིས་དེ་ཡང་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་སྲང་ལམ་གྱི་གད་སྙིགས་བླུག་སྣོད་ཞིག་ནང་གཡུག་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཕྱིན་མེད།

གཅན་རང་སད་ཁོང་གཅན་ཚ་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་ཀློག་པར་སྤྲོ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཁོང་ནམ་རྒྱུན་ཁ་མི་གྲགས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཡང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀློག་མྱོང་པའི་བརྩམས་ཆོས་ངོ་ཤེས་ཚོར་གླེང་མོལ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་ཁོང་གི་ངག་སྒོ་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ཁ་རལ་བ་ལྟར་དང་། ཁོང་གཅན་ཚ་རྫོང་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ཆ་ཚང་བློ་ན་ཤ་ར་ར་དང་། གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དགའ་བར་འཇུག་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཉལ་ཁང་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཚོར་གྱེར་ཀློག་དང་འགྲེལ་བཤད་གནང་དུས། ཁོང་ནི་སྙན་ངག་གི་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཉལ་ཁང་གཅིག་པ་དག་གིས་གླེང་།

ཉིན་རྒྱབ་དེར་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཁྱིམ་དུ་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་རབས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་བྱས། རེ་ཞིག་ནས་ཁོང་གིས། ལོ་ཤས་གོང་རྩོམ་རིག་གི་དགོང་ཚོགས་ཤིག་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཚོགས་ཞུགས་སྨྱུག་ཐོགས་མཁན་པོ་དག་སྦིར་ཆང་ངར་ཤུགས་ཀྱིས་མྱོས་ཏེ་རྩོམ་རིག་རིག་པའི་སྐོར་གླེང་མཆིད་ལྷུག་པོར་བགྱིད་པ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གཅིག་ཁ་གཅིག་གིས་འཕྲོག་བཞིན་འཇར་མེན་དང་། ཨི་ཊ་ལི། ཨ་རི་སོགས་ཕྱི་གླིང་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་མཁས་པའི་བཀའ་གསུང་ལུངས་འདྲེན་བྱེད་རྒྱུ་འགྲན་བསྡུར་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ལ། ཁོང་ནི་ཁུ་སིམ་མེར་སྡོད་དགོས་བྱུང་སོང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་གསུང་འབེལ་ལུང་འདྲེན་བྱེད་མཁན་མེད་ལ། དེར་ཉན་མཁན་ཡང་མི་འདུག་ཟེར།

ཉིན་དེར་རེ་ཞིག་ནས་ཁོས་རང་གི་ལྗགས་རྩོམ་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡའི་ཁ་ཕྱེས་ནས་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ཤིག་ང་ལ་ཀློག་སོང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས། སྟོན་མཇུག་སྡོང་ལོ་ས་ལྷུང་བའི་ཉམས་སྣང་བྲིས་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ཅིག ་ཚོར་ཤུགས་དྲག་པོས་ཀློག་བཞིན། ཨ་རོ ངས་འདིར་སྡོང་ལོ་ས་ལ་ལྷུང་ཞེས་ཕལ་བའི་འབྲི་ཐབས་སྤྱད་མེད་པར། ལྕེབས་ ཞེས་སྙན་ངག་གི་བློས་བསླངས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱས་ཡོད་པས། རོལ་མྱོང་གི་བྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཟེར། ༼ཚིག་རིས་ཇི་བཞིན་ད་ལྟ་མི་དྲན།༽

ཁོས་ཕྱག་གཅིག་གིས་རང་རྩོམ་སྙན་ངག་མགོ་བཙེམས་མ་དེ་བདེ་བར་འཛིན་ཅིང་། ཕྱག་གཞན་པས་ཚོར་བར་རམ་འདེགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བྱེད་བཞིན། ཁོང་གི་སེམས་རྟིང་ནས་ཐོན་པའི་སྙན་ངག་ལ་རང་འགྲེལ་ཨམ་སྐད་གཙང་མའི་ནང་ལྷུག་པར་བསྡེབས་པའི་མཛེས་སྡུག་དེ་ད་ལྟ་ཡང་ངའི་སེམས་ངོགས་ན་སྟོན་མཇུག་གི་སྙན་ངག་ཞིག་དང་མཚུངས།

བར་མཚམས་ཤིག་ལ། ཁོས་ནེའུ་ཡོ་ཀོ་ལིམ་སྦི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ སྒི་རི་ ཁྲ་ཁྲེལ་ ལགས་ཀྱི་སྒེར་ཁྱིམ་དུ་ཐ་ན་གསང་སྤྱོད་ཀྱི་ནང་དུའང་དཔེ་ཆ་ཐང་མར་བརྡལ་ནས་སྐྱག་པ་གཏོང་དུས་སུའང་དཔེ་དེབ་ཀློག་གི་ཡོད་པའི་སྒྲུང་ཞིག་བཤད་བྱུང་ལ། དེ་ནི་ད་ལྟའང་ངའི་དྲན་ངོགས་ན་སྙན་ངག་གི་ཟླ་བ་ཞིག་ཁུ་སིམ་པའི་ངག་རིག་གི་མཚན་ལྗོངས་འགྲིམས་པའི་མཛེས་ཉམས་དང་གསོན་ཤུགས་ལྡན།

མདང་དགོང་སྐད་འཕྲིན་གྱི་དྲ་འབྲེལ་ཞིག་ལས་དབྱངས་ཅན་མ་འཚོལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཅེས་པ་ཁོང་ལ་མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་ཞིག་ལ་ཉན་རྗེས། སྤྱིར་ཁོང་དཔེ་ཀློག་ལ་དགའ་ཞིང་། སྒོས་སུ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་ལ་དུང་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ལ། ཁོས་སྙན་ངག་ལ་བཅངས་བའི་བརྩེ་དུང་གསེར་སེར་པོའི་འོད་མདངས་བཞིན་རྒས་པ་མི་མངའ་ཞིང་། ཁོང་སྙན་ངག་དང་ལྷན་དུ་འགྲོགས་པའི་མི་ཚེ་ནི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་གློག་བརྙན་ཊ་ཊེན་ནི་ཀ་ནང་གི་བརྩེ་དུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་དང་འདྲ་ལ། ཁོས་ སྟོད་ཆ་དཔེ་སྐྲུན་ཟིན་ནས། ད་ཆ་སྨད་ཆ་འབྲི་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པའི་མི་ཚེའི་མྱོང་བ་བརྗོད་པའི་རང་རྣམ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མ་ཧ་བྷ་ར་ཏིའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། དངོས་བྱུང་སྙན་དངགས་རིང་མོ་དེ་ཀློག་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཞིག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྟིང་རིམ་ནས་འཕྱུར་སོང་།

2019 Jan 24   

'''གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་མཚམས་བཞག་ཏེ་སླར་ཡང་ལམ་རིམ་གྱི་ཞབས་ལ་གཏུག་པའི་སྒྲུང་།''' 

ཕྲན་རང་སློབ་འབྲིེང་འགྲིམས་དུས་སྐུ་དྲིན་ཅན་གྱི་དགེ་རྒན་རྣམ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་འབྲིང་རིམ་དང་པོའི་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ཁོང་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་ཟིན།   གཞན་དེ་འབྲིང་རིམ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་སློབ་དཔོན་དམ་པ་གཅན་རོང་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཡིན།

 ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་འཁྲིད་དུས་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་བསལ་བ་ཡོད།   དེ་ཡང་། ཚེ་འདས་དམ་པ་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ལགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གསར་བ་དེ་དག་ཚེག་བར་བདུན་ཅན་གྱི་ཚིགས་བཅད་སྙིང་རྗེ་བོ་དང་བློ་ལ་འཛིན་བདེ་བོ་ནང་བཅུག་ཏེ་བློར་འཛིན་བྱེད་དུ་འཇུག་ལ།  འཁྲིད་བྱའི་སློབ་ཚན་གྱི་ཕ་རོལ་ནས་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་སྒྲུང་དང་རྣམ་ཐར་ལྟ་བུའང་སྐབས་སྐབས་སུ་འཆད་འཁྲིད་བྱེད།  

 དགེ་རྒན་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཐ་སྙད་གཅིག་ཀྱང་རང་དགར་བསྐྱུར་འཇོག་མི་བྱེད་པར། འགྲེལ་བ་དེ་ཡང་གླེགས་བམ་ཁུངས་བཙུན་དང་། ཚིག་མཛོད་ཚད་ལྡན་ནས་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་ཏེ་འཇུངས་བ་མེད་པར་སློབ་བུ་ཚོར་བགོ་འགྲེམས་བྱེད།  ཁོང་། ནང་དོན་རིག་པའི་སྐོར་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་བླ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བས།   དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་སློབ་འཁྲིད་བྱེད།

ད་ལམ་ད་དུང་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོ་ན་བརྗེད་དུ་ཕངས་བ་ནི  ཁོང་གིས་ས་སྨྱུག་གི་ཐལ་རྡུལ་ལ་་མི་འཛེམ་པར་མཛོ་དྲེད་ཀྱི་རྒྱབ་ཁལ་ལོངས་པའི་དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ནག་པང་ངོར་ངལ་བ་མེད་པར་འབྲི་གནང་བགྱིས་པའི་སྣང་བརྙན་དེ་ཡིན། 

དེ་ཡང་། སློབ་འབྲིང་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭར་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱེད་དུས། བོད་ཡིག་གི་རྒྱུགས་ཤོག་ནང་ཧ་མི་གོ་བའི་དྲི་ཚིག་དང་། ལན་འདེབས་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་གནད་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་གྱི་ན་བ་བདག་རིག་པ་རྒོད་དྲག་ནས་མིན་པར། ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་གཉིས་སྐུ་དྲིན་ཆེ་བས་ཡིན།

ལོ་གསུམ་རིང་གི་དགེ་འོས་སློབ་མའི་དུས་སྐབས་ནི་ལངས་ཤོར་དང་རྐྱལ་སྟོང་། ལོག་གཡེམ།  བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་མཁའ་འབུམ་གྱི་སློབ་ཁྲིད་ལ་འདོད་པ་གཏན་ནས་མ་ཁེངས་པར།  རྒྱ་མོ་སྒྲུང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཆོངས་ཡོན་གྱི་བརྩེ་དུང་གི་མེ་འབར་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དུས་ཤིག་ཡིན།

སློབ་གྲོགས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་བཀའ་དྲིན་ལས།  སྐབས་སྐབས་སུ་སློབ་གླིང་གི་འཁྲིས་ན་ཡོད་པའི་ནང་པའི་དགོན་པར་ཕྱིན་ནས་ཁ་དོག་དཀར་དམར་དང་༼ཆབ་ཤོག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས༽་ལ་རྣ་ཐོས་ཙམ་གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་ཐུབ་པ་བྱུང་ནའང་།   ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཧམ་གསོག་གི་ཚུལ་འཆོས་དང་སྤྲེའུ་ལད་ཟློས་ཙམ་ལས་མ་འདས།

རང་ལོ་བཅུ་དགུ་ཐོག   རང་གི་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་གྲོང་ཚོ་དང་རྒྱང་ཐག་ཀི་ལོ་མི་ཏར་བརྒྱ་ལྷག་གི་ས་ན་ཡོད་པའི་གནའ་མཁར་ཟི་ལིང་ལའང་འགྲོ་མ་མྱོང་བ་ཞིག། བློ་བུར།   གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་གནམ་ལ་ཟུག་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ལྕགས་རི་བརྟོལ་ཏེ་མི་ཡུལ་ལ་སླེབས་པ་ནི་རང་གིས་རང་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང།   དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནམ་རྨི་ལམ་ཡིན་དང་།   སྐབས་རེར་རང་སེམས་རང་གིས་གནོན་མ་ཐུབ་པར་ད་སྨྱོས་ཟིན་སྙམ་པའི་ཚོར་བའང་བྱུང་།  སེམས་ཁམས་ལ་གློག་རྒྱུག་གཞུས་པ་ལྟ་བུའི་བརྡབ་གསིག་དེ། ཕྱིས་སུ་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་ཞིམ་མངར་ལ་རོལ་མྱོང་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཡོད།

མི་ཡུལ་དུ། ཕ་ཡུལ་དྲན་པས་སེམས་གནོན་ཞིང། ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པར་འབྱུང་ལུས་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷ་ཡུལ་ནས་བདུད་རྩིའི་ཆར་འབེབས་པ་ལྟ་བུའི་ནང་ཆོས་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བཏུམ་པའི་ཁ་གསལ་གོ་བདེའི་བཀའ་སློབ་དག་མཇལ་བ་ན།   སེམས་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་དགའ་སྣང་དང་།  མ་སྟོར་བུ་ཡིས་ཨ་མ་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་དབུགས་དབྱུང་ཐོབ་པར་མ་ཟད།   ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་དབང་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་བྱུང་།

སྟབས་འགྲིག་པ་ཞིག་ལ།  སུ་ཇ་སློབ་གྲྭ་ནས་སྒོར་བུད་དེ་འཚོ་རྟེན་ངེས་མེད་ཡིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གཞུང་ལུགས་ཟབ་སྦྱོང་ཞིག་ཆེད་ཨ་རི་ནས་ཆེད་འབོད་གནང་བའི་མཁས་དབང་ཞིག་ལ།  ཟླ་བ་དྲུག་རིང་སློབ་འཁྲིད་སྐད་སྒྱུར་གྱི་རམ་འདེགས་བསྒྲུབས་པའི་སྐལ་བཟང་བླ་ཡོན་ཏུ།   ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་ཟས་རིན་དང་ཁང་རིན་སྦྱར་བྱུང་བ་དེས་ཕྲན་རང་རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭར་ལོ་ཤས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ནང་ཆོས་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་བོད་པ་དོན་གཉེར་བའང་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག    འཛིན་གྲྭ་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་དེ་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་གྲུབ་མཐའི་སྐོར་ཡིན།        འཛིན་གྲྭ་གཉིས་པ་ནི་༼ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་འཁྲིད་གཞི་བྱས་ཏེ།     དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ནས་བྱང་སེམས་བར་ཟབ་འཁྲིད་དང་།  ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལེའུའི་སྐབས་ཚིག་འབྲུ་གདོང་འདེད་བྱས་ཏེ་མགྱོགས་འཁྲིད་བྱེད།

སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་འཁྲིད་གཞིའི་དཔེ་ཆ་གང་ཡིན་མི་དྲན་ཡང་། གྲུབ་མཐའི་སློབ་དེབ་ནི་༼གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ༽་ཡིན་པ་ད་ལྟ་ཡང་དྲན་ཡིད་ན་འདུག

སྐབས་དེའི་གྲུབ་མཐའི་དཔེ་འཁྲིད་དགེ་རྒན་ནི་དགེ་བཤེས་ཟླ་བ་དང་།  དབྱིན་ཇིའི་ལོ་ཙ་བ་བོད་པ་སྐམ་རིད་གཟུགས་པོ་རིང་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་མཚན་ཆ་ཚང་མི་དྲན་ཡང་།  ཁྱིམ་ཚང་གི་མིང་ནི་རི་ཁ་ཡིན།   ལམ་རིམ་གྱི་དགེ་རྒན་ནི་སེ་རའི་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་དང་།  ཁོང་ཏྲེ་ཧོར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།   ཁོང་གི་ཏྲེ་སྐད་ཧ་ཅང་གྱོང་བོ་ཡིན་པས། སྐབས་རེར་ཁོང་གི་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་སྒྱུར་བ་བུད་མེད་རོ་ཐི་བསོད་ནམས་ལགས་དང་ཁོང་གཉིས་བརྡ་མ་འཕྲོད་པར་ཁ་རྩོད་ཀྱང་ཤོར་འགྲོ།  

སྐབས་འདིར་བདག་ཆུང་བའི་དུས།  ཕ་རྒན་གྱིས་ཕྲན་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་དེ་ཡང་དྲན། བདག་གི་ཕ་ནི་ང་བརྒྱད་ལོར་སྐྱ་སར་ཕབས་པའི་གྲས་ཡིན་ལ།  ངེད་བུ་སྤུན་གསུམ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭར་མ་སོང་གོང་ནས་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་དང་།  མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་བློ་འཛིན་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད།  

སྐབས་རེར།  ཁོང་དགོན་པ་བཞུགས་དུས་ཀྱི་སྒྲུང་དེ་འདྲ་ང་ཚོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ།  དགོན་པར་འདོན་པ་དབྱངས་རྟ་ལ་བཀུག་ཏེ་འདོན་པའི་ལད་མོའང་བྱེད།  བརྗེད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ནི ༼  སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང་།། སྒྱུ་མ་ཟིལ་པ་ཆུ་བུར་དང་།། རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར།།  འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་ལྟ།༽ཞེས་ཁ་ཏོན་ནམ་རྒྱུན་བྱེད།  

 ང་རང་སློབ་མ་ཡིན་དུས། དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་སྐབས་ནམ་ཞར་ལ། ཕ་དང་ཕུ་བོར་འགྲོགས་ཏེ་སྡེ་བའི་དུད་ཁྱིམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་འདོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་མ་ཟད། དབུ་མཛད་ཨ་མྱེས་པ་ཡ་ལགས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་ངའི་ཕྱོགས་ལ་ཁ་འཁོར་ཏེ་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་བགྲེང་གི་ཡོད་པས་ང་ལ་སྒྱིད་ལུག་དང་ག་གོར་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ནམ་ཡང་མེད།  

ད་དུང་།  ཏིང་འཕགས་སྐལ་གསུམ་དང་། གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་སྡེ་ཡང་བཏོན་པ་ཉུང་ཉུང་མིན།   ཕལ་ཆེར་མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནང་ཡིན་པ་ཡོད །༼མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན།།  ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་ཚད་མ་མིན།།  གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན།།  འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ།། ༽་ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཧ་ཅང་བློ་ལ་འཇུག་པོ་བྱུང་ནས། འབྲི་དེབ་ནང་ཟིན་ཐོར་བཀོད་དེ་བློ་འཛིན་བྱས་པ་ད་ལྟའང་ཡིད་ལ་འཁོར།

ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ནང་། ཅུང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་མ་ནི། རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་དགེ་བཤེས་རྣམ་པ་ཟུང་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་པ་དེ་ནས་ཡིན།

སྐབས་དེར།  ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱས་བདག་ཡིད་རབ་ཏུ་བཀུག་ཏེ།  ༼སྤྱོད་འཇུག༽་གི་བཟོད་པའི་ལེའུ་ལ་ཡིད་སེམས་རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་འབད་བརྩོན་གནང་བ་དེ།  དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ནང་ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ལ་བརྗེད་དུ་ཕངས་པའི་ལེའུ་ཞིག་ཡིན། 

ད་དུང་ཆོས་རྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་བོད་པའི་བླ་མ་དང་།  དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ནང་སྟབས་བདེར་སྦྱར་བའི་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་མཇལ་བ་དེས་ཕྱིས་སུ་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་༼དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་༽་དུ་སྐད་སྒྱུར་བྱེད་དུས་ཤེས་བྱའི་རྩིག་རྨང་ལྟ་བུར་གྱུར།

རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭའི་ནང་བོད་པ་རེ་ཟུང་ལས་གཞན་རྣམས་ཕྱི་གླིང་བ་ཡིན་ལ།  འཛིན་གྲྭའི་བར་གསེང་དང་སློབ་རྭའི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང་འགྲོགས་དུས་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་མང་བ་ཐོན་གྱི་ཡོད།   གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཆེན་ལངས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དེ་ཚོ་དང་ཐུག་དུས། གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་སྐོར་ལ་ཁོང་ཚོས་གང་ལེགས་ཤེས་ཀྱི་འདུག་པ་མ་ཟད།  དབྱིན་ཡིག་ནང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཆ་ལག་ཐོགས་ཐོགས་དང་ལྟ་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པའང་དེ་དུས་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། 

བདག་ཀྱང་གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཅིག་ལངས་ཏེ།  ད་ཕྱི་རྒྱལ་མགོ་སེར་པར་ཆོས་སྐྱོང་དང་མཁའ་འགྲོའི་བཀའ་ཆད་མེད་ན།  ཆོས་ཀྱི་ཞག་རྩི་སྟུག་པའི་བོད་ཕྲུག་ཞིག་ལ་བཀའ་ཆད་ཕོག་དགོས་མེད་སྙམ་གྱིན།  གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་པའི་དབྱིད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་མཇལ་བདེ་མང་པོ་ཞིག་ཀློག་པའི་སྐལ་བཟང་བྱུང་པར་མ་ཟད།  ཕྱིས་སུ་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་དུ་ཟླ་ཤས་རིང་དཔེ་ཁྲིད་ཞུས་སྐབས།  འབྲུག་པའི་མཁན་པོ་ཞིག་ལ་ཞུ་བ་འཐེན་ནས༼རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་བོ༽་ ཉིན་མ་གཅིག་ལ་གཡོར་རོགས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པ་ལ་གནང་བ་མ་ཐོབ་ནས།  དབྱིན་ཇི་སློབ་འཁྲིད་ཀྱི་ལན་དུ་མ་བྱན་ཁམས་ཕྲུག་ཅིག་བརྒྱུད་༼གསང་སྙིང་༽ སྣ་རིང་ཞིག་ལག་སོན་བྱུང་བ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཞིབ་མཇལ་སྐལ་བཟང་ཡང་ཤར།  རྗེས་སུ། བལ་ཡུལ་དུ་མཁས་བཙུན་བཟང་པོ་རི་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་རོལ་བའི་བསོད་སྐལ་ཐོབ།

གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཞིང་།  ཧེབ་ལངས་ནས་ཁ་ཆུ་འཐོར་མཁན་མང་ནའང་། ཡིད་སེམས་རབ་ཏུ་འགུགས་ཤིང་།  ཡིད་ཀྱི་དབང་བོ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་རེད་འདུག་ལ།        ད་ལམ་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་རེ་ཞིག་ངལ་གསོས་ཏེ།  མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་བའི་༼བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་མགོ་བཙེམས་མ་ཞིག་རུམ་ལ་བཟུང་།  འདུ་གསུམ་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་མོ་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་༼སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ༽འི་དཔེ་ཆ་ཞིག་སྔས་མགོ་ལ་བཞག་ནས་ཉལ་ཡོད།                

'''མི་ཚེའི་མཐའ་མཇུག་གི་སྐད་ཆ་ཞིག''' 

བདུན་རེའི་ལས་བྱེད་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྟེང་། ཉེན་རྟོག་པའི་ལས་ཀ་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལ་བྱས་ཟིན་པའི་ལས་གྲོགས་ སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་འཛེམས་ཟོན་གང་ཡང་མེད་པར་རང་ཉིད་ལ་ནད་ངན་ཞིག་ཕོག་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བགྱིས།

“ཡེ་ཤེས་འཁྲུངས་སྐར་དུས་སྟོན་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་མགོ་ཡལ་རྗེས། ཉལ་ཁང་གཉིས་ཅན་གྱི་སྡོད་ཁང་གླས་མ་ཞིག་ཏུ་སྤོ་གཏན་འཁེལ་ཡོད།

མི་ཕོ་ཧྲེང་ཧྲེང་ཞིག་ལ་མལ་ཁང་གཉིས་མི་དགོ་ཡང་ཉལ་ས་ལྷག་མ་དེ་གཅིན་སྟན་བརྗེ་བོ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་དགོས་གལ་བྱུང་ཚེ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། ”  ཞེས་སྐད་ཤུགས་ཆུང་ངུས་བཤད། 

“ཁེ་མོ་ཐི་ར་ཕེ་སྐྲན་བཅོས་ནི་ནད་པ་སོ་སོས་ལུས་ཕུང་གིས་ཐེག་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ལ།

ད་ཐེངས་གི་ནད་ངན་འདིས་ངའི་མཆིན་པ་ལ་སོ་བརྒྱབ་ཡོད་པས་ཡུན་རིང་གསོན་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་མི་འདུག་ཀྱང་།

སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་མཁན་ཞིག་གིས་ཤུལ་དུ་བཞག་པའི་མཆིན་པ་གསོན་པོ་ཞིག་གི་གནང་སྦྱིན་ཐོབ་རྒྱུ་ལ་ད་དུང་རེ་ལྟོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།”་ཅེས་འོད་མདངས་ཉམས་པའི་མིག་གིས་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་བསྐོར་བ་ཞིག་བྱས། 

དེ་ནས་དངན་པ་ཞིག་འཐེན་དེ་ཁོས་རང་ཉིད་ལ་སེམས་གསོའི་ཚུལ་དུ།

“ཡིན་ནའང་ངས་གསལ་བོར་རྟོགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་སྡོད་པའི་དུས་ཡུན་རྫོགས་པ་ན་ཕ་རོལ་ལ་གསོན་པོར་འགྲོ་ཆོག་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད།”

སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་རང་གི་རྒས་གཉེར་བབས་པའི་་གདོང་ལ་འཛུམས་མདངས་ཤིག་ཕྱུང་དེ་ང་ཚོ་ལ་སླར་ཡང་མིག་བསྐོར་ཞིག་བྱས། 

2001\12 \ 21 དགོང་མོ་མལ་སྒྲིན་སན་གྲོང་ཁྱེར།།            

'''དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།''' 

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༦་ལ།

དེ་སྔོན་བདག་བལ་ཡུལ་དུ། དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་རྡོ་གཡའ་མའི་རྩིག་གྱང་ཅན་གྱི་རང་ཤག་ཏུ།  ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་། རོ་སྟོད་སྔས་མགོ་ལ་འཁེན་དེ་དཔེ་ཆ་ཀློག་པའི་བར་མཚམས་ནས། མིག་གིས་ལྟ་ཕྱོགས་ཤིག་གིས་རང་གི་སྐམ་རིད་ཀྱི་རྩིབས་རུས་དང་ཁོག་ལ་རྡིབ་པའི་གསུས་ལོང་མཐོང་བ་ན་སེམས་ལ་ཡང་བསྐྱར་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་སྐྱེས་ནས།  “ང་འདི་ལ་ཤ་ཐོགས་རྒྱུ་མེད་པ་ཆི་ཟིག་ཡིན་ནམ”་ཞེས་ཨམ་སྐད་གདངས་མས་རང་གིས་རང་ལ་འཁང་ར་བྱས་པ་ལ་ད་ལྟ་ཕྱིར་དྲན་བྱས་ཚེ་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད།

ཨ་རིར་སླེབས་ནས་ལོ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ལ་གློ་བུར་ཐོལ་རྒྱག་ལ་ལུས་ཤ་རྒྱས།  གྲོད་པ་ཚིལ་ལུས་བརྒྱངས། མར་སྒུར་ནས་ལྷམ་སྒྲོག་ཀྱང་མདུད་དཀྲོལ་དཀའ་བའི་ཚད་ལ་སླེབས།

ནེའུ་ཡོར་བོད་མི་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བའི་འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲིའི   ་རྒྱ་གར་ཇ་ཁང་ཞིག་ཏུ། “ ཁོ་རེ།  དེ་རིང་ངའི་སྐད་སྒྱུར་བ་ནི་ཨ་མདོ་བ་གཟུགས་པོ་ཆུང་ཆུང་གྲོད་ཁོག་ཆེན་པོ་ཁོ་རེད་འདུག”་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དངོས་སུ་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོས་ད་དུང་སྐད་ངན་དེ་འཁྱེར་དེ་ངའི་རྣ་ལམ་དུའང་སྐྱེལ།

ད་དུང་།  ཉིན་ཞིག་ལས་ཁུངས་གྲོལ་ནས་སྒོ་ཕྱི་ལ་ཐོན་པ་ན་ལག་ཐོགས་ཁ་པར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཅོག་ཙེ་ཐོག་བརྗེད་ཟིན་པ་དྲན་ནས་ཕྱིར་རྟབ་རྟབ་པོར་ཁ་པར་ལེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན། ང་ཚོའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ཇོན་དང་ལས་གྲོགས་བུད་མེད་ཇན་ནི་ཧྥར་གཉིས་ཀྱིས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒོ་རྒྱག་བཞིན་འདུག  ང་ཕྱིར་ཡོང་བ་མཐོང་བ་ན། འཇན་ནི་ཧྥར་ལུས་པོ་ཟུར་དུ་གཡོལ་ཙམ་བྱས་ཏེ་ལག་པ་གཅིག་གིས་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལ་འཇུས་ཏེ་སྒོ་ཕྱེད་ཙམ་ཕྱེས་དེ་ང་ནང་དུ་གཏོང་བར་བརྩམས།  ང་ཚ་ག་ཚིག་གེ་ངང་ནང་དུ་འཛུལ་དུས།   ཚིལ་ལུས་འགྲེངས་པའི་གྲོད་པ་སྒོ་གླེགས་ལ་ཐོགས་ཏེ་ང་ནང་དུ་མ་ཐར།   ཁོ་མོ་འཚུབ་ཆ་ཞིག་ལངས་ནས། ‘’འོ་དགོངས་དག” ཟེར་བཞིན་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལག་པས་གློད།  ངས་ཅི་ཟེར་དགོས་མ་ཤེས་པར།   གློ་གླེགས་ལ་ཕུད་རྒྱག་ཞིག་བཏང་དེ་ནང་དུ་ཕྱིན།    དུས་དེ་ནས་བཟུང་།  དབུགས་སྒང་ལྟར་འབུར་བའི་རང་གི་གྲོད་ཁོག་ལ་འཚིག་པ་ཟ་བར་མ་ཟད།  དེ་འདྲ་མིག་ལ་མི་མཛེས་ཤིང།  འཁུར་ཙ་ལྗི་ལ། ལུས་སེམས་གྱི་བདེ་ཐང་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་པའི་ཚིལ་ལུའི་གྲོད་ཁོག་ཅན་གང་དུ་མཐོང་ན་དེ་མུར་སེམས་མི་དགའ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ངང་གིས་སྐྱེས།

འདས་བའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རིང་།  གྲོད་པའི་ཚིལ་ལུ་ནི་ངའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།   དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དུས།  སྐབས་རེར་རྒྱལ་ཁ་ཉི་ཚེ་བ་རེ་ཐོབ་མྱོང་ནའང་།  ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཉེས་ནམ་ཤོར་ལ་ཉིན་ཤས་ཀྱི་ནང་དུའང་ཚིལ་ལུའི་མགོ་བོ་གྲོག་གྲོག་བྱས་ནས་འབུར་ཡོང་།

དྲ་རྒྱའི་དུས་རབས་འདིར། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་གོང་ནས་དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ་ལ་ལྟ་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ངའི་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།།   ཁ་ཤགས་སྒྱུ་རྩལ་བ་བྷ་སྦི    ལི ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ཟུར་བ་ཟུང་གིས་ཡུག་ཊོ་སྦུབས་ནང་སྤེལ་བའི་༼སྟག་གི་གསུས་པ༽་ དང་འཇོ་ རོ་རྒན་གྱིས་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང༽་སོགས་ནི་བདག་གི་མིག་དང་རྣ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གྱུར་ཞིང་།  ཟླ་ཤས་སྔོན་ནས་སི་ཊན་ཧྥོར་སྒྲི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཀླད་པ་དང་དབང་རྩའི་སྐོར་ཆེད་མཁས་སློབ་དཔོན་ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ཀྱིས་དྲ་ཐོག་ཏུ་རིན་མེད་སྤེལ་གནང་བགྱི་བའི་༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽་གཏམ་གླེང་སྟེགས་བུ་ནི་བདག་གི་དགའ་མོས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།

སློབ་དཔོན་ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ནི་རང་གི་ཆེད་ལས་ལ་ངེས་པ་དོན་གྱིས་རྒྱུས་མྱོང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་ ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མཁས་པའི་་གདན་ཐོབ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན།  ཁོང་གི་ལས་ཞོར་དུ་མྱུར་ཚད་ཆེ་ལ་རྙོག་འཛིང་ལྕི་བའི་དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རྒྱུན་པར་འཕྲད་བཞིན་པའི་སེམས་སྡུག་དང་གཉིད་མ་ཁུག་པ་བཅོས་པ།  དྲན་པ་གསོ་ཐབས། ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་གི་གཤེད་མ་སྟེ་འབྱུང་ལུས་ཀྱི་ཞག་ཚིལ་ཕུང་གསོག་བཞུ་སྟངས་ཐེ་བའི་ བརྗོད་གཞི་སྣ་མང་ཐོག་ཚད་ལྡན་དཔྱད་གླེང་བདུན་རེའི་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་དྲ་ཐོག་ལ་སྤེལ་གྱིན་ཡོད།  ཁོང་གིས་དེ་རིང་བར་གསེར་ནག་ལས་ཀྱང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དཔྱད་གླེང་བརྙན་ཕབ་ལེའུ་༡༠༡ ཙམ་ཡུག་ཊོ་སྦུབས དང་Spotify་ཞེས་འབོད་པའི་སྒྲ་སྒམ་ནང་སྤེལ་ཡོད་པ་མི་ས་མང་པོས་ལས་ཞོར་དུ་བལྟ་ཉན་དང་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།

ལྷག་པར་དུ་ལེའུ་༤༡་ ནང་སྙུང་གནས་སྐོར་དེང་རབས་ཚན་རིག་ཆེད་མཁས་པའི་ཉམས་ཞིབ་གྲུབ་དོན་གང་ཡོད།   དུས་བཀག་སྙུང་གནས་ཇི་ལྟར་སྲུང་བརྩི་བྱེད་སྟངས་དང་ དེའི་དགེ་ཕན་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཡོད་ལ།    ལེའུ་་༥༢་ནང་ཧར་ཝུར་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་མཁས་དབང་ སྒྲེ་ཝི་སྒྲི་   སན་ཁི་ལར་ལགས་དང་ལྷན་དུ་སྙུང་གནས་ཀྱིས་ཚེ་ཚད་བསྲིངས་བ་དང་རྒ་བ་ལྡོག་པ་དང་རྒ་བ་ནར་འགྱང་ཐུབ་པའི་སྐོར་དབང་རྩ་རིག་པ་དང་དང་སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་ནང་བཙུད་དེ་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོར་བགྱིས་གནང་ཡོད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་གོ།

ང་ཚོ་ལ་རིང་ནས་འཆའ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་དགེ་མཚན་ནི་ གྱི་ན་བ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་བདག་ལྟ་བུའི་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ནའང་།    འདས་བའི་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གང་དུའང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གང་ཡང་མ་བསྲེས་པར་ཉིན་རེའི་ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ཐོག  དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ནང་ཚུད་དུ་ཟས་དང་བཏུང་བ་ཐུན་རེ་བཏང་ཚར་བ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ཉིན་གྱི་གུང་ཚིགས་བར་བཟའ་བཏུང་གང་ཡང་མ་བསྟེན་པ་བྱས་པ་ལ་དེ་རིང་བར་ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་ཕོན་ཊི་བཅུ་བརྒལ་བ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཐོག    ལྟོ་བ་དང་མཚང་རའི་གཡས་གཡོན་གྱི་ཚིལ་ལུ་ཞུ་ནས་འབྱུང་ལུས་ཡང་ཟོར་ལྡན་ལ། རྣམ་རིག་གསལ་ཞིང་དྭངས་པ།    སེམས་ཁམས་ལྷོད་ཤིག་སེ་གྱུར་བ་ནི་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད།

གཤམ་དུ་།  རང་སེལ་ཟེར་བ་ སྙུང་གནས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཕུང་བོའི་ཕྲ་ཕུང་ཤི་རོ་འམ་གད་སྙིགས་སུ་གྱུར་བ་ཕྲ་ཕུང་གསོན་པོར་གནས་པའི་ཁ་ཟས་ལ་བསྟེན་དེ་ཕུང་བོས་རང་ཁ་རང་གསོ་དང་རང་ཉིད་གཙང་བཟོའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ།  ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་ ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ ་  ལགས་ཀྱིས་གྲོ་ཕྱེ་སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་བྱེད་ལས་སྟེང་ནས་བདེན་དཔང་ར་སྤྲོད་བྱས་པར་༢༠༡༦ ་ལོའི་ནོ་ཝེལ་གསོ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བ་དེས་ཤར་ཕྱོགས་པའི་རིག་གཞུང་ཁྲོད་གདོད་ནས་ཕྱག་ལེན་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་དགེ་ཕན་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པས་དོ་སྣང་དང་གདེང་འཇོག་སླེབས་ཡོད་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།   རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་ཞིག་གིས་དྲི་བ་བཏང་བ་ལ། ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་ཀྱིས་བཀའ་ལན་གང་འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་བཀོད་དེ་རྩོམ་ཐུང་འདི་མཇུག་བསྒྲིལ་བར་བྱ།

རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་དེས།

“ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་སྐུ་ཁམས་བཟང་།    དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཉམས་ལེན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན  །ཡིན་ནའང་། སྙུང་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་སེལ་སྐོར་ལ་ནོར་ཝེལ་བྱ་དགའ་མ་བསྩལ་བར།  རྒྱ་གར་བ་མང་པོ་ཞིག་ནས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་ཚན་རིག་ལ་མི་མཐུན་ཞིང་གཏན་ཚིགས་དང་མ་འཐུས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད་མོད།།    ད་ལོ་ནས་བདག་གིས་ཀྱང་སྙུང་གནས་བསྲུང་བའི་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན།།    (སྐབས་འདིར་ས་ཏྭི་གུ་རུ་དང་ཚོགས་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་གད་མོ་བགད)” །          ཁོས་མུ་མཐུད་དེ་    “བྱེད་ལུགས་རྙིང་བར་བརྩིས་བའི་གནའ་བོའི་ཕྱག་ལེན་ཕན་ཐོགས་ལྡན་པ་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་པས་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་རྗེས་གཞི་ནས་ག་གོར་མེད་པར་མི་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ནམ།” 

ས་ཏྭི་གུ་རུས་ལན་དུ།   “དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།

”ཅེས་སྨྲས་བ་དང་འདུ་རྭའི་མི་ཚོགས་ཧབ་ཆ་དི་རེའི་ངང་དགའ་བསུའི་ལག་པ་བརྡབས།  

ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲི།   Jackson Height

༢   དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ། Podcast

༣   བྷ་སྦི    ལི།    Bobby Lee

༤     ༼སྟག་གི་གསུས་པ༽ Tiger Belly

༥    འཇོ་ རོ་རྒན་Joe Rogan གྱི་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང  Joe Rogan Experience༽

༦     ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན།   Andrew Huberman

༧    ༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽ ༼Huberman Lab༽

༨   རང་སེལ།   Autophagy

༩   ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ །    Yoshinori Ohsumi 

འབྲེལ་ཆགས་དྲ་གནས་འབྲེལ་ཐག་ཁག་ཅིག

༡ སྟག་གི་གསུས་པ་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@TigerBelly/featured&lt;/nowiki&gt;

༢  ཇོ་ རོ་རྒན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@joerogan&lt;/nowiki&gt;

༣  ཧོ་སྦིར་མན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@hubermanlab&lt;/nowiki&gt;

༤ ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལ་དྲི་བ་དང་ཁོང་གི་བཀའ་ལན།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/watch?v=DnRQJzK6yvI&lt;/nowiki&gt;    


'''རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།''' 

ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་དང་དམར་ཟས་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དབར་ལ་ཁ་རྩོད་དང་། མཚང་འབྲུ། སྡང་ཟུག ཐ་ན་གྲིས་རྒྱག་རེས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད།

ཕ་ཡུལ་ཨོ་གླིང་ནས་ཡིན་པའི་རྐེད་ཕྲ་མ་ ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན་ཟེར་བས་རང་ལུས་ལ་ཁྲག་རྫུན་འབྱུག་པ་དང་། ལུས་གཅེར་ཧྲེང་མའི་ངོ་ལ་ཚོན་རྩི་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཐིག་ལེའི་རྒྱན་ཕབ་ཏེ་བ་གླང་ཁྲ་ཁྲའི་ཤ་ཚུགས་སུ་བྱས་པ། ཁྲག་ཚོན་གཏོར་བའི་ལུས་རྗེན་ཕྱི་ནང་གསལ་བའི་འགྱིག་ཤོག་ནང་བཏུམ་ཏེ་བཤས་ཤའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ།། སྐེ་གཏུབས་ཁྲག་དམར་འཛར་བའི་རྣམ་ཅན་གྱི་དུད་འགྲོའི་མགོ་གཟུགས་ལག་ཏུ་ཐོགས་པ། ལྕགས་ཟྭ་བརྒྱབ་པའི་སྒྲོག་ཐག་སྐེ་ལ་བསྒྲིལ་པ་སོགས་ཐབས་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྤྱད་དེ། KFC དང་ མ་ཁི རྡོ་ནྭ་ ཟ་ཁང་དང་། བཤས་ཤ་འཚོང་ས། རྟ་རྒྱུག་བྱེད་ས། དུད་འགྲོའི་པགས་པ་དང་བ་སྤུ་རུས་སོའི་རྒྱུ་ཆ་ལས་བྱས་བའི་ཆས་གོས་ཚོང་ཁང་སོགས་སུ་ཕྱིན་ནས། ཐང་ལ་ཁྲག་ཚོན་བྱོ་བ་དང་། ཕྱུགས་ཟོག་བཤའ་ཁ་མར་བཤས་རྭ་ནས་ངུ་རྒྱངས་བྱེད་པའི་སྒྲ་འཇུག་སྐད་ཆེན་པོས་གཏོང་ཞོར། “ཁྱོད་ཚོ་ཕྱུགས་ཟོག་ལ་མནར་གཅོད་གཏོང་མཁན་རེད། “ “ཁྱོད་ཚོ་ལག་དམར་རེད།” “སྔོ་ཟས་གཙང་མ་བསྟེན་རོགས། ” “སྔོ་ཟས་བསྟེན་ན་རྒྱོ་ཡུན་རིང་།”་ ཟེར་བ་མཚོན་པའི་སྦྱར་བྱང་གནམ་ལ་འགྱོག་པ་དང་འབོད་ཚིག་ཁ་ནས་སྒྲོག་པ་སོགས་དུད་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ལ་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོ་མོ་ལ་དགའ་བསུ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱིས་ཁོ་མོར་ཁོང་ཁྲོ་དང་སྡང་ཟུག། ཁྱི་མོ་དང་བཤང་འཚོང་མར་ཡང་འབོད།

ཁོ་མོ་ནི། རང་ལོ་ཉེར་གསུམ་སྟེང་དམར་ཟས་སྤངས་དེ་དཀར་ཟས་ལ་ཞུགས་ཏེ། དུད་འགྲོའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཁྲོད་གྲགས་ཆེ་བ་དང་དོ་སྣང་འདྲེན་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ཡང་ཁོ་མོའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ལྟ་བུར། གསར་འགོད་པ་དང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་གཙོ་སྐྱོང་བ། རྩོམ་པ་པོའི་མིང་ཐོབ་ཡོད་པའི་དབྱིན་ཇི་བ་ ཕིར་སི མོར་རྒན་ ལགས་ནི་ཝེ་རྒན་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྡང་ཟུག་དང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚབ་མཚོན་ལྟ་བུར་བགྲངས་ཆོག     ཁོས་རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱི་བའི་ ༼ ཕིར་སི མོར་རྒན་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག༽་ཅེས་བའི་རྒྱང་བསྲིང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་དུ། ༼དུད་འགྲོ་གྱེན་ལངས་ཚོགས་པའི་༽་མགྲིན་ཚབ་པ་བུ་མོ་ འོར་ལ   ཁ་གྭི་ལིན་ ཞེས་པ་སྐད་བཏང་དེ་བཅར་འདྲི་བྱེད་དུས། ཁོ་མོས་ཤན་འཚོང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་འཚེ་ག་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐབས་ལན་ཤས་བྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པར་ཁོ་མོའི་ཁ་བཀག་ཏེ། “ … …ཁྱོད་ཀྱི་ཟ་མ་ག་རེ་ཟ་གི་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱི་ཁམ་ལེབ་ཟ་གྱི་ཡོད་དམ། ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་གི་ཡོད་དམ། … ཁྱོད་ཀྱིས་་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད་དམ།” ཞེས་ཕར་ཁོ་མོའི་གདོང་ལ་གཟས་ཏེ་དྲི་བ་ཚ་ནན་བཏང་བ་ལ།

ཁོ་མོ་འུ་ཐུག་ཏེ་ལན་དུ། “ཡོད། ངས་རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་ཀྱི་ཡོད།…རྩི་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་ སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད”་ཅེས་པར། ཁམ་ལེབ་དང་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་གི་རྭ་བར་ཤིང་སྡོང་ལ་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་དེར་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་ཆེད་དུ་དབོར་འདྲེན་བྱས་པའི་ཁྱིམ་གསོས་བུང་བ་ཐེར་འབུམ་བརྒལ་བ་དུག་རྫས་ཀྱིས་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དཔེ་མཚོན་དུ་དྲངས་ཏེ། “ བུང་བ་སེམས་ཅན་རེད་དམ། …ཁྱེད་ཅག་གིས་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་འཁུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་། སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད…།“ ཅེས་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་གཙང་མར་འབོད་པའང་སྡིག་ཅན་ཡིན་པའི་མཚང་འབྲུ་བྱས་ཡོད།

ད་དུང་ཁོས་བརྙན་འཕྲིན་ལྡིངས་ཆ་དེ་རང་དུ། “ཁྱེད་ཅག་གིས་ང་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད ….འདི་ནི་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་ལུང་བ་ཞིག་དང་ངས་ཤ་ཟ་ཆོག་གི་ཡོད་རེད། ཁ་ཅིག་གིས་བུང་བ་བསད་དེ་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ལ་རོལ་ཆོག་ན་ངས་ཤ་ཟ་རུང་བར་ངེས”་ ཞེས་ད་ལྟ་རང་མ་ཁི་ རྡོ་ནྭ་ཟ་ཁང་ནས་སྐྱེལ་ཡོང་བའི་གླང་ཤ་བར་བཙུད་ཅན་Big Mac་འབོད་པའི་ཁ་ཟས་བག་ལེབ་ཞིག་གི་མགོ་ལ་སོ་འདེབས་བཞིན་ཟོས།

ཁོས་ད་དུང་དུས་སྐབས་གཞན་ཞིག་ཏུ། རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱིད་པའི་ལེ་ཚན་དེ་ག་རང་དུ། དུད་འགྲོ་རང་དབང་རྩོད་ལེན་པ་དང་དཀར་ཟས་པ་ཝེ་རྒན་ཕོ་གསར་ཞིག་ལ་ཁ་རྩོད་རྒྱག་ཞོར་གླང་ཤ་བསྲེག་མ་སྡེར་མ་གང་མདུན་ཅོག་སྟེང་བཞག་ཏེ་གྲིས་གཞར་བཞིན་ཟོས།

ཕིར་སི མོ་རྒན་ལགས་ཀྱིས་མི་ས་ཡ་མང་པོས་ལྟ་ཉན་བྱེད་པའི་ལྡིངས་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་ནས་དཀར་ཟས་ཝེ་རྒན་རྗེས་འཇུག་པ་ལ་དེ་འདྲ་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག་གི་རྒོལ་རྡུང་བྱེད་སྟངས་ནི་དངོས་གནས་སྐྱི་གཡའ་བ་ཞིག་རེད།

དམར་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་རིམ་ན་གསལ་ལེར་ཡོད་པ་ནི། དུད་འགྲོའི་ཤ་ཟ་ཐེངས་རེ་དང་ཁུ་ཁྲག་འཐུང་ཐེངས་རེར། དེ་ནི་ཞེད་པའི་མིག་གིས་རིིག་རིག་ལྟ་ཞིང་། སྐྲག་པའི་སྙིང་ཆུང་ལྟིག་ལྟིག་ལྡིང་བའི་སྲོག་ལྡན་མགོན་མེད་སྐྱབས་མེད་ཅིག་གསོད་གཏུབ་བཅད་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱར་བའི་ཤ་ཁྲག་ཡིན་པར་རྩོད་པ་མེད་ལ། སྡིག་ལས་དེ་ནི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་གིས་ཕྱོགས་ནས་བདེན་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དང་དེ་བདེན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡང་བྱ་མི་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་འདུལ་བའི་ལུང་འདྲེན་པ་དང་རྣམ་གསུམ་དག་པའི་ཤ་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་གཏན་ནས་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན།

དེ་མཚུངས། སྔོ་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་གྱི་ཕོར་སྡེར་ནང་གི མིག་ལ་མཛེས་ཤིང་ཁྲག་དྲི་མི་བྲོ་བའི་དཀར་ཟས་ཀྱི་རྒྱབ་ངོགས་ན་འབུ་རིགསཐེར་འབུམ་བརྒལ་བའི་ཚེ་སྲོག་གིས་རྒྱང་འབོད་བྱེད་པའི་དམྱལ་ཁམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་དེ་འདྲ་མཁྱེན་དཀའ་བ་ཞིག་མིན།

ངེད་ཁྱིམ་གྱི་ཕར་ངོས་ནི་ས་ཁྱོན་ཡངས་ལ་ཁ་ཞེང་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་སོ་ཡ་སྦིན་སྲེན་སེར་གྱི་ཞིང་ས་ཡིན། འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་ཞིང་ས་ཕྲུ་སློག་བྱས་མ་ཐག་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པའི་བྱ་དང་བྱེའུ་ཞིང་ཁ་དེར་བབས་ནས་ས་ཁར་དེད་པའི་འབུ་གསོན་པོའི་རྒུམ་བུ་འཐུ་དུས། སྙིང་ལ་ཙག་ཤད་ཅིག་རྒྱུག་ལ། ཁ་ནས་ཨ་ཁ་ཟེར་བའི་སྐད་ངན་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་ཤོར་འགྲོ། ད་དུང་། ཞིང་ལ་ཆུ་ལུད་སྦྱོར་སྐབས་དང་བཙས་བརྔ་སྟོན་སྡུད་ཀྱི་དུས་སུ་ དེར་གནས་ཙི་ཙི་དང་ཨ་བྲ། ཚང་སྦུབས་ཀྱི་བྱེའུ་ཕྲུག་དམར་རྗེན། རི་བོང་། སའི་སྟེང་འོག་དང་ལོ་ཏོག་གི་འབྲས་བུ་དང་ལོ་འདབ། རྩ་བ། གཞུང་རྟ། ཤུན་བུར་སྐྱབས་འཚོལ་བའི་སེམས་ཅན་ཕྲ་མོ་ག་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི། འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་གཅིག་པུ་མིན་པར། སྔོ་ཚལ་དང་ཤིང་འབྲས་ཐོན་བསྐྱེད་སོགས་ལའང་རིགས་བགྲེས་ཆོག།

ད་ཆ་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། ཤིང་འབྲས་འདེབས་འཛུགས་ཁྲོདའབྲུ་སྲིན་དང་སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་གཤེད་མ་གཏེ་བོ་ནི་དུག་རྫས་ཡིན་འདུག

རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་༼རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ༽་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལྟར་ན། “ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག ”་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ཆེས་གནོད་འཚེ་དང་གདུག་པ་ཅན་གྱི་དུག་རྫས་ནི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག། ཕྱིས་སུ་༼ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ༽་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས་ཟིན།

ཡིན་ནའང་། སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་མ་བྱས་ནས་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རྗེས་ཀྱི ལོ་རབས་དགུ་ཅུའི་ནང་དེའི་གདོན་སྤྲུལ་ལྟ་བུར་ ཎི་འོན་ ནི་གུ ་ཞེས་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་འཛམ་གླིང་ཁྲོམ་རྭ་ལ་ཐོན་ནས་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། སིལ་སྡོང་སོགས་ཀྱི་ཞིང་རྭ་དང་། སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་སོགས་སུ་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དུ་སྤྱད་དང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་ལ། སྦྱར་དུག་དེ་འབྲུའི་ས་བོན་ལ་འབྱུག་པ་དང་། ཤིང་སྡོང་གི རྩ་བ་དང་ས་འོག་ལ་སྦེད་པ། ཞིང་རྭའི་ཡུར་ཆུ་ནང་འདྲེན་པ།གཤེར་ཁུ་ལ་བསྲེས་ཏེ་ཆུ་གཏོར་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་ལ་ནང་ཚན་རིགས་བརྒྱད་ཙམ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་སྦྱོར་དུག་ཤེད་ཆེ་བ་ཁག་ཅིག་ཡོ་རོབ་དང་ཨ་རིའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་འགོག་ཐུབ་ཡོད་ནའང་། རྫས་སྦྱོར་ཚོང་ལས་ཁང་སྟོབས་ཆེན་ སྦེད་ཡིར ་གྱིས་རྒྱུ་སྟོབས་ལ་མ་དོ་ནས་དེ་ཆ་ཚང་བ་འགོག་ཐུབ་མེད། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་དང་ཚན་རིག་པ་དང་དོ་སྣང་ཅན་མི་སྒེར་མཉམ་རུབ་ཐོག་དུག་རྫས་དེ་གཏན་འགོག་ཆེད་ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ལ་གཏུགས་བཤེར་དང་། ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ནང་ཚན་འབུ་གསོད་དུག་རྫས་ཞིབ་གཤེར་ཐོ་འགོད་སྡེ་ཚན་གྱི་ལས་ཀ་ཚད་ལྡན་མེད་པའི་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད ། ད་དུང་གཞུང་ཁུངས་མིན་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་དྲ་ངོས་སུ་ཨ་རིའི་གཞུང་ཁོངས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ནི་ Department of Yes ་རེད་ཅེས་མཚང་མིང་ཡང་གདགས་ཡོད། དེ་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཔུང་ཤེད་ཆེ་བའི་དུག་རྫས་ཚོང་ལས་ཁང་གིས་གང་བགྱི་ལ་ལགས་སོ་ཟེར་བ་ལས་དུག་རྫས་སྦྱོར་བ་ཚད་འཕེར་ལྡན་མིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་རང་རྐྱ་འཕེར་བ་གནང་ཐུབ་མེད་པའིི་གོ་བརྡ་སྟོན་གྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་དུག་རྫས་འདི་ཨ་རི་ནང་དུ། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་ཡོངས་དཀར། སྲིང་བལ། བུ་རམ་མངར་ཤིང་གི་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་གོ་ལྔ་དང་སྲན་སེར་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུ་ཐོག་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་མིན། ཀུ་ཤུ་དང་ སེའུ་རིགས། ཁམ་བུ། ཚ་ལི་མ། རྒུམ་འབྲུམ། སྔོན་ཚལ་རིགས། ཞོག་ཁོག ཀྲོ་མ་ཀྲོ་སོགས་ཤིང་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད་མང་ཆེ་བའི་ཐོག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་འདུག

སྦྱར་དུག་འདིའི་བྱེད་ལས་ནི་འབུ་སྲིན་གྱི་དབང་རྩའི་ཕྲ་ཕུང་ལ་འབྱར་ཏེ། དབང་རྩའི་མ་ལག་གཏོར་བཅོམ་དང་། དུག་རྫས་ཕོག་ཤེད་ལྕི་བའི་རིགས་དབང་རྩའི་མ་ལག་ཞ་བོར་གྱུར་ནས། ལུས་པོ་འདར་གསིག་རྒྱག་བཞིན་ག་ལེར་འཆི། དུག་ཤེད་ཆེར་མ་ཕོག་བའི་རིགས་ལུས་སྲུང་ནུས་པ་ཉམས་པ་དང་། དྲན་ཤེས་བོགས་ལ་ཞྭ་བ། རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བའི་ནུས་པ་རྒུད་་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཕོག་པར་བྱེད།

ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་པས་ཎི་འོན ཎི་གུས་བསྒོས་པའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་འབྲུ་རྡོག་གཅིག་ལ་བུང་བ་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་འམ་དེ་ལས་མང་བ་གཞོམ་གཞིག་བྱེད་ནུས་ཡོད་པར་སྨྲ་ལ། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དམིགས་འབེན་ལྟེ་བ་ནི་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚལ་ཤིང་འབྲས་ལ་གནོད་པའི་འབུ་སྲིན་ཡིན་ནའང་། དེ་ནི་དུག་ཤེད་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། གནོད་འབུ་ལས་གཞན་ཞིང་ས་ལ་ཕན་པའི་འབུ་རིགས་གཞན་ཡང་ཐག་ཞོར་འབྲེང་འདྲུད་ཀྱིས་གནོད་འཚེ་ཕོག་པ་དང་། ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལ་གཏོར་བརླག་དང་། དེ་ལས་གཞན། དུག་རྫས་དེ་ཁོར་ཡུག་ནང་མི་ཞུ་བར་ཡུན་རིང་སྡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། སའི་རྟིང་ལ་བསྟིམས་པ་དང། ས་ཁར་ཆར་ཆུ་དང་རླུང་བུས་འཁྱེར་ནས་དུག་དེ་གཏོར་ཟིན་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་ལ་བཀྲམ་འཐོར་འགྲོ་བར་བྱེད།

ད་དུང་དུག་རྫས་དེ། ས་བོན་བརྒྱུད་ནས་རྩ་བ་དང་གཞུང་རྟ།ཤུན་པ། ཡལ་ག ལོ་མ། ཟེ་འབྲུ། གང་བུའི་མངར་ཆུ། འབྲས་བུ་སོགས་ཀྱི་ནང་འཐིམས་དེ་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་སྡོང་གི་ཆ་གང་སར་གནས་བ་དང་དེ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་འབུ་སྲིན་གྱི་རིགས་གཙོས་སེམས་ཅན་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ལ་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཀྱི་ཡོད་འདུག

འཛམ་གླིང་གི་མིས་སྤྱོད་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སུམ་ཆའི་གཅིག་ནི་བུང་བ་གཙོ་བའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་།ཕ་ཝང་། བྱེའུ་ཕྲན། རང་བྱུང་རླུང་བུ་སོགས་ཀྱིས་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་དབོར་འདྲེན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བགྱིད་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན་འབྲས་སྨིན་ལེགས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁ་ལི་ཧྥོར་ཉི་ཡ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དེ་ནི། འཛམ་གླིང་གི་ཁམ་ལེབ་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུའི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཨ་རི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཕོན་ཆེ་ཐོན་སའི་ཕ་ས་ལ། རྒྱ་ཁྱོན་ཨི་ཀ་བརྒྱད་འབུམ་ལོང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་སིལ་སྡོང་རྭ་བ་ལ་དཔྱིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མིས་གསོས་བུང་བ་ས་ཡ་གཅིག་དང་དྲུག་འབུམ་ཙམ་དེ་གར་དབོར་འདྲེན་གྱིས་ཤིང་སྡོང་གི་མེ་ཏོག་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ལས་ལ་བསྐུལ་གྱི་ཡོད་པའི་ཁྲོད། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དུག་ཕོག་ནས་ཤིག་རྐྱེན་ཐེབས་པ་བརྒྱ་ཆ་བཞི་བཅུ་ནས་ལྔ་བཅུ་ལ་ཟིན་པར་བཤད། དེ་ལ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་མཁས་པ་དང་འབུ་སྲིན་རིག་པ་ཞིག་འཇུག་པས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ཏུ་ ནི་འོན ནི་གུ་ནི ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བཀག་ཟིན་པའི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་རྫས་ལྟར་གནོད་འཚེ་ཅན་ཞིག་དང་། སྦྲང་རྩི་གསོག་མཁན་བུང་བ་དང་འབུ་སྲིན་གྱི་ཐོག་ལྡབ་མང་གིས་གནོད་ཚབས་ཆེ་བ་བརྗོད།

ང་ཚོས་རང་གི་ཁ་ཟས་ཆེད་འབུ་སྲིན་ཉམ་ཆུང་ཐོག་དུག་བཏབ་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་སྐྱིད་པའི་ཚང་གནས་གཏོར།། གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་ཤུལ་དུ། ད་དུང དཀར་ཟས་དང་རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ཞེས་འབོད་རྒྱུ་ཞིག་གང་ན་ལྷག་ཡོད།

མགོ་བོ་རུམ་ལ་བཅུག་ཏེ་བསམ་གཞིགས་ཤིག་བྱས་ཚེ། རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ངོ་མ་ཞིག་འཇོག་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། རྫུ་བག་ཅན་གྱི་ཝེ་རྒན་ཚོ་དཔེ་མཚོན་དུ་མི་འོས་ལ། ། རྒྱ་གར་གྱི་གཅེར་བུ་བ་ཚོ་ཡང་མི་རུང་ན། བྲག་དཀར་རྟ་སོར་ཟྭ་ཆིག་སྔོ་ལྡུམ་ལ་རོལ་མཁན་རྗེ་མི་ལ་ཁོང་འོས་པ་འདུག་གམ་འདྲི་བཞིན་རྗེ་མི་ལའི་རྣམ་མགུར་སླར་ཡང་བམ་ཀློག་ཅིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་།

རྗེ་མི་ལ་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས། ཨ་ནེས་ཞིང་རིན་ལ་ཕུལ་བའི་ཕྱེ་ཁལ་གསུམ་དང་། ཐུལ་གོག་གཅིག རས་གོས་ལྡང་གཅིག ད་དུང་མར་ཚིལ་འདྲེས་པའི་ཆུ་སྡོར་ཕུལ་བའང་བསྣམས་འདུག འདིའི་སྐབས་ཀྱི་ཚིལ་ནི་ཤ་ཚིལ་ཡིན་ཚེ། རྗེ་ཁོང་རི་ལ་ཡེངས་མེད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས་ད་དུང་རྣམ་དཀར་དགེ་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ཞིག་རེད་མི་འདུག དེར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལོ་བཞི་ཙམ་སོང་བ་ན། འཚོ་རྒྱགས་ཟད་ནས་སྒྲུབ་ཕུག་གི་སྒོ་ཕྱི་ལ་བུད་ནས་ཟས་འཚོལ་ཏུ་ཞབས་ཐང་ལ་ཕེབས་པ་ན། ཉི་མ་དྲོ་ས། ཆུ་བཟང་ས་ཞིག་ན། ཟྭ་ཚོད་མང་པོ་སྐྱེས་པ་མཇལ་འདུག། ཟྭ་ཚོད་བཟང་བའི་གནས་དེ་ནི་ཁོད་ཡངས་ཤིང་མཐོང་ཡེལ་ཆེ་བ། ཡིད་ལ་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་ལགས་པས་དེ་གའི་ཕུག་པ་ཞིག་ནང་གནས་སྤོར་ཏེ་ཟས་སུ་ཟྭ་ལྡུམ་རང་བསྟེན་ཏེ་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། ཟྭ་ཆིག་ཁོ་ན་བསྟེན་ཕྱིར་ལུས་ཀེང་རུས་ལྟར་སོང་ཞིང་སྐུ་མདོག་ཟྭ་པོའི་མདོག་རང་དུ་གྱུར་ནས། ཐ་ན་སྐུ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའང་སྔོ་ཞོ་ལེ་བྱུང་ཡོད་འདུག གྲོད་གསུས་མ་བདེ་བ་དང་ཟྭ་བཞེས་པའི་སྒྲེག་པ་ཆིལ་ལི་ལི་བྱུང་བ་འང་གསུངས་འདུག དུས་སྐབས་དེའི་རྗེ་བཙུན་མཆོག་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་བགྲང་ན་མི་འོས་མེད་པ་འདྲ།

དེ་ལྟར། ཟྭ་ལྡུམ་རང་བཞེས་ནས་ལོ་གཅིག་སོང་བ་དང་། སྐུ་ཡི་ན་བཟའ་ཡང་ཟད་པས། ཨ་ནེས་ཕུལ་བའི་གོས་དང་ཕྱེ་སྒྱེ་རལ་བོ་ཆད་མ་མཐུད་དེ་སྐུ་ལུས་ལ་གསོལ་དེ་མུ་མཐུད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཡང་ལོ་གཅིག་སོང་། སྐབས་དེ་ཤད་ཅིག་ལ་ཁྱི་ར་བ་འགའ་རྗེའི་བྲག་ཕུག་ནང་འཛུལ་ནས་ཡར་བལྟ་མར་བལྟ་བྱེད་དུས། ཟས་སུ་ཟྭ་ཁོ་ན་དང་སྐུ་ལུས་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོདཔ་མཐོང་འདུག དེར་ཁྱི་ར་བས་ཤ་མང་པོ་དང་རྒྱགས་ཕྱེ་ལྷག་མ་གང་ཡོད་པ་རྗེ་ལ་ཕུལ་བ་རྗེས་མི་ཟས་ཟ་རྒྱུ་རྙེད་སོང་ཞེས་དགའ་ཚོར་དང་བཅས་ཤ་བཞེས་འདུག་ལ། ཤ་ཚོད་བཞེས་པར་སྐུ་ལུས་བདེ་འབོལ་ལེ་དང་ ཁམས་དྭངས་སིང་བ། རིགས་པ་ངར་ཆིལ་ལེ་བྱུང་འདུག ཕྱིས་སུ་སྲིང་མོ་དང་མཛེས་སེ་ཡང་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་རྗེ་བཙུན་མཇལ་དུ་སླེབས། པེ་ཏ་མགོན་སྐྱིད་ཀྱིས་རྒྱགས་རྟེན་དུ་ཤ་ཕུལ་བ་མི་གསལ་ཡང་། མཛེས་སེས་རྗེ་ལ་ཤ་མར་རྙིང་བའི་འཚོ་རྟེན་ཕུལ་འདུག

ཕྱིས་སུ་རྗེ་ཁོང་ལ་ཕྱི་གངས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་སྐབས་གཉའ་ནང་དུ་རྩར་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་ཆས་སུ་ཕྱེ་བྲེ་དོ། འབྲས་བྲེ་གང་། ཤ་གཟུག་གཅིག མར་ཞོགས་གཅིག་ཕུལ་བ་རྣམས་བསྣམས་ཏེ་བདུད་འདུད་ཕུག་མོ་ཆེར་བྱོན་ནས་བཞུགས་འདུག དེར་བཞུགས་རིང་ནུབ་ཅིག་ཁ་བ་འབབ་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ཉིན་མཚན་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གངས་བབས་པས་འགྲུལ་ལམ་ཆད་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་སོང་བ་ན། སློབ་འབངས་ཚོས་རྗེ་བཙུན་སྐུ་གྲོངས་བར་ཐག་བཅད་ནས་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་བགྱིས། ཕྱིས་ལོའི་ས་ག་ཟླ་བ་ལ་གངས་ལམ་སྟ་རེས་གསིལ་ཏེ་རྗེའི་སྐུ་པུར་གདན་འདྲེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན་རྗེས་མགུར་ལེན་ཞིང་བཞུགས་པ་མཇལ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྔོན་ལོ་འཁྱེར་བའི་འཚོ་ཆས་ལས་ཕྱེ་བྲེ་གང་མ་གཏོགས། འབྲས་དང་ཤ་བཞེས་ཡོད་མི་འདུག དེར་སློབ་བུ་གཤེན་རྡོར་མོས་རྗེ་བཙུན་ན་ནིང་ལས་ཀྱང་སྐུ་མདངས་ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་འདུག་པ་ལྷ་འདྲེས་ཞབས་ཏོག་བགྱིས་སམ་རི་དྭགས་ཀྱི་ཐེད་རོ་རྙེད་ནས་བཞེས་སམ་དྲིས་བར། རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཁོང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཟིན་པས་ཟས་རགས་པ་ཆེར་བརྟེན་མི་དགོས་པ་གསུངས་འདུག་ན། ཏིང་འཛིན་ཟས་སུ་སྤྱོད་པའི་གྲུབ་པ་བརྙེས་ནས་བཟུང་འཚེ་བའི་སྡིག་ཟས་གཏན་སྤངས་ཀྱིས་ཏིང་འཛིན་དང་སྔོ་ཟས་སྤེལ་མར་བསྟེན་ནས་བཞུགས་པ་ཨེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ལ།  རྗེས་སོར། བྱང་ཆུབ་རྫོང་དུ་ཡོན་བདག་ལྷ་འབར་ལ། “ ང་རིགས་དྲུག་འཁྲུལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ།། རྣམ་ཤེས་འཁྲུལ་བའི་ཁྱེའུ་ཆུང་འཁྱམས།། ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་མྱོང་།། རེས་འགའ་ལྟོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་བྱུང་། །རོ་སྙོམས་ལྡུམ་བུ་ཟས་སུ་ཟོས།། … … ང་ནི་ཟས་མེད་ལྡུམ་བུ་བ།། ང་ནི་གོས་མེད་གཅེར་བུ་བ།།”་ཞེས་དང་ གཉི་ཤང་འགུ་རྟ་རུ་ཁྱི་ར་བ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལ། “ཟྭ་དང་རུག་པ་ཐུལ་བ་གསུམ།། འདི་གསུམ་མི་ལའི་ཁ་ཟས་ཡིན།། ཟས་འདི་གསུམ་གྱི་ཡོང་ན་རས་པའི་ཕྱི་ལ་ཤོག” ་ཅེས་དང་། ཕྱིས་སུ། མཆོང་ལུང་ཁྱུང་རྫོང་དུ་ཤིང་འཐུ་ལ་བྱོན་སྐབས་བླངས་པའི་མགུར་དུའང་།  “སྡིག་ཟས་སྤངས་པའི་དཀའ་ཐུབ་འདི།།ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡིན།།”་ཞེས་རྗེ་རང་གིས་ཞལ་གསལ་བོས་རང་ཉིད་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་པ་ཞིག་ཡིན་གསུང་འདུག

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢ཚེས༢༢་ལ། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན།     Tash Peterson

༢  ཕིར་སི མོར་རྒན།   Piers Morgan

༣  ཁམ་ལེབ།  Almond

༤  སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་།  Avocado 

༥   ཝེ་རྒན།   Vegan

༦  སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི།  DDT

༧  ཎི་འོན་ ནི་གུ།  ''Neonic'' ''pesticide''  

༨   སྦེད་ཡིར། Bayer</text>
      <sha1>0wngyrcsimovcp0fdak0z6y7yu32r0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>162768</id>
      <parentid>162767</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T08:59:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50723-08</username>
        <id>36638</id>
      </contributor>
      <origin>162768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="414580" sha1="7ry687m28g9cve5nwqau8l6fz3t34p4" xml:space="preserve">[[File:རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ།.jpg|thumb|རི་སྤྱང་ཁེེར་འགྲོ།]]
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་ནི་ལུས་སེམས་དུད་དེ་ངན་སོང་ལ་འགྲོ་མཁན་བྱོལ་སོང་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་པར། བོད་སྐད་སྨྲ་ཞིང་། བོད་ཡིག་འབྲི་ཤེས་མཁན་གྱི་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་འདུག ཧ་ཧ།    
 
ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་ནང་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ཅིག་ནི་༼[http://www.khabdha.org/?p=5264 ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན]།༽་དང་༼[http://www.khabdha.org/?p=5474 རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།]༽།  ༼[http://www.khabdha.org/?p=12208 བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ།]༽།   ༼[http://www.khabdha.org/?p=15965 ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ]༽།    ༼རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།[https://tibettimes.net/2022/12/27/223471/]༽་ དང་། གཞན་ཡང་ད་ཆ་ད་དུང་པར་སྐྲུན་བྱས་མེད་པའི་&lt;&lt;ཕྱི་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དྲན་ཐོ&gt;&gt; ་སོགས་མཆིས།


'''རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་ལྷུག་རྩོམ་བདམས་བཀོད།'''


ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།    (༡)  

ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟེང་མི་རིགས་དཀར་པོ་དང་མི་རིགས་ནག་པོ་སོགས་མ་སླེབས་སྔོན་ས་འདིའི་ས་བདག་དང་གནས་འདིའི་གནས་བདག་ངོ་མ་ནི་དེང་སང་དབྱིན་སྐད་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་1་ཞེས་འབོད་པའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཤ་མདོག་སྨུག་པོ་ཅན་འདི་ཡིན་འདུག

མཁས་པ་མང་ཆེ་བས་མི་རིགས་འདི་ལོ་ཁྲི་འམ། ཡང་ན་ཁྲི་འགའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ནས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡའི་སོག་ཡུལ་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པར་བཞེད་ལ། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་གི་ས་མཚམས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་དེང་སང་ནང་བཞིན་རྒྱ་མཚོས་བར་ཆོད་མེད་པར་སྐམ་སའམ་ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པའི་འཁྱག་རོམ་གྱིས་སྦྲེལ་ཡོད་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད ། དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་བའི་འཁར་རྟེན་གནག་ཕྱུགས་ཀྱི་རྗེས་འདེད་བྱེད་ཀྱིན་དང་ཐོག་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ནུབ་བྱང་གི་མཐའ་སྣེར་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་འབྱོར། དེ་ནས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་ཁྱབ་འདུག། ཁོང་རྣམས་སྐབས་དེར་ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་ཁྱུ་གཅིག་བྱས་ནས་སླེབས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་ལ། ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་གསུམ་སྔ་ཕྱི་བྱས་ཏེ་སླེབས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཡང་མཆིས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་འདི་ཚོ་ཁག་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སུ་གྱེས་ནས་སྐད་རིགས་དང་ཡུལ་གོམས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཡོད་འདུག

ཡང་མི་རིགས་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད་བཞེད་ཚུལ་གཞན་དག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ། མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཤེས་རིག་དང་རྒྱ་ནག་གི་་གནའ་བོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་རིག་བར་འདྲ་ས་ཡོད་པས་རྒྱ་ནག་གམ་ཉི་ཧོང་ནས་གྲུ་གཟིངས་ལ་བསྡད་དེ་ཡོང་ཞེས་དང་། ད་དུང་ཨེ་བཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཤིག་ལ་བོར་བརླག་ཕྱིན་པའི་མི་རིགས་ཚོ་བ་བཅུ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་བུ་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་མཁན་ཡོད་ལ། ཡོ་རོབ་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་མཆེད་པའི་བསམ་ཚུལ་འདོད་མཁན་སོགས་ཀྱང་མཆིས་མོད་ད་བར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དཔང་རྟགས་ཡིད་ཆེས་རུང་བ་གསར་རྙེད་བྱུང་མི་འདུག ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་གླིང་གཞན་ནས་ཡོང་བ་མི་འདོད་པར་ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ངོ་མ་དང་ཕ་ཡུལ་འཁྲུལ་མེད་ནི་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདི་རང་ཡིན་པའི་བཤད་རྒྱུན་འདུག ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་མིན་པར་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་ནས་ཕར་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཕྱོགས་ལ་མཆེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གདོང་དབྱིབས་དང་ཤ་མདོག གཟུགས་བྱད། གཤིས་སྤྱོད་སོགས་བོད་སོག་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་པ་དང་འདྲ་ས་མང་པོ་འདུག ཞུང་ནུའུ་ འམ ་ཧུང་སི་ ཞེས་བའི་ ཤར་གླིང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་མཆིས།

དེང་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་འཁྲབ་སྟོན་གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་སྒྲུང་དཔེ་དེབ་ཐོན་པ་མང་ཞིང་། གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་དེབ་དེ་ཚོའི་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་མདུང་ཐོགས། རྒྱབ་ལ་མདའ་གཞུ་འཁུར་ནས་རི་ས་དང་འབྲོག་ཐང་ནས་རི་གླང་གི་རྗེས་སུ་འཇབ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་རྔོན་པ། གཏུམ་དྲག་ཆེ་བའི་གཡུལ་འགྱེད་བྱེད་པ་སོགས་རང་ཡན་ཆེ་ཞིང་དྲེད་པོའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་སྟོན་ཐབས་བྱས་ཡོད་ནའང་། དོན་དངོས་སུ་ཁོང་ཚོ་རི་དང་ནགས་གསེབ་ཁོ་ནར་གནས་སྡོད་བྱས་ཏེ་རི་གླང་རྗེས་འདེད་བྱེད་པ་དང་རྔོན་རྒྱག་པ་ཁོ་ན་ཙམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར། ཁོང་རྣམས་སྔོན་ཚེ་རང་བྱུང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཕྱུག་བའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཁྱབ་ནས་ཐང་གཞུང་གཤིན་པོར་གནས་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་པ་དང་ཤིང་ལས་བཟོས་བའི་ཁང་བ་ནང་སྡོད་ཅིང་། ཟས་སུ་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་གཙོས་འབྲུ་རིགས་འདེབས་པ་དང་། འབྲོག་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཊི་ཕི་ཟེར་བའི་སྦྲ་གུར་གང་སར་གནས་སྤོ་ཆོག་པའི་ནང་སྡོད་ལ། འཚོ་ཐབས་སུ་རི་གླང་གསོད་པ་དང། རི་དྭགས་དང་འདབས་ཆགས་རྔོན་པ། རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ཚོད་འཐུ་བ་སོགས་བྱེད་ལ། མཚོ་དང་མཚེའུ་གཙང་བོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་མཁན་རྣམས་གཙོ་ཆེར་ཉ་དང་ཆུ་གནས་ཀྱི་སྲོགས་ཆགས་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐད་དང་ཤེས་རིག ལག་ཤེས་སྒྱུ་རྩལ་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་། གྱོན་གོས་དང་སྡོད་ཁང་། རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ནས་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་བ་ཡོད་འདུག

སྡོད་ཁང་དང་རྒྱན་གོས། མཚོན་ཆ།

སྲོལ་རྒྱུན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྡོད་ཁང་ཡང་ཊི་པི་སྤྲ་གུར་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་གི་ཤུན་པགས་དང་ཡལ་འདབ་ལས་བྱས་པ། ས་རྡོ་དང་འཇིམ་པ་ལས་བྱས་པ། ས་འོག་ན་བསྐྲུན་པའི་སྡོད་ཁང་། བྲག་སྐྱིབས་སུ་རྩ་འཇིམ་གྱིས་བསླངས་བའི་སྡོད་ཁང་། ས་སྤུངས་དེིའུ་འབུར་རྩེར་བཞེངས་བའི་སྡོ་ཁང་དང་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་ལེབ་ཆེན་ལས་བྱས་པའི་གངས་འཁྱག་གི་སྡོད་ཁང་སོགས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་མཐུན་པར་དབྱིབས་བཀོད་དང་རྒྱུ་སྤུས་ཅི་རིགས་སུ་མཆིས་སྐད།

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕྲེང་བར་བརྒྱུུས་བའི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་པར་སྤྲོ་ཞིང་། རྒྱན་ཆ་མང་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྐམ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ར་དང་རུས་པ་།སོ་དང་སྡེར་མོ་དང་། ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤུན་སྐོགས། གཞན་འཇིམ་རིལ་ལས་བྱས་པ། ཟངས་དང་རྡོ་རིགས་ལས་བཟོས་པ་སོགས་ཡོད་འདུག་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གཞི་སྡོད་པ་ཚོའི་ཁྲོད་དངུལ་དང་གཡུ་བྱུར་གྱི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་སྲོལ་ཆེན་པོ་ཡོད་འདུག དུས་རབས་སྔོན་མའི་མཇུག་ཏུ་བོད་མི་ཚོ་ཨ་རིར་དང་ཐོག་འབྱོར་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བོད་མི་དང་འདྲ་བའི་གདོང་དབྱིབས་དང་བཞིན་མདངས། ཁོང་ཚོིའི་གཡུ་ཡི་རྣ་ལུང་དང་སྐེ་རྒྱན་མཐོང་ནས་ཁོང་ཚོ་བོད་མིའི་རིགས་རྒྱུད་མིན་ནམ་གང་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཡང་བྱུང་འདུག ༡༩༧༩་ལོར་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་བ་མཆོག་ཐེངས་དང་པོར་ཨ་རིར་ཡུལ་སྐོར་བྱེད་རིང་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་གསུམ་གྱི་ཚོ་དཔོན་དང་ལྷན་དུ་མཇལ་འཕྲད་ཅིག་སྟེང་ཁོང་ཚོའི་གཡུ་ཡི་འདོགས་རྒྱན་གྱིས་ཡིད་འཕྲོག་ནས་དེ་གང་ནས་བྱུང་། ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱང་གཡུ་ཡི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་རྒྱུར་ཧ་ཅང་སྤྲོ་བོ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་མྱོང་ཡོད་འདུག

གདོད་མའི་དུས་སུ་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་ཀྱི་རྒྱུ་ལྟེ་བ་ནི་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་སྤུ་དང་པགས་པ། ཤིང་གི་ཤུན་པ་དང་འདམ་རྩ་སོགས་ཡིན་འདུག་ལ། བྱང་འཁྱག་རོམ་གྱི་ཡུལ་དང་གྲང་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་པགས་པ་དང་སྤུ་རིགས་མཐུག་པོ་དྲོད་དང་ལྡན་པས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡོང་ཁེབས་པར་གྱོན་ལ། ལྷོ་ཡུལ་དང་དྲོ་ས་ན་སྡོད་མཁན་ཚོས་གྱོན་པ་སྲབ་ཅིང་བསིལ་བའི་རིགས་བསྟེན་པའི་ཐོག་ལུས་ཀྱི་ཆ་མང་ཆེ་བ་རྗེན་པར་སྡོད་པ་ཡིན་འདུག

འོག་དཀྲིས་ཟེར་བ་ནི་གདོད་མའི་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐྱེས་བ་ཚོའི་རྒྱུན་བསྟེན་གྱོན་ཆས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མཉེས་འཕུར་མཐིལ་ཕྱིན་བྱས་པའི་རི་དགས་ཤྭ་བའི་པགས་པ་ནི་འོག་དཀྲིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བརྩི། འོག་དཀྲིས་ལེབ་རིང་མ་གྱོན་དུས་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིང་ཕོ་མཚན་དང་བཤང་ལམ་ཁེབས་པར་བྱས་ཏེ་འོག་ནས་ཡར་དཀྲིས་ཏེ་འོག་དཀྲིས་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་སྣེ་མོ་ཟུང་རྐེད་མཚམས་སུ་བཅིངས་བའི་ཀོ་བའི་སྐ་རགས་ཀྱི་བར་ནས་བླངས་ཏེ་མདུན་རྒྱབ་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས།། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཞན་རྣམས་གཅེར་ཧྲེང་ངེར་གོས་ཀྱི་གཡོགས་མེད་འདུག གྲང་བའི་དུས་དང་ཚེར་ལོག་དང་རྩི་་ཤིང་གི་གསེབ་ནས་རི་དྭགས་རྔོན་དུས་བརླ་ནས་རྐང་བའི་ལོང་ཚིགས་བར་སླེབས་པའི་པགས་ཁེབས་ཟེར་བ་གྱོན་ལ་དེའི་སྣེའང་འོག་དཀྲིས་ཏེ་ཀོ་བའི་རྐེད་བཅིངས་དེའི་བར་དུ་བསྣོལ་འཆིང་བྱེད།

ནམ་ཟླ་འཁྱག་པས་བསྡམས་པའི་གྲང་ལྷག་ནང་རི་སྐྱེས་ཤྭ་བ་སོགས་པགས་རིགས་ཀྱི་སྟོད་གཡོགས་སྒྱེ་ལུག་མ་ཟེར་བ་ཞིག་ཀྱང་གྱོན་རྒྱུ་ཡོད་འདུག སྟོད་ལྭ་དེ་སྒྱེ་མོ་ཞབས་བརྡོལ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་མགོ་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་གྱོན་ཆོག་ལ། དེའི་ཕྱི་ངོས་སུ་པགས་རིགས་ཀྱི་མཐའ་རྒྱན་དང་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན། ཕྲེང་བའི་ཕྲ་རྒྱན་སོགས་ཀྱིས་སྤུད་ཡོད་འདུག

གཞན་ཁོ་བ་ཚོས་དུས་ཆེན་དང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་དུས་མགོ་ལ་བྱ་གླག་དང་འདབ་ཆགས་གཞན་ཀྱིས་བྱ་སྒྲོས་བསླས་པའི་དབུ་རྒྱན་དང་། ལུས་ལ་རྒྱུ་ཆ་དང་བཟོ་དབྱིབས་ཚོན་མདོག་འདྲ་མིན་ཡིན་པའི་གོས་གྱོན་ཞིང། གདོང་ལ་འབག་གྱོན་པ་དང་ཚོས་འབྱུག་པ། ངག་ནས་མགུར་སྐྱོར་བ་དང་གླུ་ལེན་པ།། ལགས་པས་རྔ་བརྡུངས་བ་དང་གླིང་བུ་འབུད་པ། རྐང་བས་ཞབས་བྲོ་རང་བྱུང་མ་འཁྲབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ལམ་ནས་སྟེང་གི་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་ཆེ་བསྟོད་དང་སྐྱེད་མ་ལྟ་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཆེན་པོར་གུས་བརྩི་ཞུ་བ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱངས་དང་བགེགས་སེལ་གཡང་འབོད། དགྲ་བཟློག་དཔའ་བསྐྱེད་སོགས་མཚོན་པའི་ཆོ་ག་སྣ་མང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག།

རི་དྭགས་རྔོན་དུས་མདའ་གཞུའི་མཚོན་ཆ་མ་ཟད། གཡུགས་མདུང་དང་འཕེན་མདུང་། འུར་ཆ་དང་། རྡོ་དང་རུས་པ་ཤིང་ལས་བྱས་པའི་མཚོན་ཆ། རྙི་དང་ཞགས་པ་སོགས་འཁྱེར་ལ།

མདའ་རྩེད་དང་མདུང་རྩེད། རི་དྭགས་རྔོན་པའི་རྩེད་མོ། རི་གླང་འཇུ་བཟུང་། རྒོད་པོར་ཞགས་འཕེན་སོགས་སྟོབས་དང་དཔའ་ངོམས་་པའི་རྩེད་མོའི་རིགས་ལ་དགྱེས་ཤིང་། སྐྱེས་བ་ཕོ་རྣམས་དཔའ་བོའི་དགྲ་འཐབ་ལ་མཁས་ཤིང་ཆུང་དུས་ནས་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་གཞོལ་བའི་རྩེད་རིགས་དང་དཔའ་རྩལ་ལ་སྦྱངས་བ་བྱེད། བྱིས་པའི་ན་ཚོད་ཡོལ་ནས་དར་མིའི་ལམ་དུ་རྐང་བ་སྤོ་དུས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་དང་བཅད་སྒོམ་ལ་བཞུགས་པ། དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱང་གི་ཆོ་ག་བསྟེན་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་སྐད།

གཡུལ་ལ་འཇུག་དུས་གདོང་ལ་ཤིང་དང་རྡོ་དང་། རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཚོན་འབྱུག་ལ། གདོང་ཚོན་དམར་པོ་ལ་དགའ་སྣང་ཆེན་པོ་དང་། དགྲ་ལ་འཐབ་དུས་དཔའ་བོའི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་པ་ཡིན་ན་ཚོ་སྐོར་སྤྱི་མཐུན་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དཔའ་སྐྱེས་སྤྲོད། གཡུལ་སར་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་མིན་དེ་དགྲ་བོ་བསད་མིན་དང་དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གལ་ཆེར་མི་འཛིན་པར་དགྲ་ལ་ཇི་ལྟར་འཐབ་པ་དང་དགྲ་ཇི་ལྟར་འཇོམས་མིན་ལ་བལྟ་བ་ཡིན་ཟེར། དཔེར་ན་ཐག་རིང་ནས་མདའ་འམ་མདུང་འཕངས་ཏེ་དགྲ་བསད་པ་ལས། དགྲ་གསོད་མ་ཐུབ་ཀྱང་གཡུལ་སར་ཞུགས་པའི་ཕ་རོལ་བོའི་གཡུལ་དཔོན་སྟེང་རྒྱུག་ཏེ་ཁོའི་ལུས་ལ་ལག་པ་འཆང་བའམ་ཁུ་མཚུར་གཞུས་བ། ཡང་ན་རང་གིས་མཚོན་ཆས་ཁོིའི་ལུས་ལ་རག་ཙམ་བྱེད་པ་དཔའ་རུ་བགྲང་། གཡུལ་དུ་ཕ་རོལ་དགྲའི་གཡུལ་དཔོན་གྱི་ལུས་ཉིད་ལ་ལག་འཆང་མ་ཐུབ་ཡང་བཞོན་རྟའམ་མཚོན་ཆ་ལ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དཔའ་བོའི་ཁྱད་དུ་བགྲང་ནས་སྒྲོ་རྒྱན་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད་འདུག།

དཔའ་བོ་ལ་སྒྲོ་རྒྱན་སྤྲོད་སྲོལ་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐྱེས་ཕོ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱིས་གཙིགས་སུ་མཆོད་ཅིང་ཡིད་སྨོན་བྱེད། དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གང་ལྟར་ཡང་ལུས་ལ་རག་ནས་སླར་ལོག་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་ཐོབ། དགྲ་ལ་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པར་མ་ཟད། དགྲ་བསད། མགོ་པགས་བཤུས་ནས་སླེབས་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གསུམ་མཉམ་དུ་ཐོབ་སྐད། འདི་ལྟར་མི་ཚེ་ནང་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་མ་གཏོགས་མ་ཐོབ་པའི་ཕོ་རྒོད་ཡོད་ལ། སྒྲོ་རྒྱན་མང་པོ་བླངས་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དབུ་ཞྭ་ལོང་བའང་ཡོད་འདུག། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྐྱེས་རབ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་གཡུལ་ས་ནས་དགྲ་བོས་རང་གི་ལུས་ལ་རག་ཐུག་བྱུང་བ་དེ་ལས་ངོ་ཚ་ཆེ་བ་དང་དེ་ལས་ལ་རྒྱ་ཤོར་བ་ཞིག་མེད་སྐད།   སྐབས་འདིར་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོགས་སུའང་ཚོར་རླབས་འདི་འདྲ་ཞིག་འཕྱོ་སྟེ།

ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་དཔའ་རྒོད་བསམས་ན་བདག་ཀྱང་ཕོ་རྒོད་བྱེད་ན་འདོད་།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་ནས་འབྲོང་གཡག་རྭ་རྩེར་འབྱར་ན་འདོད།།

ཐུབ་མེད་ཅང་ཤེས་སྒ་མེད་ཀླད་ནས་དམིགས་མེད་ཀི་ལྡིར་བྱེད་ན་འདོད།།

མི་ཤིགས་ཉག་ཕྲན་མཁའ་མཐར་འཕེན་ཞིང་རྒོད་པོར་ཐོགས་ཞགས་འཕེན་ན་འདོད།།

རྩལ་ཆེན་མཁའ་ལྡིང་གྲོགས་སུ་བཀུགས་ཏེ་གནམ་གྱི་བང་ཆེན་བྱེད་ན་འདོད།།

འབྲོག་ཁྱི་བཙན་པོ་རྗེས་སུ་འཁྲིད་དེ་ས་ཆེན་སྐོར་སྲུང་བྱེད་ན་འདོད།།

2009 Dec 7 

མཆན། 

1 ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཟེར་བ་ནི་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་བའི་དོན། མཉེན་པ་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་ཁོའི་ལག་གཡོག་འཁོར་བཅས་༡༤༩༢་ལོར་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་གྱི་རྐེད་མཚམས་མཚོ་གླིང་སྦ་ཧ་མ་སི་ཟེར་བར་འབྱོར་སྐབས་ཁོང་རྣམས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་བར་རྨོངས་ནས་གནས་འདིའི་ཡུལ་མི་ཚོར་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་ཁོང་གི་ཉིན་ཐོ་དང་བྲིས་འདུག  

'''ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།'''(༢)  

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་པའི་ཚེས་༧་ཉིན་སྤེལ།

ཁོར་ཡུག་དང་སྲོག་ཆགས་ལ་ལྟ་ལྟངས།

ཡང་། ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱིས་གནམ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྲུང་བའི་ཕ་དང་ས་གཞི་ནི་ཚེ་སྲོག་སྦྱིན་པའི་ཨ་མར་བརྩིས་སྐད་ལ། རི་དང་ཆུ་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་སོགས་ན་ལྷ་གནས་གནས་བར་འདོད་ཅིང་དེ་རྣམས་ལ་བརྩི་་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་དང་ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས།འདབ་ཆགས་ཁྲོད་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་ཕོ་ཉ་དང་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་འཁོར་རུ་བགྲང་། དཔེར་ན་བྱ་གླག་ནི་འདབས་ཆགས་ཀུན་ཀྱི་རྒྱལ་བོ། གཡེལ་བ་མེད་པའི་གནམ་ས་སྲུང་མཁན། མཁའ་དབྱིངས་མཐོན་པོ་ན་འཕུར་བའི་ཡ་མེད་རྒོད་པོ། དཔའ་དང་རྩལ་གྱི་་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ། ཉི་མིའི་མིག་ཀོང་ལ་ཐད་ཀར་ལྟ་ཞིང་ཉི་མ་དང་སའི་གོ་ལའི་བར་བརྡ་འཕྲིན་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ལྷའི་ཕོ་ཉ་རུ་བཀུར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་མཚོན་བྱེད་དང་རེ་འདུན་བཅོལ་ཡུལ། དཔའ་ངར་སློང་བྱེད། ནད་གེགས་འཇོམས་བྱེད། དགྲའི་གནོད་པ་བཟློག་བྱེད་དུ་བརྩི་བ་ཡིན་འདུག

བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ནི་སྒྲོ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་བྱ་གླག་གི་རུས་པའི་གླིང་བུ་དང་སྲུང་རྟེན་སོགས་མཆོག་ཏུ་བརྩི། དེང་སང་ཡིན་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ནང་བྱ་གླག་གི་སྤུ་སྒྲོ་ཐང་ལ་འདྲིལ་བ་ཡིན་ན་ཁྱིམ་གང་བོས་ཟས་བཟའ་བའང་རེ་ཞིག་སྐྱུར་ནས་ལམ་སེིང་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་དེ་སླར་མཐོ་སར་བཞག་ནས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཟེར།    བྱ་གླག་གི་སྒྲོ་འདི་དཔའ་བོའི་སྐྱེས་སུ་འབུལ་བ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། མི་རྩ་ཆེན་དང་གཞན་ཕན་གྱི་དགེ་ལས་སྒྲུབ་མཁན་བྱས་རྗེས་ཅན་ལའང་སྟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་ཡིན་འདུག ད་དུང་གླག་གི་སྒྲོ་ལས་གཞན་འདབ་ཆགས་གཞན་གྱི་སྤུ་སྒྲོ་ཡང་གཙུག་རྒྱན་དང་འཚམས་སྐྱེས་སུ་སྤྱོད་ལུགས་ཡོད་འདུག ཉེ་རབས་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གིས་སྟོངས་ལ་ཉེ་བའི་བྱ་གླག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་བཅོས་པ་ནས་བཟུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་ཆོས་ཆོ་གའི་ཆེད་དུ་མ་གཏོགས་གླག་སྒྲོ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་ཆོ་གའི་ཆེད་གླག་སྒྲོ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་རྣལ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་འཁྱེར་སྟོན་དགོས། དེ་མིན་ཨིན་ཊི་ཡན་མ་ཡིན་མཁན་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཆེད་མ་ཡིན་པར་གླག་སྒྲོ་ཉོ་འཚོང་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཁྲིམས་ལ་སྤྱོར་བ་མ་ཟད་ཨ་སྒོར་ཉིས་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་ཆད་པ་གཅོད།

འཇིག་རྟེན་ཆགས་ལུགས།

ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་རབས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྟེ། ཨ་རིའི་ལྷོ་ཤར་གྱི་ཡུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། འཇིག་རྟེན་སྟེང་ནས་མར་རིམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ་སྟེང་ལྷའི་གནས། བར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་རི་དྭགས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གནས། འོག་གི་འཇིག་རྟེན་མ་རུང་བ་སྡིགས་ཅན་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་གནས། གདོད་མའི་དུས་སུ་བྱ་ཁྲ་ཆེན་པོ་དང་བྱ་གླག་སོགས་འདབ་ཆགས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ཡུལ་དུ་མི་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་ལ། རི་དགས་དང་རྩི་ཤིང་གིས་ཀྱང་མི་སྐད་སྨྲ་ཞིང་མི་དང་ལྷན་དུ་གླེང་མོད་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། ཕྱིས་སུ་མི་རྣམས་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་དུ་གྱུར་བར་བརྟེན་འདབ་ཆགས་ཆེ་བ་རྣམས་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་དེངས། མིས་རི་དྭགས་གསོད་པ་དང་དྲག་པོིའི་ལས་བྱས་བར་རི་དྭགས་རྣམས་མི་དང་རྒྱང་དུ་གྱེས་ནས་གླེང་མོལ་མི་བྱེད་པར་བཞུགས། ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་སྒང་འདིའི་སྟེང་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་སྐྱེས་དངོས་ཀུན་ཡ་ཐོག་སྲིད་པའི་སྲོག་ཆགས་གཤིས་བཟང་ལྷ་འདྲ་བ་དེ་ཚོའི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱེད་ཙམ་ཡིན་པར་སྨྲ། སའི་གོ་ལ་ནི་མུ་མེད་མཐའ་ཡས་རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ན་གཡེང་བའི་སྐམ་སའི་གླིང་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། གཡའ་དག་པའི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས་བའི་རྨུ་ཐག་བཞིས་སའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་སྐྱོར་བར་བཤད། སའི་འཇིག་རྟེན་དུས་སྐབས་ནམ་ཞིག་ལ་སུས་གནམ་ནས་མར་དཔྱངས་པ་སུས་ཀྱང་མི་དྲན་ཟེར་ཞིང་། སྐལ་བ་འཇིག་བའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཞིའི་རྨུ་ཐག་ཆད་ནས་ཐམས་ཅད་མུན་པ་ཅན་གྱི་ཆུའི་ཀློང་དུ་བྱིངས་ནས་འཆི་བར་བཤད།

འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོའི་ཐད། འགྲོ་བ་མི་མ་བྱུང་སྔོན་སྟེང་དང་འོག་གི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ལས་མེད་ཟེར། སྐབས་ཤིག་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་གནས་བའི་འདབ་ཆགས་དང་རི་དྭགས་འབུ་སྲིན་རྣམས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ནས་གནས་ཡུལ་གཞན་ཞིག་འཚོལ་བར་སྟ་གོན་བྱེད་དུས།འབུ་ནག་གིས་ང་འཇིག་རྟེན་འོག་མ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཉམས་ཞིག་ཅིག་བྱེད་ནས་ལོག་ཡོང་ལབ་ནས་ཕྱིན། མཚོ་ཞབས་སུ་སླེབས་པ་ན་དེར་འཇིམ་པ་སྙི་མོ་ཡོད་པ་རྙེད། དེ་ཁྱེར་ནས་མཚོ་ཁར་ཡོང་ནས་ས་སྒང་བརྩིགས་པ་ཕྱིས་སུ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་གླིང་ཞེས་གྲགས།   ད་དུང་རི་ལུང་ཆགས་སྟངས་ཐད་ཁོང་ཚོའི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་མཇུག་འདི་ལྟར། འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་རྣམས་ཀྱིས་ས་སྒང་འཇིམ་པ་རློན་པའི་སྟེང་གནས་མི་འཆའ་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་པར་སྲིད་པའི་ཁྲ་རྒན་མས་གཤོག་ཆེན་ཟུང་འཁྱུག་རྡེབ་བྱེད་བཞིན་འཇིམ་རློན་སྐམ་པར་བྱས། ཁོས་གཤོག་པ་རྡེབ་དུས་སྐབས་སྐབས་སུ་འཕུར་བ་ཧ་ཅང་དམའ་དྲག་ནས་གཤོག་ལྕག་འཇིམ་པར་གཞུས་པ་ལས་ལུང་གཞུང་དང་རི་སྒང་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་སྲོག་ཆགས་ཀུན་སའི་སྒང་ལ་གནས་སྤོ་དུས་འཇིག་རྟེན་ནག་ཁུང་ཡིན་པ་ཤེས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མ་ནས་ཉི་མ་མཁའ་རུ་དྲངས་ནས་འོད་སྣང་བྱྱུང་ཟེར།།

ཡང་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་འབྲོག་སར་གནས་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ལུགས་ཐད་། སྲིད་པ་རྒན་པོ་ཁོང་ཆུ་ངོགས་སུ་ཤིང་གཏུན་ཞིག་སྟེང་སྲོག་ཆགས་བཞི་དང་ལྷན་བསྐྱོད་པའི་སྐབས། བགྲེས་པོས་ཆུ་རྟིང་ན་ཅི་འདུག་རྩད་གཅོད་ཅིག་བྱེད་དགོས་སྙམ་ནས་སྲོག་ཆགས་བཞི་ཆུའི་ནང་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མངགས་པར་གཞན་རྣམས་ཕྱིར་མ་འོང་། ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གྱིས་ལག་ཏུ་འཇིམ་པ་གང་འཁྱེར་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ་སྲིད་པའི་དྲང་སྲོང་གིས་འཇིམ་པ་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ནས་རིལ་རིལ་མཛད། དེ་ནས་རིང་པོ་མ་ཐོགས་པར་འཇིམ་རིལ་དེ་ཕྱེད་སྐམ་པའི་འཇིམ་གླིང་དུ་གྱུར་ནས་སླར་ཆུའི་ནང་དུ་ཟགས་། དེར་ཁོས་རི་སྤྱང་ཞིག་འཇིམ་ངོགས་སུ་གློད་པས་རི་སྤྱང་ཤར་ཤར་ལ་རྒྱུག་ཅིང་ཐོལ་ཐོལ་ལ་བསྡད་པའི་གོམ་འགྲོས་ལས་ལུང་ཤུར་དང་ཐང་གཞུང།རི་སྒང་སོགས་ཐོན། རི་སྤྱང་གི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ཤུལ་བུར་ནང་ཆུ་བརྡོལ་བ་ལས་གཙང་བོ་དང་མཚེའུ་བྱུང་ཟེར།

ད་དུང་། ཨ་རིའི་བྱང་ཤར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་སྒྲུང་གཏམ་རྒྱུད་ཁྲོད་ཁོང་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི་ཟུང་བསྡེབས་པའི་བུ་ཕྲུག་ཡིན་པར་བཤད་ལ། སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་ཆགས་པར་སྨྲ། ཁོང་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་གནམ་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་ངང་བས་གཤོག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་ཡར་བཀྱགས། རུས་སྦལ་གྱིས་སྲོག་ཆགས་གཞན་རྣམས་ལ་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ་མཚོ་ཞབས་སུ་ས་འཇིམ་ལེན་དུ་མངགས། འདབས་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་གང་མང་གཅིག་རྗེས་གཅིག་གིས་དེད་དེ་ཆུའི་གཏིང་དུ་ཕྱིན་མཐར་ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གཅིག་པུ་ཤི་མ་གསོན་ངང་ས་སྤར་གང་འཁྱེར་ཡོང་ནས་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་བཞག་པ་ཆེར་འཕེལ་ནས་ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་དེའི་སྟེང་དུ་སྐྱོབ་པ་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ཟེར། ཡང་ནུབ་བྱང་གི་ཡུལ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ནང་ཕོ་རོག་གིས་ཁ་ནང་དུ་རྡེའུ་ཞིག་ཟིན་ཏེ་མཚོ་སྟེང་ནས་འཕུར་བཞིན་པའི་སྐབས། ངལ་དུབ་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་ཁ་ནང་གི་རྡེའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་སའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཟེར། ད་དུང་ཕོ་རོག་གིས་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བཀོད་ཅེས་དང་། རི་སྤྱང་གིས་གནམ་གྱི་སྐལ་ཚིགས་བཞེངས་སོགས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏང་རྒྱུད་ནང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་འདུག 

མིང་འདོགས་སྟངས། 

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་པང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས། སྐྱེ་དངོས་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ། མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་དང་དཔའ་པོའི་བྱེད་ལུགས་སོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་དེ་རྣམས་ལ་གུས་བརྩི་ཆེན་པོ་བྱེད། ཁོང་ཚོའི་ཚོ་བའི་མིང་དང་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་། གང་ཟག་སྒེར་བའི་མིང་ཡང་ རང་བྱུང་མ་མའི་རབ་ཡངས་ཀྱི་ཀློང་ན་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་བའི་རི་དྭགས་དང་ཐོག་རེག་བྲལ་བའི་བར་སྣང་ན་རང་དབང་གིས་འཕུར་བའི་འདབས་ཆགས། ཁོར་ཡུག་མཛེས་མའི་བྲང་ངོགས་ན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ས་འཛིན་ཕྱུག་མོའི་པང་རུམ་ན་ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་དང་། ལྷམ་མེར་བཀྲ་བའི་མེ་ཏོག་དང་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱི་མིང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱོར།

ཚོ་བའི་མིང་དུ་སུག་ནག ཟུངས་ཁྲག ཕོ་རོག ཕུག་རོན། མཚོ། གདོང་དམར། བྱ་ཁྲ། ཝ་མོ། རི་བོང་དང་། གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ལ་རླུང་། དོམ། གཟིག་ནག རི་སྤྱང་། ཞོག་ཁོག ཤ་བ། ཕོ་རོག བྱ་གླག་ལྟ་བུ་དང་།

བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ལ་ལོ་མ་སེར་པོ། ལྗོན་པ་ཆེན་པོ། གཏན་དུ་འཛུམ་པའི་མེ་ཏོག མེ་ཏོག་ཐང་གཞོང་། སྲན་མ། གངས་བྱེའུ། ངུ་ངག་མ། སྦྲུལ་གཞོན་ནུ་མ། རུས་སྦལ། མོ་གཙང་མ། སྒེག་མཛེས། གར་མ། ས་འཛིན། དྲི་བཞོན། གཞུ། ངག་ཕྱུག་མ། ཆུ་ཕྲན་ལྷུངལྷུང་། བྱུང་བཟང་མ། ལྕང་མའི་ལྗོན་ཤིང་། ཆུ་ཐིགས། དྲག་ཟིང་མེད། རེག་བྱ། སློ་མའི་སྣོད་ནང་འབྲུ་འཁྱེར་མ། བྱེ་མ་ལེབ། གཞུང་དྲང་མ། གྲུ་ཆར་འཇོ། གསང་བའི་བདག་མོ། ཁ་བའི་འདབ་མ་སོགས་མང་དུ་སྣང་།

སྐྱེས་བ་ཕོའི་མིང་ལ་རི་སྤྱང་ཐལ་མདོག གངས་རི་དཀར་པོ། བྱ་ཁྲ་ནག་པོ། སྟོབས་པོ་ཆེ། རྩལ་ལྡན། གཡུལ་འཁྲུག ཙི་གུ། ནགས་གནས། གཡུལ་དགའ། སྡོད་མི་ཚུགས། དཔའ་རྟུལ། སྐར་ཆེན། ཤེས་རབ་མཆོག སྦྲུལ། སྟོབས་པོ་ཆེ། འབོད་པ་གཏོང་མཁན། ལམ་བཟང་། རྦ་རླབས།འཇིམ་པའི་དེའུ་རི། ཤ་བ་རྔ་དཀར། བྱེའུ་ནག ཤ་བ་གཞོན་ནུ། བྲག་རི། བྱ་གླག སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ། ཉི་མ། ཀི་འདེབས་མཁན། ཤུག་པའི་ལྗོན་ཤིང་། བསྲེག་ཟ། སྤྲང་བོ། རླུང་ནག་འཁོར་ལོ།གླིང་བུ། ས་གཞི། གནམ། མང་པོ་བསད། ཟླ་དཀར། ནགས་ཚལ། གཡོན་ལག་ཅན། ཉག་ཕྲན།གངས་ཀྱི་སེང་གེ། གནག་ཕྱུགས་བདག་མེད། སྣ་ཀུག་སོགས་དང་།

ཨ་རི་བྱང་ཐང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་འབྲོག་པའི་ཚོ་དཔོན་ཁག་ཅིག་གི་མིང་འདི་ལྟར། རི་གླང་ས་ཙོགཆུ་སྤྲིན་དམར་པོ། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། གྲི་སྟུག གཤོག་དཀར། དོམ་གོག ཁོག་མ་ནག་པོ། མིག་གཅིག གཙོད་དཀར། ཕོ་རོག་དར་མ། སྐྱེས་བུ་ཆེ་ཆུང་ལུང་མ་བསྟན། རྔ་མ་ཁྲ་ཁྲ། ཅང་ཤེས་དཀར་པོ། རི་གླང་གཟུགས་རིང་། དོམ་སེར། རྐང་རྒན།དོམ་སུག་འབྲད་སོགས་སོ།།

2009 Dec 7  

'''རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།'''

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༢༥་ཉིན་སྤེལ།

སྔོན་ཚེ་ང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྟངས་དང་དེར་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་དང༌། དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཁོར་ཡུག་ལ་ཉེན་ཁ་འབྱུང་ཚུལ་དང་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་གཉིས་ཇི་ལྟར་འདྲ་སྟེ་མི་འདྲའོ།

འདིར་བདག་གིས་དེང་དར་སོ་ཆེ་བའི་བརྗོད་གཞི་སའི་གོ་ལར་ཚ་ཆེན་འཕར་ནས་སྲིད་པའི་གངས་རི་ཞུ་བ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་འཁྱོམ་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒུད་ཚུལ་སོགས་&lt;༢༠༡༢&gt;་ཞེས་བའི་གློག་བརྙན་ནང་གི་ཆག་སྒོ་དང་ཆ་འདྲ་བ་དག་གླེང་མི་སྤྲོ་བར། ས་ཁུལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནང་འབྱུང་བའི་དོན་དག་དང་ང་ཚོར་དེ་འདྲ་དོ་སྣང་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བར་སེམས།

འཕྲུལ་ཆས་དང་བཟོ་ལས་ཤུགས་ཆེར་མ་དར་གོང༌། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་བྱེད་སྟངས་དེ་བུང་བས་ཟེ་འབྲུ་ལེན་པ་དང་འདྲ་ལབ་ནའང་མི་ཆོག་པ་མེད་པ་འདྲ་ལ། སྐབས་དེར་ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེའང་ཧམ་སེམས་ཆེན་པོ་མ་རེད་ལ། དེང་སང་ནང་བཞིན་ཁོར་ཡུག་ལ་བཤུ་གཤོག་དང་བཙན་གཡེམ་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་ང་ཚོར་ལྡན་མེད།

དཔེར་ན། ང་སྐྱེས་སའི་གྲོང་སྡེ་དེར་མཚོན་ན། སྔོན་ཆད་རྫ་ངོས་རི་ངོས་ཚང་མར་ནགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད་ལ། སྡོད་ཁང་གསར་རྒྱག་དང་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པ། དར་ཤིང་བསློང་བ་སོགས་ཡིན་ན་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་གནང་བ་ཐོབ་ཐོག་གྲོང་སྤྱིའི་མོས་མཐུན་ཡོད་ན་ཤིང་ནགས་བཅད་ཆོག་ལ། འབུད་ཤིང་དང་སླེ་བོ་བསླས་སྤྱད་ཀྱི་ལྕུག་ཕྲན་ཡང་སྒྲུག་ཆོག་གི་རེད། དེ་དུས་ལག་ཆ་ནི་སྟ་རེ་དང་སོག་ལེ། ཟོར་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་ལ། ཤིང་ཆ་དང་འབུད་ཤིང༌། ལྕུག་ཕྲན་སོགས་བོང་དྲེལ་དང་མིས་རྒྱབ་ཏུ་འཁུར་ནས་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་ལ། བྱེད་སྟངས་དེ་སྦྲང་མས་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ལེན་སྟངས་དང་འདྲ་སེ་ཡོད།

དེ་ནས་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་དང་དགུ་ཅུའི་ནང་ཁོར་ཡུག་གི་གཤེད་མ་རྣམས་སླེབས་ནས། གློག་སྒུལ་ཟོག་ལེ་རང་འཁོར་མ་དེས་ཤིང་ནགས་ཚང་མ་སྐྲ་འབྲེག་འབྲེག་བྱས་ནས། ཤིང་གཏུན་རླངས་འཁོར་ཆེན་པོའི་ནང་གནམ་ལ་སྙོབ་པ་རེ་བརྩིགས་ནས་ནང་ལོགས་སུ་དབོར་འདྲེན་བྱས།

རི་ལུང་ཐང་གསུམ་ལ་ཚ་བ་འཕར་ཞིང་ཡུལ་གང་བོར་ཐན་པ་བྱུང་ནས། དུས་དུས་སུ་སྤྲིན་འཁྲིགས་པ་དང༌། དུས་དུས་སུ་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག་པ། དུས་དུས་སུ་ཆར་བ་འབེབབ་པ་ཟེར་བ་སོགས་གནའ་གཏམ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ས་བཅུད་ཟུངས་འཛིན་གྱི་རྟེན་ཕུར་རྨང་ནས་ཕྱུང་ནས། ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་མི་ཚང་མ་ངུ་ན་མིག་ཆུ་མི་ཐོན་པ་ཞིག་བཟོས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་ཤིང་ནགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དཀའ་བ་འདི་ཚང་མར་གསལ་ཐང་ཐང་བཞིན།

ཕྱིས་སུ་རྒྱ་ནང་དུ་ཆུ་ལོག་རྒྱུག་པ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་དང་གནག་ཕྱུགས་ཀྱིས་རྩྭ་ཟ་རྒྱུ་ཐལ་དྲག་པའི་རྐྱེན་རེད་ཟེར་ནས། ཞིང་ཁར་རྩྭི་ཤིང་འདེབས་སུ་བཅུག འབྲི་གཡག་དང་བཞོན་རྟ་སོགས་གནག་ཕྱུགས་གཟུགས་བོང་ཆེ་བའི་རིགས་ཉུང་དུ་འཕྲི།འབྲོག་པ་རྣམས་གདོད་མའི་ཕ་ས་འབྲོག་ཐང་ནས་དེད་དེ་གནའ་གོར་མོ་བྱེ་ཐང་སོགས་སུ་སྤྱུགས་ཤིང༌།ཞིང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནས་བུར་བརྒྱུད་པའི་འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་རང་ཁ་རང་གསོའི་འཚོ་ལས་བོར་ནས་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་ཟ་ཁང་དང་ཨར་ལས་ཀྱི་གཡོག་ལས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་ཁ་གསོ་ཐུ བ་ཙམ་ཡ་ང་བའི་སྐྱོ་གནས་སུ་བཙན་འདེད་བྱས།

ཡང་ཞིང་ཁ་དང་ལོ་ཏོག་ནད་པ་བཟོས་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་ན། སྔོན་མ་ཡིན་ན་ཞིང་ཁར་རང་བྱུང་གི་ལུད་བླུག་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཡང་མིས་ཕྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཕྱུང་བ་འདིར་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་ནས་ཡུར་མ་ཡུར་ཟེར་ལ། བུད་མེད་སྡུག་རུས་ཅན་དེ་ཚོས་ཉིན་ནས་ཉིན་བསྟུད་དེ།  ཁེར་ཡུར་ དང་ཉིས་ཡུར་ སུམ་ཡུར་ཞེས་རིམ་པ་མང་པོ་དང༌། འབྲུ་རིགས་ཟ་མཁན་གྱི་བྱ་བྱེའུ་དཀྲོགས་པ་ལ་ཁྲ་ཐོ་དང༌། གྲུམ་པ་སོགས་ལོ་ཏོག་རྐུ་མཁན་ལ་མི་ཐོ་བསླངས་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་པར་བྱེད།

ད་ཡིན་ན་འདི་ཚང་མ་སྤྱང་ཀིའི་རྣ་ལ་ཆོས་བཤད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རང་བྱུང་ལུད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་དང༌། འབུ་སྲིན་གཞོམ་བྱེད་ལ་འབུ་སྨན། རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ལ་ལྡུམ་སྨན། གྲུམ་པ་གསོད་བྱེད་ལ་གྲུམ་སྨན་དང༌།ཝ་མོ་གསོད་བྱེད་ལ་ཝ་སྨན་ཞེས་དུག་གི་རྫས་སྦྱོར་གང་དགོས་དགོས་ལག་ཐོག་ན་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཅིག་ཅིག་གི་སྨན། མུག་མུག་གི་སྨན་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་ཚང་མ་དུག་རེད། དུག་རྫས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ས་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་གླེང་མ་དགོས།

འབྲུ་རིགས་ཀྱི་་ས་བོན་ཞིང་ཁར་མ་གཏོར་གོང༌། ས་བོན་སྨན་འཁྲུས་ཟེར་ནས་འབྲུའི་ས་བོན་ཚང་མ་དུག་རྫས་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་ནང་བསྣོག་པར་བྱེད་ལ།དེ་ཡང་འབུའི་གནོད་པ་འགོད་ཆེད་རེད། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ནང་འཛུལ་པའི་སྔོན་འགྲོ་རེད།

དེ་ནས་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་ལུད་སྨན་དང་མཉམ་དུ་ས་བོན་ཞིང་ཁར་འདེབས། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ཁོག་པར་ཞུགས་པའི་གོམ་པ་གཉིས་པ་རེད། དེ་ནས་སྟོན་འབྲས་ནང་དུ་མ་བསྡུ་བར་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་སོགས་ཞིང་སར་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་གི་ཡོད། མཐའ་མ་དེར་ཞིང་ས་དང་ཟ་འབྲུ་ཡིས་རྫས་ངན་ཚང་མ་ཞུ་ཐུབ་ཀྱིན་མེད།

རྫས་སྙིགས་དུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཟ་འབྲུ་དང་ཞིང་སར་གནས་བའི་ས་འབུ་དང་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩ་ལྡུམ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་དེ་རྣམས་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དང་ཕྱུགས་ཟོག་འདབ་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་བོིའི་ནང་འཛུལ་ནས་རྫས་སྙིགས་རིམ་གསོག་གི་ལམ་ནས་གཅིག་ནས་གཉིས། གསུམ་ནས་དྲུག ལྔ་ནས་བཅུར་འཕེལ་ནས་གང་མཚམས་ཤིག་ནས་དབང་རྩ་འདར་ཟིག་གི་ན་ཚ། སྐྱེ་སྒོ་གེགས་གཅོད་ཀྱི་ན་ཚ། ཕྲ་ཕུང་འཐོར་བཤིག་གི་ན་ཚ་སོགས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས། གཞན་ཡང་བཟོ་གྲྭ་དང་འཕྲུལ་འཁོར་་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་རྫས་ངན་འདི་ཚོ་བཟའ་འབྲུ་དང་སྔོ་ཚོད།འབུ་སྲིན་གཅིག་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར། ས་ལ་འཐིམ་ནས་ཆུ་ལ་འདྲེས། ཆར་བས་དེད་ནས་གཙང་བོར་འདྲེས། རླུང་གིས་དེད་ནས་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཁྱེར་བ་སོགས་བརྒྱུད་ལམ་འདྲ་མིན་ནས་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་རྒྱུན་ཟས་ཤ་དང་བ་འབྲིའི་མར་དང་འོ་མ། ཞིང་ས་ནས་ཐོན་པའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌། ཞིང་གྲོང་དང་རི་ན་འབབ་པའི་ཆུ་མིག་དང་གཙང་བོ། དུས་ཚོད་སྐད་ཆ་གཅིག་ཙམ་ལའང་འབྲེལ་མི་རུང་བའི་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་སོགས་ཀྱི་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་པ་འདི། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་བསྐྱེད་མའི་པང་བར་སྟ་རེས་གཞུས་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར༌། རང་གི་ཁོག་པའི་ནང་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མ་ལྡུག་པ་དང་ཡང་ཀུན་ནས་འདྲ།

ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ནང་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག དེ་ཡང་གྲངས་འབོར་འདི་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཤིང་འབུ་དང་ཞིང་འབུ། རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམ་བྱེད་སྦྱར་རྫས་དེབ་སྐྱེལ་གྱི་གྲངས་འབོར་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་འདུག།

འདི་ལྟར་ལོ་ནས་ལོ་རེར་དུག་རྫས་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ལགས་ཟེར་ན། འདས་ལོར་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་བའི་གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་དེ་ཚོ་དུག་རྫས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ཚང་མ་གསོད་ཐུབ་ཀི་མེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡུམ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་བརྒྱ་ཆའི་ལྔ་ནས་བཅུ་དུག་སྨན་གྱི་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་ནས་ལོ་ཕྱི་མར་ལོ་སྔོན་མ་ལས་ཀྱང་ལུས་ཟུངས་དང་གསོན་སྟོབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་གྲངས་འབོར་མང་དུ་འཕེལ་བ་ན་སྔ་ལོའི་འབུ་སྨན་དང་ལྡུམ་སྨན་དེ་དག་གིས་གཞོམ་གཞིག་མི་ཐུབ་པས། མིག་ཤེལ་སུམ་བརྩེགས་གྱོན་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་ཚོས་ཡང་བསྐྱར་སྔ་ལོ་ལས་ཀྱང་ཤུགས་ཆེི་ལ་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་བའི་རྫས་གསར་བ་ཞིག་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་ནས་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད། འདི་ལྟར་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་ཇི་ལྟར་གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡོམ་སོགས་ཀྱི་གསོན་སྟོབས་དང་ལུས་ཟུངས་ཆེ་རུ་གྱུུར་ན། དེ་ལྟར་དུག་རྫས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ཁ་གྲངས་ཀྱང་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ།

གོང་དུ་བགྲང་བའི་ཞིང་ལས་དང་ཕྱུགས་ལས་ཆེད་སྤྱོད་དུག་རྫས་ལས་གཞན། ཧ་ཡང་དང་ཞ་ཉེ་བཟོ་གྲྭ། གློགའདོན་བཟོ་གྲྭ་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་དུག་རྫས་དང་དུད་རླངས༌། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ལས་ཁུངས་དང་མིའི་སྡོད་གནས་ཀྱི་གྲུ་ཟུར་མང་པོ་ནས་འདོར་བའི་རྫས་སྙིགས་སོགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་བའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ་དང༌།ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌།མཁའ་རླུང་དང་བཏུང་ཆུ་སོགས་ཀྱང་བསླད་ནས། ད་ཡིན་ན། ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། རི་ནས་གང་དགར་ཆུ་མིག་སྒོག་འཐུང་བྱེད་པ་དང༌། ཤིང་འབྲས་གང་བྱུང་བཟའ་བ། ནགས་ཚལ་དང་ཞིང་ཚིགས་སོགས་སུ་གང་འདོན་འཆམ་ཉུལ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་པའི་ཚད་ལ་སླེབས་ཤིང༌། གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ངེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དུའང་མི་འགྱངས་བར་འབྱུང་གི་རེད་སྙམ་ནས་བདག་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེའོ།

ངས་གོང་དུ་གླེང་བ་བཞིན། གནོད་འབུ་དང་རྩ་་ལྡོམ། ཨ་བྲ་སོགས་གསོད་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་ཁྲོད་ཆེས་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་ནི་ སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ་ཞེས་པ་རེད་འདུག་ལ།   འདི་དུག་སྦྲང་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ཆེད་སིད་སི་ཡི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་གི་གསར་གཏོད་བྱས་ཤིང་ཁོང་ལ་༡༩༤༨་ལོར་ནོ་པེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་ཐོབ། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་འདིས་དུག་སྦྲང་གིས་འཁྱེར་བའི་འདར་སིག་གི་ན་ཚ་མ་ལ་རི་ཡ་སྔོན་འགོག་ལ་ཕན་ཆེན་པོ་ཐོགས་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ཕྱིས་སུ་ཨ་རི་ནང་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་འདི་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། རྩྭ་ཐང་སོགས་ལ་གནམ་གྲུ་ནས་ཕོན་ཆེན་སྣུམ་དང་བསྲེས་ནས་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་ནས་ཁོར་ཡུག་དང་མི་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་བཟོས་པར་མ་ཟད། གླག་ཀླད་དཀར་དང༌། ངག་སྙན་བྱེའུ་བྲང་དམར་དང༌། ཆུ་གནས་ཉ་རིགས་སེལ་མན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་ལ་ཁྱབ་ནས་དེ་རྣམས་སྲིད་པའི་འབྲུག་ཆེན་ནང་བཞིན་ཅུང་མིན་ན་རིགས་རྒྱུད་སྟོང་བར་བྱས། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་ཆེས་དགའ་ཞིང་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་རྟགས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་གླག་ཀླད་དཀར་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཉུང་ནས་ཉུང་རུ་ཕྱིན་པར།སྐབས་དེའི་འདབ་ཆགས་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་  ལ་ལས་ཨ་རིའི་གཞུང་ནསའདབ་ཆགས་གཞན་ཞིག་ལས་རྟགས་སུ་འཚོལ་བའི་སྟན་གོན་གནང་འཚལ་ཞེས་ཚིག་མཚོན་འདེབས་མཁན་ཡང་བྱུང༌།།

དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ། ཨ་རི་བ་མགོ་སེར་ཚོའི་སྐད་དུ་ ས་ཡི་ལིན་ཁྲི སི་ཕི་རིན་ དང༌། བོད་གངས་ཅན་གྱི་སྐད་དུ་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ ། དེ་ཡང་གཞུང་གི་བརྗོད་དོན་ལ་གཞིགས་ནས་བསྒྱུར་ན་ སྣོད་བཅུད་ཉེན་སྒྲོལ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཞིག། ད་ནས་བརྩིས་པའི་བགྲང་བྱ་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་སྔོན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༢་ལོའི་སྟོན་ཟླ་དགུ་བའི་ནང་ཨ་རི་ནང་མགོ་བཙེམས་དེབ་གཟུགས་སུ་བཏོན་ནས་པར་འགྲེམས་བྱེད་སྐབས། འགོ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ནང་བཞུགས་པའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ འབྱོན ཁེ་ནི་སྒྲེ་དང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་ནས། སྨད་གྲོང་གསེབ་ཁུག་ཀྱོག་གི་མི་ཚང་དཀྱུས་མ་ཞིག་ནང་བར་གླེང་སློང་ཆེན་པོར་གྱུར། དེབ་འདིའི་ལེའུ་ཁ་ཤས་དཔེ་དེབ་པར་འགྲེམས་མ་བྱས་སྔོན་ཉིག་ཡོ་བ་ཞེས་བའི་ཚགས་དེབ་སྟེང་ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་མུ་འགོད་བྱས་སྐབས་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ལ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཤིང༌། དེབ་འདིའི་མདའ་མོ་ཕོག་ཡུལ་དུག་རྫས་བཟོ་གྲའི་བདག་པོ་དང་དུག་རྫས་ཚོང་འགྲེམས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་མཁན། ཁོར་ཡུག་དང་མི། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་སེམས་ཁུར་མི་མངའ་བའི་སྲིད་ཀྱི་སྣེ་མོར་གཏོགས་པ་རྣམས་ངུ་སྐད་ཤོར་དུ་བཅུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་ནི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྩེ་ཕུད་ཅིག་དང༌། དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་སྐྱེས་ཁམས་རིག་པའི་གཞུང་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཅིང་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་རྩལ་ལའང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་བུད་མེད་ཁེར་རྐྱང་མ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་དུ་མཚོ་གནས་ཉ་རིགས་དང་བདག་མེད་བྱ་བྱེའུ་གཙོས་བའི་བསྐྱེད་མ་ལྟ་བུའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྙིང་ནས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་བྱང་སེམས་ཅན་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ ཞུ་བ་དེ་རེད་འདུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་མ་ཐོན་སྔོན་ཨ་རི་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོེར་ལ་དེ་འདྲ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་མེད་ལ། དེབ་འདི་ཐོན་རྗེས་གཞི་ནས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་སླེབས་ནས་ཨ་རི་ནང་ཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་གྱི་ཚ་རླབས་འཕྱུར་ནས། རླབས་རྒྱུན་དེ་གོ་ལ་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ཏུ་ལྡང༌།། རྫས་སྦྱོར་བཟོ་གྲའི་ངོ་ཚབ་དང་དེ་འབྲེལ་ཚོང་ལས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཚོས་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིར་མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་འགོག་སྡོམ་དང་ནུས་མེད་བྱ་རོག་སོ་བརྟག་གི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་གཡུལ་ཆེན་བཤམས་ནའང༌། ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་མོ་འདི་་ཡོ་རོབ་དང་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀ་སོགས་ཀྱི་སྐད་དུའང་ལོ་ཙ་བྱས་ཤིང་མི་མང་ནས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ལ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འབྱོན་མིང་ཅན་གྱིས་ཁོང་གི་ཚན་རིག་སློབ་སྟོན་ལྷན་ཚོགས་ལ་བཀའ་བསྒོས་ཏེ་དེབ་དེར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་འབྲས་སུ། དེབ་དེ་ནི་ཚན་རིག་གི་རྒྱབ་རྟེན་མཐུག་ཅིང༌། ལུང་གིས་ཕྱུག་པ། རིགས་པའི་རྫོང་ཟབ་པ། ཨ་རི་ནང་སྣོད་བཅུད་ལ་བྱུང་ཉེས་ངོ་མར་གཞི་བཅོལ་ནས་བརྩམས་གནང་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཚད་ལྡན་ཁུངས་འཕེར་ཞིག་ལགས་པའི་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བར།ཟ་འདྲེ་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་སྙིང་ཁམས་ཅན་རྣམས་རེ་ཞིག་འཇམ་གེར་གྱུར།

མོས་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་དེབ་གཟུགས་སུ་དཔེ་སྐྲུན་མ་བགྱི་སྡོན། སྙན་ངག་གི་ཉམས་མཚར་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་བརྩམས་ཡོད་པར་མ་ཟད།ཁོ་མོ་ནི་སྐབས་དེར་སྙན་གྲགས་ཐོབ་ཡོད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། བརྩམས་དེབ་སྔ་མ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མཐའ་འཁོར་གྱི་མཚོ་ནི་ཆེས་བྲིན་པའི་དཔེ་དེབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ཀློག་མཁན་ཚོས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མ་ཟད། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པ་ནི་ཚན་རིག་གི་ལས་ཀ་ཉོབ་ཏོ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྩོམ་རིག་གི་དབྱངས་རྟ་ལ་འགུགས་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གཞུང་ལུགས་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་བཞག

གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་འཕར་མཆོངས་ལས་ས་ཆེན་འཇིག་ཉེན་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་ཟུར་ཨེལ་ དགོར མཆོག་ནས་ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་སྔོན་གླེང་ཞིག་ནང༌། ཁོའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གཞུང་ལས་ཁང་གི་རྩིག་ལྡེབས་སུ་དཔྱངས་བའི་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ཡང་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཁོ་མོ་ནི་ཁོ་བོར་བག་ཆགས་ཆེས་ཆེན་པོ་འཇོག་མཁན་དང། རེ་བཅོལ ཁའར་སན་གྱིས་ཁོང་ལ་བཞག་པའི་བག་ཆགས་དེ་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚང་མའི་ཤུགས་རྐྱེན་མཉམ་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བ་ལས་ཀྱང་ཆེ་བར་བཤད་འདུག།

བདག་གིས་ཀྱང་ཉེ་སྔོན་ལས་ཀའི་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་ནའང་དུས་ཚོད་སྟོང་བ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་བར་གསེང་ནམ་ཡོད་ལ་དེབ་འདི་ཚར་ཅིག་བཀླགས་པ་ཡིན། བདག་གི་སེམས་ངོགས་སུ་ དེབ་འདི་ཡི་ཤུ་བར་སྦེལ་སྦི་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ཁ་ཆེི་བ་ཚོར་ཁོ་རན་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ནང་པ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་བའི་གསུང་གི་སྡེ་སྣོད་རྩ་ཆེན་ཞིག་་འདྲ་བར། གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་གི་མི་ཚང་མས་ཐེངས་གཅིག་ལ་ངེས་པར་ཀློག་དགོས་བར་འདོད།།

ཁོར་ཡུག་གི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་་ཟེར་བའི་རྫས་ངན་འདི་ཨ་རི་ནང་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས། ཡིན་ནའང༌། ཨ་རིའི་དུག་རྫས་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ནས་ད་དུང་དུག་འདི་འབོར་ཆེན་ཐོན་བསྐྲུན་བྱས་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོ་བོ་དག་ལ་སྡེབ་འཚོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཡང་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་གཞུང་འབྲེལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་བསྟན་ཡོད་ནའང་ ད་དུང་་ཐོན་སྐྲུན་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དང་བྱེད་མུས་སུ་མཆིས།

ད་དུང་དུག་རྫས་ཁོར་ཡུག་ནང་འགོས་ནད་ཅིག་དང་འདྲ་བར་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ། ཡང་ཧྭ་ཡང་ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ་མུ་མཐུད་དུ་བརྗོད་ན། དེ་ལས་ཐོན་པའི་རྫས་སྙིགས་སྲོག་ལ་རྒོལ་བ་རྣམས་གནས་དེའི་ཁོར་ཡུག་ནང་འཚོ་བའི་མི་དང་སྲོག་ཆགས། སྐྱེས་དངོས། བཏུང་ཆུ་དང་སྔོ་ཚོད་འབྲུ་རིགས་སོགས་ལ་ཐད་ཀར་ལྷད་ཞུགས་བྱེད་པ་སྨོས་ཅི། བཟོ་གྲྭའི་ཀླད་དུ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ཟུག་པའི་དུད་ཁུང་མཐོན་པོ་དག་ལས་རྫས་རོ་རྣམས་མཁའ་མཐའ་ལ་རྒྱང་བསྲིངས་བྱེད་པའི་ཁུལ་རེད་མོད། དེ་ཡང་མི་ལ་མགོ་སྐོར་གཏོང་བ་ཙམ་ལས། བར་སྣང་དུ་གཏོར་བའི་དུག་རྫས་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་དང་བསྟུན་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་བསྐྱོད་ལ། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས། ཕྱིས་སུ་ཁ་ཆར་ཀྱི་དེད་ནས་སླར་ས་ཆེན་འདིའི་པང་བར་ལྟུང་བར་བྱེད་ལ། བར་སྣང་མཁའ་དབུགས་བླ་བྲེའི་ནང་ངོས་སུ་འཚང་ནས་ས་ཆེན་གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་ལས་ངན་ཀྱང་རྩོམ། དེིའི་ཕྱིར། ཟི་ཁྲོན་ན་ཡོད་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་མི་གནོད་ཟེར་ག་ལ་ཐུབ་ལ། དེ་བཞིན་རེབ་གོང་ན་ཡོད་པའི་ཧྭ་ཡང་བཟོ་གྲ་ཞིག་གིས་དཔའ་ལུང་དང་ཞུན་ཧཱ། གཅན་ཚ་སོགས་ལ་ མི་གནོད་ཀྱང་སྨྲ་བར་སྤོབས་སམ།


སྨྲས་བ། ས་ཆེན་ཚ་བ་འཕར་ནས་གངས་རི་ཞུ་ཞིང་རྒྱ་མཚོ་འཕེལ་ཡང་རུང་ ། བར་སྣང་ཨོ་རྫོན་བླ་རེ་བརྡོལ་ནས་ཉི་དུག་ལུས་ལ་ཕོག་ཀྱང་རུང༌། མཁའ་ནས་སྐྱུར་ཆར་བབས་ནས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་བསྲེགས་ཀྱང་རུང༌། སྨུག་པ་དུག་དང་ལྡན་པས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བཀུམས་ཀྱང་རུང༌། འགྱིག་ཤོག་མ་ཞུ་ས་ཆེན་པང་བར་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ཀ་འགོར་ཡང་རུང༌།། ང་ལ་སེམས་ཁྲལ་མི་དགོས་བྱས་ཀྱང་ཕན་འབྲས་ཆུང་བ་ཉིད།

འོན་ཏེ།

སྦྱར་རྫས་ངན་པས་ཆུ་དང་རླུང་དང་བདག་གི་ཟས་ཕོར་དང༌།། བདག་གི་སྡོད་ཁང་ཕྱི་ནང་ནང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང༌།། གྲིབ་བསིལ་ལྗོན་ཤིང་དེར་གནས་སྐད་སྙན་བྱ་བྱེའུ་དང༌།། རི་ཡི་ཤིང་འབྲས་སྤང་གི་རྩྭ་ལྗང་ཆུ་ནང་ཉྭ་

རིགས་སོགས༌།། དམིགས་མེད་གཙེ་འདི་མི་བཟོད་བདག་ནི་མཚན་གྱི་གཉིད་ཀྱང་བོར།། 

གོང་གི་རྩོམ་དཔྱད་གཞི་ཟུར་བལྟའི་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང༌།

༡ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ།

༢ ཁོར་ཡུག་གི་དཔང་བོ།

༣ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་བསྐྱར་དུ་གླེང་བ། དུག་རྫས་བེད་སྤྱོད་དང་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་སྲོག་ཆགས།

༤ ས་ཆེན་ཆེད་བསླངས་པའི་སྙིང་སྟོབས།

༦ སྐྱེས་དངོས་ཀྱི་ཁམས། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡     སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ནི་དབྱིན་སྐད་དུ་DDT་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དུ་滴滴涕་ཟེར།            

'''ཨ་རིའི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་དང་ཁ་གཡང་སྟོང་བ།'''

༢༠༡༠་ལོའི་ཟླ་༡་པོའི་ཚེས་༢༠་ཉིན་སྤེལ། 

ཆེད་རྩོམ་འདི་གདུང་འབོད་ཚིགས་བཅད་རྐང་བ་བཅོ་བརྒྱད་མ་ཞིག་གིས་འགོ་འཛུགས་པར་བྱ་སྟེ།

རི་དྭགས་ནང་བཞིན་རི་ནས་བཟུང་ཞིང་ལྕགས་མཁར་ནག་པོིའི་ནང་ནས་ཉོས།།

སྐེ་ལ་ལྕགས་ཐག་རྐང་ལྕགས་ལག་ལྕགས་ཐར་བའི་སྐལ་བ་གང་ན་ཡོད།།

ར་དང་ལུག་ལྟར་རི་ནས་དེད་ཅིང་ཐང་ནས་དེད་དེ་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ལ་དེད།།

ཆུ་སྲིན་རླབས་ནག་གནམ་ལ་འཕྱོ་བ་རྒོད་པོ་ཡིན་ཀྱང་སྙིང་ཁྲག་ལྷོག་ལྷོག་ལྡང་བར་བྱེད།།

སྟུག་པའི་ནགས་ཀློང་ཡངས་བའི་རྩ་ཐང་ས་ཧ་ར་ཡི་བྱེ་མའི་གྲོང་གི་རྒྱལ་ཁམས་གཱ་ན་ /མ་ལི /་སོང་ཧཱི་/ནས།།

གནམ་ལ་རྒོལ་བའི་མཚོ་ཆེན་ཕར་ན་འཇིགས་རུང་སྲིན་དཀར་གླིང་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཆུང་དུས་ཕ་མས་ཡང་ཡང་གླེང་།།

རྩ་བ་ཕྱུང་བའི་ལོ་འདབ་དང་མཚུངས་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་ཕ་སའི་ཕྱོགས་ལ་སླར་ལྡོག་མེད་པའི་གདུང་འབོད་ཀྱིས།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཕོ་རྒོད་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ཆེན་སྨྱོན་པ་གནམ་ས་སྒུལ་བའི་འཕག་འཚག་ང་རོ་དགུ་སྒྲིལ་ལྕགས་སྒྲོག་གཅོད་སྙམ་བྱེད།།

སྐམ་རིད་གཉོམ་ཆུང་བུད་མེད་རྣམས་ནི་སྐྲག་པའི་མིག་གཉིས་རིག་རིག་བལྟ་ཞིང་འདར་གསིག་ལུས་པོ་རྩ་ཕྲན་བསྐྱོད་འདྲ་ཆད་མེད་ངུ་ངག་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར།།

སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་གློའུ་རྒན་དག་གིས་མེ་སྟག་མཆེད་པའི་རྟ་ལྕག་འཕྱར་ཏེ་མི་ཡི་ཚོང་ཟོག་གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོའི་སྦུབས་ལ་དེད།།

ལྕགས་སྒམ་ནང་དུ་སོ་ཕག་སྒྲིག་ལྟར་རོ་སྒམ་ནང་དུ་རོ་བཞིན་གསོན་པའི་མི་རྣམས་ཀན་རྐྱལ་བསྙལ་ཏེ་སྐེ་དང་རྐང་བ་ལྕགས་ཀྱུས་བསྡམས།།

ཉིན་གཅིག་མ་ཡིན་ཟླ་ནས་ཟླ་ལ་ནུབ་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་རྦ་ཀློང་ནག་པོ་ཆུ་སྲིན་སྡིགས་ཅན་མཚོ་ཇག་ཤན་པས་སྲོག་སྙིང་དམར་པོར་འཇབ་རྒོལ་ཡོད།།

དེ་ལས་ཐར་ན་དེ་ལས་སྡུག་པའི་བྲན་བདག་བཙན་པོའི་སྡུག་རྩུབ་འོག་ནས་མི་ཚེ་གང་བོ་སྡུག་ལས་སྡུག་གིས་སྐྱེལ་དགོས་ཡོད།།

དེ་ལས་སྡུག་ཅིག་མི་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་ཡི་གྲལ་དུ་མི་ཞིག་བྱེད་པར་དུས་རབས་ག་ཚོད་སྒུག་དགོས་ཡོད།།

འདི་ནི་ཤེས་རིག་ལྡན་ལ་མི་རྒྱུད་འགོ་ཁུངས་བཙན་ཞིང་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག།།

ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ནས་གནག་ཕྱུགས་བཞིན་དུ་ཇག་འདེད་བྱས་ཏེ་མི་ཡི་རིན་ཐང་རྐང་འོག་བརྫིས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན།།

ས་གཞི་ཆེན་པོ་ངག་སྒོ་ལྐུགས་ཤིང་གནམ་རྒན་མ་ནི་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་བྱེད་དགོས་ཡོད།།

ཡ་གིའི་གནས་དེར་དཀོན་མཆོག་ཟེར་ཞིག་ཡོད་ཡོད་བདེན་ན་དེ་ནི་རྫུན་གྱི་རྫུན་ཁོ་ན། 

ད་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་༢༣༣་གྱི་སྔོན་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་ཁུལ་༡༣་གྱི་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པའི་མི་སྣ་རླབས་ཆེ་བར་གྲགས་པ་རྣམས་ལྷན་དུ་འཛོམས་ནས་ཨ་རི་འདི་ཉིད་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོའི་གཉའ་ཤིང་གི་འོག་ནས་འདུག་འདོད་མེད་པར་རང་བཙན་བྱེད་འདོད་ཀྱི་ཐ་ཚིག་ཀུན་ཏུ་བསྒྲགས་འདུག

ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་རྩ་ཚིག་ཟིན་བྲིས་འདེབས་པ་པོ་ཁོང་དང་ཁོའི་ཕྱག་རོགས་ཤིག་རྗེས་སུ་སྔ་ཕྱིར་ཨ་རི་གསར་བཙུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་ཨང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་གོ་སའང་བཞེས་ཐུབ་འདུག ད་དུང་གཞན་ཞིག་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག

ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་ཡབ་ཆེན་དུ་གྲགས་པ་ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་མང་པོ་ཞིག་ཕྱུག་བདག་ཡིན་པར་མ་ཟད་། བྲན་གཡོག་གི་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་འདུག ཕྱུག་བདག་ཡིན་པ་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་རེད་ལ། མི་རིགས་ནག་པོ་མི་ཚེ་གང་བོར་བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་ཨ་རིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕ་ས་ནས་བས་མཐའ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་ཐུབ་པའང་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་ཡིན་ཐོག། མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་ནས་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་གང་གིས་ཆེད་དུ་བསྩལ་གནང་བའི་དབང་ཐང་ཡང་ཡིན་ས་རེད།

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ནང་ཡི་ཤུ་མ་ཤི་ཀའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོས་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཞིང་། རང་དབང་དང་བདེ་སྐྱིད། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་གསོལ་རས་གནང་ཡོད་པའི་ཞལ་གསལ་ཡང་མཛད་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་རྩ་ཚིག་རྩོམ་པ་པོ་ཡིན་ལ།ཕྱིས་སུ་ཕོ་བྲང་དཀའ་བོའི་ཁྲི་བ་ཨང་གསུམ་པ་བའང་ཡིན་པའི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སི   འཇར་ཕུར་སན་ཟེར་བ་ཁོང་བདུན་ཕྲག་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཙམ་རིང་ནང་བའི་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང་འདྲ་བར་བཅད་མཚམས་ལྟ་བུར་བཞུགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཤོག་ལྷེ་ཁ་ཤས་ཅན་དེ་ཡང་ཡང་བསུབ་བཞིན་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཞིག་གིས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་སྦྱོང་བྱེད་པ་ལྟར་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་འདུག   ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་ཁོང་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཡང་ཡང་བཅར་དགོས་པ་དང་ཕྱག་ལས་གཞན་དག་གི་བྲེལ་ཟིང་ཡང་ཡོད་རྐྱེན་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟིན་བྲིས་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་མང་པོ་མེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ཨ་རི་རང་བཙན་བྱེད་པའི་མངོན་བསྒྲགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རག་དུང་རྒྱང་འབུད་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་དུའང་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདིའི་དགོངས་གཞི་བླངས་ཡོད་འདུག རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་ཟེར་བ་འདི་སྐབས་དེའི་ཨ་རི་ཤར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་མངོན་སྒྲོག་མ་བྱས་པའི་ལོ་དེའི་འགོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་མངོན་བསྒྲགས་ཐ་ཚིག་༩༠་ཙམ་སྤེལ་འདུག་པ་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དག་ན་གསལ་ལ། རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་མ་སྤེལ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཐ་མལ་དཔྱོད་ཤེས་ཟེར་བ་ཨ་རིའི་མི་མང་དཀྱུས་མ་རྣམས་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ངར་ཤུགས་སློང་བའི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཐོན་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་དེ་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་མངའ་འོག་ནས་གཏན་དུ་ཁ་བྲལ་ཏེ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་དང་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་པ་དང་རྡོག་སྒྲ་གཅིག་པ། སྙིང་སྟོབས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བའི་ངང་ཤར་བསྐྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་ཟིན་བྲིས་མ་ཕྱི་དང་པོའི་ནང་རྩོམ་པ་པོས་སྐབས་དེར་ཨ་རི་ནང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་ཉོ་འཚོང་ལམ་ལུགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ཚུལ་གྱི་ལབ་གླེང་ཞིག་འདུག་ཀྱང་། ཡབ་ཆེན་ཁོང་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྲན་བདག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རང་གི་གཞི་ཀའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི   ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་སྐྱེད་ཡབ་ཀྱང་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་ལྷག་ཡོད་ཐོག། བུད་མེད་དེ་ལ་ལོ་ན་མ་སོན་པའི་སྐབས་ནས་འཁྲིག་སྤྱོད་དང་ཁོ་མོའི་ལང་ཚོ་ལ་བཙན་འཛུལ་དང་བཤུག་གཞོག་བྱས་ཡོད་པའི་གཏམ་ལྷག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ན་མཇལ་རྒྱུ་འདུག། སྤང་རི་ཆུང་ཆུང་དུ་འབོད་པའི་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་རྔམ་བརྗིད་ཆེ་བའི་ཡོ་རོབ་ལུགས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ཤིང་ལས་དང་ཨར་ལས་ལྕགས་བཟོ་སོགས་མི་ནག་བྲན་གཡོག་དག་གིས་བྱས་ཐོག ཁོང་དང་ཁོའི་ནང་མིའི་རྒྱས་སྤྲས་འཛོམས་པའི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་མཁན་ཡང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཡིན་ནའང་། ཁོང་ནི། མི་ནག་ནི་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་པའི་འཇོན་ཐང་མེད་པ་དང་། མི་ནག་ནི་་རྒྱུ་མཚན་འདྲོང་བའི་བསམ་གཞིགས་བྱེད་མི་ཐུབ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་ལབ་གླེང་བྱེད་མྱོང་མཁན་དང་། ད་དུང་ཁོས་རང་གི་བྲན་གཡོག་ཞིག་གཉེན་སྟོན་ཞིག་སྟེང་ལག་རྟགས་སུའང་སྤྲད་མྱོང་ཡོད་པས། ཁོས་བྲན་གཡོག་གི་སྐྱིད་སྡུག་སྐོར་ལ་སེམས་ཁུར་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་འང་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ས་རེད།

ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་མི་ལོ་༣༨་རིང་གསང་བའི་ལུས་འབྲེལ་བྱུང་བའི་སྐོར་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་མཁན་ཚོེའི་ཁྲོད་གླེང་རྙོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། མི་དཀར་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མང་བོ་ཞིག་གིས་ཁོང་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་འོག་འབྲེལ་མེད་པར། ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ཁོང་མ་ཡིན་པར་ཁོང་གི་ཚ་བོ་གཉིས་ཡིན་པར་སྨྲ་ཡང་། ༿ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན དང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ། ཨ་མི་རི་ཀའི་གླེང་རྙོག་ཞིག་༾་ཅེས་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ནང་རྩོད་རྙོག་འདིའི་ཐད་སྔར་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གླེང་ལ་དོགས་སློང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ཟབ་རྒྱས་གནང་འདུག དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཨ་རི་ཧར་ཝུར་སློབ་གྲ་ཆེན་མོིའི་ཁྲིམས་ལུགས་སྡེ་ཚན་ནས་ཐོན་པའི་མི་རྒྱུད་ནག་པོ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་ལག་འཁྱེར་བསྣམས་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག་ལ། མོའི་བརྩམས་ཆོས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་འདི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཁུངས་བཙུན་ཞིག་ཡིན་པར་ཀློག་མཁན་མང་ཆེ་བས་ཆེ་བསྟོད་འབུལ། མོས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུའི་ཡབ་ཡིན་པ་འདི་ལྟར་སྒྲུབ་ཡོད་དེ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་ཁོང་གསོན་པའི་རིང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་༡༤༠་ཁྲོད་བྲན་གཡོག་གཉིས་ཁོ་ན་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ་དང་། བྲན་གཡོག་ཕོ་གསར་ཞིག་ཁོའི་གཞིས་ཀ་ནས་བྲོས་ཐར་ཕྱིན་ཡང་་བྲན་གཡོག་གཞན་ལྟར་རྗེས་འདེད་བཏང་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་མི་འདུག་ལ། ད་དུང་ཁོའི་མི་ཚེའི་མཐའ་ལ་ཁོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་བོར་གྱུར་ཞིང་། ཁོང་ལ་ཨ་སྒོར་ཆིག་འབུམ་ལས་ལྷག་པའི་བུ་ལོན་ཡོད་ནའང་། ཚོང་གི་མ་རྩ་ཆེན་པོ་རི་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་མིང་ལ་ཧ་རེ་སི་ཟེར་བར་སྐབས་དེར་ལས་གླ་བ་ཞིག་གི་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་གླ་ཕོག་གི་རིན་པ་དོ་བའི་ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་བིར་རྗིན་ནི་ཡ་ནས་ཧྥེ་ལི་ལ་ཤར་བསྐྱོད་མེ་འཁོར་ཞིག་ནང་བཞག་ཏེ་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ། དེའི་སྔོན་དུ་ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་མྱོང་མེད་ལ། བྲན་བདག་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་མོ་ལོ་ཉེར་གཅིག་ལ་སོན་པའི་ཧ་རེ་སི་ནི་དཔའ་འབྱོར་གྱི་འཁོས་ཀ་གོང་དུ་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་མ་རྩ་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་བྲན་གཡོག་མི་འབོར་ཁ་གྲངས་མང་དུ་བསྐྱེད་བྱེད་ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་དེ་འདྲའི་ལས་སླ་བོ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ད་དུང་ཁོང་གི་ཚེ་མཐའི་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེ་ནང་ཁོང་གི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་མིང་ཆེད་འདོན་བྱས་ཏེ་ཁོང་རྣམས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་ཆོག་པའི་མཚན་རྟགས་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཆེད་དམིགས་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་གཞུང་ལ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཏེ་ཁོང་གིས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་མངའ་སྡེ་དེ་ག་རང་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཆོག་པའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་ཡོད་འདུག། སྐབས་དེའི་མངའ་སྡེི་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་ཡུལ་ཁྲིམས་ནང་ཚེ་ཐར་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་ནས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ཚུན་ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་མངའ་སྡེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐོན་དགོས་ཡོད། དེ་ཡང་ཕོ་གསར་བྲན་གཡོག་ཞིག་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་ཡང་རྗེས་འདེད་མ་བཏང་བ་དེ་དང་། ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་དེ། ད་དུང་ཁོང་གི་ཁ་ཆེམས་ནང་རང་དབང་སྤྲད་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆུང་ཤོས་གཉིས་བཅས་བའི་མི་བཞི་ནི་ཁོང་ལ་གསང་འབྲེལ་ཡོད་པར་དོགས་པའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེི་མིན་སུའི་ཤ་ཁྲག་ལས་མཆེད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཡིན་པ་དང་ས་ལི ཧེ་མིན་་སི་ནི་སྐྱེས་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་མི་ཚེ་གང་བོར་ཁྱོ་ག་མེད་འདུག། གཞན་རྣམས་ནི་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་སྤུན་དང་ཉེ་འབྲེལ་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཡབ་ཆེན་ཁོང་གིས་མི་ཚེ་ནང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་དང་ཉེ་འབྲེལ་མིན་པའི་བྲན་གཡོག་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་སྐད་མི་འདུག་པས། ཧ་ཝུར་སློབ་ཆེན་ནས་ཐོན་པའི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་མ་འདིས་འདི་ལྟར་ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་གྱི་མི་ཚེིའི་གླེང་རྙོག་ཐད་ལ་དོགས་སློང་གནད་དུ་འཁེལ་བ་ཞིག་བྱས་འདུག་པ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དཀའ་བ་ཞིག་འདུག

དེ་ཡང་ཨ་རིའི་རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ནང་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དང་མི་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་དང་རང་དབང་ལ་རོལ་བ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ལྡན་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁ་གཡང་གི་དྲིལ་ཆེན་དཀྲོལ་ནས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་ཏེ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་བཅུ་དྲུག་པ་ལིན་ཁིན་གྱི་སྐབས་སྟེ། ༡༨༦༠ ནང་ཨ་རི་ནང་གཞི་ནས་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་མེད་པར་བྱས་ནས་ཡབ་ཆེན་དག་གི་དགོངས་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་ནང་རུལ་བར་མ་བྱས་བར་ཁ་གཡང་དང་མཐུན་པའི་ལག་ལེན་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་འཁྱོལ་འདུག ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་གིས་མི་རིགས་ནག་པོ་རྣམས་བྲན་གཡོག་གི་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་མ་ཐུབ་པ་ཅི་ཁག་ཏེ་ཁག་མེད་དོ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་ཝ་ཤིན་བྲིན་མིང་ཅན་ཐེ་བའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གདན་ས་འཛིན་པའི་མཁན་ཆེན་ཚོའི་ཁྲོད་མང་ཆེ་བ་ནི་མི་ནག་བྲན་དུ་ཉར་མཁན་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཁོང་ཚོའི་མིག་ནང་ན་མི་ནག་ནི་ཚོང་རྫས་རེད་ལ། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་ནི་ཀླ་ཀློ་ཡིན་པ་རེད།

ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་འཁོད་པའི་མི་ཚང་མ་མི་གཞི་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་ནས་ཚང་མར་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་གནང་ཡོད་པའི་ཐད་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ནི་མི་འདྲ་སྟེ། ངེད་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་ཟེར་བའི་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ལྟར། ཨ་རི་བ་ཁོང་ཚོས་ཐོབ་ཐང་འདིའི་ཁྱབ་ཁོངས་མི་རིགས་དཀར་བོ་ཁོ་ནར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་དང་། མི་ནག་དང་མི་དཀར་སོགས་ཨ་རིིའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་མི་ཚང་མར་གོ་མཁན་ཁག་ཅིག་དང་། ཡང་གོ་ལ་འདིའི་འགྲོ་བ་མི་ཚང་མར་གོ་བ་སོགས་འགྲེལ་ཚུལ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཡོད་འདུག ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གསེར་ཁྲི་རྩོད་པའི་སྐབས་ལིན་ཁིན་གྱིས་སྐབས་དེར་ཐོབ་ཐང་འདི་དངོས་བསྟན་དུ་ཨ་རིའི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཚང་མ་དང་ཤུགས་བསྟན་དུ་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་བཀྲལ་ཞིང་། ཁོིའི་ཁ་གཏད་ནས་ཨ་རིའི་མི་དཀར་ཁོ་ནར་ཡིན་ཞེས་ཁོང་ལ་རྩོད་ལན་སྤྲད་འདུག

༡༨༦༠་ནང་། སྐབས་དེིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་མི་རྒྱུད་ནག་པོི་བྲན་གཡོག་གི་ལྕགས་སྒྲོག་ལས་དཀྲོལ་ནའང་། དེ་ཡང་རང་དབང་དེ་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་དང་ཐུགས་བསྐྱེད་དེའང་ར་མ་ལུག་ཞིག་ལས་མ་འདས། ༡༨༦༢་ལོར་བསྒྲགས་པའི་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་བཤིག་པའི་ཡིག་ཆ་ནང་སྐབས་དེའི་ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་གི་སྐབས་ཨ་རིའི་གཞུང་དམག་ལ་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་མཁན་ཨ་རི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མངའ་སྡེ་དེ་དག་གི་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་རང་དབང་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ལས། ཨ་རིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་བྲན་གཡོག་རྣམས་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡེ་ནས་ཁ་གསལ་མེད།

ཡིན་ནའང་། སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ནི་ཨ་རིའི་ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་དང་མི་འདྲ་བར་མི་ཚང་ཕལ་བ་ཞིག་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་མི་ཚེ་ནང་དཀའ་སྡུག་ཉམས་སུ་བཞེས་མྱོང་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱི་གྲང་འཁྱག་མིག་ཆུའི་བཞུར་སྒྲ་དང་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་སྨྲེ་ངག་གསན་གནང་བ་རེད། ཨ་རིའི་དམངས་ཁྲོད་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྩེད་མཚར་དང་སྦྲགས་ནས་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ལ།མི་རིགས་ནག་པོིའི་ཡབ་ཆེན་ངོ་མ་དང་མི་རིགས་ནག་པོའི་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་ནི་ལིན་ཁིན་རེད་ཟེར་ལ། རྩེད་མཚར་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཡོད་པའི་རྩེད་མཚར་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག འོན་ཏེ། ཡིད་ཕངས་བ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོར་བཀའ་དྲིན་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ཁོང་། ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་སྐབས་ཨ་རི་གཞུང་ལ་མཐོ་འཚམས་མཁན་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་རྣམས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་ནས་ཉིན་དྲུག་གི་རྗེས་ཀྱི་དགོང་མོ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིན་བྲིན་གྱི་གཏམ་བརྗོད་ཟློས་གར་ཁང་ཞིག་ཏུ་ལྟད་མོ་ལ་སྤྲོ་གཟིགས་གནང་བའི་སྐབས་ལྐོག་གསོད་ཐེབས་ཏེ་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་འདུག་ལ།འདི་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་བསྒོས་བའི་ནག་ཐིག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མི་རིགས་ནག་པོའི་མདུན་ལམ་སྟེང་སླར་ཡང་གྲིབ་ནག་འཕོས་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་འདུག།།

དེ་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱང་མིང་ཙམ་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་གི་དུས་རབས་གཅིག་ཙམ་རིང་ནག་པོིའི་སྲུང་ཁྲིམས་ཟེར་བ་དང་འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས་ཟེར་བ་སོགས་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱག་ཁྲིམས་མང་བོ་ཞིག་འཁུར་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང་ཡོད། དེ་ལས་ཀྱང་དྲང་་བདེན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་རིང་ལུགས་པ་ཚོས་མེ་བརྒྱབ་པ་དང་དམར་གསོད་བཏང་བ། སྐེ་བཏགས་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་མི་རིགས་ནག་པོའི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་སྟངས་་འཛིན་བྱས་པ་དེ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བའི་དར་ཆ་འཕྱར་མཁན་ནི་དྲག་སྤྱོད་ཚོགས་པ་KKK་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་འདུག། ད་དུང་དུས་སྐབས་དེར་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མི་ནག་ནི་ཀླད་པ་སྐྱོན་ཅན་དང་རིགས་སྟོབས་དམན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་དེབ་བརྩམས་པའི་ཁྲོད་མི་ནག་ནི་དུད་འགྲོ་རེད་ཟེར་བའི་དེབ་ཞིག་ཀྱང་ཐོན། མི་ནག་སྐེ་བཏགས་རྒྱག་པའི་ཉིན་སློབ་གྲྭ་དང་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་གུང་་གསེང་བཏང་། རླུང་འཕྲིན་ལས་ས་ཆ་གང་ཞིག་ཏུ་དུས་ཚོད་ནམ་ཞིག་ལ་སྐེ་ལ་ཐག་པ་བསྐོན་ནས་གསོད་་གི་ཡོད་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་སྤེལ། དེ་ཉིན་ལྟད་མོ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བས་དུས་ཆེན་སླེབས་པ་ལྟ་བུའི་གཟས་མཆོར་སྤྲས་ཏེ་ལྟད་མོར་འགྲོ་བ། དེ་ཡང་མི་ཤི་མཚམས་བེམ་པོ་མེ་ལ་བསྲེགས་ནས་ཐལ་བ་དང་རུས་པ་སོགས་རང་ཡུལ་དུ་འཁྱེར་ཏེ་ངོམ་སོ་བྱེད་པའི་དུས་ཐ་རྡུགས་དེ་འདྲ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་མཇུག་དང་ཉི་ཤུ་བའི་མགོར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱུང་འདུག

དེས་ན་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོར་མི་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་འགྲོ་བ་མི་ངོ་མའི་རང་དབང་དང་། རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་ནང་གསུངས་བའི་རང་དབང་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་དེ་རྣམས་ཐོབ་པར་མི་ལོ་ཅི་ཙམ་སྒུག་ཡོད་པར་འདོད་ན། ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་དག་ན་གསལ་བ་བཞིན། ཨ་རིའི་རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་དང་། ཨ་རི་ནང་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བསྒྲགས་པ་ནས་བརྩིས་པའི་མི་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་རྒྱུད་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར། ཤ་མདོག་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། ཕོ་དང་མོའི་ཤན་འབྱེད་མེད་པར། དབུལ་ཕྱུག་གི་དབྱེ་བ་མེད་པར། སློབ་སྦྱོང་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཨ་རིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཁྱབ་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་འགྲོ་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ངང་། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་བ་དང་། རང་དབང་ལ་རོལ་བ། ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འདྲ་མཉམ་ངང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག་པའི་སྐྱ་རེངས་གསར་བ་ཞིག་ཤར་འདུག

ཁོང་ཚོའི་མུན་ནག་གི་འཚོ་བའི་ནང་རེ་བའི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བའི་དུས་དེ་ནི་༡༩༥༠་ནང་དང་༡༩༦༠ནང་དང་། དེ་ཡང་འདི་འདྲའི་རླབས་ཆེན་གྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་བར་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་རང་ཉིད་མི་ཡིན་པའི་གདེང་སྤོབས་མ་བརླག་པའི་ཐོག། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ནས་བོར་ཟིན་པའི་རང་དབང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྲག་སྣང་མེད་པར། གཉའ་མ་ཞུམ་པར་རྩོད་ལེན་བྱས་བྱས་པའི་མཐར་རེ་འདོད་མངོན་དུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཁ་སང་དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚང་མ་མི་རིགས་དཀར་བོ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བདུན་བདག་ཉིད་ཅན་དང་ཁ་གསབ་ཟུར་ཁྲིམས་ཡན་ལག་ཉེར་བདུན་མའི་མདུན་ན་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པ་འདི་མི་རིགས་ནག་པོའི་གསབ་ཏུ་མེད་པའི་བཀའ་དྲིན་དང་། ཕྱིས་འབྱོར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་རབས་མང་པོིའི་རིང་ཐོབ་ཐང་བརྩོན་ལེན་བྱས་པའི་སུག་རྗེས་ཀྱང་རེད་འདུག།  

གོང་གི་རྩོམ་འདིའི་ཆེད་ཟུར་བལྟ་བྱས་བའི་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང་།

༡ ཨ་རིའི་གསུང་རབ ། རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ཀྱི་བྱུང་བ།

༢ ཐོ་མ་སི འཇར་ཕིར་སན དང་ས་ལི ཧི་མིན་སུ། ཨ་རིའི་གླེང་རྙོག་ཅིག

༣ འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས།

༤ བྲན་གཡོག་ནས་རང་དབང་ལ།

༥ ཨ་སྦུ་རམ་ཧེམ ལིན་ཁིན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས།

༥ ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག

2010 Jan 20    

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༡༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་   བ་ཡིན     སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ   ་མཆོག་གིས་ཀྱང་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲོ་མ་ཧོ་ཁི་དགྲ་སྟ་བསྣམས་ཏེ་ཚེ་མཇུག་གི་དབུགས་རྒྱུན་ཕྲ་མོ་དེ་མ་ཆད་བར། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་པོར་འབྲི་མཁན་དག་གི་ཁ་གཏད་དུ་རྒྱུག་ནས་རང་རིགས་སྲུང་བའི་གཡུལ་ས་ལ་འཇིགས་ཞུམ་མེད་པའི་ངང་ཞུགས་ཡོད་འདུག་ལ། འདས་བོ་ཁོང་ལ་མདུང་རྩེ་ལྟར་རྣོ་བའི་བརྩམས་ཆོས་པོ་ཏི་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ནི་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག།

ཁོ་བོར་ཡང་། ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་ན། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སློབ་བུ་ཚོར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་འཁྲིད་གནང་མཁན་གྲོགས་གང་དེས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་མེད་ཚེ། སྐུ་ཞབས་སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་མེད་ལ།  ༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།༽་ཞེས་བའི་གསུང་རྩོམ་ལེའུ་བཅུ་ལྡན་དེ་ཀློག་རྒྱུའི་སྐལ་བཟང་ཤར་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ་ཞིང་། བརྩམས་ཆོས་འདིས་ཁོ་བོར་བློ་བསྐྱེད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྤྲད་ཅིང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་སྐྱེས།

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་གྱི་དཀྱུས་ས་ལ་མ་འཇུག་གོང་།   ཟུར་གཉིས་ནས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་གཟུགས་མཐོང་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྒྱུས་མངའ་དེ་ཙམ་མེད་མཁན་དག་གིས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་སྐབས། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བའི་སྨད་དེར་    ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར   ཀ་ལམ་སྦི་སི ་ཟེར་བ་སྲུང་དམག་འཁོར་གཡོག་དང་བཅས་མཚོ་གྲུ་ལ་བསྡད་ནས་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱིས་བཅད་པའི་སྣང་བརྙན་རྫིག་པོ་ཞིག་ཡིད་ལ་འཁོར་ཞིང་། ཁོང་ནི་དུས་རབས་དེའི་རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམས་པའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་དང་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རྙེད་མཁན་གྱི་དཔའ་བོ་ཡིན་པ་སོགས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས། ཁོང་གསེར་གྱི་རྔན་པ་ཐོབ་ཕྱིར་རྒྱང་འགྲུལ་བྱས་པ་དང་། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་ཐོག་སླེབས་སྐབས་བློ་ཐག་ཉེ་བོའི་ངང་གནས་ཚང་གཡོར་མཁན་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མིའི་སྐེ་ལ་སྡིགས་གྲི་འཕྱར་ནས་དམར་གསོད་བྱས་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བུད་མེད་ལ་བཙན་གཡེམ་དང་། ན་ཆུང་གཞོན་ནུ་མ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ལག་གཡོག་ཚོར་མོ་འགྱེད་བརྒྱབ་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་སྡིགས་སྐུལ་འོག་གསེར་འཚོལ་དུ་བཅུག་ནས་གསེར་ཕྱེ་མ་རྙེད་མཁན་དག་གྲིས་དུམ་བུར་གཤགས་པ།། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དུད་འགྲོ་རི་དྭགས་ནང་བཞིན་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་བྲན་གཡོག་ཁྲོམ་རྭར་ཚོང་བསྒྱུར་བྱས་པ་སོགས་གླེང་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 1

ཡང་། གོང་གི་སྐྱེས་བུ་ཅ་ཅོ་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ཨ་མི་རི་ཀ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་དུས། སྐྲ་རིང་ཕྲག་པ་བར་གཟར་པའི་སྐུ་ཞབས་ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་དང་། འཇོན་ཨེ་ཊམ། འཇོར་རྗི་ཝ་ཞིན་བྲིན་སོགས་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་རྨང་འདིང་མཁན་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པ་དེ་རྣམས་སྤོབས་ཉམས་དང་བཅས་གླེང་ཞིང་། ཐོ་མ་སི་འཇར་ཧྥུར་སན་དང་འཇོན་ཨེ་ཊམ་སོགས་ནི་རང་དབང་གི་ལམ་སྲོལ་བཏོད་མཁན་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲོག་ལ། ཝ་ཞིན་བྲིན་གྱིས་དམག་དཔུང་འཁྲིད་དེ་སྐབས་དེའི་དབྱིན་ཇིའི་དམག་མི་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཚུལ་ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་སྒྲུང་ལས་ཀྱང་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་བཤད་ཅིང་། དེ་དག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གོབ་ཏོ་དེ་ཇི་ལྟར་ཟིན་བྲིས་སུ་ཕབ་ཚུལ་དང་ཨ་རིའི་གསར་བརྗེ་དམག་འཁྲུག་ཟེར་བ་ཇི་ལྟར་བརྒྱབ་ཚུལ་སོགས་ནས་གླེང་བར་བྱེད་པ་ལས། ཨ་རིའི་མི་དཀར་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་གཞུང་གི་དྲག་དཔུང་སྤྱད་དེ་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཆིངས་ཡིག་རྫུན་བྲིས་དང་། མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ནས་གཅེས་པའི་ཕ་ས་བརྐུ་འཕྲོག་བྱས་ཚུལ་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་། སྟོན་ཏོག་མེར་བསྲེགས། འབྲོག་ས་དང་སྦྲ་ཁྱིམ་སོགས་ལ་མེ་བརྒྱབ་ནས་ཁོང་རྣམས་རྫ་རི་དང་ནགས་ཀླུང་། གངས་འཁྱག་ཁྲོད་དེད་ནས་འཆི་ལམ་དུ་སྐྱེལ་བ་སོགས་བརྗོད་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 2  

ཡིན་ནའང་།ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་། ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡག་པོ་ཤེས་མཁན་ཚོའི་ངོར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོི་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་སྐམ་གླིང་འདིར་འབྱོར་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་མིན་པར་མ་ཟད། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཤར་གླིང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པའང་མིན་པར། ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་འདིར་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་ཞིང་། མི་རྒྱུད་དཀར་བོས་རྫུན་གྱི་གླེགས་བམ་སྟོང་ཕྲག་ཇི་ལྟར་རི་བཞིན་སྤུངས་ནའང་། གླིང་ཆེན་པོ་འདི་ནི་གནའ་ནས་ད་བར་ཁོང་ཅག་གདུང་རྒྱུད་དམར་པོའི་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་ཕ་ས་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་དཔའ་བོའི་སྣང་བརྙན་ནི་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་། ཝ་ཞིན་བྲིན། འཇོན ཨེ་ཊམ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་སོགས་གཏན་ནས་མ་ཡིན་པར། དཔའ་ཆེན་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་། གཡུལ་དཔོན་རི་གླང་ཙོག་སྡོད། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཇར་རོ་ནི་མོ་སོགས་ནི་ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་གཙུག་ཏོར་གྱི་གླག་སྒྲོ་ལྟར་གུས་བརྩི་བྱེད་པ་ཡིན།

༡༤༩༢་ལོའི་སྨད་དེར་ཚོང་དཔོན་ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཁོ་བ་ཚོའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པ་དེས། ས་ལྷག་དང་གསེར་གྱི་གཏེར་ཁ་ལ་རྔམ་པའི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་མི་རིགས་དཀར་པོ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་འབྲངས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཁུ་སིམ་སིམ་ངང་ལྐོག་འཛུལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ཡིག་ཆ་སྤེལ་ནས་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བ་ནི། ཨ་རི་ནང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་དྲག་ཏུ་འབར་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་ཞིག་ལྷུང་རྒྱུའི་སྔ་ལྟས་དང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཡུལ་ལུང་ལ་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཇག་དམག་སླེབས་རྒྱུའི་སྔོན་བརྡ་ཡང་ཡིན་འདུག

དེ་འཕྲོར་ཕྱིས་འབྱུང་བརྒྱ་ཕྲག་གསར་བའི་ནང་། དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར་ནས་ཁོའི་མི་ཚེ་ནང་ཆེས་ཆེ་བའི་རྨི་ལམ་སྟེ་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་རྒྱུད་དཀར་པོ་རྣམས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་རྒྱུ་དམ་བཅའ་སྟོང་བར་གྱུར་བ། ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ། ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ ། ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ། རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ། མཐའ་མཇུག་དེར་སྤྱི་ལོ་༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་རྭ་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ། མཐའ་མ་དེར་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད། 3

སྨྲས་པ།

ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་མི་སི་སུ་ཕི་ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ཆུ་ཡིན་ནམ་ཅི།།

ཨི་ལི་ནི་སིའི་ས་སྤུངས་སྒང་འབུར་མེས་པོའི་མཁར་རྫོང་མ་ཡིན་ནམ།།

ཨོ་ཧ་ཡོ་ཡི་སྦྲུལ་གཟུགས་རིང་མོ་གནམ་རིག་ཤུལ་ལུས་ཡིན་པར་བཤད།།

ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་སྐྱ་མོ་སྐྱིད་སྡུག་ལོ་ཟླའི་དྲན་སྐུལ་ཉིད།།

ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་ངུ་བཞིན་བསྐྱོད་པའི་མིག་ཆུ་གྲང་མོའི་བརླན་གཤེར་ཡོད།།

པུས་མོ་རྨས་མར་ས་ལ་སྦེད་པའི་འཕར་ལྡིང་བྲང་སྙིང་ཚ་བོ་ཡོད།།

མྱ་ངམ་ཐང་དུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བཙན་གྱིས་བཙུད་པ་རྒོད་པོའི་ཁྱུ།།

ལ་རྒྱ་ཅན་གི་མི་རིགས་ཤིག་གི་གཏན་འདུན་ཆང་དང་ཤོ་ཡིས་འཁྱེར།།

ཕོ་རབ་རྒོད་པོའི་སྔོན་བྱུང་གཏམ་རྒྱུད་ད་ལྟ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་ནོར།།

ཞེས་ངལ་གསོ་ཅུང་ཙམ་བྱས་ནས། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད། ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་བཤད་སྟངས་དང་ཕྱིས་སུ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཐོག་ལ་འབྲི་མཁན་ཕྱི་མི་ཉམས་ཞིབ་པས་བཤད་སྟངས་མི་འདྲ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཁོང་ཅག་གི་སྐྱེ་ཁུངས་ནི་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རང་ཡིན་པར་བཞེད་ནའང་། ཕྱི་མི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་དག་གིས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་རྗེའོ་མི་རིགས་རེད་དང་། རོམ་ནས་མཆེད་པ་རེད། མཚན་མོ་གཅིག་གི་དུས་ཡུན་ནང་མཚོ་ནང་དུ་བྱིང་བའི་བཤད་རྒྱུན་ཡོད་པའི་ཨ་ཊི་ལན་ཊེའི་མི་རྒྱུད་དུ་འདོད་མཁན། ཤར་གླིང་གི་རྒྱ་མིའི་རྒྱུད་རེད་སོགས་ཟེར་ནས་ཁོང་ཚོ་ཨ་རི་སྐམ་གླིང་འདིའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་པར་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲུབ་གང་ཐུབ་ཐུབ་དང་ཚོད་བགམ་གང་ཡོང་ཡོང་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཁ་གྱེས་བའི་ཚོ་ཁག་བཅུའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་བའི་བཞེད་ཚུལ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་བར་མཁས་བླུན་མང་པོས་ཡིད་ཆེད་དང་ངོས་ལེན་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། བཞེད་ཚུལ་དེ་འདོན་མཁན་ལྟེ་བ་ནི་ཡི་ཤུ་རྙིང་མ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲྭ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་ནང་བྲིས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་ལུང་གི་ཡུལ་གོམས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ཞིག་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་མཚོ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བ་མ་ཡིན་པར་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པས་དུས་སྐབས་དེར་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཨ་མི་རི་ཀ་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་མཚམས་ཤིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་ཡང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཚོ་ཁག་དེ་ཨ་རིའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་དེ་དཀོན་མཆོག་གིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པའི་ལོ་ནས་མར་དེད་དེ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་༥༠༠་ཡས་མས་ཤིག་ཡིན་པ་གཏན་ཁེལ་ཡོད་འདུག

ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་ཡུལ་ལུང་མང་པོ་ནས་གདོད་མའི་མིས་སྤྱད་པའི་ཤུལ་ལུས་ཡོ་བྱད་ས་འོག་ནས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་རྙེད་སོན་དང་། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་ཉི་ཤུ་དང་སུམ་ཅུའི་ནང་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་མངའ་སྡེ་   ནེའོ    མེ་ཁོ་སི་ཀོ་ནང་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་གླིང་ཆེན་གྱི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་གསེབ་ནས་མདུང་མགོ་སོགས་རྙེད་སོན་དང་།ཡུལ་དེའི་ས་གནས་ཁི་ལོ ཝེ་སུ་ཟེར་བ་ནས་རྙེད་པའི་རི་གླང་ཆེན་པོའི་རུས་ཁོག་དང་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོ། མདུང་ཤིང་དྲང་མོ་བཟོ་བྱེད། རྡོ་ཆས་པགས་མཉེད་སོགས་རྙེད་པ་ཕྱིས་སུ་༡༩༦༠་ནང་གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་བར་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཡན་དུ་ཁུངས་འདེད་བྱས་པ་དང་། དེ་ཡང་ལོ་ཚོད་དེ་ཡང་མཉམ་པའི་དུས་རི་གླང་ལ་མདུང་མཚོན་བསྣུན་མཁན་རྔོན་པ་དེ་ཚོ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ཚོད་བགམ་བགྱིད་དེ་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གད་སྙིགས་ཁྲོད་དེད་ནས། ཁི་ལོ་ ཝེ་སུ་ནས་གཏེར་འདོན་བྱས་པའི་རི་གླང་གི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་ནང་ནས་རྙེད་པའི་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོའི་ལོ་ཚོད་དང་དུས་ཚོད་འགྲིག་པར་བྱས་ནས་མཁས་མིང་འཛིན་པ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་དུ་སླེབས་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་གསར་བ་ཞིག་ལ་འཇུས་འགོ་བརྩམས།

དེ་ཡང་། སྐབས་དེ་ནི་འཁྱག་བསྐལ་ཐ་མའི་དུས་ལ་འཁེལ་འདུག་ཟེར་ལ། འཁྱག་བསྐལ་གྱི་དུས་ནམ་ཟླ་ཧ་ཅང་གྲང་བར་གྱུར་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ཀྱི་ཆུ་ཕོན་ཆེན་པོ་འཁྱག་རོམ་གྱི་ངོར་བསྟིམས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་སྤྱི་ཁྲུ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྲི་ནས་ཨ་རིའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་ཤར་གླིང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་ཟམ་ཆུ་ཁར་འབུར་ཐོན་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་ལ། དེ་ལ་མིང་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཞེས་གདགས། དེ་ནས་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་ན་གནས་ངེས་མེད་དུ་འཁྱམས་ཤིང་ཆེ་ཟོག་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོ་ཁྱུ་བྱས་ནས་མཚོ་ཁར་བུད་པའི་སྐམ་ལམ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་སྣེའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་སླེབས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཨ་རི་གླིང་འདིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་ངོས་མང་ཆེ་བ་འཁྱག་རོམ་གྱིས་ཁེབས་ཡོད་པར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་དེ་ཚོ་དུས་ཡུན་གང་མཚམས་ཤིག་ལ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་མ་ཐུབ་པར་འཁྱག་པའི་དཀྱིལ་དུ་ཁེགས་པ་ན། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གནམ་གཤིས་དྲོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་འཁྱག་སུལ་ནས་རྐང་བགྲོད་བྱེད་སའི་བཤུལ་ལམ་བཏོད་པར་ཁོང་ཚོ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་རྒྱུའི་སྐལ་བ་བཟང་བཟང་ཤར་ཞིང་། དེ་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁ་བཀྲམས་པ་རེད་ཟེར།4

གོང་གི་འདོད་ཚུལ་དེ་ནི་རྒྱབ་རྟེན་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་མཁས་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་རྗེས་འབྲངས་བྱིངས་ཁ་མཐུན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་མོད་།ཡིན་ནའང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ངོར་བཞེད་ཚུལ་འདི་ཏག་ཏག་ཅིག་ཡོང་གི་མེད། ཁོང་ཚོའི་ངོར་ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མི་རིགས་དཀར་པོ་དེ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་བར་རྩད་གཅོད་དང་ཁུངས་འདེད་བྱེད་དོན་ནི། ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཡུལ་འདིའི་ས་ཆུའི་བདག་དབང་རྩོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་དང་། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་ནང་བཞིན་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་རེད་ཟེར་འདོད་དང་། ད་དུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་རྣམས་དང་ཐོག་ས་འདིར་སླེབས་སྐབས། ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིར་རི་གླང་ཆེན་པོ་དང་རྔ་མོང་། རྟ་ཆེན་པོ་སོགས་ཆེ་ཟོག་ཁྱུ་དང་ཁྱུ་བྱས་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡིན་པ་ལ། ཁྲག་ལ་རྔམ་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོས་མདུང་མཚོན་གྱིས་བསྣུན་ནས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་རྔོན་བརྒྱབ་པར་བརྟེན་ཆེ་ཟོག་རྣམས་རིགས་རྒྱུད་སྟོངས་པར་གྱུར་པ་རེད་ཟེར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ལ་བསྐྲུན་ཐབས་ཀྱིས་མི་རིགས་དཀར་པོས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་གང་བྱས་ལོ་རྒྱུས་ནག་པོ་དེ་ཚོ་བསུབ་ཐབས་བྱེད་པར་མཐོང་གི་ཡོད། 

ཡིག་ཚགས་ཁ་སྐོང་མཆན་ཡིག།

1༼ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་ཁྱོན་ཐེངས་བཞི་ལ་བསྐྱོད་ཅིང་། མཚོ་འགྲུལ་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་མཚོ་གྲུ་༡༧དང་ལག་གཡོག་༡༢༠༠་ནས་༡༥༠༠་འཁྲིད་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་བཙན་གཡེམ་དང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ཡ་ང་བ་བགྱིད་ཡོད་འདུག   &lt;ཨ་རིའི་འབངས་མི་ཕལ་བའི་ལོ་རྒྱུས།  A People's History of the United States&gt; ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ནང་། ཐེངས་འདིའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་”དམིགས་ཡུལ་ནི་གསལ་བོ་སྟེ། གསེར་དང་བྲན་གཡོག”་ ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཡང་། རྒྱབ་རྟེན་མི་ཤིགས་བྲག་རི་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཞིག་ནས་ “དེང་སང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཀ་ལམ་སྦི་སིའི་དུས་དྲན་ཉིན་མོ་ནི་མྱ་ངན་གྱི་ཉི་མ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་པ་ཁག་ཅི་ཡོད་”ཅེས་ཀྱང་གསུངས་འདུག་མོད། མང་པོ་ཟེར་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་མང་ཆེ་བ་ཟེར་ན་དོན་དངོས་དང་མཐུན་ལ། བདེན་པའི་གཏམ་ཞིག་ཀྱང་རེད་སྙམ།༽

2༼`ཨ་རིའི་ནུབ་དཀྱིལ་གྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་University of Wisconsin_Madison ་གྱི་ཨིན་ཊི་ཡན་རིག་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་བུད་མེད་སྐད་གྲགས་ཅན་Ada E. Deer་མཆོག་གིས་Indians ཞེས་པའི་དཔེ་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་གླེང་ནང་ “……༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་སྔ་རོལ་དུ། མཁས་པ་ཚོས་གཙང་བོ་ཆེན་པོ་Rio Grande ་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་བྱང་གི་མི་འབོར་ཚོད་རྩིས་དེ་ས་ཡ་བདུན་ནས་ས་ཡ་ཉེར་ལྔར་བར་དང་། སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་སུམ་བརྒྱ་ལས་མང་བ་ཡིན་པའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུ་འགོས་ནད་དང་། དམག་འཁྲུག སྡོད་ཡུལ་སྤོ་བཅུག་པ་དང་མུ་གེ་སོགས་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པ་དང་། དེང་སྐབས་ཚོ་ཁག་༥༦༧་ལས་མང་བ་དང་མི་འབོར་ཁྱོན་བསྡོམས་ས་ཡ་གཉིས་ལྷག་ཡོད……”་ཅེས་དང་། ཡང་། སྔོན་གླེང་དེའི་ནང་ཁོ་མོས་ “…..ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་བརྒྱུད་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་ཁག་གི་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་ས་ཡ་མང་པོ་ཨ་རི་གཞུང་ལ་ཤོར་ཞིང་།… ཆིངས་ཡིག་༣༣༧ གང་བཞག་པ་ཚང་མ་ཨ་རིའི་ངོས་ནས་བཤིག་པ་རེད།……..” ཅེས་སྡུག་སྐད་ཀྱང་ཤོར་འདུག

ཡིག་ཚགས་གཞན་དག་ན། མི་རིགས་དཀར་པོ་ནས་མཆེད་པའི་འགོས་ནད་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་གྲངས་འབོར་ནི་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་བསད་པ་དང་། མུ་གེས་ཤི་བའི་བསྡོམས་འབོར་ལས་ཀྱང་ཁ་གྲངས་མང་བར་བཤད་ཅིང་། ད་དུང་། དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ་ཉལ་ཆས་ནང་ནད་འབུ་བཏབ་དེ་ ཨིན་ཏི་ཡན་གྱི་ཐོག་ལ་འགོས་ནད་ཀྱི་དམག་དྲངས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་འདུག་གོ།༽

3༼ གོང་དུ་འཁོད་པ་ནི་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁོ་ནར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་ཆེ་གྲས་ཁག་ཟུར་འདོན་བྱས་པ་ལས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་ལྷུང་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་དེ་མིན། དེ་ལ་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་པོའི་རྫུན༽་གྱི་རྩོམ་པ་པོས། “ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོར་བཙན་འཛུལ་དང་གཞི་སྤོ་བྱེད་སྟངས་དེ་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ངོགས་ན་གནོངས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ལ། དུས་རབས་ལྔ་རིང་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་དྲག་སྤྱོད་དེར་སེམས་གཏིང་ན་བློ་བག་མ་བདེ་བར་གནས་ཡོད་པས། དང་པོ་དེར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་ས་སྟོང་དང་། མིས་འདུལ་སྦྱོང་བྱས་མེད་པའི་་ས་ཆ་གཤིན་པོ་ཞིག་གིས་ཁོངཚོར་སྒུག་བསྡད་ཡོད་པ་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་ཁོང་རྣམས་ཡུལ་དེར་འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་ཡོང་ཚུལ་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཁ་སྣོན་དུ། ཨིན་ཏི་ཡན་མི་རིགས་ནི་གླིང་འདིའི་ཡུལ་མི་ངོ་མ་མ་ཡིན་པར་གླིང་གཞན་ནས་གནས་སྤོ་བྱས་པ་ཡིན་ཚུལ་དང་། དེ་ཡང་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་གོང་ཏག་ཏག་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐམ་གླིང་འདིར་སླེབས་ནས་འཁུར་ཙ་ཐང་ལ་བཞག་མ་ཐག་ཙམ་ཡིན་པ་འདྲ་ཞིག་བཤད་དེ་སྐྱི་གཡའ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེའི་ཁ་གཞན་ཞིག་ཏུ་གཅུས་ཐབས་བྱེདཀྱིན་པ་རེད”་ཅེས་་གསུངས་ཡོད།༽

4 ༼ ཕྱིས་སུ། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་གནང་མཁན་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རྫས་རྒྱུན་༼ DNA༽་དེ་ཤར་གླིང་བྱང་སོག་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་མིའི་རྫས་རྒྱུན་དང་ཆ་འགྲིག་པར་རྙེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་དེས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཕྱི་གླིང་དུ་སྐྱེལ་མཁན་ཚོའི་གདོང་ལ་རྒྱལ་ཁའི་འཛུམ་མདངས་སྤྲད་ཡོད་འདུག་ལ།

སྐད་རིག་ཞིབ་འཇུག་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་པའི་་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བྱིངས་ཀྱི་སྐད་རིགས་༡༢༠༠་དང་སྐད་ཁྱིམ་༡༨༠་དེ་སྐད་ཁྱིམ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་བསྡུས་ཤིང་། མིའི་སོ་རིས་དང་སོའི་གྲུབ་ཚུལ་ལ་ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སོའི་ཚོམ་བུ་གྲུབ་ཚུལ་དེའང་རིགས་གསུམ་གྱི་ནང་འདུ་བར་མཐོང་ནས་ཁོང་རྣམས་དང་ཐོག་གླིང་འདིར་མཆེད་དུས། མཆེད་ཐེངས་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་སྔ་ཕྱི་དུས་སྐབས་མ་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་མཆེད་ཐེངས་གསུམ་བྱས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། བཤད་ཚུལ་དེར་འདོད་མོས་མི་བྱེད་མཁན་དང་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་ཡང་བྱུང་ཡོད་འདུག ད་དུང་ཉེ་བའི་དུས། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་ཁག་ཅིག་གིས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་ཨ་རི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་བཤད་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་སྟེ། ལོ་ངོ་སུམ་ཁྲི་སྔོན་དུ་འདེད་མཁན་དང་། ལོ་ངོ་བཞི་ཁྲིའི་གོང་དུ་ཚོད་རྩིས་བྱེད་མཁན་ཀྱང་བྱུང་འདུག དེ་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་སོག་པོ་ཡིན་ནམ།འཇའ་པན་ཡིན། རྒྱ་མི་ཡིན་ནམ་གཞན་ཞིག་ཏེ། འཁྱག་སྐལ་གྱི་དུས་ཁོང་རྣམས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོའི་ལྷོ་རུ་སླེབས་སྟངས་དེའང་འཁྱག་སུལ་གྱི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་མ་ཡིན་པར། ཀོ་གྲུ་ལ་བསྡད་དེ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་བརྒྱུད་ནས་མར་བབས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ལ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིར་མ་སླེབས་གོང་རོལ་དུ་གནས་འདིར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་མཁན་ཀྱང་ཡོད་པས་  ༼༡༤༩༡ སྟེ་   ཀ་ལམ་སྦ་སི་མ་སླེབས་སྔོན་གྱི་ཨ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་གབ་ཕྱུང་།    '''1491: New Revelations of the Americas Before Columbus༽'''་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་་གྱི་རྩོམ་པ་པོས་སྡོམ་ཚིག་ལྟ་བུར་ “…ལོ་ཚིགས་སོགས་བཞེད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཐོན་ཀྱིན་པས། མགོ་རྙོག་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལས་མི་འདུག”་ཅེས་་གསུངས་འདུག༽  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་མཆན་ཡིག

༡     བ་ཡིན སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ།     Vine Deloria, JR   

༢ དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།    Red Earth, White Lies

༣ ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར ཀ་ལམ་སྦི་སི།        Christopher Columbus

༤ ་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན      Reservations

༥ ཁི་ལོ ཝེ་སུ།                Clovis

༦ གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་ཐབས།    Carbon Dating

༧  འཁྱག་བསྐལ།      Ice Age

༨ སྦར་རིན་སྐམ་ལམ།    Bering Land Bridge      

'''ཨ་རིའི་ནང་བྱུང་བའི་ལོ་ཚིགས་སྟར་ཕྲེང་ཁ་སྣོན་མཆན་བུ།'''

༼༡༨༡༣ལོར༽   དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར།

༼༡༨༣༨་ལོར༽  ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ།  

༼༡༨༣༠་ནས་༡༨༥༠༽ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ །  

༼༡༨༦༤་ལོར༽ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ།

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་སྨད་དུ༽།   ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ 

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་ཕྱི་མར༽ རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ།

༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་ར་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་༼༡༨༥༠་ནས་༡༨༧༡་བར༽་དང་།  

༼༡༨༧༡ ནས༡༩༢༨བར༽།  ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ།

༼༡༩༦༡་ནས་ད་ལྟ་བར༽་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད།


2010 Sep 29   

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༢༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ནི་ད་ལམ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་ཚོན་རིས་གྱ་མ་གྱུ་འབྲི་མཁན་ཚོར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གདོང་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། དེབ་འདིའི་ལེའུ་རེ་རེ་ནས་གླེང་ན་མང་བར་འགྱུར་བས། ད་ལམ་ཕྲན་གྱི་རྩོམ་འདིའི་ཁ་བྱང་དང་འབྲེལ་བའི་ལེའུ་ཞིག་ལ་འཁྱུག་ཙམ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ལེའུ་བཞི་བ་སྟེ་མིང་ལ་༼ཟམ་པ་དམའ་བོར་ཐམས་ཅད་བརྒལ༽་ཞེས་ཟུར་ཟ་ཅན་གྱི་མཚན་ཞིག་གསོལ་ནས། ཚན་རིག་པས་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་རིག་པ་བཏོན་པ་དེར་ཁུངས་འཕེར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཚུལ་དང་། ཚན་རིག་ཟེར་བ་ནི་ལྷ་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཧ་ཅང་འགུག་ཤུགས་ཆེ་བའི་སྐྱ་བོའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ལ་གྱུར་ཡོད་པས། མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་ལ་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་སྦར་རིན་སྐམ་གྱི་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་དེ་ཚོས་ཚན་རིག་ལ་དད་པའི་དབང་དུ་ཕྱིན་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འདི་དང་དུ་བླངས་པར་བྱེད་ཀྱིན་པ་དང་། བཞེད་ཚུལ་འདི་སྤེལ་མཁན་མཁས་པ་དང་ཚན་རིག་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་མཁན་ཚོས། རྔོན་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་ཡུལ་ནས་བྱོལ་དེ་ཐོལ་བྱུང་ལ་བྱང་སྣེའི་སྤང་ལྗོངས་ཤིག་ལ་སླེབས་པའི་སྒྲུང་སྟབས་བདེ་ཡིན་མདོག་ཁ་བོ་ཞིག་ལ་ཁ་དཀྱུས་ནས་བཤད་ཏེ། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་བཤད་ཚུལ་དེའི་ངོར་གནས་བའི་དཀའ་གནད་མང་པོ་ཞིག་གླེང་སློང་བྱེད་རྒྱུར་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ས་དབྱིབས་ལ་བལྟ་དུས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་བར་རྒྱང་ཁད་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པས་བཤད་ཚུལ་དེ་མིན་སྣང་མི་འཆར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་མོད། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་བོ་དེར་ཞིབ་བལྟ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་ཡོད་ལ།

དེ་ནས། སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པར་གྲང་ངར་དང་འཁྱག་པ་སོགས་ཀྱི་འགོག་རྐྱེན་ཡོད་པ་མ་ཟད། སེ་སྦུར་རི་ཡ་རང་ནས་རི་རྒྱུད་མཐོན་པོ་ཁག་ཅིག་བརྒལ་དགོས་ཤིང་། ཨ་ལ་སི་ཀ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རི་བར་སླེབས་པར་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་མདུན་ལམ་བཀག་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྐབས་དེར་དེ་གའི་ཡུལ་མང་ཆེ་བ་ཆབ་རོམ་གྱིས་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་དང་། དེ་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་མི་འཛིན་མཁན་མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གི་གསུང་འབུམ་ནང་། དུས་སྐབས་དེར་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་དེར་སྡོད་མི་མང་པོ་མེད་པ་གང་ཞིག་ལ། གང་ཡོད་པ་དེའང་རྩ་ཆུ་དང་རི་དྭགས་འབེལ་བའི་ཀོ་ལེ་མ་གཙང་བོའི་ལུང་གཤོང་ན་ལྷོད་ལྷོད་ཀྱི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཀྱིན་ཡོད་ཚུལ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས། སྔོན་རྒྱག་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་གདོད་མའི་འབྲོག་མི་དེ་ཚོ་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་འགྲིག་བསྡད་པའི་སྒང་ལ་རང་ཡུལ་ནས་ཐོན་ཏེ། ལ་ལུང་དེ་འདྲ་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ་བརྒལ་ཏེ་སྒོ་ཟོག་ལ་བཟའ་རྩྭ་འབེལ་པོ་མེད་ཅིང་། རྔོན་རྒྱག་སའི་རི་དྭགས་ཀྱང་དཀོན་པོ་ཡིན་པའི་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་རྡོག་ཐོན་དང་། དེ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུའི་ངང་འཁྱག་སུལ་ནས་དོད་པའི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་བ་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་ལུང་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་བཅས་གསུངས་འདུག

དུས་སྐབས་དེར་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་སྐམ་ས་ཞིག་མཚོ་ཁར་བུད་ཡོད་མེད་ཀྱང་དོགས་པ་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་བྱས་ནས་། ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། ༼རྡུལ་ཕོར༽་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ལས་བཤད་པའི་ཨ་རིའི་ཆེ་ཟོག་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡང་ལོ་ངོ་ས་ཡ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྔ་རོལ་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་དཀྱིལ་ཤར་འབྲོག་ཐང་ལ་མཆེད་པའི་བཤད་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ།སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ས་ན་ལྷོད་ལྷོད་ངང་འཚོ་བའི་སྐུ་ཞབས་རི་གླང་གིས་རྟ་དང་རྔ་མོང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་སླེབས་པ་ཚོར་ནས། ལྕམ་མོ་ལ་བརྡ་སྐྱེལ། དེ་ནས་སེ་སྦི་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་གི་གླང་ཆེན་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོར་གཏམ་དེས་ཁྱབ། དུས་སྐབས་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡང་ཨ་རིའི་རྩྭ་ཆུ་འབེལ་བའི་འབྲོག་ས་ལ་ཐོན་གྱིན་པ་ཚོར་ནས། རི་གླང་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོ་གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་རང་རང་ས་ནས་རྡོག་ཐོན་བྱས་ཏེ་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡོང་སའི་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཨ་རི་འབྲོག་ཐང་ཁན་ས་སི་དང་། ནེལ་སྦི་ར    སི་ཀ་སོགས་ལ་རྡོག་ཐོན་བྱས་པ་རེད་ཅེས་ཟུར་ཟ་དང་། ད་དུང་། བརྩམས་ཆོས་གཞན་དག་ན། རྩི་ཤིང་དང་། ལྗོན་ཤིང་། རི་དྭགས་གཞན་དེ་འདྲ་ཡང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་གླིང་གཉིས་བར་ལ་ཕར་མཆེད་ཚུར་མཆེད་དང་། ཕར་འགྲུལ་ཚུར་འགྲུལ་བྱས་ཚུལ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུང་འདྲེན་དང་། ད་དུང་མཁས་པ་གཞན་ཞིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ནང་ཊ་ནོར་ཟོར་འབྲུག་ཆེན་ཡང་ཤར་གླིང་ནས་ཨ་རི་ལ་མཆེད་ལུགས་བཤད་ཡོད་པ་དེའང་ལུང་དྲངས་ཏེ། བཞེད་ཚུལ་དེ་རྣམས་རྩོམ་པ་པོ་དེ་ཚོའི་འཁྲུལ་སྣང་ལྟ་བུའི་རྟོག་འཆར་ཡིན་ཚུལ་དང་། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་རང་གི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་སྟེང་རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་གླིང་གཉིས་བར་ཕར་གཏོང་ཚུར་གཏོང་བྱས་ཡོད་ཚུལ། མཐའ་མཇུག་དེར་”སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ནི་མིའི་སེམས་ངོགས་ན་བློས་བསླངས་བྱས་པའི་རྟོག་བཏགས་འབའ་ཞིག་གོ”་ཞེས་སྡོམ་ཚིག་བརྒྱབ་ནས་ལེའུ་བཞི་བ་རྫོགས་པར་བྱས་འདུག

སྐབས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དངོས་གནས་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་པ་རེད་དམ་ཟེར་བའི་དྲི་བ་ཞིག་ཡིད་ལ་ལྷང་ལྷང་འཁོར་ཞིང་། གལ་སྲིད་མི་རྒྱུད་དཀར་བོ་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བར་མི་ཤི་རྟ་འགྱེལ་དང་ཤ་འཁོན་ཏིས་རྩོད། ས་རྩོད་ཆུ་རྩོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ་ཡིན་ན། གཅིག་བྱས་ན། རྒྱབ་རྟེན་བྲག་རི་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་མཐུད་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་ཚུལ་ཁུངས་འདེད་དང་རྩད་གཅོད་དེ་འདྲ་བྱེད་མེད་སྲིད་ལ། དེ་བཞིན། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་ཚུལ་སྨྲ་བར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་དང་ཁས་ལེན་མེད་པ་འདི་འདྲ་མིན་ཀྱང་སྲིད།         ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཤར་གླིང་དུ་གཏུགས་པའི་རིགས་པའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་སྡོང་རྒན་འགྱེལ་པ་བཞིན་ནུས་མེད་དུ་འགྲོ་གྱིན་འགྲོ་གྱིན། བཤད་ཚུལ་གསར་བའི་རིགས་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་ལྟར་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་ཨིན་ཊི་ཡན་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་མཁས་པ་ཚོ་ལའང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་མ་ཡིན་པར་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་འདི་རང་ནས་བྱུང་བར་སྒྲུབ་བྱེད་ཁུངས་བཙུན་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་མེད་ཐོག རང་ཡུལ་དུ་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ཤུལ་ལུས་གནའ་རྫས་མ་རྙེད་པ་དང་། ཉེ་རབས་སུ་ཁ་ཤས་ཤིག་རྙེད་པ་དེ་ཚོའང་། ཨ་རི་གཞུང་གི་རྒྱབ་རྟེན་ཡོད་པའི་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་མཁས་པའི་ཁྲོད་གདེང་འཇོག་དང་ངོས་ལེན་མ་ཐོབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཡང་ཡོད་འདུག

བདག་གིས་ནི་དེ་སྔོན་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཀློག་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་འགོ་རྩོམ་དུས། ཁོང་ཅག་ནི་སོག་པོ་རྩྭ་ཐང་དང་བོད་བྱང་ཤར་འབྲོག་ཐང་གི་མི་རིགས་ཞུང་ནུའུ་འམ། ཡང་ན་སྤྱང་ངམ་ཆང་གི་མི་རྒྱུད་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། ཞུང་ནུའུ་ནི་ཆེས་སྔ་བར་གྲགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔེ་དེབ་༼སྨྱུག་མའི་གླེགས་བམ༽་ནང་སོག་པོ་དང་། ཀན་སུའུ་ཡི་ཡུལ་ལུང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཅིང་།དྲག་པོའི་གཡུལ་འགྱེད་ལ་མཁས་ཤིང་། བཞོན་རྟ་རྐྱེན་པོ་ལ་བཅིབས་ནས་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་བཙན་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་ཆང་ངམ། སྤྱང་རིགས་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་རྒྱའི་རུས་བརྐོས་ཡི་གེ་ནང་རྒྱའི་ནུབ་བྱང་སྟེ་བོད་ཀྱི་བྱང་ཤར་རུ་འབྲོག་མིའི་འཚོ་བར་རོལ་བའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དང་། དེ་ཡང་ཡུལ་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་འབྲོག་པའི་ཚོ་ཁག་སྤྱི་ཡི་མིང་ཞིག་མིན་ནམ་བསམས་ཤིང་། མཚོ་སྔོན་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་ཀན་སུའུ་དང་། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སོག་ཡུལ། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སེི་སྦུར་རི་ཡའི་བྱང་ཐང་ལ་སླེབས་པ་ཡིན་པས། རྟ་བཟང་བུ་བཟང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་བྱང་ཤར་གྱི་མཐའ་སྣེ་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ལའང་སླེབས་ནས་སྦྲ་གུར་ཕུབ་ཞིང་། རྡོ་ཐབ་བཙུགས་ནས་མཚེར་ས་བཟུང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་སོགས་ལ་སླེབས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། གཅིག་བྱས་ན།མདོ་སྨད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་འབྲོག་ཊེ་ཁོ་ཊ་བར་རིགས་རྫས་སྐྱ་ཐིག་གསལ་ལ་མ་གསལ་བ་ཞིག་འཐེན་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་མོ།

ཡིག་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་རྩད་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དེ་འདྲ་ལས་སླ་བོ་དང་མགོ་རྙོག་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་འདྲ་སྟེ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་དེང་སྐབས་གནས་འཆའ་བའི་མི་རིགས་མ་འདྲ་བའི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་དང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ་ གྲུབ་མཐའ་ཁག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་གྱེས་འདུག་ལ། བཞེད་ལུགས་སྔ་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་མ་ཟིན་ཡར་སྔོན་དུ་༼ལོ་ངོ་ཁྲི་ལྔ་ནས་དྲུག་སྔ་རོལ་དུ༽་མིའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་དོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཤིག་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་གླིང་སོགས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་མཆེད་དེ་དེར་ཡོད་ས་གནས་གདོད་མའི་ཡ་ཐོག་འགྲོ་མི་རྩ་མེད་དུ་བཟོས་ཤུལ་ནས་གནས་ཡུལ་ཟིན་པར་འདོད་ལ། བཞེད་ཚུལ་འདིར་དེང་སྐབས་གནའ་རྫས་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཚོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་རྙེད་ནས་པའི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཟིན་པའི་ཡ་ཐོག་ཀེང་རུས་དང་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་ནས་རྙེད་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་ཞིབ་བསྡུར། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པས་རིགས་རྫས་སྐུད་ཐག་ཕྲ་མོ་ཊེ་འན་ཨེད་ཐོ་གཏུགས་དང་ཁུངས་འདེད་བྱས་ནས་ར་སྤྲོད་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་རྙེིད་ཡོད་འདུག་ལ། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག།

བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་དུ་ཡ་ཐོག་སྤྲ་མི་མི་རུ་ཡོངས་སུ་མ་འགྱུར་གོང་རང་ཡུལ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་རོགས་ལ་མཆེད་ནས་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤྲ་མི་མིའི་རྣམ་པར་བྱུང་བར་སྨྲ་ལ། བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་འདི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ལོ་ཚིགས་མ་གཏོགས་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཞེད་སྟངས་དང་མཐུན་པའི་ཆ་འདུག་ལ། འབྱུང་ཁམས་ཚན་རིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕྱི་མོར་འབོད་པའི་བརྡར་ཝུན་གྱི་གསུང་རྩོམ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། ༽་ནང་ “''In the future…………..much light will be thrown on the origin of man and his history”''ཞེས་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་མིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་འབྱུང་འགྱུར་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག་ལ། སྐད་ཆ་དེ་ནི་༡༨༥༩་ལོར་ཐོན་པ་ཞིག་དང་། གལ་སྲིད་མ་ནི་བཀའ་འབུམ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་མཛད་པ་ཡིན་ན། བོད་མིས་རང་རིགས་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་ཚུལ་གྱི་སྐྱ་ཐིག་རགས་པ་ཞིག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ནས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་རང་བྱུང་ཚན་རིག་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་གིས་མི་ནི་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་ལ། བརྡར་ཝུན་གྱི ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས༽་པར་ཏུ་བཏབ་ནས་ལོ་ངོ་བཞིའི་རྗེས་སྟེ་༡༨༦༣་ལོར་ཁོང་གི་ལྟ་གྲུབ་སྲུང་མཁན་སྒོ་ཁྱི་བཙན་པོ་རུ་འབོད་ཅིང་། མིའི་ལུས་ཁམས་གྲུབ་སྟངས་རིག་པ་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ ་ཡིས་སྤྲ་མི་དང་མི་མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽་ ཞེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱས་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རིག་པ་སྨྲ་བའི་མཁས་པའི་དེད་དཔོན་གྱི་ཆོ་ལོ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཁོང་གིས་བཞེས་འདུག

བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྩོམ་རིག་གི་གླེགས་བམ་ཁྲོད་སྔ་མོ་ནས་ཡི་གེར་འཁོད་ཡོད་པའི་བོད་མི་གདུང་དྲུག་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་དཔེ་ཆ་རྙིང་བ་དེ་འདྲའི་ནང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་ཧབ་ཐོབ་རྒྱག་བཞིན་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་ཆུ་འགོ་ལྟ་བུར་བགྲང་ནས་དེ་ལ་འགྲེལ་ཆེན་འགྲེལ་ཆུང་པོ་ཏི་བརྒྱ་ཕྲག་ལོངས་བ་བརྩམས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཧ་སུ་ལེའི་༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽ དང་བརྡར་ཝུན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་གཞན་ཞིག་སྟེ་༼མིའི་བྱུང་བ༽་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ནང་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས་ངོ་མཚར་བའི་ཆེ་བསྟོད་ཕུལ་ཡོད་པ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་བཤད་ཆོག།

འོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར།་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཤད་སྟངས་དེ་ད་དུང་ཡང་ལྷ་སྒྲུང་དུ་གདགས་ནས་ཟུར་འདེད་དང་། ཁེར་རྐྱང་། སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད་པ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་དང་ཁོང་ཚོའི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་རང་གི་རིག་གནས་ལ་ཚན་རིག་ཟེར་བའི་མིང་རྫིག་པོ་ཞིག་བཏགས་ཞིང་། དེ་ནི་བདེན་རྫུན་གྱིན་ཁྲུན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་མ་འཁྱོག་ཚངས་ཐིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རིང་ཐུང་དང་མཐོ་དམན་ཀྱང་ཐིག་ཤིང་དེའི་ངོར་ཚད་འཇལ་བྱེད་ལ། ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་རིགས་པ་ས་ལ་བརྡབ་བས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་། རིགས་པ་འདོན་པ་པོ་གང་ཟག་གམ་མི་རིགས་དེའི་ཤ་མདོག་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་ལའང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞིག་མིན་པས། བོད་ཀྱི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་འཛམ་གླིང་མིའི་རིགས་བྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བཞུགས་གྲལ་དུ་སྙེག་པའི་དུས་ཤིག་འཆར་སྲིད་དམ། གཅིག་བྱས་ན་དེ་འདྲའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཤར་སྲིད་ནའང་ཐང་།

དེ་ནས། ངེད་ཅག་མེས་པོ་གོང་མ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ན་ཡོད་པའི་མི་དྲེད་དང་གངས་སེང་། ཁྱུང་ཆེན་དང་འབྲུག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་ཞིང་། གདོད་མའི་སེམས་ཅན་དེ་ཚོ་ངེད་ཅག་གི་ཡབ་མེས་སྔོན་མ་དེ་རྣམས་དང་དུས་ཐོག་གཅིག་ལ་གངས་རི་རྭ་བས་བསྐོར་བའི་གནའ་བོའི་བོད་ཡུལ་དེར་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས་ལོས་ཡིན་སྙམ་ཞིང་། དུས་འགྱུར་ཀྱི་ཁུག་པ་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ནས་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོའི་བརྡབ་གསིག་ཁྲོད་འཚོ་བྱེད་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་འཁྲུག་པ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་རྩ་སྟོངས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ་བསམ་ཞིང་། ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ན། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་གྱི་འོག་གམ། གངས་རིའི་རྟིང་ངམ། མཚོ་ཡི་ཞབས་སམ། ཡང་ན། དུས་བཞིར་གྲང་རླུང་འུར་འུར་ལྡང་བའི་བྱང་ཐང་གི་ས་འོག་ནས་བོད་པ་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་པ་དེ་འདྲས་གངས་སེང་གི་རུས་ལྷག་དང་། འབྲུག་དང་ཁྱུང་ཆེན་མི་དྲེད་ཀྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཟིན་ཐོར་འགོད་པའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་རེ་སྙམ་ཞིང་། དེ་དུས། སྙན་ངག་པ་དེ་འདྲས། གངས་ཀྱི་སེང་གེ་ཁ་བའི་གཏིང་ལ་ཉལ།། སྒྲོ་བཏགས་མ་ལགས་ཨ་ཕོས་མངོན་སུམ་མཇལ།། ཞེས་སེང་རུས་དང་ཁྱུང་རུས་འབྲུག་རུས་མི་དྲེད་ཀྱི་རུས་པ་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཁྲག་མང་པོ་ཟིན་པ་དེ་འདྲ་ལག་ཏུ་བླངས་ནས་གདུང་དམར་བོད་ཀྱི་ཡབ་མེས་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་དད་པའི་མིག་ཆུ་ཁྲུམ་ཁྲུམ་གཏོང་ཞིང་སྐྱོ་བའི་གདུང་འབོད་ཤུབ་ཤུབ་བཟློ་བའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་འཆར་ན་ཐང་ཞེས་རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་འདུ་འཛི་རྦ་ཀློང་རབ་ཏུ་འཁྲིག་པའི་ནེའུ་གཡོར་ཁུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཤག་གཡར་མའི་ཕུག་པ་ནས་༢༠༡༠།༩།༢༨ཉིན་རྗོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

སྔོན་བྱོན་ལོ་པཎ་མཁའ་ལྡིང་གཤོག་རླབས་དུས་མཐའི་བདག་འདྲ་སྦྲང་འཕུར་ཙམ་ཡང་འེ་རེད་ལགས།།

མེས་པོའི་ལྗགས་རྩོམ་གངས་ཀྱི་ཀླུང་ཆེན་བདག་གི་འདི་འདྲ་འདམ་བུའི་ཆུ་རྙོག་རེད་དམ་ཅི།།

ཕ་སྐད་དྭངས་མར་ཆུང་ནས་འདྲིས་པའི་བརྩེ་དུང་ཟབ་མོ་གཞན་སྐད་གཡོན་མས་མ་འཕྲོག་པར།།

ཐོན་མིས་གནང་བའི་ངག་གི་གཏན་གྲོགས་ཀ་མད་སུམ་ཅུར་དགའ་བ་མཚོན་ཕྱིར་ངས་འདི་བྲིས།།

2010 Sep 29  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡    རིགས་རྫས།    DNA

༢ ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་བཞེད་ཚུལ།     Out of Africa Model

༣   ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ །   Multiregional Continuity Model

༤ བརྡར་ཝུན།     Charles Darwin

༥  ༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས།༽  Origin of Species 

༦ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ།     Thomas Henry Huxley

༧ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས། ༽    Evidence as to Man’s Place in Nature

༧༨     The Descent of Man     མིའི་བྱུང་བ།   

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༡ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ནགས་ཀློང་གི་སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ་དང་མཆིམས་ཕན་ཛེ། ཤར་གླིང་མ་ལི་ཞི་ཡ་དང་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་ནགས་ཚལ་གྱི་སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན་སོགས་མིའི་ཤ་ཚུགས་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་རྣམས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས། སྲོག་ཆགས་ཚན་རིག་ལ་མཁས་བ་དང་རིགས་རྒྱུན་རྡུལ་རྫས་ཡི་བརྟག་དཔྱད་ནི་མི་དགོས་་པར། ཁོང་ཚོ་ནི་ངེད་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ངང་གིས་སླེབས་ཤིང་། ཁོང་ཚོའི་ཤ་ཚུགས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལས་འུ་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་དང་འདྲ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ལས་ལོགས་སུ་ཆད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་རིགས་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་རྙེད་ནའང་།སྔོན་ཚེ་བོད་ཀྱི་སྨྱུག་ཐོགས་པ་དག་གིས་༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ཕྱིས་སུ་༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་སོགས་མཛད་དུས། བོད་པ་རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་མིའི་ཚུགས་ཀ་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་དེ་འདྲ་དངོས་སུ་མཐོང་བའམ།ཡང་ན་སྤྲ་མ་མའི་ཀེང་རུས་དང་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་མ་མཆིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ། སྐབས་དེར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་། སོག་པོ་དྲི་གུ་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་བསྟན་བཅོས་དང་ངག་རྒྱུན་གང་རུང་ནའང་། ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་སམ། ཡང་ན་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ངོས་ཀྱི་མིའི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ནི་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་པས། རང་རིགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་དེ་དག་གིས་གསར་མཛད་དགོངས་པ་ཞིག་དང་། མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་ལས་ཚུར་བླངས་ཤིག་མ་ཡིན་པར། གདོད་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡིག་ཐོག་ལ་བཀོད་པ་ཞིག་རེད་སྙམ་ལ། སྤྲེལ་ལས་མི་ཆད་པའི་བྱུང་བ་ཡིག་ཐོག་ལ་སྔ་ཤོས་ཀྱང་བོད་པའི་ངག་རྒྱུན་དེ་ཡིན་པར་སྣང་།

དེ་བས་ཀྱང་དེ་ནི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན་ཡ་ཐོག་བོད་མིའི་སྤྲེལ་སྲིན་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རབས་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་ཏེ ། བོད་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཡིན་ཚུལ་དང་ཚུལ་དེ་ཅི་ལྟར་ཡིན་པ། བོད་མིའི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེའི་ལྷ་མཆོག་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཅི་འདྲ་ཞུགས་ཡོད་པའི་སྐོར་ཡིན་ཞིང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་དང་། རིགས་པའི་ངར་ཁ་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱད་འདུག་པ་དང་། སྐབས་དེར་བོད་མི་རིགས་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་ཁོང་གི་བཟང་བོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་ཤར་བསྐྱོད་དང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་བརྩེ་དུང་དང་དགའ་བའི་ཕུད་ཀྱང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཡོ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས། རང་རེའི་མེས་པོའི་བྱུང་བ་དེར་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ཞིག་ལས་བརྒྱུད་པའི་འབྲེལ་ཐག་ཅིག་མི་དགོས་བར། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཐད་ཀར་བྱུང་བར་བྱས་ནའང་ཆོག་མོད། དེ་ལྟར་མ་བགྱིད་པར། སངས་རྒྱས་ཤཀྱྰ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མའི་ཞལ་ཆེམས་དང་།འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་ནུས་མཐུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་བཞེད་སོགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ལ་བརྒྱུས་ནས་བོད་གངས་ཅན་ཏུ་འཇུག་པར་བྱས་པ་དེས། བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་ཆད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག སྐབས་དེ་ཤད་ནས་གཡོལ་ཏུ་མི་བཏུབ་པར་བོད་མིའི་ཁ་རྒྱུན་ན་ཆད་པ་མེད་པར་གནས་ཤིང་། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་[༡]སྟོད་ཆའི་ལེའུ་སོ་བཞི་བ་སྟེ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བོད་མི་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ་དང་། ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མའི༽[༢]་ཟང་ཟིང་གིས་བཏུལ་བའི་ལེའུ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽[༣]་གི་བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ནས་ཆད་པའི་སྐོར་ཞེས་པའི་ལེའུ་སོགས་ལ་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། བོད་མིའི་མཆེད་ཁུངས་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་པ་རྩོད་མེད་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ། མཆེད་རིམ་དེའང་སྤྲེལ་གྱི་གནས་རིམ་ནས་སྤྲ་མ་མིའི་གནས་བབས་ལ་ཆད་པ། ཁ་ཟས་ཀྱང་ཐོག་མའི་དུས་རི་སྐྱེས་ཤིང་ཏོག་དང་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་པ། དེ་ནས་རིགས་རྒྱུད་མང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན་ཡ་ཐོག་ནགས་ཚལ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ། མཐར་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་དང་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གཤིས་བཟང་བའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་འབྲུ་བཏབ་པ་དང་ཐང་དུ་གནས་སྤོ་བགྱིད་དེ་སྡོད་ཁང་དང་མཁར་བརྩིགས་པ་སོགས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་དུ་མའི་དུས་ཡུན་ནང་འབྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོ་ཞིག་ལེའུ་ཐུང་བ་རེའི་ནང་སྐྱ་ཐིག་ཙམ་གསལ་འདུག་ལ། དེ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རིག་པའི་ལམ་ནས་ཀྱང་དཔྱད་རིན་དང་བལྟ་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག

ཕྱི་རྒྱལ་བ་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ཞི་མི་དང་ནགས་བྱི་ཡི་གཟུགས་བོངས་ལྟར་ཆུང་བའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ Bush Babies, Lorises, Tarsiers, Lemurs ་སོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༣༤་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་ད་ཡོད་སྤྲེའུ་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་དེ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ། སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ཆད་ཡོང་སའི་གདོད་མའི་སྲོགས་ཆགས་དེ་འདི་རེད་ཅེས་ད་བར་དུ་ཚན་རིག་པ་སུས་ཀྱང་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ཐུབ མི་འདུག་ལ། མ་འོངས་བར་ཡང་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་། ད་བར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ཁྲོད། ཊར་སེའར Tarsier ་ཞེས་པའི་མིག་རིལ་ཤེལ་སྒོང་དང་འདྲ་བ་དེར་སྲོག་ཆགས་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕུང་བོའི་གྲུབ་ཚུལ་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས་ཆོས་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་ལྗོན་ཤིང་སྟེང་སྤྲེའུ་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་དང་། མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་ཀྱང་བྱེད།

འོན་ཏེ། མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པས་སྤྲེའུ་འབྱུང་ཁུངས་དང་འབྱུང་རིམ་ཐད་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མི་བྱེད་པར། མིའི་རིགས་ནམ་ཞིག་ལ་ཅི་ལྟར་གང་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་ཆེད་དམིགས་རྩད་ཞིབ་དང་དཔྱད་པ་བྱེད་དེ། ཁོང་ཚོའི་ལུགས་ལ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༧་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྔ་རྡུམ་སུག་བཞི་སྤྲ་ཡི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་ཐུབ་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་པར་བཤད་ལ། [༤] ཁྲག་རྒྱུན་བརྟག་དཔྱད་ཚན་རིག་པས་ཚིག་ཐག་ཆོད་པོའི་ངང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ ནི་དེང་འཛམ་གླིང་འདིར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་སྤྲ་ཡི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་ཉེ་ཤོས་དང་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་བདུན་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་སུག་བཞི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་གཉིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་གཅིག་ནས་རིགས་རྒྱུད་སོ་སོར་གྱེས་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད།

མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་ནང་ཚན་རིགས་མ་འདྲ་བ་མ་མཐའ་ཡང་དྲུག་ཙམ་དང་། གཅིག་བྱས་ན་དེའི་ཉིས་ལྡབ་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་མི་དང་འདྲ་བར་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་། གཤིས་སྤྱོད་དང་ཁ་ཟས། སོའི་གྲུབ་ཚུལ་དང་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད། རུས་སྒྲོམ་གྱི་གྲུབ་སྟངས་སོགས་སྤྲ་དང་ཆེར་འདྲ་བ་ལས་མི་དང་འདྲ་བའི་ཆ་ཉུང་བ་ཡིན་འདུག

དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་༥་ཙམ་གྱི་དུས་ཡུན་ཁྲོད་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་རྣམས་སྐབས་དེའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་དང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་ལུང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཚམས་པར་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཞིང་། མཐར་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་ཀྱི་རིགས་མང་ཆེ་བ་ཤུལ་རྒྱུན་ཆད་འདུག་ཀྱང་། དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་རིགས་གཅིག་བར་བརྒལ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་བརྡབ་གསིག་ཛ་དྲག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཏེ། མིའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་ལམ་དུ་མུ་མཐུད་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་འདུག

ལོ་ཚད་ས་ཡ་༤ .༤་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨའར་སྡེ་དང་། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣.༢་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་ལོ་སེ ། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢.༥་ཅན་གྱི་ཐོང་བུའི་ཀ་ལི་སོགས་ནི་མིའི་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་ཚོའི་ཚབ་མཚོན་གྱི་འགྱུར་རྡོའི་དཔང་རྟགས་ཚད་འཕེར་དང་མིའི་རིགས་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་ཚད་མཐོའི་གདེངས་འཇོག་ཐོབ་མཁན་གྱི་གྲས་ཡིན་འདུག། [༥]

ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ནི་མིའི་འཕེལ་རིམ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་སྟེ། སྐབས་དེ་ཚོད་ཅིག་ལ་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་ཤེས་རྒྱ། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་བཟོ་རྩལ།ཕུང་པོའི་གྲུབ་ཚུལ་སོགས་མིའི་ཁྱད་ཆོས་མང་བར་ལྡན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ ཞེས་པའི་རིགས་རྒྱུད་དེ་བྱུང་འདུག་ལ། དེ་ནི་སྤྲ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་མང་བ་ལྡན་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་ས་མཚམས་ལས་བརྒལ་ཏེ། མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཆེར་ལྡན་ཞིང་། མི་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་སྦྱར་རུང་བའི་གནས་བབས་ལ་སླེབས་ཡོད་འདུག [༦]

༡༩༨༤ ་ལོར་ཏུར་ཀ་ན་མཚོ་འགྲམ་དུ་རྙེད་པའི་གཏེར་འགྱུར་ཀེང་རུས་ བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན་ནི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་འདུག་ལ། འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ནི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡.༥ ཙམ་དང་། བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ནའི་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་རུས་སྒྲོམ་གྲུབ་སྟངས་སོགས་དེང་རབས་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག   རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས། ༽་ཞེས་པའི་ཀླད་ཀྱི་གཏམ་ནང་། “འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ནི་མེ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དང་། དམར་ཟས་ཐོབ་ཆེད་རྔོན་རྒྱག་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ།དེང་རབས་མི་ལྟར་རྒྱུག་རྩལ་ལྡན་མཁན་ཐོག་མ། ཀླད་པའི་ནང་སྔོན་འཆར་གདིང་དེ་རྡོ་ཆས་ཡོ་བྱེད་བཟོ་མཁན་ཐོག་མ། རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་ཕྱི་ཡུལ་སྙེག་མཁན་ཐོག་མ་དང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་ཚད་ངེས་ཅན་གྱི་སྐད་བརྡ་ཡོད་མིན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་ཡང་། ཁུངས་སྣེ་ཁ་ཤས་ལས་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་མཆིས” ་གསུངས་འདུག

འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་བྱང་དུ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་ཏུ་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱག་ནག་བར་སླེབས་ཡོད་འདུག་ལ། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་འགོ་སྟོད་དུ་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ཉེ་མཐའི་འབྲུག་རུས་རི་བོའི་བྲག་ཕུག་ནས་རྙེད་པའི་པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྨད་དུ་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་འཇའ་བ་ནས་རྙེད་པའི་འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ་སོགས་ནི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་་ནས་མཆེད་ཡོང་བའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དང་། ཉེ་བའི་ཆར་འཇོར་རྗི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་བརྒྱད་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་ཚད་ཡིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་པ། ད་བར་ཨེ་ཞི་ཡའི་ཡུལ་ལུང་ནང་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་མིའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཡིན་འདུག་ལ། གསར་རྙེད་འགྱུར་རྡོ་དེས་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ཐད་ཡང་བསྐྱར་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་བཟོས་ཡོད་འདུག

མཐར། ངེད་ཅག་དེང་རབས་མཛངས་མིའི ་བྱུང་བ་ནི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་རྩོད་གླེང་ཅན་གྱི་ལེའུ་ཞིག་དང་། ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ དང་ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་གྱི་འདོད་ཚུལ་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ཡོད་ལ། སྔ་མ་ལྟར་ན། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ཡས་མས་དེར་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་མཆེད་དེ། འཚོ་གནས་ཁོར་ཡུག་དང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་རང་གཤིས་མི་འདྲ་བའི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་རིམ་གྱིས་རིགས་རྒྱུད་བསྲེས་སྤེལ་དང་།ཡུལ་སོ་སོའི་རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པར་དེང་རབས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ།

འདོད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན། མི་ལོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་ནས་ཉིས་འབུམ་སྔོན་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་རུ་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནང་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་གདུང་རྒྱུད་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་རིམ་གྱིས་མཆེད་དེ། ཡུལ་དེ་དག་ནང་གི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་བཅད་ཤུལ་དུ་ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ལྔ་ཁྲི་ནས་དྲུག་ཁྲི་ཡས་མས་སུ་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་བཙན་ས་ཟིན་པར་འདོད་ལ། འདོད་ཚུལ་དེའི་རྒྱབ་རྟེན་ནི། ད་སྔ་ཕན་ཆད་དེང་རབས་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧླུ་རི་ཀ་ལས་གླིང་གཞན་དུ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་ཕུང་ནང་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་དུ་བུ་རྒྱུན་ཆད་ཟིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཁྲག་རྒྱུན་རྫས་རྡུལ་བསྲེས་སྤེལ་མངོན་གསལ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་པོའི་ཕྲ་ཕུང་ནང་གི་མ་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཟེར་བ་རིགས་འདྲ་ཡིན་པར་མ་ཟད། མ་བརྒྱུད་རྫས་རྡུལ་དེའི་མཆེད་ཁུངས་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་བསྐྱེད་མ་ཞིག་ལ་ཁུངས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡིན།

2011 Feb 4    

ཐ་སྙད་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ།  Gorilla

༢  སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ།   Chimpanzee 

༣ སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན།   Orangutan

༤ རི་ཆར་སྒྲི     ལི་ཁེ།   Richard Leakey

༥ ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་   ཨའར་སྡེ།   Ardi

༦ ཐོང་བུའི་ཀ་ལི།  Taung Child

༧  ཀེང་རུས་ལོ་སེ།  Lucy

༨འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས།  Homo erectus

༩  བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན།   Turkana Boy

༡༠ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་༽     The Origin of Humankind

༡༡   པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ།   Peking Man

༡༢  འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ།    Java Man

༡༣ དེང་རབས་མཛངས་མི།    Homo sapiens

༡༤  ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ།         Multiregional Continuity Theory 

༡༥   ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་ གྱི་བཞེད་ཚུལ།      Recent “Out of Africa” Theory 

༡༦ རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ།     Mt.DNA                  

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༢ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

འགྲོ་མིའི་མཆེད་ཁུངས་དེ། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ཁོ་ན་ལས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལ་རྩད་གཅོད་དང་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་མེད་པ་ནི་མིན་ཡང་། ༡༨༧༡་ལོར་པར་སྐྲུན་བགྱིས་པའི་༼མིའི་བྱུང་བ ༽་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་ནང་། སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་ཆེན་མོ་ཊར་ཝུན་གྱིས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་ཡིན་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ལུང་བསྟན་ཕེབས་པ་ལ་བརྟེན།དུས་རབས་གོང་མའི་སྟོད་ནས་མིའི་མེས་པོའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྩད་གཅོད་བྱེད་མཁན་ཐོག་མིའི་གྲས་དང་། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ མ་རེ ལི་ཁེ་ཟུང་གིས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁེན་མྱ་ དང་ཐན་ཛན་ནི་ཡའི་ནང་ཡ་ཐོག་མིའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་དང་ཤུལ་བཞག་རྩད་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གི་བུ་རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་དང་། ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་ *  སོགས་མི་རྒྱུད་བྱུང་རབས་ཚན་རིག་པ་གཏེར་སྟོན་ཆེ་ཆེ་གྲགས་གྲགས་མང་བོ་ཞིག་འདས་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ལྷག་རིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཁེབས་སའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་ནས། ས་བསློགས། བྲག་བརྐོས། རྡོ་ཕྱེ་བཙགས། ས་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ལུང་ཤུར་དང་། གྲོག་རོང་རེ་རེའི་ནང་ཕྱིན་ནས་གྲོ་མ་བརྐོ་བརྐོ་དང་། ཞིང་ཁ་ནས་སྙེ་མ་འཐུ་འཐུ་བྱས་ཏེ། ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་ལྷག་འགྱུར་རྡོ་ཆག་དུམ་ཞིག་ཡན་ཆད་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་བའི་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣་ནས་༥་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༥ ཕྱེད་སྔོན་དུ་ཡ་ཐོག་མེས་པོས་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་པའི་རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༦ ་སྔོན་ཙམ་ལ་མེ་རིའི་ཞུན་ཐལ་སྟེང་བཞག་པའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རྐང་རྗེས་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དུ། རིགས་རྒྱུད་རྫས་རྒྱུན་ཆེད་མཁས་ཚན་རིག་པས་དེང་རབས་མིའི་འགོ་ཁུངས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁུངས་གཏུགས་པ་དང་། མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཡིན་པའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁོ་ནར་གནས་འཆའ་བ་སོགས་ལ་བརྟེན། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་འདོད་ཚུལ་དེ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་། བཤད་ཚུལ་དེའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག

ཡིན་ནའང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པའི་ལོ་ཚད་དང་མཉམ་པའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ། མེས་བོའི་རྐང་རྗེས་སོགས་མ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དག་ནི་མིའི་འགོ་ཁུངས་མིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བོད་ཡུལ་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་ཡི་རིགས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་བར་བརྒལ་དུས་སྐབས་དེར། ཧི་མ་ལའི་ཡའི་མཐོ་ཚད་མཚོ་ངོས་ལས་མི་ཊར་༡༠༠༠་ཙམ་མ་གཏོགས་འཕགས་མེད་པས། རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་ནས་ལྡང་ཡོང་བའི་དྲོད་འཇམ་དང་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་བུ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ངོས་ནས་བྱང་ངོས་བར་རྒྱུ་ཞིང་། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་༡༠ºC(50ºF)་ལས་མཐོ་བ་དང་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་ཆར་བ་འབེབས་ཚད་མི་ལི་མི་ཊར་༢༠༠༠(mm)་ཡིན་པས་སའི་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་གི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་བ་དང་། ཧི་མ་ལ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་གཏེར་ནང་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་དུ་སྐྱེས་པའི་རྩི་ཤིང་དང་འབྲུ་སྣའི་དཔང་རྟགས་རྙེད་པ། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ནས་༥་བར་གྱི་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་གི་སྲོགས་ཆགས་རི་རྟ་རྨིག་གསུམ་པའི་འགྱུར་རྡོའང་བོད་དུ་རྙེད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པའི་ཡབ་ཆེན་ཞིང་གཤེགས་ཅ་ལན་པོ་ཡིས། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྤྲ་དང་སྤྲེའུ། མིིའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་བསྡད་ཡོད་པས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་མིའི་འགོ་ཁུངས་འཚོལ་ཞིབ་སྣང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་གསུངས་ཡོད། [༧]

༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽་ནང་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྐོར་ལ། “ … … དེ་ནས་ཡང་བོད་ཡུལ་ཁ་བ་ཅན་དེའི་སྟོད་ཁམས་གསུམ་ན་གངས་རི་དང་། བྲག་རི་དང་། གཡའ་རིའི་ར་བ་ན་སེངྒེ་དང་ལྕེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པའི་གཅན་གཟན་སྣ་ཚོགས་དང་། ཤ་རྒོ་སྙན་ལ་སོགས་པ་རི་དྭགས་སྣ་ཚོགས་གནས་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་དང་ནགས་ཀྱི་ར་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་པས་དབང་བྱས། སྨད་ཁམས་གསུམ་ན་ནགས་ཀྱི་ལྗོངས་དང་། མཚོ་དང་མཚེའུ་དང་ནེའུ་སིང་གི་ར་བ་ན་འདབ་ཆགས་ཀྱི་བྱ་སྣ་ཚོགས་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ལ་སོགས་པ་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་ཏེ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་ཡེ་མེད…”ཅེས་སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི། སྨད་ཁམས་གསུམ་སྟེ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་རྒྱུད་ནི་ནགས་ཚལ་དང་མཚོ་དང་མཚེའུས་ཁེངས་ཤིང་། འདབ་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྲོགས་ཆགས་གླང་པོ་ཆེ་དང་།ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ཡང་ཡོད་པས་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཚ་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་ལ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་གསུངས་བས། སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་གཞི་ནས་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པས་ཁེངས་ནས་ཡོད་པས་སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་བཟའ་ཚོ་གཉིས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མང་དུ་སྡོད་པ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ནགས་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁེགས་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། རི་བྲག་དང་སྤང་ནའང་འཚོ་སྡོད་དང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་རྐང་གཉིས་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ཡང་ཅུང་འདྲ་བ་མིན་ནམ་སྙམ།༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དུའང་སྐབས་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་གོང་གི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གསུངས་ནས། དེ་མུར། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ “བུ་དྲུག་བྱུང་སྟེ།ཕ་སྤྲེའུ་ཡིན་པས་ལུས་སྤུས་ཁེངས་བ། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ཡིན་པས་མཇུག་མ་མེད་པ། ”་དང་། “དེ་རྣམས་ཀྱང་གདོང་དམར་བ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་དགའ་བ། སྐྲ་ཡོད་པ་ལུས་ལ་སྤུ་ཡོད་པ་སྨྲ་ཤེས་པ་སྐྱེས་སོ།”་ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་རང་མཚན་བ་ཞིག་ལོགས་སུ་ཆད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྤྲེའུ་དང་འདྲ་ཡང་། དམའ་རིམ་སྤྲེའུ་སྤྱིར་བཏང་བ་མཇུག་མ་ཅན་དག་མ་ཡིན་པ།ཁ་ཟས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་རིགས་ཁོ་ན་བསྟེན་པ་མ་ཡིན་པར། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལའང་སྤྱོད་ཀྱིན་པ། སྨྲ་ཡང་ཤེས་སོ་ཞེས་ཚད་མཐོའི་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཐུབ་མིན་ཚོད་དཔག་བྱེད་དཀའ་ཡང་། ལུས་པོའི་ཡན་ལག་འགུལ་བསྐྱོད་དང་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་བརྡ་ལམ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱང་གང་མཚམས་དར་ཡོད་འདུག

དེ་ནས། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་ “བུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དེས་ནམ་ལྟོགས་པ་ན་ཟར་འོང་བར་འདུག་ནས། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནགས་རྨ་བྱ་ཚོགས་ཅན་བྱ་བ་ན་སྤྲེའུ་ཡོད་པའི་ཟླ་ལ་བསྐྱལ་ལོ། དེ་ནས་སྤྲེལ་མོ་དེ་རྣམས་དང་ཚོགས་པས། ཕས་ལོ་གཅིག་ལོན་ནས་ལྟར་ཕྱིན་ཙམ་ན་སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་འཕེལ་ནས་འདུག་གོ།” ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་གྱིན་པ་དང་། སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྲ་དང་མིའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས།

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རང་བྱུང་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན། གྲོ་དང་། སྲན་མ་དང་། སྲན་ཆུང་། སོ་བ་ལ་སོགས་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ་གསུངས་འདུག་ལ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན།“ … …དེ་ནས་སྤྲེའུ་ཕྲུག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ཐོག་ཟོས་པས་ཚིམ་པར་གྱུར་ནས། སྤུ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་། མཇུག་མ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་སྟེ། སྨྲ་ཤེས་ནས་མིར་གྱུར་ཏོ། ། ཟས་སུ་མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཐོག་ཟ་ཞིང་། གོས་སུ་ཤིང་ལོ་གོན་པར་གྱུར། དེ་ལྟར་བོད་ཁ་བ་ཅན་པའི་མི་འདི་རྣམས་ཕ་སྤྲེའུ་དང་། མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་ལས་ཆད་པ་ཡིན་པས། རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། … … དེའི་དུས་དེར་རི་རྣམས་ནི་ཤིང་ནགས་སུ་སོང་། ཀླུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུས་ཁེངས་ཡོད་པ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཁ་ཕྱེ་ནས། ཆུ་ཐམས་ཅད་དེར་སོང་སྟེ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཏུ་ཐིམ་མོ།། དེ་ནས་ཐང་ཐམས་ཅད་ལ་ཞིང་བྱས། གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་བརྩིགས། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བྱོན་ནས། རྗེ་དང་འབངས་སུ་བཅོས་སྐད་དོ།།” ་ཞེས་གསུངས་འདུག

དེ་ལྟར། བོད་མིའི་ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་ནི་སྤྲེའུ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་ནའང་། མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ཡིག་ཚང་དེར་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ནི་མི་ཤ་ཟ་ཞིང་མི་ཁྲག་འཐུང་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་དེ་འདྲ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སྤྲ་མ་མི་ཡི་རིགས་ཤིག་རེད་སྙམ་དེ། རྒྱུན་མཚན་ནི། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་མཉམ་དུ་སྡོད་པ་དང་། བྲག་སྲིན་མོ་ནི་སྤྲ་དང་སྤྲ་མ་མི་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་རྔ་མ་དང་བྲལ་བ། མོ་རང་ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་བའི་དུས་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་གམ་དུ་ཕྱིན་ནས་འདོམས་དང་ནུ་མ་བསྟན་ཏེ་ཆགས་པའི་བརྡ་བསྟན་པ། མཐར་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བ། གལ་སྲིད་ཁྲག་སྐོམ་འཐུང་དང་ཤ་ཁམ་ཟས་བྱེད་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་དུས་སྲིན་པོ་ཞིག་གི་སར་འཁྲིག་སྲེད་བསྟེན་དུ་འགྲོ་བ་ལས། རང་དང་རིགས་མི་མཐུན་ཞིང་། ཁ་ཟས་ལ་ཤིན་ཏུ་རུང་བའི་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་སར་འདོད་པ་འཚོལ་དུ་ཡོང་མི་ངེས་པ་དང་། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་གི་རྭ་བ་རུ་སྤྲེའུ་དང་ཤ་གཟན་སྲིན་མོའི་རིགས་ལྷན་དུ་སྡོད་ཐབས་ཀྱང་མི་ཡོང་བ་ཡིན། གལ་སྲིད་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་སྡོད་པ་ཡིན་ཡང་། བར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤྲེའུ་རྣམས་སྔར་ནས་ཟོས་ཚར་བ་ཡིན།

བྲག་སྲིན་མོ་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་མཁན་ཡིན་པས་སྤྲ་ཡི་རིགས་སུ་མི་འདོད་ཟེར་ན། ད་ཡོད་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡིས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་གཞན་བསད་ནས་ཤ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུག་ལ།མཚམས་མཚམས་ལ་རང་དང་རིགས་རྒྱུད་གཅིག་པའང་དམར་གསོད་བྱས་ཏེ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུགདེ་མ་ཟད། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་དུ་བྱུང་མྱོང་བའི་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་སྤྱོད་མཁན་ཤ་སྟག་མ་ཡིན་པར་དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་ཀྱང་ཡིན་འདུག མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་མི་ལ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ནི་དམར་ཟས་ཡིན་པ་དང་།ཁ་ཟས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་དེ་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ལྡུམ་ལས་བརྒལ་ཏེ། སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་ཁྲག རྐང་ལ་སོགས་པ་དམར་ཟས་སྤྱད་པ་ལས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་པའི་ཀླད་པའི་བོངས་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་རིགས་པ་འདིང་བ་དང་ལག་ཆ་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་མང་དུ་འཕེལ་ནས། མཐར་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་པར་བཤད་པས། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱང་ཤ་ཁྲག་ལ་སྤྱོད་མཁན་ཡང་ཡིན་པས། གཅིག་བྱས་ན། ཀླད་པའི་ཆུ་ཚད་ཅུང་མཐོ་བར་སླེབས་པའི་རྐང་པའི་སྒང་ལངས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་མཁན་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་མིན་ནམ་སྙམ། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ལ་སྲིན་མོའི་མིང་ཐོགས་དོན་ཡང་དམར་ཟས་ཤུགས་ཆེར་སྤྱོད་པ་དེས་རེད་སྙམ།

དེང་སྐབས་དབྱིན་ཡིག་གི་འགྱུར་ནང་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་Ogress་[༨]དང་RockDemoness་[༩]ཞེས་ཡིག་འབྲུ་ངོ་གདོང་ཐད་བསྒྱུར་དང་། དེ་ལ་དོགས་འདྲི་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་ལ། ང་ཆེ་ང་བཙན་ཟེར་མཁན་གྱི་བོད་རིག་མཁས་པ་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལ་འགྲིག་རྟགས་ཆེན་པོ་རེ་བརྒྱབ་ཡོད་པས། ང་ལྟ་བུས་དོགས་སློང་བྱས་ཀྱང་ར་མ་འཕག་ནས་ར་ཁང་མི་བཤིག ཙི་གུ་འཕག་ནས་རྫ་མ་མི་ཆག་གི་ཟླ་ལ་ཕྱིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་གི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། ངོ་གདོང་ལ་འབྲུ་འདེད་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཚེ། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་ཚད་སྐོར་ལ་ཐུགས་མཉམ་མ་བཞག་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པ་དཔེར་ན། རྒྱ་གར་དུ་མི་བྱུང་ཚར་བས་མ་ཟད། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བརྩིགས། རྒྱལ་བོ་སྲས་གཙང་གི་སྲས་སི་ངྷར་ཐྰ་མིའི་སློབ་དཔོན་མང་པོའི་དྲུང་ནས་གདམས་པ་གསན། སྒྲུབ་པ་བྱས། འཚངས་རྒྱས། རྒྱ་གར་བ་ཚོར་ཆོས་འཁོར་བསྐོར། མཐར་ཁོང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མར་ད་དུང་བོད་ཡུལ་དུ་དུད་འགྲོ་ལས་མི་མེད། དེ་ནས་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་ཐུང་བ་ཞིག་ནང་བོད་མི་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་རེད་མོད། ངག་རྒྱུན་དེའི་ངོར་དཀྲིས་པའི་སྒྲིབ་ཡོལ་སྲབ་མོ་རེ་རེ་དཀྲོལ་ཤུལ་དུ། ལོ་ངོ་ས་ཡའི་གོང་དུ་རིགས་འདེད་ཐུབ་ཅིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རྣམ་བཤད་དང་འདྲ་བའི་བོད་པའི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འོད་འཚེར་འཚེར་གྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་རེ་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་རྙིང་དེ་དག་ནང་སྦས་སྐུང་བྱས་ནས་འདུག

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཡུལ་གྱི་ལྷ་སྲུང་གཉན་པོ་དག་གིས་བསྐལ་བ་ནས་བསྐལ་བའི་བར་སྲུང་བའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རི་བྲག་གི་ཁོག་པ་དང་། གངས་རི་ཡི་གཏིང་། མཚོ་དང་མཚེའུའི་ཞབས། ས་ཡི་རྟིང་རིམ་ཞོལ་མ་ན་ལོ་ཚད་འབུམ་ཕྲག་ནས་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་སམ་ཡང་ན་བོད་ཡུལ་གཅིག་པུ་ན་མ་གཏོགས་མེད་པའི་རང་བྱུང་རྒྱུ་ཆ་གཞན་གྱིས་བཟོས་པའི་ལག་ཆ་དང་ཡོ་སྤྱད་སོགས་བསྔོགས་འདོན་བྱ་རྒྱུར་ངང་སྒུག་བྱེད་ཡོད་སྲིད།།

གཅིག་བྱས་ན། ཉིན་མ་ཞིག ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་མོའི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ས་ཁར་བུད་ནས་ང་ཚོའི་དཔེ་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་དེ་དག་ལ་སྔར་ན་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་འོད་སྣང་ཞིག་སྤྲོད་སྲིད།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་པ་རི་སྒང་གི་ལུག་རྫི་དང་། ས་ཞིང་འཕྲུ་སློག་བྱེད་མཁན་གྱི་ཞིང་བ། ལམ་བཟོ་བ་དང་གཏེར་ཁ་བསྔོགས་མཁན། རི་མགོ་ན་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་བརྐོ་མཁན་དེ་འདྲས་དུས་རླུང་དྲག་པོས་ས་ཤུན་བཀོག་ཤུལ་དང་། ཁང་ས་དང་ཞིང་ས་སློག་ཤུལ། དྲག་ཆར་གྱི་ལུང་ཤུར་གཤགས་ཤུལ། རི་གཏེར་གྱི་ལྟོ་བ་དབྲལ་ཤུལ། ས་གས་རི་ཉིལ་བྱུང་ཡུལ་སོགས་སུ་མེས་པོའི་འགྱུར་རྡོ་དེ་འདྲར་ཁ་ཐུག་བརྒྱབ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་ལ། དེ་ལ་ས་རྡོའི་ཚོར་སྣང་ལས་གང་ཡང་བྱུང་མེད་ཀྱང་སྲིད། དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་ལ་འགྱུར་རྡོ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཤེས་རྒྱ་མེད་པས་མ་ཡིན་པར། གཏེར་རུས་དེ་དག་ས་རྡོ་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དང། རྡོ་ལྟར་མཁྲེགས་ཤིང་ས་རྡོའི་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་དེ་དག་ས་རྡོ་ལས་ལྷག་ཅིག་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་ལས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཀྱང་ཡིན།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཀྱི་ས་གཤིས་ལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ལྟར་ཏུ་མེ་རིའི་ཐལ་བ་གདན་ལ་གདིང་དེ་གཏེར་རུས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གསོག་ཉར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ལྡན་མེད་པས། རང་ཅག་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རུས་པའི་ལྷག་མ་གདོད་ནས་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་དབྱིངས་རིམ་ལ་འཐིམས་ཚར་ཡོད་ཀྱང་སྲིད།

གང་ལྟར་ཡང་། སྐུ་ཞབས་ཊར་ཝུན་གྱི་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བ་དང་འབྱུང་བའི་འདོར་ལེན་གྱི་རིག་པ་བོད་ལ་དར་བ་ནས་བཟུང་། རང་ཅག་བོད་པ་ཚོས་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ལ་ནུབ་གླིང་བའི་སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་རིག་པའི་ལམ་ནས་བསྐྱར་ཞིབ་དང་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱི་རྒྱལ་མཁས་བའི་ཁྲོད་དུ་གདེང་འཇོག་ཡོང་བ་ལ་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེར་མ་འགྲིག་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་གླིང་བའི་ཁྲོད་ཟུར་ཟའི་རྣམ་འགྱུར་འཛིན་མཁན་ཡང་རེ་ཟུང་ཡོད་ཡོད་འདྲ་སྟེ། ཨ་རི་ཞི་ཁ་དགོ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་ཉམས་ཞིབ་པ་ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན་ གྱིས་༼བོད་པ་ཚོ༽་ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ནང་ “དེང་རབས་བོད་པ་རྩོམ་འབྲི་བས་སྐབས་རེར་(བོད་མི)་སྤྲེལ་ལས་བྱུང་ཚུལ་དེར་འཇུས་ནས་གནའ་སྒྲུང་དེ་ཏར་ཝུན་རང་ལུགས་ལ་ཁ་གཅུས་དང་། བོད་མི་བསམ་བློ་བ་ནི་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་ལབ་ཀྱིན་ཡོད།”[༡༠]ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཕྲན་ཀྱིས་ཉེ་སྔོན་ཁ་བརྡ་དྲ་རྒྱ་སྟེང་སྤེལ་ཟིན་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ནང་། བོད་མི་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་ཡིག་ཐོ་ནི་ཊར་ཝུན་གྱི་༡༨༧༡་ལོར་མཛད་པའི་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་༼མིའི་བྱུང་བ༽་དང་ཁོའི་ལྟ་གྲུབ་སྐྱོང་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཧ་སི་ལེ་ཡིས་༡༨༦༣་ལོར་མཛད་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་ཡི་རིགས་གཉིས་རིགས་རྒྱུད་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལས་མཆེད་པར་བརྗོད་པའི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་༼རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཁྲོད་མིའི་གོ་གནས༽་གཉིས་ལས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་གྱི་སྔ་ཞིང་། གལ་སྲིད་བོད་པའི་ཡིག་ཐོ་འདི་འདྲ་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་ཡིག་ཚགས་ནང་རྙེད་པ་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོས་ཧབ་འཐོབ་རྒྱག་བཞིན་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ནང་ལུང་འདྲེན་བྱེད་ངེས་རེད་ཅེས་ལབ་ཡོད་ལ། དེ་དོན་ནི། བོད་པ་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་དང་། བོད་པ་ནི་ཊར་ཝུན་དང་ཧ་སི་ལེ་ནང་བཞིན་ཚན་རིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱིན་མེད་པར། ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་སྟེང་དམག་ཤུགས་དང་མཚོན་ཆའི་དཔུང་ངར་ངོམ་སྟངས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར།རིག་གནས་ཀྱི་ཁ་སྟབས་བཙན་གཉོམ་ཡང་དེ་འབྲེལ་རེད་ཟེར་གྱིན་ཡོད། ༼རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་༢༠༡༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡་ནང་རྫོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།༽

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡  ༼མིའི་བྱུང་བ།༽   The Descent of man

༢    ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ   Louis Leakey

༣   མ་རེ ལི་ཁེ།   Mary Leakey

༤ ཁེན་མྱ།   Kenya

༥     ཐན་ཛན་ནི་ཡའི།    Tanzania 

༦  ་ནོར འཇོ་ཧན་སན།   Donald Johanson

༧ ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ།   Great Rift Valley

༨ མིའི་རིགས་རྒྱུད།    Homo

༩   སྤྲ་མ་མི།     Ape

༡༠ སྤྲ་་མ་མི་རྐང་པ་གཉིས་སྟེང་ལངས་ནས་འགྲོ་མཁན།  Bipedal Ape

༡༡ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན།    Matthew T. Kapstein 

དཔྱད་ཡིག་དང་མཆན་བུ་སྦྲགས་མ།

[༡] ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽ Trayang and Jamyang Samten, Reproduced from a print from no longer extant Spuns-than (Punakha) blocks, New Delhi 1975

[༢] ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽ མགོ་བཙེམས། ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཊི་ཤས་གཏེར་ནས་བཏོན། སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོས་ཞུ་དག་བྱས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༩་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༩་བ།

[༣] ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། ༽ མགོ་བཙེམས། མཛད་པ་པོ་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༥་བ།

[༤] ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་སྤྲ་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་སྔ་ནུབ་དུས་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བྱུང་ཚུལ་ཐད་འདོད་ཚུལ་མ་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཅུང་དར་ཆེ་བ་ནི། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༥ སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེབས་ཤིང་།དེར་སྤྲ་དང་སྤྲེིའུ་རིགས་སྣ་མང་དང་མཐོ་རིམ་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞི་བྱས་ཡོད་པ། དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ནང་འབྱུང་ཁམས་ལ་བརྡབ་གསིག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་ཡུལ་དེའི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དེ ། དེ་ནི། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྐམ་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་བྱང་གི་ཨ་རབ་ཀྱི་མཚོ་དམར་པོ་ནས་ཐུར་དུ་ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་། ཁན་ཡ། ཐའན་ཛི་ནི་ཡ་དང་ལྷོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ལ་ཐུག་གི་བར་ས་གས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ནས། ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་ཁན་ཡ་ནང་མཐོ་ཚད་ཕི་ཊི་༩༠༠༠་ཙམ་གྱི་མཐོ་སྒང་འབུར་ཐོན་བྱུང་ཞིང་། དེས། ཤིང་ནགས་སྐྱེ་འཕེལ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ནས་ཤར་ལ་རྒྱུ་བའི་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་ཁམས་ཀྱི་འགྲོས་ལ་འགོག་རྐྱེན་བྱས་བས། གདན་འདིང་བ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ནགས་ཚལ་འགྲིབ་ནས་ཁ་འཐོར་དུ་ཕྱིན།དེ་མུར། ས་གས་བྱུང་ཡུལ་ནང་ས་ཁམས་རྟེན་གཞི་བྱེད་སའི་ས་རྟིང་གི་རྡོ་ལེབ་ཆེན་མོ་མུ་མཐུད་འགུལ་བསྐྱོད་བྱས་འབྲས་སུ་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༢་སྔོན་ཙམ་དུ། བྱང་ནས་ལྷོ་བར་Great Rift Valley་ཞེས་བའི་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཐུར་དུ་རིང་བ་དེ་རིམ་གྱིས་ཆགས་ནས། ཡུལ་དེ་དག་ནང་སྒང་མཐོན་པོ་དང་ཐང་དམའ་མོ། ལ་མཐོན་པོ་བྲག་གཟར་མོ། ཤིང་ནགས་ཐར་ཐོར་གྱི་མཐོ་སྒང་དང་རྩྭ་ཡིས་ཁེབས་པའི་ཐང་སྟོང་དང་། ཡུལ་ལྗོངས་མ་འདྲ་བ་དེ་དག་ནང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱང་ཆ་མི་སྙོམ་པར་གྱུར་ནས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དེ་སྔོན་ལྟར་ཤིང་ནགས་གིས་ཁེངས་བའི་ཁོར་ཡུག་དང་གནམ་གཤིས་སྣ་གཅིག་ཅན་མ་ཡིན་པར། སྣ་མང་རྙོག་འཛིང་ཅན་དང་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་ཅན་གྲུབ་པ་ནི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་གདོད་ནས་འཚོ་བའི་སྤྲ་ཡི་ཁོར་ཡུག་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་དེ་ནང་མུ་མཐུད་གསོན་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་ཁ་ཟས་འདང་ངེས་ཤིག་ཐོབ་ཏེ་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རིགས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས། དེ་སྔོན་ལྟར་རྩོལ་མེད་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་ཁ་ཟས་འབེལ་འབེལ་ལྷུག་ལྷུག་ཡིན་པའི་ཤིང་ནགས་ཁོ་ནའི་ཁྲོད་ལྷོད་གཡེང་ངང་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། ད་ནི། ལ་དང་ལུང་བ། རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་མང་པོ་བརྒལ་ནས། རྒྱང་ཐག་རིང་བའི་སར་ཁ་ཐོར་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཤིང་ནགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ཁ་ཟས་འཚོལ་དགོས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནང་སུག་བཞི་སྟེང་གོག་བགྲོད་ལས་སུག་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དཀའ་ཚེགས་ཆུང་བ་དང་སྟབས་བདེ་བ་ཡིན་འདུག་པས། རིམ་གྱིས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བའི་རིགས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད། (ཞིབ་རྒྱས་ Richard Leakey ་ཡིས་མཛད་པའི་ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་The Origin of Humankind༽་ནང་གཟིགས་འཚལ། )

[༥] ས་ཁམས་རིག་པ་བ་དང་གནའ་རྫས་ཚན་རིག་པས་Potassium-argon dating ་ཞེས་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་མང་པོ་ཕྱིན་པའི་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་གཞལ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་འདུག། འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སའི་གནས་དེ་གའི་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོ་ནང་Potassium-40 ་ཞེས་པའི་ལྕགས་་རྡུལ་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡོད་པ་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ནང་འཐོར་ཞིག་འགྲོ་བའི་དུས། རླངས་རྫས་ Argon-40་ཞེས་པ་ཞིག་ཐོན་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག་ལ། རླངས་རྫས་Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོའི་་ལོ་ཚད་གཞལ་གྱིན་ཡོད་འདུག ། རླངས་རྫས་Argon-40་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་ཇི་ལྟར་མང་ན། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་དེ་ལྟར་རྙིང་བ་དང་། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེ་ དེར་རྙེད་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་ཀྱང་ཡིན་འདུག ལོ་ཚད་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་ལ་ཆ་བཞག་ན། ལོ་ཚད་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲིའི་ཧེ་བག་ཡོང་བའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཆོག་འདུག དེ་དོན་ནི། མ་བྲག་སྲིན་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་པ་ཡིན་ན། དེར་ཡོད་མེ་རི་ཞུན་རྡོ་ནང་གི་རླངས་རྫས་ Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་ཁོ་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོའི་་ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢་ཐོབ་བ་ཡིན་ན། མགོ་སྐོགས་འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ངོ་མ་ནི་ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆུང་བ་ཡིན་སྲིད་ལ། ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆེ་བའང་ཡིན་སྲིད།

[༦] མི་རྒྱུད་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་བའི་ཁྲོད། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ Homo erectus་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་འབོད་པ་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འཇོག་པར་དོགས་པ་མེད་ནའང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་བོར་འོས་བའི་འགྲོ་མི་ལག་ཆ་བཟོ་མཁན་Homo habilis ་ཞེས་བ་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་དང་མིའི་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་དེར་དགག་བྱ་དང་མ་རངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་མཁན་གང་མང་བྱུང་ཟིན་མོད། དེང་སྐབས་གང་ལྟར་ཡང་དེར་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ཐོག་མའི་གྲལ་དུ་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཡོད། Homo erectus་ཞེས་བའི་མིང་འདི་ཨེ་ཞི་ཡའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་གཉིས་ཀར་སྤྱོད་མཁན་དང་། ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་༼འདིའི་མཇུག་ཆད་འདུག་ཀྱང་མ་ཡིག་བོར་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་། ཟོག་རྫི་ལྷ་མགོན་ནས ༢༠༢༣་ལོར།༽

[༧] Jia Lanpo, Early Man In China ( Foreign Language Press, Beijing 1980 Pg 3)

[༨] Matthew T.Kapstein, The Tibetans [ Blackwell Publishing 2006 Pg 33 ( Sub-title: Children of Ape and Ogress)]

[༩] Ancient Tibet Research Materials from The Yeshe De Project . [Dharma Publishing 1986 ,Berkeley, California, USA Pg 102 (Chapter Six ,sub-title: The Monkey Ancestor)]

[༡༠] Matthew T.Kapstein, The Tibetans ( Blackwell Publishing 2006 Pg 33-34)

དབྱིན་ཡིག་གི་ དཔྱད་གཞིའི་དཔེ་ཆ།

1 The Origin of Humankind Richard Leakey Basic Books, NY 1994

༼ མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས༽

2 Lucy’s Legacy, The Quest for Human Origins Donald Johanson &amp; Kate Wong Harmony Books, NY 2009

༼ ལོ་སེའི་ཤུལ་བཞག __ འགྲོ་བ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་འཚོལ་སྙེག༽

3 The Hunt for The Dawn Monkey, Unearthing The Origins of Monkeys, Apes, and Humans. Chris Beard 2004

༼ཡ་ཐོག་སྤྲེའུ་རྩད་གཅོད། __སྤྲེའུ་དང་སྤྲ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བསྔོགས་པ༽

4 Early Man In China Jia lanpo Foreign Language Press , Beijing 1980

༼ཙི་ནའི་ཡུལ་གྱི་སྔ་མོའི་མི༽

5 From Lucy To Language Donald Johanson&amp;Blake Edgar 1996

༼ལོ་སེ་ནས་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་བར༽ 

ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་Donald Johanson *  

ངས་རྩོམ་འདིའི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྒྲུག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་མཁས་དབང་སྒྲ་ནོར་ འཇོ་ཧན་སན་ལགས་ལ་ཡི་གེ་ཞིག་བཏང་།     ནང་དོན་ནི་ཁོང་གིས་མཛད་པའི་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དཔེ་དེབ་དེ་དག་བཀླགས་ནས་དགའ་བོ་བྱུང་བ་དང་།  བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་རྙིང་བའི་ནང་བོད་མི་སྤྲེལ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་འདི་ཁོང་གིས་ཞིབ་འཇུག་གནང་བའི་་རེ་བ་དང་རྗེས་སོར་འགྲོ་མིའི་བྱུང་རབས་སྐོར་ལ་འདོན་སྤེལ་གང་བགྱིས་དཔེ་ཆ་དང་དཔྱད་རྩོམ་ནང་དེ་གླེང་སློང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་ལན་དུ།   ཁོང་གིས་ངའི་འཕྲིན་འབྱོར་བར་དགའ་སྤྲོ་བྱུང་་བ་དང་རྗེས་མར་ལྷ་ས་ལ་ཡོང་བའི་འཆར་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དུས་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ནས་དེའི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་འཐུས་གསུང་འདུག་  ངས་ཡིག་ལན་ནང་ང་བོད་ནས་ཡོང་བའི་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེང་སྐབས་བོད་ནང་དུ་མེད་པར་ཨ་རི་ནེའུ་ཡོ་གྲོང་ཁྱེར་ན་བསྡད་ཡོད་ཅེས་ཞུས་ཡོད།  དེ་ནས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་འབྲེལ་ཆད་ནས་བསྐྱར་མཐུད་བྱེད་ཐུབ་མེད།


2011 Feb 4 

མལ་སྒྲི་སན་དུ་ཁ་བརྡ་དྲ་བར་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག། 

'''དངོས་བྱུང་དོན་བརྗོད་སྙན་ངག་རིང་མོ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་འབྲི་མཁན་གཅན་རང་སད་ལགས་ཀྱི་ཁ་བརྡ་འགའ་ཕྱིར་དྲན''' 

གཅན་རང་སད་དང་ངེད་གཉིས་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་དུ་འཛིན་གྲྭ་མི་གཅིག་ཡང་འཛིན་རིམ་གཅིག་པ། རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭར་འགྲིམས་དུས་འཛིན་རིམ་དང་འཛིན་ཁང་གཉིས་ཀ་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཡིན།

སྐབས་དེར་ཁོང་ནི་གང་བྱུང་གསུང་འབྱོན་མཁན་ཞིག་མིན་ལ། ང་ཡང་གཞོན་སྐྱེས་ཁ་སྐྱེངས་སླ་ཞིང་། ངོ་ཚ་ཆོག་ཆོག་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་ངེད་གཉིས་བར་འབྲེལ་ལམ་དམིགས་བསལ་བྱུང་མི་འདུག

རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་བཞིན་པའི་སྐབས་ང་རྒྱ་གར་ཏུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་ཕྱིན། ཕྱིས་སུ་ཁོང་ཡང་སློབ་གླིང་ནས་བྲོས་ཏེ་ལྡི་ཚ་དགོན་དུ་ཕྱིན་འདུག

ཉིས་སྟོང་དགུ་ལོར། མི་སྐྱ་ཡིན་པའི་གཅན་རང་སད་གདན་ཞུས་མཁས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ཨ་རིར་སླེབས།

སྐབས་དེར་ཁོང་ངའི་ཁྱིམ་དུའང་ཞག་མ་ཁ་ཤས་བཞུགས། ཁོང་གིས་ཕྱག་དེབ་ཁ་ཤས་བསྣམས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་གཅིག་ནི་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡ་རེད། ངས་དྲན་ཚོད་ལ་དཔེ་དེབ་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་དང་རང་མོས་སྙན་ངག གཞན་རྒྱ་ཡིག་ནང་བྲིས་པའི་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ལས་གྲུབ་འདུག

ངའི་བཟའ་ཟླས་སྙན་དེབ་དེ་དགའ་མོས་ངང་ཀློག་གིན་འདུག་མོད། ངས་ནི་དཀར་ཆག་ལ་མིག་བཤེར་ཙམ་ལས་ཞིབ་ལྟ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་།        དེ་ནི་སྐབས་དེར་ང་ནི་གྲང་ཤུར་ཤུར་གྱི་མི་ཧྲེང་འཚོ་བའི་གཡང་ས་ནས་ཐར་དེ་སྙན་ངག་ལས་མཛེས་པའི་ཆུང་མ་ཞིག་དང་། སྙན་ངག་ལས་དྲོ་བའི་ཁྱིམ་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་ཡིན་པ་འདྲ། སྐབས་དེར་སྙན་ངག་གི་ཆེད་དུ་འཆི་ཕོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དེ་ཉམས་ཚར་འདུག་ལ ། སྙན་ངག་ཀློག་ན་བྲོ་བ་ཡང་མི་འདུག དེ་མ་ཟད། དེ་སྔོན་ནས་བྲིས་ཟིན་པའི་རང་རྩོམ་ལྗོན་པའི་ཚལ་གྱི་ཟིན་བྲིས་དེ་ཡང་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་སྲང་ལམ་གྱི་གད་སྙིགས་བླུག་སྣོད་ཞིག་ནང་གཡུག་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཕྱིན་མེད།

གཅན་རང་སད་ཁོང་གཅན་ཚ་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་ཀློག་པར་སྤྲོ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཁོང་ནམ་རྒྱུན་ཁ་མི་གྲགས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཡང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀློག་མྱོང་པའི་བརྩམས་ཆོས་ངོ་ཤེས་ཚོར་གླེང་མོལ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་ཁོང་གི་ངག་སྒོ་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ཁ་རལ་བ་ལྟར་དང་། ཁོང་གཅན་ཚ་རྫོང་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ཆ་ཚང་བློ་ན་ཤ་ར་ར་དང་། གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དགའ་བར་འཇུག་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཉལ་ཁང་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཚོར་གྱེར་ཀློག་དང་འགྲེལ་བཤད་གནང་དུས། ཁོང་ནི་སྙན་ངག་གི་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཉལ་ཁང་གཅིག་པ་དག་གིས་གླེང་།

ཉིན་རྒྱབ་དེར་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཁྱིམ་དུ་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་རབས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་བྱས། རེ་ཞིག་ནས་ཁོང་གིས། ལོ་ཤས་གོང་རྩོམ་རིག་གི་དགོང་ཚོགས་ཤིག་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཚོགས་ཞུགས་སྨྱུག་ཐོགས་མཁན་པོ་དག་སྦིར་ཆང་ངར་ཤུགས་ཀྱིས་མྱོས་ཏེ་རྩོམ་རིག་རིག་པའི་སྐོར་གླེང་མཆིད་ལྷུག་པོར་བགྱིད་པ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གཅིག་ཁ་གཅིག་གིས་འཕྲོག་བཞིན་འཇར་མེན་དང་། ཨི་ཊ་ལི། ཨ་རི་སོགས་ཕྱི་གླིང་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་མཁས་པའི་བཀའ་གསུང་ལུངས་འདྲེན་བྱེད་རྒྱུ་འགྲན་བསྡུར་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ལ། ཁོང་ནི་ཁུ་སིམ་མེར་སྡོད་དགོས་བྱུང་སོང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་གསུང་འབེལ་ལུང་འདྲེན་བྱེད་མཁན་མེད་ལ། དེར་ཉན་མཁན་ཡང་མི་འདུག་ཟེར།

ཉིན་དེར་རེ་ཞིག་ནས་ཁོས་རང་གི་ལྗགས་རྩོམ་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡའི་ཁ་ཕྱེས་ནས་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ཤིག་ང་ལ་ཀློག་སོང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས། སྟོན་མཇུག་སྡོང་ལོ་ས་ལྷུང་བའི་ཉམས་སྣང་བྲིས་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ཅིག ་ཚོར་ཤུགས་དྲག་པོས་ཀློག་བཞིན། ཨ་རོ ངས་འདིར་སྡོང་ལོ་ས་ལ་ལྷུང་ཞེས་ཕལ་བའི་འབྲི་ཐབས་སྤྱད་མེད་པར། ལྕེབས་ ཞེས་སྙན་ངག་གི་བློས་བསླངས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱས་ཡོད་པས། རོལ་མྱོང་གི་བྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཟེར། ༼ཚིག་རིས་ཇི་བཞིན་ད་ལྟ་མི་དྲན།༽

ཁོས་ཕྱག་གཅིག་གིས་རང་རྩོམ་སྙན་ངག་མགོ་བཙེམས་མ་དེ་བདེ་བར་འཛིན་ཅིང་། ཕྱག་གཞན་པས་ཚོར་བར་རམ་འདེགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བྱེད་བཞིན། ཁོང་གི་སེམས་རྟིང་ནས་ཐོན་པའི་སྙན་ངག་ལ་རང་འགྲེལ་ཨམ་སྐད་གཙང་མའི་ནང་ལྷུག་པར་བསྡེབས་པའི་མཛེས་སྡུག་དེ་ད་ལྟ་ཡང་ངའི་སེམས་ངོགས་ན་སྟོན་མཇུག་གི་སྙན་ངག་ཞིག་དང་མཚུངས།

བར་མཚམས་ཤིག་ལ། ཁོས་ནེའུ་ཡོ་ཀོ་ལིམ་སྦི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ སྒི་རི་ ཁྲ་ཁྲེལ་ ལགས་ཀྱི་སྒེར་ཁྱིམ་དུ་ཐ་ན་གསང་སྤྱོད་ཀྱི་ནང་དུའང་དཔེ་ཆ་ཐང་མར་བརྡལ་ནས་སྐྱག་པ་གཏོང་དུས་སུའང་དཔེ་དེབ་ཀློག་གི་ཡོད་པའི་སྒྲུང་ཞིག་བཤད་བྱུང་ལ། དེ་ནི་ད་ལྟའང་ངའི་དྲན་ངོགས་ན་སྙན་ངག་གི་ཟླ་བ་ཞིག་ཁུ་སིམ་པའི་ངག་རིག་གི་མཚན་ལྗོངས་འགྲིམས་པའི་མཛེས་ཉམས་དང་གསོན་ཤུགས་ལྡན།

མདང་དགོང་སྐད་འཕྲིན་གྱི་དྲ་འབྲེལ་ཞིག་ལས་དབྱངས་ཅན་མ་འཚོལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཅེས་པ་ཁོང་ལ་མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་ཞིག་ལ་ཉན་རྗེས། སྤྱིར་ཁོང་དཔེ་ཀློག་ལ་དགའ་ཞིང་། སྒོས་སུ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་ལ་དུང་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ལ། ཁོས་སྙན་ངག་ལ་བཅངས་བའི་བརྩེ་དུང་གསེར་སེར་པོའི་འོད་མདངས་བཞིན་རྒས་པ་མི་མངའ་ཞིང་། ཁོང་སྙན་ངག་དང་ལྷན་དུ་འགྲོགས་པའི་མི་ཚེ་ནི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་གློག་བརྙན་ཊ་ཊེན་ནི་ཀ་ནང་གི་བརྩེ་དུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་དང་འདྲ་ལ། ཁོས་ སྟོད་ཆ་དཔེ་སྐྲུན་ཟིན་ནས། ད་ཆ་སྨད་ཆ་འབྲི་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པའི་མི་ཚེའི་མྱོང་བ་བརྗོད་པའི་རང་རྣམ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མ་ཧ་བྷ་ར་ཏིའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། དངོས་བྱུང་སྙན་དངགས་རིང་མོ་དེ་ཀློག་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཞིག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྟིང་རིམ་ནས་འཕྱུར་སོང་།

2019 Jan 24   

'''གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་མཚམས་བཞག་ཏེ་སླར་ཡང་ལམ་རིམ་གྱི་ཞབས་ལ་གཏུག་པའི་སྒྲུང་།''' 

ཕྲན་རང་སློབ་འབྲིེང་འགྲིམས་དུས་སྐུ་དྲིན་ཅན་གྱི་དགེ་རྒན་རྣམ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་འབྲིང་རིམ་དང་པོའི་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ཁོང་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་ཟིན།   གཞན་དེ་འབྲིང་རིམ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་སློབ་དཔོན་དམ་པ་གཅན་རོང་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཡིན།

 ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་འཁྲིད་དུས་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་བསལ་བ་ཡོད།   དེ་ཡང་། ཚེ་འདས་དམ་པ་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ལགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གསར་བ་དེ་དག་ཚེག་བར་བདུན་ཅན་གྱི་ཚིགས་བཅད་སྙིང་རྗེ་བོ་དང་བློ་ལ་འཛིན་བདེ་བོ་ནང་བཅུག་ཏེ་བློར་འཛིན་བྱེད་དུ་འཇུག་ལ།  འཁྲིད་བྱའི་སློབ་ཚན་གྱི་ཕ་རོལ་ནས་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་སྒྲུང་དང་རྣམ་ཐར་ལྟ་བུའང་སྐབས་སྐབས་སུ་འཆད་འཁྲིད་བྱེད།  

 དགེ་རྒན་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཐ་སྙད་གཅིག་ཀྱང་རང་དགར་བསྐྱུར་འཇོག་མི་བྱེད་པར། འགྲེལ་བ་དེ་ཡང་གླེགས་བམ་ཁུངས་བཙུན་དང་། ཚིག་མཛོད་ཚད་ལྡན་ནས་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་ཏེ་འཇུངས་བ་མེད་པར་སློབ་བུ་ཚོར་བགོ་འགྲེམས་བྱེད།  ཁོང་། ནང་དོན་རིག་པའི་སྐོར་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་བླ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བས།   དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་སློབ་འཁྲིད་བྱེད།

ད་ལམ་ད་དུང་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོ་ན་བརྗེད་དུ་ཕངས་བ་ནི  ཁོང་གིས་ས་སྨྱུག་གི་ཐལ་རྡུལ་ལ་་མི་འཛེམ་པར་མཛོ་དྲེད་ཀྱི་རྒྱབ་ཁལ་ལོངས་པའི་དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ནག་པང་ངོར་ངལ་བ་མེད་པར་འབྲི་གནང་བགྱིས་པའི་སྣང་བརྙན་དེ་ཡིན། 

དེ་ཡང་། སློབ་འབྲིང་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭར་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱེད་དུས། བོད་ཡིག་གི་རྒྱུགས་ཤོག་ནང་ཧ་མི་གོ་བའི་དྲི་ཚིག་དང་། ལན་འདེབས་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་གནད་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་གྱི་ན་བ་བདག་རིག་པ་རྒོད་དྲག་ནས་མིན་པར། ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་གཉིས་སྐུ་དྲིན་ཆེ་བས་ཡིན།

ལོ་གསུམ་རིང་གི་དགེ་འོས་སློབ་མའི་དུས་སྐབས་ནི་ལངས་ཤོར་དང་རྐྱལ་སྟོང་། ལོག་གཡེམ།  བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་མཁའ་འབུམ་གྱི་སློབ་ཁྲིད་ལ་འདོད་པ་གཏན་ནས་མ་ཁེངས་པར།  རྒྱ་མོ་སྒྲུང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཆོངས་ཡོན་གྱི་བརྩེ་དུང་གི་མེ་འབར་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དུས་ཤིག་ཡིན།

སློབ་གྲོགས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་བཀའ་དྲིན་ལས།  སྐབས་སྐབས་སུ་སློབ་གླིང་གི་འཁྲིས་ན་ཡོད་པའི་ནང་པའི་དགོན་པར་ཕྱིན་ནས་ཁ་དོག་དཀར་དམར་དང་༼ཆབ་ཤོག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས༽་ལ་རྣ་ཐོས་ཙམ་གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་ཐུབ་པ་བྱུང་ནའང་།   ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཧམ་གསོག་གི་ཚུལ་འཆོས་དང་སྤྲེའུ་ལད་ཟློས་ཙམ་ལས་མ་འདས།

རང་ལོ་བཅུ་དགུ་ཐོག   རང་གི་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་གྲོང་ཚོ་དང་རྒྱང་ཐག་ཀི་ལོ་མི་ཏར་བརྒྱ་ལྷག་གི་ས་ན་ཡོད་པའི་གནའ་མཁར་ཟི་ལིང་ལའང་འགྲོ་མ་མྱོང་བ་ཞིག། བློ་བུར།   གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་གནམ་ལ་ཟུག་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ལྕགས་རི་བརྟོལ་ཏེ་མི་ཡུལ་ལ་སླེབས་པ་ནི་རང་གིས་རང་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང།   དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནམ་རྨི་ལམ་ཡིན་དང་།   སྐབས་རེར་རང་སེམས་རང་གིས་གནོན་མ་ཐུབ་པར་ད་སྨྱོས་ཟིན་སྙམ་པའི་ཚོར་བའང་བྱུང་།  སེམས་ཁམས་ལ་གློག་རྒྱུག་གཞུས་པ་ལྟ་བུའི་བརྡབ་གསིག་དེ། ཕྱིས་སུ་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་ཞིམ་མངར་ལ་རོལ་མྱོང་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཡོད།

མི་ཡུལ་དུ། ཕ་ཡུལ་དྲན་པས་སེམས་གནོན་ཞིང། ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པར་འབྱུང་ལུས་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷ་ཡུལ་ནས་བདུད་རྩིའི་ཆར་འབེབས་པ་ལྟ་བུའི་ནང་ཆོས་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བཏུམ་པའི་ཁ་གསལ་གོ་བདེའི་བཀའ་སློབ་དག་མཇལ་བ་ན།   སེམས་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་དགའ་སྣང་དང་།  མ་སྟོར་བུ་ཡིས་ཨ་མ་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་དབུགས་དབྱུང་ཐོབ་པར་མ་ཟད།   ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་དབང་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་བྱུང་།

སྟབས་འགྲིག་པ་ཞིག་ལ།  སུ་ཇ་སློབ་གྲྭ་ནས་སྒོར་བུད་དེ་འཚོ་རྟེན་ངེས་མེད་ཡིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གཞུང་ལུགས་ཟབ་སྦྱོང་ཞིག་ཆེད་ཨ་རི་ནས་ཆེད་འབོད་གནང་བའི་མཁས་དབང་ཞིག་ལ།  ཟླ་བ་དྲུག་རིང་སློབ་འཁྲིད་སྐད་སྒྱུར་གྱི་རམ་འདེགས་བསྒྲུབས་པའི་སྐལ་བཟང་བླ་ཡོན་ཏུ།   ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་ཟས་རིན་དང་ཁང་རིན་སྦྱར་བྱུང་བ་དེས་ཕྲན་རང་རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭར་ལོ་ཤས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ནང་ཆོས་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་བོད་པ་དོན་གཉེར་བའང་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག    འཛིན་གྲྭ་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་དེ་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་གྲུབ་མཐའི་སྐོར་ཡིན།        འཛིན་གྲྭ་གཉིས་པ་ནི་༼ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་འཁྲིད་གཞི་བྱས་ཏེ།     དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ནས་བྱང་སེམས་བར་ཟབ་འཁྲིད་དང་།  ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལེའུའི་སྐབས་ཚིག་འབྲུ་གདོང་འདེད་བྱས་ཏེ་མགྱོགས་འཁྲིད་བྱེད།

སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་འཁྲིད་གཞིའི་དཔེ་ཆ་གང་ཡིན་མི་དྲན་ཡང་། གྲུབ་མཐའི་སློབ་དེབ་ནི་༼གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ༽་ཡིན་པ་ད་ལྟ་ཡང་དྲན་ཡིད་ན་འདུག

སྐབས་དེའི་གྲུབ་མཐའི་དཔེ་འཁྲིད་དགེ་རྒན་ནི་དགེ་བཤེས་ཟླ་བ་དང་།  དབྱིན་ཇིའི་ལོ་ཙ་བ་བོད་པ་སྐམ་རིད་གཟུགས་པོ་རིང་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་མཚན་ཆ་ཚང་མི་དྲན་ཡང་།  ཁྱིམ་ཚང་གི་མིང་ནི་རི་ཁ་ཡིན།   ལམ་རིམ་གྱི་དགེ་རྒན་ནི་སེ་རའི་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་དང་།  ཁོང་ཏྲེ་ཧོར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།   ཁོང་གི་ཏྲེ་སྐད་ཧ་ཅང་གྱོང་བོ་ཡིན་པས། སྐབས་རེར་ཁོང་གི་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་སྒྱུར་བ་བུད་མེད་རོ་ཐི་བསོད་ནམས་ལགས་དང་ཁོང་གཉིས་བརྡ་མ་འཕྲོད་པར་ཁ་རྩོད་ཀྱང་ཤོར་འགྲོ།  

སྐབས་འདིར་བདག་ཆུང་བའི་དུས།  ཕ་རྒན་གྱིས་ཕྲན་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་དེ་ཡང་དྲན། བདག་གི་ཕ་ནི་ང་བརྒྱད་ལོར་སྐྱ་སར་ཕབས་པའི་གྲས་ཡིན་ལ།  ངེད་བུ་སྤུན་གསུམ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭར་མ་སོང་གོང་ནས་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་དང་།  མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་བློ་འཛིན་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད།  

སྐབས་རེར།  ཁོང་དགོན་པ་བཞུགས་དུས་ཀྱི་སྒྲུང་དེ་འདྲ་ང་ཚོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ།  དགོན་པར་འདོན་པ་དབྱངས་རྟ་ལ་བཀུག་ཏེ་འདོན་པའི་ལད་མོའང་བྱེད།  བརྗེད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ནི ༼  སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང་།། སྒྱུ་མ་ཟིལ་པ་ཆུ་བུར་དང་།། རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར།།  འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་ལྟ།༽ཞེས་ཁ་ཏོན་ནམ་རྒྱུན་བྱེད།  

 ང་རང་སློབ་མ་ཡིན་དུས། དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་སྐབས་ནམ་ཞར་ལ། ཕ་དང་ཕུ་བོར་འགྲོགས་ཏེ་སྡེ་བའི་དུད་ཁྱིམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་འདོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་མ་ཟད། དབུ་མཛད་ཨ་མྱེས་པ་ཡ་ལགས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་ངའི་ཕྱོགས་ལ་ཁ་འཁོར་ཏེ་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་བགྲེང་གི་ཡོད་པས་ང་ལ་སྒྱིད་ལུག་དང་ག་གོར་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ནམ་ཡང་མེད།  

ད་དུང་།  ཏིང་འཕགས་སྐལ་གསུམ་དང་། གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་སྡེ་ཡང་བཏོན་པ་ཉུང་ཉུང་མིན།   ཕལ་ཆེར་མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནང་ཡིན་པ་ཡོད །༼མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན།།  ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་ཚད་མ་མིན།།  གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན།།  འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ།། ༽་ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཧ་ཅང་བློ་ལ་འཇུག་པོ་བྱུང་ནས། འབྲི་དེབ་ནང་ཟིན་ཐོར་བཀོད་དེ་བློ་འཛིན་བྱས་པ་ད་ལྟའང་ཡིད་ལ་འཁོར།

ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ནང་། ཅུང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་མ་ནི། རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་དགེ་བཤེས་རྣམ་པ་ཟུང་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་པ་དེ་ནས་ཡིན།

སྐབས་དེར།  ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱས་བདག་ཡིད་རབ་ཏུ་བཀུག་ཏེ།  ༼སྤྱོད་འཇུག༽་གི་བཟོད་པའི་ལེའུ་ལ་ཡིད་སེམས་རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་འབད་བརྩོན་གནང་བ་དེ།  དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ནང་ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ལ་བརྗེད་དུ་ཕངས་པའི་ལེའུ་ཞིག་ཡིན། 

ད་དུང་ཆོས་རྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་བོད་པའི་བླ་མ་དང་།  དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ནང་སྟབས་བདེར་སྦྱར་བའི་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་མཇལ་བ་དེས་ཕྱིས་སུ་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་༼དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་༽་དུ་སྐད་སྒྱུར་བྱེད་དུས་ཤེས་བྱའི་རྩིག་རྨང་ལྟ་བུར་གྱུར།

རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭའི་ནང་བོད་པ་རེ་ཟུང་ལས་གཞན་རྣམས་ཕྱི་གླིང་བ་ཡིན་ལ།  འཛིན་གྲྭའི་བར་གསེང་དང་སློབ་རྭའི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང་འགྲོགས་དུས་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་མང་བ་ཐོན་གྱི་ཡོད།   གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཆེན་ལངས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དེ་ཚོ་དང་ཐུག་དུས། གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་སྐོར་ལ་ཁོང་ཚོས་གང་ལེགས་ཤེས་ཀྱི་འདུག་པ་མ་ཟད།  དབྱིན་ཡིག་ནང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཆ་ལག་ཐོགས་ཐོགས་དང་ལྟ་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པའང་དེ་དུས་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། 

བདག་ཀྱང་གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཅིག་ལངས་ཏེ།  ད་ཕྱི་རྒྱལ་མགོ་སེར་པར་ཆོས་སྐྱོང་དང་མཁའ་འགྲོའི་བཀའ་ཆད་མེད་ན།  ཆོས་ཀྱི་ཞག་རྩི་སྟུག་པའི་བོད་ཕྲུག་ཞིག་ལ་བཀའ་ཆད་ཕོག་དགོས་མེད་སྙམ་གྱིན།  གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་པའི་དབྱིད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་མཇལ་བདེ་མང་པོ་ཞིག་ཀློག་པའི་སྐལ་བཟང་བྱུང་པར་མ་ཟད།  ཕྱིས་སུ་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་དུ་ཟླ་ཤས་རིང་དཔེ་ཁྲིད་ཞུས་སྐབས།  འབྲུག་པའི་མཁན་པོ་ཞིག་ལ་ཞུ་བ་འཐེན་ནས༼རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་བོ༽་ ཉིན་མ་གཅིག་ལ་གཡོར་རོགས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པ་ལ་གནང་བ་མ་ཐོབ་ནས།  དབྱིན་ཇི་སློབ་འཁྲིད་ཀྱི་ལན་དུ་མ་བྱན་ཁམས་ཕྲུག་ཅིག་བརྒྱུད་༼གསང་སྙིང་༽ སྣ་རིང་ཞིག་ལག་སོན་བྱུང་བ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཞིབ་མཇལ་སྐལ་བཟང་ཡང་ཤར།  རྗེས་སུ། བལ་ཡུལ་དུ་མཁས་བཙུན་བཟང་པོ་རི་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་རོལ་བའི་བསོད་སྐལ་ཐོབ།

གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཞིང་།  ཧེབ་ལངས་ནས་ཁ་ཆུ་འཐོར་མཁན་མང་ནའང་། ཡིད་སེམས་རབ་ཏུ་འགུགས་ཤིང་།  ཡིད་ཀྱི་དབང་བོ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་རེད་འདུག་ལ།        ད་ལམ་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་རེ་ཞིག་ངལ་གསོས་ཏེ།  མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་བའི་༼བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་མགོ་བཙེམས་མ་ཞིག་རུམ་ལ་བཟུང་།  འདུ་གསུམ་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་མོ་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་༼སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ༽འི་དཔེ་ཆ་ཞིག་སྔས་མགོ་ལ་བཞག་ནས་ཉལ་ཡོད།                

'''མི་ཚེའི་མཐའ་མཇུག་གི་སྐད་ཆ་ཞིག''' 

བདུན་རེའི་ལས་བྱེད་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྟེང་། ཉེན་རྟོག་པའི་ལས་ཀ་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལ་བྱས་ཟིན་པའི་ལས་གྲོགས་ སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་འཛེམས་ཟོན་གང་ཡང་མེད་པར་རང་ཉིད་ལ་ནད་ངན་ཞིག་ཕོག་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བགྱིས།

“ཡེ་ཤེས་འཁྲུངས་སྐར་དུས་སྟོན་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་མགོ་ཡལ་རྗེས། ཉལ་ཁང་གཉིས་ཅན་གྱི་སྡོད་ཁང་གླས་མ་ཞིག་ཏུ་སྤོ་གཏན་འཁེལ་ཡོད།

མི་ཕོ་ཧྲེང་ཧྲེང་ཞིག་ལ་མལ་ཁང་གཉིས་མི་དགོ་ཡང་ཉལ་ས་ལྷག་མ་དེ་གཅིན་སྟན་བརྗེ་བོ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་དགོས་གལ་བྱུང་ཚེ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། ”  ཞེས་སྐད་ཤུགས་ཆུང་ངུས་བཤད། 

“ཁེ་མོ་ཐི་ར་ཕེ་སྐྲན་བཅོས་ནི་ནད་པ་སོ་སོས་ལུས་ཕུང་གིས་ཐེག་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ལ།

ད་ཐེངས་གི་ནད་ངན་འདིས་ངའི་མཆིན་པ་ལ་སོ་བརྒྱབ་ཡོད་པས་ཡུན་རིང་གསོན་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་མི་འདུག་ཀྱང་།

སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་མཁན་ཞིག་གིས་ཤུལ་དུ་བཞག་པའི་མཆིན་པ་གསོན་པོ་ཞིག་གི་གནང་སྦྱིན་ཐོབ་རྒྱུ་ལ་ད་དུང་རེ་ལྟོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།”་ཅེས་འོད་མདངས་ཉམས་པའི་མིག་གིས་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་བསྐོར་བ་ཞིག་བྱས། 

དེ་ནས་དངན་པ་ཞིག་འཐེན་དེ་ཁོས་རང་ཉིད་ལ་སེམས་གསོའི་ཚུལ་དུ།

“ཡིན་ནའང་ངས་གསལ་བོར་རྟོགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་སྡོད་པའི་དུས་ཡུན་རྫོགས་པ་ན་ཕ་རོལ་ལ་གསོན་པོར་འགྲོ་ཆོག་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད།”

སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་རང་གི་རྒས་གཉེར་བབས་པའི་་གདོང་ལ་འཛུམས་མདངས་ཤིག་ཕྱུང་དེ་ང་ཚོ་ལ་སླར་ཡང་མིག་བསྐོར་ཞིག་བྱས། 

2001\12 \ 21 དགོང་མོ་མལ་སྒྲིན་སན་གྲོང་ཁྱེར།།            

'''དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།''' 

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༦་ལ།

དེ་སྔོན་བདག་བལ་ཡུལ་དུ། དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་རྡོ་གཡའ་མའི་རྩིག་གྱང་ཅན་གྱི་རང་ཤག་ཏུ།  ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་། རོ་སྟོད་སྔས་མགོ་ལ་འཁེན་དེ་དཔེ་ཆ་ཀློག་པའི་བར་མཚམས་ནས། མིག་གིས་ལྟ་ཕྱོགས་ཤིག་གིས་རང་གི་སྐམ་རིད་ཀྱི་རྩིབས་རུས་དང་ཁོག་ལ་རྡིབ་པའི་གསུས་ལོང་མཐོང་བ་ན་སེམས་ལ་ཡང་བསྐྱར་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་སྐྱེས་ནས།  “ང་འདི་ལ་ཤ་ཐོགས་རྒྱུ་མེད་པ་ཆི་ཟིག་ཡིན་ནམ”་ཞེས་ཨམ་སྐད་གདངས་མས་རང་གིས་རང་ལ་འཁང་ར་བྱས་པ་ལ་ད་ལྟ་ཕྱིར་དྲན་བྱས་ཚེ་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད།

ཨ་རིར་སླེབས་ནས་ལོ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ལ་གློ་བུར་ཐོལ་རྒྱག་ལ་ལུས་ཤ་རྒྱས།  གྲོད་པ་ཚིལ་ལུས་བརྒྱངས། མར་སྒུར་ནས་ལྷམ་སྒྲོག་ཀྱང་མདུད་དཀྲོལ་དཀའ་བའི་ཚད་ལ་སླེབས།

ནེའུ་ཡོར་བོད་མི་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བའི་འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲིའི   ་རྒྱ་གར་ཇ་ཁང་ཞིག་ཏུ། “ ཁོ་རེ།  དེ་རིང་ངའི་སྐད་སྒྱུར་བ་ནི་ཨ་མདོ་བ་གཟུགས་པོ་ཆུང་ཆུང་གྲོད་ཁོག་ཆེན་པོ་ཁོ་རེད་འདུག”་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དངོས་སུ་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོས་ད་དུང་སྐད་ངན་དེ་འཁྱེར་དེ་ངའི་རྣ་ལམ་དུའང་སྐྱེལ།

ད་དུང་།  ཉིན་ཞིག་ལས་ཁུངས་གྲོལ་ནས་སྒོ་ཕྱི་ལ་ཐོན་པ་ན་ལག་ཐོགས་ཁ་པར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཅོག་ཙེ་ཐོག་བརྗེད་ཟིན་པ་དྲན་ནས་ཕྱིར་རྟབ་རྟབ་པོར་ཁ་པར་ལེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན། ང་ཚོའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ཇོན་དང་ལས་གྲོགས་བུད་མེད་ཇན་ནི་ཧྥར་གཉིས་ཀྱིས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒོ་རྒྱག་བཞིན་འདུག  ང་ཕྱིར་ཡོང་བ་མཐོང་བ་ན། འཇན་ནི་ཧྥར་ལུས་པོ་ཟུར་དུ་གཡོལ་ཙམ་བྱས་ཏེ་ལག་པ་གཅིག་གིས་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལ་འཇུས་ཏེ་སྒོ་ཕྱེད་ཙམ་ཕྱེས་དེ་ང་ནང་དུ་གཏོང་བར་བརྩམས།  ང་ཚ་ག་ཚིག་གེ་ངང་ནང་དུ་འཛུལ་དུས།   ཚིལ་ལུས་འགྲེངས་པའི་གྲོད་པ་སྒོ་གླེགས་ལ་ཐོགས་ཏེ་ང་ནང་དུ་མ་ཐར།   ཁོ་མོ་འཚུབ་ཆ་ཞིག་ལངས་ནས། ‘’འོ་དགོངས་དག” ཟེར་བཞིན་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལག་པས་གློད།  ངས་ཅི་ཟེར་དགོས་མ་ཤེས་པར།   གློ་གླེགས་ལ་ཕུད་རྒྱག་ཞིག་བཏང་དེ་ནང་དུ་ཕྱིན།    དུས་དེ་ནས་བཟུང་།  དབུགས་སྒང་ལྟར་འབུར་བའི་རང་གི་གྲོད་ཁོག་ལ་འཚིག་པ་ཟ་བར་མ་ཟད།  དེ་འདྲ་མིག་ལ་མི་མཛེས་ཤིང།  འཁུར་ཙ་ལྗི་ལ། ལུས་སེམས་གྱི་བདེ་ཐང་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་པའི་ཚིལ་ལུའི་གྲོད་ཁོག་ཅན་གང་དུ་མཐོང་ན་དེ་མུར་སེམས་མི་དགའ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ངང་གིས་སྐྱེས།

འདས་བའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རིང་།  གྲོད་པའི་ཚིལ་ལུ་ནི་ངའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།   དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དུས།  སྐབས་རེར་རྒྱལ་ཁ་ཉི་ཚེ་བ་རེ་ཐོབ་མྱོང་ནའང་།  ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཉེས་ནམ་ཤོར་ལ་ཉིན་ཤས་ཀྱི་ནང་དུའང་ཚིལ་ལུའི་མགོ་བོ་གྲོག་གྲོག་བྱས་ནས་འབུར་ཡོང་།

དྲ་རྒྱའི་དུས་རབས་འདིར། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་གོང་ནས་དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ་ལ་ལྟ་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ངའི་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།།   ཁ་ཤགས་སྒྱུ་རྩལ་བ་བྷ་སྦི    ལི ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ཟུར་བ་ཟུང་གིས་ཡུག་ཊོ་སྦུབས་ནང་སྤེལ་བའི་༼སྟག་གི་གསུས་པ༽་ དང་འཇོ་ རོ་རྒན་གྱིས་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང༽་སོགས་ནི་བདག་གི་མིག་དང་རྣ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གྱུར་ཞིང་།  ཟླ་ཤས་སྔོན་ནས་སི་ཊན་ཧྥོར་སྒྲི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཀླད་པ་དང་དབང་རྩའི་སྐོར་ཆེད་མཁས་སློབ་དཔོན་ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ཀྱིས་དྲ་ཐོག་ཏུ་རིན་མེད་སྤེལ་གནང་བགྱི་བའི་༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽་གཏམ་གླེང་སྟེགས་བུ་ནི་བདག་གི་དགའ་མོས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།

སློབ་དཔོན་ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ནི་རང་གི་ཆེད་ལས་ལ་ངེས་པ་དོན་གྱིས་རྒྱུས་མྱོང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་ ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མཁས་པའི་་གདན་ཐོབ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན།  ཁོང་གི་ལས་ཞོར་དུ་མྱུར་ཚད་ཆེ་ལ་རྙོག་འཛིང་ལྕི་བའི་དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རྒྱུན་པར་འཕྲད་བཞིན་པའི་སེམས་སྡུག་དང་གཉིད་མ་ཁུག་པ་བཅོས་པ།  དྲན་པ་གསོ་ཐབས། ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་གི་གཤེད་མ་སྟེ་འབྱུང་ལུས་ཀྱི་ཞག་ཚིལ་ཕུང་གསོག་བཞུ་སྟངས་ཐེ་བའི་ བརྗོད་གཞི་སྣ་མང་ཐོག་ཚད་ལྡན་དཔྱད་གླེང་བདུན་རེའི་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་དྲ་ཐོག་ལ་སྤེལ་གྱིན་ཡོད།  ཁོང་གིས་དེ་རིང་བར་གསེར་ནག་ལས་ཀྱང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དཔྱད་གླེང་བརྙན་ཕབ་ལེའུ་༡༠༡ ཙམ་ཡུག་ཊོ་སྦུབས དང་Spotify་ཞེས་འབོད་པའི་སྒྲ་སྒམ་ནང་སྤེལ་ཡོད་པ་མི་ས་མང་པོས་ལས་ཞོར་དུ་བལྟ་ཉན་དང་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།

ལྷག་པར་དུ་ལེའུ་༤༡་ ནང་སྙུང་གནས་སྐོར་དེང་རབས་ཚན་རིག་ཆེད་མཁས་པའི་ཉམས་ཞིབ་གྲུབ་དོན་གང་ཡོད།   དུས་བཀག་སྙུང་གནས་ཇི་ལྟར་སྲུང་བརྩི་བྱེད་སྟངས་དང་ དེའི་དགེ་ཕན་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཡོད་ལ།    ལེའུ་་༥༢་ནང་ཧར་ཝུར་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་མཁས་དབང་ སྒྲེ་ཝི་སྒྲི་   སན་ཁི་ལར་ལགས་དང་ལྷན་དུ་སྙུང་གནས་ཀྱིས་ཚེ་ཚད་བསྲིངས་བ་དང་རྒ་བ་ལྡོག་པ་དང་རྒ་བ་ནར་འགྱང་ཐུབ་པའི་སྐོར་དབང་རྩ་རིག་པ་དང་དང་སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་ནང་བཙུད་དེ་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོར་བགྱིས་གནང་ཡོད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་གོ།

ང་ཚོ་ལ་རིང་ནས་འཆའ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་དགེ་མཚན་ནི་ གྱི་ན་བ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་བདག་ལྟ་བུའི་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ནའང་།    འདས་བའི་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གང་དུའང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གང་ཡང་མ་བསྲེས་པར་ཉིན་རེའི་ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ཐོག  དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ནང་ཚུད་དུ་ཟས་དང་བཏུང་བ་ཐུན་རེ་བཏང་ཚར་བ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ཉིན་གྱི་གུང་ཚིགས་བར་བཟའ་བཏུང་གང་ཡང་མ་བསྟེན་པ་བྱས་པ་ལ་དེ་རིང་བར་ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་ཕོན་ཊི་བཅུ་བརྒལ་བ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཐོག    ལྟོ་བ་དང་མཚང་རའི་གཡས་གཡོན་གྱི་ཚིལ་ལུ་ཞུ་ནས་འབྱུང་ལུས་ཡང་ཟོར་ལྡན་ལ། རྣམ་རིག་གསལ་ཞིང་དྭངས་པ།    སེམས་ཁམས་ལྷོད་ཤིག་སེ་གྱུར་བ་ནི་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད།

གཤམ་དུ་།  རང་སེལ་ཟེར་བ་ སྙུང་གནས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཕུང་བོའི་ཕྲ་ཕུང་ཤི་རོ་འམ་གད་སྙིགས་སུ་གྱུར་བ་ཕྲ་ཕུང་གསོན་པོར་གནས་པའི་ཁ་ཟས་ལ་བསྟེན་དེ་ཕུང་བོས་རང་ཁ་རང་གསོ་དང་རང་ཉིད་གཙང་བཟོའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ།  ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་ ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ ་  ལགས་ཀྱིས་གྲོ་ཕྱེ་སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་བྱེད་ལས་སྟེང་ནས་བདེན་དཔང་ར་སྤྲོད་བྱས་པར་༢༠༡༦ ་ལོའི་ནོ་ཝེལ་གསོ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བ་དེས་ཤར་ཕྱོགས་པའི་རིག་གཞུང་ཁྲོད་གདོད་ནས་ཕྱག་ལེན་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་དགེ་ཕན་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པས་དོ་སྣང་དང་གདེང་འཇོག་སླེབས་ཡོད་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།   རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་ཞིག་གིས་དྲི་བ་བཏང་བ་ལ། ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་ཀྱིས་བཀའ་ལན་གང་འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་བཀོད་དེ་རྩོམ་ཐུང་འདི་མཇུག་བསྒྲིལ་བར་བྱ།

རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་དེས།

“ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་སྐུ་ཁམས་བཟང་།    དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཉམས་ལེན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན  །ཡིན་ནའང་། སྙུང་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་སེལ་སྐོར་ལ་ནོར་ཝེལ་བྱ་དགའ་མ་བསྩལ་བར།  རྒྱ་གར་བ་མང་པོ་ཞིག་ནས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་ཚན་རིག་ལ་མི་མཐུན་ཞིང་གཏན་ཚིགས་དང་མ་འཐུས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད་མོད།།    ད་ལོ་ནས་བདག་གིས་ཀྱང་སྙུང་གནས་བསྲུང་བའི་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན།།    (སྐབས་འདིར་ས་ཏྭི་གུ་རུ་དང་ཚོགས་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་གད་མོ་བགད)” །          ཁོས་མུ་མཐུད་དེ་    “བྱེད་ལུགས་རྙིང་བར་བརྩིས་བའི་གནའ་བོའི་ཕྱག་ལེན་ཕན་ཐོགས་ལྡན་པ་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་པས་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་རྗེས་གཞི་ནས་ག་གོར་མེད་པར་མི་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ནམ།” 

ས་ཏྭི་གུ་རུས་ལན་དུ།   “དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།

”ཅེས་སྨྲས་བ་དང་འདུ་རྭའི་མི་ཚོགས་ཧབ་ཆ་དི་རེའི་ངང་དགའ་བསུའི་ལག་པ་བརྡབས།  

ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲི།   Jackson Height

༢   དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ། Podcast

༣   བྷ་སྦི    ལི།    Bobby Lee

༤     ༼སྟག་གི་གསུས་པ༽ Tiger Belly

༥    འཇོ་ རོ་རྒན་Joe Rogan གྱི་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང  Joe Rogan Experience༽

༦     ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན།   Andrew Huberman

༧    ༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽ ༼Huberman Lab༽

༨   རང་སེལ།   Autophagy

༩   ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ །    Yoshinori Ohsumi 

འབྲེལ་ཆགས་དྲ་གནས་འབྲེལ་ཐག་ཁག་ཅིག

༡ སྟག་གི་གསུས་པ་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@TigerBelly/featured&lt;/nowiki&gt;

༢  ཇོ་ རོ་རྒན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@joerogan&lt;/nowiki&gt;

༣  ཧོ་སྦིར་མན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@hubermanlab&lt;/nowiki&gt;

༤ ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལ་དྲི་བ་དང་ཁོང་གི་བཀའ་ལན།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/watch?v=DnRQJzK6yvI&lt;/nowiki&gt;    


'''རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།''' 

ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་དང་དམར་ཟས་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དབར་ལ་ཁ་རྩོད་དང་། མཚང་འབྲུ། སྡང་ཟུག ཐ་ན་གྲིས་རྒྱག་རེས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད།

ཕ་ཡུལ་ཨོ་གླིང་ནས་ཡིན་པའི་རྐེད་ཕྲ་མ་ ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན་ཟེར་བས་རང་ལུས་ལ་ཁྲག་རྫུན་འབྱུག་པ་དང་། ལུས་གཅེར་ཧྲེང་མའི་ངོ་ལ་ཚོན་རྩི་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཐིག་ལེའི་རྒྱན་ཕབ་ཏེ་བ་གླང་ཁྲ་ཁྲའི་ཤ་ཚུགས་སུ་བྱས་པ། ཁྲག་ཚོན་གཏོར་བའི་ལུས་རྗེན་ཕྱི་ནང་གསལ་བའི་འགྱིག་ཤོག་ནང་བཏུམ་ཏེ་བཤས་ཤའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ།། སྐེ་གཏུབས་ཁྲག་དམར་འཛར་བའི་རྣམ་ཅན་གྱི་དུད་འགྲོའི་མགོ་གཟུགས་ལག་ཏུ་ཐོགས་པ། ལྕགས་ཟྭ་བརྒྱབ་པའི་སྒྲོག་ཐག་སྐེ་ལ་བསྒྲིལ་པ་སོགས་ཐབས་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྤྱད་དེ། KFC དང་ མ་ཁི རྡོ་ནྭ་ ཟ་ཁང་དང་། བཤས་ཤ་འཚོང་ས། རྟ་རྒྱུག་བྱེད་ས། དུད་འགྲོའི་པགས་པ་དང་བ་སྤུ་རུས་སོའི་རྒྱུ་ཆ་ལས་བྱས་བའི་ཆས་གོས་ཚོང་ཁང་སོགས་སུ་ཕྱིན་ནས། ཐང་ལ་ཁྲག་ཚོན་བྱོ་བ་དང་། ཕྱུགས་ཟོག་བཤའ་ཁ་མར་བཤས་རྭ་ནས་ངུ་རྒྱངས་བྱེད་པའི་སྒྲ་འཇུག་སྐད་ཆེན་པོས་གཏོང་ཞོར། “ཁྱོད་ཚོ་ཕྱུགས་ཟོག་ལ་མནར་གཅོད་གཏོང་མཁན་རེད། “ “ཁྱོད་ཚོ་ལག་དམར་རེད།” “སྔོ་ཟས་གཙང་མ་བསྟེན་རོགས། ” “སྔོ་ཟས་བསྟེན་ན་རྒྱོ་ཡུན་རིང་།”་ ཟེར་བ་མཚོན་པའི་སྦྱར་བྱང་གནམ་ལ་འགྱོག་པ་དང་འབོད་ཚིག་ཁ་ནས་སྒྲོག་པ་སོགས་དུད་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ལ་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོ་མོ་ལ་དགའ་བསུ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱིས་ཁོ་མོར་ཁོང་ཁྲོ་དང་སྡང་ཟུག། ཁྱི་མོ་དང་བཤང་འཚོང་མར་ཡང་འབོད།

ཁོ་མོ་ནི། རང་ལོ་ཉེར་གསུམ་སྟེང་དམར་ཟས་སྤངས་དེ་དཀར་ཟས་ལ་ཞུགས་ཏེ། དུད་འགྲོའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཁྲོད་གྲགས་ཆེ་བ་དང་དོ་སྣང་འདྲེན་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ཡང་ཁོ་མོའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ལྟ་བུར། གསར་འགོད་པ་དང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་གཙོ་སྐྱོང་བ། རྩོམ་པ་པོའི་མིང་ཐོབ་ཡོད་པའི་དབྱིན་ཇི་བ་ ཕིར་སི མོར་རྒན་ ལགས་ནི་ཝེ་རྒན་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྡང་ཟུག་དང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚབ་མཚོན་ལྟ་བུར་བགྲངས་ཆོག     ཁོས་རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱི་བའི་ ༼ ཕིར་སི མོར་རྒན་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག༽་ཅེས་བའི་རྒྱང་བསྲིང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་དུ། ༼དུད་འགྲོ་གྱེན་ལངས་ཚོགས་པའི་༽་མགྲིན་ཚབ་པ་བུ་མོ་ འོར་ལ   ཁ་གྭི་ལིན་ ཞེས་པ་སྐད་བཏང་དེ་བཅར་འདྲི་བྱེད་དུས། ཁོ་མོས་ཤན་འཚོང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་འཚེ་ག་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐབས་ལན་ཤས་བྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པར་ཁོ་མོའི་ཁ་བཀག་ཏེ། “ … …ཁྱོད་ཀྱི་ཟ་མ་ག་རེ་ཟ་གི་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱི་ཁམ་ལེབ་ཟ་གྱི་ཡོད་དམ། ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་གི་ཡོད་དམ། … ཁྱོད་ཀྱིས་་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད་དམ།” ཞེས་ཕར་ཁོ་མོའི་གདོང་ལ་གཟས་ཏེ་དྲི་བ་ཚ་ནན་བཏང་བ་ལ།

ཁོ་མོ་འུ་ཐུག་ཏེ་ལན་དུ། “ཡོད། ངས་རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་ཀྱི་ཡོད།…རྩི་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་ སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད”་ཅེས་པར། ཁམ་ལེབ་དང་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་གི་རྭ་བར་ཤིང་སྡོང་ལ་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་དེར་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་ཆེད་དུ་དབོར་འདྲེན་བྱས་པའི་ཁྱིམ་གསོས་བུང་བ་ཐེར་འབུམ་བརྒལ་བ་དུག་རྫས་ཀྱིས་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དཔེ་མཚོན་དུ་དྲངས་ཏེ། “ བུང་བ་སེམས་ཅན་རེད་དམ། …ཁྱེད་ཅག་གིས་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་འཁུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་། སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད…།“ ཅེས་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་གཙང་མར་འབོད་པའང་སྡིག་ཅན་ཡིན་པའི་མཚང་འབྲུ་བྱས་ཡོད།

ད་དུང་ཁོས་བརྙན་འཕྲིན་ལྡིངས་ཆ་དེ་རང་དུ། “ཁྱེད་ཅག་གིས་ང་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད ….འདི་ནི་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་ལུང་བ་ཞིག་དང་ངས་ཤ་ཟ་ཆོག་གི་ཡོད་རེད། ཁ་ཅིག་གིས་བུང་བ་བསད་དེ་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ལ་རོལ་ཆོག་ན་ངས་ཤ་ཟ་རུང་བར་ངེས”་ ཞེས་ད་ལྟ་རང་མ་ཁི་ རྡོ་ནྭ་ཟ་ཁང་ནས་སྐྱེལ་ཡོང་བའི་གླང་ཤ་བར་བཙུད་ཅན་Big Mac་འབོད་པའི་ཁ་ཟས་བག་ལེབ་ཞིག་གི་མགོ་ལ་སོ་འདེབས་བཞིན་ཟོས།

ཁོས་ད་དུང་དུས་སྐབས་གཞན་ཞིག་ཏུ། རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱིད་པའི་ལེ་ཚན་དེ་ག་རང་དུ། དུད་འགྲོ་རང་དབང་རྩོད་ལེན་པ་དང་དཀར་ཟས་པ་ཝེ་རྒན་ཕོ་གསར་ཞིག་ལ་ཁ་རྩོད་རྒྱག་ཞོར་གླང་ཤ་བསྲེག་མ་སྡེར་མ་གང་མདུན་ཅོག་སྟེང་བཞག་ཏེ་གྲིས་གཞར་བཞིན་ཟོས།

ཕིར་སི མོ་རྒན་ལགས་ཀྱིས་མི་ས་ཡ་མང་པོས་ལྟ་ཉན་བྱེད་པའི་ལྡིངས་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་ནས་དཀར་ཟས་ཝེ་རྒན་རྗེས་འཇུག་པ་ལ་དེ་འདྲ་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག་གི་རྒོལ་རྡུང་བྱེད་སྟངས་ནི་དངོས་གནས་སྐྱི་གཡའ་བ་ཞིག་རེད།

དམར་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་རིམ་ན་གསལ་ལེར་ཡོད་པ་ནི། དུད་འགྲོའི་ཤ་ཟ་ཐེངས་རེ་དང་ཁུ་ཁྲག་འཐུང་ཐེངས་རེར། དེ་ནི་ཞེད་པའི་མིག་གིས་རིིག་རིག་ལྟ་ཞིང་། སྐྲག་པའི་སྙིང་ཆུང་ལྟིག་ལྟིག་ལྡིང་བའི་སྲོག་ལྡན་མགོན་མེད་སྐྱབས་མེད་ཅིག་གསོད་གཏུབ་བཅད་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱར་བའི་ཤ་ཁྲག་ཡིན་པར་རྩོད་པ་མེད་ལ། སྡིག་ལས་དེ་ནི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་གིས་ཕྱོགས་ནས་བདེན་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དང་དེ་བདེན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡང་བྱ་མི་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་འདུལ་བའི་ལུང་འདྲེན་པ་དང་རྣམ་གསུམ་དག་པའི་ཤ་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་གཏན་ནས་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན།

དེ་མཚུངས། སྔོ་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་གྱི་ཕོར་སྡེར་ནང་གི མིག་ལ་མཛེས་ཤིང་ཁྲག་དྲི་མི་བྲོ་བའི་དཀར་ཟས་ཀྱི་རྒྱབ་ངོགས་ན་འབུ་རིགསཐེར་འབུམ་བརྒལ་བའི་ཚེ་སྲོག་གིས་རྒྱང་འབོད་བྱེད་པའི་དམྱལ་ཁམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་དེ་འདྲ་མཁྱེན་དཀའ་བ་ཞིག་མིན།

ངེད་ཁྱིམ་གྱི་ཕར་ངོས་ནི་ས་ཁྱོན་ཡངས་ལ་ཁ་ཞེང་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་སོ་ཡ་སྦིན་སྲེན་སེར་གྱི་ཞིང་ས་ཡིན། འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་ཞིང་ས་ཕྲུ་སློག་བྱས་མ་ཐག་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པའི་བྱ་དང་བྱེའུ་ཞིང་ཁ་དེར་བབས་ནས་ས་ཁར་དེད་པའི་འབུ་གསོན་པོའི་རྒུམ་བུ་འཐུ་དུས། སྙིང་ལ་ཙག་ཤད་ཅིག་རྒྱུག་ལ། ཁ་ནས་ཨ་ཁ་ཟེར་བའི་སྐད་ངན་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་ཤོར་འགྲོ། ད་དུང་། ཞིང་ལ་ཆུ་ལུད་སྦྱོར་སྐབས་དང་བཙས་བརྔ་སྟོན་སྡུད་ཀྱི་དུས་སུ་ དེར་གནས་ཙི་ཙི་དང་ཨ་བྲ། ཚང་སྦུབས་ཀྱི་བྱེའུ་ཕྲུག་དམར་རྗེན། རི་བོང་། སའི་སྟེང་འོག་དང་ལོ་ཏོག་གི་འབྲས་བུ་དང་ལོ་འདབ། རྩ་བ། གཞུང་རྟ། ཤུན་བུར་སྐྱབས་འཚོལ་བའི་སེམས་ཅན་ཕྲ་མོ་ག་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི། འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་གཅིག་པུ་མིན་པར། སྔོ་ཚལ་དང་ཤིང་འབྲས་ཐོན་བསྐྱེད་སོགས་ལའང་རིགས་བགྲེས་ཆོག།

ད་ཆ་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། ཤིང་འབྲས་འདེབས་འཛུགས་ཁྲོདའབྲུ་སྲིན་དང་སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་གཤེད་མ་གཏེ་བོ་ནི་དུག་རྫས་ཡིན་འདུག

རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་༼རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ༽་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལྟར་ན། “ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག ”་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ཆེས་གནོད་འཚེ་དང་གདུག་པ་ཅན་གྱི་དུག་རྫས་ནི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག། ཕྱིས་སུ་༼ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ༽་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས་ཟིན།

ཡིན་ནའང་། སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་མ་བྱས་ནས་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རྗེས་ཀྱི ལོ་རབས་དགུ་ཅུའི་ནང་དེའི་གདོན་སྤྲུལ་ལྟ་བུར་ ཎི་འོན་ ནི་གུ ་ཞེས་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་འཛམ་གླིང་ཁྲོམ་རྭ་ལ་ཐོན་ནས་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། སིལ་སྡོང་སོགས་ཀྱི་ཞིང་རྭ་དང་། སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་སོགས་སུ་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དུ་སྤྱད་དང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་ལ། སྦྱར་དུག་དེ་འབྲུའི་ས་བོན་ལ་འབྱུག་པ་དང་། ཤིང་སྡོང་གི རྩ་བ་དང་ས་འོག་ལ་སྦེད་པ། ཞིང་རྭའི་ཡུར་ཆུ་ནང་འདྲེན་པ།གཤེར་ཁུ་ལ་བསྲེས་ཏེ་ཆུ་གཏོར་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་ལ་ནང་ཚན་རིགས་བརྒྱད་ཙམ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་སྦྱོར་དུག་ཤེད་ཆེ་བ་ཁག་ཅིག་ཡོ་རོབ་དང་ཨ་རིའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་འགོག་ཐུབ་ཡོད་ནའང་། རྫས་སྦྱོར་ཚོང་ལས་ཁང་སྟོབས་ཆེན་ སྦེད་ཡིར ་གྱིས་རྒྱུ་སྟོབས་ལ་མ་དོ་ནས་དེ་ཆ་ཚང་བ་འགོག་ཐུབ་མེད། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་དང་ཚན་རིག་པ་དང་དོ་སྣང་ཅན་མི་སྒེར་མཉམ་རུབ་ཐོག་དུག་རྫས་དེ་གཏན་འགོག་ཆེད་ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ལ་གཏུགས་བཤེར་དང་། ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ནང་ཚན་འབུ་གསོད་དུག་རྫས་ཞིབ་གཤེར་ཐོ་འགོད་སྡེ་ཚན་གྱི་ལས་ཀ་ཚད་ལྡན་མེད་པའི་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད ། ད་དུང་གཞུང་ཁུངས་མིན་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་དྲ་ངོས་སུ་ཨ་རིའི་གཞུང་ཁོངས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ནི་ Department of Yes ་རེད་ཅེས་མཚང་མིང་ཡང་གདགས་ཡོད། དེ་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཔུང་ཤེད་ཆེ་བའི་དུག་རྫས་ཚོང་ལས་ཁང་གིས་གང་བགྱི་ལ་ལགས་སོ་ཟེར་བ་ལས་དུག་རྫས་སྦྱོར་བ་ཚད་འཕེར་ལྡན་མིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་རང་རྐྱ་འཕེར་བ་གནང་ཐུབ་མེད་པའིི་གོ་བརྡ་སྟོན་གྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་དུག་རྫས་འདི་ཨ་རི་ནང་དུ། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་ཡོངས་དཀར། སྲིང་བལ། བུ་རམ་མངར་ཤིང་གི་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་གོ་ལྔ་དང་སྲན་སེར་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུ་ཐོག་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་མིན། ཀུ་ཤུ་དང་ སེའུ་རིགས། ཁམ་བུ། ཚ་ལི་མ། རྒུམ་འབྲུམ། སྔོན་ཚལ་རིགས། ཞོག་ཁོག ཀྲོ་མ་ཀྲོ་སོགས་ཤིང་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད་མང་ཆེ་བའི་ཐོག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་འདུག

སྦྱར་དུག་འདིའི་བྱེད་ལས་ནི་འབུ་སྲིན་གྱི་དབང་རྩའི་ཕྲ་ཕུང་ལ་འབྱར་ཏེ། དབང་རྩའི་མ་ལག་གཏོར་བཅོམ་དང་། དུག་རྫས་ཕོག་ཤེད་ལྕི་བའི་རིགས་དབང་རྩའི་མ་ལག་ཞ་བོར་གྱུར་ནས། ལུས་པོ་འདར་གསིག་རྒྱག་བཞིན་ག་ལེར་འཆི། དུག་ཤེད་ཆེར་མ་ཕོག་བའི་རིགས་ལུས་སྲུང་ནུས་པ་ཉམས་པ་དང་། དྲན་ཤེས་བོགས་ལ་ཞྭ་བ། རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བའི་ནུས་པ་རྒུད་་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཕོག་པར་བྱེད།

ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་པས་ཎི་འོན ཎི་གུས་བསྒོས་པའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་འབྲུ་རྡོག་གཅིག་ལ་བུང་བ་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་འམ་དེ་ལས་མང་བ་གཞོམ་གཞིག་བྱེད་ནུས་ཡོད་པར་སྨྲ་ལ། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དམིགས་འབེན་ལྟེ་བ་ནི་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚལ་ཤིང་འབྲས་ལ་གནོད་པའི་འབུ་སྲིན་ཡིན་ནའང་། དེ་ནི་དུག་ཤེད་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། གནོད་འབུ་ལས་གཞན་ཞིང་ས་ལ་ཕན་པའི་འབུ་རིགས་གཞན་ཡང་ཐག་ཞོར་འབྲེང་འདྲུད་ཀྱིས་གནོད་འཚེ་ཕོག་པ་དང་། ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལ་གཏོར་བརླག་དང་། དེ་ལས་གཞན། དུག་རྫས་དེ་ཁོར་ཡུག་ནང་མི་ཞུ་བར་ཡུན་རིང་སྡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། སའི་རྟིང་ལ་བསྟིམས་པ་དང། ས་ཁར་ཆར་ཆུ་དང་རླུང་བུས་འཁྱེར་ནས་དུག་དེ་གཏོར་ཟིན་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་ལ་བཀྲམ་འཐོར་འགྲོ་བར་བྱེད།

ད་དུང་དུག་རྫས་དེ། ས་བོན་བརྒྱུད་ནས་རྩ་བ་དང་གཞུང་རྟ།ཤུན་པ། ཡལ་ག ལོ་མ། ཟེ་འབྲུ། གང་བུའི་མངར་ཆུ། འབྲས་བུ་སོགས་ཀྱི་ནང་འཐིམས་དེ་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་སྡོང་གི་ཆ་གང་སར་གནས་བ་དང་དེ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་འབུ་སྲིན་གྱི་རིགས་གཙོས་སེམས་ཅན་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ལ་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཀྱི་ཡོད་འདུག

འཛམ་གླིང་གི་མིས་སྤྱོད་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སུམ་ཆའི་གཅིག་ནི་བུང་བ་གཙོ་བའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་།ཕ་ཝང་། བྱེའུ་ཕྲན། རང་བྱུང་རླུང་བུ་སོགས་ཀྱིས་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་དབོར་འདྲེན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བགྱིད་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན་འབྲས་སྨིན་ལེགས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁ་ལི་ཧྥོར་ཉི་ཡ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དེ་ནི། འཛམ་གླིང་གི་ཁམ་ལེབ་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུའི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཨ་རི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཕོན་ཆེ་ཐོན་སའི་ཕ་ས་ལ། རྒྱ་ཁྱོན་ཨི་ཀ་བརྒྱད་འབུམ་ལོང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་སིལ་སྡོང་རྭ་བ་ལ་དཔྱིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མིས་གསོས་བུང་བ་ས་ཡ་གཅིག་དང་དྲུག་འབུམ་ཙམ་དེ་གར་དབོར་འདྲེན་གྱིས་ཤིང་སྡོང་གི་མེ་ཏོག་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ལས་ལ་བསྐུལ་གྱི་ཡོད་པའི་ཁྲོད། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དུག་ཕོག་ནས་ཤིག་རྐྱེན་ཐེབས་པ་བརྒྱ་ཆ་བཞི་བཅུ་ནས་ལྔ་བཅུ་ལ་ཟིན་པར་བཤད། དེ་ལ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་མཁས་པ་དང་འབུ་སྲིན་རིག་པ་ཞིག་འཇུག་པས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ཏུ་ ནི་འོན ནི་གུ་ནི ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བཀག་ཟིན་པའི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་རྫས་ལྟར་གནོད་འཚེ་ཅན་ཞིག་དང་། སྦྲང་རྩི་གསོག་མཁན་བུང་བ་དང་འབུ་སྲིན་གྱི་ཐོག་ལྡབ་མང་གིས་གནོད་ཚབས་ཆེ་བ་བརྗོད།

ང་ཚོས་རང་གི་ཁ་ཟས་ཆེད་འབུ་སྲིན་ཉམ་ཆུང་ཐོག་དུག་བཏབ་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་སྐྱིད་པའི་ཚང་གནས་གཏོར།། གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་ཤུལ་དུ། ད་དུང དཀར་ཟས་དང་རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ཞེས་འབོད་རྒྱུ་ཞིག་གང་ན་ལྷག་ཡོད།

མགོ་བོ་རུམ་ལ་བཅུག་ཏེ་བསམ་གཞིགས་ཤིག་བྱས་ཚེ། རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ངོ་མ་ཞིག་འཇོག་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། རྫུ་བག་ཅན་གྱི་ཝེ་རྒན་ཚོ་དཔེ་མཚོན་དུ་མི་འོས་ལ། ། རྒྱ་གར་གྱི་གཅེར་བུ་བ་ཚོ་ཡང་མི་རུང་ན། བྲག་དཀར་རྟ་སོར་ཟྭ་ཆིག་སྔོ་ལྡུམ་ལ་རོལ་མཁན་རྗེ་མི་ལ་ཁོང་འོས་པ་འདུག་གམ་འདྲི་བཞིན་རྗེ་མི་ལའི་རྣམ་མགུར་སླར་ཡང་བམ་ཀློག་ཅིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་།

རྗེ་མི་ལ་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས། ཨ་ནེས་ཞིང་རིན་ལ་ཕུལ་བའི་ཕྱེ་ཁལ་གསུམ་དང་། ཐུལ་གོག་གཅིག རས་གོས་ལྡང་གཅིག ད་དུང་མར་ཚིལ་འདྲེས་པའི་ཆུ་སྡོར་ཕུལ་བའང་བསྣམས་འདུག འདིའི་སྐབས་ཀྱི་ཚིལ་ནི་ཤ་ཚིལ་ཡིན་ཚེ། རྗེ་ཁོང་རི་ལ་ཡེངས་མེད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས་ད་དུང་རྣམ་དཀར་དགེ་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ཞིག་རེད་མི་འདུག དེར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལོ་བཞི་ཙམ་སོང་བ་ན། འཚོ་རྒྱགས་ཟད་ནས་སྒྲུབ་ཕུག་གི་སྒོ་ཕྱི་ལ་བུད་ནས་ཟས་འཚོལ་ཏུ་ཞབས་ཐང་ལ་ཕེབས་པ་ན། ཉི་མ་དྲོ་ས། ཆུ་བཟང་ས་ཞིག་ན། ཟྭ་ཚོད་མང་པོ་སྐྱེས་པ་མཇལ་འདུག། ཟྭ་ཚོད་བཟང་བའི་གནས་དེ་ནི་ཁོད་ཡངས་ཤིང་མཐོང་ཡེལ་ཆེ་བ། ཡིད་ལ་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་ལགས་པས་དེ་གའི་ཕུག་པ་ཞིག་ནང་གནས་སྤོར་ཏེ་ཟས་སུ་ཟྭ་ལྡུམ་རང་བསྟེན་ཏེ་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། ཟྭ་ཆིག་ཁོ་ན་བསྟེན་ཕྱིར་ལུས་ཀེང་རུས་ལྟར་སོང་ཞིང་སྐུ་མདོག་ཟྭ་པོའི་མདོག་རང་དུ་གྱུར་ནས། ཐ་ན་སྐུ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའང་སྔོ་ཞོ་ལེ་བྱུང་ཡོད་འདུག གྲོད་གསུས་མ་བདེ་བ་དང་ཟྭ་བཞེས་པའི་སྒྲེག་པ་ཆིལ་ལི་ལི་བྱུང་བ་འང་གསུངས་འདུག དུས་སྐབས་དེའི་རྗེ་བཙུན་མཆོག་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་བགྲང་ན་མི་འོས་མེད་པ་འདྲ།

དེ་ལྟར། ཟྭ་ལྡུམ་རང་བཞེས་ནས་ལོ་གཅིག་སོང་བ་དང་། སྐུ་ཡི་ན་བཟའ་ཡང་ཟད་པས། ཨ་ནེས་ཕུལ་བའི་གོས་དང་ཕྱེ་སྒྱེ་རལ་བོ་ཆད་མ་མཐུད་དེ་སྐུ་ལུས་ལ་གསོལ་དེ་མུ་མཐུད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཡང་ལོ་གཅིག་སོང་། སྐབས་དེ་ཤད་ཅིག་ལ་ཁྱི་ར་བ་འགའ་རྗེའི་བྲག་ཕུག་ནང་འཛུལ་ནས་ཡར་བལྟ་མར་བལྟ་བྱེད་དུས། ཟས་སུ་ཟྭ་ཁོ་ན་དང་སྐུ་ལུས་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོདཔ་མཐོང་འདུག དེར་ཁྱི་ར་བས་ཤ་མང་པོ་དང་རྒྱགས་ཕྱེ་ལྷག་མ་གང་ཡོད་པ་རྗེ་ལ་ཕུལ་བ་རྗེས་མི་ཟས་ཟ་རྒྱུ་རྙེད་སོང་ཞེས་དགའ་ཚོར་དང་བཅས་ཤ་བཞེས་འདུག་ལ། ཤ་ཚོད་བཞེས་པར་སྐུ་ལུས་བདེ་འབོལ་ལེ་དང་ ཁམས་དྭངས་སིང་བ། རིགས་པ་ངར་ཆིལ་ལེ་བྱུང་འདུག ཕྱིས་སུ་སྲིང་མོ་དང་མཛེས་སེ་ཡང་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་རྗེ་བཙུན་མཇལ་དུ་སླེབས། པེ་ཏ་མགོན་སྐྱིད་ཀྱིས་རྒྱགས་རྟེན་དུ་ཤ་ཕུལ་བ་མི་གསལ་ཡང་། མཛེས་སེས་རྗེ་ལ་ཤ་མར་རྙིང་བའི་འཚོ་རྟེན་ཕུལ་འདུག

ཕྱིས་སུ་རྗེ་ཁོང་ལ་ཕྱི་གངས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་སྐབས་གཉའ་ནང་དུ་རྩར་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་ཆས་སུ་ཕྱེ་བྲེ་དོ། འབྲས་བྲེ་གང་། ཤ་གཟུག་གཅིག མར་ཞོགས་གཅིག་ཕུལ་བ་རྣམས་བསྣམས་ཏེ་བདུད་འདུད་ཕུག་མོ་ཆེར་བྱོན་ནས་བཞུགས་འདུག དེར་བཞུགས་རིང་ནུབ་ཅིག་ཁ་བ་འབབ་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ཉིན་མཚན་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གངས་བབས་པས་འགྲུལ་ལམ་ཆད་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་སོང་བ་ན། སློབ་འབངས་ཚོས་རྗེ་བཙུན་སྐུ་གྲོངས་བར་ཐག་བཅད་ནས་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་བགྱིས། ཕྱིས་ལོའི་ས་ག་ཟླ་བ་ལ་གངས་ལམ་སྟ་རེས་གསིལ་ཏེ་རྗེའི་སྐུ་པུར་གདན་འདྲེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན་རྗེས་མགུར་ལེན་ཞིང་བཞུགས་པ་མཇལ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྔོན་ལོ་འཁྱེར་བའི་འཚོ་ཆས་ལས་ཕྱེ་བྲེ་གང་མ་གཏོགས། འབྲས་དང་ཤ་བཞེས་ཡོད་མི་འདུག དེར་སློབ་བུ་གཤེན་རྡོར་མོས་རྗེ་བཙུན་ན་ནིང་ལས་ཀྱང་སྐུ་མདངས་ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་འདུག་པ་ལྷ་འདྲེས་ཞབས་ཏོག་བགྱིས་སམ་རི་དྭགས་ཀྱི་ཐེད་རོ་རྙེད་ནས་བཞེས་སམ་དྲིས་བར། རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཁོང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཟིན་པས་ཟས་རགས་པ་ཆེར་བརྟེན་མི་དགོས་པ་གསུངས་འདུག་ན། ཏིང་འཛིན་ཟས་སུ་སྤྱོད་པའི་གྲུབ་པ་བརྙེས་ནས་བཟུང་འཚེ་བའི་སྡིག་ཟས་གཏན་སྤངས་ཀྱིས་ཏིང་འཛིན་དང་སྔོ་ཟས་སྤེལ་མར་བསྟེན་ནས་བཞུགས་པ་ཨེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ལ།  རྗེས་སོར། བྱང་ཆུབ་རྫོང་དུ་ཡོན་བདག་ལྷ་འབར་ལ། “ ང་རིགས་དྲུག་འཁྲུལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ།། རྣམ་ཤེས་འཁྲུལ་བའི་ཁྱེའུ་ཆུང་འཁྱམས།། ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་མྱོང་།། རེས་འགའ་ལྟོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་བྱུང་། །རོ་སྙོམས་ལྡུམ་བུ་ཟས་སུ་ཟོས།། … … ང་ནི་ཟས་མེད་ལྡུམ་བུ་བ།། ང་ནི་གོས་མེད་གཅེར་བུ་བ།།”་ཞེས་དང་ གཉི་ཤང་འགུ་རྟ་རུ་ཁྱི་ར་བ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལ། “ཟྭ་དང་རུག་པ་ཐུལ་བ་གསུམ།། འདི་གསུམ་མི་ལའི་ཁ་ཟས་ཡིན།། ཟས་འདི་གསུམ་གྱི་ཡོང་ན་རས་པའི་ཕྱི་ལ་ཤོག” ་ཅེས་དང་། ཕྱིས་སུ། མཆོང་ལུང་ཁྱུང་རྫོང་དུ་ཤིང་འཐུ་ལ་བྱོན་སྐབས་བླངས་པའི་མགུར་དུའང་།  “སྡིག་ཟས་སྤངས་པའི་དཀའ་ཐུབ་འདི།།ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡིན།།”་ཞེས་རྗེ་རང་གིས་ཞལ་གསལ་བོས་རང་ཉིད་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་པ་ཞིག་ཡིན་གསུང་འདུག

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢ཚེས༢༢་ལ། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན།     Tash Peterson

༢  ཕིར་སི མོར་རྒན།   Piers Morgan

༣  ཁམ་ལེབ།  Almond

༤  སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་།  Avocado 

༥   ཝེ་རྒན།   Vegan

༦  སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི།  DDT

༧  ཎི་འོན་ ནི་གུ།  ''Neonic'' ''pesticide''  

༨   སྦེད་ཡིར། Bayer</text>
      <sha1>7ry687m28g9cve5nwqau8l6fz3t34p4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>162769</id>
      <parentid>162768</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T09:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lkyab</username>
        <id>23018</id>
      </contributor>
      <origin>162769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="414569" sha1="h1d5fvspd7jsyhbk00pbbgwepks4pdu" xml:space="preserve">[[File:རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ།.jpg|thumb|རི་སྤྱང་ཁེེར་འགྲོ།]]
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་ནི་ལུས་སེམས་དུད་དེ་ངན་སོང་ལ་འགྲོ་མཁན་བྱོལ་སོང་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་པར། བོད་སྐད་སྨྲ་ཞིང་། བོད་ཡིག་འབྲི་ཤེས་མཁན་གྱི་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་འདུག ཧ་ཧ།    
 
ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་ནང་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ཅིག་ནི་༼[http://www.khabdha.org/?p=5264 ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན]།༽་དང་༼[http://www.khabdha.org/?p=5474 རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།]༽།  ༼[http://www.khabdha.org/?p=12208 བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ།]༽།   ༼[http://www.khabdha.org/?p=15965 ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ]༽།    ༼རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།[https://tibettimes.net/2022/12/27/223471/]༽་ དང་། གཞན་ཡང་ད་ཆ་ད་དུང་པར་སྐྲུན་བྱས་མེད་པའི་&lt;&lt;ཕྱི་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དྲན་ཐོ&gt;&gt; ་སོགས་མཆིས།


'''རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་ལྷུག་རྩོམ་བདམས་བཀོད།'''


ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།    (༡)  

ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟེང་མི་རིགས་དཀར་པོ་དང་མི་རིགས་ནག་པོ་སོགས་མ་སླེབས་སྔོན་ས་འདིའི་ས་བདག་དང་གནས་འདིའི་གནས་བདག་ངོ་མ་ནི་དེང་སང་དབྱིན་སྐད་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་1་ཞེས་འབོད་པའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཤ་མདོག་སྨུག་པོ་ཅན་འདི་ཡིན་འདུག

མཁས་པ་མང་ཆེ་བས་མི་རིགས་འདི་ལོ་ཁྲི་འམ། ཡང་ན་ཁྲི་འགའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ནས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡའི་སོག་ཡུལ་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པར་བཞེད་ལ། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་གི་ས་མཚམས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་དེང་སང་ནང་བཞིན་རྒྱ་མཚོས་བར་ཆོད་མེད་པར་སྐམ་སའམ་ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པའི་འཁྱག་རོམ་གྱིས་སྦྲེལ་ཡོད་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད ། དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་བའི་འཁར་རྟེན་གནག་ཕྱུགས་ཀྱི་རྗེས་འདེད་བྱེད་ཀྱིན་དང་ཐོག་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ནུབ་བྱང་གི་མཐའ་སྣེར་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་འབྱོར། དེ་ནས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་ཁྱབ་འདུག། ཁོང་རྣམས་སྐབས་དེར་ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་ཁྱུ་གཅིག་བྱས་ནས་སླེབས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་ལ། ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་གསུམ་སྔ་ཕྱི་བྱས་ཏེ་སླེབས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཡང་མཆིས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་འདི་ཚོ་ཁག་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སུ་གྱེས་ནས་སྐད་རིགས་དང་ཡུལ་གོམས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཡོད་འདུག

ཡང་མི་རིགས་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད་བཞེད་ཚུལ་གཞན་དག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ། མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཤེས་རིག་དང་རྒྱ་ནག་གི་་གནའ་བོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་རིག་བར་འདྲ་ས་ཡོད་པས་རྒྱ་ནག་གམ་ཉི་ཧོང་ནས་གྲུ་གཟིངས་ལ་བསྡད་དེ་ཡོང་ཞེས་དང་། ད་དུང་ཨེ་བཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཤིག་ལ་བོར་བརླག་ཕྱིན་པའི་མི་རིགས་ཚོ་བ་བཅུ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་བུ་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་མཁན་ཡོད་ལ། ཡོ་རོབ་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་མཆེད་པའི་བསམ་ཚུལ་འདོད་མཁན་སོགས་ཀྱང་མཆིས་མོད་ད་བར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དཔང་རྟགས་ཡིད་ཆེས་རུང་བ་གསར་རྙེད་བྱུང་མི་འདུག ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་གླིང་གཞན་ནས་ཡོང་བ་མི་འདོད་པར་ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ངོ་མ་དང་ཕ་ཡུལ་འཁྲུལ་མེད་ནི་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདི་རང་ཡིན་པའི་བཤད་རྒྱུན་འདུག ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་མིན་པར་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་ནས་ཕར་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཕྱོགས་ལ་མཆེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གདོང་དབྱིབས་དང་ཤ་མདོག གཟུགས་བྱད། གཤིས་སྤྱོད་སོགས་བོད་སོག་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་པ་དང་འདྲ་ས་མང་པོ་འདུག ཞུང་ནུའུ་ འམ ་ཧུང་སི་ ཞེས་བའི་ ཤར་གླིང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་མཆིས།

དེང་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་འཁྲབ་སྟོན་གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་སྒྲུང་དཔེ་དེབ་ཐོན་པ་མང་ཞིང་། གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་དེབ་དེ་ཚོའི་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་མདུང་ཐོགས། རྒྱབ་ལ་མདའ་གཞུ་འཁུར་ནས་རི་ས་དང་འབྲོག་ཐང་ནས་རི་གླང་གི་རྗེས་སུ་འཇབ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་རྔོན་པ། གཏུམ་དྲག་ཆེ་བའི་གཡུལ་འགྱེད་བྱེད་པ་སོགས་རང་ཡན་ཆེ་ཞིང་དྲེད་པོའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་སྟོན་ཐབས་བྱས་ཡོད་ནའང་། དོན་དངོས་སུ་ཁོང་ཚོ་རི་དང་ནགས་གསེབ་ཁོ་ནར་གནས་སྡོད་བྱས་ཏེ་རི་གླང་རྗེས་འདེད་བྱེད་པ་དང་རྔོན་རྒྱག་པ་ཁོ་ན་ཙམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར། ཁོང་རྣམས་སྔོན་ཚེ་རང་བྱུང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཕྱུག་བའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཁྱབ་ནས་ཐང་གཞུང་གཤིན་པོར་གནས་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་པ་དང་ཤིང་ལས་བཟོས་བའི་ཁང་བ་ནང་སྡོད་ཅིང་། ཟས་སུ་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་གཙོས་འབྲུ་རིགས་འདེབས་པ་དང་། འབྲོག་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཊི་ཕི་ཟེར་བའི་སྦྲ་གུར་གང་སར་གནས་སྤོ་ཆོག་པའི་ནང་སྡོད་ལ། འཚོ་ཐབས་སུ་རི་གླང་གསོད་པ་དང། རི་དྭགས་དང་འདབས་ཆགས་རྔོན་པ། རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ཚོད་འཐུ་བ་སོགས་བྱེད་ལ། མཚོ་དང་མཚེའུ་གཙང་བོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་མཁན་རྣམས་གཙོ་ཆེར་ཉ་དང་ཆུ་གནས་ཀྱི་སྲོགས་ཆགས་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐད་དང་ཤེས་རིག ལག་ཤེས་སྒྱུ་རྩལ་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་། གྱོན་གོས་དང་སྡོད་ཁང་། རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ནས་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་བ་ཡོད་འདུག

སྡོད་ཁང་དང་རྒྱན་གོས། མཚོན་ཆ།

སྲོལ་རྒྱུན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྡོད་ཁང་ཡང་ཊི་པི་སྤྲ་གུར་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་གི་ཤུན་པགས་དང་ཡལ་འདབ་ལས་བྱས་པ། ས་རྡོ་དང་འཇིམ་པ་ལས་བྱས་པ། ས་འོག་ན་བསྐྲུན་པའི་སྡོད་ཁང་། བྲག་སྐྱིབས་སུ་རྩ་འཇིམ་གྱིས་བསླངས་བའི་སྡོད་ཁང་། ས་སྤུངས་དེིའུ་འབུར་རྩེར་བཞེངས་བའི་སྡོ་ཁང་དང་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་ལེབ་ཆེན་ལས་བྱས་པའི་གངས་འཁྱག་གི་སྡོད་ཁང་སོགས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་མཐུན་པར་དབྱིབས་བཀོད་དང་རྒྱུ་སྤུས་ཅི་རིགས་སུ་མཆིས་སྐད།

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕྲེང་བར་བརྒྱུུས་བའི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་པར་སྤྲོ་ཞིང་། རྒྱན་ཆ་མང་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྐམ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ར་དང་རུས་པ་།སོ་དང་སྡེར་མོ་དང་། ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤུན་སྐོགས། གཞན་འཇིམ་རིལ་ལས་བྱས་པ། ཟངས་དང་རྡོ་རིགས་ལས་བཟོས་པ་སོགས་ཡོད་འདུག་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གཞི་སྡོད་པ་ཚོའི་ཁྲོད་དངུལ་དང་གཡུ་བྱུར་གྱི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་སྲོལ་ཆེན་པོ་ཡོད་འདུག དུས་རབས་སྔོན་མའི་མཇུག་ཏུ་བོད་མི་ཚོ་ཨ་རིར་དང་ཐོག་འབྱོར་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བོད་མི་དང་འདྲ་བའི་གདོང་དབྱིབས་དང་བཞིན་མདངས། ཁོང་ཚོིའི་གཡུ་ཡི་རྣ་ལུང་དང་སྐེ་རྒྱན་མཐོང་ནས་ཁོང་ཚོ་བོད་མིའི་རིགས་རྒྱུད་མིན་ནམ་གང་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཡང་བྱུང་འདུག ༡༩༧༩་ལོར་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་བ་མཆོག་ཐེངས་དང་པོར་ཨ་རིར་ཡུལ་སྐོར་བྱེད་རིང་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་གསུམ་གྱི་ཚོ་དཔོན་དང་ལྷན་དུ་མཇལ་འཕྲད་ཅིག་སྟེང་ཁོང་ཚོའི་གཡུ་ཡི་འདོགས་རྒྱན་གྱིས་ཡིད་འཕྲོག་ནས་དེ་གང་ནས་བྱུང་། ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱང་གཡུ་ཡི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་རྒྱུར་ཧ་ཅང་སྤྲོ་བོ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་མྱོང་ཡོད་འདུག

གདོད་མའི་དུས་སུ་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་ཀྱི་རྒྱུ་ལྟེ་བ་ནི་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་སྤུ་དང་པགས་པ། ཤིང་གི་ཤུན་པ་དང་འདམ་རྩ་སོགས་ཡིན་འདུག་ལ། བྱང་འཁྱག་རོམ་གྱི་ཡུལ་དང་གྲང་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་པགས་པ་དང་སྤུ་རིགས་མཐུག་པོ་དྲོད་དང་ལྡན་པས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡོང་ཁེབས་པར་གྱོན་ལ། ལྷོ་ཡུལ་དང་དྲོ་ས་ན་སྡོད་མཁན་ཚོས་གྱོན་པ་སྲབ་ཅིང་བསིལ་བའི་རིགས་བསྟེན་པའི་ཐོག་ལུས་ཀྱི་ཆ་མང་ཆེ་བ་རྗེན་པར་སྡོད་པ་ཡིན་འདུག

འོག་དཀྲིས་ཟེར་བ་ནི་གདོད་མའི་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐྱེས་བ་ཚོའི་རྒྱུན་བསྟེན་གྱོན་ཆས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མཉེས་འཕུར་མཐིལ་ཕྱིན་བྱས་པའི་རི་དགས་ཤྭ་བའི་པགས་པ་ནི་འོག་དཀྲིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བརྩི། འོག་དཀྲིས་ལེབ་རིང་མ་གྱོན་དུས་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིང་ཕོ་མཚན་དང་བཤང་ལམ་ཁེབས་པར་བྱས་ཏེ་འོག་ནས་ཡར་དཀྲིས་ཏེ་འོག་དཀྲིས་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་སྣེ་མོ་ཟུང་རྐེད་མཚམས་སུ་བཅིངས་བའི་ཀོ་བའི་སྐ་རགས་ཀྱི་བར་ནས་བླངས་ཏེ་མདུན་རྒྱབ་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས།། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཞན་རྣམས་གཅེར་ཧྲེང་ངེར་གོས་ཀྱི་གཡོགས་མེད་འདུག གྲང་བའི་དུས་དང་ཚེར་ལོག་དང་རྩི་་ཤིང་གི་གསེབ་ནས་རི་དྭགས་རྔོན་དུས་བརླ་ནས་རྐང་བའི་ལོང་ཚིགས་བར་སླེབས་པའི་པགས་ཁེབས་ཟེར་བ་གྱོན་ལ་དེའི་སྣེའང་འོག་དཀྲིས་ཏེ་ཀོ་བའི་རྐེད་བཅིངས་དེའི་བར་དུ་བསྣོལ་འཆིང་བྱེད།

ནམ་ཟླ་འཁྱག་པས་བསྡམས་པའི་གྲང་ལྷག་ནང་རི་སྐྱེས་ཤྭ་བ་སོགས་པགས་རིགས་ཀྱི་སྟོད་གཡོགས་སྒྱེ་ལུག་མ་ཟེར་བ་ཞིག་ཀྱང་གྱོན་རྒྱུ་ཡོད་འདུག སྟོད་ལྭ་དེ་སྒྱེ་མོ་ཞབས་བརྡོལ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་མགོ་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་གྱོན་ཆོག་ལ། དེའི་ཕྱི་ངོས་སུ་པགས་རིགས་ཀྱི་མཐའ་རྒྱན་དང་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན། ཕྲེང་བའི་ཕྲ་རྒྱན་སོགས་ཀྱིས་སྤུད་ཡོད་འདུག

གཞན་ཁོ་བ་ཚོས་དུས་ཆེན་དང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་དུས་མགོ་ལ་བྱ་གླག་དང་འདབ་ཆགས་གཞན་ཀྱིས་བྱ་སྒྲོས་བསླས་པའི་དབུ་རྒྱན་དང་། ལུས་ལ་རྒྱུ་ཆ་དང་བཟོ་དབྱིབས་ཚོན་མདོག་འདྲ་མིན་ཡིན་པའི་གོས་གྱོན་ཞིང། གདོང་ལ་འབག་གྱོན་པ་དང་ཚོས་འབྱུག་པ། ངག་ནས་མགུར་སྐྱོར་བ་དང་གླུ་ལེན་པ།། ལགས་པས་རྔ་བརྡུངས་བ་དང་གླིང་བུ་འབུད་པ། རྐང་བས་ཞབས་བྲོ་རང་བྱུང་མ་འཁྲབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ལམ་ནས་སྟེང་གི་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་ཆེ་བསྟོད་དང་སྐྱེད་མ་ལྟ་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཆེན་པོར་གུས་བརྩི་ཞུ་བ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱངས་དང་བགེགས་སེལ་གཡང་འབོད། དགྲ་བཟློག་དཔའ་བསྐྱེད་སོགས་མཚོན་པའི་ཆོ་ག་སྣ་མང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག།

རི་དྭགས་རྔོན་དུས་མདའ་གཞུའི་མཚོན་ཆ་མ་ཟད། གཡུགས་མདུང་དང་འཕེན་མདུང་། འུར་ཆ་དང་། རྡོ་དང་རུས་པ་ཤིང་ལས་བྱས་པའི་མཚོན་ཆ། རྙི་དང་ཞགས་པ་སོགས་འཁྱེར་ལ།

མདའ་རྩེད་དང་མདུང་རྩེད། རི་དྭགས་རྔོན་པའི་རྩེད་མོ། རི་གླང་འཇུ་བཟུང་། རྒོད་པོར་ཞགས་འཕེན་སོགས་སྟོབས་དང་དཔའ་ངོམས་་པའི་རྩེད་མོའི་རིགས་ལ་དགྱེས་ཤིང་། སྐྱེས་བ་ཕོ་རྣམས་དཔའ་བོའི་དགྲ་འཐབ་ལ་མཁས་ཤིང་ཆུང་དུས་ནས་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་གཞོལ་བའི་རྩེད་རིགས་དང་དཔའ་རྩལ་ལ་སྦྱངས་བ་བྱེད། བྱིས་པའི་ན་ཚོད་ཡོལ་ནས་དར་མིའི་ལམ་དུ་རྐང་བ་སྤོ་དུས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་དང་བཅད་སྒོམ་ལ་བཞུགས་པ། དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱང་གི་ཆོ་ག་བསྟེན་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་སྐད།

གཡུལ་ལ་འཇུག་དུས་གདོང་ལ་ཤིང་དང་རྡོ་དང་། རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཚོན་འབྱུག་ལ། གདོང་ཚོན་དམར་པོ་ལ་དགའ་སྣང་ཆེན་པོ་དང་། དགྲ་ལ་འཐབ་དུས་དཔའ་བོའི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་པ་ཡིན་ན་ཚོ་སྐོར་སྤྱི་མཐུན་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དཔའ་སྐྱེས་སྤྲོད། གཡུལ་སར་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་མིན་དེ་དགྲ་བོ་བསད་མིན་དང་དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གལ་ཆེར་མི་འཛིན་པར་དགྲ་ལ་ཇི་ལྟར་འཐབ་པ་དང་དགྲ་ཇི་ལྟར་འཇོམས་མིན་ལ་བལྟ་བ་ཡིན་ཟེར། དཔེར་ན་ཐག་རིང་ནས་མདའ་འམ་མདུང་འཕངས་ཏེ་དགྲ་བསད་པ་ལས། དགྲ་གསོད་མ་ཐུབ་ཀྱང་གཡུལ་སར་ཞུགས་པའི་ཕ་རོལ་བོའི་གཡུལ་དཔོན་སྟེང་རྒྱུག་ཏེ་ཁོའི་ལུས་ལ་ལག་པ་འཆང་བའམ་ཁུ་མཚུར་གཞུས་བ། ཡང་ན་རང་གིས་མཚོན་ཆས་ཁོིའི་ལུས་ལ་རག་ཙམ་བྱེད་པ་དཔའ་རུ་བགྲང་། གཡུལ་དུ་ཕ་རོལ་དགྲའི་གཡུལ་དཔོན་གྱི་ལུས་ཉིད་ལ་ལག་འཆང་མ་ཐུབ་ཡང་བཞོན་རྟའམ་མཚོན་ཆ་ལ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དཔའ་བོའི་ཁྱད་དུ་བགྲང་ནས་སྒྲོ་རྒྱན་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད་འདུག།

དཔའ་བོ་ལ་སྒྲོ་རྒྱན་སྤྲོད་སྲོལ་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐྱེས་ཕོ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱིས་གཙིགས་སུ་མཆོད་ཅིང་ཡིད་སྨོན་བྱེད། དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གང་ལྟར་ཡང་ལུས་ལ་རག་ནས་སླར་ལོག་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་ཐོབ། དགྲ་ལ་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པར་མ་ཟད། དགྲ་བསད། མགོ་པགས་བཤུས་ནས་སླེབས་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གསུམ་མཉམ་དུ་ཐོབ་སྐད། འདི་ལྟར་མི་ཚེ་ནང་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་མ་གཏོགས་མ་ཐོབ་པའི་ཕོ་རྒོད་ཡོད་ལ། སྒྲོ་རྒྱན་མང་པོ་བླངས་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དབུ་ཞྭ་ལོང་བའང་ཡོད་འདུག། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྐྱེས་རབ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་གཡུལ་ས་ནས་དགྲ་བོས་རང་གི་ལུས་ལ་རག་ཐུག་བྱུང་བ་དེ་ལས་ངོ་ཚ་ཆེ་བ་དང་དེ་ལས་ལ་རྒྱ་ཤོར་བ་ཞིག་མེད་སྐད།   སྐབས་འདིར་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོགས་སུའང་ཚོར་རླབས་འདི་འདྲ་ཞིག་འཕྱོ་སྟེ།

ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་དཔའ་རྒོད་བསམས་ན་བདག་ཀྱང་ཕོ་རྒོད་བྱེད་ན་འདོད་།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་ནས་འབྲོང་གཡག་རྭ་རྩེར་འབྱར་ན་འདོད།།

ཐུབ་མེད་ཅང་ཤེས་སྒ་མེད་ཀླད་ནས་དམིགས་མེད་ཀི་ལྡིར་བྱེད་ན་འདོད།།

མི་ཤིགས་ཉག་ཕྲན་མཁའ་མཐར་འཕེན་ཞིང་རྒོད་པོར་ཐོགས་ཞགས་འཕེན་ན་འདོད།།

རྩལ་ཆེན་མཁའ་ལྡིང་གྲོགས་སུ་བཀུགས་ཏེ་གནམ་གྱི་བང་ཆེན་བྱེད་ན་འདོད།།

འབྲོག་ཁྱི་བཙན་པོ་རྗེས་སུ་འཁྲིད་དེ་ས་ཆེན་སྐོར་སྲུང་བྱེད་ན་འདོད།།

2009 Dec 7 

མཆན། 

1 ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཟེར་བ་ནི་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་བའི་དོན། མཉེན་པ་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་ཁོའི་ལག་གཡོག་འཁོར་བཅས་༡༤༩༢་ལོར་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་གྱི་རྐེད་མཚམས་མཚོ་གླིང་སྦ་ཧ་མ་སི་ཟེར་བར་འབྱོར་སྐབས་ཁོང་རྣམས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་བར་རྨོངས་ནས་གནས་འདིའི་ཡུལ་མི་ཚོར་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་ཁོང་གི་ཉིན་ཐོ་དང་བྲིས་འདུག  

'''ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།'''(༢)  

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་པའི་ཚེས་༧་ཉིན་སྤེལ།

ཁོར་ཡུག་དང་སྲོག་ཆགས་ལ་ལྟ་ལྟངས།

ཡང་། ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱིས་གནམ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྲུང་བའི་ཕ་དང་ས་གཞི་ནི་ཚེ་སྲོག་སྦྱིན་པའི་ཨ་མར་བརྩིས་སྐད་ལ། རི་དང་ཆུ་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་སོགས་ན་ལྷ་གནས་གནས་བར་འདོད་ཅིང་དེ་རྣམས་ལ་བརྩི་་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་དང་ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས།འདབ་ཆགས་ཁྲོད་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་ཕོ་ཉ་དང་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་འཁོར་རུ་བགྲང་། དཔེར་ན་བྱ་གླག་ནི་འདབས་ཆགས་ཀུན་ཀྱི་རྒྱལ་བོ། གཡེལ་བ་མེད་པའི་གནམ་ས་སྲུང་མཁན། མཁའ་དབྱིངས་མཐོན་པོ་ན་འཕུར་བའི་ཡ་མེད་རྒོད་པོ། དཔའ་དང་རྩལ་གྱི་་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ། ཉི་མིའི་མིག་ཀོང་ལ་ཐད་ཀར་ལྟ་ཞིང་ཉི་མ་དང་སའི་གོ་ལའི་བར་བརྡ་འཕྲིན་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ལྷའི་ཕོ་ཉ་རུ་བཀུར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་མཚོན་བྱེད་དང་རེ་འདུན་བཅོལ་ཡུལ། དཔའ་ངར་སློང་བྱེད། ནད་གེགས་འཇོམས་བྱེད། དགྲའི་གནོད་པ་བཟློག་བྱེད་དུ་བརྩི་བ་ཡིན་འདུག

བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ནི་སྒྲོ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་བྱ་གླག་གི་རུས་པའི་གླིང་བུ་དང་སྲུང་རྟེན་སོགས་མཆོག་ཏུ་བརྩི། དེང་སང་ཡིན་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ནང་བྱ་གླག་གི་སྤུ་སྒྲོ་ཐང་ལ་འདྲིལ་བ་ཡིན་ན་ཁྱིམ་གང་བོས་ཟས་བཟའ་བའང་རེ་ཞིག་སྐྱུར་ནས་ལམ་སེིང་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་དེ་སླར་མཐོ་སར་བཞག་ནས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཟེར།    བྱ་གླག་གི་སྒྲོ་འདི་དཔའ་བོའི་སྐྱེས་སུ་འབུལ་བ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། མི་རྩ་ཆེན་དང་གཞན་ཕན་གྱི་དགེ་ལས་སྒྲུབ་མཁན་བྱས་རྗེས་ཅན་ལའང་སྟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་ཡིན་འདུག ད་དུང་གླག་གི་སྒྲོ་ལས་གཞན་འདབ་ཆགས་གཞན་གྱི་སྤུ་སྒྲོ་ཡང་གཙུག་རྒྱན་དང་འཚམས་སྐྱེས་སུ་སྤྱོད་ལུགས་ཡོད་འདུག ཉེ་རབས་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གིས་སྟོངས་ལ་ཉེ་བའི་བྱ་གླག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་བཅོས་པ་ནས་བཟུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་ཆོས་ཆོ་གའི་ཆེད་དུ་མ་གཏོགས་གླག་སྒྲོ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་ཆོ་གའི་ཆེད་གླག་སྒྲོ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་རྣལ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་འཁྱེར་སྟོན་དགོས། དེ་མིན་ཨིན་ཊི་ཡན་མ་ཡིན་མཁན་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཆེད་མ་ཡིན་པར་གླག་སྒྲོ་ཉོ་འཚོང་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཁྲིམས་ལ་སྤྱོར་བ་མ་ཟད་ཨ་སྒོར་ཉིས་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་ཆད་པ་གཅོད།

འཇིག་རྟེན་ཆགས་ལུགས།

ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་རབས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྟེ། ཨ་རིའི་ལྷོ་ཤར་གྱི་ཡུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། འཇིག་རྟེན་སྟེང་ནས་མར་རིམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ་སྟེང་ལྷའི་གནས། བར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་རི་དྭགས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གནས། འོག་གི་འཇིག་རྟེན་མ་རུང་བ་སྡིགས་ཅན་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་གནས། གདོད་མའི་དུས་སུ་བྱ་ཁྲ་ཆེན་པོ་དང་བྱ་གླག་སོགས་འདབ་ཆགས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ཡུལ་དུ་མི་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་ལ། རི་དགས་དང་རྩི་ཤིང་གིས་ཀྱང་མི་སྐད་སྨྲ་ཞིང་མི་དང་ལྷན་དུ་གླེང་མོད་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། ཕྱིས་སུ་མི་རྣམས་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་དུ་གྱུར་བར་བརྟེན་འདབ་ཆགས་ཆེ་བ་རྣམས་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་དེངས། མིས་རི་དྭགས་གསོད་པ་དང་དྲག་པོིའི་ལས་བྱས་བར་རི་དྭགས་རྣམས་མི་དང་རྒྱང་དུ་གྱེས་ནས་གླེང་མོལ་མི་བྱེད་པར་བཞུགས། ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་སྒང་འདིའི་སྟེང་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་སྐྱེས་དངོས་ཀུན་ཡ་ཐོག་སྲིད་པའི་སྲོག་ཆགས་གཤིས་བཟང་ལྷ་འདྲ་བ་དེ་ཚོའི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱེད་ཙམ་ཡིན་པར་སྨྲ། སའི་གོ་ལ་ནི་མུ་མེད་མཐའ་ཡས་རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ན་གཡེང་བའི་སྐམ་སའི་གླིང་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། གཡའ་དག་པའི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས་བའི་རྨུ་ཐག་བཞིས་སའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་སྐྱོར་བར་བཤད། སའི་འཇིག་རྟེན་དུས་སྐབས་ནམ་ཞིག་ལ་སུས་གནམ་ནས་མར་དཔྱངས་པ་སུས་ཀྱང་མི་དྲན་ཟེར་ཞིང་། སྐལ་བ་འཇིག་བའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཞིའི་རྨུ་ཐག་ཆད་ནས་ཐམས་ཅད་མུན་པ་ཅན་གྱི་ཆུའི་ཀློང་དུ་བྱིངས་ནས་འཆི་བར་བཤད།

འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོའི་ཐད། འགྲོ་བ་མི་མ་བྱུང་སྔོན་སྟེང་དང་འོག་གི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ལས་མེད་ཟེར། སྐབས་ཤིག་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་གནས་བའི་འདབ་ཆགས་དང་རི་དྭགས་འབུ་སྲིན་རྣམས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ནས་གནས་ཡུལ་གཞན་ཞིག་འཚོལ་བར་སྟ་གོན་བྱེད་དུས།འབུ་ནག་གིས་ང་འཇིག་རྟེན་འོག་མ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཉམས་ཞིག་ཅིག་བྱེད་ནས་ལོག་ཡོང་ལབ་ནས་ཕྱིན། མཚོ་ཞབས་སུ་སླེབས་པ་ན་དེར་འཇིམ་པ་སྙི་མོ་ཡོད་པ་རྙེད། དེ་ཁྱེར་ནས་མཚོ་ཁར་ཡོང་ནས་ས་སྒང་བརྩིགས་པ་ཕྱིས་སུ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་གླིང་ཞེས་གྲགས།   ད་དུང་རི་ལུང་ཆགས་སྟངས་ཐད་ཁོང་ཚོའི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་མཇུག་འདི་ལྟར། འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་རྣམས་ཀྱིས་ས་སྒང་འཇིམ་པ་རློན་པའི་སྟེང་གནས་མི་འཆའ་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་པར་སྲིད་པའི་ཁྲ་རྒན་མས་གཤོག་ཆེན་ཟུང་འཁྱུག་རྡེབ་བྱེད་བཞིན་འཇིམ་རློན་སྐམ་པར་བྱས། ཁོས་གཤོག་པ་རྡེབ་དུས་སྐབས་སྐབས་སུ་འཕུར་བ་ཧ་ཅང་དམའ་དྲག་ནས་གཤོག་ལྕག་འཇིམ་པར་གཞུས་པ་ལས་ལུང་གཞུང་དང་རི་སྒང་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་སྲོག་ཆགས་ཀུན་སའི་སྒང་ལ་གནས་སྤོ་དུས་འཇིག་རྟེན་ནག་ཁུང་ཡིན་པ་ཤེས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མ་ནས་ཉི་མ་མཁའ་རུ་དྲངས་ནས་འོད་སྣང་བྱྱུང་ཟེར།།

ཡང་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་འབྲོག་སར་གནས་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ལུགས་ཐད་། སྲིད་པ་རྒན་པོ་ཁོང་ཆུ་ངོགས་སུ་ཤིང་གཏུན་ཞིག་སྟེང་སྲོག་ཆགས་བཞི་དང་ལྷན་བསྐྱོད་པའི་སྐབས། བགྲེས་པོས་ཆུ་རྟིང་ན་ཅི་འདུག་རྩད་གཅོད་ཅིག་བྱེད་དགོས་སྙམ་ནས་སྲོག་ཆགས་བཞི་ཆུའི་ནང་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མངགས་པར་གཞན་རྣམས་ཕྱིར་མ་འོང་། ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གྱིས་ལག་ཏུ་འཇིམ་པ་གང་འཁྱེར་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ་སྲིད་པའི་དྲང་སྲོང་གིས་འཇིམ་པ་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ནས་རིལ་རིལ་མཛད། དེ་ནས་རིང་པོ་མ་ཐོགས་པར་འཇིམ་རིལ་དེ་ཕྱེད་སྐམ་པའི་འཇིམ་གླིང་དུ་གྱུར་ནས་སླར་ཆུའི་ནང་དུ་ཟགས་། དེར་ཁོས་རི་སྤྱང་ཞིག་འཇིམ་ངོགས་སུ་གློད་པས་རི་སྤྱང་ཤར་ཤར་ལ་རྒྱུག་ཅིང་ཐོལ་ཐོལ་ལ་བསྡད་པའི་གོམ་འགྲོས་ལས་ལུང་ཤུར་དང་ཐང་གཞུང།རི་སྒང་སོགས་ཐོན། རི་སྤྱང་གི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ཤུལ་བུར་ནང་ཆུ་བརྡོལ་བ་ལས་གཙང་བོ་དང་མཚེའུ་བྱུང་ཟེར།

ད་དུང་། ཨ་རིའི་བྱང་ཤར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་སྒྲུང་གཏམ་རྒྱུད་ཁྲོད་ཁོང་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི་ཟུང་བསྡེབས་པའི་བུ་ཕྲུག་ཡིན་པར་བཤད་ལ། སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་ཆགས་པར་སྨྲ། ཁོང་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་གནམ་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་ངང་བས་གཤོག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་ཡར་བཀྱགས། རུས་སྦལ་གྱིས་སྲོག་ཆགས་གཞན་རྣམས་ལ་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ་མཚོ་ཞབས་སུ་ས་འཇིམ་ལེན་དུ་མངགས། འདབས་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་གང་མང་གཅིག་རྗེས་གཅིག་གིས་དེད་དེ་ཆུའི་གཏིང་དུ་ཕྱིན་མཐར་ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གཅིག་པུ་ཤི་མ་གསོན་ངང་ས་སྤར་གང་འཁྱེར་ཡོང་ནས་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་བཞག་པ་ཆེར་འཕེལ་ནས་ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་དེའི་སྟེང་དུ་སྐྱོབ་པ་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ཟེར། ཡང་ནུབ་བྱང་གི་ཡུལ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ནང་ཕོ་རོག་གིས་ཁ་ནང་དུ་རྡེའུ་ཞིག་ཟིན་ཏེ་མཚོ་སྟེང་ནས་འཕུར་བཞིན་པའི་སྐབས། ངལ་དུབ་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་ཁ་ནང་གི་རྡེའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་སའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཟེར། ད་དུང་ཕོ་རོག་གིས་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བཀོད་ཅེས་དང་། རི་སྤྱང་གིས་གནམ་གྱི་སྐལ་ཚིགས་བཞེངས་སོགས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏང་རྒྱུད་ནང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་འདུག 

མིང་འདོགས་སྟངས། 

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་པང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས། སྐྱེ་དངོས་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ། མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་དང་དཔའ་པོའི་བྱེད་ལུགས་སོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་དེ་རྣམས་ལ་གུས་བརྩི་ཆེན་པོ་བྱེད། ཁོང་ཚོའི་ཚོ་བའི་མིང་དང་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་། གང་ཟག་སྒེར་བའི་མིང་ཡང་ རང་བྱུང་མ་མའི་རབ་ཡངས་ཀྱི་ཀློང་ན་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་བའི་རི་དྭགས་དང་ཐོག་རེག་བྲལ་བའི་བར་སྣང་ན་རང་དབང་གིས་འཕུར་བའི་འདབས་ཆགས། ཁོར་ཡུག་མཛེས་མའི་བྲང་ངོགས་ན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ས་འཛིན་ཕྱུག་མོའི་པང་རུམ་ན་ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་དང་། ལྷམ་མེར་བཀྲ་བའི་མེ་ཏོག་དང་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱི་མིང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱོར།

ཚོ་བའི་མིང་དུ་སུག་ནག ཟུངས་ཁྲག ཕོ་རོག ཕུག་རོན། མཚོ། གདོང་དམར། བྱ་ཁྲ། ཝ་མོ། རི་བོང་དང་། གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ལ་རླུང་། དོམ། གཟིག་ནག རི་སྤྱང་། ཞོག་ཁོག ཤ་བ། ཕོ་རོག བྱ་གླག་ལྟ་བུ་དང་།

བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ལ་ལོ་མ་སེར་པོ། ལྗོན་པ་ཆེན་པོ། གཏན་དུ་འཛུམ་པའི་མེ་ཏོག མེ་ཏོག་ཐང་གཞོང་། སྲན་མ། གངས་བྱེའུ། ངུ་ངག་མ། སྦྲུལ་གཞོན་ནུ་མ། རུས་སྦལ། མོ་གཙང་མ། སྒེག་མཛེས། གར་མ། ས་འཛིན། དྲི་བཞོན། གཞུ། ངག་ཕྱུག་མ། ཆུ་ཕྲན་ལྷུངལྷུང་། བྱུང་བཟང་མ། ལྕང་མའི་ལྗོན་ཤིང་། ཆུ་ཐིགས། དྲག་ཟིང་མེད། རེག་བྱ། སློ་མའི་སྣོད་ནང་འབྲུ་འཁྱེར་མ། བྱེ་མ་ལེབ། གཞུང་དྲང་མ། གྲུ་ཆར་འཇོ། གསང་བའི་བདག་མོ། ཁ་བའི་འདབ་མ་སོགས་མང་དུ་སྣང་།

སྐྱེས་བ་ཕོའི་མིང་ལ་རི་སྤྱང་ཐལ་མདོག གངས་རི་དཀར་པོ། བྱ་ཁྲ་ནག་པོ། སྟོབས་པོ་ཆེ། རྩལ་ལྡན། གཡུལ་འཁྲུག ཙི་གུ། ནགས་གནས། གཡུལ་དགའ། སྡོད་མི་ཚུགས། དཔའ་རྟུལ། སྐར་ཆེན། ཤེས་རབ་མཆོག སྦྲུལ། སྟོབས་པོ་ཆེ། འབོད་པ་གཏོང་མཁན། ལམ་བཟང་། རྦ་རླབས།འཇིམ་པའི་དེའུ་རི། ཤ་བ་རྔ་དཀར། བྱེའུ་ནག ཤ་བ་གཞོན་ནུ། བྲག་རི། བྱ་གླག སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ། ཉི་མ། ཀི་འདེབས་མཁན། ཤུག་པའི་ལྗོན་ཤིང་། བསྲེག་ཟ། སྤྲང་བོ། རླུང་ནག་འཁོར་ལོ།གླིང་བུ། ས་གཞི། གནམ། མང་པོ་བསད། ཟླ་དཀར། ནགས་ཚལ། གཡོན་ལག་ཅན། ཉག་ཕྲན།གངས་ཀྱི་སེང་གེ། གནག་ཕྱུགས་བདག་མེད། སྣ་ཀུག་སོགས་དང་།

ཨ་རི་བྱང་ཐང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་འབྲོག་པའི་ཚོ་དཔོན་ཁག་ཅིག་གི་མིང་འདི་ལྟར། རི་གླང་ས་ཙོགཆུ་སྤྲིན་དམར་པོ། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། གྲི་སྟུག གཤོག་དཀར། དོམ་གོག ཁོག་མ་ནག་པོ། མིག་གཅིག གཙོད་དཀར། ཕོ་རོག་དར་མ། སྐྱེས་བུ་ཆེ་ཆུང་ལུང་མ་བསྟན། རྔ་མ་ཁྲ་ཁྲ། ཅང་ཤེས་དཀར་པོ། རི་གླང་གཟུགས་རིང་། དོམ་སེར། རྐང་རྒན།དོམ་སུག་འབྲད་སོགས་སོ།།

2009 Dec 7  

'''རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།'''

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༢༥་ཉིན་སྤེལ།

སྔོན་ཚེ་ང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྟངས་དང་དེར་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་དང༌། དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཁོར་ཡུག་ལ་ཉེན་ཁ་འབྱུང་ཚུལ་དང་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་གཉིས་ཇི་ལྟར་འདྲ་སྟེ་མི་འདྲའོ།

འདིར་བདག་གིས་དེང་དར་སོ་ཆེ་བའི་བརྗོད་གཞི་སའི་གོ་ལར་ཚ་ཆེན་འཕར་ནས་སྲིད་པའི་གངས་རི་ཞུ་བ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་འཁྱོམ་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒུད་ཚུལ་སོགས་&lt;༢༠༡༢&gt;་ཞེས་བའི་གློག་བརྙན་ནང་གི་ཆག་སྒོ་དང་ཆ་འདྲ་བ་དག་གླེང་མི་སྤྲོ་བར། ས་ཁུལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནང་འབྱུང་བའི་དོན་དག་དང་ང་ཚོར་དེ་འདྲ་དོ་སྣང་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བར་སེམས།

འཕྲུལ་ཆས་དང་བཟོ་ལས་ཤུགས་ཆེར་མ་དར་གོང༌། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་བྱེད་སྟངས་དེ་བུང་བས་ཟེ་འབྲུ་ལེན་པ་དང་འདྲ་ལབ་ནའང་མི་ཆོག་པ་མེད་པ་འདྲ་ལ། སྐབས་དེར་ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེའང་ཧམ་སེམས་ཆེན་པོ་མ་རེད་ལ། དེང་སང་ནང་བཞིན་ཁོར་ཡུག་ལ་བཤུ་གཤོག་དང་བཙན་གཡེམ་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་ང་ཚོར་ལྡན་མེད།

དཔེར་ན། ང་སྐྱེས་སའི་གྲོང་སྡེ་དེར་མཚོན་ན། སྔོན་ཆད་རྫ་ངོས་རི་ངོས་ཚང་མར་ནགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད་ལ། སྡོད་ཁང་གསར་རྒྱག་དང་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པ། དར་ཤིང་བསློང་བ་སོགས་ཡིན་ན་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་གནང་བ་ཐོབ་ཐོག་གྲོང་སྤྱིའི་མོས་མཐུན་ཡོད་ན་ཤིང་ནགས་བཅད་ཆོག་ལ། འབུད་ཤིང་དང་སླེ་བོ་བསླས་སྤྱད་ཀྱི་ལྕུག་ཕྲན་ཡང་སྒྲུག་ཆོག་གི་རེད། དེ་དུས་ལག་ཆ་ནི་སྟ་རེ་དང་སོག་ལེ། ཟོར་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་ལ། ཤིང་ཆ་དང་འབུད་ཤིང༌། ལྕུག་ཕྲན་སོགས་བོང་དྲེལ་དང་མིས་རྒྱབ་ཏུ་འཁུར་ནས་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་ལ། བྱེད་སྟངས་དེ་སྦྲང་མས་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ལེན་སྟངས་དང་འདྲ་སེ་ཡོད།

དེ་ནས་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་དང་དགུ་ཅུའི་ནང་ཁོར་ཡུག་གི་གཤེད་མ་རྣམས་སླེབས་ནས། གློག་སྒུལ་ཟོག་ལེ་རང་འཁོར་མ་དེས་ཤིང་ནགས་ཚང་མ་སྐྲ་འབྲེག་འབྲེག་བྱས་ནས། ཤིང་གཏུན་རླངས་འཁོར་ཆེན་པོའི་ནང་གནམ་ལ་སྙོབ་པ་རེ་བརྩིགས་ནས་ནང་ལོགས་སུ་དབོར་འདྲེན་བྱས།

རི་ལུང་ཐང་གསུམ་ལ་ཚ་བ་འཕར་ཞིང་ཡུལ་གང་བོར་ཐན་པ་བྱུང་ནས། དུས་དུས་སུ་སྤྲིན་འཁྲིགས་པ་དང༌། དུས་དུས་སུ་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག་པ། དུས་དུས་སུ་ཆར་བ་འབེབབ་པ་ཟེར་བ་སོགས་གནའ་གཏམ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ས་བཅུད་ཟུངས་འཛིན་གྱི་རྟེན་ཕུར་རྨང་ནས་ཕྱུང་ནས། ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་མི་ཚང་མ་ངུ་ན་མིག་ཆུ་མི་ཐོན་པ་ཞིག་བཟོས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་ཤིང་ནགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དཀའ་བ་འདི་ཚང་མར་གསལ་ཐང་ཐང་བཞིན།

ཕྱིས་སུ་རྒྱ་ནང་དུ་ཆུ་ལོག་རྒྱུག་པ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་དང་གནག་ཕྱུགས་ཀྱིས་རྩྭ་ཟ་རྒྱུ་ཐལ་དྲག་པའི་རྐྱེན་རེད་ཟེར་ནས། ཞིང་ཁར་རྩྭི་ཤིང་འདེབས་སུ་བཅུག འབྲི་གཡག་དང་བཞོན་རྟ་སོགས་གནག་ཕྱུགས་གཟུགས་བོང་ཆེ་བའི་རིགས་ཉུང་དུ་འཕྲི།འབྲོག་པ་རྣམས་གདོད་མའི་ཕ་ས་འབྲོག་ཐང་ནས་དེད་དེ་གནའ་གོར་མོ་བྱེ་ཐང་སོགས་སུ་སྤྱུགས་ཤིང༌།ཞིང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནས་བུར་བརྒྱུད་པའི་འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་རང་ཁ་རང་གསོའི་འཚོ་ལས་བོར་ནས་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་ཟ་ཁང་དང་ཨར་ལས་ཀྱི་གཡོག་ལས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་ཁ་གསོ་ཐུ བ་ཙམ་ཡ་ང་བའི་སྐྱོ་གནས་སུ་བཙན་འདེད་བྱས།

ཡང་ཞིང་ཁ་དང་ལོ་ཏོག་ནད་པ་བཟོས་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་ན། སྔོན་མ་ཡིན་ན་ཞིང་ཁར་རང་བྱུང་གི་ལུད་བླུག་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཡང་མིས་ཕྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཕྱུང་བ་འདིར་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་ནས་ཡུར་མ་ཡུར་ཟེར་ལ། བུད་མེད་སྡུག་རུས་ཅན་དེ་ཚོས་ཉིན་ནས་ཉིན་བསྟུད་དེ།  ཁེར་ཡུར་ དང་ཉིས་ཡུར་ སུམ་ཡུར་ཞེས་རིམ་པ་མང་པོ་དང༌། འབྲུ་རིགས་ཟ་མཁན་གྱི་བྱ་བྱེའུ་དཀྲོགས་པ་ལ་ཁྲ་ཐོ་དང༌། གྲུམ་པ་སོགས་ལོ་ཏོག་རྐུ་མཁན་ལ་མི་ཐོ་བསླངས་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་པར་བྱེད།

ད་ཡིན་ན་འདི་ཚང་མ་སྤྱང་ཀིའི་རྣ་ལ་ཆོས་བཤད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རང་བྱུང་ལུད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་དང༌། འབུ་སྲིན་གཞོམ་བྱེད་ལ་འབུ་སྨན། རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ལ་ལྡུམ་སྨན། གྲུམ་པ་གསོད་བྱེད་ལ་གྲུམ་སྨན་དང༌།ཝ་མོ་གསོད་བྱེད་ལ་ཝ་སྨན་ཞེས་དུག་གི་རྫས་སྦྱོར་གང་དགོས་དགོས་ལག་ཐོག་ན་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཅིག་ཅིག་གི་སྨན། མུག་མུག་གི་སྨན་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་ཚང་མ་དུག་རེད། དུག་རྫས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ས་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་གླེང་མ་དགོས།

འབྲུ་རིགས་ཀྱི་་ས་བོན་ཞིང་ཁར་མ་གཏོར་གོང༌། ས་བོན་སྨན་འཁྲུས་ཟེར་ནས་འབྲུའི་ས་བོན་ཚང་མ་དུག་རྫས་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་ནང་བསྣོག་པར་བྱེད་ལ།དེ་ཡང་འབུའི་གནོད་པ་འགོད་ཆེད་རེད། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ནང་འཛུལ་པའི་སྔོན་འགྲོ་རེད།

དེ་ནས་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་ལུད་སྨན་དང་མཉམ་དུ་ས་བོན་ཞིང་ཁར་འདེབས། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ཁོག་པར་ཞུགས་པའི་གོམ་པ་གཉིས་པ་རེད། དེ་ནས་སྟོན་འབྲས་ནང་དུ་མ་བསྡུ་བར་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་སོགས་ཞིང་སར་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་གི་ཡོད། མཐའ་མ་དེར་ཞིང་ས་དང་ཟ་འབྲུ་ཡིས་རྫས་ངན་ཚང་མ་ཞུ་ཐུབ་ཀྱིན་མེད།

རྫས་སྙིགས་དུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཟ་འབྲུ་དང་ཞིང་སར་གནས་བའི་ས་འབུ་དང་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩ་ལྡུམ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་དེ་རྣམས་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དང་ཕྱུགས་ཟོག་འདབ་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་བོིའི་ནང་འཛུལ་ནས་རྫས་སྙིགས་རིམ་གསོག་གི་ལམ་ནས་གཅིག་ནས་གཉིས། གསུམ་ནས་དྲུག ལྔ་ནས་བཅུར་འཕེལ་ནས་གང་མཚམས་ཤིག་ནས་དབང་རྩ་འདར་ཟིག་གི་ན་ཚ། སྐྱེ་སྒོ་གེགས་གཅོད་ཀྱི་ན་ཚ། ཕྲ་ཕུང་འཐོར་བཤིག་གི་ན་ཚ་སོགས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས། གཞན་ཡང་བཟོ་གྲྭ་དང་འཕྲུལ་འཁོར་་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་རྫས་ངན་འདི་ཚོ་བཟའ་འབྲུ་དང་སྔོ་ཚོད།འབུ་སྲིན་གཅིག་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར། ས་ལ་འཐིམ་ནས་ཆུ་ལ་འདྲེས། ཆར་བས་དེད་ནས་གཙང་བོར་འདྲེས། རླུང་གིས་དེད་ནས་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཁྱེར་བ་སོགས་བརྒྱུད་ལམ་འདྲ་མིན་ནས་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་རྒྱུན་ཟས་ཤ་དང་བ་འབྲིའི་མར་དང་འོ་མ། ཞིང་ས་ནས་ཐོན་པའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌། ཞིང་གྲོང་དང་རི་ན་འབབ་པའི་ཆུ་མིག་དང་གཙང་བོ། དུས་ཚོད་སྐད་ཆ་གཅིག་ཙམ་ལའང་འབྲེལ་མི་རུང་བའི་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་སོགས་ཀྱི་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་པ་འདི། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་བསྐྱེད་མའི་པང་བར་སྟ་རེས་གཞུས་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར༌། རང་གི་ཁོག་པའི་ནང་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མ་ལྡུག་པ་དང་ཡང་ཀུན་ནས་འདྲ།

ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ནང་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག དེ་ཡང་གྲངས་འབོར་འདི་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཤིང་འབུ་དང་ཞིང་འབུ། རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམ་བྱེད་སྦྱར་རྫས་དེབ་སྐྱེལ་གྱི་གྲངས་འབོར་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་འདུག།

འདི་ལྟར་ལོ་ནས་ལོ་རེར་དུག་རྫས་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ལགས་ཟེར་ན། འདས་ལོར་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་བའི་གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་དེ་ཚོ་དུག་རྫས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ཚང་མ་གསོད་ཐུབ་ཀི་མེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡུམ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་བརྒྱ་ཆའི་ལྔ་ནས་བཅུ་དུག་སྨན་གྱི་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་ནས་ལོ་ཕྱི་མར་ལོ་སྔོན་མ་ལས་ཀྱང་ལུས་ཟུངས་དང་གསོན་སྟོབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་གྲངས་འབོར་མང་དུ་འཕེལ་བ་ན་སྔ་ལོའི་འབུ་སྨན་དང་ལྡུམ་སྨན་དེ་དག་གིས་གཞོམ་གཞིག་མི་ཐུབ་པས། མིག་ཤེལ་སུམ་བརྩེགས་གྱོན་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་ཚོས་ཡང་བསྐྱར་སྔ་ལོ་ལས་ཀྱང་ཤུགས་ཆེི་ལ་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་བའི་རྫས་གསར་བ་ཞིག་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་ནས་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད། འདི་ལྟར་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་ཇི་ལྟར་གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡོམ་སོགས་ཀྱི་གསོན་སྟོབས་དང་ལུས་ཟུངས་ཆེ་རུ་གྱུུར་ན། དེ་ལྟར་དུག་རྫས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ཁ་གྲངས་ཀྱང་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ།

གོང་དུ་བགྲང་བའི་ཞིང་ལས་དང་ཕྱུགས་ལས་ཆེད་སྤྱོད་དུག་རྫས་ལས་གཞན། ཧ་ཡང་དང་ཞ་ཉེ་བཟོ་གྲྭ། གློགའདོན་བཟོ་གྲྭ་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་དུག་རྫས་དང་དུད་རླངས༌། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ལས་ཁུངས་དང་མིའི་སྡོད་གནས་ཀྱི་གྲུ་ཟུར་མང་པོ་ནས་འདོར་བའི་རྫས་སྙིགས་སོགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་བའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ་དང༌།ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌།མཁའ་རླུང་དང་བཏུང་ཆུ་སོགས་ཀྱང་བསླད་ནས། ད་ཡིན་ན། ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། རི་ནས་གང་དགར་ཆུ་མིག་སྒོག་འཐུང་བྱེད་པ་དང༌། ཤིང་འབྲས་གང་བྱུང་བཟའ་བ། ནགས་ཚལ་དང་ཞིང་ཚིགས་སོགས་སུ་གང་འདོན་འཆམ་ཉུལ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་པའི་ཚད་ལ་སླེབས་ཤིང༌། གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ངེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དུའང་མི་འགྱངས་བར་འབྱུང་གི་རེད་སྙམ་ནས་བདག་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེའོ།

ངས་གོང་དུ་གླེང་བ་བཞིན། གནོད་འབུ་དང་རྩ་་ལྡོམ། ཨ་བྲ་སོགས་གསོད་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་ཁྲོད་ཆེས་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་ནི་ སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ་ཞེས་པ་རེད་འདུག་ལ།   འདི་དུག་སྦྲང་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ཆེད་སིད་སི་ཡི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་གི་གསར་གཏོད་བྱས་ཤིང་ཁོང་ལ་༡༩༤༨་ལོར་ནོ་པེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་ཐོབ། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་འདིས་དུག་སྦྲང་གིས་འཁྱེར་བའི་འདར་སིག་གི་ན་ཚ་མ་ལ་རི་ཡ་སྔོན་འགོག་ལ་ཕན་ཆེན་པོ་ཐོགས་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ཕྱིས་སུ་ཨ་རི་ནང་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་འདི་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། རྩྭ་ཐང་སོགས་ལ་གནམ་གྲུ་ནས་ཕོན་ཆེན་སྣུམ་དང་བསྲེས་ནས་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་ནས་ཁོར་ཡུག་དང་མི་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་བཟོས་པར་མ་ཟད། གླག་ཀླད་དཀར་དང༌། ངག་སྙན་བྱེའུ་བྲང་དམར་དང༌། ཆུ་གནས་ཉ་རིགས་སེལ་མན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་ལ་ཁྱབ་ནས་དེ་རྣམས་སྲིད་པའི་འབྲུག་ཆེན་ནང་བཞིན་ཅུང་མིན་ན་རིགས་རྒྱུད་སྟོང་བར་བྱས། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་ཆེས་དགའ་ཞིང་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་རྟགས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་གླག་ཀླད་དཀར་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཉུང་ནས་ཉུང་རུ་ཕྱིན་པར།སྐབས་དེའི་འདབ་ཆགས་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་  ལ་ལས་ཨ་རིའི་གཞུང་ནསའདབ་ཆགས་གཞན་ཞིག་ལས་རྟགས་སུ་འཚོལ་བའི་སྟན་གོན་གནང་འཚལ་ཞེས་ཚིག་མཚོན་འདེབས་མཁན་ཡང་བྱུང༌།།

དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ། ཨ་རི་བ་མགོ་སེར་ཚོའི་སྐད་དུ་ ས་ཡི་ལིན་ཁྲི སི་ཕི་རིན་ དང༌། བོད་གངས་ཅན་གྱི་སྐད་དུ་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ ། དེ་ཡང་གཞུང་གི་བརྗོད་དོན་ལ་གཞིགས་ནས་བསྒྱུར་ན་ སྣོད་བཅུད་ཉེན་སྒྲོལ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཞིག། ད་ནས་བརྩིས་པའི་བགྲང་བྱ་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་སྔོན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༢་ལོའི་སྟོན་ཟླ་དགུ་བའི་ནང་ཨ་རི་ནང་མགོ་བཙེམས་དེབ་གཟུགས་སུ་བཏོན་ནས་པར་འགྲེམས་བྱེད་སྐབས། འགོ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ནང་བཞུགས་པའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ འབྱོན ཁེ་ནི་སྒྲེ་དང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་ནས། སྨད་གྲོང་གསེབ་ཁུག་ཀྱོག་གི་མི་ཚང་དཀྱུས་མ་ཞིག་ནང་བར་གླེང་སློང་ཆེན་པོར་གྱུར། དེབ་འདིའི་ལེའུ་ཁ་ཤས་དཔེ་དེབ་པར་འགྲེམས་མ་བྱས་སྔོན་ཉིག་ཡོ་བ་ཞེས་བའི་ཚགས་དེབ་སྟེང་ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་མུ་འགོད་བྱས་སྐབས་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ལ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཤིང༌། དེབ་འདིའི་མདའ་མོ་ཕོག་ཡུལ་དུག་རྫས་བཟོ་གྲའི་བདག་པོ་དང་དུག་རྫས་ཚོང་འགྲེམས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་མཁན། ཁོར་ཡུག་དང་མི། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་སེམས་ཁུར་མི་མངའ་བའི་སྲིད་ཀྱི་སྣེ་མོར་གཏོགས་པ་རྣམས་ངུ་སྐད་ཤོར་དུ་བཅུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་ནི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྩེ་ཕུད་ཅིག་དང༌། དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་སྐྱེས་ཁམས་རིག་པའི་གཞུང་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཅིང་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་རྩལ་ལའང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་བུད་མེད་ཁེར་རྐྱང་མ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་དུ་མཚོ་གནས་ཉ་རིགས་དང་བདག་མེད་བྱ་བྱེའུ་གཙོས་བའི་བསྐྱེད་མ་ལྟ་བུའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྙིང་ནས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་བྱང་སེམས་ཅན་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ ཞུ་བ་དེ་རེད་འདུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་མ་ཐོན་སྔོན་ཨ་རི་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོེར་ལ་དེ་འདྲ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་མེད་ལ། དེབ་འདི་ཐོན་རྗེས་གཞི་ནས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་སླེབས་ནས་ཨ་རི་ནང་ཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་གྱི་ཚ་རླབས་འཕྱུར་ནས། རླབས་རྒྱུན་དེ་གོ་ལ་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ཏུ་ལྡང༌།། རྫས་སྦྱོར་བཟོ་གྲའི་ངོ་ཚབ་དང་དེ་འབྲེལ་ཚོང་ལས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཚོས་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིར་མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་འགོག་སྡོམ་དང་ནུས་མེད་བྱ་རོག་སོ་བརྟག་གི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་གཡུལ་ཆེན་བཤམས་ནའང༌། ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་མོ་འདི་་ཡོ་རོབ་དང་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀ་སོགས་ཀྱི་སྐད་དུའང་ལོ་ཙ་བྱས་ཤིང་མི་མང་ནས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ལ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འབྱོན་མིང་ཅན་གྱིས་ཁོང་གི་ཚན་རིག་སློབ་སྟོན་ལྷན་ཚོགས་ལ་བཀའ་བསྒོས་ཏེ་དེབ་དེར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་འབྲས་སུ། དེབ་དེ་ནི་ཚན་རིག་གི་རྒྱབ་རྟེན་མཐུག་ཅིང༌། ལུང་གིས་ཕྱུག་པ། རིགས་པའི་རྫོང་ཟབ་པ། ཨ་རི་ནང་སྣོད་བཅུད་ལ་བྱུང་ཉེས་ངོ་མར་གཞི་བཅོལ་ནས་བརྩམས་གནང་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཚད་ལྡན་ཁུངས་འཕེར་ཞིག་ལགས་པའི་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བར།ཟ་འདྲེ་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་སྙིང་ཁམས་ཅན་རྣམས་རེ་ཞིག་འཇམ་གེར་གྱུར།

མོས་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་དེབ་གཟུགས་སུ་དཔེ་སྐྲུན་མ་བགྱི་སྡོན། སྙན་ངག་གི་ཉམས་མཚར་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་བརྩམས་ཡོད་པར་མ་ཟད།ཁོ་མོ་ནི་སྐབས་དེར་སྙན་གྲགས་ཐོབ་ཡོད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། བརྩམས་དེབ་སྔ་མ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མཐའ་འཁོར་གྱི་མཚོ་ནི་ཆེས་བྲིན་པའི་དཔེ་དེབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ཀློག་མཁན་ཚོས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མ་ཟད། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པ་ནི་ཚན་རིག་གི་ལས་ཀ་ཉོབ་ཏོ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྩོམ་རིག་གི་དབྱངས་རྟ་ལ་འགུགས་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གཞུང་ལུགས་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་བཞག

གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་འཕར་མཆོངས་ལས་ས་ཆེན་འཇིག་ཉེན་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་ཟུར་ཨེལ་ དགོར མཆོག་ནས་ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་སྔོན་གླེང་ཞིག་ནང༌། ཁོའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གཞུང་ལས་ཁང་གི་རྩིག་ལྡེབས་སུ་དཔྱངས་བའི་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ཡང་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཁོ་མོ་ནི་ཁོ་བོར་བག་ཆགས་ཆེས་ཆེན་པོ་འཇོག་མཁན་དང། རེ་བཅོལ ཁའར་སན་གྱིས་ཁོང་ལ་བཞག་པའི་བག་ཆགས་དེ་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚང་མའི་ཤུགས་རྐྱེན་མཉམ་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བ་ལས་ཀྱང་ཆེ་བར་བཤད་འདུག།

བདག་གིས་ཀྱང་ཉེ་སྔོན་ལས་ཀའི་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་ནའང་དུས་ཚོད་སྟོང་བ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་བར་གསེང་ནམ་ཡོད་ལ་དེབ་འདི་ཚར་ཅིག་བཀླགས་པ་ཡིན། བདག་གི་སེམས་ངོགས་སུ་ དེབ་འདི་ཡི་ཤུ་བར་སྦེལ་སྦི་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ཁ་ཆེི་བ་ཚོར་ཁོ་རན་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ནང་པ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་བའི་གསུང་གི་སྡེ་སྣོད་རྩ་ཆེན་ཞིག་་འདྲ་བར། གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་གི་མི་ཚང་མས་ཐེངས་གཅིག་ལ་ངེས་པར་ཀློག་དགོས་བར་འདོད།།

ཁོར་ཡུག་གི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་་ཟེར་བའི་རྫས་ངན་འདི་ཨ་རི་ནང་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས། ཡིན་ནའང༌། ཨ་རིའི་དུག་རྫས་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ནས་ད་དུང་དུག་འདི་འབོར་ཆེན་ཐོན་བསྐྲུན་བྱས་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོ་བོ་དག་ལ་སྡེབ་འཚོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཡང་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་གཞུང་འབྲེལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་བསྟན་ཡོད་ནའང་ ད་དུང་་ཐོན་སྐྲུན་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དང་བྱེད་མུས་སུ་མཆིས།

ད་དུང་དུག་རྫས་ཁོར་ཡུག་ནང་འགོས་ནད་ཅིག་དང་འདྲ་བར་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ། ཡང་ཧྭ་ཡང་ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ་མུ་མཐུད་དུ་བརྗོད་ན། དེ་ལས་ཐོན་པའི་རྫས་སྙིགས་སྲོག་ལ་རྒོལ་བ་རྣམས་གནས་དེའི་ཁོར་ཡུག་ནང་འཚོ་བའི་མི་དང་སྲོག་ཆགས། སྐྱེས་དངོས། བཏུང་ཆུ་དང་སྔོ་ཚོད་འབྲུ་རིགས་སོགས་ལ་ཐད་ཀར་ལྷད་ཞུགས་བྱེད་པ་སྨོས་ཅི། བཟོ་གྲྭའི་ཀླད་དུ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ཟུག་པའི་དུད་ཁུང་མཐོན་པོ་དག་ལས་རྫས་རོ་རྣམས་མཁའ་མཐའ་ལ་རྒྱང་བསྲིངས་བྱེད་པའི་ཁུལ་རེད་མོད། དེ་ཡང་མི་ལ་མགོ་སྐོར་གཏོང་བ་ཙམ་ལས། བར་སྣང་དུ་གཏོར་བའི་དུག་རྫས་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་དང་བསྟུན་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་བསྐྱོད་ལ། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས། ཕྱིས་སུ་ཁ་ཆར་ཀྱི་དེད་ནས་སླར་ས་ཆེན་འདིའི་པང་བར་ལྟུང་བར་བྱེད་ལ། བར་སྣང་མཁའ་དབུགས་བླ་བྲེའི་ནང་ངོས་སུ་འཚང་ནས་ས་ཆེན་གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་ལས་ངན་ཀྱང་རྩོམ། དེིའི་ཕྱིར། ཟི་ཁྲོན་ན་ཡོད་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་མི་གནོད་ཟེར་ག་ལ་ཐུབ་ལ། དེ་བཞིན་རེབ་གོང་ན་ཡོད་པའི་ཧྭ་ཡང་བཟོ་གྲ་ཞིག་གིས་དཔའ་ལུང་དང་ཞུན་ཧཱ། གཅན་ཚ་སོགས་ལ་ མི་གནོད་ཀྱང་སྨྲ་བར་སྤོབས་སམ།


སྨྲས་བ། ས་ཆེན་ཚ་བ་འཕར་ནས་གངས་རི་ཞུ་ཞིང་རྒྱ་མཚོ་འཕེལ་ཡང་རུང་ ། བར་སྣང་ཨོ་རྫོན་བླ་རེ་བརྡོལ་ནས་ཉི་དུག་ལུས་ལ་ཕོག་ཀྱང་རུང༌། མཁའ་ནས་སྐྱུར་ཆར་བབས་ནས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་བསྲེགས་ཀྱང་རུང༌། སྨུག་པ་དུག་དང་ལྡན་པས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བཀུམས་ཀྱང་རུང༌། འགྱིག་ཤོག་མ་ཞུ་ས་ཆེན་པང་བར་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ཀ་འགོར་ཡང་རུང༌།། ང་ལ་སེམས་ཁྲལ་མི་དགོས་བྱས་ཀྱང་ཕན་འབྲས་ཆུང་བ་ཉིད།

འོན་ཏེ།

སྦྱར་རྫས་ངན་པས་ཆུ་དང་རླུང་དང་བདག་གི་ཟས་ཕོར་དང༌།། བདག་གི་སྡོད་ཁང་ཕྱི་ནང་ནང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང༌།། གྲིབ་བསིལ་ལྗོན་ཤིང་དེར་གནས་སྐད་སྙན་བྱ་བྱེའུ་དང༌།། རི་ཡི་ཤིང་འབྲས་སྤང་གི་རྩྭ་ལྗང་ཆུ་ནང་ཉྭ་

རིགས་སོགས༌།། དམིགས་མེད་གཙེ་འདི་མི་བཟོད་བདག་ནི་མཚན་གྱི་གཉིད་ཀྱང་བོར།། 

གོང་གི་རྩོམ་དཔྱད་གཞི་ཟུར་བལྟའི་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང༌།

༡ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ།

༢ ཁོར་ཡུག་གི་དཔང་བོ།

༣ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་བསྐྱར་དུ་གླེང་བ། དུག་རྫས་བེད་སྤྱོད་དང་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་སྲོག་ཆགས།

༤ ས་ཆེན་ཆེད་བསླངས་པའི་སྙིང་སྟོབས།

༦ སྐྱེས་དངོས་ཀྱི་ཁམས། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡     སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ནི་དབྱིན་སྐད་དུ་DDT་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དུ་滴滴涕་ཟེར།            

'''ཨ་རིའི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་དང་ཁ་གཡང་སྟོང་བ།'''

༢༠༡༠་ལོའི་ཟླ་༡་པོའི་ཚེས་༢༠་ཉིན་སྤེལ། 

ཆེད་རྩོམ་འདི་གདུང་འབོད་ཚིགས་བཅད་རྐང་བ་བཅོ་བརྒྱད་མ་ཞིག་གིས་འགོ་འཛུགས་པར་བྱ་སྟེ།

རི་དྭགས་ནང་བཞིན་རི་ནས་བཟུང་ཞིང་ལྕགས་མཁར་ནག་པོིའི་ནང་ནས་ཉོས།།

སྐེ་ལ་ལྕགས་ཐག་རྐང་ལྕགས་ལག་ལྕགས་ཐར་བའི་སྐལ་བ་གང་ན་ཡོད།།

ར་དང་ལུག་ལྟར་རི་ནས་དེད་ཅིང་ཐང་ནས་དེད་དེ་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ལ་དེད།།

ཆུ་སྲིན་རླབས་ནག་གནམ་ལ་འཕྱོ་བ་རྒོད་པོ་ཡིན་ཀྱང་སྙིང་ཁྲག་ལྷོག་ལྷོག་ལྡང་བར་བྱེད།།

སྟུག་པའི་ནགས་ཀློང་ཡངས་བའི་རྩ་ཐང་ས་ཧ་ར་ཡི་བྱེ་མའི་གྲོང་གི་རྒྱལ་ཁམས་གཱ་ན་ /མ་ལི /་སོང་ཧཱི་/ནས།།

གནམ་ལ་རྒོལ་བའི་མཚོ་ཆེན་ཕར་ན་འཇིགས་རུང་སྲིན་དཀར་གླིང་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཆུང་དུས་ཕ་མས་ཡང་ཡང་གླེང་།།

རྩ་བ་ཕྱུང་བའི་ལོ་འདབ་དང་མཚུངས་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་ཕ་སའི་ཕྱོགས་ལ་སླར་ལྡོག་མེད་པའི་གདུང་འབོད་ཀྱིས།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཕོ་རྒོད་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ཆེན་སྨྱོན་པ་གནམ་ས་སྒུལ་བའི་འཕག་འཚག་ང་རོ་དགུ་སྒྲིལ་ལྕགས་སྒྲོག་གཅོད་སྙམ་བྱེད།།

སྐམ་རིད་གཉོམ་ཆུང་བུད་མེད་རྣམས་ནི་སྐྲག་པའི་མིག་གཉིས་རིག་རིག་བལྟ་ཞིང་འདར་གསིག་ལུས་པོ་རྩ་ཕྲན་བསྐྱོད་འདྲ་ཆད་མེད་ངུ་ངག་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར།།

སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་གློའུ་རྒན་དག་གིས་མེ་སྟག་མཆེད་པའི་རྟ་ལྕག་འཕྱར་ཏེ་མི་ཡི་ཚོང་ཟོག་གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོའི་སྦུབས་ལ་དེད།།

ལྕགས་སྒམ་ནང་དུ་སོ་ཕག་སྒྲིག་ལྟར་རོ་སྒམ་ནང་དུ་རོ་བཞིན་གསོན་པའི་མི་རྣམས་ཀན་རྐྱལ་བསྙལ་ཏེ་སྐེ་དང་རྐང་བ་ལྕགས་ཀྱུས་བསྡམས།།

ཉིན་གཅིག་མ་ཡིན་ཟླ་ནས་ཟླ་ལ་ནུབ་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་རྦ་ཀློང་ནག་པོ་ཆུ་སྲིན་སྡིགས་ཅན་མཚོ་ཇག་ཤན་པས་སྲོག་སྙིང་དམར་པོར་འཇབ་རྒོལ་ཡོད།།

དེ་ལས་ཐར་ན་དེ་ལས་སྡུག་པའི་བྲན་བདག་བཙན་པོའི་སྡུག་རྩུབ་འོག་ནས་མི་ཚེ་གང་བོ་སྡུག་ལས་སྡུག་གིས་སྐྱེལ་དགོས་ཡོད།།

དེ་ལས་སྡུག་ཅིག་མི་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་ཡི་གྲལ་དུ་མི་ཞིག་བྱེད་པར་དུས་རབས་ག་ཚོད་སྒུག་དགོས་ཡོད།།

འདི་ནི་ཤེས་རིག་ལྡན་ལ་མི་རྒྱུད་འགོ་ཁུངས་བཙན་ཞིང་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག།།

ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ནས་གནག་ཕྱུགས་བཞིན་དུ་ཇག་འདེད་བྱས་ཏེ་མི་ཡི་རིན་ཐང་རྐང་འོག་བརྫིས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན།།

ས་གཞི་ཆེན་པོ་ངག་སྒོ་ལྐུགས་ཤིང་གནམ་རྒན་མ་ནི་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་བྱེད་དགོས་ཡོད།།

ཡ་གིའི་གནས་དེར་དཀོན་མཆོག་ཟེར་ཞིག་ཡོད་ཡོད་བདེན་ན་དེ་ནི་རྫུན་གྱི་རྫུན་ཁོ་ན། 

ད་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་༢༣༣་གྱི་སྔོན་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་ཁུལ་༡༣་གྱི་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པའི་མི་སྣ་རླབས་ཆེ་བར་གྲགས་པ་རྣམས་ལྷན་དུ་འཛོམས་ནས་ཨ་རི་འདི་ཉིད་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོའི་གཉའ་ཤིང་གི་འོག་ནས་འདུག་འདོད་མེད་པར་རང་བཙན་བྱེད་འདོད་ཀྱི་ཐ་ཚིག་ཀུན་ཏུ་བསྒྲགས་འདུག

ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་རྩ་ཚིག་ཟིན་བྲིས་འདེབས་པ་པོ་ཁོང་དང་ཁོའི་ཕྱག་རོགས་ཤིག་རྗེས་སུ་སྔ་ཕྱིར་ཨ་རི་གསར་བཙུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་ཨང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་གོ་སའང་བཞེས་ཐུབ་འདུག ད་དུང་གཞན་ཞིག་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག

ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་ཡབ་ཆེན་དུ་གྲགས་པ་ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་མང་པོ་ཞིག་ཕྱུག་བདག་ཡིན་པར་མ་ཟད་། བྲན་གཡོག་གི་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་འདུག ཕྱུག་བདག་ཡིན་པ་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་རེད་ལ། མི་རིགས་ནག་པོ་མི་ཚེ་གང་བོར་བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་ཨ་རིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕ་ས་ནས་བས་མཐའ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་ཐུབ་པའང་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་ཡིན་ཐོག། མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་ནས་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་གང་གིས་ཆེད་དུ་བསྩལ་གནང་བའི་དབང་ཐང་ཡང་ཡིན་ས་རེད།

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ནང་ཡི་ཤུ་མ་ཤི་ཀའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོས་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཞིང་། རང་དབང་དང་བདེ་སྐྱིད། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་གསོལ་རས་གནང་ཡོད་པའི་ཞལ་གསལ་ཡང་མཛད་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་རྩ་ཚིག་རྩོམ་པ་པོ་ཡིན་ལ།ཕྱིས་སུ་ཕོ་བྲང་དཀའ་བོའི་ཁྲི་བ་ཨང་གསུམ་པ་བའང་ཡིན་པའི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སི   འཇར་ཕུར་སན་ཟེར་བ་ཁོང་བདུན་ཕྲག་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཙམ་རིང་ནང་བའི་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང་འདྲ་བར་བཅད་མཚམས་ལྟ་བུར་བཞུགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཤོག་ལྷེ་ཁ་ཤས་ཅན་དེ་ཡང་ཡང་བསུབ་བཞིན་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཞིག་གིས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་སྦྱོང་བྱེད་པ་ལྟར་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་འདུག   ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་ཁོང་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཡང་ཡང་བཅར་དགོས་པ་དང་ཕྱག་ལས་གཞན་དག་གི་བྲེལ་ཟིང་ཡང་ཡོད་རྐྱེན་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟིན་བྲིས་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་མང་པོ་མེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ཨ་རི་རང་བཙན་བྱེད་པའི་མངོན་བསྒྲགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རག་དུང་རྒྱང་འབུད་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་དུའང་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདིའི་དགོངས་གཞི་བླངས་ཡོད་འདུག རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་ཟེར་བ་འདི་སྐབས་དེའི་ཨ་རི་ཤར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་མངོན་སྒྲོག་མ་བྱས་པའི་ལོ་དེའི་འགོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་མངོན་བསྒྲགས་ཐ་ཚིག་༩༠་ཙམ་སྤེལ་འདུག་པ་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དག་ན་གསལ་ལ། རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་མ་སྤེལ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཐ་མལ་དཔྱོད་ཤེས་ཟེར་བ་ཨ་རིའི་མི་མང་དཀྱུས་མ་རྣམས་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ངར་ཤུགས་སློང་བའི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཐོན་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་དེ་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་མངའ་འོག་ནས་གཏན་དུ་ཁ་བྲལ་ཏེ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་དང་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་པ་དང་རྡོག་སྒྲ་གཅིག་པ། སྙིང་སྟོབས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བའི་ངང་ཤར་བསྐྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་ཟིན་བྲིས་མ་ཕྱི་དང་པོའི་ནང་རྩོམ་པ་པོས་སྐབས་དེར་ཨ་རི་ནང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་ཉོ་འཚོང་ལམ་ལུགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ཚུལ་གྱི་ལབ་གླེང་ཞིག་འདུག་ཀྱང་། ཡབ་ཆེན་ཁོང་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྲན་བདག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རང་གི་གཞི་ཀའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི   ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་སྐྱེད་ཡབ་ཀྱང་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་ལྷག་ཡོད་ཐོག། བུད་མེད་དེ་ལ་ལོ་ན་མ་སོན་པའི་སྐབས་ནས་འཁྲིག་སྤྱོད་དང་ཁོ་མོའི་ལང་ཚོ་ལ་བཙན་འཛུལ་དང་བཤུག་གཞོག་བྱས་ཡོད་པའི་གཏམ་ལྷག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ན་མཇལ་རྒྱུ་འདུག། སྤང་རི་ཆུང་ཆུང་དུ་འབོད་པའི་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་རྔམ་བརྗིད་ཆེ་བའི་ཡོ་རོབ་ལུགས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ཤིང་ལས་དང་ཨར་ལས་ལྕགས་བཟོ་སོགས་མི་ནག་བྲན་གཡོག་དག་གིས་བྱས་ཐོག ཁོང་དང་ཁོའི་ནང་མིའི་རྒྱས་སྤྲས་འཛོམས་པའི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་མཁན་ཡང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཡིན་ནའང་། ཁོང་ནི། མི་ནག་ནི་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་པའི་འཇོན་ཐང་མེད་པ་དང་། མི་ནག་ནི་་རྒྱུ་མཚན་འདྲོང་བའི་བསམ་གཞིགས་བྱེད་མི་ཐུབ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་ལབ་གླེང་བྱེད་མྱོང་མཁན་དང་། ད་དུང་ཁོས་རང་གི་བྲན་གཡོག་ཞིག་གཉེན་སྟོན་ཞིག་སྟེང་ལག་རྟགས་སུའང་སྤྲད་མྱོང་ཡོད་པས། ཁོས་བྲན་གཡོག་གི་སྐྱིད་སྡུག་སྐོར་ལ་སེམས་ཁུར་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་འང་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ས་རེད།

ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་མི་ལོ་༣༨་རིང་གསང་བའི་ལུས་འབྲེལ་བྱུང་བའི་སྐོར་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་མཁན་ཚོེའི་ཁྲོད་གླེང་རྙོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། མི་དཀར་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མང་བོ་ཞིག་གིས་ཁོང་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་འོག་འབྲེལ་མེད་པར། ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ཁོང་མ་ཡིན་པར་ཁོང་གི་ཚ་བོ་གཉིས་ཡིན་པར་སྨྲ་ཡང་། ༿ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན དང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ། ཨ་མི་རི་ཀའི་གླེང་རྙོག་ཞིག་༾་ཅེས་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ནང་རྩོད་རྙོག་འདིའི་ཐད་སྔར་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གླེང་ལ་དོགས་སློང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ཟབ་རྒྱས་གནང་འདུག དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཨ་རི་ཧར་ཝུར་སློབ་གྲ་ཆེན་མོིའི་ཁྲིམས་ལུགས་སྡེ་ཚན་ནས་ཐོན་པའི་མི་རྒྱུད་ནག་པོ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་ལག་འཁྱེར་བསྣམས་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག་ལ། མོའི་བརྩམས་ཆོས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་འདི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཁུངས་བཙུན་ཞིག་ཡིན་པར་ཀློག་མཁན་མང་ཆེ་བས་ཆེ་བསྟོད་འབུལ། མོས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུའི་ཡབ་ཡིན་པ་འདི་ལྟར་སྒྲུབ་ཡོད་དེ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་ཁོང་གསོན་པའི་རིང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་༡༤༠་ཁྲོད་བྲན་གཡོག་གཉིས་ཁོ་ན་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ་དང་། བྲན་གཡོག་ཕོ་གསར་ཞིག་ཁོའི་གཞིས་ཀ་ནས་བྲོས་ཐར་ཕྱིན་ཡང་་བྲན་གཡོག་གཞན་ལྟར་རྗེས་འདེད་བཏང་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་མི་འདུག་ལ། ད་དུང་ཁོའི་མི་ཚེའི་མཐའ་ལ་ཁོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་བོར་གྱུར་ཞིང་། ཁོང་ལ་ཨ་སྒོར་ཆིག་འབུམ་ལས་ལྷག་པའི་བུ་ལོན་ཡོད་ནའང་། ཚོང་གི་མ་རྩ་ཆེན་པོ་རི་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་མིང་ལ་ཧ་རེ་སི་ཟེར་བར་སྐབས་དེར་ལས་གླ་བ་ཞིག་གི་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་གླ་ཕོག་གི་རིན་པ་དོ་བའི་ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་བིར་རྗིན་ནི་ཡ་ནས་ཧྥེ་ལི་ལ་ཤར་བསྐྱོད་མེ་འཁོར་ཞིག་ནང་བཞག་ཏེ་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ། དེའི་སྔོན་དུ་ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་མྱོང་མེད་ལ། བྲན་བདག་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་མོ་ལོ་ཉེར་གཅིག་ལ་སོན་པའི་ཧ་རེ་སི་ནི་དཔའ་འབྱོར་གྱི་འཁོས་ཀ་གོང་དུ་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་མ་རྩ་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་བྲན་གཡོག་མི་འབོར་ཁ་གྲངས་མང་དུ་བསྐྱེད་བྱེད་ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་དེ་འདྲའི་ལས་སླ་བོ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ད་དུང་ཁོང་གི་ཚེ་མཐའི་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེ་ནང་ཁོང་གི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་མིང་ཆེད་འདོན་བྱས་ཏེ་ཁོང་རྣམས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་ཆོག་པའི་མཚན་རྟགས་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཆེད་དམིགས་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་གཞུང་ལ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཏེ་ཁོང་གིས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་མངའ་སྡེ་དེ་ག་རང་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཆོག་པའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་ཡོད་འདུག། སྐབས་དེའི་མངའ་སྡེི་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་ཡུལ་ཁྲིམས་ནང་ཚེ་ཐར་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་ནས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ཚུན་ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་མངའ་སྡེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐོན་དགོས་ཡོད། དེ་ཡང་ཕོ་གསར་བྲན་གཡོག་ཞིག་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་ཡང་རྗེས་འདེད་མ་བཏང་བ་དེ་དང་། ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་དེ། ད་དུང་ཁོང་གི་ཁ་ཆེམས་ནང་རང་དབང་སྤྲད་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆུང་ཤོས་གཉིས་བཅས་བའི་མི་བཞི་ནི་ཁོང་ལ་གསང་འབྲེལ་ཡོད་པར་དོགས་པའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེི་མིན་སུའི་ཤ་ཁྲག་ལས་མཆེད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཡིན་པ་དང་ས་ལི ཧེ་མིན་་སི་ནི་སྐྱེས་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་མི་ཚེ་གང་བོར་ཁྱོ་ག་མེད་འདུག། གཞན་རྣམས་ནི་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་སྤུན་དང་ཉེ་འབྲེལ་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཡབ་ཆེན་ཁོང་གིས་མི་ཚེ་ནང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་དང་ཉེ་འབྲེལ་མིན་པའི་བྲན་གཡོག་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་སྐད་མི་འདུག་པས། ཧ་ཝུར་སློབ་ཆེན་ནས་ཐོན་པའི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་མ་འདིས་འདི་ལྟར་ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་གྱི་མི་ཚེིའི་གླེང་རྙོག་ཐད་ལ་དོགས་སློང་གནད་དུ་འཁེལ་བ་ཞིག་བྱས་འདུག་པ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དཀའ་བ་ཞིག་འདུག

དེ་ཡང་ཨ་རིའི་རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ནང་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དང་མི་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་དང་རང་དབང་ལ་རོལ་བ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ལྡན་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁ་གཡང་གི་དྲིལ་ཆེན་དཀྲོལ་ནས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་ཏེ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་བཅུ་དྲུག་པ་ལིན་ཁིན་གྱི་སྐབས་སྟེ། ༡༨༦༠ ནང་ཨ་རི་ནང་གཞི་ནས་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་མེད་པར་བྱས་ནས་ཡབ་ཆེན་དག་གི་དགོངས་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་ནང་རུལ་བར་མ་བྱས་བར་ཁ་གཡང་དང་མཐུན་པའི་ལག་ལེན་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་འཁྱོལ་འདུག ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་གིས་མི་རིགས་ནག་པོ་རྣམས་བྲན་གཡོག་གི་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་མ་ཐུབ་པ་ཅི་ཁག་ཏེ་ཁག་མེད་དོ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་ཝ་ཤིན་བྲིན་མིང་ཅན་ཐེ་བའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གདན་ས་འཛིན་པའི་མཁན་ཆེན་ཚོའི་ཁྲོད་མང་ཆེ་བ་ནི་མི་ནག་བྲན་དུ་ཉར་མཁན་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཁོང་ཚོའི་མིག་ནང་ན་མི་ནག་ནི་ཚོང་རྫས་རེད་ལ། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་ནི་ཀླ་ཀློ་ཡིན་པ་རེད།

ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་འཁོད་པའི་མི་ཚང་མ་མི་གཞི་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་ནས་ཚང་མར་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་གནང་ཡོད་པའི་ཐད་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ནི་མི་འདྲ་སྟེ། ངེད་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་ཟེར་བའི་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ལྟར། ཨ་རི་བ་ཁོང་ཚོས་ཐོབ་ཐང་འདིའི་ཁྱབ་ཁོངས་མི་རིགས་དཀར་བོ་ཁོ་ནར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་དང་། མི་ནག་དང་མི་དཀར་སོགས་ཨ་རིིའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་མི་ཚང་མར་གོ་མཁན་ཁག་ཅིག་དང་། ཡང་གོ་ལ་འདིའི་འགྲོ་བ་མི་ཚང་མར་གོ་བ་སོགས་འགྲེལ་ཚུལ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཡོད་འདུག ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གསེར་ཁྲི་རྩོད་པའི་སྐབས་ལིན་ཁིན་གྱིས་སྐབས་དེར་ཐོབ་ཐང་འདི་དངོས་བསྟན་དུ་ཨ་རིའི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཚང་མ་དང་ཤུགས་བསྟན་དུ་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་བཀྲལ་ཞིང་། ཁོིའི་ཁ་གཏད་ནས་ཨ་རིའི་མི་དཀར་ཁོ་ནར་ཡིན་ཞེས་ཁོང་ལ་རྩོད་ལན་སྤྲད་འདུག

༡༨༦༠་ནང་། སྐབས་དེིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་མི་རྒྱུད་ནག་པོི་བྲན་གཡོག་གི་ལྕགས་སྒྲོག་ལས་དཀྲོལ་ནའང་། དེ་ཡང་རང་དབང་དེ་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་དང་ཐུགས་བསྐྱེད་དེའང་ར་མ་ལུག་ཞིག་ལས་མ་འདས། ༡༨༦༢་ལོར་བསྒྲགས་པའི་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་བཤིག་པའི་ཡིག་ཆ་ནང་སྐབས་དེའི་ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་གི་སྐབས་ཨ་རིའི་གཞུང་དམག་ལ་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་མཁན་ཨ་རི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མངའ་སྡེ་དེ་དག་གི་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་རང་དབང་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ལས། ཨ་རིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་བྲན་གཡོག་རྣམས་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡེ་ནས་ཁ་གསལ་མེད།

ཡིན་ནའང་། སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ནི་ཨ་རིའི་ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་དང་མི་འདྲ་བར་མི་ཚང་ཕལ་བ་ཞིག་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་མི་ཚེ་ནང་དཀའ་སྡུག་ཉམས་སུ་བཞེས་མྱོང་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱི་གྲང་འཁྱག་མིག་ཆུའི་བཞུར་སྒྲ་དང་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་སྨྲེ་ངག་གསན་གནང་བ་རེད། ཨ་རིའི་དམངས་ཁྲོད་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྩེད་མཚར་དང་སྦྲགས་ནས་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ལ།མི་རིགས་ནག་པོིའི་ཡབ་ཆེན་ངོ་མ་དང་མི་རིགས་ནག་པོའི་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་ནི་ལིན་ཁིན་རེད་ཟེར་ལ། རྩེད་མཚར་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཡོད་པའི་རྩེད་མཚར་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག འོན་ཏེ། ཡིད་ཕངས་བ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོར་བཀའ་དྲིན་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ཁོང་། ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་སྐབས་ཨ་རི་གཞུང་ལ་མཐོ་འཚམས་མཁན་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་རྣམས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་ནས་ཉིན་དྲུག་གི་རྗེས་ཀྱི་དགོང་མོ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིན་བྲིན་གྱི་གཏམ་བརྗོད་ཟློས་གར་ཁང་ཞིག་ཏུ་ལྟད་མོ་ལ་སྤྲོ་གཟིགས་གནང་བའི་སྐབས་ལྐོག་གསོད་ཐེབས་ཏེ་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་འདུག་ལ།འདི་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་བསྒོས་བའི་ནག་ཐིག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མི་རིགས་ནག་པོའི་མདུན་ལམ་སྟེང་སླར་ཡང་གྲིབ་ནག་འཕོས་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་འདུག།།

དེ་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱང་མིང་ཙམ་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་གི་དུས་རབས་གཅིག་ཙམ་རིང་ནག་པོིའི་སྲུང་ཁྲིམས་ཟེར་བ་དང་འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས་ཟེར་བ་སོགས་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱག་ཁྲིམས་མང་བོ་ཞིག་འཁུར་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང་ཡོད། དེ་ལས་ཀྱང་དྲང་་བདེན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་རིང་ལུགས་པ་ཚོས་མེ་བརྒྱབ་པ་དང་དམར་གསོད་བཏང་བ། སྐེ་བཏགས་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་མི་རིགས་ནག་པོའི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་སྟངས་་འཛིན་བྱས་པ་དེ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བའི་དར་ཆ་འཕྱར་མཁན་ནི་དྲག་སྤྱོད་ཚོགས་པ་KKK་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་འདུག། ད་དུང་དུས་སྐབས་དེར་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མི་ནག་ནི་ཀླད་པ་སྐྱོན་ཅན་དང་རིགས་སྟོབས་དམན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་དེབ་བརྩམས་པའི་ཁྲོད་མི་ནག་ནི་དུད་འགྲོ་རེད་ཟེར་བའི་དེབ་ཞིག་ཀྱང་ཐོན། མི་ནག་སྐེ་བཏགས་རྒྱག་པའི་ཉིན་སློབ་གྲྭ་དང་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་གུང་་གསེང་བཏང་། རླུང་འཕྲིན་ལས་ས་ཆ་གང་ཞིག་ཏུ་དུས་ཚོད་ནམ་ཞིག་ལ་སྐེ་ལ་ཐག་པ་བསྐོན་ནས་གསོད་་གི་ཡོད་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་སྤེལ། དེ་ཉིན་ལྟད་མོ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བས་དུས་ཆེན་སླེབས་པ་ལྟ་བུའི་གཟས་མཆོར་སྤྲས་ཏེ་ལྟད་མོར་འགྲོ་བ། དེ་ཡང་མི་ཤི་མཚམས་བེམ་པོ་མེ་ལ་བསྲེགས་ནས་ཐལ་བ་དང་རུས་པ་སོགས་རང་ཡུལ་དུ་འཁྱེར་ཏེ་ངོམ་སོ་བྱེད་པའི་དུས་ཐ་རྡུགས་དེ་འདྲ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་མཇུག་དང་ཉི་ཤུ་བའི་མགོར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱུང་འདུག

དེས་ན་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོར་མི་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་འགྲོ་བ་མི་ངོ་མའི་རང་དབང་དང་། རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་ནང་གསུངས་བའི་རང་དབང་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་དེ་རྣམས་ཐོབ་པར་མི་ལོ་ཅི་ཙམ་སྒུག་ཡོད་པར་འདོད་ན། ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་དག་ན་གསལ་བ་བཞིན། ཨ་རིའི་རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་དང་། ཨ་རི་ནང་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བསྒྲགས་པ་ནས་བརྩིས་པའི་མི་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་རྒྱུད་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར། ཤ་མདོག་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། ཕོ་དང་མོའི་ཤན་འབྱེད་མེད་པར། དབུལ་ཕྱུག་གི་དབྱེ་བ་མེད་པར། སློབ་སྦྱོང་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཨ་རིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཁྱབ་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་འགྲོ་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ངང་། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་བ་དང་། རང་དབང་ལ་རོལ་བ། ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འདྲ་མཉམ་ངང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག་པའི་སྐྱ་རེངས་གསར་བ་ཞིག་ཤར་འདུག

ཁོང་ཚོའི་མུན་ནག་གི་འཚོ་བའི་ནང་རེ་བའི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བའི་དུས་དེ་ནི་༡༩༥༠་ནང་དང་༡༩༦༠ནང་དང་། དེ་ཡང་འདི་འདྲའི་རླབས་ཆེན་གྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་བར་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་རང་ཉིད་མི་ཡིན་པའི་གདེང་སྤོབས་མ་བརླག་པའི་ཐོག། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ནས་བོར་ཟིན་པའི་རང་དབང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྲག་སྣང་མེད་པར། གཉའ་མ་ཞུམ་པར་རྩོད་ལེན་བྱས་བྱས་པའི་མཐར་རེ་འདོད་མངོན་དུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཁ་སང་དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚང་མ་མི་རིགས་དཀར་བོ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བདུན་བདག་ཉིད་ཅན་དང་ཁ་གསབ་ཟུར་ཁྲིམས་ཡན་ལག་ཉེར་བདུན་མའི་མདུན་ན་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པ་འདི་མི་རིགས་ནག་པོའི་གསབ་ཏུ་མེད་པའི་བཀའ་དྲིན་དང་། ཕྱིས་འབྱོར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་རབས་མང་པོིའི་རིང་ཐོབ་ཐང་བརྩོན་ལེན་བྱས་པའི་སུག་རྗེས་ཀྱང་རེད་འདུག།  

གོང་གི་རྩོམ་འདིའི་ཆེད་ཟུར་བལྟ་བྱས་བའི་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང་།

༡ ཨ་རིའི་གསུང་རབ ། རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ཀྱི་བྱུང་བ།

༢ ཐོ་མ་སི འཇར་ཕིར་སན དང་ས་ལི ཧི་མིན་སུ། ཨ་རིའི་གླེང་རྙོག་ཅིག

༣ འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས།

༤ བྲན་གཡོག་ནས་རང་དབང་ལ།

༥ ཨ་སྦུ་རམ་ཧེམ ལིན་ཁིན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས།

༥ ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག

2010 Jan 20    

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༡༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་   བ་ཡིན     སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ   ་མཆོག་གིས་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲོ་མ་ཧོ་ཁི་དགྲ་སྟ་བསྣམས་ཏེ་ཚེ་མཇུག་གི་དབུགས་རྒྱུན་ཕྲ་མོ་དེ་མ་ཆད་བར། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་པོར་འབྲི་མཁན་དག་གི་ཁ་གཏད་དུ་རྒྱུག་ནས་རང་རིགས་སྲུང་བའི་གཡུལ་ས་ལ་འཇིགས་ཞུམ་མེད་པའི་ངང་ཞུགས་ཡོད་འདུག་ལ། འདས་བོ་ཁོང་ལ་མདུང་རྩེ་ལྟར་རྣོ་བའི་བརྩམས་ཆོས་པོ་ཏི་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ནི་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག།

ཁོ་བོར་ཡང་། ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་ན། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སློབ་བུ་ཚོར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་འཁྲིད་གནང་མཁན་གྲོགས་གང་དེས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་མེད་ཚེ། སྐུ་ཞབས་སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་མེད་ལ།  ༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།༽་ཞེས་བའི་གསུང་རྩོམ་ལེའུ་བཅུ་ལྡན་དེ་ཀློག་རྒྱུའི་སྐལ་བཟང་ཤར་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ་ཞིང་། བརྩམས་ཆོས་འདིས་ཁོ་བོར་བློ་བསྐྱེད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྤྲད་ཅིང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་སྐྱེས།

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་གྱི་དཀྱུས་ས་ལ་མ་འཇུག་གོང་།   ཟུར་གཉིས་ནས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་གཟུགས་མཐོང་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྒྱུས་མངའ་དེ་ཙམ་མེད་མཁན་དག་གིས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་སྐབས། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བའི་སྨད་དེར་    ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར   ཀ་ལམ་སྦི་སི ་ཟེར་བ་སྲུང་དམག་འཁོར་གཡོག་དང་བཅས་མཚོ་གྲུ་ལ་བསྡད་ནས་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱིས་བཅད་པའི་སྣང་བརྙན་རྫིག་པོ་ཞིག་ཡིད་ལ་འཁོར་ཞིང་། ཁོང་ནི་དུས་རབས་དེའི་རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམས་པའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་དང་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རྙེད་མཁན་གྱི་དཔའ་བོ་ཡིན་པ་སོགས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས། ཁོང་གསེར་གྱི་རྔན་པ་ཐོབ་ཕྱིར་རྒྱང་འགྲུལ་བྱས་པ་དང་། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་ཐོག་སླེབས་སྐབས་བློ་ཐག་ཉེ་བོའི་ངང་གནས་ཚང་གཡོར་མཁན་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མིའི་སྐེ་ལ་སྡིགས་གྲི་འཕྱར་ནས་དམར་གསོད་བྱས་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བུད་མེད་ལ་བཙན་གཡེམ་དང་། ན་ཆུང་གཞོན་ནུ་མ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ལག་གཡོག་ཚོར་མོ་འགྱེད་བརྒྱབ་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་སྡིགས་སྐུལ་འོག་གསེར་འཚོལ་དུ་བཅུག་ནས་གསེར་ཕྱེ་མ་རྙེད་མཁན་དག་གྲིས་དུམ་བུར་གཤགས་པ།། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དུད་འགྲོ་རི་དྭགས་ནང་བཞིན་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་བྲན་གཡོག་ཁྲོམ་རྭར་ཚོང་བསྒྱུར་བྱས་པ་སོགས་གླེང་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 1

ཡང་། གོང་གི་སྐྱེས་བུ་ཅ་ཅོ་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ཨ་མི་རི་ཀ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་དུས། སྐྲ་རིང་ཕྲག་པ་བར་གཟར་པའི་སྐུ་ཞབས་ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་དང་། འཇོན་ཨེ་ཊམ། འཇོར་རྗི་ཝ་ཞིན་བྲིན་སོགས་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་རྨང་འདིང་མཁན་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པ་དེ་རྣམས་སྤོབས་ཉམས་དང་བཅས་གླེང་ཞིང་། ཐོ་མ་སི་འཇར་ཧྥུར་སན་དང་འཇོན་ཨེ་ཊམ་སོགས་ནི་རང་དབང་གི་ལམ་སྲོལ་བཏོད་མཁན་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲོག་ལ། ཝ་ཞིན་བྲིན་གྱིས་དམག་དཔུང་འཁྲིད་དེ་སྐབས་དེའི་དབྱིན་ཇིའི་དམག་མི་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཚུལ་ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་སྒྲུང་ལས་ཀྱང་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་བཤད་ཅིང་། དེ་དག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གོབ་ཏོ་དེ་ཇི་ལྟར་ཟིན་བྲིས་སུ་ཕབ་ཚུལ་དང་ཨ་རིའི་གསར་བརྗེ་དམག་འཁྲུག་ཟེར་བ་ཇི་ལྟར་བརྒྱབ་ཚུལ་སོགས་ནས་གླེང་བར་བྱེད་པ་ལས། ཨ་རིའི་མི་དཀར་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་གཞུང་གི་དྲག་དཔུང་སྤྱད་དེ་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཆིངས་ཡིག་རྫུན་བྲིས་དང་། མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ནས་གཅེས་པའི་ཕ་ས་བརྐུ་འཕྲོག་བྱས་ཚུལ་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་། སྟོན་ཏོག་མེར་བསྲེགས། འབྲོག་ས་དང་སྦྲ་ཁྱིམ་སོགས་ལ་མེ་བརྒྱབ་ནས་ཁོང་རྣམས་རྫ་རི་དང་ནགས་ཀླུང་། གངས་འཁྱག་ཁྲོད་དེད་ནས་འཆི་ལམ་དུ་སྐྱེལ་བ་སོགས་བརྗོད་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 2  

ཡིན་ནའང་།ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་། ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡག་པོ་ཤེས་མཁན་ཚོའི་ངོར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོི་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་སྐམ་གླིང་འདིར་འབྱོར་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་མིན་པར་མ་ཟད། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཤར་གླིང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པའང་མིན་པར། ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་འདིར་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་ཞིང་། མི་རྒྱུད་དཀར་བོས་རྫུན་གྱི་གླེགས་བམ་སྟོང་ཕྲག་ཇི་ལྟར་རི་བཞིན་སྤུངས་ནའང་། གླིང་ཆེན་པོ་འདི་ནི་གནའ་ནས་ད་བར་ཁོང་ཅག་གདུང་རྒྱུད་དམར་པོའི་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་ཕ་ས་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་དཔའ་བོའི་སྣང་བརྙན་ནི་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་། ཝ་ཞིན་བྲིན། འཇོན ཨེ་ཊམ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་སོགས་གཏན་ནས་མ་ཡིན་པར། དཔའ་ཆེན་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་། གཡུལ་དཔོན་རི་གླང་ཙོག་སྡོད། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཇར་རོ་ནི་མོ་སོགས་ནི་ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་གཙུག་ཏོར་གྱི་གླག་སྒྲོ་ལྟར་གུས་བརྩི་བྱེད་པ་ཡིན།

༡༤༩༢་ལོའི་སྨད་དེར་ཚོང་དཔོན་ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཁོ་བ་ཚོའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པ་དེས། ས་ལྷག་དང་གསེར་གྱི་གཏེར་ཁ་ལ་རྔམ་པའི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་མི་རིགས་དཀར་པོ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་འབྲངས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཁུ་སིམ་སིམ་ངང་ལྐོག་འཛུལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ཡིག་ཆ་སྤེལ་ནས་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བ་ནི། ཨ་རི་ནང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་དྲག་ཏུ་འབར་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་ཞིག་ལྷུང་རྒྱུའི་སྔ་ལྟས་དང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཡུལ་ལུང་ལ་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཇག་དམག་སླེབས་རྒྱུའི་སྔོན་བརྡ་ཡང་ཡིན་འདུག

དེ་འཕྲོར་ཕྱིས་འབྱུང་བརྒྱ་ཕྲག་གསར་བའི་ནང་། དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར་ནས་ཁོའི་མི་ཚེ་ནང་ཆེས་ཆེ་བའི་རྨི་ལམ་སྟེ་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་རྒྱུད་དཀར་པོ་རྣམས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་རྒྱུ་དམ་བཅའ་སྟོང་བར་གྱུར་བ། ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ། ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ ། ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ། རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ། མཐའ་མཇུག་དེར་སྤྱི་ལོ་༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་རྭ་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ། མཐའ་མ་དེར་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད། 3

སྨྲས་པ།

ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་མི་སི་སུ་ཕི་ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ཆུ་ཡིན་ནམ་ཅི།།

ཨི་ལི་ནི་སིའི་ས་སྤུངས་སྒང་འབུར་མེས་པོའི་མཁར་རྫོང་མ་ཡིན་ནམ།།

ཨོ་ཧ་ཡོ་ཡི་སྦྲུལ་གཟུགས་རིང་མོ་གནམ་རིག་ཤུལ་ལུས་ཡིན་པར་བཤད།།

ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་སྐྱ་མོ་སྐྱིད་སྡུག་ལོ་ཟླའི་དྲན་སྐུལ་ཉིད།།

ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་ངུ་བཞིན་བསྐྱོད་པའི་མིག་ཆུ་གྲང་མོའི་བརླན་གཤེར་ཡོད།།

པུས་མོ་རྨས་མར་ས་ལ་སྦེད་པའི་འཕར་ལྡིང་བྲང་སྙིང་ཚ་བོ་ཡོད།།

མྱ་ངམ་ཐང་དུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བཙན་གྱིས་བཙུད་པ་རྒོད་པོའི་ཁྱུ།།

ལ་རྒྱ་ཅན་གི་མི་རིགས་ཤིག་གི་གཏན་འདུན་ཆང་དང་ཤོ་ཡིས་འཁྱེར།།

ཕོ་རབ་རྒོད་པོའི་སྔོན་བྱུང་གཏམ་རྒྱུད་ད་ལྟ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་ནོར།།

ཞེས་ངལ་གསོ་ཅུང་ཙམ་བྱས་ནས། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད། ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་བཤད་སྟངས་དང་ཕྱིས་སུ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཐོག་ལ་འབྲི་མཁན་ཕྱི་མི་ཉམས་ཞིབ་པས་བཤད་སྟངས་མི་འདྲ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཁོང་ཅག་གི་སྐྱེ་ཁུངས་ནི་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རང་ཡིན་པར་བཞེད་ནའང་། ཕྱི་མི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་དག་གིས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་རྗེའོ་མི་རིགས་རེད་དང་། རོམ་ནས་མཆེད་པ་རེད། མཚན་མོ་གཅིག་གི་དུས་ཡུན་ནང་མཚོ་ནང་དུ་བྱིང་བའི་བཤད་རྒྱུན་ཡོད་པའི་ཨ་ཊི་ལན་ཊེའི་མི་རྒྱུད་དུ་འདོད་མཁན། ཤར་གླིང་གི་རྒྱ་མིའི་རྒྱུད་རེད་སོགས་ཟེར་ནས་ཁོང་ཚོ་ཨ་རི་སྐམ་གླིང་འདིའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་པར་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲུབ་གང་ཐུབ་ཐུབ་དང་ཚོད་བགམ་གང་ཡོང་ཡོང་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཁ་གྱེས་བའི་ཚོ་ཁག་བཅུའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་བའི་བཞེད་ཚུལ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་བར་མཁས་བླུན་མང་པོས་ཡིད་ཆེད་དང་ངོས་ལེན་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། བཞེད་ཚུལ་དེ་འདོན་མཁན་ལྟེ་བ་ནི་ཡི་ཤུ་རྙིང་མ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲྭ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་ནང་བྲིས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་ལུང་གི་ཡུལ་གོམས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ཞིག་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་མཚོ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བ་མ་ཡིན་པར་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པས་དུས་སྐབས་དེར་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཨ་མི་རི་ཀ་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་མཚམས་ཤིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་ཡང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཚོ་ཁག་དེ་ཨ་རིའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་དེ་དཀོན་མཆོག་གིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པའི་ལོ་ནས་མར་དེད་དེ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་༥༠༠་ཡས་མས་ཤིག་ཡིན་པ་གཏན་ཁེལ་ཡོད་འདུག

ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་ཡུལ་ལུང་མང་པོ་ནས་གདོད་མའི་མིས་སྤྱད་པའི་ཤུལ་ལུས་ཡོ་བྱད་ས་འོག་ནས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་རྙེད་སོན་དང་། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་ཉི་ཤུ་དང་སུམ་ཅུའི་ནང་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་མངའ་སྡེ་   ནེའོ    མེ་ཁོ་སི་ཀོ་ནང་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་གླིང་ཆེན་གྱི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་གསེབ་ནས་མདུང་མགོ་སོགས་རྙེད་སོན་དང་།ཡུལ་དེའི་ས་གནས་ཁི་ལོ ཝེ་སུ་ཟེར་བ་ནས་རྙེད་པའི་རི་གླང་ཆེན་པོའི་རུས་ཁོག་དང་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོ། མདུང་ཤིང་དྲང་མོ་བཟོ་བྱེད། རྡོ་ཆས་པགས་མཉེད་སོགས་རྙེད་པ་ཕྱིས་སུ་༡༩༦༠་ནང་གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་བར་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཡན་དུ་ཁུངས་འདེད་བྱས་པ་དང་། དེ་ཡང་ལོ་ཚོད་དེ་ཡང་མཉམ་པའི་དུས་རི་གླང་ལ་མདུང་མཚོན་བསྣུན་མཁན་རྔོན་པ་དེ་ཚོ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ཚོད་བགམ་བགྱིད་དེ་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གད་སྙིགས་ཁྲོད་དེད་ནས། ཁི་ལོ་ ཝེ་སུ་ནས་གཏེར་འདོན་བྱས་པའི་རི་གླང་གི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་ནང་ནས་རྙེད་པའི་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོའི་ལོ་ཚོད་དང་དུས་ཚོད་འགྲིག་པར་བྱས་ནས་མཁས་མིང་འཛིན་པ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་དུ་སླེབས་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་གསར་བ་ཞིག་ལ་འཇུས་འགོ་བརྩམས།

དེ་ཡང་། སྐབས་དེ་ནི་འཁྱག་བསྐལ་ཐ་མའི་དུས་ལ་འཁེལ་འདུག་ཟེར་ལ། འཁྱག་བསྐལ་གྱི་དུས་ནམ་ཟླ་ཧ་ཅང་གྲང་བར་གྱུར་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ཀྱི་ཆུ་ཕོན་ཆེན་པོ་འཁྱག་རོམ་གྱི་ངོར་བསྟིམས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་སྤྱི་ཁྲུ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྲི་ནས་ཨ་རིའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་ཤར་གླིང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་ཟམ་ཆུ་ཁར་འབུར་ཐོན་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་ལ། དེ་ལ་མིང་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཞེས་གདགས། དེ་ནས་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་ན་གནས་ངེས་མེད་དུ་འཁྱམས་ཤིང་ཆེ་ཟོག་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོ་ཁྱུ་བྱས་ནས་མཚོ་ཁར་བུད་པའི་སྐམ་ལམ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་སྣེའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་སླེབས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཨ་རི་གླིང་འདིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་ངོས་མང་ཆེ་བ་འཁྱག་རོམ་གྱིས་ཁེབས་ཡོད་པར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་དེ་ཚོ་དུས་ཡུན་གང་མཚམས་ཤིག་ལ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་མ་ཐུབ་པར་འཁྱག་པའི་དཀྱིལ་དུ་ཁེགས་པ་ན། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གནམ་གཤིས་དྲོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་འཁྱག་སུལ་ནས་རྐང་བགྲོད་བྱེད་སའི་བཤུལ་ལམ་བཏོད་པར་ཁོང་ཚོ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་རྒྱུའི་སྐལ་བ་བཟང་བཟང་ཤར་ཞིང་། དེ་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁ་བཀྲམས་པ་རེད་ཟེར།4

གོང་གི་འདོད་ཚུལ་དེ་ནི་རྒྱབ་རྟེན་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་མཁས་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་རྗེས་འབྲངས་བྱིངས་ཁ་མཐུན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་མོད་།ཡིན་ནའང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ངོར་བཞེད་ཚུལ་འདི་ཏག་ཏག་ཅིག་ཡོང་གི་མེད། ཁོང་ཚོའི་ངོར་ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མི་རིགས་དཀར་པོ་དེ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་བར་རྩད་གཅོད་དང་ཁུངས་འདེད་བྱེད་དོན་ནི། ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཡུལ་འདིའི་ས་ཆུའི་བདག་དབང་རྩོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་དང་། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་ནང་བཞིན་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་རེད་ཟེར་འདོད་དང་། ད་དུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་རྣམས་དང་ཐོག་ས་འདིར་སླེབས་སྐབས། ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིར་རི་གླང་ཆེན་པོ་དང་རྔ་མོང་། རྟ་ཆེན་པོ་སོགས་ཆེ་ཟོག་ཁྱུ་དང་ཁྱུ་བྱས་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡིན་པ་ལ། ཁྲག་ལ་རྔམ་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོས་མདུང་མཚོན་གྱིས་བསྣུན་ནས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་རྔོན་བརྒྱབ་པར་བརྟེན་ཆེ་ཟོག་རྣམས་རིགས་རྒྱུད་སྟོངས་པར་གྱུར་པ་རེད་ཟེར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ལ་བསྐྲུན་ཐབས་ཀྱིས་མི་རིགས་དཀར་པོས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་གང་བྱས་ལོ་རྒྱུས་ནག་པོ་དེ་ཚོ་བསུབ་ཐབས་བྱེད་པར་མཐོང་གི་ཡོད། 

ཡིག་ཚགས་ཁ་སྐོང་མཆན་ཡིག།

1༼ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་ཁྱོན་ཐེངས་བཞི་ལ་བསྐྱོད་ཅིང་། མཚོ་འགྲུལ་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་མཚོ་གྲུ་༡༧དང་ལག་གཡོག་༡༢༠༠་ནས་༡༥༠༠་འཁྲིད་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་བཙན་གཡེམ་དང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ཡ་ང་བ་བགྱིད་ཡོད་འདུག   &lt;ཨ་རིའི་འབངས་མི་ཕལ་བའི་ལོ་རྒྱུས།  A People's History of the United States&gt; ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ནང་། ཐེངས་འདིའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་”དམིགས་ཡུལ་ནི་གསལ་བོ་སྟེ། གསེར་དང་བྲན་གཡོག”་ ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཡང་། རྒྱབ་རྟེན་མི་ཤིགས་བྲག་རི་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཞིག་ནས་ “དེང་སང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཀ་ལམ་སྦི་སིའི་དུས་དྲན་ཉིན་མོ་ནི་མྱ་ངན་གྱི་ཉི་མ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་པ་ཁག་ཅི་ཡོད་”ཅེས་ཀྱང་གསུངས་འདུག་མོད། མང་པོ་ཟེར་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་མང་ཆེ་བ་ཟེར་ན་དོན་དངོས་དང་མཐུན་ལ། བདེན་པའི་གཏམ་ཞིག་ཀྱང་རེད་སྙམ།༽

2༼`ཨ་རིའི་ནུབ་དཀྱིལ་གྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་University of Wisconsin_Madison ་གྱི་ཨིན་ཊི་ཡན་རིག་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་བུད་མེད་སྐད་གྲགས་ཅན་Ada E. Deer་མཆོག་གིས་Indians ཞེས་པའི་དཔེ་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་གླེང་ནང་ “……༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་སྔ་རོལ་དུ། མཁས་པ་ཚོས་གཙང་བོ་ཆེན་པོ་Rio Grande ་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་བྱང་གི་མི་འབོར་ཚོད་རྩིས་དེ་ས་ཡ་བདུན་ནས་ས་ཡ་ཉེར་ལྔར་བར་དང་། སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་སུམ་བརྒྱ་ལས་མང་བ་ཡིན་པའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུ་འགོས་ནད་དང་། དམག་འཁྲུག སྡོད་ཡུལ་སྤོ་བཅུག་པ་དང་མུ་གེ་སོགས་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པ་དང་། དེང་སྐབས་ཚོ་ཁག་༥༦༧་ལས་མང་བ་དང་མི་འབོར་ཁྱོན་བསྡོམས་ས་ཡ་གཉིས་ལྷག་ཡོད……”་ཅེས་དང་། ཡང་། སྔོན་གླེང་དེའི་ནང་ཁོ་མོས་ “…..ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་བརྒྱུད་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་ཁག་གི་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་ས་ཡ་མང་པོ་ཨ་རི་གཞུང་ལ་ཤོར་ཞིང་།… ཆིངས་ཡིག་༣༣༧ གང་བཞག་པ་ཚང་མ་ཨ་རིའི་ངོས་ནས་བཤིག་པ་རེད།……..” ཅེས་སྡུག་སྐད་ཀྱང་ཤོར་འདུག

ཡིག་ཚགས་གཞན་དག་ན། མི་རིགས་དཀར་པོ་ནས་མཆེད་པའི་འགོས་ནད་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་གྲངས་འབོར་ནི་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་བསད་པ་དང་། མུ་གེས་ཤི་བའི་བསྡོམས་འབོར་ལས་ཀྱང་ཁ་གྲངས་མང་བར་བཤད་ཅིང་། ད་དུང་། དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ་ཉལ་ཆས་ནང་ནད་འབུ་བཏབ་དེ་ ཨིན་ཏི་ཡན་གྱི་ཐོག་ལ་འགོས་ནད་ཀྱི་དམག་དྲངས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་འདུག་གོ།༽

3༼ གོང་དུ་འཁོད་པ་ནི་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁོ་ནར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་ཆེ་གྲས་ཁག་ཟུར་འདོན་བྱས་པ་ལས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་ལྷུང་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་དེ་མིན། དེ་ལ་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་པོའི་རྫུན༽་གྱི་རྩོམ་པ་པོས། “ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོར་བཙན་འཛུལ་དང་གཞི་སྤོ་བྱེད་སྟངས་དེ་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ངོགས་ན་གནོངས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ལ། དུས་རབས་ལྔ་རིང་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་དྲག་སྤྱོད་དེར་སེམས་གཏིང་ན་བློ་བག་མ་བདེ་བར་གནས་ཡོད་པས། དང་པོ་དེར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་ས་སྟོང་དང་། མིས་འདུལ་སྦྱོང་བྱས་མེད་པའི་་ས་ཆ་གཤིན་པོ་ཞིག་གིས་ཁོངཚོར་སྒུག་བསྡད་ཡོད་པ་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་ཁོང་རྣམས་ཡུལ་དེར་འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་ཡོང་ཚུལ་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཁ་སྣོན་དུ། ཨིན་ཏི་ཡན་མི་རིགས་ནི་གླིང་འདིའི་ཡུལ་མི་ངོ་མ་མ་ཡིན་པར་གླིང་གཞན་ནས་གནས་སྤོ་བྱས་པ་ཡིན་ཚུལ་དང་། དེ་ཡང་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་གོང་ཏག་ཏག་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐམ་གླིང་འདིར་སླེབས་ནས་འཁུར་ཙ་ཐང་ལ་བཞག་མ་ཐག་ཙམ་ཡིན་པ་འདྲ་ཞིག་བཤད་དེ་སྐྱི་གཡའ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེའི་ཁ་གཞན་ཞིག་ཏུ་གཅུས་ཐབས་བྱེདཀྱིན་པ་རེད”་ཅེས་་གསུངས་ཡོད།༽

4 ༼ ཕྱིས་སུ། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་གནང་མཁན་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རྫས་རྒྱུན་༼ DNA༽་དེ་ཤར་གླིང་བྱང་སོག་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་མིའི་རྫས་རྒྱུན་དང་ཆ་འགྲིག་པར་རྙེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་དེས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཕྱི་གླིང་དུ་སྐྱེལ་མཁན་ཚོའི་གདོང་ལ་རྒྱལ་ཁའི་འཛུམ་མདངས་སྤྲད་ཡོད་འདུག་ལ།

སྐད་རིག་ཞིབ་འཇུག་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་པའི་་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བྱིངས་ཀྱི་སྐད་རིགས་༡༢༠༠་དང་སྐད་ཁྱིམ་༡༨༠་དེ་སྐད་ཁྱིམ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་བསྡུས་ཤིང་། མིའི་སོ་རིས་དང་སོའི་གྲུབ་ཚུལ་ལ་ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སོའི་ཚོམ་བུ་གྲུབ་ཚུལ་དེའང་རིགས་གསུམ་གྱི་ནང་འདུ་བར་མཐོང་ནས་ཁོང་རྣམས་དང་ཐོག་གླིང་འདིར་མཆེད་དུས། མཆེད་ཐེངས་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་སྔ་ཕྱི་དུས་སྐབས་མ་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་མཆེད་ཐེངས་གསུམ་བྱས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། བཤད་ཚུལ་དེར་འདོད་མོས་མི་བྱེད་མཁན་དང་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་ཡང་བྱུང་ཡོད་འདུག ད་དུང་ཉེ་བའི་དུས། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་ཁག་ཅིག་གིས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་ཨ་རི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་བཤད་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་སྟེ། ལོ་ངོ་སུམ་ཁྲི་སྔོན་དུ་འདེད་མཁན་དང་། ལོ་ངོ་བཞི་ཁྲིའི་གོང་དུ་ཚོད་རྩིས་བྱེད་མཁན་ཀྱང་བྱུང་འདུག དེ་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་སོག་པོ་ཡིན་ནམ།འཇའ་པན་ཡིན། རྒྱ་མི་ཡིན་ནམ་གཞན་ཞིག་ཏེ། འཁྱག་སྐལ་གྱི་དུས་ཁོང་རྣམས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོའི་ལྷོ་རུ་སླེབས་སྟངས་དེའང་འཁྱག་སུལ་གྱི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་མ་ཡིན་པར། ཀོ་གྲུ་ལ་བསྡད་དེ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་བརྒྱུད་ནས་མར་བབས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ལ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིར་མ་སླེབས་གོང་རོལ་དུ་གནས་འདིར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་མཁན་ཀྱང་ཡོད་པས་  ༼༡༤༩༡ སྟེ་   ཀ་ལམ་སྦ་སི་མ་སླེབས་སྔོན་གྱི་ཨ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་གབ་ཕྱུང་།    '''1491: New Revelations of the Americas Before Columbus༽'''་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་་གྱི་རྩོམ་པ་པོས་སྡོམ་ཚིག་ལྟ་བུར་ “…ལོ་ཚིགས་སོགས་བཞེད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཐོན་ཀྱིན་པས། མགོ་རྙོག་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལས་མི་འདུག”་ཅེས་་གསུངས་འདུག༽  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་མཆན་ཡིག

༡     བ་ཡིན སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ།     Vine Deloria, JR   

༢ དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།    Red Earth, White Lies

༣ ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར ཀ་ལམ་སྦི་སི།        Christopher Columbus

༤ ་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན      Reservations

༥ ཁི་ལོ ཝེ་སུ།                Clovis

༦ གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་ཐབས།    Carbon Dating

༧  འཁྱག་བསྐལ།      Ice Age

༨ སྦར་རིན་སྐམ་ལམ།    Bering Land Bridge      

'''ཨ་རིའི་ནང་བྱུང་བའི་ལོ་ཚིགས་སྟར་ཕྲེང་ཁ་སྣོན་མཆན་བུ།'''

༼༡༨༡༣ལོར༽   དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར།

༼༡༨༣༨་ལོར༽  ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ།  

༼༡༨༣༠་ནས་༡༨༥༠༽ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ །  

༼༡༨༦༤་ལོར༽ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ།

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་སྨད་དུ༽།   ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ 

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་ཕྱི་མར༽ རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ།

༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་ར་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་༼༡༨༥༠་ནས་༡༨༧༡་བར༽་དང་།  

༼༡༨༧༡ ནས༡༩༢༨བར༽།  ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ།

༼༡༩༦༡་ནས་ད་ལྟ་བར༽་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད།


2010 Sep 29   

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༢༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ནི་ད་ལམ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་ཚོན་རིས་གྱ་མ་གྱུ་འབྲི་མཁན་ཚོར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གདོང་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། དེབ་འདིའི་ལེའུ་རེ་རེ་ནས་གླེང་ན་མང་བར་འགྱུར་བས། ད་ལམ་ཕྲན་གྱི་རྩོམ་འདིའི་ཁ་བྱང་དང་འབྲེལ་བའི་ལེའུ་ཞིག་ལ་འཁྱུག་ཙམ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ལེའུ་བཞི་བ་སྟེ་མིང་ལ་༼ཟམ་པ་དམའ་བོར་ཐམས་ཅད་བརྒལ༽་ཞེས་ཟུར་ཟ་ཅན་གྱི་མཚན་ཞིག་གསོལ་ནས། ཚན་རིག་པས་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་རིག་པ་བཏོན་པ་དེར་ཁུངས་འཕེར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཚུལ་དང་། ཚན་རིག་ཟེར་བ་ནི་ལྷ་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཧ་ཅང་འགུག་ཤུགས་ཆེ་བའི་སྐྱ་བོའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ལ་གྱུར་ཡོད་པས། མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་ལ་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་སྦར་རིན་སྐམ་གྱི་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་དེ་ཚོས་ཚན་རིག་ལ་དད་པའི་དབང་དུ་ཕྱིན་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འདི་དང་དུ་བླངས་པར་བྱེད་ཀྱིན་པ་དང་། བཞེད་ཚུལ་འདི་སྤེལ་མཁན་མཁས་པ་དང་ཚན་རིག་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་མཁན་ཚོས། རྔོན་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་ཡུལ་ནས་བྱོལ་དེ་ཐོལ་བྱུང་ལ་བྱང་སྣེའི་སྤང་ལྗོངས་ཤིག་ལ་སླེབས་པའི་སྒྲུང་སྟབས་བདེ་ཡིན་མདོག་ཁ་བོ་ཞིག་ལ་ཁ་དཀྱུས་ནས་བཤད་ཏེ། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་བཤད་ཚུལ་དེའི་ངོར་གནས་བའི་དཀའ་གནད་མང་པོ་ཞིག་གླེང་སློང་བྱེད་རྒྱུར་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ས་དབྱིབས་ལ་བལྟ་དུས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་བར་རྒྱང་ཁད་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པས་བཤད་ཚུལ་དེ་མིན་སྣང་མི་འཆར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་མོད། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་བོ་དེར་ཞིབ་བལྟ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་ཡོད་ལ།

དེ་ནས། སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པར་གྲང་ངར་དང་འཁྱག་པ་སོགས་ཀྱི་འགོག་རྐྱེན་ཡོད་པ་མ་ཟད། སེ་སྦུར་རི་ཡ་རང་ནས་རི་རྒྱུད་མཐོན་པོ་ཁག་ཅིག་བརྒལ་དགོས་ཤིང་། ཨ་ལ་སི་ཀ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རི་བར་སླེབས་པར་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་མདུན་ལམ་བཀག་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྐབས་དེར་དེ་གའི་ཡུལ་མང་ཆེ་བ་ཆབ་རོམ་གྱིས་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་དང་། དེ་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་མི་འཛིན་མཁན་མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གི་གསུང་འབུམ་ནང་། དུས་སྐབས་དེར་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་དེར་སྡོད་མི་མང་པོ་མེད་པ་གང་ཞིག་ལ། གང་ཡོད་པ་དེའང་རྩ་ཆུ་དང་རི་དྭགས་འབེལ་བའི་ཀོ་ལེ་མ་གཙང་བོའི་ལུང་གཤོང་ན་ལྷོད་ལྷོད་ཀྱི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཀྱིན་ཡོད་ཚུལ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས། སྔོན་རྒྱག་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་གདོད་མའི་འབྲོག་མི་དེ་ཚོ་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་འགྲིག་བསྡད་པའི་སྒང་ལ་རང་ཡུལ་ནས་ཐོན་ཏེ། ལ་ལུང་དེ་འདྲ་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ་བརྒལ་ཏེ་སྒོ་ཟོག་ལ་བཟའ་རྩྭ་འབེལ་པོ་མེད་ཅིང་། རྔོན་རྒྱག་སའི་རི་དྭགས་ཀྱང་དཀོན་པོ་ཡིན་པའི་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་རྡོག་ཐོན་དང་། དེ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུའི་ངང་འཁྱག་སུལ་ནས་དོད་པའི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་བ་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་ལུང་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་བཅས་གསུངས་འདུག

དུས་སྐབས་དེར་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་སྐམ་ས་ཞིག་མཚོ་ཁར་བུད་ཡོད་མེད་ཀྱང་དོགས་པ་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་བྱས་ནས་། ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། ༼རྡུལ་ཕོར༽་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ལས་བཤད་པའི་ཨ་རིའི་ཆེ་ཟོག་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡང་ལོ་ངོ་ས་ཡ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྔ་རོལ་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་དཀྱིལ་ཤར་འབྲོག་ཐང་ལ་མཆེད་པའི་བཤད་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ།སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ས་ན་ལྷོད་ལྷོད་ངང་འཚོ་བའི་སྐུ་ཞབས་རི་གླང་གིས་རྟ་དང་རྔ་མོང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་སླེབས་པ་ཚོར་ནས། ལྕམ་མོ་ལ་བརྡ་སྐྱེལ། དེ་ནས་སེ་སྦི་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་གི་གླང་ཆེན་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོར་གཏམ་དེས་ཁྱབ། དུས་སྐབས་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡང་ཨ་རིའི་རྩྭ་ཆུ་འབེལ་བའི་འབྲོག་ས་ལ་ཐོན་གྱིན་པ་ཚོར་ནས། རི་གླང་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོ་གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་རང་རང་ས་ནས་རྡོག་ཐོན་བྱས་ཏེ་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡོང་སའི་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཨ་རི་འབྲོག་ཐང་ཁན་ས་སི་དང་། ནེལ་སྦི་ར    སི་ཀ་སོགས་ལ་རྡོག་ཐོན་བྱས་པ་རེད་ཅེས་ཟུར་ཟ་དང་། ད་དུང་། བརྩམས་ཆོས་གཞན་དག་ན། རྩི་ཤིང་དང་། ལྗོན་ཤིང་། རི་དྭགས་གཞན་དེ་འདྲ་ཡང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་གླིང་གཉིས་བར་ལ་ཕར་མཆེད་ཚུར་མཆེད་དང་། ཕར་འགྲུལ་ཚུར་འགྲུལ་བྱས་ཚུལ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུང་འདྲེན་དང་། ད་དུང་མཁས་པ་གཞན་ཞིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ནང་ཊ་ནོར་ཟོར་འབྲུག་ཆེན་ཡང་ཤར་གླིང་ནས་ཨ་རི་ལ་མཆེད་ལུགས་བཤད་ཡོད་པ་དེའང་ལུང་དྲངས་ཏེ། བཞེད་ཚུལ་དེ་རྣམས་རྩོམ་པ་པོ་དེ་ཚོའི་འཁྲུལ་སྣང་ལྟ་བུའི་རྟོག་འཆར་ཡིན་ཚུལ་དང་། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་རང་གི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་སྟེང་རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་གླིང་གཉིས་བར་ཕར་གཏོང་ཚུར་གཏོང་བྱས་ཡོད་ཚུལ། མཐའ་མཇུག་དེར་”སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ནི་མིའི་སེམས་ངོགས་ན་བློས་བསླངས་བྱས་པའི་རྟོག་བཏགས་འབའ་ཞིག་གོ”་ཞེས་སྡོམ་ཚིག་བརྒྱབ་ནས་ལེའུ་བཞི་བ་རྫོགས་པར་བྱས་འདུག

སྐབས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དངོས་གནས་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་པ་རེད་དམ་ཟེར་བའི་དྲི་བ་ཞིག་ཡིད་ལ་ལྷང་ལྷང་འཁོར་ཞིང་། གལ་སྲིད་མི་རྒྱུད་དཀར་བོ་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བར་མི་ཤི་རྟ་འགྱེལ་དང་ཤ་འཁོན་ཏིས་རྩོད། ས་རྩོད་ཆུ་རྩོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ་ཡིན་ན། གཅིག་བྱས་ན། རྒྱབ་རྟེན་བྲག་རི་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་མཐུད་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་ཚུལ་ཁུངས་འདེད་དང་རྩད་གཅོད་དེ་འདྲ་བྱེད་མེད་སྲིད་ལ། དེ་བཞིན། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་ཚུལ་སྨྲ་བར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་དང་ཁས་ལེན་མེད་པ་འདི་འདྲ་མིན་ཀྱང་སྲིད།         ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཤར་གླིང་དུ་གཏུགས་པའི་རིགས་པའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་སྡོང་རྒན་འགྱེལ་པ་བཞིན་ནུས་མེད་དུ་འགྲོ་གྱིན་འགྲོ་གྱིན། བཤད་ཚུལ་གསར་བའི་རིགས་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་ལྟར་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་ཨིན་ཊི་ཡན་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་མཁས་པ་ཚོ་ལའང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་མ་ཡིན་པར་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་འདི་རང་ནས་བྱུང་བར་སྒྲུབ་བྱེད་ཁུངས་བཙུན་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་མེད་ཐོག རང་ཡུལ་དུ་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ཤུལ་ལུས་གནའ་རྫས་མ་རྙེད་པ་དང་། ཉེ་རབས་སུ་ཁ་ཤས་ཤིག་རྙེད་པ་དེ་ཚོའང་། ཨ་རི་གཞུང་གི་རྒྱབ་རྟེན་ཡོད་པའི་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་མཁས་པའི་ཁྲོད་གདེང་འཇོག་དང་ངོས་ལེན་མ་ཐོབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཡང་ཡོད་འདུག

བདག་གིས་ནི་དེ་སྔོན་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཀློག་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་འགོ་རྩོམ་དུས། ཁོང་ཅག་ནི་སོག་པོ་རྩྭ་ཐང་དང་བོད་བྱང་ཤར་འབྲོག་ཐང་གི་མི་རིགས་ཞུང་ནུའུ་འམ། ཡང་ན་སྤྱང་ངམ་ཆང་གི་མི་རྒྱུད་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། ཞུང་ནུའུ་ནི་ཆེས་སྔ་བར་གྲགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔེ་དེབ་༼སྨྱུག་མའི་གླེགས་བམ༽་ནང་སོག་པོ་དང་། ཀན་སུའུ་ཡི་ཡུལ་ལུང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཅིང་།དྲག་པོའི་གཡུལ་འགྱེད་ལ་མཁས་ཤིང་། བཞོན་རྟ་རྐྱེན་པོ་ལ་བཅིབས་ནས་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་བཙན་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་ཆང་ངམ། སྤྱང་རིགས་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་རྒྱའི་རུས་བརྐོས་ཡི་གེ་ནང་རྒྱའི་ནུབ་བྱང་སྟེ་བོད་ཀྱི་བྱང་ཤར་རུ་འབྲོག་མིའི་འཚོ་བར་རོལ་བའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དང་། དེ་ཡང་ཡུལ་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་འབྲོག་པའི་ཚོ་ཁག་སྤྱི་ཡི་མིང་ཞིག་མིན་ནམ་བསམས་ཤིང་། མཚོ་སྔོན་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་ཀན་སུའུ་དང་། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སོག་ཡུལ། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སེི་སྦུར་རི་ཡའི་བྱང་ཐང་ལ་སླེབས་པ་ཡིན་པས། རྟ་བཟང་བུ་བཟང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་བྱང་ཤར་གྱི་མཐའ་སྣེ་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ལའང་སླེབས་ནས་སྦྲ་གུར་ཕུབ་ཞིང་། རྡོ་ཐབ་བཙུགས་ནས་མཚེར་ས་བཟུང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་སོགས་ལ་སླེབས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། གཅིག་བྱས་ན།མདོ་སྨད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་འབྲོག་ཊེ་ཁོ་ཊ་བར་རིགས་རྫས་སྐྱ་ཐིག་གསལ་ལ་མ་གསལ་བ་ཞིག་འཐེན་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་མོ།

ཡིག་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་རྩད་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དེ་འདྲ་ལས་སླ་བོ་དང་མགོ་རྙོག་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་འདྲ་སྟེ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་དེང་སྐབས་གནས་འཆའ་བའི་མི་རིགས་མ་འདྲ་བའི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་དང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ་ གྲུབ་མཐའ་ཁག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་གྱེས་འདུག་ལ། བཞེད་ལུགས་སྔ་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་མ་ཟིན་ཡར་སྔོན་དུ་༼ལོ་ངོ་ཁྲི་ལྔ་ནས་དྲུག་སྔ་རོལ་དུ༽་མིའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་དོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཤིག་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་གླིང་སོགས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་མཆེད་དེ་དེར་ཡོད་ས་གནས་གདོད་མའི་ཡ་ཐོག་འགྲོ་མི་རྩ་མེད་དུ་བཟོས་ཤུལ་ནས་གནས་ཡུལ་ཟིན་པར་འདོད་ལ། བཞེད་ཚུལ་འདིར་དེང་སྐབས་གནའ་རྫས་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཚོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་རྙེད་ནས་པའི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཟིན་པའི་ཡ་ཐོག་ཀེང་རུས་དང་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་ནས་རྙེད་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་ཞིབ་བསྡུར། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པས་རིགས་རྫས་སྐུད་ཐག་ཕྲ་མོ་ཊེ་འན་ཨེད་ཐོ་གཏུགས་དང་ཁུངས་འདེད་བྱས་ནས་ར་སྤྲོད་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་རྙེིད་ཡོད་འདུག་ལ། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག།

བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་དུ་ཡ་ཐོག་སྤྲ་མི་མི་རུ་ཡོངས་སུ་མ་འགྱུར་གོང་རང་ཡུལ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་རོགས་ལ་མཆེད་ནས་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤྲ་མི་མིའི་རྣམ་པར་བྱུང་བར་སྨྲ་ལ། བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་འདི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ལོ་ཚིགས་མ་གཏོགས་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཞེད་སྟངས་དང་མཐུན་པའི་ཆ་འདུག་ལ། འབྱུང་ཁམས་ཚན་རིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕྱི་མོར་འབོད་པའི་བརྡར་ཝུན་གྱི་གསུང་རྩོམ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། ༽་ནང་ “''In the future…………..much light will be thrown on the origin of man and his history”''ཞེས་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་མིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་འབྱུང་འགྱུར་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག་ལ། སྐད་ཆ་དེ་ནི་༡༨༥༩་ལོར་ཐོན་པ་ཞིག་དང་། གལ་སྲིད་མ་ནི་བཀའ་འབུམ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་མཛད་པ་ཡིན་ན། བོད་མིས་རང་རིགས་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་ཚུལ་གྱི་སྐྱ་ཐིག་རགས་པ་ཞིག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ནས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་རང་བྱུང་ཚན་རིག་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་གིས་མི་ནི་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་ལ། བརྡར་ཝུན་གྱི ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས༽་པར་ཏུ་བཏབ་ནས་ལོ་ངོ་བཞིའི་རྗེས་སྟེ་༡༨༦༣་ལོར་ཁོང་གི་ལྟ་གྲུབ་སྲུང་མཁན་སྒོ་ཁྱི་བཙན་པོ་རུ་འབོད་ཅིང་། མིའི་ལུས་ཁམས་གྲུབ་སྟངས་རིག་པ་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ ་ཡིས་སྤྲ་མི་དང་མི་མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽་ ཞེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱས་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རིག་པ་སྨྲ་བའི་མཁས་པའི་དེད་དཔོན་གྱི་ཆོ་ལོ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཁོང་གིས་བཞེས་འདུག

བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྩོམ་རིག་གི་གླེགས་བམ་ཁྲོད་སྔ་མོ་ནས་ཡི་གེར་འཁོད་ཡོད་པའི་བོད་མི་གདུང་དྲུག་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་དཔེ་ཆ་རྙིང་བ་དེ་འདྲའི་ནང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་ཧབ་ཐོབ་རྒྱག་བཞིན་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་ཆུ་འགོ་ལྟ་བུར་བགྲང་ནས་དེ་ལ་འགྲེལ་ཆེན་འགྲེལ་ཆུང་པོ་ཏི་བརྒྱ་ཕྲག་ལོངས་བ་བརྩམས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཧ་སུ་ལེའི་༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽ དང་བརྡར་ཝུན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་གཞན་ཞིག་སྟེ་༼མིའི་བྱུང་བ༽་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ནང་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས་ངོ་མཚར་བའི་ཆེ་བསྟོད་ཕུལ་ཡོད་པ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་བཤད་ཆོག།

འོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར།་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཤད་སྟངས་དེ་ད་དུང་ཡང་ལྷ་སྒྲུང་དུ་གདགས་ནས་ཟུར་འདེད་དང་། ཁེར་རྐྱང་། སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད་པ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་དང་ཁོང་ཚོའི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་རང་གི་རིག་གནས་ལ་ཚན་རིག་ཟེར་བའི་མིང་རྫིག་པོ་ཞིག་བཏགས་ཞིང་། དེ་ནི་བདེན་རྫུན་གྱིན་ཁྲུན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་མ་འཁྱོག་ཚངས་ཐིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རིང་ཐུང་དང་མཐོ་དམན་ཀྱང་ཐིག་ཤིང་དེའི་ངོར་ཚད་འཇལ་བྱེད་ལ། ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་རིགས་པ་ས་ལ་བརྡབ་བས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་། རིགས་པ་འདོན་པ་པོ་གང་ཟག་གམ་མི་རིགས་དེའི་ཤ་མདོག་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་ལའང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞིག་མིན་པས། བོད་ཀྱི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་འཛམ་གླིང་མིའི་རིགས་བྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བཞུགས་གྲལ་དུ་སྙེག་པའི་དུས་ཤིག་འཆར་སྲིད་དམ། གཅིག་བྱས་ན་དེ་འདྲའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཤར་སྲིད་ནའང་ཐང་།

དེ་ནས། ངེད་ཅག་མེས་པོ་གོང་མ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ན་ཡོད་པའི་མི་དྲེད་དང་གངས་སེང་། ཁྱུང་ཆེན་དང་འབྲུག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་ཞིང་། གདོད་མའི་སེམས་ཅན་དེ་ཚོ་ངེད་ཅག་གི་ཡབ་མེས་སྔོན་མ་དེ་རྣམས་དང་དུས་ཐོག་གཅིག་ལ་གངས་རི་རྭ་བས་བསྐོར་བའི་གནའ་བོའི་བོད་ཡུལ་དེར་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས་ལོས་ཡིན་སྙམ་ཞིང་། དུས་འགྱུར་ཀྱི་ཁུག་པ་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ནས་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོའི་བརྡབ་གསིག་ཁྲོད་འཚོ་བྱེད་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་འཁྲུག་པ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་རྩ་སྟོངས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ་བསམ་ཞིང་། ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ན། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་གྱི་འོག་གམ། གངས་རིའི་རྟིང་ངམ། མཚོ་ཡི་ཞབས་སམ། ཡང་ན། དུས་བཞིར་གྲང་རླུང་འུར་འུར་ལྡང་བའི་བྱང་ཐང་གི་ས་འོག་ནས་བོད་པ་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་པ་དེ་འདྲས་གངས་སེང་གི་རུས་ལྷག་དང་། འབྲུག་དང་ཁྱུང་ཆེན་མི་དྲེད་ཀྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཟིན་ཐོར་འགོད་པའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་རེ་སྙམ་ཞིང་། དེ་དུས། སྙན་ངག་པ་དེ་འདྲས། གངས་ཀྱི་སེང་གེ་ཁ་བའི་གཏིང་ལ་ཉལ།། སྒྲོ་བཏགས་མ་ལགས་ཨ་ཕོས་མངོན་སུམ་མཇལ།། ཞེས་སེང་རུས་དང་ཁྱུང་རུས་འབྲུག་རུས་མི་དྲེད་ཀྱི་རུས་པ་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཁྲག་མང་པོ་ཟིན་པ་དེ་འདྲ་ལག་ཏུ་བླངས་ནས་གདུང་དམར་བོད་ཀྱི་ཡབ་མེས་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་དད་པའི་མིག་ཆུ་ཁྲུམ་ཁྲུམ་གཏོང་ཞིང་སྐྱོ་བའི་གདུང་འབོད་ཤུབ་ཤུབ་བཟློ་བའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་འཆར་ན་ཐང་ཞེས་རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་འདུ་འཛི་རྦ་ཀློང་རབ་ཏུ་འཁྲིག་པའི་ནེའུ་གཡོར་ཁུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཤག་གཡར་མའི་ཕུག་པ་ནས་༢༠༡༠།༩།༢༨ཉིན་རྗོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

སྔོན་བྱོན་ལོ་པཎ་མཁའ་ལྡིང་གཤོག་རླབས་དུས་མཐའི་བདག་འདྲ་སྦྲང་འཕུར་ཙམ་ཡང་འེ་རེད་ལགས།།

མེས་པོའི་ལྗགས་རྩོམ་གངས་ཀྱི་ཀླུང་ཆེན་བདག་གི་འདི་འདྲ་འདམ་བུའི་ཆུ་རྙོག་རེད་དམ་ཅི།།

ཕ་སྐད་དྭངས་མར་ཆུང་ནས་འདྲིས་པའི་བརྩེ་དུང་ཟབ་མོ་གཞན་སྐད་གཡོན་མས་མ་འཕྲོག་པར།།

ཐོན་མིས་གནང་བའི་ངག་གི་གཏན་གྲོགས་ཀ་མད་སུམ་ཅུར་དགའ་བ་མཚོན་ཕྱིར་ངས་འདི་བྲིས།།

2010 Sep 29  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡    རིགས་རྫས།    DNA

༢ ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་བཞེད་ཚུལ།     Out of Africa Model

༣   ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ །   Multiregional Continuity Model

༤ བརྡར་ཝུན།     Charles Darwin

༥  ༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས།༽  Origin of Species 

༦ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ།     Thomas Henry Huxley

༧ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས། ༽    Evidence as to Man’s Place in Nature

༧༨     The Descent of Man     མིའི་བྱུང་བ།   

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༡ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ནགས་ཀློང་གི་སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ་དང་མཆིམས་ཕན་ཛེ། ཤར་གླིང་མ་ལི་ཞི་ཡ་དང་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་ནགས་ཚལ་གྱི་སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན་སོགས་མིའི་ཤ་ཚུགས་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་རྣམས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས། སྲོག་ཆགས་ཚན་རིག་ལ་མཁས་བ་དང་རིགས་རྒྱུན་རྡུལ་རྫས་ཡི་བརྟག་དཔྱད་ནི་མི་དགོས་་པར། ཁོང་ཚོ་ནི་ངེད་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ངང་གིས་སླེབས་ཤིང་། ཁོང་ཚོའི་ཤ་ཚུགས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལས་འུ་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་དང་འདྲ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ལས་ལོགས་སུ་ཆད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་རིགས་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་རྙེད་ནའང་།སྔོན་ཚེ་བོད་ཀྱི་སྨྱུག་ཐོགས་པ་དག་གིས་༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ཕྱིས་སུ་༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་སོགས་མཛད་དུས། བོད་པ་རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་མིའི་ཚུགས་ཀ་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་དེ་འདྲ་དངོས་སུ་མཐོང་བའམ།ཡང་ན་སྤྲ་མ་མའི་ཀེང་རུས་དང་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་མ་མཆིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ། སྐབས་དེར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་། སོག་པོ་དྲི་གུ་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་བསྟན་བཅོས་དང་ངག་རྒྱུན་གང་རུང་ནའང་། ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་སམ། ཡང་ན་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ངོས་ཀྱི་མིའི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ནི་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་པས། རང་རིགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་དེ་དག་གིས་གསར་མཛད་དགོངས་པ་ཞིག་དང་། མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་ལས་ཚུར་བླངས་ཤིག་མ་ཡིན་པར། གདོད་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡིག་ཐོག་ལ་བཀོད་པ་ཞིག་རེད་སྙམ་ལ། སྤྲེལ་ལས་མི་ཆད་པའི་བྱུང་བ་ཡིག་ཐོག་ལ་སྔ་ཤོས་ཀྱང་བོད་པའི་ངག་རྒྱུན་དེ་ཡིན་པར་སྣང་།

དེ་བས་ཀྱང་དེ་ནི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན་ཡ་ཐོག་བོད་མིའི་སྤྲེལ་སྲིན་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རབས་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་ཏེ ། བོད་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཡིན་ཚུལ་དང་ཚུལ་དེ་ཅི་ལྟར་ཡིན་པ། བོད་མིའི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེའི་ལྷ་མཆོག་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཅི་འདྲ་ཞུགས་ཡོད་པའི་སྐོར་ཡིན་ཞིང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་དང་། རིགས་པའི་ངར་ཁ་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱད་འདུག་པ་དང་། སྐབས་དེར་བོད་མི་རིགས་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་ཁོང་གི་བཟང་བོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་ཤར་བསྐྱོད་དང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་བརྩེ་དུང་དང་དགའ་བའི་ཕུད་ཀྱང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཡོ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས། རང་རེའི་མེས་པོའི་བྱུང་བ་དེར་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ཞིག་ལས་བརྒྱུད་པའི་འབྲེལ་ཐག་ཅིག་མི་དགོས་བར། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཐད་ཀར་བྱུང་བར་བྱས་ནའང་ཆོག་མོད། དེ་ལྟར་མ་བགྱིད་པར། སངས་རྒྱས་ཤཀྱྰ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མའི་ཞལ་ཆེམས་དང་།འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་ནུས་མཐུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་བཞེད་སོགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ལ་བརྒྱུས་ནས་བོད་གངས་ཅན་ཏུ་འཇུག་པར་བྱས་པ་དེས། བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་ཆད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག སྐབས་དེ་ཤད་ནས་གཡོལ་ཏུ་མི་བཏུབ་པར་བོད་མིའི་ཁ་རྒྱུན་ན་ཆད་པ་མེད་པར་གནས་ཤིང་། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་[༡]སྟོད་ཆའི་ལེའུ་སོ་བཞི་བ་སྟེ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བོད་མི་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ་དང་། ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མའི༽[༢]་ཟང་ཟིང་གིས་བཏུལ་བའི་ལེའུ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽[༣]་གི་བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ནས་ཆད་པའི་སྐོར་ཞེས་པའི་ལེའུ་སོགས་ལ་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། བོད་མིའི་མཆེད་ཁུངས་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་པ་རྩོད་མེད་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ། མཆེད་རིམ་དེའང་སྤྲེལ་གྱི་གནས་རིམ་ནས་སྤྲ་མ་མིའི་གནས་བབས་ལ་ཆད་པ། ཁ་ཟས་ཀྱང་ཐོག་མའི་དུས་རི་སྐྱེས་ཤིང་ཏོག་དང་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་པ། དེ་ནས་རིགས་རྒྱུད་མང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན་ཡ་ཐོག་ནགས་ཚལ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ། མཐར་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་དང་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གཤིས་བཟང་བའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་འབྲུ་བཏབ་པ་དང་ཐང་དུ་གནས་སྤོ་བགྱིད་དེ་སྡོད་ཁང་དང་མཁར་བརྩིགས་པ་སོགས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་དུ་མའི་དུས་ཡུན་ནང་འབྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོ་ཞིག་ལེའུ་ཐུང་བ་རེའི་ནང་སྐྱ་ཐིག་ཙམ་གསལ་འདུག་ལ། དེ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རིག་པའི་ལམ་ནས་ཀྱང་དཔྱད་རིན་དང་བལྟ་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག

ཕྱི་རྒྱལ་བ་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ཞི་མི་དང་ནགས་བྱི་ཡི་གཟུགས་བོངས་ལྟར་ཆུང་བའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ Bush Babies, Lorises, Tarsiers, Lemurs ་སོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༣༤་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་ད་ཡོད་སྤྲེའུ་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་དེ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ། སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ཆད་ཡོང་སའི་གདོད་མའི་སྲོགས་ཆགས་དེ་འདི་རེད་ཅེས་ད་བར་དུ་ཚན་རིག་པ་སུས་ཀྱང་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ཐུབ མི་འདུག་ལ། མ་འོངས་བར་ཡང་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་། ད་བར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ཁྲོད། ཊར་སེའར Tarsier ་ཞེས་པའི་མིག་རིལ་ཤེལ་སྒོང་དང་འདྲ་བ་དེར་སྲོག་ཆགས་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕུང་བོའི་གྲུབ་ཚུལ་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས་ཆོས་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་ལྗོན་ཤིང་སྟེང་སྤྲེའུ་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་དང་། མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་ཀྱང་བྱེད།

འོན་ཏེ། མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པས་སྤྲེའུ་འབྱུང་ཁུངས་དང་འབྱུང་རིམ་ཐད་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མི་བྱེད་པར། མིའི་རིགས་ནམ་ཞིག་ལ་ཅི་ལྟར་གང་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་ཆེད་དམིགས་རྩད་ཞིབ་དང་དཔྱད་པ་བྱེད་དེ། ཁོང་ཚོའི་ལུགས་ལ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༧་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྔ་རྡུམ་སུག་བཞི་སྤྲ་ཡི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་ཐུབ་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་པར་བཤད་ལ། [༤] ཁྲག་རྒྱུན་བརྟག་དཔྱད་ཚན་རིག་པས་ཚིག་ཐག་ཆོད་པོའི་ངང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ ནི་དེང་འཛམ་གླིང་འདིར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་སྤྲ་ཡི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་ཉེ་ཤོས་དང་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་བདུན་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་སུག་བཞི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་གཉིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་གཅིག་ནས་རིགས་རྒྱུད་སོ་སོར་གྱེས་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད།

མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་ནང་ཚན་རིགས་མ་འདྲ་བ་མ་མཐའ་ཡང་དྲུག་ཙམ་དང་། གཅིག་བྱས་ན་དེའི་ཉིས་ལྡབ་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་མི་དང་འདྲ་བར་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་། གཤིས་སྤྱོད་དང་ཁ་ཟས། སོའི་གྲུབ་ཚུལ་དང་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད། རུས་སྒྲོམ་གྱི་གྲུབ་སྟངས་སོགས་སྤྲ་དང་ཆེར་འདྲ་བ་ལས་མི་དང་འདྲ་བའི་ཆ་ཉུང་བ་ཡིན་འདུག

དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་༥་ཙམ་གྱི་དུས་ཡུན་ཁྲོད་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་རྣམས་སྐབས་དེའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་དང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་ལུང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཚམས་པར་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཞིང་། མཐར་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་ཀྱི་རིགས་མང་ཆེ་བ་ཤུལ་རྒྱུན་ཆད་འདུག་ཀྱང་། དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་རིགས་གཅིག་བར་བརྒལ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་བརྡབ་གསིག་ཛ་དྲག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཏེ། མིའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་ལམ་དུ་མུ་མཐུད་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་འདུག

ལོ་ཚད་ས་ཡ་༤ .༤་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨའར་སྡེ་དང་། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣.༢་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་ལོ་སེ ། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢.༥་ཅན་གྱི་ཐོང་བུའི་ཀ་ལི་སོགས་ནི་མིའི་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་ཚོའི་ཚབ་མཚོན་གྱི་འགྱུར་རྡོའི་དཔང་རྟགས་ཚད་འཕེར་དང་མིའི་རིགས་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་ཚད་མཐོའི་གདེངས་འཇོག་ཐོབ་མཁན་གྱི་གྲས་ཡིན་འདུག། [༥]

ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ནི་མིའི་འཕེལ་རིམ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་སྟེ། སྐབས་དེ་ཚོད་ཅིག་ལ་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་ཤེས་རྒྱ། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་བཟོ་རྩལ།ཕུང་པོའི་གྲུབ་ཚུལ་སོགས་མིའི་ཁྱད་ཆོས་མང་བར་ལྡན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ ཞེས་པའི་རིགས་རྒྱུད་དེ་བྱུང་འདུག་ལ། དེ་ནི་སྤྲ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་མང་བ་ལྡན་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་ས་མཚམས་ལས་བརྒལ་ཏེ། མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཆེར་ལྡན་ཞིང་། མི་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་སྦྱར་རུང་བའི་གནས་བབས་ལ་སླེབས་ཡོད་འདུག [༦]

༡༩༨༤ ་ལོར་ཏུར་ཀ་ན་མཚོ་འགྲམ་དུ་རྙེད་པའི་གཏེར་འགྱུར་ཀེང་རུས་ བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན་ནི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་འདུག་ལ། འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ནི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡.༥ ཙམ་དང་། བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ནའི་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་རུས་སྒྲོམ་གྲུབ་སྟངས་སོགས་དེང་རབས་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག   རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས། ༽་ཞེས་པའི་ཀླད་ཀྱི་གཏམ་ནང་། “འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ནི་མེ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དང་། དམར་ཟས་ཐོབ་ཆེད་རྔོན་རྒྱག་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ།དེང་རབས་མི་ལྟར་རྒྱུག་རྩལ་ལྡན་མཁན་ཐོག་མ། ཀླད་པའི་ནང་སྔོན་འཆར་གདིང་དེ་རྡོ་ཆས་ཡོ་བྱེད་བཟོ་མཁན་ཐོག་མ། རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་ཕྱི་ཡུལ་སྙེག་མཁན་ཐོག་མ་དང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་ཚད་ངེས་ཅན་གྱི་སྐད་བརྡ་ཡོད་མིན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་ཡང་། ཁུངས་སྣེ་ཁ་ཤས་ལས་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་མཆིས” ་གསུངས་འདུག

འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་བྱང་དུ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་ཏུ་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱག་ནག་བར་སླེབས་ཡོད་འདུག་ལ། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་འགོ་སྟོད་དུ་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ཉེ་མཐའི་འབྲུག་རུས་རི་བོའི་བྲག་ཕུག་ནས་རྙེད་པའི་པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྨད་དུ་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་འཇའ་བ་ནས་རྙེད་པའི་འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ་སོགས་ནི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་་ནས་མཆེད་ཡོང་བའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དང་། ཉེ་བའི་ཆར་འཇོར་རྗི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་བརྒྱད་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་ཚད་ཡིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་པ། ད་བར་ཨེ་ཞི་ཡའི་ཡུལ་ལུང་ནང་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་མིའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཡིན་འདུག་ལ། གསར་རྙེད་འགྱུར་རྡོ་དེས་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ཐད་ཡང་བསྐྱར་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་བཟོས་ཡོད་འདུག

མཐར། ངེད་ཅག་དེང་རབས་མཛངས་མིའི ་བྱུང་བ་ནི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་རྩོད་གླེང་ཅན་གྱི་ལེའུ་ཞིག་དང་། ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ དང་ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་གྱི་འདོད་ཚུལ་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ཡོད་ལ། སྔ་མ་ལྟར་ན། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ཡས་མས་དེར་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་མཆེད་དེ། འཚོ་གནས་ཁོར་ཡུག་དང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་རང་གཤིས་མི་འདྲ་བའི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་རིམ་གྱིས་རིགས་རྒྱུད་བསྲེས་སྤེལ་དང་།ཡུལ་སོ་སོའི་རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པར་དེང་རབས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ།

འདོད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན། མི་ལོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་ནས་ཉིས་འབུམ་སྔོན་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་རུ་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནང་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་གདུང་རྒྱུད་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་རིམ་གྱིས་མཆེད་དེ། ཡུལ་དེ་དག་ནང་གི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་བཅད་ཤུལ་དུ་ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ལྔ་ཁྲི་ནས་དྲུག་ཁྲི་ཡས་མས་སུ་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་བཙན་ས་ཟིན་པར་འདོད་ལ། འདོད་ཚུལ་དེའི་རྒྱབ་རྟེན་ནི། ད་སྔ་ཕན་ཆད་དེང་རབས་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧླུ་རི་ཀ་ལས་གླིང་གཞན་དུ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་ཕུང་ནང་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་དུ་བུ་རྒྱུན་ཆད་ཟིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཁྲག་རྒྱུན་རྫས་རྡུལ་བསྲེས་སྤེལ་མངོན་གསལ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་པོའི་ཕྲ་ཕུང་ནང་གི་མ་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཟེར་བ་རིགས་འདྲ་ཡིན་པར་མ་ཟད། མ་བརྒྱུད་རྫས་རྡུལ་དེའི་མཆེད་ཁུངས་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་བསྐྱེད་མ་ཞིག་ལ་ཁུངས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡིན།

2011 Feb 4    

ཐ་སྙད་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ།  Gorilla

༢  སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ།   Chimpanzee 

༣ སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན།   Orangutan

༤ རི་ཆར་སྒྲི     ལི་ཁེ།   Richard Leakey

༥ ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་   ཨའར་སྡེ།   Ardi

༦ ཐོང་བུའི་ཀ་ལི།  Taung Child

༧  ཀེང་རུས་ལོ་སེ།  Lucy

༨འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས།  Homo erectus

༩  བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན།   Turkana Boy

༡༠ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་༽     The Origin of Humankind

༡༡   པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ།   Peking Man

༡༢  འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ།    Java Man

༡༣ དེང་རབས་མཛངས་མི།    Homo sapiens

༡༤  ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ།         Multiregional Continuity Theory 

༡༥   ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་ གྱི་བཞེད་ཚུལ།      Recent “Out of Africa” Theory 

༡༦ རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ།     Mt.DNA                  

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༢ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

འགྲོ་མིའི་མཆེད་ཁུངས་དེ། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ཁོ་ན་ལས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལ་རྩད་གཅོད་དང་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་མེད་པ་ནི་མིན་ཡང་། ༡༨༧༡་ལོར་པར་སྐྲུན་བགྱིས་པའི་༼མིའི་བྱུང་བ ༽་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་ནང་། སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་ཆེན་མོ་ཊར་ཝུན་གྱིས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་ཡིན་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ལུང་བསྟན་ཕེབས་པ་ལ་བརྟེན།དུས་རབས་གོང་མའི་སྟོད་ནས་མིའི་མེས་པོའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྩད་གཅོད་བྱེད་མཁན་ཐོག་མིའི་གྲས་དང་། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ མ་རེ ལི་ཁེ་ཟུང་གིས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁེན་མྱ་ དང་ཐན་ཛན་ནི་ཡའི་ནང་ཡ་ཐོག་མིའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་དང་ཤུལ་བཞག་རྩད་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གི་བུ་རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་དང་། ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་ *  སོགས་མི་རྒྱུད་བྱུང་རབས་ཚན་རིག་པ་གཏེར་སྟོན་ཆེ་ཆེ་གྲགས་གྲགས་མང་བོ་ཞིག་འདས་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ལྷག་རིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཁེབས་སའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་ནས། ས་བསློགས། བྲག་བརྐོས། རྡོ་ཕྱེ་བཙགས། ས་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ལུང་ཤུར་དང་། གྲོག་རོང་རེ་རེའི་ནང་ཕྱིན་ནས་གྲོ་མ་བརྐོ་བརྐོ་དང་། ཞིང་ཁ་ནས་སྙེ་མ་འཐུ་འཐུ་བྱས་ཏེ། ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་ལྷག་འགྱུར་རྡོ་ཆག་དུམ་ཞིག་ཡན་ཆད་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་བའི་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣་ནས་༥་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༥ ཕྱེད་སྔོན་དུ་ཡ་ཐོག་མེས་པོས་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་པའི་རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༦ ་སྔོན་ཙམ་ལ་མེ་རིའི་ཞུན་ཐལ་སྟེང་བཞག་པའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རྐང་རྗེས་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དུ། རིགས་རྒྱུད་རྫས་རྒྱུན་ཆེད་མཁས་ཚན་རིག་པས་དེང་རབས་མིའི་འགོ་ཁུངས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁུངས་གཏུགས་པ་དང་། མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཡིན་པའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁོ་ནར་གནས་འཆའ་བ་སོགས་ལ་བརྟེན། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་འདོད་ཚུལ་དེ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་། བཤད་ཚུལ་དེའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག

ཡིན་ནའང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པའི་ལོ་ཚད་དང་མཉམ་པའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ། མེས་བོའི་རྐང་རྗེས་སོགས་མ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དག་ནི་མིའི་འགོ་ཁུངས་མིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བོད་ཡུལ་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་ཡི་རིགས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་བར་བརྒལ་དུས་སྐབས་དེར། ཧི་མ་ལའི་ཡའི་མཐོ་ཚད་མཚོ་ངོས་ལས་མི་ཊར་༡༠༠༠་ཙམ་མ་གཏོགས་འཕགས་མེད་པས། རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་ནས་ལྡང་ཡོང་བའི་དྲོད་འཇམ་དང་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་བུ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ངོས་ནས་བྱང་ངོས་བར་རྒྱུ་ཞིང་། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་༡༠ºC(50ºF)་ལས་མཐོ་བ་དང་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་ཆར་བ་འབེབས་ཚད་མི་ལི་མི་ཊར་༢༠༠༠(mm)་ཡིན་པས་སའི་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་གི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་བ་དང་། ཧི་མ་ལ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་གཏེར་ནང་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་དུ་སྐྱེས་པའི་རྩི་ཤིང་དང་འབྲུ་སྣའི་དཔང་རྟགས་རྙེད་པ། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ནས་༥་བར་གྱི་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་གི་སྲོགས་ཆགས་རི་རྟ་རྨིག་གསུམ་པའི་འགྱུར་རྡོའང་བོད་དུ་རྙེད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པའི་ཡབ་ཆེན་ཞིང་གཤེགས་ཅ་ལན་པོ་ཡིས། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྤྲ་དང་སྤྲེའུ། མིིའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་བསྡད་ཡོད་པས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་མིའི་འགོ་ཁུངས་འཚོལ་ཞིབ་སྣང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་གསུངས་ཡོད། [༧]

༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽་ནང་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྐོར་ལ། “ … … དེ་ནས་ཡང་བོད་ཡུལ་ཁ་བ་ཅན་དེའི་སྟོད་ཁམས་གསུམ་ན་གངས་རི་དང་། བྲག་རི་དང་། གཡའ་རིའི་ར་བ་ན་སེངྒེ་དང་ལྕེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པའི་གཅན་གཟན་སྣ་ཚོགས་དང་། ཤ་རྒོ་སྙན་ལ་སོགས་པ་རི་དྭགས་སྣ་ཚོགས་གནས་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་དང་ནགས་ཀྱི་ར་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་པས་དབང་བྱས། སྨད་ཁམས་གསུམ་ན་ནགས་ཀྱི་ལྗོངས་དང་། མཚོ་དང་མཚེའུ་དང་ནེའུ་སིང་གི་ར་བ་ན་འདབ་ཆགས་ཀྱི་བྱ་སྣ་ཚོགས་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ལ་སོགས་པ་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་ཏེ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་ཡེ་མེད…”ཅེས་སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི། སྨད་ཁམས་གསུམ་སྟེ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་རྒྱུད་ནི་ནགས་ཚལ་དང་མཚོ་དང་མཚེའུས་ཁེངས་ཤིང་། འདབ་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྲོགས་ཆགས་གླང་པོ་ཆེ་དང་།ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ཡང་ཡོད་པས་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཚ་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་ལ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་གསུངས་བས། སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་གཞི་ནས་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པས་ཁེངས་ནས་ཡོད་པས་སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་བཟའ་ཚོ་གཉིས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མང་དུ་སྡོད་པ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ནགས་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁེགས་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། རི་བྲག་དང་སྤང་ནའང་འཚོ་སྡོད་དང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་རྐང་གཉིས་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ཡང་ཅུང་འདྲ་བ་མིན་ནམ་སྙམ།༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དུའང་སྐབས་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་གོང་གི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གསུངས་ནས། དེ་མུར། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ “བུ་དྲུག་བྱུང་སྟེ།ཕ་སྤྲེའུ་ཡིན་པས་ལུས་སྤུས་ཁེངས་བ། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ཡིན་པས་མཇུག་མ་མེད་པ། ”་དང་། “དེ་རྣམས་ཀྱང་གདོང་དམར་བ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་དགའ་བ། སྐྲ་ཡོད་པ་ལུས་ལ་སྤུ་ཡོད་པ་སྨྲ་ཤེས་པ་སྐྱེས་སོ།”་ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་རང་མཚན་བ་ཞིག་ལོགས་སུ་ཆད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྤྲེའུ་དང་འདྲ་ཡང་། དམའ་རིམ་སྤྲེའུ་སྤྱིར་བཏང་བ་མཇུག་མ་ཅན་དག་མ་ཡིན་པ།ཁ་ཟས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་རིགས་ཁོ་ན་བསྟེན་པ་མ་ཡིན་པར། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལའང་སྤྱོད་ཀྱིན་པ། སྨྲ་ཡང་ཤེས་སོ་ཞེས་ཚད་མཐོའི་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཐུབ་མིན་ཚོད་དཔག་བྱེད་དཀའ་ཡང་། ལུས་པོའི་ཡན་ལག་འགུལ་བསྐྱོད་དང་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་བརྡ་ལམ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱང་གང་མཚམས་དར་ཡོད་འདུག

དེ་ནས། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་ “བུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དེས་ནམ་ལྟོགས་པ་ན་ཟར་འོང་བར་འདུག་ནས། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནགས་རྨ་བྱ་ཚོགས་ཅན་བྱ་བ་ན་སྤྲེའུ་ཡོད་པའི་ཟླ་ལ་བསྐྱལ་ལོ། དེ་ནས་སྤྲེལ་མོ་དེ་རྣམས་དང་ཚོགས་པས། ཕས་ལོ་གཅིག་ལོན་ནས་ལྟར་ཕྱིན་ཙམ་ན་སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་འཕེལ་ནས་འདུག་གོ།” ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་གྱིན་པ་དང་། སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྲ་དང་མིའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས།

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རང་བྱུང་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན། གྲོ་དང་། སྲན་མ་དང་། སྲན་ཆུང་། སོ་བ་ལ་སོགས་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ་གསུངས་འདུག་ལ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན།“ … …དེ་ནས་སྤྲེའུ་ཕྲུག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ཐོག་ཟོས་པས་ཚིམ་པར་གྱུར་ནས། སྤུ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་། མཇུག་མ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་སྟེ། སྨྲ་ཤེས་ནས་མིར་གྱུར་ཏོ། ། ཟས་སུ་མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཐོག་ཟ་ཞིང་། གོས་སུ་ཤིང་ལོ་གོན་པར་གྱུར། དེ་ལྟར་བོད་ཁ་བ་ཅན་པའི་མི་འདི་རྣམས་ཕ་སྤྲེའུ་དང་། མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་ལས་ཆད་པ་ཡིན་པས། རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། … … དེའི་དུས་དེར་རི་རྣམས་ནི་ཤིང་ནགས་སུ་སོང་། ཀླུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུས་ཁེངས་ཡོད་པ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཁ་ཕྱེ་ནས། ཆུ་ཐམས་ཅད་དེར་སོང་སྟེ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཏུ་ཐིམ་མོ།། དེ་ནས་ཐང་ཐམས་ཅད་ལ་ཞིང་བྱས། གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་བརྩིགས། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བྱོན་ནས། རྗེ་དང་འབངས་སུ་བཅོས་སྐད་དོ།།” ་ཞེས་གསུངས་འདུག

དེ་ལྟར། བོད་མིའི་ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་ནི་སྤྲེའུ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་ནའང་། མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ཡིག་ཚང་དེར་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ནི་མི་ཤ་ཟ་ཞིང་མི་ཁྲག་འཐུང་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་དེ་འདྲ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སྤྲ་མ་མི་ཡི་རིགས་ཤིག་རེད་སྙམ་དེ། རྒྱུན་མཚན་ནི། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་མཉམ་དུ་སྡོད་པ་དང་། བྲག་སྲིན་མོ་ནི་སྤྲ་དང་སྤྲ་མ་མི་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་རྔ་མ་དང་བྲལ་བ། མོ་རང་ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་བའི་དུས་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་གམ་དུ་ཕྱིན་ནས་འདོམས་དང་ནུ་མ་བསྟན་ཏེ་ཆགས་པའི་བརྡ་བསྟན་པ། མཐར་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བ། གལ་སྲིད་ཁྲག་སྐོམ་འཐུང་དང་ཤ་ཁམ་ཟས་བྱེད་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་དུས་སྲིན་པོ་ཞིག་གི་སར་འཁྲིག་སྲེད་བསྟེན་དུ་འགྲོ་བ་ལས། རང་དང་རིགས་མི་མཐུན་ཞིང་། ཁ་ཟས་ལ་ཤིན་ཏུ་རུང་བའི་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་སར་འདོད་པ་འཚོལ་དུ་ཡོང་མི་ངེས་པ་དང་། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་གི་རྭ་བ་རུ་སྤྲེའུ་དང་ཤ་གཟན་སྲིན་མོའི་རིགས་ལྷན་དུ་སྡོད་ཐབས་ཀྱང་མི་ཡོང་བ་ཡིན། གལ་སྲིད་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་སྡོད་པ་ཡིན་ཡང་། བར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤྲེའུ་རྣམས་སྔར་ནས་ཟོས་ཚར་བ་ཡིན།

བྲག་སྲིན་མོ་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་མཁན་ཡིན་པས་སྤྲ་ཡི་རིགས་སུ་མི་འདོད་ཟེར་ན། ད་ཡོད་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡིས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་གཞན་བསད་ནས་ཤ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུག་ལ།མཚམས་མཚམས་ལ་རང་དང་རིགས་རྒྱུད་གཅིག་པའང་དམར་གསོད་བྱས་ཏེ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུགདེ་མ་ཟད། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་དུ་བྱུང་མྱོང་བའི་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་སྤྱོད་མཁན་ཤ་སྟག་མ་ཡིན་པར་དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་ཀྱང་ཡིན་འདུག མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་མི་ལ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ནི་དམར་ཟས་ཡིན་པ་དང་།ཁ་ཟས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་དེ་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ལྡུམ་ལས་བརྒལ་ཏེ། སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་ཁྲག རྐང་ལ་སོགས་པ་དམར་ཟས་སྤྱད་པ་ལས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་པའི་ཀླད་པའི་བོངས་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་རིགས་པ་འདིང་བ་དང་ལག་ཆ་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་མང་དུ་འཕེལ་ནས། མཐར་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་པར་བཤད་པས། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱང་ཤ་ཁྲག་ལ་སྤྱོད་མཁན་ཡང་ཡིན་པས། གཅིག་བྱས་ན། ཀླད་པའི་ཆུ་ཚད་ཅུང་མཐོ་བར་སླེབས་པའི་རྐང་པའི་སྒང་ལངས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་མཁན་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་མིན་ནམ་སྙམ། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ལ་སྲིན་མོའི་མིང་ཐོགས་དོན་ཡང་དམར་ཟས་ཤུགས་ཆེར་སྤྱོད་པ་དེས་རེད་སྙམ།

དེང་སྐབས་དབྱིན་ཡིག་གི་འགྱུར་ནང་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་Ogress་[༨]དང་RockDemoness་[༩]ཞེས་ཡིག་འབྲུ་ངོ་གདོང་ཐད་བསྒྱུར་དང་། དེ་ལ་དོགས་འདྲི་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་ལ། ང་ཆེ་ང་བཙན་ཟེར་མཁན་གྱི་བོད་རིག་མཁས་པ་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལ་འགྲིག་རྟགས་ཆེན་པོ་རེ་བརྒྱབ་ཡོད་པས། ང་ལྟ་བུས་དོགས་སློང་བྱས་ཀྱང་ར་མ་འཕག་ནས་ར་ཁང་མི་བཤིག ཙི་གུ་འཕག་ནས་རྫ་མ་མི་ཆག་གི་ཟླ་ལ་ཕྱིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་གི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། ངོ་གདོང་ལ་འབྲུ་འདེད་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཚེ། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་ཚད་སྐོར་ལ་ཐུགས་མཉམ་མ་བཞག་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པ་དཔེར་ན། རྒྱ་གར་དུ་མི་བྱུང་ཚར་བས་མ་ཟད། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བརྩིགས། རྒྱལ་བོ་སྲས་གཙང་གི་སྲས་སི་ངྷར་ཐྰ་མིའི་སློབ་དཔོན་མང་པོའི་དྲུང་ནས་གདམས་པ་གསན། སྒྲུབ་པ་བྱས། འཚངས་རྒྱས། རྒྱ་གར་བ་ཚོར་ཆོས་འཁོར་བསྐོར། མཐར་ཁོང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མར་ད་དུང་བོད་ཡུལ་དུ་དུད་འགྲོ་ལས་མི་མེད། དེ་ནས་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་ཐུང་བ་ཞིག་ནང་བོད་མི་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་རེད་མོད། ངག་རྒྱུན་དེའི་ངོར་དཀྲིས་པའི་སྒྲིབ་ཡོལ་སྲབ་མོ་རེ་རེ་དཀྲོལ་ཤུལ་དུ། ལོ་ངོ་ས་ཡའི་གོང་དུ་རིགས་འདེད་ཐུབ་ཅིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རྣམ་བཤད་དང་འདྲ་བའི་བོད་པའི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འོད་འཚེར་འཚེར་གྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་རེ་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་རྙིང་དེ་དག་ནང་སྦས་སྐུང་བྱས་ནས་འདུག

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཡུལ་གྱི་ལྷ་སྲུང་གཉན་པོ་དག་གིས་བསྐལ་བ་ནས་བསྐལ་བའི་བར་སྲུང་བའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རི་བྲག་གི་ཁོག་པ་དང་། གངས་རི་ཡི་གཏིང་། མཚོ་དང་མཚེའུའི་ཞབས། ས་ཡི་རྟིང་རིམ་ཞོལ་མ་ན་ལོ་ཚད་འབུམ་ཕྲག་ནས་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་སམ་ཡང་ན་བོད་ཡུལ་གཅིག་པུ་ན་མ་གཏོགས་མེད་པའི་རང་བྱུང་རྒྱུ་ཆ་གཞན་གྱིས་བཟོས་པའི་ལག་ཆ་དང་ཡོ་སྤྱད་སོགས་བསྔོགས་འདོན་བྱ་རྒྱུར་ངང་སྒུག་བྱེད་ཡོད་སྲིད།།

གཅིག་བྱས་ན། ཉིན་མ་ཞིག ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་མོའི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ས་ཁར་བུད་ནས་ང་ཚོའི་དཔེ་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་དེ་དག་ལ་སྔར་ན་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་འོད་སྣང་ཞིག་སྤྲོད་སྲིད།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་པ་རི་སྒང་གི་ལུག་རྫི་དང་། ས་ཞིང་འཕྲུ་སློག་བྱེད་མཁན་གྱི་ཞིང་བ། ལམ་བཟོ་བ་དང་གཏེར་ཁ་བསྔོགས་མཁན། རི་མགོ་ན་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་བརྐོ་མཁན་དེ་འདྲས་དུས་རླུང་དྲག་པོས་ས་ཤུན་བཀོག་ཤུལ་དང་། ཁང་ས་དང་ཞིང་ས་སློག་ཤུལ། དྲག་ཆར་གྱི་ལུང་ཤུར་གཤགས་ཤུལ། རི་གཏེར་གྱི་ལྟོ་བ་དབྲལ་ཤུལ། ས་གས་རི་ཉིལ་བྱུང་ཡུལ་སོགས་སུ་མེས་པོའི་འགྱུར་རྡོ་དེ་འདྲར་ཁ་ཐུག་བརྒྱབ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་ལ། དེ་ལ་ས་རྡོའི་ཚོར་སྣང་ལས་གང་ཡང་བྱུང་མེད་ཀྱང་སྲིད། དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་ལ་འགྱུར་རྡོ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཤེས་རྒྱ་མེད་པས་མ་ཡིན་པར། གཏེར་རུས་དེ་དག་ས་རྡོ་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དང། རྡོ་ལྟར་མཁྲེགས་ཤིང་ས་རྡོའི་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་དེ་དག་ས་རྡོ་ལས་ལྷག་ཅིག་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་ལས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཀྱང་ཡིན།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཀྱི་ས་གཤིས་ལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ལྟར་ཏུ་མེ་རིའི་ཐལ་བ་གདན་ལ་གདིང་དེ་གཏེར་རུས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གསོག་ཉར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ལྡན་མེད་པས། རང་ཅག་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རུས་པའི་ལྷག་མ་གདོད་ནས་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་དབྱིངས་རིམ་ལ་འཐིམས་ཚར་ཡོད་ཀྱང་སྲིད།

གང་ལྟར་ཡང་། སྐུ་ཞབས་ཊར་ཝུན་གྱི་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བ་དང་འབྱུང་བའི་འདོར་ལེན་གྱི་རིག་པ་བོད་ལ་དར་བ་ནས་བཟུང་། རང་ཅག་བོད་པ་ཚོས་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ལ་ནུབ་གླིང་བའི་སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་རིག་པའི་ལམ་ནས་བསྐྱར་ཞིབ་དང་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱི་རྒྱལ་མཁས་བའི་ཁྲོད་དུ་གདེང་འཇོག་ཡོང་བ་ལ་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེར་མ་འགྲིག་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་གླིང་བའི་ཁྲོད་ཟུར་ཟའི་རྣམ་འགྱུར་འཛིན་མཁན་ཡང་རེ་ཟུང་ཡོད་ཡོད་འདྲ་སྟེ། ཨ་རི་ཞི་ཁ་དགོ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་ཉམས་ཞིབ་པ་ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན་ གྱིས་༼བོད་པ་ཚོ༽་ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ནང་ “དེང་རབས་བོད་པ་རྩོམ་འབྲི་བས་སྐབས་རེར་(བོད་མི)་སྤྲེལ་ལས་བྱུང་ཚུལ་དེར་འཇུས་ནས་གནའ་སྒྲུང་དེ་ཏར་ཝུན་རང་ལུགས་ལ་ཁ་གཅུས་དང་། བོད་མི་བསམ་བློ་བ་ནི་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་ལབ་ཀྱིན་ཡོད།”[༡༠]ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཕྲན་ཀྱིས་ཉེ་སྔོན་ཁ་བརྡ་དྲ་རྒྱ་སྟེང་སྤེལ་ཟིན་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ནང་། བོད་མི་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་ཡིག་ཐོ་ནི་ཊར་ཝུན་གྱི་༡༨༧༡་ལོར་མཛད་པའི་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་༼མིའི་བྱུང་བ༽་དང་ཁོའི་ལྟ་གྲུབ་སྐྱོང་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཧ་སི་ལེ་ཡིས་༡༨༦༣་ལོར་མཛད་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་ཡི་རིགས་གཉིས་རིགས་རྒྱུད་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལས་མཆེད་པར་བརྗོད་པའི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་༼རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཁྲོད་མིའི་གོ་གནས༽་གཉིས་ལས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་གྱི་སྔ་ཞིང་། གལ་སྲིད་བོད་པའི་ཡིག་ཐོ་འདི་འདྲ་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་ཡིག་ཚགས་ནང་རྙེད་པ་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོས་ཧབ་འཐོབ་རྒྱག་བཞིན་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ནང་ལུང་འདྲེན་བྱེད་ངེས་རེད་ཅེས་ལབ་ཡོད་ལ། དེ་དོན་ནི། བོད་པ་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་དང་། བོད་པ་ནི་ཊར་ཝུན་དང་ཧ་སི་ལེ་ནང་བཞིན་ཚན་རིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱིན་མེད་པར། ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་སྟེང་དམག་ཤུགས་དང་མཚོན་ཆའི་དཔུང་ངར་ངོམ་སྟངས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར།རིག་གནས་ཀྱི་ཁ་སྟབས་བཙན་གཉོམ་ཡང་དེ་འབྲེལ་རེད་ཟེར་གྱིན་ཡོད། ༼རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་༢༠༡༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡་ནང་རྫོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།༽

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡  ༼མིའི་བྱུང་བ།༽   The Descent of man

༢    ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ   Louis Leakey

༣   མ་རེ ལི་ཁེ།   Mary Leakey

༤ ཁེན་མྱ།   Kenya

༥     ཐན་ཛན་ནི་ཡའི།    Tanzania 

༦  ་ནོར འཇོ་ཧན་སན།   Donald Johanson

༧ ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ།   Great Rift Valley

༨ མིའི་རིགས་རྒྱུད།    Homo

༩   སྤྲ་མ་མི།     Ape

༡༠ སྤྲ་་མ་མི་རྐང་པ་གཉིས་སྟེང་ལངས་ནས་འགྲོ་མཁན།  Bipedal Ape

༡༡ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན།    Matthew T. Kapstein 

དཔྱད་ཡིག་དང་མཆན་བུ་སྦྲགས་མ།

[༡] ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽ Trayang and Jamyang Samten, Reproduced from a print from no longer extant Spuns-than (Punakha) blocks, New Delhi 1975

[༢] ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽ མགོ་བཙེམས། ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཊི་ཤས་གཏེར་ནས་བཏོན། སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོས་ཞུ་དག་བྱས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༩་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༩་བ།

[༣] ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། ༽ མགོ་བཙེམས། མཛད་པ་པོ་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༥་བ།

[༤] ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་སྤྲ་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་སྔ་ནུབ་དུས་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བྱུང་ཚུལ་ཐད་འདོད་ཚུལ་མ་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཅུང་དར་ཆེ་བ་ནི། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༥ སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེབས་ཤིང་།དེར་སྤྲ་དང་སྤྲེིའུ་རིགས་སྣ་མང་དང་མཐོ་རིམ་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞི་བྱས་ཡོད་པ། དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ནང་འབྱུང་ཁམས་ལ་བརྡབ་གསིག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་ཡུལ་དེའི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དེ ། དེ་ནི། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྐམ་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་བྱང་གི་ཨ་རབ་ཀྱི་མཚོ་དམར་པོ་ནས་ཐུར་དུ་ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་། ཁན་ཡ། ཐའན་ཛི་ནི་ཡ་དང་ལྷོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ལ་ཐུག་གི་བར་ས་གས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ནས། ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་ཁན་ཡ་ནང་མཐོ་ཚད་ཕི་ཊི་༩༠༠༠་ཙམ་གྱི་མཐོ་སྒང་འབུར་ཐོན་བྱུང་ཞིང་། དེས། ཤིང་ནགས་སྐྱེ་འཕེལ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ནས་ཤར་ལ་རྒྱུ་བའི་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་ཁམས་ཀྱི་འགྲོས་ལ་འགོག་རྐྱེན་བྱས་བས། གདན་འདིང་བ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ནགས་ཚལ་འགྲིབ་ནས་ཁ་འཐོར་དུ་ཕྱིན།དེ་མུར། ས་གས་བྱུང་ཡུལ་ནང་ས་ཁམས་རྟེན་གཞི་བྱེད་སའི་ས་རྟིང་གི་རྡོ་ལེབ་ཆེན་མོ་མུ་མཐུད་འགུལ་བསྐྱོད་བྱས་འབྲས་སུ་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༢་སྔོན་ཙམ་དུ། བྱང་ནས་ལྷོ་བར་Great Rift Valley་ཞེས་བའི་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཐུར་དུ་རིང་བ་དེ་རིམ་གྱིས་ཆགས་ནས། ཡུལ་དེ་དག་ནང་སྒང་མཐོན་པོ་དང་ཐང་དམའ་མོ། ལ་མཐོན་པོ་བྲག་གཟར་མོ། ཤིང་ནགས་ཐར་ཐོར་གྱི་མཐོ་སྒང་དང་རྩྭ་ཡིས་ཁེབས་པའི་ཐང་སྟོང་དང་། ཡུལ་ལྗོངས་མ་འདྲ་བ་དེ་དག་ནང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱང་ཆ་མི་སྙོམ་པར་གྱུར་ནས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དེ་སྔོན་ལྟར་ཤིང་ནགས་གིས་ཁེངས་བའི་ཁོར་ཡུག་དང་གནམ་གཤིས་སྣ་གཅིག་ཅན་མ་ཡིན་པར། སྣ་མང་རྙོག་འཛིང་ཅན་དང་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་ཅན་གྲུབ་པ་ནི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་གདོད་ནས་འཚོ་བའི་སྤྲ་ཡི་ཁོར་ཡུག་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་དེ་ནང་མུ་མཐུད་གསོན་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་ཁ་ཟས་འདང་ངེས་ཤིག་ཐོབ་ཏེ་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རིགས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས། དེ་སྔོན་ལྟར་རྩོལ་མེད་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་ཁ་ཟས་འབེལ་འབེལ་ལྷུག་ལྷུག་ཡིན་པའི་ཤིང་ནགས་ཁོ་ནའི་ཁྲོད་ལྷོད་གཡེང་ངང་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། ད་ནི། ལ་དང་ལུང་བ། རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་མང་པོ་བརྒལ་ནས། རྒྱང་ཐག་རིང་བའི་སར་ཁ་ཐོར་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཤིང་ནགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ཁ་ཟས་འཚོལ་དགོས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནང་སུག་བཞི་སྟེང་གོག་བགྲོད་ལས་སུག་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དཀའ་ཚེགས་ཆུང་བ་དང་སྟབས་བདེ་བ་ཡིན་འདུག་པས། རིམ་གྱིས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བའི་རིགས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད། (ཞིབ་རྒྱས་ Richard Leakey ་ཡིས་མཛད་པའི་ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་The Origin of Humankind༽་ནང་གཟིགས་འཚལ། )

[༥] ས་ཁམས་རིག་པ་བ་དང་གནའ་རྫས་ཚན་རིག་པས་Potassium-argon dating ་ཞེས་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་མང་པོ་ཕྱིན་པའི་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་གཞལ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་འདུག། འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སའི་གནས་དེ་གའི་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོ་ནང་Potassium-40 ་ཞེས་པའི་ལྕགས་་རྡུལ་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡོད་པ་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ནང་འཐོར་ཞིག་འགྲོ་བའི་དུས། རླངས་རྫས་ Argon-40་ཞེས་པ་ཞིག་ཐོན་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག་ལ། རླངས་རྫས་Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོའི་་ལོ་ཚད་གཞལ་གྱིན་ཡོད་འདུག ། རླངས་རྫས་Argon-40་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་ཇི་ལྟར་མང་ན། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་དེ་ལྟར་རྙིང་བ་དང་། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེ་ དེར་རྙེད་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་ཀྱང་ཡིན་འདུག ལོ་ཚད་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་ལ་ཆ་བཞག་ན། ལོ་ཚད་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲིའི་ཧེ་བག་ཡོང་བའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཆོག་འདུག དེ་དོན་ནི། མ་བྲག་སྲིན་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་པ་ཡིན་ན། དེར་ཡོད་མེ་རི་ཞུན་རྡོ་ནང་གི་རླངས་རྫས་ Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་ཁོ་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོའི་་ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢་ཐོབ་བ་ཡིན་ན། མགོ་སྐོགས་འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ངོ་མ་ནི་ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆུང་བ་ཡིན་སྲིད་ལ། ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆེ་བའང་ཡིན་སྲིད།

[༦] མི་རྒྱུད་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་བའི་ཁྲོད། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ Homo erectus་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་འབོད་པ་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འཇོག་པར་དོགས་པ་མེད་ནའང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་བོར་འོས་བའི་འགྲོ་མི་ལག་ཆ་བཟོ་མཁན་Homo habilis ་ཞེས་བ་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་དང་མིའི་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་དེར་དགག་བྱ་དང་མ་རངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་མཁན་གང་མང་བྱུང་ཟིན་མོད། དེང་སྐབས་གང་ལྟར་ཡང་དེར་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ཐོག་མའི་གྲལ་དུ་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཡོད། Homo erectus་ཞེས་བའི་མིང་འདི་ཨེ་ཞི་ཡའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་གཉིས་ཀར་སྤྱོད་མཁན་དང་། ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་༼འདིའི་མཇུག་ཆད་འདུག་ཀྱང་མ་ཡིག་བོར་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་། ཟོག་རྫི་ལྷ་མགོན་ནས ༢༠༢༣་ལོར།༽

[༧] Jia Lanpo, Early Man In China ( Foreign Language Press, Beijing 1980 Pg 3)

[༨] Matthew T.Kapstein, The Tibetans [ Blackwell Publishing 2006 Pg 33 ( Sub-title: Children of Ape and Ogress)]

[༩] Ancient Tibet Research Materials from The Yeshe De Project . [Dharma Publishing 1986 ,Berkeley, California, USA Pg 102 (Chapter Six ,sub-title: The Monkey Ancestor)]

[༡༠] Matthew T.Kapstein, The Tibetans ( Blackwell Publishing 2006 Pg 33-34)

དབྱིན་ཡིག་གི་ དཔྱད་གཞིའི་དཔེ་ཆ།

1 The Origin of Humankind Richard Leakey Basic Books, NY 1994

༼ མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས༽

2 Lucy’s Legacy, The Quest for Human Origins Donald Johanson &amp; Kate Wong Harmony Books, NY 2009

༼ ལོ་སེའི་ཤུལ་བཞག __ འགྲོ་བ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་འཚོལ་སྙེག༽

3 The Hunt for The Dawn Monkey, Unearthing The Origins of Monkeys, Apes, and Humans. Chris Beard 2004

༼ཡ་ཐོག་སྤྲེའུ་རྩད་གཅོད། __སྤྲེའུ་དང་སྤྲ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བསྔོགས་པ༽

4 Early Man In China Jia lanpo Foreign Language Press , Beijing 1980

༼ཙི་ནའི་ཡུལ་གྱི་སྔ་མོའི་མི༽

5 From Lucy To Language Donald Johanson&amp;Blake Edgar 1996

༼ལོ་སེ་ནས་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་བར༽ 

ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་Donald Johanson *  

ངས་རྩོམ་འདིའི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྒྲུག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་མཁས་དབང་སྒྲ་ནོར་ འཇོ་ཧན་སན་ལགས་ལ་ཡི་གེ་ཞིག་བཏང་།     ནང་དོན་ནི་ཁོང་གིས་མཛད་པའི་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དཔེ་དེབ་དེ་དག་བཀླགས་ནས་དགའ་བོ་བྱུང་བ་དང་།  བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་རྙིང་བའི་ནང་བོད་མི་སྤྲེལ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་འདི་ཁོང་གིས་ཞིབ་འཇུག་གནང་བའི་་རེ་བ་དང་རྗེས་སོར་འགྲོ་མིའི་བྱུང་རབས་སྐོར་ལ་འདོན་སྤེལ་གང་བགྱིས་དཔེ་ཆ་དང་དཔྱད་རྩོམ་ནང་དེ་གླེང་སློང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་ལན་དུ།   ཁོང་གིས་ངའི་འཕྲིན་འབྱོར་བར་དགའ་སྤྲོ་བྱུང་་བ་དང་རྗེས་མར་ལྷ་ས་ལ་ཡོང་བའི་འཆར་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དུས་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ནས་དེའི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་འཐུས་གསུང་འདུག་  ངས་ཡིག་ལན་ནང་ང་བོད་ནས་ཡོང་བའི་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེང་སྐབས་བོད་ནང་དུ་མེད་པར་ཨ་རི་ནེའུ་ཡོ་གྲོང་ཁྱེར་ན་བསྡད་ཡོད་ཅེས་ཞུས་ཡོད།  དེ་ནས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་འབྲེལ་ཆད་ནས་བསྐྱར་མཐུད་བྱེད་ཐུབ་མེད།


2011 Feb 4 

མལ་སྒྲི་སན་དུ་ཁ་བརྡ་དྲ་བར་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག། 

'''དངོས་བྱུང་དོན་བརྗོད་སྙན་ངག་རིང་མོ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་འབྲི་མཁན་གཅན་རང་སད་ལགས་ཀྱི་ཁ་བརྡ་འགའ་ཕྱིར་དྲན''' 

གཅན་རང་སད་དང་ངེད་གཉིས་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་དུ་འཛིན་གྲྭ་མི་གཅིག་ཡང་འཛིན་རིམ་གཅིག་པ། རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭར་འགྲིམས་དུས་འཛིན་རིམ་དང་འཛིན་ཁང་གཉིས་ཀ་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཡིན།

སྐབས་དེར་ཁོང་ནི་གང་བྱུང་གསུང་འབྱོན་མཁན་ཞིག་མིན་ལ། ང་ཡང་གཞོན་སྐྱེས་ཁ་སྐྱེངས་སླ་ཞིང་། ངོ་ཚ་ཆོག་ཆོག་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་ངེད་གཉིས་བར་འབྲེལ་ལམ་དམིགས་བསལ་བྱུང་མི་འདུག

རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་བཞིན་པའི་སྐབས་ང་རྒྱ་གར་ཏུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་ཕྱིན། ཕྱིས་སུ་ཁོང་ཡང་སློབ་གླིང་ནས་བྲོས་ཏེ་ལྡི་ཚ་དགོན་དུ་ཕྱིན་འདུག

ཉིས་སྟོང་དགུ་ལོར། མི་སྐྱ་ཡིན་པའི་གཅན་རང་སད་གདན་ཞུས་མཁས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ཨ་རིར་སླེབས།

སྐབས་དེར་ཁོང་ངའི་ཁྱིམ་དུའང་ཞག་མ་ཁ་ཤས་བཞུགས། ཁོང་གིས་ཕྱག་དེབ་ཁ་ཤས་བསྣམས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་གཅིག་ནི་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡ་རེད། ངས་དྲན་ཚོད་ལ་དཔེ་དེབ་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་དང་རང་མོས་སྙན་ངག གཞན་རྒྱ་ཡིག་ནང་བྲིས་པའི་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ལས་གྲུབ་འདུག

ངའི་བཟའ་ཟླས་སྙན་དེབ་དེ་དགའ་མོས་ངང་ཀློག་གིན་འདུག་མོད། ངས་ནི་དཀར་ཆག་ལ་མིག་བཤེར་ཙམ་ལས་ཞིབ་ལྟ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་།        དེ་ནི་སྐབས་དེར་ང་ནི་གྲང་ཤུར་ཤུར་གྱི་མི་ཧྲེང་འཚོ་བའི་གཡང་ས་ནས་ཐར་དེ་སྙན་ངག་ལས་མཛེས་པའི་ཆུང་མ་ཞིག་དང་། སྙན་ངག་ལས་དྲོ་བའི་ཁྱིམ་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་ཡིན་པ་འདྲ། སྐབས་དེར་སྙན་ངག་གི་ཆེད་དུ་འཆི་ཕོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དེ་ཉམས་ཚར་འདུག་ལ ། སྙན་ངག་ཀློག་ན་བྲོ་བ་ཡང་མི་འདུག དེ་མ་ཟད། དེ་སྔོན་ནས་བྲིས་ཟིན་པའི་རང་རྩོམ་ལྗོན་པའི་ཚལ་གྱི་ཟིན་བྲིས་དེ་ཡང་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་སྲང་ལམ་གྱི་གད་སྙིགས་བླུག་སྣོད་ཞིག་ནང་གཡུག་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཕྱིན་མེད།

གཅན་རང་སད་ཁོང་གཅན་ཚ་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་ཀློག་པར་སྤྲོ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཁོང་ནམ་རྒྱུན་ཁ་མི་གྲགས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཡང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀློག་མྱོང་པའི་བརྩམས་ཆོས་ངོ་ཤེས་ཚོར་གླེང་མོལ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་ཁོང་གི་ངག་སྒོ་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ཁ་རལ་བ་ལྟར་དང་། ཁོང་གཅན་ཚ་རྫོང་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ཆ་ཚང་བློ་ན་ཤ་ར་ར་དང་། གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དགའ་བར་འཇུག་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཉལ་ཁང་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཚོར་གྱེར་ཀློག་དང་འགྲེལ་བཤད་གནང་དུས། ཁོང་ནི་སྙན་ངག་གི་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཉལ་ཁང་གཅིག་པ་དག་གིས་གླེང་།

ཉིན་རྒྱབ་དེར་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཁྱིམ་དུ་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་རབས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་བྱས། རེ་ཞིག་ནས་ཁོང་གིས། ལོ་ཤས་གོང་རྩོམ་རིག་གི་དགོང་ཚོགས་ཤིག་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཚོགས་ཞུགས་སྨྱུག་ཐོགས་མཁན་པོ་དག་སྦིར་ཆང་ངར་ཤུགས་ཀྱིས་མྱོས་ཏེ་རྩོམ་རིག་རིག་པའི་སྐོར་གླེང་མཆིད་ལྷུག་པོར་བགྱིད་པ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གཅིག་ཁ་གཅིག་གིས་འཕྲོག་བཞིན་འཇར་མེན་དང་། ཨི་ཊ་ལི། ཨ་རི་སོགས་ཕྱི་གླིང་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་མཁས་པའི་བཀའ་གསུང་ལུངས་འདྲེན་བྱེད་རྒྱུ་འགྲན་བསྡུར་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ལ། ཁོང་ནི་ཁུ་སིམ་མེར་སྡོད་དགོས་བྱུང་སོང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་གསུང་འབེལ་ལུང་འདྲེན་བྱེད་མཁན་མེད་ལ། དེར་ཉན་མཁན་ཡང་མི་འདུག་ཟེར།

ཉིན་དེར་རེ་ཞིག་ནས་ཁོས་རང་གི་ལྗགས་རྩོམ་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡའི་ཁ་ཕྱེས་ནས་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ཤིག་ང་ལ་ཀློག་སོང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས། སྟོན་མཇུག་སྡོང་ལོ་ས་ལྷུང་བའི་ཉམས་སྣང་བྲིས་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ཅིག ་ཚོར་ཤུགས་དྲག་པོས་ཀློག་བཞིན། ཨ་རོ ངས་འདིར་སྡོང་ལོ་ས་ལ་ལྷུང་ཞེས་ཕལ་བའི་འབྲི་ཐབས་སྤྱད་མེད་པར། ལྕེབས་ ཞེས་སྙན་ངག་གི་བློས་བསླངས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱས་ཡོད་པས། རོལ་མྱོང་གི་བྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཟེར། ༼ཚིག་རིས་ཇི་བཞིན་ད་ལྟ་མི་དྲན།༽

ཁོས་ཕྱག་གཅིག་གིས་རང་རྩོམ་སྙན་ངག་མགོ་བཙེམས་མ་དེ་བདེ་བར་འཛིན་ཅིང་། ཕྱག་གཞན་པས་ཚོར་བར་རམ་འདེགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བྱེད་བཞིན། ཁོང་གི་སེམས་རྟིང་ནས་ཐོན་པའི་སྙན་ངག་ལ་རང་འགྲེལ་ཨམ་སྐད་གཙང་མའི་ནང་ལྷུག་པར་བསྡེབས་པའི་མཛེས་སྡུག་དེ་ད་ལྟ་ཡང་ངའི་སེམས་ངོགས་ན་སྟོན་མཇུག་གི་སྙན་ངག་ཞིག་དང་མཚུངས།

བར་མཚམས་ཤིག་ལ། ཁོས་ནེའུ་ཡོ་ཀོ་ལིམ་སྦི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ སྒི་རི་ ཁྲ་ཁྲེལ་ ལགས་ཀྱི་སྒེར་ཁྱིམ་དུ་ཐ་ན་གསང་སྤྱོད་ཀྱི་ནང་དུའང་དཔེ་ཆ་ཐང་མར་བརྡལ་ནས་སྐྱག་པ་གཏོང་དུས་སུའང་དཔེ་དེབ་ཀློག་གི་ཡོད་པའི་སྒྲུང་ཞིག་བཤད་བྱུང་ལ། དེ་ནི་ད་ལྟའང་ངའི་དྲན་ངོགས་ན་སྙན་ངག་གི་ཟླ་བ་ཞིག་ཁུ་སིམ་པའི་ངག་རིག་གི་མཚན་ལྗོངས་འགྲིམས་པའི་མཛེས་ཉམས་དང་གསོན་ཤུགས་ལྡན།

མདང་དགོང་སྐད་འཕྲིན་གྱི་དྲ་འབྲེལ་ཞིག་ལས་དབྱངས་ཅན་མ་འཚོལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཅེས་པ་ཁོང་ལ་མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་ཞིག་ལ་ཉན་རྗེས། སྤྱིར་ཁོང་དཔེ་ཀློག་ལ་དགའ་ཞིང་། སྒོས་སུ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་ལ་དུང་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ལ། ཁོས་སྙན་ངག་ལ་བཅངས་བའི་བརྩེ་དུང་གསེར་སེར་པོའི་འོད་མདངས་བཞིན་རྒས་པ་མི་མངའ་ཞིང་། ཁོང་སྙན་ངག་དང་ལྷན་དུ་འགྲོགས་པའི་མི་ཚེ་ནི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་གློག་བརྙན་ཊ་ཊེན་ནི་ཀ་ནང་གི་བརྩེ་དུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་དང་འདྲ་ལ། ཁོས་ སྟོད་ཆ་དཔེ་སྐྲུན་ཟིན་ནས། ད་ཆ་སྨད་ཆ་འབྲི་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པའི་མི་ཚེའི་མྱོང་བ་བརྗོད་པའི་རང་རྣམ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མ་ཧ་བྷ་ར་ཏིའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། དངོས་བྱུང་སྙན་དངགས་རིང་མོ་དེ་ཀློག་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཞིག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྟིང་རིམ་ནས་འཕྱུར་སོང་།

2019 Jan 24   

'''གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་མཚམས་བཞག་ཏེ་སླར་ཡང་ལམ་རིམ་གྱི་ཞབས་ལ་གཏུག་པའི་སྒྲུང་།''' 

ཕྲན་རང་སློབ་འབྲིེང་འགྲིམས་དུས་སྐུ་དྲིན་ཅན་གྱི་དགེ་རྒན་རྣམ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་འབྲིང་རིམ་དང་པོའི་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ཁོང་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་ཟིན།   གཞན་དེ་འབྲིང་རིམ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་སློབ་དཔོན་དམ་པ་གཅན་རོང་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཡིན།

 ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་འཁྲིད་དུས་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་བསལ་བ་ཡོད།   དེ་ཡང་། ཚེ་འདས་དམ་པ་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ལགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གསར་བ་དེ་དག་ཚེག་བར་བདུན་ཅན་གྱི་ཚིགས་བཅད་སྙིང་རྗེ་བོ་དང་བློ་ལ་འཛིན་བདེ་བོ་ནང་བཅུག་ཏེ་བློར་འཛིན་བྱེད་དུ་འཇུག་ལ།  འཁྲིད་བྱའི་སློབ་ཚན་གྱི་ཕ་རོལ་ནས་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་སྒྲུང་དང་རྣམ་ཐར་ལྟ་བུའང་སྐབས་སྐབས་སུ་འཆད་འཁྲིད་བྱེད།  

 དགེ་རྒན་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཐ་སྙད་གཅིག་ཀྱང་རང་དགར་བསྐྱུར་འཇོག་མི་བྱེད་པར། འགྲེལ་བ་དེ་ཡང་གླེགས་བམ་ཁུངས་བཙུན་དང་། ཚིག་མཛོད་ཚད་ལྡན་ནས་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་ཏེ་འཇུངས་བ་མེད་པར་སློབ་བུ་ཚོར་བགོ་འགྲེམས་བྱེད།  ཁོང་། ནང་དོན་རིག་པའི་སྐོར་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་བླ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བས།   དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་སློབ་འཁྲིད་བྱེད།

ད་ལམ་ད་དུང་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོ་ན་བརྗེད་དུ་ཕངས་བ་ནི  ཁོང་གིས་ས་སྨྱུག་གི་ཐལ་རྡུལ་ལ་་མི་འཛེམ་པར་མཛོ་དྲེད་ཀྱི་རྒྱབ་ཁལ་ལོངས་པའི་དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ནག་པང་ངོར་ངལ་བ་མེད་པར་འབྲི་གནང་བགྱིས་པའི་སྣང་བརྙན་དེ་ཡིན། 

དེ་ཡང་། སློབ་འབྲིང་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭར་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱེད་དུས། བོད་ཡིག་གི་རྒྱུགས་ཤོག་ནང་ཧ་མི་གོ་བའི་དྲི་ཚིག་དང་། ལན་འདེབས་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་གནད་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་གྱི་ན་བ་བདག་རིག་པ་རྒོད་དྲག་ནས་མིན་པར། ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་གཉིས་སྐུ་དྲིན་ཆེ་བས་ཡིན།

ལོ་གསུམ་རིང་གི་དགེ་འོས་སློབ་མའི་དུས་སྐབས་ནི་ལངས་ཤོར་དང་རྐྱལ་སྟོང་། ལོག་གཡེམ།  བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་མཁའ་འབུམ་གྱི་སློབ་ཁྲིད་ལ་འདོད་པ་གཏན་ནས་མ་ཁེངས་པར།  རྒྱ་མོ་སྒྲུང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཆོངས་ཡོན་གྱི་བརྩེ་དུང་གི་མེ་འབར་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དུས་ཤིག་ཡིན།

སློབ་གྲོགས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་བཀའ་དྲིན་ལས།  སྐབས་སྐབས་སུ་སློབ་གླིང་གི་འཁྲིས་ན་ཡོད་པའི་ནང་པའི་དགོན་པར་ཕྱིན་ནས་ཁ་དོག་དཀར་དམར་དང་༼ཆབ་ཤོག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས༽་ལ་རྣ་ཐོས་ཙམ་གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་ཐུབ་པ་བྱུང་ནའང་།   ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཧམ་གསོག་གི་ཚུལ་འཆོས་དང་སྤྲེའུ་ལད་ཟློས་ཙམ་ལས་མ་འདས།

རང་ལོ་བཅུ་དགུ་ཐོག   རང་གི་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་གྲོང་ཚོ་དང་རྒྱང་ཐག་ཀི་ལོ་མི་ཏར་བརྒྱ་ལྷག་གི་ས་ན་ཡོད་པའི་གནའ་མཁར་ཟི་ལིང་ལའང་འགྲོ་མ་མྱོང་བ་ཞིག། བློ་བུར།   གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་གནམ་ལ་ཟུག་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ལྕགས་རི་བརྟོལ་ཏེ་མི་ཡུལ་ལ་སླེབས་པ་ནི་རང་གིས་རང་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང།   དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནམ་རྨི་ལམ་ཡིན་དང་།   སྐབས་རེར་རང་སེམས་རང་གིས་གནོན་མ་ཐུབ་པར་ད་སྨྱོས་ཟིན་སྙམ་པའི་ཚོར་བའང་བྱུང་།  སེམས་ཁམས་ལ་གློག་རྒྱུག་གཞུས་པ་ལྟ་བུའི་བརྡབ་གསིག་དེ། ཕྱིས་སུ་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་ཞིམ་མངར་ལ་རོལ་མྱོང་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཡོད།

མི་ཡུལ་དུ། ཕ་ཡུལ་དྲན་པས་སེམས་གནོན་ཞིང། ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པར་འབྱུང་ལུས་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷ་ཡུལ་ནས་བདུད་རྩིའི་ཆར་འབེབས་པ་ལྟ་བུའི་ནང་ཆོས་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བཏུམ་པའི་ཁ་གསལ་གོ་བདེའི་བཀའ་སློབ་དག་མཇལ་བ་ན།   སེམས་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་དགའ་སྣང་དང་།  མ་སྟོར་བུ་ཡིས་ཨ་མ་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་དབུགས་དབྱུང་ཐོབ་པར་མ་ཟད།   ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་དབང་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་བྱུང་།

སྟབས་འགྲིག་པ་ཞིག་ལ།  སུ་ཇ་སློབ་གྲྭ་ནས་སྒོར་བུད་དེ་འཚོ་རྟེན་ངེས་མེད་ཡིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གཞུང་ལུགས་ཟབ་སྦྱོང་ཞིག་ཆེད་ཨ་རི་ནས་ཆེད་འབོད་གནང་བའི་མཁས་དབང་ཞིག་ལ།  ཟླ་བ་དྲུག་རིང་སློབ་འཁྲིད་སྐད་སྒྱུར་གྱི་རམ་འདེགས་བསྒྲུབས་པའི་སྐལ་བཟང་བླ་ཡོན་ཏུ།   ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་ཟས་རིན་དང་ཁང་རིན་སྦྱར་བྱུང་བ་དེས་ཕྲན་རང་རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭར་ལོ་ཤས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ནང་ཆོས་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་བོད་པ་དོན་གཉེར་བའང་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག    འཛིན་གྲྭ་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་དེ་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་གྲུབ་མཐའི་སྐོར་ཡིན།        འཛིན་གྲྭ་གཉིས་པ་ནི་༼ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་འཁྲིད་གཞི་བྱས་ཏེ།     དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ནས་བྱང་སེམས་བར་ཟབ་འཁྲིད་དང་།  ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལེའུའི་སྐབས་ཚིག་འབྲུ་གདོང་འདེད་བྱས་ཏེ་མགྱོགས་འཁྲིད་བྱེད།

སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་འཁྲིད་གཞིའི་དཔེ་ཆ་གང་ཡིན་མི་དྲན་ཡང་། གྲུབ་མཐའི་སློབ་དེབ་ནི་༼གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ༽་ཡིན་པ་ད་ལྟ་ཡང་དྲན་ཡིད་ན་འདུག

སྐབས་དེའི་གྲུབ་མཐའི་དཔེ་འཁྲིད་དགེ་རྒན་ནི་དགེ་བཤེས་ཟླ་བ་དང་།  དབྱིན་ཇིའི་ལོ་ཙ་བ་བོད་པ་སྐམ་རིད་གཟུགས་པོ་རིང་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་མཚན་ཆ་ཚང་མི་དྲན་ཡང་།  ཁྱིམ་ཚང་གི་མིང་ནི་རི་ཁ་ཡིན།   ལམ་རིམ་གྱི་དགེ་རྒན་ནི་སེ་རའི་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་དང་།  ཁོང་ཏྲེ་ཧོར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།   ཁོང་གི་ཏྲེ་སྐད་ཧ་ཅང་གྱོང་བོ་ཡིན་པས། སྐབས་རེར་ཁོང་གི་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་སྒྱུར་བ་བུད་མེད་རོ་ཐི་བསོད་ནམས་ལགས་དང་ཁོང་གཉིས་བརྡ་མ་འཕྲོད་པར་ཁ་རྩོད་ཀྱང་ཤོར་འགྲོ།  

སྐབས་འདིར་བདག་ཆུང་བའི་དུས།  ཕ་རྒན་གྱིས་ཕྲན་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་དེ་ཡང་དྲན། བདག་གི་ཕ་ནི་ང་བརྒྱད་ལོར་སྐྱ་སར་ཕབས་པའི་གྲས་ཡིན་ལ།  ངེད་བུ་སྤུན་གསུམ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭར་མ་སོང་གོང་ནས་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་དང་།  མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་བློ་འཛིན་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད།  

སྐབས་རེར།  ཁོང་དགོན་པ་བཞུགས་དུས་ཀྱི་སྒྲུང་དེ་འདྲ་ང་ཚོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ།  དགོན་པར་འདོན་པ་དབྱངས་རྟ་ལ་བཀུག་ཏེ་འདོན་པའི་ལད་མོའང་བྱེད།  བརྗེད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ནི ༼  སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང་།། སྒྱུ་མ་ཟིལ་པ་ཆུ་བུར་དང་།། རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར།།  འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་ལྟ།༽ཞེས་ཁ་ཏོན་ནམ་རྒྱུན་བྱེད།  

 ང་རང་སློབ་མ་ཡིན་དུས། དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་སྐབས་ནམ་ཞར་ལ། ཕ་དང་ཕུ་བོར་འགྲོགས་ཏེ་སྡེ་བའི་དུད་ཁྱིམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་འདོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་མ་ཟད། དབུ་མཛད་ཨ་མྱེས་པ་ཡ་ལགས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་ངའི་ཕྱོགས་ལ་ཁ་འཁོར་ཏེ་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་བགྲེང་གི་ཡོད་པས་ང་ལ་སྒྱིད་ལུག་དང་ག་གོར་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ནམ་ཡང་མེད།  

ད་དུང་།  ཏིང་འཕགས་སྐལ་གསུམ་དང་། གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་སྡེ་ཡང་བཏོན་པ་ཉུང་ཉུང་མིན།   ཕལ་ཆེར་མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནང་ཡིན་པ་ཡོད །༼མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན།།  ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་ཚད་མ་མིན།།  གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན།།  འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ།། ༽་ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཧ་ཅང་བློ་ལ་འཇུག་པོ་བྱུང་ནས། འབྲི་དེབ་ནང་ཟིན་ཐོར་བཀོད་དེ་བློ་འཛིན་བྱས་པ་ད་ལྟའང་ཡིད་ལ་འཁོར།

ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ནང་། ཅུང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་མ་ནི། རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་དགེ་བཤེས་རྣམ་པ་ཟུང་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་པ་དེ་ནས་ཡིན།

སྐབས་དེར།  ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱས་བདག་ཡིད་རབ་ཏུ་བཀུག་ཏེ།  ༼སྤྱོད་འཇུག༽་གི་བཟོད་པའི་ལེའུ་ལ་ཡིད་སེམས་རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་འབད་བརྩོན་གནང་བ་དེ།  དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ནང་ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ལ་བརྗེད་དུ་ཕངས་པའི་ལེའུ་ཞིག་ཡིན། 

ད་དུང་ཆོས་རྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་བོད་པའི་བླ་མ་དང་།  དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ནང་སྟབས་བདེར་སྦྱར་བའི་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་མཇལ་བ་དེས་ཕྱིས་སུ་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་༼དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་༽་དུ་སྐད་སྒྱུར་བྱེད་དུས་ཤེས་བྱའི་རྩིག་རྨང་ལྟ་བུར་གྱུར།

རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭའི་ནང་བོད་པ་རེ་ཟུང་ལས་གཞན་རྣམས་ཕྱི་གླིང་བ་ཡིན་ལ།  འཛིན་གྲྭའི་བར་གསེང་དང་སློབ་རྭའི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང་འགྲོགས་དུས་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་མང་བ་ཐོན་གྱི་ཡོད།   གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཆེན་ལངས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དེ་ཚོ་དང་ཐུག་དུས། གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་སྐོར་ལ་ཁོང་ཚོས་གང་ལེགས་ཤེས་ཀྱི་འདུག་པ་མ་ཟད།  དབྱིན་ཡིག་ནང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཆ་ལག་ཐོགས་ཐོགས་དང་ལྟ་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པའང་དེ་དུས་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། 

བདག་ཀྱང་གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཅིག་ལངས་ཏེ།  ད་ཕྱི་རྒྱལ་མགོ་སེར་པར་ཆོས་སྐྱོང་དང་མཁའ་འགྲོའི་བཀའ་ཆད་མེད་ན།  ཆོས་ཀྱི་ཞག་རྩི་སྟུག་པའི་བོད་ཕྲུག་ཞིག་ལ་བཀའ་ཆད་ཕོག་དགོས་མེད་སྙམ་གྱིན།  གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་པའི་དབྱིད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་མཇལ་བདེ་མང་པོ་ཞིག་ཀློག་པའི་སྐལ་བཟང་བྱུང་པར་མ་ཟད།  ཕྱིས་སུ་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་དུ་ཟླ་ཤས་རིང་དཔེ་ཁྲིད་ཞུས་སྐབས།  འབྲུག་པའི་མཁན་པོ་ཞིག་ལ་ཞུ་བ་འཐེན་ནས༼རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་བོ༽་ ཉིན་མ་གཅིག་ལ་གཡོར་རོགས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པ་ལ་གནང་བ་མ་ཐོབ་ནས།  དབྱིན་ཇི་སློབ་འཁྲིད་ཀྱི་ལན་དུ་མ་བྱན་ཁམས་ཕྲུག་ཅིག་བརྒྱུད་༼གསང་སྙིང་༽ སྣ་རིང་ཞིག་ལག་སོན་བྱུང་བ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཞིབ་མཇལ་སྐལ་བཟང་ཡང་ཤར།  རྗེས་སུ། བལ་ཡུལ་དུ་མཁས་བཙུན་བཟང་པོ་རི་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་རོལ་བའི་བསོད་སྐལ་ཐོབ།

གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཞིང་།  ཧེབ་ལངས་ནས་ཁ་ཆུ་འཐོར་མཁན་མང་ནའང་། ཡིད་སེམས་རབ་ཏུ་འགུགས་ཤིང་།  ཡིད་ཀྱི་དབང་བོ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་རེད་འདུག་ལ།        ད་ལམ་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་རེ་ཞིག་ངལ་གསོས་ཏེ།  མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་བའི་༼བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་མགོ་བཙེམས་མ་ཞིག་རུམ་ལ་བཟུང་།  འདུ་གསུམ་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་མོ་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་༼སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ༽འི་དཔེ་ཆ་ཞིག་སྔས་མགོ་ལ་བཞག་ནས་ཉལ་ཡོད།                

'''མི་ཚེའི་མཐའ་མཇུག་གི་སྐད་ཆ་ཞིག''' 

བདུན་རེའི་ལས་བྱེད་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྟེང་། ཉེན་རྟོག་པའི་ལས་ཀ་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལ་བྱས་ཟིན་པའི་ལས་གྲོགས་ སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་འཛེམས་ཟོན་གང་ཡང་མེད་པར་རང་ཉིད་ལ་ནད་ངན་ཞིག་ཕོག་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བགྱིས།

“ཡེ་ཤེས་འཁྲུངས་སྐར་དུས་སྟོན་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་མགོ་ཡལ་རྗེས། ཉལ་ཁང་གཉིས་ཅན་གྱི་སྡོད་ཁང་གླས་མ་ཞིག་ཏུ་སྤོ་གཏན་འཁེལ་ཡོད།

མི་ཕོ་ཧྲེང་ཧྲེང་ཞིག་ལ་མལ་ཁང་གཉིས་མི་དགོ་ཡང་ཉལ་ས་ལྷག་མ་དེ་གཅིན་སྟན་བརྗེ་བོ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་དགོས་གལ་བྱུང་ཚེ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། ”  ཞེས་སྐད་ཤུགས་ཆུང་ངུས་བཤད། 

“ཁེ་མོ་ཐི་ར་ཕེ་སྐྲན་བཅོས་ནི་ནད་པ་སོ་སོས་ལུས་ཕུང་གིས་ཐེག་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ལ།

ད་ཐེངས་གི་ནད་ངན་འདིས་ངའི་མཆིན་པ་ལ་སོ་བརྒྱབ་ཡོད་པས་ཡུན་རིང་གསོན་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་མི་འདུག་ཀྱང་།

སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་མཁན་ཞིག་གིས་ཤུལ་དུ་བཞག་པའི་མཆིན་པ་གསོན་པོ་ཞིག་གི་གནང་སྦྱིན་ཐོབ་རྒྱུ་ལ་ད་དུང་རེ་ལྟོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།”་ཅེས་འོད་མདངས་ཉམས་པའི་མིག་གིས་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་བསྐོར་བ་ཞིག་བྱས། 

དེ་ནས་དངན་པ་ཞིག་འཐེན་དེ་ཁོས་རང་ཉིད་ལ་སེམས་གསོའི་ཚུལ་དུ།

“ཡིན་ནའང་ངས་གསལ་བོར་རྟོགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་སྡོད་པའི་དུས་ཡུན་རྫོགས་པ་ན་ཕ་རོལ་ལ་གསོན་པོར་འགྲོ་ཆོག་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད།”

སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་རང་གི་རྒས་གཉེར་བབས་པའི་་གདོང་ལ་འཛུམས་མདངས་ཤིག་ཕྱུང་དེ་ང་ཚོ་ལ་སླར་ཡང་མིག་བསྐོར་ཞིག་བྱས། 

2001\12 \ 21 དགོང་མོ་མལ་སྒྲིན་སན་གྲོང་ཁྱེར།།            

'''དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།''' 

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༦་ལ།

དེ་སྔོན་བདག་བལ་ཡུལ་དུ། དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་རྡོ་གཡའ་མའི་རྩིག་གྱང་ཅན་གྱི་རང་ཤག་ཏུ།  ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་། རོ་སྟོད་སྔས་མགོ་ལ་འཁེན་དེ་དཔེ་ཆ་ཀློག་པའི་བར་མཚམས་ནས། མིག་གིས་ལྟ་ཕྱོགས་ཤིག་གིས་རང་གི་སྐམ་རིད་ཀྱི་རྩིབས་རུས་དང་ཁོག་ལ་རྡིབ་པའི་གསུས་ལོང་མཐོང་བ་ན་སེམས་ལ་ཡང་བསྐྱར་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་སྐྱེས་ནས།  “ང་འདི་ལ་ཤ་ཐོགས་རྒྱུ་མེད་པ་ཆི་ཟིག་ཡིན་ནམ”་ཞེས་ཨམ་སྐད་གདངས་མས་རང་གིས་རང་ལ་འཁང་ར་བྱས་པ་ལ་ད་ལྟ་ཕྱིར་དྲན་བྱས་ཚེ་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད།

ཨ་རིར་སླེབས་ནས་ལོ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ལ་གློ་བུར་ཐོལ་རྒྱག་ལ་ལུས་ཤ་རྒྱས།  གྲོད་པ་ཚིལ་ལུས་བརྒྱངས། མར་སྒུར་ནས་ལྷམ་སྒྲོག་ཀྱང་མདུད་དཀྲོལ་དཀའ་བའི་ཚད་ལ་སླེབས།

ནེའུ་ཡོར་བོད་མི་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བའི་འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲིའི   ་རྒྱ་གར་ཇ་ཁང་ཞིག་ཏུ། “ ཁོ་རེ།  དེ་རིང་ངའི་སྐད་སྒྱུར་བ་ནི་ཨ་མདོ་བ་གཟུགས་པོ་ཆུང་ཆུང་གྲོད་ཁོག་ཆེན་པོ་ཁོ་རེད་འདུག”་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དངོས་སུ་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོས་ད་དུང་སྐད་ངན་དེ་འཁྱེར་དེ་ངའི་རྣ་ལམ་དུའང་སྐྱེལ།

ད་དུང་།  ཉིན་ཞིག་ལས་ཁུངས་གྲོལ་ནས་སྒོ་ཕྱི་ལ་ཐོན་པ་ན་ལག་ཐོགས་ཁ་པར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཅོག་ཙེ་ཐོག་བརྗེད་ཟིན་པ་དྲན་ནས་ཕྱིར་རྟབ་རྟབ་པོར་ཁ་པར་ལེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན། ང་ཚོའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ཇོན་དང་ལས་གྲོགས་བུད་མེད་ཇན་ནི་ཧྥར་གཉིས་ཀྱིས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒོ་རྒྱག་བཞིན་འདུག  ང་ཕྱིར་ཡོང་བ་མཐོང་བ་ན། འཇན་ནི་ཧྥར་ལུས་པོ་ཟུར་དུ་གཡོལ་ཙམ་བྱས་ཏེ་ལག་པ་གཅིག་གིས་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལ་འཇུས་ཏེ་སྒོ་ཕྱེད་ཙམ་ཕྱེས་དེ་ང་ནང་དུ་གཏོང་བར་བརྩམས།  ང་ཚ་ག་ཚིག་གེ་ངང་ནང་དུ་འཛུལ་དུས།   ཚིལ་ལུས་འགྲེངས་པའི་གྲོད་པ་སྒོ་གླེགས་ལ་ཐོགས་ཏེ་ང་ནང་དུ་མ་ཐར།   ཁོ་མོ་འཚུབ་ཆ་ཞིག་ལངས་ནས། ‘’འོ་དགོངས་དག” ཟེར་བཞིན་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལག་པས་གློད།  ངས་ཅི་ཟེར་དགོས་མ་ཤེས་པར།   གློ་གླེགས་ལ་ཕུད་རྒྱག་ཞིག་བཏང་དེ་ནང་དུ་ཕྱིན།    དུས་དེ་ནས་བཟུང་།  དབུགས་སྒང་ལྟར་འབུར་བའི་རང་གི་གྲོད་ཁོག་ལ་འཚིག་པ་ཟ་བར་མ་ཟད།  དེ་འདྲ་མིག་ལ་མི་མཛེས་ཤིང།  འཁུར་ཙ་ལྗི་ལ། ལུས་སེམས་གྱི་བདེ་ཐང་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་པའི་ཚིལ་ལུའི་གྲོད་ཁོག་ཅན་གང་དུ་མཐོང་ན་དེ་མུར་སེམས་མི་དགའ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ངང་གིས་སྐྱེས།

འདས་བའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རིང་།  གྲོད་པའི་ཚིལ་ལུ་ནི་ངའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།   དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དུས།  སྐབས་རེར་རྒྱལ་ཁ་ཉི་ཚེ་བ་རེ་ཐོབ་མྱོང་ནའང་།  ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཉེས་ནམ་ཤོར་ལ་ཉིན་ཤས་ཀྱི་ནང་དུའང་ཚིལ་ལུའི་མགོ་བོ་གྲོག་གྲོག་བྱས་ནས་འབུར་ཡོང་།

དྲ་རྒྱའི་དུས་རབས་འདིར། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་གོང་ནས་དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ་ལ་ལྟ་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ངའི་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།།   ཁ་ཤགས་སྒྱུ་རྩལ་བ་བྷ་སྦི    ལི ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ཟུར་བ་ཟུང་གིས་ཡུག་ཊོ་སྦུབས་ནང་སྤེལ་བའི་༼སྟག་གི་གསུས་པ༽་ དང་འཇོ་ རོ་རྒན་གྱིས་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང༽་སོགས་ནི་བདག་གི་མིག་དང་རྣ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གྱུར་ཞིང་།  ཟླ་ཤས་སྔོན་ནས་སི་ཊན་ཧྥོར་སྒྲི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཀླད་པ་དང་དབང་རྩའི་སྐོར་ཆེད་མཁས་སློབ་དཔོན་ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ཀྱིས་དྲ་ཐོག་ཏུ་རིན་མེད་སྤེལ་གནང་བགྱི་བའི་༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽་གཏམ་གླེང་སྟེགས་བུ་ནི་བདག་གི་དགའ་མོས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།

སློབ་དཔོན་ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ནི་རང་གི་ཆེད་ལས་ལ་ངེས་པ་དོན་གྱིས་རྒྱུས་མྱོང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་ ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མཁས་པའི་་གདན་ཐོབ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན།  ཁོང་གི་ལས་ཞོར་དུ་མྱུར་ཚད་ཆེ་ལ་རྙོག་འཛིང་ལྕི་བའི་དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རྒྱུན་པར་འཕྲད་བཞིན་པའི་སེམས་སྡུག་དང་གཉིད་མ་ཁུག་པ་བཅོས་པ།  དྲན་པ་གསོ་ཐབས། ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་གི་གཤེད་མ་སྟེ་འབྱུང་ལུས་ཀྱི་ཞག་ཚིལ་ཕུང་གསོག་བཞུ་སྟངས་ཐེ་བའི་ བརྗོད་གཞི་སྣ་མང་ཐོག་ཚད་ལྡན་དཔྱད་གླེང་བདུན་རེའི་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་དྲ་ཐོག་ལ་སྤེལ་གྱིན་ཡོད།  ཁོང་གིས་དེ་རིང་བར་གསེར་ནག་ལས་ཀྱང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དཔྱད་གླེང་བརྙན་ཕབ་ལེའུ་༡༠༡ ཙམ་ཡུག་ཊོ་སྦུབས དང་Spotify་ཞེས་འབོད་པའི་སྒྲ་སྒམ་ནང་སྤེལ་ཡོད་པ་མི་ས་མང་པོས་ལས་ཞོར་དུ་བལྟ་ཉན་དང་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།

ལྷག་པར་དུ་ལེའུ་༤༡་ ནང་སྙུང་གནས་སྐོར་དེང་རབས་ཚན་རིག་ཆེད་མཁས་པའི་ཉམས་ཞིབ་གྲུབ་དོན་གང་ཡོད།   དུས་བཀག་སྙུང་གནས་ཇི་ལྟར་སྲུང་བརྩི་བྱེད་སྟངས་དང་ དེའི་དགེ་ཕན་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཡོད་ལ།    ལེའུ་་༥༢་ནང་ཧར་ཝུར་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་མཁས་དབང་ སྒྲེ་ཝི་སྒྲི་   སན་ཁི་ལར་ལགས་དང་ལྷན་དུ་སྙུང་གནས་ཀྱིས་ཚེ་ཚད་བསྲིངས་བ་དང་རྒ་བ་ལྡོག་པ་དང་རྒ་བ་ནར་འགྱང་ཐུབ་པའི་སྐོར་དབང་རྩ་རིག་པ་དང་དང་སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་ནང་བཙུད་དེ་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོར་བགྱིས་གནང་ཡོད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་གོ།

ང་ཚོ་ལ་རིང་ནས་འཆའ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་དགེ་མཚན་ནི་ གྱི་ན་བ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་བདག་ལྟ་བུའི་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ནའང་།    འདས་བའི་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གང་དུའང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གང་ཡང་མ་བསྲེས་པར་ཉིན་རེའི་ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ཐོག  དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ནང་ཚུད་དུ་ཟས་དང་བཏུང་བ་ཐུན་རེ་བཏང་ཚར་བ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ཉིན་གྱི་གུང་ཚིགས་བར་བཟའ་བཏུང་གང་ཡང་མ་བསྟེན་པ་བྱས་པ་ལ་དེ་རིང་བར་ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་ཕོན་ཊི་བཅུ་བརྒལ་བ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཐོག    ལྟོ་བ་དང་མཚང་རའི་གཡས་གཡོན་གྱི་ཚིལ་ལུ་ཞུ་ནས་འབྱུང་ལུས་ཡང་ཟོར་ལྡན་ལ། རྣམ་རིག་གསལ་ཞིང་དྭངས་པ།    སེམས་ཁམས་ལྷོད་ཤིག་སེ་གྱུར་བ་ནི་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད།

གཤམ་དུ་།  རང་སེལ་ཟེར་བ་ སྙུང་གནས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཕུང་བོའི་ཕྲ་ཕུང་ཤི་རོ་འམ་གད་སྙིགས་སུ་གྱུར་བ་ཕྲ་ཕུང་གསོན་པོར་གནས་པའི་ཁ་ཟས་ལ་བསྟེན་དེ་ཕུང་བོས་རང་ཁ་རང་གསོ་དང་རང་ཉིད་གཙང་བཟོའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ།  ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་ ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ ་  ལགས་ཀྱིས་གྲོ་ཕྱེ་སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་བྱེད་ལས་སྟེང་ནས་བདེན་དཔང་ར་སྤྲོད་བྱས་པར་༢༠༡༦ ་ལོའི་ནོ་ཝེལ་གསོ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བ་དེས་ཤར་ཕྱོགས་པའི་རིག་གཞུང་ཁྲོད་གདོད་ནས་ཕྱག་ལེན་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་དགེ་ཕན་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པས་དོ་སྣང་དང་གདེང་འཇོག་སླེབས་ཡོད་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།   རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་ཞིག་གིས་དྲི་བ་བཏང་བ་ལ། ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་ཀྱིས་བཀའ་ལན་གང་འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་བཀོད་དེ་རྩོམ་ཐུང་འདི་མཇུག་བསྒྲིལ་བར་བྱ།

རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་དེས།

“ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་སྐུ་ཁམས་བཟང་།    དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཉམས་ལེན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན  །ཡིན་ནའང་། སྙུང་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་སེལ་སྐོར་ལ་ནོར་ཝེལ་བྱ་དགའ་མ་བསྩལ་བར།  རྒྱ་གར་བ་མང་པོ་ཞིག་ནས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་ཚན་རིག་ལ་མི་མཐུན་ཞིང་གཏན་ཚིགས་དང་མ་འཐུས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད་མོད།།    ད་ལོ་ནས་བདག་གིས་ཀྱང་སྙུང་གནས་བསྲུང་བའི་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན།།    (སྐབས་འདིར་ས་ཏྭི་གུ་རུ་དང་ཚོགས་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་གད་མོ་བགད)” །          ཁོས་མུ་མཐུད་དེ་    “བྱེད་ལུགས་རྙིང་བར་བརྩིས་བའི་གནའ་བོའི་ཕྱག་ལེན་ཕན་ཐོགས་ལྡན་པ་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་པས་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་རྗེས་གཞི་ནས་ག་གོར་མེད་པར་མི་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ནམ།” 

ས་ཏྭི་གུ་རུས་ལན་དུ།   “དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།

”ཅེས་སྨྲས་བ་དང་འདུ་རྭའི་མི་ཚོགས་ཧབ་ཆ་དི་རེའི་ངང་དགའ་བསུའི་ལག་པ་བརྡབས།  

ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲི།   Jackson Height

༢   དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ། Podcast

༣   བྷ་སྦི    ལི།    Bobby Lee

༤     ༼སྟག་གི་གསུས་པ༽ Tiger Belly

༥    འཇོ་ རོ་རྒན་Joe Rogan གྱི་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང  Joe Rogan Experience༽

༦     ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན།   Andrew Huberman

༧    ༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽ ༼Huberman Lab༽

༨   རང་སེལ།   Autophagy

༩   ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ །    Yoshinori Ohsumi 

འབྲེལ་ཆགས་དྲ་གནས་འབྲེལ་ཐག་ཁག་ཅིག

༡ སྟག་གི་གསུས་པ་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@TigerBelly/featured&lt;/nowiki&gt;

༢  ཇོ་ རོ་རྒན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@joerogan&lt;/nowiki&gt;

༣  ཧོ་སྦིར་མན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@hubermanlab&lt;/nowiki&gt;

༤ ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལ་དྲི་བ་དང་ཁོང་གི་བཀའ་ལན།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/watch?v=DnRQJzK6yvI&lt;/nowiki&gt;    


'''རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།''' 

ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་དང་དམར་ཟས་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དབར་ལ་ཁ་རྩོད་དང་། མཚང་འབྲུ། སྡང་ཟུག ཐ་ན་གྲིས་རྒྱག་རེས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད།

ཕ་ཡུལ་ཨོ་གླིང་ནས་ཡིན་པའི་རྐེད་ཕྲ་མ་ ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན་ཟེར་བས་རང་ལུས་ལ་ཁྲག་རྫུན་འབྱུག་པ་དང་། ལུས་གཅེར་ཧྲེང་མའི་ངོ་ལ་ཚོན་རྩི་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཐིག་ལེའི་རྒྱན་ཕབ་ཏེ་བ་གླང་ཁྲ་ཁྲའི་ཤ་ཚུགས་སུ་བྱས་པ། ཁྲག་ཚོན་གཏོར་བའི་ལུས་རྗེན་ཕྱི་ནང་གསལ་བའི་འགྱིག་ཤོག་ནང་བཏུམ་ཏེ་བཤས་ཤའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ།། སྐེ་གཏུབས་ཁྲག་དམར་འཛར་བའི་རྣམ་ཅན་གྱི་དུད་འགྲོའི་མགོ་གཟུགས་ལག་ཏུ་ཐོགས་པ། ལྕགས་ཟྭ་བརྒྱབ་པའི་སྒྲོག་ཐག་སྐེ་ལ་བསྒྲིལ་པ་སོགས་ཐབས་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྤྱད་དེ། KFC དང་ མ་ཁི རྡོ་ནྭ་ ཟ་ཁང་དང་། བཤས་ཤ་འཚོང་ས། རྟ་རྒྱུག་བྱེད་ས། དུད་འགྲོའི་པགས་པ་དང་བ་སྤུ་རུས་སོའི་རྒྱུ་ཆ་ལས་བྱས་བའི་ཆས་གོས་ཚོང་ཁང་སོགས་སུ་ཕྱིན་ནས། ཐང་ལ་ཁྲག་ཚོན་བྱོ་བ་དང་། ཕྱུགས་ཟོག་བཤའ་ཁ་མར་བཤས་རྭ་ནས་ངུ་རྒྱངས་བྱེད་པའི་སྒྲ་འཇུག་སྐད་ཆེན་པོས་གཏོང་ཞོར། “ཁྱོད་ཚོ་ཕྱུགས་ཟོག་ལ་མནར་གཅོད་གཏོང་མཁན་རེད། “ “ཁྱོད་ཚོ་ལག་དམར་རེད།” “སྔོ་ཟས་གཙང་མ་བསྟེན་རོགས། ” “སྔོ་ཟས་བསྟེན་ན་རྒྱོ་ཡུན་རིང་།”་ ཟེར་བ་མཚོན་པའི་སྦྱར་བྱང་གནམ་ལ་འགྱོག་པ་དང་འབོད་ཚིག་ཁ་ནས་སྒྲོག་པ་སོགས་དུད་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ལ་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོ་མོ་ལ་དགའ་བསུ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱིས་ཁོ་མོར་ཁོང་ཁྲོ་དང་སྡང་ཟུག། ཁྱི་མོ་དང་བཤང་འཚོང་མར་ཡང་འབོད།

ཁོ་མོ་ནི། རང་ལོ་ཉེར་གསུམ་སྟེང་དམར་ཟས་སྤངས་དེ་དཀར་ཟས་ལ་ཞུགས་ཏེ། དུད་འགྲོའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཁྲོད་གྲགས་ཆེ་བ་དང་དོ་སྣང་འདྲེན་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ཡང་ཁོ་མོའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ལྟ་བུར། གསར་འགོད་པ་དང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་གཙོ་སྐྱོང་བ། རྩོམ་པ་པོའི་མིང་ཐོབ་ཡོད་པའི་དབྱིན་ཇི་བ་ ཕིར་སི མོར་རྒན་ ལགས་ནི་ཝེ་རྒན་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྡང་ཟུག་དང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚབ་མཚོན་ལྟ་བུར་བགྲངས་ཆོག     ཁོས་རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱི་བའི་ ༼ ཕིར་སི མོར་རྒན་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག༽་ཅེས་བའི་རྒྱང་བསྲིང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་དུ། ༼དུད་འགྲོ་གྱེན་ལངས་ཚོགས་པའི་༽་མགྲིན་ཚབ་པ་བུ་མོ་ འོར་ལ   ཁ་གྭི་ལིན་ ཞེས་པ་སྐད་བཏང་དེ་བཅར་འདྲི་བྱེད་དུས། ཁོ་མོས་ཤན་འཚོང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་འཚེ་ག་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐབས་ལན་ཤས་བྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པར་ཁོ་མོའི་ཁ་བཀག་ཏེ། “ … …ཁྱོད་ཀྱི་ཟ་མ་ག་རེ་ཟ་གི་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱི་ཁམ་ལེབ་ཟ་གྱི་ཡོད་དམ། ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་གི་ཡོད་དམ། … ཁྱོད་ཀྱིས་་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད་དམ།” ཞེས་ཕར་ཁོ་མོའི་གདོང་ལ་གཟས་ཏེ་དྲི་བ་ཚ་ནན་བཏང་བ་ལ།

ཁོ་མོ་འུ་ཐུག་ཏེ་ལན་དུ། “ཡོད། ངས་རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་ཀྱི་ཡོད།…རྩི་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་ སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད”་ཅེས་པར། ཁམ་ལེབ་དང་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་གི་རྭ་བར་ཤིང་སྡོང་ལ་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་དེར་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་ཆེད་དུ་དབོར་འདྲེན་བྱས་པའི་ཁྱིམ་གསོས་བུང་བ་ཐེར་འབུམ་བརྒལ་བ་དུག་རྫས་ཀྱིས་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དཔེ་མཚོན་དུ་དྲངས་ཏེ། “ བུང་བ་སེམས་ཅན་རེད་དམ། …ཁྱེད་ཅག་གིས་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་འཁུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་། སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད…།“ ཅེས་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་གཙང་མར་འབོད་པའང་སྡིག་ཅན་ཡིན་པའི་མཚང་འབྲུ་བྱས་ཡོད།

ད་དུང་ཁོས་བརྙན་འཕྲིན་ལྡིངས་ཆ་དེ་རང་དུ། “ཁྱེད་ཅག་གིས་ང་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད ….འདི་ནི་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་ལུང་བ་ཞིག་དང་ངས་ཤ་ཟ་ཆོག་གི་ཡོད་རེད། ཁ་ཅིག་གིས་བུང་བ་བསད་དེ་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ལ་རོལ་ཆོག་ན་ངས་ཤ་ཟ་རུང་བར་ངེས”་ ཞེས་ད་ལྟ་རང་མ་ཁི་ རྡོ་ནྭ་ཟ་ཁང་ནས་སྐྱེལ་ཡོང་བའི་གླང་ཤ་བར་བཙུད་ཅན་Big Mac་འབོད་པའི་ཁ་ཟས་བག་ལེབ་ཞིག་གི་མགོ་ལ་སོ་འདེབས་བཞིན་ཟོས།

ཁོས་ད་དུང་དུས་སྐབས་གཞན་ཞིག་ཏུ། རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱིད་པའི་ལེ་ཚན་དེ་ག་རང་དུ། དུད་འགྲོ་རང་དབང་རྩོད་ལེན་པ་དང་དཀར་ཟས་པ་ཝེ་རྒན་ཕོ་གསར་ཞིག་ལ་ཁ་རྩོད་རྒྱག་ཞོར་གླང་ཤ་བསྲེག་མ་སྡེར་མ་གང་མདུན་ཅོག་སྟེང་བཞག་ཏེ་གྲིས་གཞར་བཞིན་ཟོས།

ཕིར་སི མོ་རྒན་ལགས་ཀྱིས་མི་ས་ཡ་མང་པོས་ལྟ་ཉན་བྱེད་པའི་ལྡིངས་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་ནས་དཀར་ཟས་ཝེ་རྒན་རྗེས་འཇུག་པ་ལ་དེ་འདྲ་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག་གི་རྒོལ་རྡུང་བྱེད་སྟངས་ནི་དངོས་གནས་སྐྱི་གཡའ་བ་ཞིག་རེད།

དམར་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་རིམ་ན་གསལ་ལེར་ཡོད་པ་ནི། དུད་འགྲོའི་ཤ་ཟ་ཐེངས་རེ་དང་ཁུ་ཁྲག་འཐུང་ཐེངས་རེར། དེ་ནི་ཞེད་པའི་མིག་གིས་རིིག་རིག་ལྟ་ཞིང་། སྐྲག་པའི་སྙིང་ཆུང་ལྟིག་ལྟིག་ལྡིང་བའི་སྲོག་ལྡན་མགོན་མེད་སྐྱབས་མེད་ཅིག་གསོད་གཏུབ་བཅད་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱར་བའི་ཤ་ཁྲག་ཡིན་པར་རྩོད་པ་མེད་ལ། སྡིག་ལས་དེ་ནི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་གིས་ཕྱོགས་ནས་བདེན་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དང་དེ་བདེན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡང་བྱ་མི་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་འདུལ་བའི་ལུང་འདྲེན་པ་དང་རྣམ་གསུམ་དག་པའི་ཤ་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་གཏན་ནས་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན།

དེ་མཚུངས། སྔོ་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་གྱི་ཕོར་སྡེར་ནང་གི མིག་ལ་མཛེས་ཤིང་ཁྲག་དྲི་མི་བྲོ་བའི་དཀར་ཟས་ཀྱི་རྒྱབ་ངོགས་ན་འབུ་རིགསཐེར་འབུམ་བརྒལ་བའི་ཚེ་སྲོག་གིས་རྒྱང་འབོད་བྱེད་པའི་དམྱལ་ཁམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་དེ་འདྲ་མཁྱེན་དཀའ་བ་ཞིག་མིན།

ངེད་ཁྱིམ་གྱི་ཕར་ངོས་ནི་ས་ཁྱོན་ཡངས་ལ་ཁ་ཞེང་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་སོ་ཡ་སྦིན་སྲེན་སེར་གྱི་ཞིང་ས་ཡིན། འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་ཞིང་ས་ཕྲུ་སློག་བྱས་མ་ཐག་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པའི་བྱ་དང་བྱེའུ་ཞིང་ཁ་དེར་བབས་ནས་ས་ཁར་དེད་པའི་འབུ་གསོན་པོའི་རྒུམ་བུ་འཐུ་དུས། སྙིང་ལ་ཙག་ཤད་ཅིག་རྒྱུག་ལ། ཁ་ནས་ཨ་ཁ་ཟེར་བའི་སྐད་ངན་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་ཤོར་འགྲོ། ད་དུང་། ཞིང་ལ་ཆུ་ལུད་སྦྱོར་སྐབས་དང་བཙས་བརྔ་སྟོན་སྡུད་ཀྱི་དུས་སུ་ དེར་གནས་ཙི་ཙི་དང་ཨ་བྲ། ཚང་སྦུབས་ཀྱི་བྱེའུ་ཕྲུག་དམར་རྗེན། རི་བོང་། སའི་སྟེང་འོག་དང་ལོ་ཏོག་གི་འབྲས་བུ་དང་ལོ་འདབ། རྩ་བ། གཞུང་རྟ། ཤུན་བུར་སྐྱབས་འཚོལ་བའི་སེམས་ཅན་ཕྲ་མོ་ག་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི། འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་གཅིག་པུ་མིན་པར། སྔོ་ཚལ་དང་ཤིང་འབྲས་ཐོན་བསྐྱེད་སོགས་ལའང་རིགས་བགྲེས་ཆོག།

ད་ཆ་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། ཤིང་འབྲས་འདེབས་འཛུགས་ཁྲོདའབྲུ་སྲིན་དང་སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་གཤེད་མ་གཏེ་བོ་ནི་དུག་རྫས་ཡིན་འདུག

རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་༼རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ༽་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལྟར་ན། “ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག ”་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ཆེས་གནོད་འཚེ་དང་གདུག་པ་ཅན་གྱི་དུག་རྫས་ནི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག། ཕྱིས་སུ་༼ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ༽་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས་ཟིན།

ཡིན་ནའང་། སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་མ་བྱས་ནས་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རྗེས་ཀྱི ལོ་རབས་དགུ་ཅུའི་ནང་དེའི་གདོན་སྤྲུལ་ལྟ་བུར་ ཎི་འོན་ ནི་གུ ་ཞེས་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་འཛམ་གླིང་ཁྲོམ་རྭ་ལ་ཐོན་ནས་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། སིལ་སྡོང་སོགས་ཀྱི་ཞིང་རྭ་དང་། སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་སོགས་སུ་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དུ་སྤྱད་དང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་ལ། སྦྱར་དུག་དེ་འབྲུའི་ས་བོན་ལ་འབྱུག་པ་དང་། ཤིང་སྡོང་གི རྩ་བ་དང་ས་འོག་ལ་སྦེད་པ། ཞིང་རྭའི་ཡུར་ཆུ་ནང་འདྲེན་པ།གཤེར་ཁུ་ལ་བསྲེས་ཏེ་ཆུ་གཏོར་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་ལ་ནང་ཚན་རིགས་བརྒྱད་ཙམ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་སྦྱོར་དུག་ཤེད་ཆེ་བ་ཁག་ཅིག་ཡོ་རོབ་དང་ཨ་རིའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་འགོག་ཐུབ་ཡོད་ནའང་། རྫས་སྦྱོར་ཚོང་ལས་ཁང་སྟོབས་ཆེན་ སྦེད་ཡིར ་གྱིས་རྒྱུ་སྟོབས་ལ་མ་དོ་ནས་དེ་ཆ་ཚང་བ་འགོག་ཐུབ་མེད། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་དང་ཚན་རིག་པ་དང་དོ་སྣང་ཅན་མི་སྒེར་མཉམ་རུབ་ཐོག་དུག་རྫས་དེ་གཏན་འགོག་ཆེད་ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ལ་གཏུགས་བཤེར་དང་། ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ནང་ཚན་འབུ་གསོད་དུག་རྫས་ཞིབ་གཤེར་ཐོ་འགོད་སྡེ་ཚན་གྱི་ལས་ཀ་ཚད་ལྡན་མེད་པའི་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད ། ད་དུང་གཞུང་ཁུངས་མིན་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་དྲ་ངོས་སུ་ཨ་རིའི་གཞུང་ཁོངས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ནི་ Department of Yes ་རེད་ཅེས་མཚང་མིང་ཡང་གདགས་ཡོད། དེ་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཔུང་ཤེད་ཆེ་བའི་དུག་རྫས་ཚོང་ལས་ཁང་གིས་གང་བགྱི་ལ་ལགས་སོ་ཟེར་བ་ལས་དུག་རྫས་སྦྱོར་བ་ཚད་འཕེར་ལྡན་མིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་རང་རྐྱ་འཕེར་བ་གནང་ཐུབ་མེད་པའིི་གོ་བརྡ་སྟོན་གྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་དུག་རྫས་འདི་ཨ་རི་ནང་དུ། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་ཡོངས་དཀར། སྲིང་བལ། བུ་རམ་མངར་ཤིང་གི་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་གོ་ལྔ་དང་སྲན་སེར་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུ་ཐོག་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་མིན། ཀུ་ཤུ་དང་ སེའུ་རིགས། ཁམ་བུ། ཚ་ལི་མ། རྒུམ་འབྲུམ། སྔོན་ཚལ་རིགས། ཞོག་ཁོག ཀྲོ་མ་ཀྲོ་སོགས་ཤིང་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད་མང་ཆེ་བའི་ཐོག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་འདུག

སྦྱར་དུག་འདིའི་བྱེད་ལས་ནི་འབུ་སྲིན་གྱི་དབང་རྩའི་ཕྲ་ཕུང་ལ་འབྱར་ཏེ། དབང་རྩའི་མ་ལག་གཏོར་བཅོམ་དང་། དུག་རྫས་ཕོག་ཤེད་ལྕི་བའི་རིགས་དབང་རྩའི་མ་ལག་ཞ་བོར་གྱུར་ནས། ལུས་པོ་འདར་གསིག་རྒྱག་བཞིན་ག་ལེར་འཆི། དུག་ཤེད་ཆེར་མ་ཕོག་བའི་རིགས་ལུས་སྲུང་ནུས་པ་ཉམས་པ་དང་། དྲན་ཤེས་བོགས་ལ་ཞྭ་བ། རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བའི་ནུས་པ་རྒུད་་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཕོག་པར་བྱེད།

ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་པས་ཎི་འོན ཎི་གུས་བསྒོས་པའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་འབྲུ་རྡོག་གཅིག་ལ་བུང་བ་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་འམ་དེ་ལས་མང་བ་གཞོམ་གཞིག་བྱེད་ནུས་ཡོད་པར་སྨྲ་ལ། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དམིགས་འབེན་ལྟེ་བ་ནི་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚལ་ཤིང་འབྲས་ལ་གནོད་པའི་འབུ་སྲིན་ཡིན་ནའང་། དེ་ནི་དུག་ཤེད་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། གནོད་འབུ་ལས་གཞན་ཞིང་ས་ལ་ཕན་པའི་འབུ་རིགས་གཞན་ཡང་ཐག་ཞོར་འབྲེང་འདྲུད་ཀྱིས་གནོད་འཚེ་ཕོག་པ་དང་། ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལ་གཏོར་བརླག་དང་། དེ་ལས་གཞན། དུག་རྫས་དེ་ཁོར་ཡུག་ནང་མི་ཞུ་བར་ཡུན་རིང་སྡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། སའི་རྟིང་ལ་བསྟིམས་པ་དང། ས་ཁར་ཆར་ཆུ་དང་རླུང་བུས་འཁྱེར་ནས་དུག་དེ་གཏོར་ཟིན་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་ལ་བཀྲམ་འཐོར་འགྲོ་བར་བྱེད།

ད་དུང་དུག་རྫས་དེ། ས་བོན་བརྒྱུད་ནས་རྩ་བ་དང་གཞུང་རྟ།ཤུན་པ། ཡལ་ག ལོ་མ། ཟེ་འབྲུ། གང་བུའི་མངར་ཆུ། འབྲས་བུ་སོགས་ཀྱི་ནང་འཐིམས་དེ་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་སྡོང་གི་ཆ་གང་སར་གནས་བ་དང་དེ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་འབུ་སྲིན་གྱི་རིགས་གཙོས་སེམས་ཅན་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ལ་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཀྱི་ཡོད་འདུག

འཛམ་གླིང་གི་མིས་སྤྱོད་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སུམ་ཆའི་གཅིག་ནི་བུང་བ་གཙོ་བའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་།ཕ་ཝང་། བྱེའུ་ཕྲན། རང་བྱུང་རླུང་བུ་སོགས་ཀྱིས་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་དབོར་འདྲེན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བགྱིད་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན་འབྲས་སྨིན་ལེགས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁ་ལི་ཧྥོར་ཉི་ཡ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དེ་ནི། འཛམ་གླིང་གི་ཁམ་ལེབ་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུའི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཨ་རི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཕོན་ཆེ་ཐོན་སའི་ཕ་ས་ལ། རྒྱ་ཁྱོན་ཨི་ཀ་བརྒྱད་འབུམ་ལོང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་སིལ་སྡོང་རྭ་བ་ལ་དཔྱིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མིས་གསོས་བུང་བ་ས་ཡ་གཅིག་དང་དྲུག་འབུམ་ཙམ་དེ་གར་དབོར་འདྲེན་གྱིས་ཤིང་སྡོང་གི་མེ་ཏོག་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ལས་ལ་བསྐུལ་གྱི་ཡོད་པའི་ཁྲོད། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དུག་ཕོག་ནས་ཤིག་རྐྱེན་ཐེབས་པ་བརྒྱ་ཆ་བཞི་བཅུ་ནས་ལྔ་བཅུ་ལ་ཟིན་པར་བཤད། དེ་ལ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་མཁས་པ་དང་འབུ་སྲིན་རིག་པ་ཞིག་འཇུག་པས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ཏུ་ ནི་འོན ནི་གུ་ནི ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བཀག་ཟིན་པའི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་རྫས་ལྟར་གནོད་འཚེ་ཅན་ཞིག་དང་། སྦྲང་རྩི་གསོག་མཁན་བུང་བ་དང་འབུ་སྲིན་གྱི་ཐོག་ལྡབ་མང་གིས་གནོད་ཚབས་ཆེ་བ་བརྗོད།

ང་ཚོས་རང་གི་ཁ་ཟས་ཆེད་འབུ་སྲིན་ཉམ་ཆུང་ཐོག་དུག་བཏབ་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་སྐྱིད་པའི་ཚང་གནས་གཏོར།། གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་ཤུལ་དུ། ད་དུང དཀར་ཟས་དང་རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ཞེས་འབོད་རྒྱུ་ཞིག་གང་ན་ལྷག་ཡོད།

མགོ་བོ་རུམ་ལ་བཅུག་ཏེ་བསམ་གཞིགས་ཤིག་བྱས་ཚེ། རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ངོ་མ་ཞིག་འཇོག་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། རྫུ་བག་ཅན་གྱི་ཝེ་རྒན་ཚོ་དཔེ་མཚོན་དུ་མི་འོས་ལ། ། རྒྱ་གར་གྱི་གཅེར་བུ་བ་ཚོ་ཡང་མི་རུང་ན། བྲག་དཀར་རྟ་སོར་ཟྭ་ཆིག་སྔོ་ལྡུམ་ལ་རོལ་མཁན་རྗེ་མི་ལ་ཁོང་འོས་པ་འདུག་གམ་འདྲི་བཞིན་རྗེ་མི་ལའི་རྣམ་མགུར་སླར་ཡང་བམ་ཀློག་ཅིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་།

རྗེ་མི་ལ་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས། ཨ་ནེས་ཞིང་རིན་ལ་ཕུལ་བའི་ཕྱེ་ཁལ་གསུམ་དང་། ཐུལ་གོག་གཅིག རས་གོས་ལྡང་གཅིག ད་དུང་མར་ཚིལ་འདྲེས་པའི་ཆུ་སྡོར་ཕུལ་བའང་བསྣམས་འདུག འདིའི་སྐབས་ཀྱི་ཚིལ་ནི་ཤ་ཚིལ་ཡིན་ཚེ། རྗེ་ཁོང་རི་ལ་ཡེངས་མེད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས་ད་དུང་རྣམ་དཀར་དགེ་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ཞིག་རེད་མི་འདུག དེར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལོ་བཞི་ཙམ་སོང་བ་ན། འཚོ་རྒྱགས་ཟད་ནས་སྒྲུབ་ཕུག་གི་སྒོ་ཕྱི་ལ་བུད་ནས་ཟས་འཚོལ་ཏུ་ཞབས་ཐང་ལ་ཕེབས་པ་ན། ཉི་མ་དྲོ་ས། ཆུ་བཟང་ས་ཞིག་ན། ཟྭ་ཚོད་མང་པོ་སྐྱེས་པ་མཇལ་འདུག། ཟྭ་ཚོད་བཟང་བའི་གནས་དེ་ནི་ཁོད་ཡངས་ཤིང་མཐོང་ཡེལ་ཆེ་བ། ཡིད་ལ་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་ལགས་པས་དེ་གའི་ཕུག་པ་ཞིག་ནང་གནས་སྤོར་ཏེ་ཟས་སུ་ཟྭ་ལྡུམ་རང་བསྟེན་ཏེ་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། ཟྭ་ཆིག་ཁོ་ན་བསྟེན་ཕྱིར་ལུས་ཀེང་རུས་ལྟར་སོང་ཞིང་སྐུ་མདོག་ཟྭ་པོའི་མདོག་རང་དུ་གྱུར་ནས། ཐ་ན་སྐུ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའང་སྔོ་ཞོ་ལེ་བྱུང་ཡོད་འདུག གྲོད་གསུས་མ་བདེ་བ་དང་ཟྭ་བཞེས་པའི་སྒྲེག་པ་ཆིལ་ལི་ལི་བྱུང་བ་འང་གསུངས་འདུག དུས་སྐབས་དེའི་རྗེ་བཙུན་མཆོག་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་བགྲང་ན་མི་འོས་མེད་པ་འདྲ།

དེ་ལྟར། ཟྭ་ལྡུམ་རང་བཞེས་ནས་ལོ་གཅིག་སོང་བ་དང་། སྐུ་ཡི་ན་བཟའ་ཡང་ཟད་པས། ཨ་ནེས་ཕུལ་བའི་གོས་དང་ཕྱེ་སྒྱེ་རལ་བོ་ཆད་མ་མཐུད་དེ་སྐུ་ལུས་ལ་གསོལ་དེ་མུ་མཐུད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཡང་ལོ་གཅིག་སོང་། སྐབས་དེ་ཤད་ཅིག་ལ་ཁྱི་ར་བ་འགའ་རྗེའི་བྲག་ཕུག་ནང་འཛུལ་ནས་ཡར་བལྟ་མར་བལྟ་བྱེད་དུས། ཟས་སུ་ཟྭ་ཁོ་ན་དང་སྐུ་ལུས་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོདཔ་མཐོང་འདུག དེར་ཁྱི་ར་བས་ཤ་མང་པོ་དང་རྒྱགས་ཕྱེ་ལྷག་མ་གང་ཡོད་པ་རྗེ་ལ་ཕུལ་བ་རྗེས་མི་ཟས་ཟ་རྒྱུ་རྙེད་སོང་ཞེས་དགའ་ཚོར་དང་བཅས་ཤ་བཞེས་འདུག་ལ། ཤ་ཚོད་བཞེས་པར་སྐུ་ལུས་བདེ་འབོལ་ལེ་དང་ ཁམས་དྭངས་སིང་བ། རིགས་པ་ངར་ཆིལ་ལེ་བྱུང་འདུག ཕྱིས་སུ་སྲིང་མོ་དང་མཛེས་སེ་ཡང་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་རྗེ་བཙུན་མཇལ་དུ་སླེབས། པེ་ཏ་མགོན་སྐྱིད་ཀྱིས་རྒྱགས་རྟེན་དུ་ཤ་ཕུལ་བ་མི་གསལ་ཡང་། མཛེས་སེས་རྗེ་ལ་ཤ་མར་རྙིང་བའི་འཚོ་རྟེན་ཕུལ་འདུག

ཕྱིས་སུ་རྗེ་ཁོང་ལ་ཕྱི་གངས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་སྐབས་གཉའ་ནང་དུ་རྩར་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་ཆས་སུ་ཕྱེ་བྲེ་དོ། འབྲས་བྲེ་གང་། ཤ་གཟུག་གཅིག མར་ཞོགས་གཅིག་ཕུལ་བ་རྣམས་བསྣམས་ཏེ་བདུད་འདུད་ཕུག་མོ་ཆེར་བྱོན་ནས་བཞུགས་འདུག དེར་བཞུགས་རིང་ནུབ་ཅིག་ཁ་བ་འབབ་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ཉིན་མཚན་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གངས་བབས་པས་འགྲུལ་ལམ་ཆད་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་སོང་བ་ན། སློབ་འབངས་ཚོས་རྗེ་བཙུན་སྐུ་གྲོངས་བར་ཐག་བཅད་ནས་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་བགྱིས། ཕྱིས་ལོའི་ས་ག་ཟླ་བ་ལ་གངས་ལམ་སྟ་རེས་གསིལ་ཏེ་རྗེའི་སྐུ་པུར་གདན་འདྲེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན་རྗེས་མགུར་ལེན་ཞིང་བཞུགས་པ་མཇལ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྔོན་ལོ་འཁྱེར་བའི་འཚོ་ཆས་ལས་ཕྱེ་བྲེ་གང་མ་གཏོགས། འབྲས་དང་ཤ་བཞེས་ཡོད་མི་འདུག དེར་སློབ་བུ་གཤེན་རྡོར་མོས་རྗེ་བཙུན་ན་ནིང་ལས་ཀྱང་སྐུ་མདངས་ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་འདུག་པ་ལྷ་འདྲེས་ཞབས་ཏོག་བགྱིས་སམ་རི་དྭགས་ཀྱི་ཐེད་རོ་རྙེད་ནས་བཞེས་སམ་དྲིས་བར། རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཁོང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཟིན་པས་ཟས་རགས་པ་ཆེར་བརྟེན་མི་དགོས་པ་གསུངས་འདུག་ན། ཏིང་འཛིན་ཟས་སུ་སྤྱོད་པའི་གྲུབ་པ་བརྙེས་ནས་བཟུང་འཚེ་བའི་སྡིག་ཟས་གཏན་སྤངས་ཀྱིས་ཏིང་འཛིན་དང་སྔོ་ཟས་སྤེལ་མར་བསྟེན་ནས་བཞུགས་པ་ཨེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ལ།  རྗེས་སོར། བྱང་ཆུབ་རྫོང་དུ་ཡོན་བདག་ལྷ་འབར་ལ། “ ང་རིགས་དྲུག་འཁྲུལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ།། རྣམ་ཤེས་འཁྲུལ་བའི་ཁྱེའུ་ཆུང་འཁྱམས།། ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་མྱོང་།། རེས་འགའ་ལྟོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་བྱུང་། །རོ་སྙོམས་ལྡུམ་བུ་ཟས་སུ་ཟོས།། … … ང་ནི་ཟས་མེད་ལྡུམ་བུ་བ།། ང་ནི་གོས་མེད་གཅེར་བུ་བ།།”་ཞེས་དང་ གཉི་ཤང་འགུ་རྟ་རུ་ཁྱི་ར་བ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལ། “ཟྭ་དང་རུག་པ་ཐུལ་བ་གསུམ།། འདི་གསུམ་མི་ལའི་ཁ་ཟས་ཡིན།། ཟས་འདི་གསུམ་གྱི་ཡོང་ན་རས་པའི་ཕྱི་ལ་ཤོག” ་ཅེས་དང་། ཕྱིས་སུ། མཆོང་ལུང་ཁྱུང་རྫོང་དུ་ཤིང་འཐུ་ལ་བྱོན་སྐབས་བླངས་པའི་མགུར་དུའང་།  “སྡིག་ཟས་སྤངས་པའི་དཀའ་ཐུབ་འདི།།ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡིན།།”་ཞེས་རྗེ་རང་གིས་ཞལ་གསལ་བོས་རང་ཉིད་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་པ་ཞིག་ཡིན་གསུང་འདུག

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢ཚེས༢༢་ལ། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན།     Tash Peterson

༢  ཕིར་སི མོར་རྒན།   Piers Morgan

༣  ཁམ་ལེབ།  Almond

༤  སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་།  Avocado 

༥   ཝེ་རྒན།   Vegan

༦  སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི།  DDT

༧  ཎི་འོན་ ནི་གུ།  ''Neonic'' ''pesticide''  

༨   སྦེད་ཡིར། Bayer</text>
      <sha1>h1d5fvspd7jsyhbk00pbbgwepks4pdu</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>